Вікіпэдыя be_x_oldwiki https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Мэдыя Спэцыяльныя Абмеркаваньне Удзельнік Гутаркі ўдзельніка Вікіпэдыя Абмеркаваньне Вікіпэдыі Файл Абмеркаваньне файла MediaWiki Абмеркаваньне MediaWiki Шаблён Абмеркаваньне шаблёну Дапамога Абмеркаваньне дапамогі Катэгорыя Абмеркаваньне катэгорыі Партал Абмеркаваньне парталу TimedText TimedText talk Модуль Абмеркаваньне модулю Event Event talk Санэт 0 1878 2674665 2098858 2026-06-18T09:34:04Z Apisite 92326 2674665 wikitext text/x-wiki '''Санэ́т''' (ад {{Мова-it|sonetto|}} — песенька) — адна з так званых [[цьвёрдая форма|цьвёрдых форм]] лірычнай паэзіі. Зьявіўся ў [[Італія|Італіі]] ў [[13 стагодзьдзе|XIII стагодзьдзі]], першыя санэты стварыў [[Гвітонэ Дарэцца]], найбольшую вядомасьць набылі санэты [[Франчэска Пятрарка|Франчэска Пятраркі]]. Санэт складаецца з 14 радкоў па 11 складоў у кожным, са строгай рытмічнай ды лягічнай структурай. Вылучаюць некалькі асобных формаў санэту. '''Італьянскі санэт''' складаецца зь дзьвюх частак: першая з васьмі радкоў (у ёй фармулюецца праблема твору), другая з шасьці (вырашэньне праблемы). Парадак рыфмаў — ''a-b-a-b a-b-b-a c-d-e-c-d-e'' (ці ''c-d-c-c-d-c''), 9-ы радок вылучаецца інтанацыйна. Нязначна адрозьніваецца ад яго '''францускі санэт''' са схемай ''a-b-b-a a-b-b-a c-d-d c-e-e''. У [[Англія|Англіі]] [[16 стагодзьдзе|XVI стагодзьдзя]] склалася альтэрнатыўная форма санэту (вядомая як '''«[[Ўільям Шэксьпір|шэксьпіраў]] санэт»''') з рыфмамі ''a-b-a-b c-d-c-d e-f-e-f g-g''. У паэзіі [[мадэрнізм]]у санэтамі часта называюцца вершы з чатырнаццаці радкоў больш вольнай структуры. Санэт зьяўляецца базаю для больш буйной вершаванай формы — '''[[вянок санэтаў|вянку санэтаў]]''' (15 санэтаў, у санэтах зь 2-га па 14-ы першы радок супадае з апошнім радком папярэдняга санэту, 15-ы санэт — '''магістрал''' — складаецца з запісаных па парадку першых радкоў 1-га — 14-га санэтаў). У беларускай літаратуры першы ўжыў форму санэту [[Максім Багдановіч]], шырока вядомыя санэты [[Янка Купала|Янкі Купалы]] (выдаваліся асобнай кнігай). == Глядзіце таксама == * [[Вянок санэтаў]] == Літаратура == * {{Літаратура/Паэтычны слоўнік}} * {{Літаратура/Тэорыя літаратуры ў тэрмінах}} == Вонкавыя спасылкі == * https://www.classicalpoets.org/ten-great-spenserian-or-scottish-sonnets/ [[Катэгорыя:Санэты| ]] [[Катэгорыя:Рыфма]] ahel5u1xolsh294d9xta82n8gmwayev Тадэвуш Далэнга-Мастовіч 0 6101 2674545 2627226 2026-06-17T17:33:34Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674545 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьнік}} '''Тадэ́вуш Далэ́нга-Масто́віч''' ({{Мова-pl|Tadeusz Dołęga Mostowicz}}; {{Нарадзіўся|10|8|1898}} — {{Памёр|20|9|1939}}) — польскі пісьменьнік, празаік, які шмат гадоў жыў і пісаў у [[Глыбокае|Глыбокім]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў вёсцы [[Акунёва]] на Віцебшчыне (цяпер на тэрыторыі [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкага раёну]]). Да 1917 году вывучаў права ў [[Кіеў|Кіеве]], у гэты час быў сябрам кансьпірацыйнай [[Польская вайсковая арганізацыя|Польскай вайсковай арганізацыі]]. Па прыезьдзе ў [[Варшава|Варшаву]] ахвотнікам уступіў у войска, прымаў удзел у [[польска-бальшавіцкая вайна|польска-бальшавіцкай вайне]]. У 1922—1926 гадах быў супрацоўнікам, а пазьней рэдактарам часопіса «Rzeczpospolita». Як фэльетаніст выкарыстоўваў псэўданім ''C. hr. Zan.'' (Ц. хр. Зан). Прымаў удзел у [[Польская кампанія 1939 году|верасьнёвай кампаніі 1939 году]]. Трагічна загінуў пры невядомых акалічнасьцях падчас заняцьця [[Чырвоная Армія|Чырвонай Арміяй]] мястэчка Куты. == Творчасьць == Аўтар раманаў «Апошняя брыгада» (друкаваў у частках у 1930 годзе, кніжнае выданьне ў 1932 годзе), «Кар’ера Нікадэма Дызмы» (1932), «Ківоны» (друкаваў у частках у 1932 годзе, кніжнае выданьне ў 1987 годзе), «Пракуратар Аліцыя Хорн» (1933), «Доктар Мурэк ануляваны» і «Другое жыцьцё доктара Мурка» (1936), «Знахар» (1937), «Прафэсар Вільчур» (1939), «Дзёньнік пані Ханкі» (1939). Паводле сюжэту «Знахара» ў 1937 годзе быў зьняты [[Знахар (фільм, 1937)|фільм]] з аднайменнай назвай. У 1981 годзе была зробленая [[Знахар (фільм, 1982)|другая экранізацыя раману «Знахар»]]. Тадэвуш Далэнга-Мастовіч ёсьць аўтарам слыннага [[афарызм]]у: «Ёсьць тры вечныя рэчы: вечная асадка, вечнае каханьне і вечная андуляцыя. Найбольш трывалае з гэтых трох — гэта вечная асадка». == Ушанаваньне памяці == [[Файл:Глыбоцкія замалёўкі. Тадэвуш Далэнга-Мастовіч.jpg|thumb|Мэмарыяльная дошка у Глыбокім]] Парэшткі Тадэвуша Далэнгі-Мастовіча былі прывезеныя ў [[Варшава|Варшаву]] 24 лістапада 1978 году і пахаваныя ў катакомбах [[Павонзкі|Павонзкавых могілак]]. У 1998 годзе ў [[Глыбокае|Глыбокім]] на будынку суду, на доме, дзе жыў пісьменьнік, усталяваная дошка памяці Тадэвуша Далэнгі-Мастовіча. У 2016 годзе пабачыў сьвет першы пераклад раману Далэнгі-Мастовіча на беларускую мову. Раман «Знахар» пераклалі чатыры перакладчыцы: [[Марына Казлоўская]], [[Марыя Пушкіна]], [[Марына Шода]] і [[Ганна Янкута]]. == Беларускія пераклады == * Знахар: раман-фільм / Тадэвуш Далэнга-Мастовіч. — Вільнюс : Логвінаў, cop. 2016. — 290, [1] с. — (Калекцыя «ПрайдзіСвета»). * Навуковае даследаванне класікі польскай літаратуры пачатку XX ст. з узорным перакладам: Тадэвуш Далэнга-Мастовіч "Кар'ера Нікадыма Дызмы" / Цэнтр лінгвакраіназнаўства "Студыя-Мовія", Лабараторыя літаратурнага перакладу; [навуковы радактар Інэса Кур'ян; пераклад з польскай мовы: Інэса Кур'ян, Наталля Кучмель, з удзелам Алеся Емяльянава; малюнкі Жоржа Барб'е]. — Мінск: ІВЦ Мінфіна, 2017. — 371, [1] с. : іл. ; 24 см. — На вокладцы: Сенсацыйнае чытанне. Класіка з каментарамі. — Бібліяграфія: c. 307. — Каментарыі і заўвагі: с. 308–371. — 25 экз. — ISBN 978-985-7168-65-1. * Кар’ера Мікадзіма Дызмы. Тадэвуш Далэнга-Мастовіч. — Вільня : Logvino literatūros namai, 2023. — 380 с. ISBN 978-609-492-009-7 (пераклад: Алесь Емяльянаў-Шыловіч) {{Бібліяінфармацыя}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * Marek Adamiec. [https://web.archive.org/web/20160303212132/http://literat.ug.edu.pl/autors/mostow.htm Tadeusz Dołęga MOSTOWICZ]{{ref-pl}} {{Парады артыкулу|няма крыніцаў}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Далэнга-Мастовіч, Тадэвуш}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Акунёве]] [[Катэгорыя:Польскія літаратары]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Асобы Глыбокага]] [[Катэгорыя:Пахаваныя ў Варшаве]] 6gtlpk62jja8jzm876ctgee3fjd03rl Трынідад і Табага 0 6606 2674571 2660600 2026-06-17T20:28:49Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674571 wikitext text/x-wiki {{Краіна2 | СУП ППЗ = 45,148 млрд $ | Год падліку СУП ППЗ = 2019 | Месца паводле СУП ППЗ = | СУП ППЗ на чалавека = 32 684 $ | Год падліку СУП ППЗ на чалавека = 2019 | Месца паводле СУП ППЗ на чалавека = | СУП намінал = 22,438 млрд $ | Год падліку СУП намінал = 2022 | Месца паводле СУП намінал = | СУП намінал на чалавека = 17 921 $ | Год падліку СУП намінал на чалавека = 2022 | Месца паводле СУП намінал на чалавека = }} '''Рэспу́бліка Трыніда́д і Таба́га''' ({{мова-en|Republic of Trinidad and Tobago}}) — краіна на поўдні [[Карыбскае мора|Карыбскага мора]]. Гэтая астраўная дзяржава складаецца з двух асноўных астравоў, [[Трынідад]] і [[Табага]], і зь 21 меншага. Краіна мае марскія межы з [[Барбадас]]ам на паўночны ўсходзе, [[Грэнада]]й на паўночны захадзе і [[Вэнэсуэла]]й на поўдні і захадзе<ref>[https://web.archive.org/web/20080904003335/http://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/TREATIES/TTO-VEN1990SA.PDF «Treaty between the Republic of Trinidad and Tobago and the Republic of Venezuela on the delimitation of marine and submarine areas, 18 April 1990»]. The United Nations.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090919023454/http://www.trinidadandtobagonews.com/selfnews/viewnews.cgi?newsid1083159999,34015,.shtml «The 1990 Accord Replaces the 1942 Paris Treaty»]. Trinidad and Tobago News.</ref>. Трынідад і Табага, як правіла, лічыцца часткай [[Вэст-Індыя|Вэст-Індыі]]. Востраў Трынідад на працягу стагодзьдзяў быў населены карэннымі народамі, перш чым стаць калёніяй [[Гішпанія|Гішпанскай імпэрыі]] па прыбыцьці [[Хрыстафор Калюмб|Хрыстафора Калюмба]] ў 1498 годзе. Гішпанскі губэрнатар [[Хасэ Марыя Чакон]] здаў востраў брытанскаму флёту, ачоленаму сэрам [[Ральф Абэркромбі|Ральфа Абэркромбі]], у 1797 годзе. У той жа пэрыяд востраў Табага пераходзіў з рук у рукі паміж Гішпаніяй, [[Францыя]]й, [[Нідэрлянды|Нідэрляндамі]] і [[Курляндыя]]й больш разоў, чым любы іншы востраў у Карыбскім басэйне. Паводле [[Ам’енскі мір|Ам’енскага міру]] 1803 году Вялікабрытанія замацавала за сабой уладу над Трынідадам, а ў 1889 годзе Трынідад і Табага былі аб’яднаныя ў адзіную калёнію<ref>Carmichael, Gertrude (1961). «The History of the West Indian Islands of Trinidad and Tobago, 1498–1900». London: Alvin Redman. — С. 52.</ref>. Дзяржавай атрымала незалежнасьць у 1962 годзе, а ў 1976 годзе была агалошаная рэспублікай<ref name="cia">[https://web.archive.org/web/20210109063840/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago «Trinidad and Tobago»]. CIA World Factbook.</ref><ref name="britannica">[https://web.archive.org/web/20190930100054/https://www.britannica.com/place/Trinidad-and-Tobago «Trinidad and Tobago»]. Encyclopædia Britannica.</ref>. Трынідад і Табага маюць 7-ы паводле велічыні СУП на душу насельніцтва паводле парытэту пакупніцкай здольнасьці ў Амэрыцы пасьля [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канады]], [[Пуэрта-Рыка]], [[Багамы|Багамаў]], [[Аруба|Арубы]] і [[Гаяна|Гаяны]] паводле стану на 2022 год<ref>[https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April «Report for Selected Countries and Subjects»]. World Economic Outlook Database, 2022. International Monetary Fund.</ref>. Край вызнаецца [[Сусьветны банк|Сусьветным банкам]] як эканоміка з высокім узроўнем прыбытку. У адрозьненьне ад большасьці Карыбскіх краінаў і тэрыторый, якія ў значнай ступені абапіраюцца на [[турызм]], эканоміка Транідаду і Табага ў першую чаргу засяроджваецца на прамысловасьці з вылучэньне нафтавай і нафтахімічнай галінаў. Большая частка нацыянальнага багацьця грунтуецца на вялікіх закладах [[нафта|нафты]] і [[прыродны газ|прыроднага газу]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140913132848/http://www.bbc.com/news/world-latin-america-20072231 «Trinidad and Tobago»]. BBC News.</ref>. == Гісторыя == === Дакалюмбавыя часы === І Трынідад, і Табага першапачаткова былі заселенымі плямёнамі, якія зьвіліся тут з [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыкі]]<ref name="britannica"/>. Трынідад упершыню быў населены архаічнымі людзьмі сама меней 7 тысяч гадоў таму, што зрабіла яго першым заселеным востравам [[Карыбскі басэйн|Карыбскага басэйну]]{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|249}}. Банварскі сьлед на паўднёвым захадзе Трынідада ёсьць найстарэйшым зарэгістравным археалягічным помнікам у Карыбскім басэйне, датаваным каля 5 тысяч гадоў да н. э. На працягу наступных стагодзьдзяў адбылося некалькі хваляў міграцыі, якія можна вызначыць паводле розьніцы ў археалягічных рэштках<ref>Reid, Basil A. (2008). «Developing Weights-of-Evidence Predictive Models for the Cultural Resource Management of Pre-Columbian Sites in Trinidad». [https://archive.org/details/archaeologygeoin00reid_533 Archaeology and geoinformatics: case studies from the Caribbean]. Tuscaloosa: University of Alabama Press. — С. 33—73. — ISBN 9780817380533.</ref>. На момант эўрапейскага прыбыцьця на Трынідадзе жылі розныя этнічныя групы. === Эўрапейская калянізацыя === [[Хрыстафор Калюмб]] быў першым эўрапейцам, які пабачыў Трынідад у сваім трэцім плаваньні ў Амэрыку ў 1498 годзе{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|249}}{{Зноска|Williams|1964|Williams|7—8}}. Паводле ягоных паведамленьняў ён таксама бачыў [[Табага]] на гарызонце, нарокшы яго Бэльляформа, але не высаджваўся на востраве<ref name="britannica"/><ref>Carmichael, Gertrude (1961). «The History of the West Indian Islands of Trinidad and Tobago, 1498—1900». London: Alvin Redman. — С. 14.</ref>. [[Файл:Raleigh at Trinidad.jpg|значак|зьлева|Рэйд [[Ўолтэр Рэлі|Ўолтэра Рэлі]] на [[Трынідад]] у канцы XVI стагодзьдзя.]] У 1530-х гадах [[Антоніё дэ Сэдэньнё]], гішпанскі жаўнер, з намерам скарыць востраў Трынідад, высадзіўся на паўднёва-заходнім узьбярэжжы зь невялікай купай людзей. Сэдэньнё і ягоныя памагатыя правёў некалькі бітваў з тубыльцамі, а апасьля збудаваў фартэцыю. У наступным гішпанцы пашыралі кантроль і ў 1592 годзе Антоніё дэ Бэрыё заклаў тут горад Сан-Хасэ-дэ-Аруньня<ref name="britannica"/>{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|249}}. Неўзабаве пасьля гэтага ангельскі мараплавац сэр [[Ўолтэр Рэлі]] прыбыў на Трынідад 22 сакавіка 1595 году, шукаючы таямнічы [[Эль-Дарада]], які нібыта знаходзіўся дзесьці ў Паўднёвай Амэрыцы{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|249}}. Ён захапіў Сан-Хасэ і дапытаў дэ Бэрыё. У выніку Рэлі рушыў далей з вострава, а гішпанскага ўлада на востраве была адноўленая{{Зноска|Williams|1964|Williams|11}}{{Зноска|Williams|1964|Williams|18}}. Між тым, былі шматлікія спробы эўрапейскіх дзяржаваў атрымаць кантроль на Табага ад 1620-х да 1640-х гадоў. У гэтым бралі ўдзел [[Нідэрлянды]], [[Вялікабрытанія]] і [[Курляндыя]], апошняя зь якіх на той момант была васалам [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>[http://www2.polskieradio.pl/eo/dokument.aspx?iid=154923 Рэдакцыйная пошта. Эспэранта]. Польскае радыё.</ref>. З 1654 году на востраве замацаваліся галяндцы і курляндцы, пазьней да іх далучыліся некалькі сотняў францускіх засельнікаў<ref name="colonialvoyage">Ramerini, Marco. [https://web.archive.org/web/20121110022814/http://www.colonialvoyage.com/eng/america/tobago/dutch.html «Dutch and Courlanders on Tobago: A History of the First Settlements, 1628—1677»]. Colonial Voyage.</ref>. Каляністы займаліся вытворчасьцю [[цукар|цукру]] і [[ром]]у, маючы [[плянтацыя|плянтацыі]], на якіх працавала вялікая колькасьць афрыканскіх рабоў{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|196}}<ref name="colonialvoyage"/>. Тым часам, на востраве была пабудаваная вялікая колькасьць фартэцыяў, бо за востраў вялі барацьбу [[Францыя]], Нідэрлянды і Вялікабрытанія. Да 1814 году востраў 31 раз зьмяняў уладальнікаў, да таго ж, у рэгіёне пашыралася дзейнасьць піратаў{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|196}}. Гэтак, брытанцы ўтрымлівалі Табага з 1762 па 1781 гады, пасьля чаго ён быў захоплены французамі, якія панавалі тут да 1793 году, калі Табага быў павернуты Вялікабрытаніяй{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|196}}. Тым часам, XVII стагодзьдзе на Трынідадзе праходзіла ў значнай ступені без сур’ёзных інцыдэнтаў, але ўстойлівыя спробы гішпанцамі ўсталяваць кантроль прыводзілі да жорсткага супраціву з тубыльцамі{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|249}}. У 1687 годзе на востраве распачалі сваю працу [[Каталіцкая Царква|каталіцкія]] місіі, якія намагаліся навярнуць тубыльцаў Трынідада і [[Гаяна|Гаяны]] ў [[хрысьціянства]]{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|249}}. Такія місія падтрымліваліся гішпанскай адміністрацыяй{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|249}}. Здараліся і сутычкі, гэтак тубыльцы ў Сан-Рафаэле паўсталі і забілі некалькіх сьвятароў, напалі на царкву і забілі гішпанскага губэрнатара [[Хасэ дэ Леон і Эчалес|Хасэ дэ Леона і Эчалеса]]. У адказ гішпанскія ўлады зьдзейсьнілі шэраг карных апэрацыяў, забіваючы сотні тубыльцаў{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|249}}. У выніку генацыду і распасюду эўрапейскіх захворваньняў сярод мясцовых плямёнаў да канца наступнага стагодзьдзя тубыльцы былі амаль цалкам зьнішчаныя<ref>Romero, Aldemaro (2003). [https://web.archive.org/web/20200312011430/https://spark.siue.edu/bio_fac/408/ «Death and Taxes: the Case of the Depletion of Pearl Oyster Beds in Sixteenth-Century Venezuela»]. Conservation Biology. 17 (4): 1016. [[doi]]:[https://doi.org/10.1046%2Fj.1523-1739.2003.01406.x 10.1046/j.1523-1739.2003.01406.x].</ref>{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|249}}. У гэты пэрыяд Трынідад стаўся астраўной правінцыяй [[Новая Гішпанія|Новай Гішпаніі]], поруч з Цэнтральнай Амэрыкай<ref name="besson">Besson, Gerard (27 August 2000). «Land of Beginnings — A historical digest»]. Newsday Newspaper.</ref>. У 1757 годзе сталіца была перанесеная з Сан-Хасэ-дэ-Аруньня ў Пуэрта-дэ-Эспаньня (сучасны [[Порт-оф-Спэйн]]) пасьля некалькіх пірацкіх нападаў{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|55}}. Тым ня менш, гішпанцы ніколі не прыкладалі аніякіх высілкаў калянізацыі востраву. Ён у гэты пэрыяд па-ранейшаму быў пакрыты гушчарамі<ref name="besson"/>. Насельніцтва Трынідада на 1777 год складала толькі 1400 чалавек. У 1777 годзе генэрал-капітан вострава [[Люіс дэ Ўнсага]] ўзяў шлюб з францускай крэолкай, дазволіўшы свабодны гандаль на Трынідадзе, чым заахвоціў шмат францускіх пасяленцаў да міграцыі на востраў. Да таго ж, каталіцкім засельнікам на працягу 10 гадоў скасоўвалі падаткі і надавалі дармовы надзел зямлі, калі толькі яны былі гатовыя прысягнуць на вернасьць каралю Гішпаніі<ref name="britannica"/>. Дзякуючы такой палітыцы насельніцтва Трынідада імгненна павысілася да 15 тысяч жыхароў да сканчэньня 1789 году. === Брытанскае панаваньне === Зацікавіўшыся Трынідадам, у 1797 годзе брытанскія сілы, ачоленыя генэралам сэрам [[Ральф Абэркромбі|Ральфам Абэркромбі]], распачалі ўварваньне на востраў<ref name="britannica"/>{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|251}}. Ягоная эскадрыльля прышвартавалася ля паўночна-заходняга ўзьбярэжжа ля сучаснага гораду [[Шагарамас]] непадалёк ад Пуэрта-дэ-Эспаньні. Сур’ёзна пераважаючы ў колькасьці, гішпанскі губэрнатар [[Хасэ Марыя Чакон]], аднак, вырашыў капітуляваць перад брытанцаамі, не змагаючыся{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|251}}. Такім чынам, Трынідад стаў брытанскай калёніяй кароны з, у значнай ступені, францускім насельніцтвам і гішпанскімі законамі<ref name="besson"/>. Першым брытанскім губэрнатарам калёніі стаў [[Томас Піктан]], аднак, ягоны падыход да кіраваньня, які быў змрочаны выкарыстаньнем катаваньняў і адвольных арыштаў, прывёў да ягонага адхіленьня з пасады{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|251}}. З брытанскім панаваньнем адбыўся прыцёк засельнікаў зь Вялікабрытаніі і брытанскіх калёніяў з усходу Карыбскага басэйну. Павялічылася ангельскае, шатляндзкае, ірляндзкае, нямецкае і італьянскае насельніцтва, а таксама невялікая колькасьць мурынаў, якія, змагаючы за Вялікабрытанію ў [[Ангельска-амэрыканская вайна (1812—1814)|ангельска-амэрыканскай вайне]], атрымалі надзелы на поўдні Трынідада{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|252}}<ref>Brereton, Bridget (5 June 2013). [https://web.archive.org/web/20141220044722/http://www.trinidadexpress.com/commentaries/The-Merikens-again-210343861.html «The Merikens again»]. Trinidad Express Newspapers.</ref><ref>McNish Weiss, John (2002). «The Merikens: Free Black American settlers in Trinidad 1815—16» (2nd ed.). London: McNish & Weiss. — ISBN 0-9526460-5-6.</ref>. З новай уладай павялічылася колькасьць завезеных рабоў, але праз рух за адмену рабства прывёў да скарачэньня іхняга прытоку. З адменай рабства ў Вялікабрытаніі ў 1833 годзе ўсе рабы атрымалі свабоду, але былі вымушаныя прайсьці гэтак званы пэрыяд разьзьняволеньня, які цягнуўся да 1838 году. ==== Прыбыцьцё індыйскіх рабочых ==== [[Файл:Cutting Sugar Cane in Trinidad, 1836, lithograph.jpg|значак|Літаграфія 1836 году з выявай збору ўраджаю [[цукровы трысьнёг|цукровага трысьнёгу]].]] [[Файл:Newly arrived coolies in Trinidad.jpg|значак|зьлева|Прыбылыя ў Трынідад і Табага індыйскія работнікі.]] Пасьля таго, як афрыканскія рабы былі вызваленыя, многія зь іх адмовіліся працягваць працаваць на плянтацыях, часта пераязджаючы ў гарады, як то [[Лявэнтыль]] і Бэлмант на ўсход ад Порт-оф-Спэйну{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|252}}. У выніку ўзьнік моцны дэфіцыт працаўнікоў сельскай гаспадаркі. Каб разьвязаць крызу брытанскія ўлады заахвоцілі да пераезду жыхароў, у асноўным, іншых брытанскіх калёніяў, а таксама кітайцаў і партугальцаў{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|253}}. Найбольшая колькасьць работнікаў пераехала зь [[Брытанская Індыя|Індыі]]. Гэтак 1 траўня 1845 году каля 225 індыйцаў прыбылі на Трынідад на караблі «Фатэл Разак», які належыў мусульманам{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|252}}<ref>[https://web.archive.org/web/20100117011017/http://trinicenter.com/indian/indentureship.htm «1845: The East Indians and indentureship»]. Trinicenter.</ref>. Такія хвалі міграцыі доўжыліся з 1845 па 1917 год, і гэты час больш за 147 тысячаў індыйцаў пераехалі да Трынідада дзеля працы на плянтацыях цукровага трысьнёгу<ref name="britannica"/><ref>Deen, Shamshu (1994). «Solving East Indian Roots in Trinidad». Freeport Junction. H.E.M. Enterprise. — ISBN 976-8136-25-1.</ref>. Не зважаючы на тое, што прыбылыя [[індыйцы]] былі найманымі працаўнікамі, кантракты часам мелі эксплюатацыйны характар. І ўсё ж, гэта не было сапраўды новай формай рабства, паколькі работнікам плацілі заробак, іхнія кантракты былі абмежаваныя ў часе<ref>Northrup, David (1995). «Indentured labor in the age of imperialism, 1834—1922». Cambridge: Cambridge University Press. — ISBN 0521480477.</ref>. Апроч гэтага, працадаўцы ня мелі права лупцаваць сваіх работнікаў, а асноўнай юрыдычнай санкцыяй быў перасьлед працаўнікоў у судах, пасьля чаго паводле выраку маглі прызначацца штрафы альбо вязьненьне<ref>Brereton, Bridget (2010). [https://web.archive.org/web/20191109163824/http://www2.sta.uwi.edu/crgs/february2010/journals/BridgetBrereton.pdf «The Historical Background to the Culture of Violence in Trinidad and Tobago»]. Caribbean Review of Gender Studies.</ref>. Аднак прымусовыя сродкі ўсё ж такі часта прыкладаліся дзеля ўтрыманьня працаўнікоў, як то першапачаткова 5-гадовыя кантракты былі неўзабаве падоўжаныя да 10 гадоў пасьля таго, як плянтатары скардзіліся, што яны занадта рана страцяць працоўную сілу<ref>Brereton, Bridget (1981). «A History of Modern Trinidad 1783—1962». London: Heinemann Educational Books. — ISBN 0-435-98116-1.</ref>{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|252}}. Пасьля заканчэньня кантракту работнікі мелі права вярнуцца на радзіму, аднак мясцовыя ўлады з мэтай заахвочваньня ўтрыманьня людзей на востраве прапаноўвалі невялікія надзелы. Дзякуючы гэтаму да 1902 году больш за палову цукровага трысьнёгу ў Трынідадзе выраблялі незалежныя фэрмэры, большасьць зь якіх былі індыйцамі<ref>[http://www.caribbean-atlas.com/en/themes/waves-of-colonization-and-control-in-the-caribbean/waves-of-colonization/the-experience-of-indian-indenture-in-trinidad-arrival-and-settlement.html «The experience of Indian indenture in Trinidad: Arrival and settlement»]. Caribbean Atlas.</ref>. Не зважаючы на кабальныя ўмовы працы больш за 90% індыйскіх імігрантаў вырашылі застацца на Трынідадзе на сталае жыцьцё<ref>Jayaram, N.; Atal, Yogesh (24 May 2004). [https://books.google.com/books?id=LDRjfwtJgBMC&q=hindi+in+trinidad&pg=PA155 «The Indian Diaspora: Dynamics of Migration»]. — ISBN 9780761932185.</ref>. На Табага індыйцаў амаль не было і пераважная колькасьць насельніцтва складалася з нашчадкаў афрыканскіх рабоў. Ажно жа канца XIX стагодзьдзя эканоміка вострава была ў заняпадзе, што прывяло да пашырэньню беднасьці{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|239}}. Незадаволенасьць станам жыцьця выклікала паўстаньне на плянтацыі Роксбара ў 1876 годзе, якое было здушанае. З мэтай паляпшэньня эканамікі вострава Табага было далучанае да Трынідада ў 1889 годзе<ref name="britannica"/>{{Зноска|Williams|1964|Williams|149}}{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|255}}. ==== XX стагодзьдзе ==== [[Файл:Flag of Trinidad and Tobago (1889–1958).svg|значак|Каляніяльны сьцяг Трынідада і Табага, які выкарыстоўваўся з 1889 па 1958 гады.]] [[Файл:Stamps of Trinidad and Tobago.jpg|значак|Трынідадзкія паштовыя маркі з выявай [[Лізавета II|Лізаветы II]].]] У 1903 годзе выбухнуў пратэст супраць усталяваньня новых падаткаў у Порт-оф-Спэйн. У выніку здушэньня было забіта 18 чалавек, а дом ураду быў пашкоджаны агнём{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|255}}. У 1913 годзе калёнія атрымала мясцовы сход зь некаторымі абмежаванымі паўнамоцтвамі{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|255}}. Эканамічна Трынідад і Табага заставаўся пераважна сельскагаспадарчым рэгіёнам. Поруч з [[цукровы трысьнёг|цукровым трысьнёгам]] прыбытак калёніі прыносіла [[какава]]. У лістападзе 1919 году страйк ахапіў працаўнікоў докаў, якія пратэставалі супраць мізэрных заробкаў<ref name="kiely">Kiely, Ray (1996). «The Politics of Labour and Development in Trinidad». Press University of the West Indies. — С. 66. — ISBN 9789766400170.</ref>. У выніку страйк ахапіў і іншыя галіны, якіх каардынавалі прафэсійныя зьвязы, то бок страйк стаў усеагульным<ref name="kiely"/>. Тым ня менш, выступы работнікаў былі здушаныя маракамі брытанскага вайсковага карабля «Калката». Заклады [[нафта|нафты]] ў рэгіёне былі выяўленыя ў 1857 годзе, але нафта стала эканамічна значнай толькі ў 1930-я гады, у выніку каляпсу рынку цукровага трысьнёгу і какавы і паскарэньня павелічэньня індустрыялізацыі<ref>«Trinidad and Tobago’s Oil: An Illustrated Survey of the Oil Industry in Trinidad and Tobago». The Petroleum Association of Trinidad and Tobago, 1952.</ref>. Нафта з 1950-х гадоў стала асноўным экспартным таварам Трынідада, павялічыўшы сярэднюю клясу. Дзякуючы гэтаму значна зьмянілася сацыяльная структура краю. Калёнія атрымала штуршок у сваім разьвіцьці за часам існаваньня на Трынідадзе вайсковых базаў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Аднак амэрыканцы пакінулі базы ў 1961 годзе{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|96}}. У паваенны пэрыяд ангельцы пачалі працэс дэкалянізацыі ва ўсёй [[Брытанская імпэрыя|Брытанскай імпэрыі]]. У 1945 годзе ў Трынідадзе і Табага было ўведзенае ўсеагульнае выбарчае права<ref name="britannica"/>{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|255}}. На востраве зьявіліся першыя палітычныя партыі, якія, аднак, у значнай ступені былі падзеленыя этнічна. Гэтак мурынскае насельніцтва калёніі аддавала перавагу [[Народны нацыянальны рух|Народнаму нацыянальнаму руху]] (ННР), утворанага ў 1956 годзе [[Эрык Ўільямз|Эрыкам Ўільямзам]]. Нашчадак індыйцаў [[Бгадасэ Саган Марадж]] заклаў ўласную [[Народна-дэмакратычная партыя (Трынідад і Табага)|Народна-дэмакратычную партыю]] (НДП), якая потым пасьля зьліцьця была пераўтвораная ў [[Дэмакратычная рабочая партыя (Трынідад і Табага)|Дэмакратычную рабочую партыю]] (ДРП){{Зноска|Thomas|2018|Thomas|256}}. Карыбскія калёніі Вялікабрытаніі ў 1958 годзе стварылі [[Фэдэрацыя Вэст-Індыі|Фэдэрацыю Вэст-Індыі]] як сродак на здабыцьця незалежнасьці, аднак гэтае ўтварэньне было скасаванае пасьля таго, як [[Ямайка]] адмовілася ад свайго ўдзелу пасьля рэфэрэндуму 1961 году. Пасьля гэтага ўрад Трынідада і Табага вырашыў шукаць уласную незалежнасьць ад Злучанага Каралеўства<ref>Brereton, Bridget (1996). «An introduction to the history of Trinidad and Tobago». Oxford: Heinemann Educational Publishers. — С. 103—105. — ISBN 978-0-435-98474-8.</ref>. === Незалежнасьць === [[Файл:Eric Williams (cropped).jpg|значак|зьлева|Першы прэм’ер-міністар краіны па здабыцьці незалежнасьці [[Эрык Ўільямз]].]] Трынідад і Табага атрымала незалежнасьць ад Вялікабрытаніі 31 жніўня 1962 году<ref name="britannica"/><ref>[https://web.archive.org/web/20160311090845/https://www.wdl.org/en/item/11332/ «Railroad Map of Trinidad»]. World Digital Library. 1925.</ref>. [[Лізавета II]] заставалася фармальнай кіраўніцай дзяржавы ў якасьці каралевы Трынідада і Табага, але ўладу ад ейнага імя меў гэнэрал-губэрнатар [[Саламон Гочай]]. Гісторык і інтэлектуал Эрык Ўільямз з Народнага нацыянальнага руху, якога часам клічуць «бацькам нацыі», стаў першым прэм’ер-міністрам краіны і бесьперапынна ачольваў урад да 1981 году<ref name="britannica"/>. Дамінуючай фігурай у апазыцыі ў раньнія гады незалежнасьці быў лідэр Дэмакратычнай рабочай партыі [[Рудранат Капільдэо]]. У 1960-я гады адбыўся ўздым [[Рух чорнай улады|Руху чорнай улады]], натхнёны барацьбоў мурынаў за свае грамадзянскія правы ў ЗША. Пратэсты і страйкі сталі распаўсюджанымі, а ў красавіку 1970 году нават прывялі да сьмерці пратэстоўца ад рук паліцыі{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|256}}. Баючыся парушэньня правапарадку, прэм’ер-міністар Ўільямз абвесьціў надзвычайнае становішча і загадаў арыштаваць многіх лідэраў руху. Некаторыя армейскія лідэры, якія спачувалі руху, у прыватнасьці, [[Рафік Шаг]] і [[Рэкс Ласал]], спрабавалі ўчыніць паўстаньне, але посьпеху ім бракавала. 1 траўня 1968 году Трынідад і Табага далучыўся да [[Карыбская асацыяцыя свабоднага гандлю|Карыбскай асацыяцыі свабоднага гандлю]]. У пэрыяд з 1972 па 1983 гады краіна скарыстала карысьць ад росту кошту нафты і выяўленьня вялікіх новых нафтавых радовішчаў у тэрытарыяльных водах, што прывяло да эканамічнага буму, які значна павялічыў узровень жыцьця<ref name="britannica"/>{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|256}}. У 1976 годзе краіна стала рэспублікай, застаючыся ў [[Садружнасьць нацыяў|Садружнасьці нацыяў]]<ref name="britannica"/>. Пасада генэрал-губэрнатара была замененая на пасаду прэзыдэнта, і першым прэзыдэнтам стаў [[Эліс Кларк]], хто заняў гэтую ў значнай ступені цырыманіяльную пасаду<ref>Donovan, Paul (2011). [https://web.archive.org/web/20181005112226/http://www.indcatholicnews.com/news.php?viewStory=17567 «Obituary: Sir Ellis Clarke»]. Independent Catholic News.</ref>. Табага атрымала абмежаванае самакіраваньне, дзякуючы стварэньню [[Табагаўская асамблея|Табагаўскай асамблеі]] ў 1980 годзе{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|239}}. Ўільямз памёр у 1981 годзе, і яго замяніў [[Джордж Чэмбэрз]], які ўзначальваў краіну да 1986 году. Да гэтага часу скарачэньне цаны на нафту прывяло да [[Рэцэсія|рэцэсіі]], што выклікала рост інфляцыі і беспрацоўя{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|257}}. Асноўныя апазыцыйныя партыі аб’ядналіся ў кааліцыю і здабылі перамогу на выбарах у 1986 годзе, а новым прэм’ер-міністрам стаў [[Артур Напалеон Рэйманд Робінсан]]<ref>Nohlen, D (2005). «Elections in the Americas: A data handbook, Volume I». — С. 630 — ISBN 978-0-19-928357-6.</ref>{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|256}}. У 1990 годзе 114 сябраў тэрарыстычнай арганізацыі [[Джамаат аль-Мусьлімін]] на чале зь [[Ясын Абу Бакр|Ясынам Абу Бакрам]] штурмавалі дом парлямэнту і тэлевізійнай станцыі, утрымліваючы ў закладніках Робінсана і ўрада краіны шэсьць дзён<ref>Ryan, Selwyn (1991). «The Muslimeen grab for power: race, religion, and revolution in Trinidad and Tobago». Port of Spain, Trinidad, West Indies: Inprint Caribbean. — С. 82. — ISBN 9789766080310.</ref>. Кіраўнікам тэрарыстычнай групоўкі абяцалі амністыю, але пасьля капітуляцыі яны былі арыштаваныя, але ў канчатковым выніку вызваленыя пасьля судовых працэсаў{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|253}}. У 1995 годзе на пазачарговых выбарах перамогу здабыў альянс [[Аб’яднаны нацыянальны кангрэс]], а пасаду прэм’ер-міністра ўпершыню заняў прадстаўнік індыйскай дыяспары [[Басдэо Пандай]]<ref name="britannica"/>{{Зноска|Thomas|2018|Thomas|257}}. На жнівеньскіх выбарах 2020 году перамогу атрымаў Народны нацыянальны рух<ref>[https://web.archive.org/web/20210415042656/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-53735408 «Trinidad and Tobago poll: Governing party claims victory»]. BBC News.</ref>. == Геаграфія == [[Файл:Trinidad Topography.png|значак|Тапаграфічная мапа Трынідада і Табага.]] Трынідад і Табага месьціцца паміж 10° 2' і 11° 12' шыротамі і 60° 30' і 61° 56' даўготамі ў [[Карыбскае мора|Карыбскім моры]] ля самога [[Атлянтычны акіян|Атлянтычнага акіяну]]. З захаду вострава Трынідад месьціцца затока [[Парыя]]. Традыцыйна дзяржава адносіцца да групы краінаў рэгіёну Карыбскага басэйна, але востраў Трынідад месьціцца ўсяго ў 11 км ад узьбярэжжа [[Вэнэсуэла|Вэнэсуэлы]] праз [[Калюмбавы канал]]<ref name="britannica"/>. Фізыяграфічна астравы ёсьць працягам [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыкі]]<ref>Bridget M. Brereton; Arthur Napoleon Raymond Robinson; David Watts. [https://web.archive.org/web/20190930100054/https://www.britannica.com/place/Trinidad-and-Tobago#contributors «Trinidad and Tobago»]. Britannica.</ref>. Краіна, якая ахоплівае плошчу ў 5128 км², складаецца з двух асноўных астравоў, Трынідада і Табага, якія падзеленыя пралівам шырынёю ў 32 км, а таксама шэрагу менш значных астравоў, як то у тым ліку [[Чакачакарэ]], [[Монас]], [[Уэвас]], [[Гаспар-Грандэ]], [[Маленькі Табага]] ды іншых<ref name="britannica"/>. Трынідад мае плошчу ў 4768 км², што складае 93,0% ад агульнай плошчы краіны. Сярэдняя даўжыня вострава складае 80 км, а сярэдняя шырыня сягае 59 км. Другі паводле велічыні і значнасьці востраў Табага мае плошчу каля 300 км², альбо 5,8% агульнай плошчы краіны. Даўжыня Табага складае 41 км, а ягоная шырыня ў максымальным пункце дасягае 12 км. Рэльеф астравоў вельмі адрозьніваецца<ref name="cia"/>. Гэтак на паўночным ускрайку Трынідада паралельна ўзьбярэжжу цягнецца горны сьцяг, самым высокім пунктам у якім ёсьць гара [[Эль-Сэра-дэль-Арыпа]], якая сягае да 940 м над узроўнем мора<ref name="cia"/>. Астатняя частка вострава, у большасьці, ёсьць больш пляскатай, за выключэньнем цэнтральнай частцы, дзе маюцца пагоркі Мантсэрат, і сьцягу на поўдні. На ўсходнім узьбярэжжы вострава вылучаецца пляжамі, у першую чаргу пляжам Мансанільля. На востраве маюцца некалькі вялікіх багністых участкаў, як то багны Кароні і Нарыва<ref name="britannica"/>. Да асноўных вадаёмаў на Трынідадзе ўлучаюць вадасховішча [[Голіс]], [[Навэт]] і [[Кароні]]. На востраве маюцца розныя тыпы глебы, але большасьць складаюць дробныя пяскі і цяжкія гліны. Глебы на ўсходне-заходнім калідоры на поўначы Трынідада ёсьць асабліва ўрадлівымі<ref>[https://web.archive.org/web/20180221100619/https://u.osu.edu/ockerman.2/files/2014/03/Trinidad-and-Tobago-2hi6bwy.pdf «Data»]. The Ohio State University.</ref>. Табага, у сваю чаргу, мае пляскатую раўніну на паўднёвым захадзе, а ўсходняя частка вострава ёсьць больш горнай. Найвышэйшым пунктам Табага ёсьць пік [[Пітч]], які сягае да 550 м над узроўнем мора<ref>Anthony, Michael (2001). «Historical Dictionary of Trinidad and Tobago». Scarecrow Press, Inc. Lanham, Maryland, and London, UK. — ISBN 0-8108-3173-2.</ref>. Ля ўзьбярэжжа Табага маюцца некалькі каралавых рыфаў<ref name="britannica"/>. === Клімат === Трынідад і Табага мае марскі трапічны клімат<ref name="cia"/><ref name="britannica"/>. Год падзяляецца фактычна на два сэзоны: сухменны сэзон у першыя пяць месяцаў году і сэзон дажджоў у астатнія сям месяцаў. Вятры веюць пераважна з паўночнага ўсходу. Дамінуюць паўночна-ўсходнія [[пасат]]ы. На адметнасьць ад многіх іншых Карыбскіх астравоў Трынідад і Табага ляжаць па-за межамі рэгіёну [[трапічны цыклён|ўраганаў]]. Рэкордная зафіксаваная тэмпэратура складала 39°C<ref name="myweather2">[https://web.archive.org/web/20130116235230/http://www.myweather2.com/Holiday-Destinations/Trinidad-and-Tobago/Portofspain/climate-profile.aspx «August Climate History for Port-of-Spain»]. Myweather2.com.</ref>, а мінімум складаў 12°C<ref name="myweather2"/>. == Палітыка == [[Файл:Whitehall (13436829895).jpg|значак|Ўайтхол ёсьць афіцыйнай сядзібай прэм’ер-міністра краіны.]] Трынідад і Табага ёсьць [[рэспубліка]]й зь дзьвюхпалатным парлямэнтам, які функцыянуе на ўзор [[парлямэнт Вялікабрытаніі|брытанскага парлямэнту]]<ref name="cia"/>. Кіраўніком дзяржавы ёсьць [[прэзыдэнт Трынідада і Табага|прэзыдэнт]]<ref name="cia"/>. Гэтая ў значнай ступені цырыманіяльная пасада замяніла сабой пасаду генэрал-губэрнатара, то бок прадстаўніка манарха Трынідада і Табага, пасьля таго, як Трынідад і Табага стаў рэспублікай у 1976 годзе<ref name="britannica"/>. Кіраўніком ураду ёсьць [[прэм’ер-міністар Трынідада і Табага|прэм’ер-міністар]]<ref name="cia"/>. Прэзыдэнт абіраецца выбарчай калегіяй, якая складаецца з усіх прадстаўнікоў абедзьвух палатаў парлямэнту. Па ўсеагульных выбарах, якія ладзяцца кожны пяць гадоў, прэзыдэнт прызначае прэм’ер-міністра асобу, якая мае падтрымку большасьці ў [[Палата прадстаўнікоў Трынідада і Табага|Палаце прадстаўнікоў]]. Звычайна такой асобай ёсьць лідэр партыі, якая здабыла большасьць месцаў на выбарах<ref name="britannica"/>. З 1980 году на Табага адбываюцца дадатковыя мясцовыя выбары. На гэтых выбарах абіраюцца сябры аднапалатнай [[Табагаўская асамблея|Табагаўскай асамблеі]]<ref name="cia"/><ref name="britannica"/><ref>[https://web.archive.org/web/20191226082634/https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2006/71476.htm «International Religious Freedom Report 2006»]. U.S. Department of State — Diplomacy in Action. Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor.</ref>, якая чыніць самакіраваньне на востраве. Парлямэнт складаецца з Сэнату, які мае 31 дэпутацкае месца, і Палаты прадстаўнікоў, які мае 41 дэпутацкае месца і сьпікера<ref name="cia"/><ref>Browne, Juhel (20 September 2007). [https://web.archive.org/web/20071212032115/http://www.trinidadexpress.com/index.pl/article_news?id=161209317 «November 5 — PM reveals election date at last»]. Trinidad and Tobago Express.</ref>. Шаснаццаць сэнатараў прызначаюцца паводле рэкамэндацыі прэм’ер-міністра, а яшчэ шэсьць — лідэрам апазацыі. У дадатак дзевяць сэнатараў прызначаюцца прэзыдэнтам дзеля забясьпечаньня прадстаўніцтва іншых сэктараў грамадзянскай супольнасьці. Дэпутаты Палаты прадстаўнікоў абіраюцца наўпрост грамадзянамі на максымальны тэрмін у пяць гадоў. === Палітычная культура === Дзьвюма асноўнымі партыямі краіны ёсьць [[Народны нацыянальны рух]] і [[Аб’яднаны нацыянальны кангрэс]]. Падтрымка гэтых партыяў звычайна базуецца на этнічнай прыналежнасьці, як то ННР звычайна атрымлівае большасьць галасоў выбаршчыкаў афрыканскага паходжаньня, а АНК, у сваю чаргу, здабывае большасьць галасоў выбаршчыкаў індыйскага паходжаньня. Тым ня менш, у краіне існуюць шэраг іншых партыяў, якіх паводле стану на жнівень 2020 году налічвалася 19. Сярод іх варта вылучыць [[Кангрэс народа (Трынідад і Табага)|Кангрэс народа]], які на ўсеагульных выбарах 2010 і 2015 гадоў здабываў дэпутацкія мандаты, і [[Табагаўская арганізацыя народа]], якая на выбарах 2010 году атрымала 2 месцы ў парлямэнце. === Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел === Трынідад падзяляецца на дзевяць рэгіёнаў і пяць муніцыпалітэтаў, якія маюць абмежаваны ўзровень аўтаноміі<ref name="cia"/><ref name="britannica"/>. Мясцовыя адміністрацыі улучаюць як частку абіраных працаўнікоў, гэтак і прызначаных. Выбары на мясцовым узроўні праводзяцца раз на тры гады. Асабны статус мае востраў [[Табага]]. Гэтак з 1980 году востраў кіруецца Табагаўскай асамблеяй, абіранай на табагаўскіх выбарах. == Дэмаграфія == Насельніцтва краіны паводле стану на чэрвень 2021 год складала каля 1,37 млн чалавек. === Этнічны склад === [[Файл:Africa unite symposium.jpg|значак|зьлева|Трынідадзка-табагаўскія жанчыны афрыканскага паходжаньня.]] [[Файл:East Indian Women, Men and Children (13227675614) (cropped).jpg|значак|Купа жанчынаў індыйскага паходжаньня на фатаздымку канца XIX стагодзьдзя.]] Этнічны склад Трынідада і Табага адлюстроўвае гісторыю заваяваньня і іміграцыі на астравы<ref>[https://web.archive.org/web/20201028212539/http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/crossing_continents/1959567.stm «Trouble in paradise»]. BBC News.</ref>. У той час як самыя раньнія жыхары мелі індзейскае паходжаньне, на сёньня дзьвюма дамінуючымі этнічнымі групамі ў краіне ёсьць вышлыя з [[Паўднёвая Азія|Паўднёвай Азіі]] і з [[Афрыка|Афрыкі]]. Індатрынідадцы і індатабагаўцы фармуюць найбуйнейшую ў краіне этнічную групу, то бок іхняя доля складае прыблізна 35,4%<ref name="cia"/>. Яны ёсьць нашчадкамі рабочых з [[Брытанская Індыя|Брытанскай Індыі]]<ref>[https://www.guardian.co.tt/article-6.2.364323.1822635050 «Twists and turns in search for ancestry»]. Trinidad and Tobago Guardian.</ref>, якія мігравалі на востраў на замену вызваленых афрыканскіх рабоў, якія адмовіліся працягваць працаваць на плянтацыях цукровага трысьнёгу. Праз захаваньне культуры многія жыхары індыйскага паходжаньня працягваюць падтрымліваць традыцыі іхняй былой радзімы. Індатрынідадцы жываюць у першую чаргу на востраве Трынідад, а на Табага іхняя колькасьць паводле перапісу насельніцтва 2011 году не пераўзыходзіла 2,5%<ref name="undp">[https://web.archive.org/web/20160305151408/http://www.tt.undp.org/content/dam/trinidad_tobago/docs/DemocraticGovernance/Publications/TandT_Demographic_Report_2011.pdf «Non-Institutional Population by Sex, Age Group, Ethnic Group and Municipality»]. Trinidad and Tobago Central Statistical Office.</ref>. Афратрынідадцы і афратабагаўцы фармуюць другую паводле велічыні этнічную групу краіны, крыху саступаючы прадстаўнікам індыйскага паходжаньня. Іхняя колькасьць сягае прыблізна да 34,2% насельніцтва<ref name="cia"/>. Большасьць людзей афрыканскага паходжаньня ёсьць нашчадкамі рабоў, гвалтоўна перавезеных на астравы пачынаючы з XVI стагодзьдзя. Гэтая група фармуе большасьць на Табага, бо скаладае каля 85,2% ад агульнай колькасьці насельніцтва вострава<ref name="undp"/>. Трэцяй групай ёсьць прадстаўнікі зьмяшаных этнасаў<ref name="cia"/>. Таксама маюцца невялікія меншасьці індзейскага, эўрапейскага, лаціна-гішпанскага, кітайскага і арабскага паходжаньня. === Мовы === [[Ангельская мова]] ёсьць афіцыйнай мовай краіны, але галоўнай размоўнай мова ёсьць крэольскія ангельскія гаворкі, гэтак званыя [[трынідадзкая крэольская мова]] і [[табагаўская крэольская мова]]. Гэтыя гаворкі ў значнай ступені адлюстроўваюць багатую этнічную спадчыну дзяржавы, улучаючы індзейскую, эўрапейскую, афрыканскую і азіяцкую спадчыну нацыі. Абедзьве крэольскія мовы ўтрымліваюць значныя элемэнты розных афрыканскіх моваў, а трынідадзкая ангельская мова зьведала значны ўплыў францускай крэольскай мовы, вядомай як [[патуа]]<ref>Jo-Anne Sharon Ferreira. [https://web.archive.org/web/20110724162817/http://vsites.unb.br/il/liv/crioul/textos/ferreira.htm «The sociolinguistic situation of Trindad & Tobago»]. University of the West Indies.</ref>. Большасьць першых індыйскіх засельнікаў размаўлялі на [[бгаджпуры]] і [[авадгі]], якія пазьней утварылі [[трынідадзкі гіндустані]]. У 1935 годзе гледачы на Трынідадзе пачалі паказваць індыйскія фільмы. Большасьць зь іх былі вырабленыя на стандартным дыялекце [[гіндустані]], дзякуючы чаму трынідадзкі гіндустані крыху ўзбагаціўся новымі выслоўямі і словамі. Індыйскія фільмы таксама актывізавалі вывучэньне гіндустані прадстаўнікамі індатрынідадцаў і табагаўцаў<ref>Gooptar, Primnath (2014). [https://books.google.com/books?id=8MNVnQAACAAJ «Bala Joban: The First Indian Movie in Trinidad (1935)»]. ISBN 9789766483227.</ref>. Прыблізна зь сярэдзіны да сканчэньня 1970-х гадоў прадстаўнікі індыйскай дынастыі пачалі пераходзіць на гіндызаваную вэрсію ангельскай мовы. Невялікая група людзей карыстаецца ў паўсядзённым жыцьці [[гішпанская мова|гішпанскай мовай]], у тым ліку ўцекачы з суседняй [[Вэнэсуэла|Вэнэсуэлы]]. === Рэлігія === Паводле перапісу насельніцтва 2011 года<ref name="undp"/>, [[хрысьціянства]] было дамінуючай рэлігіяй краіны, бо вернікамі гэтай рэлігіі было сама меней 63,2% насельніцтва. Самай буйной была [[Каталіцкая Царква|каталіцкая]] канфэсія, на долю якіх прыпадала каля 21,60% ад агульнай колькасьці насельніцтва. У Трынідадзе і Табага маюцца безьліч пратэстанцкіх цэркваў, як то [[англіканства|англікане]], адвэнтысты сёмага дня, [[прэсьбітэрыянства|прэсьбітарыяне]], сьведкі Яговы, [[мэтадызм|мэтадысты]] ды іншыя. [[Індуізм]] быў другой паводле велічыні рэлігіяй у краіне, вернікамі якой былі 20,4% насельніцтва на 2011 год<ref name="undp"/>. Індуісты жывуць ва ўсёй краіне, сьвята [[Дывалі]] нават адзначаецца на нацыянальным узроўні. Найбуйнейшай індуісцкай арганізацыяй у Трынідадзе і Табага ёсьць [[Санатан Дгарма Мага Сабга]], якая была закладзеная ў 1952 годзе па зьліцьці дзьвюх асноўных індуісцкіх арганізацыяў. На той жа 2011 год трэцяй рэлігійнай групай былі [[іслам|мусульмане]], якіх налічвалася каля 4,97% насельніцтва<ref name="undp"/>. Сярод некаторай часткі афратрынідадцаў і афратабагаўцаў практыкуюцца традыцыйныя афрыканскія культы, а невялікая частка індатрынідадцаў і індатабагаўцаў ёсьць вернікамі [[сыкхізм]]у, [[джайнізм]]у, [[будызм]]у і [[багаі]]. == Эканоміка == [[Файл:Pigeon Point beach.jpg|значак|Пляж [[Піджн-Пойнт]] на [[Табага]] кожны год прыцягвае замежнікаў на адпачынак.]] [[Файл:Refinerypointeapierre.JPG|значак|Нафтаперапрацоўчы завод у [[Пойнт-а-П’ер]]ы.]] Трынідад і Табага ёсьць самай разьвітай і заможнай краінай Карыбскага басэйну, маючы даволі высокі ўзровень СУП на душу насельніцтва на ўзроўні 20 тысяч даляраў ЗША<ref>[https://web.archive.org/web/20150517050254/http://data.worldbank.org/country/trinidad-and-tobago «Trinidad and Tobago»]. 2015. World Bank.</ref>. У лістападзе 2011 году [[Арганізацыя эканамічнага супрацоўніцтва і разьвіцьця|АЭСР]] выдаліла Трынідад і Табага са сьпісу [[разьвіваныя дзяржавы|разьвіваных краін]]<ref>Gopie, Rajiv (3 November 2011). [https://web.archive.org/web/20120106133126/http://www.trinidadexpress.com/commentaries/Are_we_developed_-133214738.html «Are we developed?»]. Trinidad Express Newspapers.</ref>. Эканоміка дзяржаву ў значнай ступені грунтуецца на нафтагазавай прамысловасьці. [[Турызм]] і [[прамысловасьць]] таксама важныя галіны эканомікі краю. Турызм асабліва мае разьвіцьцё на Табага, але ён у значнай ступені не такі высокі як на іншых Карыбскіх астравах. Сельскагаспадарчая прадукцыя ўлучае [[цытрус]]ы і [[какава|какаву]]. Трынідад і Табага экспартуе прадукты харчаваньня, напоі і [[цэмэнт]] у краіны Карыбскага рэгіёну. Краіна таксама лічыцца рэгіянальным фінансавым цэнтрам, а эканоміка краю мае прафіцытны паказчык гандлю<ref>[https://web.archive.org/web/20190604192949/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/35638.htm «Background note Trinidad and Tobago»]. US Department of State.</ref>. Намагаючыся адыйсьці ад нафтагазавай залежнасьці і зрабіць дывэрсыфікацыю гаспадаркі, улады Трынідад і Табага стварылі ў 2012 годзе адмысловую агенцыю з мэтай садзейнічаньня прыцягненьня замежным інвэстыцыям у ненафтагазавыя галіны<ref>[https://web.archive.org/web/20150707033818/http://www.tradeind.gov.tt/Portals/0/Documents/TRADELINKS-jan-mar2013%20%282%29.pdf «Agency Focus»]. Tradelinks.</ref>. Трынідад і Табага мае добра разьвіты сэктар [[Сувязь (тэхніка)|тэлекамунікацыяў]]. У 2014 годзе на гэты сэктар і сэктар тэлевяшчаньня прыпала каля 880 млн даляраў ЗША ці 3,1% ад СУП. Найважнейшым замежным эканамічным партнэрам Трынідада і Табага ёсьць [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], бо на іх прыпадае каля 40 % экспарту і 27 % імпарту<ref name="cia"/> рэспублікі. Эканамічныя дачыненьні таксама ўсталяваныя зь [[Ямайка]]й, [[Барбадас]]ам, [[Вэнэсуэла]]й і [[Бразылія]]й. У меншай меры гандаль вядзецца з краінамі [[Эўрапейскі Зьвяз|ЭЗ]], [[Канада]]й і [[Японія]]й. === Нафтагазавая галіна === Трынідад і Табага ёсьць вядучым вытворцам [[нафта|нафты]] і [[прыродны газ|газу]] ў Карыбскім рэгіёне, а ягоная эканоміка моцна залежыць ад гэтых рэсурсаў<ref name="britannica"/>. Нафта і газ разам фармуюць каля 40% СУП і 80% экспарту краіны, але толькі 5% працаздольнага насельніцтва працуе ў гэтай галіне<ref name="cia"/>. Апошнім часам рост быў выкліканы інвэстыцыямі ў вырабніцтва [[звадкаваны прыродны газ|звадкаванага прыроднага газу]] (ЗПГ), прадукцыі нафтахіміі і [[сталь|сталі]]. Менавіта выраб ЗПГ пашырыўся апошнімі гадамі, складаючы выраб агулам 13,4 млрд м³ ЗПГ паводле стану на 2017 год. Найбуйнейшымі рынкамі экспарту газу ёсьць [[Чылі]] і ЗША<ref>[https://web.archive.org/web/20181109100916/https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy/natural-gas.html «BP Statistical Review of World Energy — Natural Gas»]. BP.</ref>. Дзякуючы такому зруху, Трынідад і Табага перайшлі з эканомікі нафты на эканомікі прыроднага газу. Вытворчасьць нафты зьнізілася за дзесяцігодзьдзе з 7,1 млн мэтрычных тон у 2007 годзе да 4,4 млн мэтрычных тон у 2017 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20181109062005/https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy/oil.html «BP Statistical Review of World Energy — Oil»]. BP.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Thomas, Polly |частка = |загаловак = The Rough Guide to Trinidad & Tobago |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = |выдавецтва = APA Publications Ltd |год = 2018 |том = |старонкі = |старонак = 296 |isbn = 978-0241308844 |ref = Thomas }} * {{Кніга |аўтар = Williams, Eric |частка = |загаловак = History of the People of Trinidad and Tobago |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/historyofthepeop006593mbp |выданьне = |месца = New York |выдавецтва = Frederick A. Praeger |год = 1964 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = |ref = Williams }} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210109063840/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago Трынідад і Табага]. The World Factbook.{{ref-en}} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1209827.stm Трынідад і Табага]. BBC News.{{ref-en}} * {{Curlie|Regional/Caribbean/Trinidad_and_Tobago}}.{{ref-en}} {{Краіны Паўночнай Амэрыкі}} {{Краіны Карыбскага басэйна}} hbxe23m4q8xqmrgsmnmmef1wg0dnk7j Вена 0 6899 2674645 2665920 2026-06-18T07:02:17Z Dymitr 10914 /* Гарады-сябры */ выпраўленьне спасылак 2674645 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Вена |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Вены |Назва на мове краіны = Wien |Код мовы назвы краіны = de |Краіна = Аўстрыя |Герб = Wien 3 Wappen.svg |Сьцяг = Flag_of_Vienna_(state).svg{{!}}border |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = 881 |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 414.65 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 1670347 |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = 2007 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = +1 |Летні час = +2 |Тэлефонны код = +43 1 |Паштовыя індэксы = 1010—1239, 1400, 1450 |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = Collage_von_Wien.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 48 |Шырата хвілінаў = 12 |Шырата сэкундаў = 30 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 16 |Даўгата хвілінаў = 22 |Даўгата сэкундаў = 23 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = http://www.wien.gv.at/english/ }} '''Ве́на''' ці '''Ведэнь'''<ref>Рудзкі Э. [https://web.archive.org/web/20220327080120/http://pawet.net/library/history/bel_history/_books/rudzki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%8F_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%8B_.html Польскія каралевы] // [[Спадчына (часопіс)|Спадчына]]. № 5, 1993, № 6, 1993, № 1, 1994, № 2, 1994, № 5, 1994.</ref> ({{мова-de|Wien}}) — [[сталіца]] і найбуйнейшы горад [[Аўстрыя|Аўстрыі]]. Адначасова адна зь дзевяці фэдэральных земляў Аўстрыі, з усіх бакоў аточаная тэрыторыяй іншай зямлі — Ніжняй Аўстрыі. Разьмешчаная ва ўсходняй частцы краіны. Горад месьціцца на абодвух берагах [[Дунай|Дунаю]]. Вена ёсьць культурным, эканамічным і палітычным цэнтрам Аўстрыі. Вена зьяўляецца трэцім горадам-рэзыдэнцыяй [[ААН]] пасьля [[Нью-Ёрк]]у і [[Жэнэва|Жэнэвы]]. Венскі міжнародны цэнтар (так званы UNO-City) уключае ў сябе [[Міжнароднае агенцтва атамнай энэргіі]], Упраўленьне ААН па наркотыках і злачыннасьці, Арганізацыі ААН па прамысловым разьвіцьці і іншыя. У Вене знаходзяцца штаб-кватэры такіх міжнародных арганізацыяў, як, напрыклад [[Арганізацыя краін-экспартэраў нафты]] і [[Арганізацыя бясьпекі і супрацы ў Эўропе]]. На працягу многіх стагодзьдзяў Вена зьяўлялася горадам-рэзыдэнцыяй [[Габсбургі|Габсбургаў]] і адпаведна сталіцай [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі германскай нацыі]], ператварыўшыся ў культурны і палітычны цэнтар Эўропы. У 1910 годзе ў Вене пражывала два мільёны асоб і горад займаў чацьвертае месца сярод найбуйнейшых гарадоў сьвету, саступаючы толькі [[Лёндан]]у, [[Нью-Ёрк]]у і [[Парыж]]у. Пасьля [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] насельніцтва Вены скарацілася амаль на чвэрць. Стары горад Вены і палац [[Шэнбрун]] у сьнежні 2001 году былі ўнесеныя ў сьпіс [[Сусьветная спадчына|Сусьветнай спадчыны]] [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры|ЮНЭСКО]]. == Гісторыя == [[Файл:Rathaus Vienna June 2006 165.jpg|значак|зьлева|Будынак гарадзкой [[ратуша|ратушы]]]] Найранейшыя сьведчаньні бесьперапыннага пражываньня ў мясцовасьці вакол гораду датуюцца 500 годам да н. э., калі тэрыторыя [[Дунай|Дуная]] была заселеная [[кельты|кельтамі]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220628234651/https://www.britannica.com/place/Vienna/History «Vienna — History»]. Encyclopedia Britannica.</ref>. У 15 годзе да н. э. рымляне пабудавалі ўмацаваны памежны горад, які атрымаў назоў ''Віндабона'', каб ахоўваць межы імпэрыі супраць [[германскія плямёны|германскіх плямёнаў]] на поўначы. Цесныя сувязі зь іншымі народамі кельцкага паходжаньня працягваліся некалькі стагодзьдзяў з такімі фігурамі, як то ірляндзкі манах VIII стагодзьдзя [[Сэн-Колман]], які быў пахаваны ў абацтве Мэльк, і [[Сэн Фэргіл]], які быў біскупам [[Зальцбург]]а на працягу сарака гадоў у XII стагодзьдзі. Адгалоскі таго часу ўсё яшчэ відавочны ў вялікім манастыры [[Шатэнштыфт]], які месьціцца ў горадзе й быў раней домам для многіх ірляндзкіх манахаў. У XIII стагодзьдзі, Вена апынулася пад пагрозай захопу з боку [[Мангольская імпэрыя|Мангольскай імпэрыі]], якая распасьціралася на большую частку сучаснай [[Расея|Расеі]] й [[Кітай|Кітая]], але з-за сьмерці свайго лідэра [[Угедэй|Угедэя-хана]], мангольскія войскі адступілі ад эўрапейскіх межаў і больш не вярталіся. У сярэднія стагодзьдзі, Вена была домам для бабэнбэрскай дынастыі, а ў 1440 годзе горад стаў рэзыдэнтам дынастыі [[Габсбургі|Габсбургаў]]. Вена паступова расла й у канчатковым выніку стала дэ-факта сталіцай [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]] й культурным цэнтрам мастацтва й навукі, музыкі й вытанчанай кухні. Паміж 1485—1490 гадамі горад знаходзіўся пад вугорскай акупацыяй. У XVI і XVII стагодзьдзях, [[Асманская імпэрыя|асманскае]] войска два разы было спынена каля сьценаў Вены. А ў 1679 годзе эпідэміі [[чума|чумы]] пазбавілі жыцьця амаль траціну насельніцтва гораду<ref>Spielman, John Philip (1993). «The city & the crown: Vienna and the imperial court, 1600—1740». West Lafayette, Indiana: Purdue University Press. p. 141. {{ISBN|1-55753-021-1}}.</ref>. 1 верасьня 1771 году імпэратрыца Сьвятой Рымскай імпэрыі [[Марыя Тэрэзія]] заснавала «[[Венская біржа|Венскую біржу]]» для продажу дзяржаўных [[аблігацыя]]ў, [[Вэксэль|вэксаляў]] і гандлю [[валюта]]й. === Аўстра-Вугоршчына === [[Файл:Wien Burgtheater um 1900.jpg|значак|Вена ў 1900 годзе.]] У 1804 годзе, падчас [[напалеонаўскія войны|напалеонаўскіх войнаў]], Вена стала сталіцай [[Аўстрыйская імпэрыя|Аўстрыйскай імпэрыі]] й працягвала адыгрываць важную ролю ў эўрапейскай і сусьветнай палітыцы, у тым ліку прымаючы ў сябе ў 1814 годзе [[Венскі кангрэс]]. Пасьля аўстра-вугорскага ўзьяднаньня 1867 году, Вена засталася сталіцай тагачаснай [[Аўстра-Вугорская імпэрыя|Аўстра-Вугорскай імпэрыі]]. Горад быў цэнтрам [[клясычная музыка|клясычнай музыкі]], для якой таксама ўжываецца, часам, назоў Першая Венская школа. У другой палове XIX стагодзьдзя, горад разьвіваўся й паступова выйшаў за [[бастыён]]ы й [[гласіс]]ы [[Рынгштрасэ]]. Былыя прыгарады былі ўключаныя ў склад гораду й Вена рэзка павялічылася. У 1918 годзе, пасьля [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], Вена стала сталіцай [[Аўстрыя|Першай аўстрыйскай рэспублікі]]. З канца XIX стагодзьдзя да 1938 году, горад заставаўся цэнтрам высокай культуры і мадэрнізму. Зьяўляючыся сусьветнай сталіцай музыкі, горад прымаў такіх кампазытараў, як то [[Ёганэс Брамс|Брамс]], [[Антон Брукнэр|Брукнэра]], [[Густаў Малер|Малер]] і [[Рыхард Штраўс]]. Культурны ўнёсак гораду ў першай палове XX стагодзьдзя ўключае, сярод многіх, рух [[Венская сэцэсія|«Венскай сэцэсіі»]], разьвіцьцё [[псыхааналіз]]у, Другую венскую школу, архітэктуру [[Адольф Лёоз|Адольфа Лёоза]] й філязофію [[Людвіг Вітгенштайн|Людвіга Вітгенштайна]]. === Аншлюс і міжнародная акупацыя === У 1938 годзе, пасьля [[Аншлюс|трыюмфальнага ўезду ў Аўстрыю]], [[Адольф Гітлер]] выступаў перад аўстрыйскім народам з балькона на [[Гэльдэнпляц]]ы. У пэрыяд з 1938 году й да сканчэньня [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], Вена страціла свой ​​статус сталіцы, калі Аўстрыя знаходзілася ў складзе [[Трэці Райх|Нямеччыны]]. 2 красавіка 1945 году савецкія жаўнеры пачалі наступ на Вену супраць немцкіх абаронцаў, аблажыўшы яго. Брытанскія й амэрыканскіх паветраныя налёты й артылерыйскія залпы з абодвух бакоў паміж сіламі [[вэрмахт]]а й [[чырвоная армія|чырвонай арміяй]] значна пашкодзілі інфраструктуру гораду, як то [[трамвай]]ныя лініі, а таксама сыстэму водазабесьпячэньня й разьмеркаваньня [[электраэнэргія|электраэнэргіі]]. Акрамя таго, былі разбураны альбо пашкоджаны тысячы грамадзкіх і прыватных будынкаў. Абаронцы гораду трымаліся два тыдні<ref>Weissensteiner, Friedrich (26.03.2005). [https://web.archive.org/web/20210421144903/https://www.wienerzeitung.at/archiv/139520-Der-Kampf-um-Wien-im-April-1945.html «„Operation Radetzky“ verhinderte das Ärgste — Der Kampf um Wien im April 1945»]. Archiv.</ref>. Аўстрыя была аддзеленая ад Нямеччыны, а Вена была адноўлена ў якасьці сталіцы рэспублікі. [[Файл:Wien Besatzungszonen.png|значак|зьлева|Акупацыйныя зоны ў Вене.]] Пасьля вайны Вена была акружаная савецкай акупацыйнай зонай. Як і ў [[Бэрлін]]е, Вена была падзелена на сэктарах на чатыры дзяржавы й знаходзілася пад наглядам камісіі хаўрасьнікаў. Але акупацыя Вены адрозьнівалася ад акупацыі Бэрліна: цэнтральны раён гораду, вядомы як «''першы раён''», уяўляў сабой міжнародную зону, у якой чатыры дзяржавы чаргавалі кантроль на штомесячнай аснове<ref>[https://web.archive.org/web/20221025172400/https://books.google.com/books?id=rMlnAAAAMAAJ&q=%22four+soldiers+in+a+jeep%22+vienna&dq=%22four+soldiers+in+a+jeep%22+vienna&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwim5rzos-7KAhXCJJoKHRBNBNsQ6AEIMzAA «Austria: Facts and Figures»].</ref>. Блякада Бэрліна ў 1948 годзе ўзьняла хаўрусьніцкія асьцярогі на той конт, што [[Савецкі Саюз]] можа паўтарыць блякаду ў Вене. [[Файл:Wien 002.JPG|значак|Сучасная Вена.]] У той час у заходніх сэктарах адсутнічалі аэрадромы, але ўлады ўсё ж такі былі падрыхтаваны да дзеяньняў для барацьбы з такімі блякадамі. Пляны ўключалі ўсталяваньне мэталічных насьцілаў дзеля зьдзяйсьненьня пасадкі ў [[Шэнбрун]]е. Але Саветы так і не распачалі блякаду. Некаторыя гісторыкі сьцьвярджаюць, што [[Патсдамскае пагадненньне]] ўключала пункт пра доступ да заходніх сэктароў, у той час як не існавала такіх пісьмовых гарантыяў на заходнія сэктары Бэрліна. За дзесьць гадоў існаваньня акупацыі Вена стала рассаднікам міжнароднага [[шпіянаж]]у паміж Заходнім і Ўсходнім блёкамі. Усьлед за блякадай Бэрліна [[халодная вайна]] ў Вене прыняла іншую дынаміку. Прызнаючы, што Нямеччына й Бэрлін будуць падзеленыя, савецкі ўрад вырашыў не дазваляць такога ж становішча ў Аўстрыі й Вене. У 1953 годзе пэрымэтры Заходняга Бэрліну былі агорнуты калючым дротам, але Вена заставалася непадзеленай. У 1955 годзе савецкі ўрад пагадзіўся на адмову ад сваіх акупацыйных зонаў ва Ўсходняй Аўстрыі й Усходняй Вене, а таксама сэктараў у чацьвертым і дзясятым раёне Паўднёвай Вены. У абмен яны патрабавалі сталага пункта [[нэўтралітэт]]у у новым дзяржаўнай дамове. У 1955 годзе савецкія войскі канчаткова выйшлі з Аўстрыі. === Сучаснасьць === [[Файл:Wien 001.JPG|значак|зьлева|Ратуша ноччу.]] Чатырохдзяржаўны кантроль у Вене працягваўся да падпісаньня [[Аўстрыйская дзяржаўная дамова|аўстрыйскай дзяржаўнай дамовы]] ў 1955 годзе. У тым жа годзе, пасьля некалькіх гадоў рэканструкцыі й рэстаўрацыі былі адкрытыя будынкі [[Венская дзяржаўная опэра|Дзяржаўны тэатар опэры]] й [[Бургтэатар]], якія абодва знаходзяцца на вуліцы [[Рынгштрасэ]]. Дзяржаўная дамова запэўніла, што сучасная Аўстрыя ня будзе ўваходзіць ані ў блёк [[НАТО]], ані ў [[савецкі блёк]]. Яна таксама лічыцца адным з чыньнікаў позьняга ўступу Аўстрыі ў [[Эўрапейскі Зьвяз]]. У 1970-х гадох канцлер Аўстрыі [[Бруна Крайскі]] адчыніў [[Венскі міжнародны цэнтар]], які быў пабудаваны ў новым раёне гораду для разьмяшчэньня міжнародных інстытутаў. Вена вярнула сабе частку мінулага міжнароднага статусу шляхам разьмяшчэньня ў сваіх межах міжнародных арганізацыяў, як то [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў]], падрыхтоўчая камісія Арганізацыі па ўсёабдымнай забароне ядзерных выпрабаваньняў, [[Міжнароднае агенцтва атамнай энэргіі]], [[Арганізацыя краін-экспартэраў нафты]], а таксама [[Арганізацыя бясьпекі і супрацы ў Эўропе]] й Аб’яднаная эўрапейская гастраэнтэралягічная фэдэрацыя. == Геаграфія == [[Файл:Josephinische Landaufnahme Vienna.jpg|міні|250пкс|[[Мапа]] Вены]] Горад разьмешчаны ўва ўсходняй частцы Аўстрыі ля падножжа [[Альпы|Альпаў]], на беразе [[Дунай|Дуная]], у 60 км ад мяжы з [[Славаччына]]й. Празь Вену працякае [[Дунай]] са сваім рукавом [[Дунайскі канал|Дунайскім каналам]] і ракой [[Вена (рака)|Вена]]. Гістарычна горад месьціўся на поўдзень ад Дуная, аднак у апошнія два стагодзьдзі, Вена расла па абодва бакі ракі. Найбольшая вышыня гораду над узроўнем мора адзначаецца ў раёне [[Гэрманскогель|Гэрманскогеля]] (542 м), а найменшая — у [[Эсьлінг]]е (155 м). Горад аблямоўвае [[Венскі Лес]].<ref>Все столицы мира /Сост. О. В. Зыкина, Л. А. Бурлацкая, Г. А. Гальперина, Н. В. Иванова. — М.: Вече, 2005. С. 72.</ref> Геаграфічна карыснае становішча робіць Вену вельмі зручным месцам для разьвіцьця рознабаковых адносінаў з усходнімі краінамі. Гэта стала асабліва адчувальна пасьля 1989 году, калі «ўпала» гэтак званая жалезная заслона. Напрыклад ад сталіцы [[Славаччына|Славаччыны]] [[Браціслава|Браціславы]] Вену аддзяляюць усяго 60 км — гэта самая кароткая адлегласьць паміж двума сталіцамі ва ўсёй [[Эўропа|Эўропе]], выключаючы [[Ватыкан]] і [[Рым]]. Па форме Вена нагадвае кола, перасечанае хордай ракі [[Дунай]]. З часоў [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]] горад пашыраўся канцэнтрычнымі кола. Ягоная цэнтральная частка, гэтак званы ўнутраны горад ({{мова-de|Innere Stadt|скарочана}}), амаль супадае з адміністрацыйнымі межамі першай акругі. [[Рынгштрасэ]] зьяўляецца ланцужком бульвараў, якія ўтвараюць колца. Гісторыя Рынгаштрасэ пачалася ў 1857 годзе, калі імпэратар прыняў рашэньне разбурыць непатрэбныя больш фартыфікацыйныя збудаваньні. [[Гюртэль]], пояс, які ўтварае канцэнтрычную акружыну вакол Рынгштрасэ, узьнік у 1890 годзе. Ён паглынуў атачаўшыя Вену вёскі й цэрквы, пабудаваныя на месцы парафіяльных цэркваў, якія атачалі ў мінулым сталіцу імпэрыі. За Гюртэлем разьмешчана гэтак званая «[[Чырвоная Вена]]», працоўныя кварталы, пабудаваныя сацыялістамі ў 1923—1934 гадох<ref>Путеводитель «Ле Пти Фюте» — Австрия. Изд. 5-е. — М.: Авангард, 2005. С. 67.</ref>. === Клімат === Вена знаходзіцца ў межах пераходу [[марскі клімат|марскога клімату]] й [[мернакантынэнтальны клімат|вільготнага кантынэнтальнага клімату]] ў адпаведнасьці з [[кліматычная клясыфікацыя Кёпэна|клясыфікацыяй Кёпэна]]. У горадзе назіраецца цёплае лета зь сярэдняй высокай тэмпэратурай ад 22 да 26&nbsp;°C, з максымумамі вышэй за 30&nbsp;°C і мінімумамі каля 15&nbsp;°C. Зіма параўнальна халодная, зь сярэдняй [[тэмпэратура]]й каля нуля, са [[сьнегапад]]амі, якія адбываюцца галоўным чынам са сьнежня па сакавік. Вясна й восень мякка халодная. Ападкі, як правіла, умераныя на працягу ўсяго году, і ў сярэднім складаюць 620 мм у год. {{Кліматычная інфармацыя | Назва_ў_родным_склоне = Вены | Крыніца = [http://www.worldweather.org/006/c00017.htm worldweather.org], [http://pogoda.ru.net/monitor.php?id=11035&month=9&year=2009 Надвор’е й клімат] <!-- максымумы і мінімумы тэмпэратур --> | Студзень_абс_макс = 19.0 | Студзень_макс = 2.9 | Студзень_мін = -2.0 | Студзень_абс_мін = -22.6 | Люты_абс_макс = 19.0 | Люты_макс = 5.1 | Люты_мін = -0.9 | Люты_абс_мін = -21.1 | Сакавік_абс_макс = 24.0 | Сакавік_макс = 10.3 | Сакавік_мін = 2.4 | Сакавік_абс_мін = -19.2 | Красавік_абс_макс = 28.9 | Красавік_макс = 15.2 | Красавік_мін = 5.8 | Красавік_абс_мін = -5.0 | Травень_абс_макс = 32.3 | Травень_макс = 20.5 | Травень_мін = 10.5 | Травень_абс_мін = -2.0 | Чэрвень_абс_макс = 35.9 | Чэрвень_макс = 23.4 | Чэрвень_мін = 13.5 | Чэрвень_абс_мін = 3.0 | Ліпень_абс_макс = 38.5 | Ліпень_макс = 25.6 | Ліпень_мін = 15.4 | Ліпень_абс_мін = 5.0 | Жнівень_абс_макс = 38.1 | Жнівень_макс = 25.4 | Жнівень_мін = 15.3 | Жнівень_абс_мін = 5.0 | Верасень_абс_макс = 32.7 | Верасень_макс = 20.3 | Верасень_мін = 11.7 | Верасень_абс_мін = 1.0 | Кастрычнік_абс_макс = 28.0 | Кастрычнік_макс = 14.2 | Кастрычнік_мін = 7.0 | Кастрычнік_абс_мін = -9.0 | Лістапад_абс_макс = 22.2 | Лістапад_макс = 7.5 | Лістапад_мін = 2.4 | Лістапад_абс_мін = -13.0 | Сьнежань_абс_макс = 18.6 | Сьнежань_макс = 4.0 | Сьнежань_мін = -0.5 | Сьнежань_абс_мін = -21.1 | Год_абс_макс = 38.5 | Год_макс = 14.5 | Год_мін = 6.7 | Год_абс_мін = -22.6 <!-- сярэдняя тэмпэратура --> | Студзень_сяр = -0.2 | Люты_сяр = 1.2 | Сакавік_сяр = 5.5 | Красавік_сяр = 9.8 | Травень_сяр = 14.8 | Чэрвень_сяр = 17.9 | Ліпень_сяр = 19.9 | Жнівень_сяр = 19.8 | Верасень_сяр = 15.7 | Кастрычнік_сяр = 10.2 | Лістапад_сяр = 4.3 | Сьнежань_сяр = 1.1 | Год_сяр = 10.0 <!-- тэмпэратура вады --> | Студзень_вады = | Люты_вады = | Сакавік_вады = | Красавік_вады = | Травень_вады = | Чэрвень_вады = | Ліпень_вады = | Жнівень_вады = | Верасень_вады = | Кастрычнік_вады = | Лістапад_вады = | Сьнежань_вады = | Год_вада = <!-- колькасьць ападкаў --> | Студзень_ападкі = 37 | Люты_ападкі = 39 | Сакавік_ападкі = 46 | Красавік_ападкі = 52 | Травень_ападкі = 62 | Чэрвень_ападкі = 70 | Ліпень_ападкі = 68 | Жнівень_ападкі = 58 | Верасень_ападкі = 54 | Кастрычнік_ападкі = 40 | Лістапад_ападкі = 55 | Сьнежань_ападкі = 44 | Год_ападкі = 620 <!-- вільготнасьць --> | Студзень_вільготнасьць = | Люты_вільготнасьць = | Сакавік_вільготнасьць = | Красавік_вільготнасьць = | Травень_вільготнасьць = | Чэрвень_вільготнасьць = | Ліпень_вільготнасьць = | Жнівень_вільготнасьць = | Верасень_вільготнасьць = | Кастрычнік_вільготнасьць = | Лістапад_вільготнасьць = | Сьнежань_вільготнасьць = | Год_вільготнасьць = }} === Паркі === На паўднёва-ўсходняй мяжы [[Рынгштрасэ]] месьціцца [[Штатпарк]]. Парк займае плошчу блізу 28 акраў і падзелены напалову ракой [[Вена (рака)|Вена]]. У ім знаходзяцца помнікі розным венскім мастакам, найбольш вядомы зь якіх — пазалочаны бронзавы помнік [[Ёган Штраўс (сын)|Ёгану Штраўсу-сыну]]<ref name="prater">[https://www.visitingvienna.com/entertainment/wurstelprater-amusement-park/ «The Prater: amusement park»]. Visiting Vienna.</ref>. На другім баку вуліцы стаіць [[Бурггартэн]], адразу за Гофбургам, дзе ўсталяваны помнік [[Вольфганг Амадэй Моцарт|Моцарту]], а таксама аранжарэя. На другім баку Гофбургу месьціцца [[Фольксгартэн]], дзе знаходзіцца невялікая копія храма Гефэста і зроблены кветнік. На другім баку дарогі, перад ратушай, маецца [[Ратушпарк]], дзе ладзіцца традыцыйны калядны кірмаш. [[Файл:Liliputbahn autune.JPG|значак|Лякаматыў чыгуначнай лініі [[Ліліпутбан]] у парку [[Пратэр]].]] Найвялікшым грамадзкім паркам уважаецца [[Пратэр]] у [[Леапольдштат|Леапольдштаце]]. У парку працуе [[Вурстэльпратэр]], то бок парк забаваў, у якім знаходзіцца [[Венскі Рызэнрад]], то бок кола агляду вышынёю 64,75 мэтраў, а таксама розныя атракцыёны, амэрыканскія горкі, карусэлі і музэй мадам Цюсо<ref name="prater"/>. Астатняя частка парку занятая лесам. Праз парк праходзіць Гаўпталее, шырокая алея без аўтамабіляў, абсаджаная паабапал конскімі каштанамі<ref>[https://web.archive.org/web/20170808200855/https://www.wien.gv.at/umwelt/parks/anlagen/prater.html «Grüner Prater»]. Städt Wien.</ref>. У Пратэры таксама працуе чыгуначная лінія [[Ліліпутбан]], якая выкарыстоўваецца пераважна турыстамі, а таксама маецца плянэтарый<ref>[https://web.archive.org/web/20240319203934/https://www.liliswelt.at/ «Lilis Welt» — Vergnügungsbetriebe seit 1928].</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240318184226/https://www.wien.info/en/see-do/sights-from-a-to-z/planetarium-355388 «Vienna Planetarium»]. Vienna.info.</ref>. Тут ладзілася [[Сусьветная выстава (183)|Сусьветная выстава]] ў Вене ў 1873 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20240318184226/https://www.bie-paris.org/site/en/1873-vienna «1873 Vienna»]. Bureau International des Expositions.</ref>. У 1931 годзе ў Пратэры быў адкрыты стадыён «[[Эрнст Гапэль (стадыён)|Эрнст-Гапэль]]», раней вядомы як Пратэрштадыён. На тэрыторыі імпэратарскага палаца [[Шэнбрун]] знаходзіцца парк XVIII стагодзьдзя, у якім маецца аднайменны [[Шэнбрунскі заапарк|заапарк]], заснаваны ў 1752 годзе, што робіць яго найстарэйшым у сьвеце дзейным заапаркам<ref>[https://web.archive.org/web/20240318184227/https://www.tiqets.com/blog/oldest-zoos-in-the-world/ «The Oldest Zoos in the World You Can Still Visit Today»]. Tiqets.com.</ref>. Гэты заапарк ёсьць адным зь нямногіх, дзе жывуць [[вялікая панда|вялікія панды]]<ref>[https://web.archive.org/web/20240521032825/https://www.zoovienna.at/en/zoo-and-visitors/trip-schonbrunn-zoo/ «A trip to Schönbrunn Zoo»]. Vienna Zoo.</ref>. У парку таксама ўладкаваная вялікая аранжарэя Пальмэнгаўс Шэнбрун, дзе можна знайсьці блізу 4500 відамі расьлінаў. [[Файл:Donaupark & Donauturm Vienna 2024.jpg|значак|зьлева|Відарысы [[Донаўпарк]]у і [[Дунайская вежа|Дунайскай вежы]].]] У Леапольдштаце на мяжы з [[Брыгітэнаў]] маецца яшчэ адзін грамадзкі парк, вядомы як [[Аўгартэн]]. Ён зроблены ў стылі францускага барока плошчаю ў 129 акраў, адкрыты для наведвальнікаў днём. У парку ёсьць кветнікі і некалькі алеяў з дрэвамі. Парк быў адкрыты ў 1775 годзе [[Ёзэф II (імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі)|Ёзэфам II]] і аточаны сьцяною зь пяцьцю брамамі, якія зачыняюцца ўначы. У барочным палацы Аўгартэн, на поўдні парку, знаходзіцца дом Венскага хлапчуковага хору. Па-над паркам узвышаюцца дзьве зэнітныя вежы, пабудаваныя нацыстамі ў 1944 годзе. Па вайне вежы не ўдалося зьнішчыць, таму іх пакінулі стаяць надалей. Цяпер яны пустуюць і не выконваюць аніякай функцыі, хоць розныя іншыя падобныя вежы ў горадзе былі пераабсталяваныя, як то Дом мораў у парку [[Эстэргазі]]. [[Донаўінзэль]] уяўляе сабою штучную выспу даўжынёю 21,1 км, якая была зробленая як частка венскіх абарончых збудаваньняў ад паводак. Таксама гэтая выспа прызначаныя дзеля арганізацыі вольнага часу венцаў. Донаўінзэль будаваўся з 1972 па 1988 гады ў мэтах абароны ад паводак<ref>[https://web.archive.org/web/20240318184229/https://www.wien.gv.at/english/environment/waterbodies/danube-island/ «Danube Island»]. Städt Wien.</ref>. На высьпе маюцца спартовыя збудаваньні, як то валейбольныя пляцоўкі, дзіцячыя пляцоўкі, пляцоўкі для скейтбордынгу, паркі для выгулу сабакаў і некалькі туалетаў, у тым ліку абсталяваныя душавыя. Каб ператварыць выспу ў зялёную зону, было пасаджана каля 1,8 мільёнаў дрэваў і хмызьнякоў, у выніку чаго было ўтворана 170 гектараў лесу<ref>[https://web.archive.org/web/20070929123312/http://www.wien.gv.at/vtx/vtx-rk-xlink?SEITE=020060612016 «Archivmeldung: MA 22: Artenparadies Donauinsel»]. Städt Wien.</ref>. Некалькі сотняў японскіх вішнёвых дрэваў былі пасаджаныя як сымбаль сяброўства паміж Аўстрыяй і [[Японія]]й. Сярод жывёлаў на высьпе сустракаюцца пясчаныя яшчаркі і дунайскія трытоны<ref>[https://web.archive.org/web/20240914120711/https://www.wien.gv.at/umwelt/gewaesser/donauinsel/oekologie/nischen.html «Donauinsel als Lebensraum für seltene Pflanzen und Tiere»]. Städt Wien.</ref>. У раёне [[Донаўштат|Донаўштаце]] маецца парк [[Донаўпарк]], раскіданы на 63 гектарах, побач зь [[Венскі міжнародны цэнтар|Венскім міжнародным цэнтрам]]. У парку пабудаваная [[Дунайская вежа]], найвышэйшы будынак у Аўстрыі вышынёю 252 мэтры, а таксама 40-мэтровы сталёвы крыж, усталяваны ў 1983 годзе з нагоды сьвятой імшы, якую зладзіў папа [[Ян Павал II]] падчас свайго візыту ў Аўстрыю. У парку ёсьць помнікі шматлікім лацінаамэрыканскім дзеячам, як то [[Сальвадор Альендэ|Сальвадору Альендэ]], [[Сымон Балівар|Сымону Балівару]] і [[Чэ Гевара|Чэ Гевары]]. Іншымі паркамі ёсьць Туркеншанцпарк, Швайцэргартэн і Вальдмюлерпарк. == Эканоміка == [[Файл:Börse Wien 02.jpg|значак|Будынак [[Венская біржа|Венскай біржы]].]] У Вене генэруецца каля 28,6% валавога ўнутранага прадукту Аўстрыі. У эканоміцы места дамінуе [[сэктар паслугаў]]. Сярэдні ўзровень беспрацоўя ў Вене складае 4,9%, а прыватны сэктар паслуг забясьпечвае 75% усіх працоўных месцаў<ref name="Berg">van den Berg, Leo; Braun, Erik (2017). «Growth Clusters in European Metropolitan Cities». Taylor & Francis. — ISBN 9781351739665.</ref>. Горад палепшыў свае пазыцыі з 2012 году ў рэйтынгу самых эканамічных разьвітых гарадоў, дасягнуўшы дзевятага нумара ў сьпісе за 2015 год<ref>[https://web.archive.org/web/20150203195432/http://www.citylab.com/work/2011/09/25-most-economically-powerful-cities-world/109/#slide21 «The 25 Most Economically Powerful Cities in the World»]. Bloomberg.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160627222624/http://www.citylab.com/work/2015/03/sorry-london-new-york-is-the-worlds-most-economically-powerful-city/386315/ «Sorry, London: New York Is the World's Most Economically Powerful City»]. Bloomberg.</ref>. З 500 найбуйнейшых аўстрыйскіх фірмаў паводле абароту 203 зь іх маюць свае штаб-кватэры ў Вене<ref name="Berg"/>. Колькасьць міжнародных прадпрыемстваў у Вене штогод расьце. У 2014 годзе іх было 159, а ўжо 2015 годзе налічвалася 175 міжнародных кампаніяў зь сядзібамі ў Вене<ref>[https://web.archive.org/web/20160822210628/https://www.wien.gv.at/wirtschaft/betriebe/ansiedlungsrekord.html «Wieder Rekordergebnis bei Betriebsansiedlungen»]. Städt Wien.</ref>. Пасьля падзеньня [[Жалезная заслона|Жалезнай заслоны]] ў 1989 годзе Вена пашырыла сваю пазыцыю як брамы ва [[Усходняя Эўропа|Ўсходнюю Эўропу]]. 300 міжнародных кампаніяў маюць свае ўсходнеэўрапейскія штаб-кватэры ў Вене і ейных навакольлях. Сярод іх [[Hewlett-Packard]], [[Henkel]], [[Baxalta]] і [[Siemens]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160303232322/http://investinaustria.at/en/downloads/brochures/headquarters-2015.pdf «Headquarters Location Austria»]. Austrian Business Agency.</ref>. [[Файл:Messe Wien 01.jpg|значак|зьлева|Венскі кангрэс цэнтар «Мэсэ».]] У 2007 годзе ''Mercer Human Resource Consulting'' апублікаваў штогадовае дасьледваньне якасьці жыцьця ў сьвеце. Па ўзроўні якасьці жыцьця, Вена ўжо ня першы раз заняла першае месца ў Эўрапейскім зьвязе. Гэты горад атрымаў найлепшыя адзнакі ў сфэрах: [[інфраструктура]], [[грамадзкі транспарт]], [[банк]]і і [[фінансы]], бясьпека, [[культура]] і вольнае баўленьне часу. Гэты паказчык паслужыў штуршком для міжнародных кампаніяў, якія ахвотна працуюць у гэтым горадзе. Паводле зьвестак статыстычнага ведамства ЭЗ «[[Эўрастат]]», Вена зьяўляецца горадам і рэгіёнам з высокім узроўнем дабрабыту. Яна здолела захаваць вядучыя пазыцыі і атрымаць пятае месца ў рэйтынгу самых багатых рэгіёнаў ЭЗ. Пра гэта сьведчыць справаздача ЭЗ па рэгіёнах (паводле зьвестак Эўрастату). Паводле справаздачы, рэгіянальны [[СУП]] у Вене складае 178% ад сярэдняга ў Эўропе. Апярэджваюць Вену паводле ўзроўня дабрабыту толькі [[Лёндан]], [[Люксэмбург]], [[Брусэль]] і [[Гамбург]]. У рэйтынгу Вена разьмешчаная вышэй за [[Дублін]], [[Мюнхэн]], [[Амстэрдам]] і значна вышэй за [[Бэрлін]]. Таксама паводле зьвестак Эўрастата, у разьдзеле справаздачы «Дасьледваньне і разьвіцьцё», Вена падзяляе зь [[Верхняя Баварыя|Верхняй Баварыяй]] вышэйшую кропку рэйтынгу. === Дасьледаваньні і распрацоўкі === [[Файл:Wien - Austria Center.JPG|значак|Вялікі кангрэс цэнтар «Аўстрыя Цэнтар».]] Асноўным сэктарам дасьледаваньняў і распрацовак у Вене ёсьць [[навукі аб жыцьці]]. Венскі кластэр навук аб жыцьці зважаецца галоўным цэнтрам дасьледаваньняў у гэтай сфэры ў Аўстрыі. Пяць мясцовых унівэрсытэтаў і некалькі фундамэнтальных навукова-дасьледчых інстытутаў складаюць акадэмічнае ядро гэтага цэнтру, маючы больш чым {{Лік|12600}} супрацоўнікаў і {{Лік|34700}} студэнтаў. Тут працуюць больш за 480 мэдычных, [[біятэхналёгія|біятэхналягічных]] і [[фармацэўтыка|фармацэўтычных]] кампаніяў, якія маюць у штаце амаль {{Лік|23000}} супрацоўнікаў. Яны генэруюць каля 12 мільярдаў эўра прыбытку паводле стану на 2017 году. У горадзе адкрылі свае сядзібы такіх сусьветна вядомыя кампаніі, як то [[Boehringer Ingelheim]], [[Octapharma]], [[Ottobock]] і [[Takeda Pharmaceutical]]<ref>[https://web.archive.org/web/20191010113213/https://www.lisavienna.at/fileadmin/user_upload/LISAvienna/Downloads/LISAvienna_Highlights_Spring_and_Summer_2019.pdf «Vienna Highlights Spring & Summer 2019»]. LISAvienna.</ref>. Тым ня менш, расьце колькасьць стартап-кампаніяў у сфэры навукі аб жыцьці. У Вене таксама месьціцца штаб-кватэра [[Цэнтральна-Эўрапейская дыябэтычная асацыяцыя|Цэнтральна-Эўрапейскай дыябэтычнай асацыяцыі]]. === Інфармацыйныя тэхналёгіі === Вена прыкладае намаганьні, каб зарэкамендаваць сябе як цэнтар [[стартап]]аў. З 2012 года ў горадзе ладзіцца штогадовы Піянэрскі фэстываль, найбуйнейшае мерапрыемства дзеля стартапаў у Цэнтральнай Эўропе з 2500 міжнароднымі ўдзельнікамі, якое ладзіцца у палацы [[Гофбург]]у. Он-лайнавы інтэрнэт-партал Tech Cocktail усунуў Вену на шостае месца сярод дзесяці найлепшых стартап-гарадоў сьвету<ref>[https://web.archive.org/web/20160601212424/https://www.wien.gv.at/english/politics/international/competition/start-up-city.html «Vienna among top ten start-up cities worldwide»]. Städt Wien.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20151015202655/http://pioneers.io/festival2015/ «Pioneers Festival»]. JFDI GmbH.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150930061348/http://tech.co/top-startup-cities-where-entrepreneurs-want-to-meet-up-2015-02 «Top 10 Startup Cities Where Entrepreneurs Want to Meet Up»]. Tech.Co.</ref>. Венскі сэктар [[інфармацыйныя тэхналёгіі|інфармацыйных]] і [[сувязь (тэхніка)|камунікацыйных]] тэхналёгіяў параўнальны паводле памеру з гэтымі ж сэктарам у [[Хэльсынкі|Хэльсынках]], [[Мілян]]е ці [[Мюнхэн]]е і, такім чынам, лічыцца адным з найбуйнейшых ІТ-месцаў у Эўропе. У 2012 годзе ў Венскім рэгіёне налічвалася {{Лік|8962}} фірмаў у сфэры ІТ з колькасьцю супрацоўнікаў у {{Лік|64223}} чалавекі. Асноўнымі відамі прадукцыі ёсьць прылады для вымярэньняў, тэставаньня і навігацыі, а таксама электронныя кампанэнты. Амэрыканская тэхналягічная карпарацыя [[Cisco]] мае эўрапейскую праграму супрацоўніцтва, якая рэалізуецца менавіта ў Вене<ref>[https://web.archive.org/web/20160216070054/https://viennabusinessagency.at/news/zweite-runde-fuer-cisco-start-up-programm-16/ «International start-ups in Vienna»]. Vienna Business Agency.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20151009045605/https://eir.cisco.com/program/ «Cisco Entrepreneurs in Residence»]. Cisco Systems.</ref>. == Культура == [[Файл:Vienna - Johann Strauss Monument in Stadt Park - 4572.jpg|значак|Помнік [[Ёган Штраўс (сын)|Ёгану Штраўсу-сыну]] ў [[Венскі гарадзкі парк|Венскім гарадзкім парку]].]] У Вене працаваў цэлы шэраг выбітных кампазытараў, як то [[Вольфганг Амадэй Моцарт]], [[Ёзэф Гайдн]], [[Людвіг ван Бэтговэн]], [[Франц Шубэрт]], [[Яганэс Брамс]], [[Густаў Малер]], [[Робэрт Штольц]] і [[Арнольд Шэнбэрг]]. === Тэатры і опэра === [[Файл:Burgtheater, Viena, Austria, 2020-01-31, DD 36.jpg|значак|зьлева|[[Бургтэатар]] на [[Рынгштрасэ]].]] Вена захоўвае даўнія традыцыі мастацтва і культура, а менавіта тэатры, опэру, клясычную музыку і выяўленчае мастацтва. [[Бургтэатар]] лічыцца адным з найлепшых тэатраў у нямецкамоўным сьвеце поруч з сваім аддзяленьнем [[Акадэмтэатар|Акадэмтэатру]]. Таксама добрай рэпутацыяй карыстаюцца [[Фолькстэатар]], а таксама [[Тэатар у Ёзэфштат|Тэатар у Ёзэфштаце]]. Існуе таксама мноства меншых тэатраў, у многіх выпадках прысьвечаных менш масавым формам выканальніцкага мастацтва, як то сучасных і экспэрымэнтальных п’есаў альбо [[кабарэ]]. У Вене таксама разьмешчаны шэраг опэрных тэатраў, у тым ліку [[Тэатар ан дэр Він]], [[Венская дзяржаўная опэра]] і [[Венская народная опэра]], апошняя зь якіх была пабудаваная дзеля выкананьня тыповых венскім апэрэтаў. Канцэрты клясычнай музыкі ладзяцца на такіх пляцоўках, як то [[Венская філярмонія]], дзе выступае [[Венскі філярманічны аркестар]], які штогод ладзіць «Навагодні канцэрт», а таксама [[Канцэртгаўс (Вена)|Канцэртгаўс]], дзе дае канцэрты знакаміты [[Венскі сымфанічны аркестар]]. Многія пляцоўкі прапануюць канцэрты, арыентаваныя на турыстаў, выконваючы знакамітыя ўрыўкі венскай музыкі, у прыватнасьці творы Вольфганга Амадэя Моцарта, [[Ёгана Штраўс (бацька)|Ёгана Штраўса-бацькі]] і [[Ёган Штраўс (сын)|Штраўса-сына]]. Да 2005 году Тэатар ан дэр Він ладзіў прэм’еры м’юзыклаў, але з 2006 году, які быў прысьвечаны 250-годзьдзю з дня нараджэньня Моцарта, зноў пачаў ставіць опэры, стаўшы опэрным тэатрам, прапаноўваючы адную новую пастаноўку штомесяц. З 2012 году гэты тэатар прыдбаў гістарычны невялікі тэатар камэральнай опэры з заляй на 300 гледачоў. Гэты набытак быў пераўтвораны ў другую сцэну тэатру. У 2000 годзе свае дзьверы адчыніў Дом музыкі. === Музэі === [[Файл:Vienna - View of Maria Theresien-Platz and the Kunsthistorisches Museum - 6291.jpg|значак|[[Музэй гісторыі мастацтваў]] у Вене.]] Большасьць музэяў у Вене месьціцца ў раёне на мяжы цэнтральнага раёну і раёну [[Нойбаў]]. Тут знаходзяцца музэйны квартал [[Гофбург]]у, а таксама [[Музэй прыродазнаўства (Вена)|Музэй прыродазнаўства]] ды [[Музэй гісторыі мастацтваў]]. [[Файл:Museumsquartier courtyard.jpg|значак|зьлева|[[Музэйны квартал]].]] У Гофбургу можна пабачыць [[Імпэратарская скарбніца|Імпэратарскую скарбніцу]], якая захоўвае імпэрскія каштоўнасьці дынастыі [[Габсбургі|Габсбургаў]]. Музэй Сысі, прысьвечаны імпэратарцы [[Лізавета Аўстрыйская (імпэратарка Аўстрыі)|Лізавеце Аўстрыйскай]], дазваляе наведвальнікам агледзець імпэратарскія апартамэнты, а таксама ўбачыць срэбраны кабінэт. [[Этналягічны музэй (Вена)|Этналягічны музэй]] зьмяшчае мноства этнаграфічных прадметаў з Афрыкі, Амэрыкі, Азіі і Акіяніі. Музэй гісторыі мастацтваў і Музэй прыродазнаўства — гэта два аднолькавыя будынкі, якія былі пабудаваны ў канцы XIX стагодзьдзя на загад імпэратара [[Франц Ёсіф I|Франца Ёсіфа I]]. У першым мае калекцыя карцінаў такіх мастакоў, як то [[Караваджа]], [[Альбрэхт Дурэр]], [[Рафаэль]], [[Рэмбрант]], [[Тыцыян]] і [[Ян Вэрмээр|Ян Вэрмэер]]. Прыродазнаўчы музэй зьмяшчае ў сваёй калекцыі 30 мільёнаў прадметаў, зь якіх выстаўленыя ў галерэях толькі 100 тысячаў. Прыкметным экспанатам ёсьць [[Вэнэра Вілендорфская]], статуя якой 25 тысяч гадоў, знойдзеная на тэрыторыі сучаснай Аўстрыі. Шматлікія музэі месьцяцца ў [[Музэйны квартал|Музэйным квартале]], які ў 1990-я гады былі ператвораныя ў музэйны комплекс. Тут разьмешчаныя Музэй сучаснага мастацтва, Музэй архітэктуры і [[Музэй Леапольда]], у якім прадстаўлена шмат карцінаў [[Эган Шыле|Эгана Шыле]], а таксама творы прадстаўнікоў руху «Венскай сэцэсіі», [[Венскі мадэрнізм|Венскага мадэрнізму]] і аўстрыйскага экспрэсіянізму. У месьце таксама можна знайсьці мноства іншых музэяў, у тым ліку галерэя [[Альбэртына]], [[Вайскова-гістарычны музэй (Вена)|Музэй вайсковай гісторыі]], [[Тэхнічны музэй (Вена)|Тэхнічны музэй]], [[Музэй мастацкіх падробак]], [[Кунстгаўсьвін]], [[Музэй прыкладнога мастацтва (Вена)|Музэй прыкладнога мастацтва]], [[Музэй Зыгмунда Фройда]] і [[Венскі дом Моцарта]]. [[Венскі музэй]] дэманструе гісторыю Вены. [[Габрэйскі музэй Вены]] быў заснаваны ў 1896 годзе і ёсьць найстарэйшым у сваім родзе. Палац Ліхтанштэйна зьмяшчае вялікую частку адной з найбуйнейшых у сьвеце прыватных калекцыяў мастацтва, асабліва шмат тут твораў, зробленых у стылі [[барока]]. У [[Бэльвэдэр (Вена)|Бэльвэдэры]], пабудаваным за прынцам [[Яўген Савойскі|Яўгенам]], ёсьць галерэя, якая зьмяшчае карціны [[Густаў Клімт|Густава Клімта]] і Эгана Шыле, а таксама скульптуры [[Франц Мэсэршміт|Франца Мэсэршміта]]. === Архітэктура === [[Файл:Gasometer wien.jpg|значак|Былыя газомэтры ў Вене.]] У Вене можна пабачыць разнастайныя архітэктурныя стылі, у тым ліку [[раманскі стыль|раманскім стылі]] ды ў стылі барока. Таксама свой адбітак на Вена вырабіў стыль [[мадэрн]]. Будынак сэцэсіёну, гарадзкі вакзал Карлпляц і [[Кірхэ-ам-Штайнгоф]] працы [[Ота Вагнэр]]а адносяцца да самых вядомых прыкладаў мадэрну ў сьвеце. Венскі мадэрнізм пазьбягаў выкарыстаньня старонніх упрыгожваньняў. Архітэктар [[Адольф Лёоз]] быў адказны за стварэньне [[дом Лёоза|дома Лёоза]] 1909 году і [[дом Штайнэра|дома Штайнэра]] 1910 году. Адной зь візытовак гораду лічыцца [[дом Гундэртвасэра]] працы [[Фрыдэнсрайх Гундэртвасэр|Фрыдэнсрайха Гундэртвасэра]]. Гэты дом быў распрацаваны архітэктарам, каб супрацьстаяць выгляду сучаснай архітэктуры. У выніку [[дом Гундэртвасэра]] ёсьць адной з найпапулярнейшых турыстычных славутасьцяў Вены. У 1990-я гады ў ваколіцах [[Донаўштат]]у і [[Вінэрбэрг]]у былі перабудаваныя шэраг кварталаў і рэалізаваныя будаўнічыя праекты. У Вене былі завершаныя шматлікія архітэктурныя праекты, якія спалучаюць сучасныя архітэктурныя элемэнты з старымі будынкамі. Гэтак былі перабудаваныя і прыстасаваныя да жыльля будынкі старых газомэтраў у 2001 годзе. У 2013 годзе былі пабудаваныя вежы-хмарачосы [[DC Towers]], якія паўсталі на паўночным беразе Дуная<ref>[https://web.archive.org/web/20101130015638/http://skyscraperpicture.com/vienna.htm «Vienna’s 10 tallest skyscrapers»]. Skyscraper Picture.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070217064200/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=millenniumtower-vienna-austria «Millennium Tower»]. Vienna /: Emporis.</ref>. == Транспарт == У Вене добра разьвіты грамадзкі транспарт. Ягоную аснову складаюць [[Венскі мэтрапалітэн]] ({{мова-de|U-bahn|скарочана}}) і Венскі S-Bahn, якія дадаюцца сеткай маршрутаў трамваяў і аўтобусаў. Маецца асобная трамвайная лінія Вена-Бадэн. Сетка аўтабанаў і чыгункі злучае Вену зь іншымі гарадамі Аўстрыі і [[Эўропа|Эўропы]]. Венскі рачны порт зьяўляецца цэнтральным транспартным вузлом на рацэ [[Дунай|Дунаі]] і валодае самым буйным у Эўропе тэрміналам па прыёме кантэйнэраў з агульнай плошчай 60 тыс. м². У цэнтры [[лягістыка|лягістыкі]] венскага парта зарэгістравана 120 аўстрыйскіх і замежных кампаніяў, у якіх працуюць больш за 5 тыс. чалавек. У 2005 годзе праз гэты цэнтар было праведзена больш за 9 млн тон розных тавараў. === Мэтрапалітэн === [[Файл:Donaustadtbrücke rigardate de la stacio Donaumarina.jpg|значак|зьлева|Цягнік [[Венскі мэтрапалітэн|Венскага мэтрапалітэну]] пераязджае праз Дунай па мосьце.]] Сыстэма Венскага мэтрапалітэну складаецца зь пяці лініяў. У цяперашні час сетка мэтрапалітэну налічвае 109 станцыяў і пакрывае адлегласьць у 83 кілямэтры<ref>[https://web.archive.org/web/20160917225608/https://www.wien.gv.at/statistik/verkehr-wohnen/tabellen/u-bahn-zr.html «Wiener Linien — U-Bahn 2009 bis 2021»]. Stadt Wien.</ref>. Першыя станцыя адкрываюцца а 5 гадзіны раніцы, а працуюць яны да блізу 1 гадзіны ночы. Інтэрвал паміж цягнікамі вагаецца ад дзьвюх да пяці хвілінаў удзень і да васьмі хвілінаў пасьля 20:00. Увечары пятніцамі і суботамі, а таксама ў перадсьвяточныя дні мэнтрапалітэн працуе цэлыя содні з інтэрвалам цягнікоў у 15 хвілінаў. === Аўтобусы і трамваі === [[Файл:62 Wolkersbergenstraße.jpg|значак|Венскі трамвай.]] Упершыню аўтобусы зьявіліся ў горадзе ў 1907 годзе. У цяперашні час у Вене цягам дня працуюць 117 аўтобусных маршрутаў. 47 зь іх знаходзяцца ў падпарадкаваньні мескага прадпрыемства «[[Венскія лініі]]», якая таксама вызначае маршруты і расклад. Іншыя маршруты выконваюцца субпадрадчыкамі. «Венскія лініі» таксама абслугоўваюць 20 начных аўтобусных маршрутаў<ref>[https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/St%C3%A4dtischer_Autobus «Städtischer Autobus»]. Städt Wien.</ref>. [[Венскі трамвай|Венскі трамвай]] існуе з 1865 году. Першая лінія была электрыфікаваная ў 1897 годзе. У цяперашні час на сетцы ў 176,9 кілямэтраў працуюць 28 лініяў, якія прыпыняюцца на 1071 прыпынку. Трамваі рухаюцца з хуткасьцю блізу 15 км/г. Парк складаецца як з высокападлогавых, гэтак і зь нізкападлогавых транспартных сродкаў, аднак мадэлі з высокай падлогай, якія ня маюць кандыцыянэраў, знаходзяцца ў працэсе замены на больш сучасныя трамваі. Сучасныя мадэлі абсталяваныя кандыцыянэрамі і падыходзяць для карыстальнікаў з абмежаванымі магчымасьцямі<ref>[https://tram.at/stadtverkehrsgeschichte-wien/ «Stadtverkehrs-Geschichte Wien»]. Wiener Tramwaymuseum.</ref><ref>[https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/Stra%C3%9Fenbahn «Straßenbahn»]. Städt Wien.</ref>. === Аэрапорт === Венскі міжнародны аэрапорт «[[Вена-Швэхат|Швэхат]]» мае наўпроставыя паветраныя зносіны з большасьцю краінаў-сябраў [[Эўрапейскі Зьвяз|ЭЗ]] і ёсьць найбуйнешым паводле абслугоўваньня пасажыраў у Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропе. Ён месьціцца знаходзіцца за 18 км ад цэнтру Вены. У «Швэхате» зарэгістравана больш за 60 авіякампаніяў з усяго сьвету. У 2023 годзе венскі аэрапорт асблугоўваў блізу 29,5 млн пасажыраў<ref>[https://www.viennaairport.com/en/company/press__news/press_releases__news_1 «Press Releases & News»]. Vienna Airport.</ref>. У «Швэхаце» базуюцца авіякампаніі [[Аўстрыйскія авіялініі]], [[Eurowings]] і [[EasyJet]]. == Спорт == === Футбол === [[Файл:Vienna allianz stadion.jpg|значак|зьлева|Хатняя арэна клюбу «[[Рапід Вена|Рапід]]».]] У горадзе базуюцца шматлікія футбольныя клюбы. Найбуйнейшымі і тытуляванымі камандамі гораду ўважаюцца «[[Аўстрыя Вена|Аўстрыя]]», якая ладзіць хатнія матчы на стадыёне [[Франц Гор (стадыён)|Франц-Гор]] у раёне [[Фафарытэн]], і «[[Рапід Вена|Рапід]]», якая прымае супернікаў на стадыёне [[Альянцштадыён|Альянц]] у [[Пэнцынг]]у. Гэтыя клюбы спаборнічаюць у аўстрыйскай [[Бундэсьліга чэмпіянату Аўстрыі па футболе|Бундэсьлізе]], то бок самым галоўным чэмпіянаце краіны, і звычайна спаборнічаюць за найвышэйшыя месцы. Найстарэйшай камандай Аўстрыі лічыцца клюб «[[Фэрст Вена|Фэрст]]», а таксама ў месьце маюцца клюбы «[[Флярыдсдорфэр Вена|Флярыдсдорфэр]]» і «[[Вінэр Шпортклюб]]», апошні зь якіх спачатку паўстаў як лёгкаатлетычны клюб. Найбуйнейшым стадыёнам краіны ёсьць [[Эрнст Гапэль (стадыён)|Эрнст-Гапэль]], які здольны зьмясьціць {{Лік|50865}} месцаў і ёсьць хатнім стадыёнам нацыянальнай [[Зборная Аўстрыі па футболе|зборнай Аўстрыі па футболе]]. Тут шматкроць ладзіліся фіналы [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]], а таксама былі згуляныя сем матчаў [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|чэмпіянату Эўропы 2008 году]], у тым ліку фінал, у якім [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборная Гішпаніі]] атрымала перамогу над [[Зборная Нямеччыны па футболе|зборнай Нямеччыны]] зь лікам 1:0. === Іншыя віды === [[Файл:Vienna City Marathon 2015 - Reichsbrücke (3).JPG|значак|[[Венскі маратон]] 2015 году.]] Сярод іншых спартовых клюбаў вылучаюцца «[[Вікінгі Вена]]», якія спаборнічаюць у [[амэрыканскі футбол|амэрыканскім футболе]]. Яны чатыры разы запар заваёўвалі тытул уладальнікаў Эўракубка ў час з 2004 па 2007 гады. Таксама маюцца валейбольны клюб «[[Готвалі Вена]]», бэйсбольны клюб «[[Вена Ўандэрэрз]]» ды хакейны клюб «[[Вена Кэпіталз]]». Штаб-кватэра [[Эўрапейская фэдэрацыі гандболу|Эўрапейскай фэдэрацыі гандболу]] месьціцца ў Вене. У горадзе таксама ёсьць тры рэгбійныя клюбы, як то «[[Вена Сэлтык]]», які ўважаецца за найстарэйшы рэгбійны клюб Аўстрыі, а таксама клюбы «Донаў» і «Стад В’енуа». Акрамя камандных відаў спорту, Вена прапануе шырокі спэктар індывідуальных відаў спорту. Сьцежкі ў Пратэры або ўздоўж [[Донаўінзэль]] ёсьць папулярнымі бегавымі маршрутамі. [[Венскі маратон|Венскі гарадзкі маратон]], які штогод прыцягвае больш за 10 тысяч удзельнікаў, звычайна ладзіцца ў траўні. Роварнікі могуць выбраць маршруты ў больш чым тысячу кілямэтраў вэлядарожак і шматлікіх горных роварных маршрутаў. Палі для [[гольф]]у дасяжныя ў Вінэрбэргу і Пратэры. [[Адкрыты чэмпіянат Вены па тэнісе|Венскі тэнісны турнір]] гуляецца ў горадзе з 1974 году. Матчы праводзяцца на крытых кортах зь цьвёрдым пакрыцьцём у [[Вінэр Штатгале]]. Улады Вены таксама кіруюць двума гарналыжнымі схіламі, адным на Гоэ-Ванд-Візэ і другім на Дольвізэ. Горад надаваў заяўку на правядзеньне [[летнія Алімпійскія гульні 1964 году|летніх Алімпійскіх гульняў 1964 году]], але саступіў гэтую імпрэзу [[Токіё]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080525070757/http://www.aldaver.com/votes.html «IOC vote history»]. Aldaver.</ref>. == Гарады-сябры == {| cellpadding="11" |- valign="top" | * [[Браціслава]], [[Славаччына]] * [[Брно]], [[Чэхія]] * [[Будапэшт]], [[Вугоршчына]] * [[Бялград]], [[Сэрбія]] * [[Варшава]], [[Польшча]] || || * [[Заграб]], [[Харватыя]] * [[Кіеў]], [[Украіна]] * [[Любляна]], [[Славенія]] * [[Масква]], [[Расея]] || || * [[Стамбул]], [[Турэччына]] * [[Тэбрыз]], [[Іран]] * [[Туніс (горад)|Туніс]], [[Туніс]] * [[Тэль-Авіў]], [[Ізраіль]] |} == Асобы == * [[Фрыдрых фон Шміт]] — архітэктар XIX стагодзьдзя * [[Эрнст Яндль]] — аўстрыйскі [[пісьменьнік]], філёляг англіцыст і германіст == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://viennaexpert.com/foto.html Фота Вены (www.viennaexpert.com)]{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20100101195832/http://very-bored.com/index.php?option=com_content&task=view&id=102&Itemid=1 Фота Вены ўначы (very-bored.com)]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20131025105825/http://www.zoomvienna.com/thumbnails.php Фота Вены (zoomvienna.com)]{{ref-en}} * [http://www.photoglobe.info/hl_vienna/ PhotoGlobe Vienna PhotoGlobe Vienna — яшчэ фота Вены]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20081220223226/http://willypuchner.com/en/wien/wien/wien_index1englisch.htm Вена. Любата й Меланхолія A collection of photos of Vienna (willypuchner.com)]{{ref-en}} * [http://www.wienkultur.info/ Панарамныя фатаздымкі Вены (wienkultur.info)]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20120328035719/http://www.vrvienna.com/iview_quicktime/index.html 360º Віртуальная вандроўка па Вене, сталіцы Аўстрыі (VRVienna.com)]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20100219193329/http://www.butkaj.com/visit/thumbnails.php?album=55 Фота знакамітыз месцаў Вены (butkaj.com)]{{ref-en}} * [http://www.wien.gv.at/english/ Сайт Вены]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20081121010633/http://www.your-friend.info/vienna/map.html Вена]{{ref-en}} {{Землі Аўстрыі}} {{Сталіцы Эўропы}} {{Дунай}} [[Катэгорыя:Вена| ]] [[Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Аўстрыі]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] qa6zm0op2bhnd1ivwpo0g9u0tuviyna Харвацкая мова 0 7043 2674637 2431841 2026-06-18T06:03:33Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674637 wikitext text/x-wiki {{Інфармацыя пра мову |Назва мовы = Харвацкая мова |Назва мовы ў арыгінале = hrvatski jezik |Краіны ўжываньня = у [[Харватыя|Харватыі]], [[Босьнія і Герцагавіна|Босьніі і Герцагавіне]] і іншых краінах |Рэгіён = Цэнтральная Эўропа, Паўднёвая Эўропа |Колькасьць карыстальнікаў = 6,5 мільёнаў |Клясыфікацыя = [[індаэўрапейскія мовы|Індаэўрапейская сям’я]] * [[славянскія мовы|Славянская галіна]] ** [[паўднёваславянскія мовы|Паўднёваславянская група]] *** Заходняя падгрупа **** [[Сэрбскахарвацкая мова]] ***** [[штакаўскі дыялект|Штакаўскія]] дыялекты ****** Усходнегерцагавінскія гаворкі ******* '''Харвацкая мова''' |Афіцыйная мова ў = [[Харватыя|Харватыі]], [[Босьнія і Герцагавіна|Босьніі і Герцагавіне]], [[Сэрбія|Сэрбіі]] ([[Ваяводзіна]]), [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскім Зьвязе]] |Дапаможная мова ў = [[Чарнагорыя|Чарнагорыі]], [[Аўстрыя|Аўстрыі]] ([[Бургенлянд]]), [[Вугоршчына|Вугоршчыне]] ([[Баранья]]), [[Італія|Італіі]] ([[Малізэ]]), [[Румынія|Румыніі]] (камуны Карашова й Лупак, жудэц [[Караш-Сэвэрын]]) |Рэгулюецца = Інстытутам харвацкае мовы і лінгвістыкі |Код па ISO 639-1 = hr |Код па ISO 639-2(B) = hrv |Код па ISO 639-2(T) = hrv |Код па SIL = HRV |Выява = Croatian shto dialects in Cro and BiH.PNG |Подпіс да выявы = <center>Паўднёваславянскія дыялекты ў Харватыі ды Босьніі і Герцагавіне</center> |Шырыня выявы = 250пкс }} '''Харва́цкая мо́ва''' (саманазва: ''hrvatski jezik'') — адна з сучасных літаратурных [[паўднёваславянскія мовы|паўднёваславянскіх]] моваў, адзін зь літаратурных стандартаў на аснове [[сэрбскахарвацкая мова|сэрбскахарвацкае]] мовы<ref>{{Кніга|аўтар = Benjamin W. Fortson.|частка = IV|загаловак = Indo-European Language and Culture: An Introduction|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = 2nd ed|месца = |выдавецтва = Blackwell|год = 2010|том = |старонкі = 431|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Václav Blažek.|частка = |загаловак = On the Internal Classification of Indo-European Languages: Survey|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 2010|том = |старонкі = 15-16|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>, распаўсюджаная галоўным чынам сярод паўднёваславянскага этнасу [[харваты|харватаў]] ў [[Харватыя|Харватыі]], [[Босьнія і Герцагавіна|Босьніі й Герцагавіне]], сэрбскім аўтаномным рэгіёне [[Ваяводзіна]] і шэрагу іншых краінаў [[Балканскі паўвостраў|Балканскага паўвостраву]]<ref>{{Кніга|аўтар = E. C. Hawkesworth.|частка = Serbian-Croatian-Bosnian Linguistic Complex|загаловак = Encyclopedia of Language and Linguistics|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = 2nd ed|месца = |выдавецтва = |год = 2006|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Літаратурная харвацкая мова грунтуецца на [[усходнегерцагавінскія гаворкі|ўсходнегерцагавінскай]] гаворцы новаштакаўскіх гаворак [[штакаўскі дыялект|штакаўскага]] дыялекту, які зьяўляецца найраспаўсюджаным дыялектам сэрбскахарвацкае мовы й пакладзены таксама ў аснову літаратурных [[сэрбская мова|сэрбскай]], [[басьнійская мова|басьнійскай]] і [[чарнагорская мова|чарнагорскай]] моваў. Зь цягам гісторыі функцыю лінгва-франка заходніх паўднёвых славянаў атрымала новаштакаўская гаворка, што вылучалася ў параўнаньні зь іншымі гаворкамі штакаўскага дыялекту галоўным чынам перасоўваньнем [[націск]]у на адзін склад назад; гэтая гаворка адсунула на другі плян іншыя паўднёваславянскія дыялекты Харватыі, Сэрбіі, Чарнагорыі й Босьніі і Герцагавіны, штакаўскі, [[чакаўскі дыялект|чакаўскі]] і [[кайкаўскі дыялект|кайкаўскі]]<ref>{{Кніга|аўтар = Bičanić, Ante; Frančić, Anđela; Hudeček, Lana; Mihaljević, Milica.|частка = |загаловак = Pregled povijesti, gramatike i pravopisa hrvatskog jezika|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 2003|том = |старонкі = 55|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Пад канец [[19 стагодзьдзе|ХІХ]] ст. і пачатку наступнага стагодзьдзя мовазнаўчая школа Харватыі г.зв. харвацкіх вукаўцаў (якія арыентаваліся на вядомага дасьледчыка [[Вук Караджыч|Вука Караджыча]]) у якасьці літаратурнае нормы абрала іекаўскую гаворку новаштакаўскага дыялекту й паспрыяла ўвядзеньню [[артаграфія|артаграфіі]] на фаналягічнай аснове (як, напрыклад, у [[беларуская мова|беларускай]] мове)<ref>{{Кніга|аўтар = Bičanić, Ante; Frančić, Anđela; Hudeček, Lana; Mihaljević, Milica.|частка = |загаловак = Pregled povijesti, gramatike i pravopisa hrvatskog jezika|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 2003|том = |старонкі = 84|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Сучасная літаратурная харвацкая мова карыстае [[лацінскі альфабэт]] у рэдакцыі [[19 стагодзьдзе|ХІХ]] ст., зробленай дзеячом харвацкага культурнага адраджэньня [[Людэвіт Гай|Людэвітам Гаем]], праз што часта вядомая як ''гаевіца''. Альфабэт мае прыкметную колькасьць літараў з дыякрытычнымі знакамі й дыграфаў, маючы наступны выгляд: {| class="wikitable" |- !Літара ! Вымаўленьне паводле [[міжнародны фанэтычны альфабэт|IPA]] !Літара ! Вымаўленьне паводле IPA !Літара ! Вымаўленьне паводле IPA |- | A, a | {{IPA|/a/}} | G, g | {{IPA|/ɡ/}} | O, o | {{IPA|/o/}} |- | B, b | {{IPA|/b/}} | H, h | {{IPA|/x/}} | P, p | {{IPA|/p/}} |- | C, c | {{IPA|/ts/}} | I, i | {{IPA|/i/}} | R, r | {{IPA|/r/}} |- | Č, č | {{IPA|/tʃ/}} | J, j | {{IPA|/j/}} | S, s | {{IPA|/s/}} |- | Ć, ć | {{IPA|/tɕ/}} | K, k | {{IPA|/k/}} | Š, š | {{IPA|/ʃ/}} |- | D, d | {{IPA|/d/}} | L, l | {{IPA|/l/}} | T, t | {{IPA|/t/}} |- | Dž, dž | {{IPA|/dʒ/}} | Lj, lj | {{IPA|/ʎ/}} | U, u | {{IPA|/u/}} |- | Đ, đ | {{IPA|/dʑ/}} | M, m | {{IPA|/m/}} | V, v | {{IPA|/ʋ/}} |- | E, e | {{IPA|/e/}} | N, n | {{IPA|/n/}} | Z, z | {{IPA|/z/}} |- | F, f | {{IPA|/f/}} | Nj, nj | {{IPA|/ɲ/}} | Ž, ž | {{IPA|/ʒ/}} |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Interwiki|hr|харвацкай|}} * [http://ihjj.hr/ Інстытут харвацкай мовы] * [https://www.cla-croatian.com/ Моўная акадэмія ў Загрэбе] * [https://wordwall.net/hr-hr/community/hrvatski-za-strance Практыкаваньнi для вывучэньня харвацкай мовы] * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLhsxke4L39LmIvhh6J7gPDYlVWQnkej6q Вiдэё лекцыi харвацкай мовы для пачатковых клясаў школы] * [https://web.archive.org/web/20230930173420/https://lingvofon.club/lang/hrvatski/express-croatian Экспрэс курс харвацкай мовы па расейску] * [https://www.goethe-verlag.com/book2/BE/BEHR/BEHR002.HTM Аўдыё курс харвацкай мовы па беларуску] {{Сэрбскахарвацкія мовы}} {{Славянскія мовы}} {{МовыЭЗ}} {{Накід:Мова}} [[Катэгорыя:Харвацкая мова| ]] rib4szd1je845i517ujnzj00ei90q5x Дунай 0 7888 2674643 2657122 2026-06-18T06:54:47Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Danube?oldid=1358923880 2674643 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дунай (неадназначнасьць)}} {{Рака |назва = Дунай |арыгінальная_назва = |выява = |памер_выявы = |подпіс = Дунай у [[Вена|Вене]] |выток = каля м. [[Донаўэшынген]] |вышыня_вытоку = |вусьце = |вышыня_вусьця = |краіны_басэйну = Нямеччына, Аўстрыя, Славаччына, Вугоршчына, Харватыя, Сэрбія, Баўгарыя, Румынія, Малдова, Украіна |даўжыня = 46 км |сьцёк = 7000 м³/с |плошча_басэйну = 801463 км² |нахіл = |назва_парамэтру1 = |парамэтар1 = |мапа = Danubemap.png |памер_мапы = |подпіс_мапы = Рэчышча Дунаю адзначана чырвонай лініяй |левыя_прытокі = |правыя_прытокі = |катэгорыя_вікісховішча = }} '''Дуна́й''' ({{мова-de|Donau}}, {{мова-sl|Dunaj}}, {{мова-hu|Duna}}, {{мова-hr|Dunav}}, [[сэрбская мова|па-сэрбску]] і {{мова-bg|Дунав}}, {{мова-ro|Dunăre}}, {{мова-uk|Дунай}}, {{мова-la|Danuvius}}) — другая паводле даўжыні [[рака]] [[Эўропа|Эўропы]] (пасьля [[Волга|Волгі]]). Пачатак бярэ ў [[Шварцвальд]]зе на паўднёвым захадзе [[Нямеччына|Нямеччыны]]. Працякае ў Нямеччыне, [[Аўстрыя|Аўстрыі]], [[Славаччына|Славаччыне]], [[Вугоршчына|Вугоршчыне]], [[Сэрбія|Сэрбіі]], потым утварае [[Румынія|румынска]]-[[Баўгарыя|баўгарскую]] мяжу, працякае па тэрыторыі [[Румынія|Румыніі]] і на мяжы з [[Украіна]]й упадае ў [[Чорнае мора]]. [[Выток ракі]] знаходзіцца на вышыні 1154 м над узроўнем [[мора]]. [[Даўжыня]] цячэньня — 2857 км. [[Плошча]] [[басэйн]]у — 817 000 км². Паводле даўжыні Дунай ёсьць другой ракой Эўропы, саступаючы толькі Волзе. == Фізычная геаграфія == === Даўжыня і напрамак === [[Файл:Donaustadtbruecke-Praterbruecke-DSC 0024w.jpg|значак|зьлева|Дунай у [[Вена|Вене]].]] Выток Дунаю знаходзіцца на тэрыторыі Нямеччыны ў гарах [[Шварцвальд]]у, ля гораду [[Донаўэшынген]], на вышыні 678 мэтраў над узроўнем мора дзе зьліваюцца горныя патокі [[Брэге]] (даўжыня 48 км) і [[Брыгах]] (43 км). На сваім шляху Дунай некалькі разоў зьмяняе кірунак. Спачатку ён працякае праз горную вобласьць Нямеччыны на паўднёвы ўсход, затым на адзнацы 2747 км (кілямэтраж ракі вымяраецца ад ускрайняга пункту дэльты ў кірунку вытоку) зьмяняе кірунак на паўночна-заходні. Гэты кірунак захоўваецца да гораду [[Рэгенсбург]] (2379 км), дзе разьмешчана самы паўночны пункт плыні ракі. Ля Рэгенсбургу Дунай паварочвае на паўднёвы ўсход, затым перасякае [[Венская катлавіна|Венскую катлавіну]] і далей больш за 600 км цячэ па [[Сярэднедунайская нізіна|Сярэднедунайскай нізіне]]. Праклаўшы рэчышча праз горны ланцуг [[Паўднёвыя Карпаты|Паўднёвых Карпатаў]] па цясьніне [[Жалезная брама]], рака да самага [[Чорнае мора|Чорнага мора]] больш за 900 км працякае празь [[Ніжнедунайская нізіна|Ніжнедунайскую нізіну]]. Самы паўднёвы пункт ракі знаходзіцца каля баўгарскага гораду [[Сьвіштоў]]. === Гарады === Найбуйнейшыя гарады перасячэньня: * Нямеччына: [[Донаўэшынген]], [[Ульм]], [[Інгальштат]], [[Рэгенсбург]], [[Дэгендорф]], [[Пасаў]] * Аўстрыя: [[Лінц]], [[Матгаўзэн]], [[Энс]], [[Грайн]], [[Мэльк]], [[Дурнштайн]], [[Крэмс]], [[Тульн]], [[Вена]] * Славаччына: [[Браціслава]] * Вугоршчына: [[Будапэшт]], [[Бая]], [[Могач]] * Сэрбія: [[Бэздан]], [[Сомбар]], [[Новы Сад]], [[Бялград]], [[Кладава]] * Харватыя: [[Вукавар]], [[Ілак]] * Румынія: [[Малдова-Вэке]], [[Оршава]], [[Дробэта-Турну-Сэвэрын]], [[Браіла]], [[Галац]] * Баўгарыя: [[Сьвіштоў]], [[Русэ]] == Геалёгія == [[Файл:Evening at Danube gorge.jpg|значак|зьлева|[[Жалезная брама]] на мяжы [[Сэрбія|Сэрбіі]] і [[Румынія|Румыніі]].]] Хоць вытокі Дунаю сёньня адносна невялікія, у геалягічным сэнсе Дунай значна старэйшы за [[Райн]], з вадазборнай тэрыторыяй якога яна канкуруе ў сучаснай паўднёвай [[Нямеччына|Нямеччыне]]. Гэта стварае некалькі цікавых геалягічных складанасьцяў. Паколькі Райн кіруецца на поўнач у бок [[Паўночнае мора|Паўночнага мора]], кантынэнтальны водападзел, які пачынаецца на [[Піц Люнгін]], падзяляе паўднёвую Нямеччыну, таму часам яго часам называюць эўрапейскім водападзелам. Перад апошнім ледавіковым пэрыядам [[плейстацэн]]у Райн пачынаўся на паўднёва-заходнім ускрайку [[Шварцвальд]]у, у той час як воды з [[Альпы|Альпаў]], якія сёньня сілкуюць Райн, цяклі на ўсход па старажытным рэчышчы. Гэтае рэчышча было значна большым за сучасны Дунай, што цяпер відаць па каньёнах ляндшафту [[Швабскі Альб|Швабскага Альбу]]. Эрозія даліны Верхняга Райну прывяла да перахопу плыняў, то бок воды з Альпаў зьмянілі кірунак і пачалі сілкаваць Райн. Паколькі Швабскі Альб у значнай ступені складзены зь сітаватага [[вапняк]]у, а ўзровень Райну значна ніжэйшы за ўзровень Дунаю, сёньня падземныя рэкі пераносяць вялікую колькасьць вады з Дунаю ў Райн. У многія летнія дні, калі Дунай мае мала вады, яна цалкам зьнікае ў гэтых падземных каналах у двух месцах Швабскага Альбу, вядомых як перасячэньне Дунаю. Большасьць водаў зноў трапляе на паверхню толькі за 12 км на поўдзень. Эўрапейскі водападзел актуальны толькі для тых водаў, якія трапляюць далей за гэты пункт, што адбываецца толькі ў тыя дні году, калі Дунай нясе дастаткова вады. Паколькі такія вялікія аб’ёмы падземнай вады размываюць значныя масы навакольнага вапняку, прагназуецца, што верхняя плыня Дунаю аднойчы цалкам зьнікне на карысьць Райну. Гідралягічныя паказьнікі Дунаю рэгулярна кантралююцца ў [[Харватыя|Харватыі]] ў [[Батына|Батыне]], Далі, [[Вукавар]]ы і [[Ілак]]у<ref>{{спасылка|спасылка=http://hidro.hr/hidro_e.php?id=hidro&param=Podaci_e|загаловак=Daily hydrological report|выдавецтва=State Hydrometeorological Bureau of the Republic of Croatia|копія=https://web.archive.org/web/20100530062812/http://hidro.hr/hidro_e.php?id=hidro&param=Podaci_e|дата копіі=30.05.2010}}</ref>. == Эканоміка == === Пітная вада === Уздоўж сваёй плыні Дунай ёсьць крыніцай пітной вады для блізу 20 мільёнаў чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.icpdr.org/main/icpdr/about-us|загаловак=About Us|выдавецтва=International Commission for the Protection of the Danube River}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://wwf.panda.org/discover/knowledge_hub/where_we_work/black_sea_basin/danube_carpathian/our_solutions/freshwater/danube_river_basin/?|загаловак=Blue River|выдавецтва=WWF|копія=https://web.archive.org/web/20210412152545/https://wwf.panda.org/discover/knowledge_hub/where_we_work/black_sea_basin/danube_carpathian/our_solutions/freshwater/danube_river_basin/?|дата копіі=12.04.2021}}</ref>. У 2004 годзе ў нямецкай зямлі [[Бадэн-Вюртэмбэрг]]у амаль 30% пітной вады для тэрыторыі паміж [[Штутгарт]]ам, [[Бад-Мэргентгайм]]ам, [[Аален]]ам і [[Альб-Донаў]] фармуецца з ачышчанай вады Дунаю. Іншыя гарады, як то [[Ульм]] і [[Пасаў]], таксама часткова карыстаюцца вадой з Дунаю дзеля водазабесьпячэньня. У [[Аўстрыя|Аўстрыі]] і [[Вугоршчына|Вугоршчыне]] большая частка пітной вады бярэцца з падземных і крынічных водаў, і толькі ў рэдкіх выпадках выкарыстоўваецца вада з Дунаю. Большасьці дзяржаваў таксама занадта цяжка ачысьціць ваду праз значнае забруджваньня. Толькі тыя часткі [[Румынія|Румыніі]], дзе вада больш чысьцейшая, усё яшчэ рэгулярна здабываюць пітную ваду з Дунаю<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.iawd.at/cms/pages/en/the-danube.php|загаловак=The Danube|выдавецтва=International Association of Water Supply Companies in the Danube River Catchment Area|копія=https://web.archive.org/web/20120519200631/http://www.iawd.at/cms/pages/en/the-danube.php|дата копіі=19.05.2012}}</ref>. === Навігацыя і транспарт === [[Файл:Wachau (3).JPG|значак|Рэчышча Дунаю ў даліне [[Вахаў]].]] У XIX стагодзьдзі Дунай быў важным водным шляхам, але, як пісала лёнданская газэта [[The Times|Таймз]], «штогод яго ўкоўвае лёд, які ўздымае з вады вялікія караблі або разрывае іх напалам, як моркву». Сёньня Дунай уважаецца за важны транспартны шлях [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскага Зьвязу]]. З моманту адкрыцьця канала Райн—Майн—Дунай рака злучае порт [[Ратэрдам]] і прамысловыя цэнтры [[Заходняя Эўропа|Заходняй Эўропы]] з [[Чорнае мора|Чорным морам]], а таксама праз канал Дунай—Чорнае мора з румынскім портам [[Канстанца]]. Водны шлях прызначаны для буйных судзінаў унутранага плаваньня габарытамі 110×11,45 мэтраў, але на большай частцы рэчышча праз раку могуць праходзіць значна большыя караблі. Дунай быў часткова каналізаваны ў [[Нямеччына|Нямеччыне]] (5 шлюзаў) і Аўстрыі (10 шлюзаў). Прапановы ў будаўніцтве шэрагу новых шлюзаў дзеля паляпшэньня суднаходзтва не прасунуліся, часткова праз праблемы з навакольным асяродзьдзем. Ніжэй за бег ад шлюзаў [[Фройдэнаў]] у [[Вена|Вене]] каналізацыя Дунаю абмяжоўвалася дамбай і шлюзамі Габчыкава блізу [[Браціслава|Браціславы]], а таксама двума падвойнымі шлюзамі [[Жалезная брама]] на памежным вучастку Дунаю паміж [[Сэрбія]]й і Румыніяй. Гэтыя шлюзы маюць большыя памеры. Ніжэй за Жалезнай брамай рака вольна бруіцца ажно да Чорнага мора, на адлегласьці большай за 860 кілямэтраў. Дунай злучаецца з каналам Райн—Майн—Дунай у [[Кельгайм]]е, а таксама з [[Дунайскі канал|Дунайскім каналам]] у Вене і з каналам Дунай—Чорнае мора ў [[Чэрнаводэ]]. Акрамя некалькіх другарадных суднаходных рукавоў, адзінымі буйнымі суднаходнымі рэкамі, павязанымі з Дунаем, ёсьць [[Драва]], [[Сава (рака)|Сава]] і [[Ціса]]. У Сэрбіі да ракі таксама прылучаецца сетка каналаў, а сетка, вядомая як каналы Дунай—Ціса—Дунай, злучае вучасткі ніжэй плыні. На аўстрыйскім і нямецкім вучастках Дунаю дзеля выкарыстаньня на рацэ быў распрацаваны адмысловы пляскаты тып судзінаў [[цыле]]. Яна дагэтуль выкарыстоўваюцца ў рыбацтве, у якасьці паромаў і іншых відаў перавозкі тавараў і людзей у гэтым рэгіёне. === Рыбацтва === [[Файл:Fischerzille LüA 10 m Donau bei Greifenstein Niederösterreich.jpg|значак|зьлева|Рыбацкі човен тыпу [[цыле]] на Дунаі.]] Значэньне рыбацтва на Дунаі, якое мела вырашальнае значэньне ў Сярэднявеччы, рэзка зьнізілася. Некаторыя рыбакі ўсё яшчэ актыўна ловяць рыбу ў пэўных месцах ракі, а ў дэльце ракі ўсё яшчэ зацята пільнуюцца рыбацтвам. Аднак некаторыя рэсурсы ракі ў мінулым кіраваліся экалягічна няўстойлівым чынам, што прывяло да шкоды ад забруджваньня, зьмены рэчышча і буйнога разьвіцьця інфраструктуры, у тым ліку буйных гідраэлектрастанцыяў<ref>{{кніга|імя=Juraj|прозьвішча=Holcik|загаловак=The freshwater fishes of Europe Vol.I Part II General introduction to fishes|месца=Wiesbaden|выдавецтва=Aula Verlag}}</ref>. Запасы асятра ў басэйне ракі цягам стагодзьдзяў заклалі грунт пад буйное камэрцыйнае рыбацтва. Будаўніцтва плацінаў, акрамя празьмерных уловаў рыбы і забруджваньня ракі, адыгрывае значную ролю ў скарачэньні папуляцыі [[асяцёр|асятра]], паколькі стварае бар’ер для міграцыі некаторых відаў рыбаў, якія звычайна нерастуюць у верхняй частцы ракі<ref>{{кніга|аўтар=Hensel, K; Holcik, J|спасылка=https://www.researchgate.net/publication/226596320|загаловак=Past and current status of sturgeons in the upper and middle Danube River.}}</ref>. Нерастальныя зоны такіх відаў рыбаў былі рэзка скарочаныя праз будаўніцтва гідраэлектрастанцыяў і навігацыйных сыстэмаў на Жалезнай браме I (1974 году) і Жалезнай браме II (1984 году)<ref>{{спасылка|спасылка=https://scholarsmine.mst.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1503&context=icchge|загаловак=Iron gates II design and performance of dams- geotechnical considerations|выдавецтва=International Conference on Case Histories in Geotechnical Engineering|дата публікацыі=1988}}</ref>. Першапачатковы праект гэтых плацінаў не прадугледжваў аніякіх рыбапраходаў. Мажлівасьць будаўніцтва штучнага рыбнага праходу, які дазволіць міграцыю відаў рыб, у тым ліку асятра, у цяперашні час разглядаецца ў рамках такіх праектаў, як то We Pass. Толькі ў экарэгіёне Верхняга Дунаю налічваецца блізу 60 відаў рыбаў, а ў экарэгіёне Ніжняга Дунаю і [[Днестар|Днястра]] іхны лік большы прыкладна ўдвая<ref name="FEW">Hales, J. (2013). [http://www.feow.org/ecoregions/details/417 Upper Danube]. Freshwater Ecoregions of the World.</ref>. Сярод іх надзвычай высокая разнастайнасьць асятра, але яны знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня, і ў значнай ступені або цалкам у выпадку эўрапейскага марскога асятра ўжо зьніклі з ракі<ref name="FEW"/>. [[Дунайскі ласось]], як то адзін з найбуйнейшых відаў ласося, быў эндэмічным відам Дунаю, але некалі быў распаўсюджаны чалавекам у іншых месцах. === Турызм === [[Файл:Ruine Aggstein 03.JPG|значак|Руіны замку [[Агштайн]]у, якія ўздымаюцца над Дунаем.]] Сярод важных турыстычных месцаў уздоўж Дунаю вылучаюцца даліна [[Вахаў]], нацыянальны парк [[Дунай-Аўэн]] у Аўстрыі, унікальны лес [[Гемэнц]] у Вугоршчыне, прыродны парк [[Вышнявіна Дунаю (прыродны парк)|Вышнявіна Дунаю]] ў Нямеччыне, [[Капачкі Рыт]] у [[Харватыя|Харватыі]], [[Жалезная брама]] ў Сэрбіі і Румыніі, [[дэльта Дунаю]] там жа ў Румыніі і прыродны запаведнік [[Срэбырна]] ў Баўгарыі. Па рацэ курсуюць турыстычныя круізныя караблі. Акрамя найбольш папулярнага маршруту паміж Венай і [[Будапэшт]]ам, некаторыя караблі нават ходзяць з Пасаў у дэльту Дунаю і ў адваротным кірунку. У пік сэзону па рацэ ходзяць больш за 70 круізных лайнэраў, а на верхніх частках ракі, дзе няма карабельнага руху, людзі карыстаюцца каноэ або чоўнамі. Дунайскі рэгіён мае ня толькі культурную і гістарычную значнасьць, але і важнасьць для рэгіянальнай турыстычнай індустрыі дзякуючы сваім захапляльным славутасьцям. Тут добра распрацаваная інфраструктура для роварных падарожжаў, турыстычных шпацыраў пехатою. Рэгіёны ўздоўж ракі штогод прыцягваюць шмат наведнікаў. Толькі ў Аўстрыі штогод сюды прыязджаюць блізу 6,5 мільёнаў чалавек<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.strassederkaiserundkoenige.at/fileadmin/user_upload/Brosch%C3%BCren/ARGE_Donau_%C3%96sterreich2013.pdf|загаловак=Press release of the "ARGE Donau Österreich"|копія=https://web.archive.org/web/20140313154833/http://www.strassederkaiserundkoenige.at/fileadmin/user_upload/Brosch%C3%BCren/ARGE_Donau_%C3%96sterreich2013.pdf|дата копіі=13.03.2014}}</ref>. Берагі Дунаю ў Будапэшце ёсьць часткай аб’екту [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]], іх можна паглядзець з шэрагу экскурсійных круізаў, якія прапануюцца ў горадзе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.openstreetmap.org/relation/89652 Зьвесткі] на Open Street Map. * [https://web.archive.org/web/20180525151346/http://danubepanorama.net/en/Main/About?from=Main.Index Панарамы Дунаю]. Danube Panorama Project. {{Дунай}} {{Рэкі Ўкраіны}} {{Рэкі Малдовы}} [[Катэгорыя:Дунай| ]] [[Катэгорыя:Рэкі Нямеччыны]] [[Катэгорыя:Рэкі Аўстрыі]] [[Катэгорыя:Рэкі Славаччыны]] [[Катэгорыя:Рэкі Вугоршчыны]] [[Катэгорыя:Рэкі Сэрбіі]] [[Катэгорыя:Рэкі Харватыі]] [[Катэгорыя:Рэкі Румыніі]] [[Катэгорыя:Рэкі Баўгарыі]] [[Катэгорыя:Рэкі Ўкраіны]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] 80cwqyqy1ic8xlic5kjdanf0kcfgyhy Сьпіс краінаў паводле насельніцтва 0 10880 2674527 2643332 2026-06-17T13:10:42Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674527 wikitext text/x-wiki [[Файл:World population.PNG|міні|400пкс|Мапа краінаў сьвету паводле насельніцтва за 2011 год]] На гэтай старонцы прыведзены '''сьпіс [[краіна]]ў паводле [[насельніцтва]]'''. Сьпіс утрымлівае [[Сьпіс сувэрэнных дзяржаваў|незалежныя краіны]] і населеныя [[залежныя тэрыторыі]] ў адпаведнасьці са стандартам [[ISO 3166-1]]. У адсотках прыведзена дачыненьне насельніцтва краіны да [[Сусьветнае насельніцтва|сусьветнага насельніцтва]], каторае ў дадзены момант складае {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: {{Сусьветнае насельніцтва}} / 1000 round 0}}000}}.<ref>[http://www.census.gov/ipc/www/popclockworld.html Лічыльнік сусьветнага насельніцтва Бюро перапісу насельніцтва Злучаных Штатаў]{{ref-en}}</ref> Тэрыторыі, якія зьяўляюцца неад’емнымі часткамі сувэрэнных дзяржаваў, як напрыклад [[Краіны Злучанага Каралеўства]], не ўключаны ў сьпіс у выглядзе асобных запісаў. Таксама ня ўключаны некаторыя адзінкі, як напрыклад [[Эўрапейскі Зьвяз]],<ref>Эўрапейскі Зьвяз — гэта наднацыянальнае аб’яднаньне, катораму сувэрэнныя чальцы дэлегуюць па дамове некаторыя паўнамоцтвы. Яго супольнае насельніцтва ацэньваецца ў {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 501259840}} чал. па стане на 1 студзеня 2012 году. Яно зьмяшчалася б на трэцяй пазыцыі, калі б было ўключана ў сьпіс, і складае {{#expr: 501259840 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}% ад сусьветнага насельніцтва — гл. [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001].</ref>, каторыя не зьяўляецца сувэрэннымі дзяржавамі, і залежныя тэрыторыі, каторыя ня маюць пастаяннага насельніцтва, як напрыклад [[Антарктыда]].<ref>Антарктыда ня мае сталага насельніцтва. Аднак урады некаторых краінаў трымаюць сталыя дасьледчыя станцыі на гэтым кантынэнце, колькасьць жыхароў каторых вагаецца ад прыкладна {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1000}} узімку да прыкладна {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5000}} улетку.</ref> Лічбы, прыведзеныя ў табліцы, звычайна зьяўляюцца ацэначнымі значэньнямі нацыянальных статыстычных камітэтаў. Калі нацыянальныя дадзеныя невядомыя, выкарыстоўваюцца ацэначныя значэньні [http://www.census.gov/cgi-bin/broker Бюро перапісу насельніцтва ЗША] па стане на 2015 год. Аналізуючы прыведзеныя лічбы і робячы на іх аснове высновы, трэба мець на ўвазе, што яны не заўсёды атрыманы ў адзін і той жа час, і не абавязкова з адной і той жа [[статыстыка|дакладнасьцю]]. Гэтая асаблівасьць можа прыводзіць яшчэ да аднаго нэгатыўнага наступства — сума насельніцтва ўсіх краінаў можа не супадаць зь лічбай сусьветнага насельніцтва. == Сьпіс == Сувэрэнныя дзяржавы прыведзены '''тоўстым шрыфтам''', а залежныя тэрыторыі — ''курсіўным''. Краіны, каторыя не зьяўляюцца агульнапрызнанымі, прыводзяцца '''''тоўстым курсіўным шрыфтам'''''. {| class="wikitable" style="text-align: right;" |- ! Пазыцыя !! Краіна / Тэрыторыя !! Насельніцтва !! % ад сусьветнага <br /> насельніцтва !! Дата перапісу / <br /> ацэнкі / абнаўленьня !! Крыніца |- | 1 || align=left | '''{{CHN}}'''<ref>Толькі [[Кантынэнтальны Кітай]]. Лічба ня ўлічвае [[Адмысловыя адміністрацыйныя раёны КНР|адмысловыя адміністрацыйныя раёны]] і тэрыторыі, кантралюемыя [[Рэспубліка Кітай|Кітайскай рэспублікай]] (больш вядомай як «Тайвань»).</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1374990000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1374990000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 21.02.2016 || [https://web.archive.org/web/20031204051308/http://www.cpirc.org.cn/index.asp Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-zh}} |- | 2 || align=left | '''{{IND}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1285400000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1285400000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20151124035144/http://www.indiastat.com/Default.aspx Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 3 || align=left | '''{{USA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 322976000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 322976000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.census.gov/population/www/popclockus.html Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 4 || align=left | '''{{IDN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 258705000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 258705000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://demografi.bps.go.id/versi2/index.php?option=com_proyeksi Ацэнка статыстычнага камітэту]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | 5 || align=left | '''{{BRA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 205722000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 205722000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.ibge.gov.br/english/ Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 6 || align=left | '''{{PAK}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 192954884}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 192954884 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20090115034044/http://www.statpak.gov.pk/depts/pco/ Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 7 || align=left | '''{{NGA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 186988000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 186988000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 8 || align=left | '''{{BGD}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 159989000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 159989000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 9 || align=left | '''{{RUS}}'''<ref>Уключаючы аспрэчваемыя [[Рэспубліка Крым|Крым]] і [[Сэвастопаль]]</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 146519759}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 146519759 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20220331213404/https://www.gks.ru/free_doc/2010/popul10-Pr.xls Ацэнка фэдэральнай службы дзяржаўнай статыстыцы]{{ref-ru}} |- | 10 || align=left | '''{{JPN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 126810000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 126810000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.htm Ацэнка статыстычнага бюро]{{ref-en}} |- | 11 || align=left | '''{{MEX}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 122273500}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 122273500 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20110722200710/http://www.inegi.org.mx/inegi/contenidos/espanol/prensa/contenidos/estadisticas/2009/poblacion09.asp?s=inegi&c=2734&ep=18 Ацэнка INEGI]{{ref-es}} <br /> [https://web.archive.org/web/20110526202233/http://www.conapo.gob.mx/index.php?option=com_content&view=article&id=125&Itemid=193 Нацыянальная статыстычная рада]<ref>Неабходна абраць са сьпісу «Republica Mexicana» і націснуць кнопку «ver»</ref>{{ref-es}} |- | 12 || align=left | '''{{PHL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 102899900}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 102899900 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20110811190921/http://www.census.gov.ph/data/sectordata/popproj_tab1r.html Сярэдняя праекцыя статыстычнага офісу]{{ref-en}} |- | 13 || align=left | '''{{ETH}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 92206005}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 92206005 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20081118230429/http://www.csa.gov.et/surveys/National%20statistics/national%20statistics%202007/Population.pdf Статыстычнае агенцтва]{{ref-en}} |- | 14 || align=left | '''{{VNM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 91700000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 91700000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=462&idmid=2&ItemID=9198 Вынікі перапісу насельніцтва 2009 году]{{ref-en}} |- | 15 || align=left | '''{{EGY}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 90517500}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 90517500 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20121030052148/http://www.msrintranet.capmas.gov.eg/pls/fdl/tst12e?action=1&lname=%201 Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 16 || align=left | '''{{COD}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 85026000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 85026000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 17 || align=left | '''{{DEU}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 81459000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 81459000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 18 || align=left | '''{{IRN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 79058300}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 79058300 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 19 || align=left | '''{{TUR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 78741053}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 78741053 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 20 || align=left | '''{{THA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 65251953}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 65251953 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://archive.is/20120730112027/www.dopa.go.th/stat/y_stat51.html Дэпартамэнт ўнутраных справаў]{{ref-th}} |- | 21 || align=left | '''{{GBR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 65097000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 65097000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 22 || align=left | '''{{FRA}}'''<ref>З улікам заморскіх залежных тэрыторый: [[Гвадэлюпа]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 400584}}, 20.08.2007), Мартыніка ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 397730}}, 20.08.2007), [[Француская Палінэзія]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 264000}}, 01.01.2009), [[Новая Каледонія]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 249000}}, 01.01.2009), [[Маёта]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 231139}}, 2010), [[Француская Гвіяна]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 213031}}, 20.08.2007), [[Сэн-Мартэн]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 30235}}, 2010), [[Астравы Ўоліс і Футуна]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 15343}}, 2010), [[Сэн-Бартэльмі]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 7406}}, 2010), [[Сэн-П’ер і Мікелён]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5943}}, 2010).</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 64513242}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 64513242 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-fr}} |- | 23 || align=left | '''{{ITA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 60679836}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 60679836 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016|| [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 24 || align=left | '''{{TZA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 55155000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 55155000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 25 || align=left | '''{{ZAF}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 54956900}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 54956900 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022010.pdf Ацэнка статыстычнага камітэту]{{ref-en}} |- | 26 || align=left | '''{{MMR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 54363000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 54363000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 27 || align=left | '''{{KOR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 51541582}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 51541582 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://ups.kosis.kr/upload/Magazine/NEW/AC/AC10_2009.xls Ацэнка статыстычнага камітэту]{{ref-ko}} |- | 28 || align=left | '''{{COL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 48554200}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 48554200 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20120114091321/http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-es}} |- | 29 || align=left | '''{{KEN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 47251000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 47251000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 30 || align=left | '''{{ESP}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 46423064}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 46423064 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20120317115207/http://www.ine.es/jaxiBD/tabla.do?per=01&type=db&divi=EPOB&idtab=2 Ацэнка статыстычнага інстытуту]{{ref-es}} |- | 31 || align=left | '''{{ARG}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 43590400}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 43590400 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20050514050103/http://www.indec.gov.ar/nuevaweb/cuadros/2/proyecciones_cuadro1.xls Ацэнка статыстычнага інстытуту]{{ref-es}} |- | 32 || align=left | '''{{UKR}}'''<ref>Не ўключаючы аспрэчваемыя [[Рэспубліка Крым|Крым]] і [[Сэвастопаль]]</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 42760500}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 42760500 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2009/ds/kn/kn_e/kn1209_e.html Ацэнка статыстычнага камітэту]{{ref-en}} |- | 33 || align=left | '''{{DZA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 40400000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 40400000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 34 || align=left | '''{{SDN}}''' <ref>Без уліку насельніцтва незалежнага з 2011 году [[Паўднёвы Судан|Паўднёвага Судану]].</ref>|| {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 39598700}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 39598700 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.cbs.gov.sd/Tiedadat/5th%20Pop.%20census%202008/Sudan.xls Вынікі перапісу насельніцтва]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ar}} |- | 35 || align=left | '''{{POL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 38484000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 38484000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 36 || align=left | '''{{IRQ}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 36575000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 36575000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 37 || align=left | '''{{CAN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 35985751}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 35985751 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20110615050454/http://www.statcan.gc.ca/pub/82-003-x/pop/pop-h-clock-eng.htm Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 38 || align=left | '''{{UGA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 34856813}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 34856813 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 39 || align=left | '''{{MAR}}''' <ref>Без уліку насельніцтва аспрэчваемай тэрыторыі [[Заходняя Сахара|Заходняй Сахары]] (так званая [[Сахарская Арабская дэмакратычная Рэспубліка]]).</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 33337529}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 33337529 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.hcp.ma/ Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-fr}} |- | 40 || align=left | '''{{SAU}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 32248200}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 32248200 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 41 || align=left | '''{{PER}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 31488700}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 31488700 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www1.inei.gob.pe/perucifrasHTM/inf-dem/cuadro.asp?cod=3818&name=po01&ext=gif Ацэнка статыстычнага інстытуту]{{ref-es}} |- | 42 || align=left | '''{{VEN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 31028700}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 31028700 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20190912233212/http://www.ine.gov.ve/ Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-es}} |- | 43 || align=left | '''{{UZB}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 31022500}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 31022500 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 44 || align=left | '''{{MYS}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 30877800}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 30877800 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20120120090845/http://www.statistics.gov.my/ccount12/click.php?id=294 Дэпартамэнт статыстыцы]{{ref-en}} |- | 45 || align=left | '''{{NPL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 28431500}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 28431500 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 46 || align=left | '''{{GHA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 27670174}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 27670174 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 47 || align=left | '''{{AFG}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 27101365}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 27101365 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 48 || align=left | '''{{MOZ}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 26423700}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 26423700 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 49 || align=left | '''{{YEM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 25956000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 25956000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 50 || align=left | '''{{PRK}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 25281000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 25281000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 51 || align=left | '''{{AGO}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 24383301}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 24383301 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 52 || align=left | '''{{AUS}}'''<ref>Уключна з [[Востраў Норфалк|востравам Норфалк]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1828}}), [[Востраў Раства|востравам Раства]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1508}}) і [[Какосавыя астравы|Какосавымі астравамі]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 628}}).</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 24016400}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 24016400 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.abs.gov.au/ausstats/abs%40.nsf/94713ad445ff1425ca25682000192af2/1647509ef7e25faaca2568a900154b63?OpenDocument Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 53 || align=left | '''{{CMR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 23924000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 23924000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 54 || align=left | '''{{TWN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 23476640}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 23476640 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20090425183615/http://eng.stat.gov.tw/mp.asp?mp=5 Статыстычны камітэт]{{ref-en}} |- | 55 || align=left | '''{{CIV}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 22671331}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 22671331 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 56 || align=left | '''{{MDG}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 22434363}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 22434363 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 57 || align=left | '''{{LKA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 20966000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 20966000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 58 || align=left | '''{{NER}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 20715000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 20715000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 59 || align=left | '''{{ROU}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 19861000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 19861000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 60 || align=left | '''{{BFA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 19034397}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 19034397 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 61 || align=left | '''{{SYR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 18564000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 18564000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 62 || align=left | '''{{CHL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 18191900}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 18191900/ {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20130124152651/http://www.censo.cl/2012/08/resultados_preliminares_censo_2012.pdf Перапіс насельніцтва Чылі 2012 году]{{ref-es}} |- | 63 || align=left | '''{{MLI}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 18135000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 18135000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100418055748/http://instat.gov.ml/voir_actu.aspx?lactu=44 Папярэднія вынікі перапісу насельніцтва 2009 г.]{{ref-fr}} |- | 64 || align=left | '''{{KAZ}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 17670900}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 17670900 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.eng.stat.kz/Pages/default.aspx Ацэнка нацыянальнага статыстычнага агенцтва]{{ref-en}} <small>[http://web.archive.org/web/20121113144920/http://www.eng.stat.kz/Pages/default.aspx копія з archive.org]</small> |- | 65 || align=left | '''{{NLD}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 16913300}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 16913300 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.cbs.nl/en-GB/menu/themas/bevolking/cijfers/extra/bevolkingsteller.htm Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} <small>[http://web.archive.org/web/20130115074300/http://www.cbs.nl/en-GB/menu/themas/bevolking/cijfers/extra/bevolkingsteller.htm копія з archive.org]</small> |- | 66 || align=left | '''{{MWI}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 16832910}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 16832910 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 67 || align=left | '''{{ECU}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 16278844}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 16278844 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20130121131641/http://www.inec.gob.ec/proyecciones_poblacionales/relojnew.swf Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-es}} |- | 68 || align=left | '''{{GTM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 16176133}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 16176133 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 69 || align=left | '''{{ZWE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 15967000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 15967000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 70 || align=left | '''{{ZMB}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 15933883}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 15933883 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 71 || align=left | '''{{KHM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 15626444}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 15626444 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 72 || align=left | '''{{TCD}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 14497000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 14497000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20110511145318/http://www.cefod.org/spip.php?article2169 Афіцыйныя вынікі перапісу насельніцтва 2009 г.]{{ref-fr}} |- | 73 || align=left | '''{{SEN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 14354690}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 14354690 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 74 || align=left | '''{{GIN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 12947000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 12947000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 75 || align=left | '''[[Паўднёвы Судан]]''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 12131000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 12131000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/index.aspx Міжнародны Валютны фонд]{{ref-en}} |- | 76 || align=left | '''{{RWA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 11553188}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 11553188/ {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 77 || align=left | '''{{BEL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 11306030}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 11306030 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 78 || align=left | '''{{CUB}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 11238317}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 11238317 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 79 || align=left | '''{{SOM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 11079000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 11079000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 80 || align=left | '''{{HTI}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 11078033}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 11078033 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 81 || align=left | '''{{BOL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10985059}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10985059 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 82 || align=left | '''{{TUN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10982754}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10982754 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 83 || align=left | '''{{GRC}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10846979}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10846979 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 84 || align=left | '''{{BEN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10653654}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10653654 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 85 || align=left | '''{{CZE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10541466}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10541466 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 86 || align=left | '''{{PRT}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10374822}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10374822 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 87 || align=left | '''{{BDI}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10114505}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10114505 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 88 || align=left | '''{{DOM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10075045}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10075045 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 89 || align=left | '''{{ARE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 9856000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 9856000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 90 || align=left | '''{{SWE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 9851017}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 9851017 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 91 || align=left | '''{{HUN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 9849000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 9849000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 92 || align=left | '''{{AZE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 9705600}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 9705600 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20101005023224/http://www.azstat.org/publications/azfigures/2010/en/004.shtml Ацэнка нацыянальнага статыстычнага камітэту]{{ref-en}} |- | 93 || align=left | '''{{JOR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 9531712}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 9531712 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 94 || align=left | '''{{BLR|дзяржаўны сьцяг}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 9498700}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 9498700 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100822145405/http://belstat.gov.by/homep/ru/indicators/population.php Ацэнка нацыянальнага статыстычнага камітэту]{{ref-ru}} |- | 95 || align=left | '''{{AUT}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 8699730}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 8699730 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 96 || align=left | '''{{HND}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 8576532}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 8576532 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 97 || align=left | '''{{ISR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 8476600}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 8476600 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20120319071742/http://www.cbs.gov.il/www/yarhon/b1_e.htm Ацэнка цэнтральнага статыстычнага бюро]{{ref-en}} |- | 98 || align=left | '''{{TJK}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 8352000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 8352000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 99 || align=left | '''{{CHE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 8306200}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 8306200 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 100 || align=left | '''{{PNG}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 8083700}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 8083700 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | --|| align=left | ''{{HKG}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 7324300}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 7324300 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://www.webcitation.org/616lhQgyI?url=http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1 Дэпартамэнт статыстыкі і перапісу] |- | 101 || align=left | '''{{BGR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 7202198}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 720298 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 102 || align=left | '''{{TGO}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 7143000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 7143000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 103 || align=left | '''{{SRB}}'''<ref>Бяз уліку [[Косава]]</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 7114393}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 7114393 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 104 || align=left | '''{{PRY}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 6854536}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 6854536 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 105 || align=left | '''{{SLE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 6592000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 6592000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 106 || align=left | '''{{SLV}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 6520675}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 6520675 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 107 || align=left | '''{{LAO}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 6472400}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 6472400 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 108 || align=left | '''{{LBY}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 6330000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 6330000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 109 || align=left | '''{{NIC}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 6198154}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 6198154 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 110 || align=left | '''{{KGZ}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 6019500}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 6019500 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 111 || align=left | '''{{LBN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5988000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 5988000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://esa.un.org/unpd/wpp/DataQuery/ Ацэнка ААН]{{ref-en}} |- | 112 || align=left | '''{{DNK}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5707251}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 5707251 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 113 || align=left | '''{{SGP}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5535000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 5535000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20090221030353/http://www.singstat.gov.sg/stats/keyind.html#popnarea Ацэнка нацыянальнага статыстычнага агенцтва]{{ref-en}} |- | 114 || align=left | '''{{FIN}}'''<ref>Уключна з [[Аляндзкія астравы|Аляндзкімі астравамі]]</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5501015}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 5501015 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 115 || align=left | '''{{SVK}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5424058}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 5424058 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-sk}} |- | 116 || align=left | '''{{ERI}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5352000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 5352000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 117 || align=left | '''{{NOR}}'''<ref>Уключна з правінцыяй [[Шпіцбэрген]] ([https://www.webcitation.org/65uCzJWQO?url=http://www.ssb.no/english/subjects/02/befsvalbard_en/arkiv/tab-2009-10-22-01-en.html{{Недаступная спасылка|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2573}}], 01.07.2009) і выспай [[Ян Маен]]</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5213985}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 5213985 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.ssb.no/english/subjects/02/befolkning_en/ Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 118 || align=left | '''{{CAF}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4998000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4998000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 119 || align=left | '''{{CRI}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4832234}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4832234 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 120 || align=left | '''{{TKM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4751120}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4751120 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 121 || align=left | '''{{COG}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4741000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4741000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 122 || align=left | '''{{PSE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4682467}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4682467 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20101113210005/http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_pcbs/child/demog.htm Цэнтральнае статыстычнае бюро]{{ref-en}} |- | 123 || align=left | '''{{NZL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4668460}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4668460 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100604223109/http://www.stats.govt.nz/methods_and_services/population_clock.aspx Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 124 || align=left | '''{{IRL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4635400}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4635400 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.cso.ie/releasespublications/documents/population/current/popmig.pdf Ацэнка цэнтральнага статыстычнага бюро]{{ref-en}} |- | 125 || align=left | '''{{LBR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4615000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4615000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20130911055748/http://www.emansion.gov.lr/doc/Population_by_County.pdf Афіцыйныя вынікі перапісу насельніцтва 2008 г.]{{ref-en}} |- | 126 || align=left | '''{{OMN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4377264}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4377264 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 127 || align=left | '''{{HRV}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4225316}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4225316 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 128 || align=left | '''{{KWT}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 4183658}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 4183658 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 129 || align=left | '''{{PAN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 3814672}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 3814672 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20110307170158/http://www.censos2010.gob.pa/Resultados/Cuadros.aspx Папярэднія вынікі перапісу насельніцтва 2010 г.]{{ref-es}} |- | 130 || align=left | '''{{BIH}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 3791622}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 3791622 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 131 || align=left | '''{{GEO}}'''<ref>Уключна з [[Абхазія]]й ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 216000}}) і [[Паўднёвая Асэтыя|Паўднёвай Асэтыяй]] ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 70000}})</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 3729500}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 3729500 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=473&lang=eng Ацэнка нацыянальнага статыстычнага офісу]{{ref-en}} |- | 132 || align=left | '''{{MRT}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 3718678}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 3718678 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 133 || align=left | '''{{MDA}}'''<ref>Уключна з [[Прыднястроўе]]м ({{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 555347}})</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 3553100}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 3553100 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.statistica.md/index.php?l=ru Цэнтральнае статыстычнае бюро]{{ref-ru}} |- | 134 || align=left | '''{{URY}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 3480222}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 3480222 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | - - || align=left | ''{{PRI}}'' (ЗША) || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 3474182}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 3474182 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 135 || align=left | '''{{MNG}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 3071225}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 3071225 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20101109125702/http://www.nso.mn/v3/index2.php Афіцыйны лічыльнік насельніцтва]{{ref-en}} |- | 136 || align=left | '''{{ARM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2998600}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 2998600 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.armstat.am/file/article/poverty_2009e_2.pdf Нацыянальная статыстычная служба]{{ref-es}} |- | 137 || align=left | '''{{ALB}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2893005}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 2893005 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20110515003744/http://www.instat.gov.al/graphics/doc/tabelat/Treguesit%20Sociale/Popullsia/POP%202009/t3.xls Нацыянальны статыстычны інстытут]{{ref-sq}}{{ref-en}} |- | 138 || align=left | '''{{LTU}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2888582}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 2888582 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 139 || align=left | '''{{JAM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2723246}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 2723246 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 2}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 140 || align=left | '''{{QAT}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2423175}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 2423175 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.qsa.gov.qa/QatarCensus/News.aspx Папярэднія вынікі перапісу насельніцтва 2010 г.]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}} |- | 141 || align=left | '''{{NAM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2324400}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 2324400 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 142 || align=left | '''{{BWA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2141206}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 2141206 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 143 || align=left | '''{{SVN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2069883}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 2069883 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 144 || align=left | '''{{MKD}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 2069172}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 2069172 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 145 || align=left | '''{{LVA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1971300}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1971300 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 146 || align=left | '''{{LSO}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1894194}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1894194 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 147 || align=left | '''{{GMB}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1882450}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1882450 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 148 || align=left | '''''{{nobr|{{Сьцяг Косава}} [[Косава]]}}''''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1836978}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1836978 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 149 || align=left | '''{{GAB}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1802278}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1802278 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 150 || align=left | '''{{GNB}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1547777}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1547777 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 151 || align=left | '''{{BHR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1404900}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1404900 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 152 || align=left | '''{{TTO}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1349667}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1349667 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 153 || align=left | '''{{EST}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1311759}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1311759 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20121123153505/http://www.stat.ee/main-indicators Ацэнка нацыянальнага статыстычнага агенцтва]{{ref-en}} |- | 154 || align=left | '''{{MUS}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1262879}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1262879 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 155 || align=left | '''{{GNQ}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1222442}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1222442 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 156 || align=left | '''{{TLS}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1167242}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1167242 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 157 || align=left | '''{{SWZ}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1132657}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1132657 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 158 || align=left | '''{{DJI}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 900000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 900000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 159 || align=left | '''{{FJI}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 867000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 867000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 160 || align=left | '''{{CYP}}'''<ref>Без уліку [[Паўночны Кіпр|Паўночнага Кіпру]]</ref> || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 847000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 847000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 161 || align=left | '''{{COM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 806153}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 806153 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 162 || align=left | '''{{BTN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 771120}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 771120 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 163 || align=left | '''{{GUY}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 746900}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 746900 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{MAC}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 646800}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 646800 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.dsec.gov.mo/default.aspx?lang=en-US Служба статыстыкі і перапісу] |- | 164 || align=left | '''{{SLB}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 642000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 642000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 165 || align=left | '''{{MNE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 621810}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 621810 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 166 || align=left | '''{{LUX}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 562958}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 562958 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 167 || align=left | '''{{SUR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 534189}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 534189 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 168 || align=left | '''{{CPV}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 531239}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 531239 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 169 || align=left | '''{{ESH}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 510713}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 510713 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 170 || align=left | '''{{MLT}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 445426}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 445426 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 171 || align=left | '''{{BRN}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 411900}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 411900 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 172 || align=left | '''{{BHS}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 393000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 393000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 173 || align=left | '''{{BLZ}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 368310}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 368310 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://www.statisticsbelize.org.bz/ Нацыянальны статыстычны інстытут]{{ref-en}} |- | 174 || align=left | '''{{MDV}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 341256}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 341256 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 175 || align=left | '''{{ISL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 332750}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 332750 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-en}} |- | 176 || align=left | '''{{BRB}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 285000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 285000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 177 || align=left | '''{{VUT}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 277500}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 277500 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 178 || align=left | '''{{WSM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 187820}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 187820 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 179 || align=left | '''{{STP}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 187356}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 187356 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 180 || align=left | '''{{LCA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 186000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 186000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{GUM}}'' (ЗША)|| {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 184200}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 184200 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 181 || align=left | '''{{KIR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 113400}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 113400 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 182 || align=left | '''{{VCT}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 109991}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 109991 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{VIR}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 106000 }} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 106000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{ABW}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 107394}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 107394 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 183 || align=left | '''{{GRD}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 103328}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 103328 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 184 || align=left | '''{{TON}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 103252}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 103252 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 185 || align=left | '''{{FSM}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 102800}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 102800 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 3}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{JEY}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 100800}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 100800 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 186 || align=left | '''{{SYC}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 91400}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 91400 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 187 || align=left | '''{{ATG}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 86295}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 86295 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{IMN}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 84497}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 84497 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 188 || align=left | '''{{AND}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 71732}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 71732 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20110221195303/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/noticies/noticia311cat.pdf Ацэнка нацыянальнага статыстычнага дэпартамэнту]{{ref-ca}} |- | 189 || align=left | '''{{DMA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 71293}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 71293 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{BMU}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 61954}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 61954 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{ASM}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 57100}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 57100 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{GGY}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 64775}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 64775 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{GRL}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 57 637}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 57637 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 190 || align=left | '''{{MHL}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 54880}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 54880 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 191 || align=left | '''{{KNA}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 50209}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 50209 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 192 || align=left | '''{{MCO}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 37800}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 37800 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 193 || align=left | '''{{LIE}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 37370}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 37370 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ацэнка Эўрастату]{{ref-de}} |- | -- || align=left | ''{{GIB}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 33140}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 33140 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 194 || align=left | '''{{SMR}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 33005}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 33005 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 195 || align=left | '''{{PLW}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 17950}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 17950 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 196 || align=left | '''{{TUV}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10640}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10640 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | 197 || align=left | '''{{NRU}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 10084}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 10084 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{CYM}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 50209}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 50209 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{FRO}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 48805}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 48805 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20110511090929/http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands Ацэнка нацыянальнага статыстычнага агенцтва]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{MNP}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 48317}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 48317 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{VGB}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 24939}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 24939 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{TCA}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 23528}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 23528 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}% || 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{AIA}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 14766}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 14766 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}%|| 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{COK}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 11488}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 11488 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}%|| 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{SHN}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 7670}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 7670 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}%|| 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{MSR}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 5118}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 5118 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}%|| 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100527105725/http://sasweb.ssd.census.gov/idb/ranks.html Ацэнка Бюро перапісу насельніцтва ЗША]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{FLK}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 3000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 3000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}%|| 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100819143228/http://esa.un.org/UNPP/ Ацэнка ААН]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{NIU}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}%|| 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100819143228/http://esa.un.org/UNPP/ Ацэнка ААН]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{TKL}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 1000}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 1000 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}%|| 01.03.2016 || [https://web.archive.org/web/20100819143228/http://esa.un.org/UNPP/ Ацэнка ААН]{{ref-en}} |- | 198 || align=left | '''{{VAT}}''' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 839}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 839 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}%|| 01.03.2016 || [http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/vitstats/serATab2.pdf Ацэнка ААН]{{ref-en}} |- | -- || align=left | ''{{PCN}}'' || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК: 58}} || {{ФАРМАТАВАЦЬ_ЛІК:{{#expr: 58 / {{Сусьветнае насельніцтва}} * 100 round 4}}}}%|| 01.03.2016 || [http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/vitstats/serATab2.pdf Ацэнка ААН]{{ref-en}} |} == Глядзіце таксама == * [[Сьпіс краінаў Эўропы паводле насельніцтва]] == Крыніцы і заўвагі == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Сьпісы краін|Насельніцтва]] 8s2eg0jkqtzhxxsbsm34nf4q3hsda8q Філіпіны 0 11101 2674632 2638208 2026-06-18T05:15:13Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674632 wikitext text/x-wiki {{Краіна2 | СУП ППЗ = 1,278 трлн $ | Год падліку СУП ППЗ = 2023 | Месца паводле СУП ППЗ = | СУП ППЗ на чалавека = 11 326 $ | Год падліку СУП ППЗ на чалавека = 2023 | Месца паводле СУП ППЗ на чалавека = | СУП намінал = 435,675 млрд $ | Год падліку СУП намінал = 2023 | Месца паводле СУП намінал = | СУП намінал на чалавека = 3 859 $ | Год падліку СУП намінал на чалавека = 2023 | Месца паводле СУП намінал на чалавека = }} '''Філіпі́ны''' ці '''Рэспу́бліка Філіпі́ны''' ([[Філіпінская мова|па-філіпінску]]: ''Republika ng Pilipinas'') — [[дзяржава]] ў [[Азія|Азіі]]. Складаецца з мноства [[востраў|астравоў]], разьмешчаных у [[Ціхі акіян|Ціхім акіяне]] паміж [[Інданэзія]]й і [[Тайвань|Тайванем]]. Краіна аточаная [[Паўднёва-Кітайскае мора|Паўднёва-Кітайскім]], [[Філіпінскае мора|Філіпінскім морамі]] і морам [[Сулавэсі (мора)|Сулавэсі]]. Сталіцай дзяржавы ёсьць [[Маніла]], але найбуйнейшым горадам Філіпінаў лічыцца [[Кесан-Сіці]]. Абодва гарады фармуюць нацыянальны сталічны рэгіён. Прыбыцьцё партугальскага дасьледніка [[Фэрнан Магелан|Фэрнана Магелана]], які кіраваў гішпанскім флётам, паклала пачатак гішпанскай калянізацыі. У 1543 годзе гішпанскі дасьледнік [[Руй Лёпэс дэ Вільлябас]] назваў архіпэляг у гонар караля [[Кастылія|Кастыліі]] [[Філіп II (кароль Гішпаніі)|Філіпа II]]. Гішпанская калянізацыя праз [[Новая Гішпанія|Новую Гішпанію]] пачалася ў 1565 годзе. Агулам Філіпіны былі часткай [[Гішпанская імпэрыя|Гішпанскай імпэрыі]] ажно 300 гадоў. [[Каталіцтва]] стала дамінуючай рэлігіяй, а Маніла стала заходнім цэнтрам ціхаакіянскага гандлю. Філіпінская рэвалюцыя пачалася ў 1896 годзе і пераплялася з [[Гішпана-амэрыканская вайна|Гішпана-амэрыканскай вайной]] 1898 году. У выніку Гішпанія саступіла гэтую тэрыторыю ЗША, а філіпінскія рэвалюцыянэры абвесьцілі аб стварэньні [[Першая Філіпінская рэспубліка|Першай Філіпінскай рэспублікі]], якая доўга не пратрывалася. [[Філіпінска-амэрыканская вайна]] скончылася тым, што ЗША працягнулі кантраляваць тэрыторыю да японскага ўварваньня на астравы за часам [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. У 1946 годзе Філіпінцы здабылі незалежнасьць. Філіпіны — новая індустрыялізаваная разьвіваная краіна, эканоміка якой пераходзіць трансфармацыю ад сельскагаспадарчай арыентацыі да наданьня паслугаў і разьвіцьця вытворчасьці. Краіна ўваходзіць у розныя палітычныя і эканамічныя арганізацыі, як то [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], [[Сусьветная гандлёвая арганізацыя|Сусьветная гандлёвая арганізацыя]], [[Асацыяцыя дзяржаваў Паўднёва-Ўсходняй Азіі|АСЭАН]], форум [[Азіяцка-Ціхаакіянская эканамічная супраца|Азіяцка-Ціхаакіянскай эканамічнай супрацы]] і саміт Усходняй Азіі. Філіпіны ёсьць сябрам [[Рух недалучэньня|Руху недалучэньня]] і галоўным хаўрасьнікам ЗША па-за блёкам [[Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы|Арганізацыі Паўночнаатлянтычнай дамовы]]. Ейнае месцазнаходжаньне як астраўной краіны на [[Ціхаакіянскае вогненнае колца|Ціхаакіянскім вогненным колцы]] блізу [[роўнік]]а робіць краіну схільнай да частых землятрусаў і [[тайфун]]аў. Філіпіны валодаюць разнастайнымі прыроднымі рэсурсамі і высокім узроўнем біяразнастайнасьці. == Гісторыя == === Раньнія часы === Карэннае насельніцтва астравоў — [[нэгрыты]] і [[аэты]]. Пазьней праз востраў [[Рэспубліка Кітай|Тайвань]] на архіпэляг трапілі аўстранэзійскамоўныя перасяленцы з [[Кітай|Паўднёвага Кітаю]] прыкладна каля 2200 году да н. э. Яны засялілі пераважна астравы [[Батанэс]]<ref>Brown, Jessica; Mitchell, Nora J.; Beresford, Michael, eds. (2005). [https://web.archive.org/web/20180408232535/https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/2005-006.pdf «The Protected Landscape Approach: Linking Nature, Culture and Community»]. Gland, Switzerland and Cambridge, England: IUCN. — С. 101—102. — ISBN 978-2-8317-0797-6.</ref> і паўночны [[Люсон]]. Нэфрытавыя артэфакты, знойдзеныя там, былі датаваныя 2000 годам да н. э.<ref>Scott, William Henry (1984). [https://books.google.com/books?id=FSlwAAAAMAAJ «Prehispanic Source Materials for the Study of Philippine History»]. Quezon City, Philippines: New Day Publishers. — С. 17. — ISBN 978-971-10-0227-5.</ref><ref>Ness, Immanuel (2014). Bellwood, Peter (ed.). [https://books.google.com/books?id=2HMTBwAAQBAJ «The Global Prehistory of Human Migration»]. Chichester, West Sussex, England: Wiley-Blackwell. — С. 289. — ISBN 978-1-118-97059-1.</ref>, а сыравіна нэфрытавых прадметаў, зробленых на Люсоне, выявілася з Тайваню<ref>Hung, Hsiao-Chun; Iizuka, Yoshiyuki; Bellwood, Peter; Nguyen, Kim Dung; Bellina, Bérénice; Silapanth, Praon; Dizon, Eusebio; Santiago, Rey; Datan, Ipoi; Manton, Jonathan H. (11.12.2007). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2148369 «Ancient jades map 3,000 years of prehistoric exchange in Southeast Asia»]. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. National Academy of Sciences. 104 (50): 19745—19750. — [[doi:10.1073/pnas.0707304104]]. PMID 18048347.</ref>. Да 1000 году да н. э. жыхары архіпэлягу стварылі чатыры грамадзкія ўклады, якія ўлучалі плямёны паляўнічых-зьбіральнікаў, грамадзтва ваяроў, горныя плютакратыі і партовыя княствы<ref>Legarda, Benito Jr. (2001). «Cultural Landmarks and their Interactions with Economic Factors in the Second Millennium in the Philippines». Kinaadman (Wisdom): A Journal of the Southern Philippines. Xavier University — Ateneo de Cagayan. 23: 40.</ref>. [[Файл:Laguna Copperplate Inscription.gif|значак|зьлева|Рэканструяваная выява [[Лягунскі надпіс на меднай пласьціне|Лягунскага надпісу на меднай пласьціне]].]] Самым раньнім вядомым захаваным пісьмовым запісам на Філіпінах ёсьць [[Лягунскі надпіс на меднай пласьціне]] пачатку X стагодзьдзя нашай эры, які быў напісаны на старамалайскай мове з выкарыстаньнем раньняга пісьма [[каві]] з шэрагам словаў на [[санскрыт|санскрыце]] і стараяванскіх або старатагальскіх ганаровых тытулаў<ref>Postma, Antoon (1992). [https://web.archive.org/web/20151208053836/http://www.philippinestudies.net/ojs/index.php/ps/article/download/1033/1018 «The Laguna Copper-Plate Inscription: Text and Commentary»]. Philippine Studies. Quezon City, Philippines: Ateneo de Manila University. 40 (2): 182—203.</ref>. У VIII стагодзьдзі на астравах зьявіліся [[Кітайцы|кітайскія]] купцы. Да XIV стагодзьдзя некалькі буйных прыбярэжных паселішчаў сталі буйнымі гандлёвымі цэнтрамі і месцамі грамадзкіх зьменаў<ref name="deGraaf">de Graaf, Hermanus Johannes; Kennedy, Joseph; Scott, William Henry (1977). [https://books.google.com/books?id=RYQeAAAAIAAJ «Geschichte: Lieferung 2»]. Leiden, Switzerland: Brill. — С. 198. — ISBN 978-90-04-04859-1.</ref>. Некаторыя дзяржавы на Філіпінах мелі абмен зь іншымі дзяржавамі ва ўсёй Азіі{{Зноска|Junker|1999|Junker|3}}<ref>Nadeau, Kathleen M. (2002). [https://books.google.com/books?id=kAINJWo4IJ4C «Liberation Theology in the Philippines: Faith in a Revolution»]. Westport, Conn.: Greenwood Publishing Group. — С. 8. — ISBN 978-0-275-97198-4.</ref>. Мяркуецца, што гандаль з Кітаем пачаўся за часам [[дынастыя Тан|дынастыі Тан]] і пашырыўся падчас [[дынастыя Сун|дынастыі Сун]]<ref>Glover, Ian; Bellwood, Peter, eds. (2004). [https://books.google.com/books?id=6kDm5d3cMIYC «Southeast Asia: From Prehistory to History»]. London, England: RoutledgeCurzon. — С. 267. — ISBN 978-0-415-29777-6.</ref>. Некаторыя зь іх былі даньнікамі Кітаю<ref>Scott, William Henry (1994). [https://books.google.com/books?id=15KZU-yMuisC «Barangay: Sixteenth-century Philippine Culture and Society»]. Quezon City, Philippines: Ateneo de Manila University Press. — С. 177—178. — ISBN 978-971-550-135-4.</ref>. Індыйская культура, як то лінгвістычныя тэрміны і рэлігійныя практыкі, пачалі распаўсюджвацца на Філіпінах у XIV стагодзьдзі, верагодна, праз [[індуізм|індуісцкую]] імпэрыю [[Маджапагіт]]<ref>Ramirez-Faria, Carlos (2007). [https://books.google.com/books?id=gGKsS-9h4BYC «Philippines»]. Concise Encyclopedia of World History. New Delhi, India: Atlantic Publishers & Distributors. — С. 560. — ISBN 978-8126907755.</ref><ref>Evangelista, Alfredo E. (1965). [https://web.archive.org/web/20230429072742/https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-03-01-1965/Evangelista.pdf «Identifying Some Intrusive Archaeological Materials Found in Philippine Proto-historic Sites»]. Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia. Asian Center, University of the Philippines. 3 (1): 87—88.</ref>. Да XV стагодзьдзя іслам усталяваўся на архіпэлягу [[Сулу (архіпэляг)|Сулу]] і адтуль распаўсюдзіўся далей на іншыя астравы<ref name="deGraaf"/>. Да часу прыбыцьця першых [[Эўрапейцы|эўрапейцаў]] на поўначы астравоў (на тэрыторыі цяперашняй [[Маніла|Манілы]]) уладарылі раджы, якія з гістарычных умоваў плацілі даніну дзяржавам паўднёва-ўсходняй [[Азія|Азіі]], а менавіта каралеўству [[Шрывіджая]]. Раньнія дзяржаўныя структуры звычайна мелі трохузроўневую сацыяльную структуру, якая складалася з шляхты, вольных людзей і служкаў{{Зноска|Junker|1999|Junker|3}}{{Зноска|WernstedtSpencer|1967|Wernstedt & Spencer|672}}. Сярод шляхты вылучаліся кіраўнікі невялікіх групаў, якія адказвалі за кіраваньне імі<ref>Arcilla, José S. (1998). [https://books.google.com/books?id=uxEYobbU-D8C «An Introduction to Philippine History»] (Fourth enlarged ed.). Quezon City, Philippines: Ateneo de Manila University Press. — С. 15. — ISBN 978-971-550-261-0.</ref>. Зь цягам росту паселішчаў і пашырэньнем дзяржаваў з шляхты вылучаўся галоўны кіраўнік, вядомы як раджа або султан<ref>Carley, Michael; Jenkins, Paul; Smith, Harry, eds. (2013) [2001]. Chapter 7. [https://books.google.com/books?id=ycT9AQAAQBAJ «Urban Development and Civil Society: The Role of Communities in Sustainable Cities»]. Sterling, Va.: Routledge. — С. 108. — ISBN 978-1-134-20050-4.</ref>. Лічыцца, што шчыльнасьць насельніцтва на астравах была нізкай цягам XIV—XVI стагодзьдзяў{{Зноска|Newson|2009|Newson|18}} пераважна праз частасьць [[тайфун]]аў і разьмяшчэньню Філіпінаў на [[Ціхаакіянскае вогненнае колца|Ціхаакіянскім вогненным колцы]]<ref>Bankoff, Greg (January 1, 2007). «Storms of history: Water, hazard and society in the Philippines: 1565-1930». In Boomgaard, Peter (ed.). [https://www.jstor.org/stable/10.1163/j.ctt1w76vd0.9 «A World of Water: Rain, Rivers and Seas in Southeast Asian Histories»]. Verhandelingen van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde. Vol. 240. Leiden, Netherlands: KITLV Press. — С. 153—184. — ISBN 978-90-04-25401-5.</ref>. === Гішпанскі пэрыяд === У 1521 годзе [[Гішпанія|гішпанская]] экспэдыцыя на чале з [[Фэрнан Магелан|Фэрнанам Магеланам]] высадзілася на астравах. З 1543 году астравы сталі звацца Філіпінамі ў гонар гішпанскага караля [[Філіп II (кароль Гішпаніі)|Філіпа II]]. Шырокае распаўсюджваньне атрымалі [[гішпанская мова]] і [[каталіцтва]], за выключэньнем паўднёвых мяцежных астравоў, населеных мусульманамі. 27 красавіка 1565 году гішпанскі [[канкістадор]] [[Мігель Лёпэс дэ Лягасьпі]] ў суправаджэньні чатырохсот узброеных жаўнераў прыбыў у [[Сэбу]] і заснаваў першае гішпанскае паселішча на тэрыторыі астравоў<ref>Wing, J. T. (2015). [https://books.google.com/books?id=7dQuBgAAQBAJ «Roots of Empire: Forests and State Power in Early Modern Spain, c. 1500—1750»]. Brill’s Series in the History of the Environment. Brill. — С. 109. — ISBN 978-90-04-26137-2.</ref><ref>Carson, Arthur L. (1961). [https://web.archive.org/web/20150413085104/http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED544128.pdf «Higher Education in the Philippines»]. Bulletin. Washington, D.C.: Office of Education, United States Department of Health, Education, and Welfare. — С. 7.</ref>{{Зноска|Borja|2005|de Borja|20—23}}. [[Файл:Vista del Puente de Manila (1847).png|значак|зьлева|[[Маніла]] ў 1847 годзе.]] Многія філіпінцы былі пад прымусам прывезеныя ў [[Новая Гішпанія|Новую Гішпанію]] ў якасьці рабоў ці працаўнікоў<ref>Seijas, Tatiana (2014). [https://books.google.com/books?id=YCWjAwAAQBAJ&pg=PA32 «The Diversity and Reach of the Manila Slave Market»]. Asian Slaves in Colonial Mexico: From Chinos to Indians. Cambridge Latin American Studies. New York, N.Y.: Cambridge University Press. — С. 36. — ISBN 978-1-107-06312-9.</ref>. Гішпанская Маніла стала сталіцай каляніяльных уладаў у 1571 годзе<ref>Beaule, Christine; Douglass, John G., eds. (21.04.2020). [https://books.google.com/books?id=1cfcDwAAQBAJ «The Global Spanish Empire: Five Hundred Years of Place Making and Pluralism»]. Tucson, Ariz.: University of Arizona Press. — С. 204. — ISBN 978-0-8165-4084-6.</ref><ref>Santiago, Fernando A. Jr. (2006). [https://ejournals.ph/article.php?id=7887 «Isang Maikling Kasaysayan ng Pandacan, Maynila 1589—1898»]. Malay. De La Salle University. 19 (2): 70—87.</ref>. Быў усталяваны марскі шлях зносінаў паміж [[Акапулька]] і [[Маніла]]й. Гішпанцы захоплівалі мясцовыя дзяржавы, кіруючыся прынцыпам «падзяляй і валадар»{{Зноска|Guillermo|2012|Guillermo|374}}, улучыўшы большую частку сучасных Філіпінаў пад адзіную адміністрацыю<ref>Giráldez, Arturo (19.03.2015). [https://books.google.com/books?id=6mCGBwAAQBAJ «The Age of Trade: The Manila Galleons and the Dawn of the Global Economy»]. Lanham, Md.: Rowman & Littlefield. — С. 2. — ISBN 978-1-4422-4352-1.</ref><ref>Acabado, Stephen (1.03.2017). [https://web.archive.org/web/20201106150313/https://escholarship.org/content/qt3tp1p8m3/qt3tp1p8m3.pdf?t=qa7wdn «The Archaeology of Pericolonialism: Responses of the „Unconquered“ to Spanish Conquest and Colonialism in Ifugao, Philippines»]. International Journal of Historical Archaeology. Springer New York. 21 (1): 1—26. — [[doi:10.1007/s10761-016-0342-9]].</ref>. Паселішча наўмысна аб’ядноўваліся ў гарады, дзе каталіцкія місіянэры маглі лягчэй навярнуць жыхароў у [[хрысьціянства]]{{Зноска|AbinalesAmoroso|2005|Abinales & Amoroso|53}}<ref>Constantino, Renato; Constantino, Letizia R. (1975). [https://books.google.com/books?id=kdhWCgAAQBAJ «A History of the Philippines: From the Spanish Colonization to the Second World War»]. New York, N.Y.: Monthly Review Press. — С. 58—59. — ISBN 978-0-85345-394-9.</ref>. Тэрыторыя падпарадкоўвалася [[віцэ-каралеўства|віцэ-каралю]] [[Мэксыка|Новай Гішпаніі]], сядзіба якога месьцілася ў [[Мэхіка]]. Аднак, з 1821 году па [[вайна за незалежнасьць Мэксыкі|вайне за незалежнасьць Мэксыкі]]{{Зноска|Halili|2004|Halili|81}}, кіраваньне тэрыторыямі перамясьцілася ў [[Мадрыд]]. Маніла стала заходнім цэнтрам ціхаакіянскага гандлю<ref>Kane, Herb Kawainui (1996). «The Manila Galleons». In Bob Dye (ed.). Hawai’ Chronicles: Island History from the Pages of Honolulu Magazine. Vol. I. Honolulu, Hawaii: University of Hawai’i Press. — С. 25—32. — ISBN 978-0-8248-1829-6.</ref>, а манільскія караблі будаваліся ў [[Біколь|Біколі]] і [[Кавітэ]]<ref>Bolunia, Mary Jane Louise A. [http://www.themua.org/collections/collections/show/13 «Astilleros: the Spanish shipyards of Sorsogon" (PDF). Proceedings of the 2014 Asia-Pacific Regional Conference on Underwater Cultural Heritage Conference; Session 5: Early Modern Colonialism in the Asia-Pacific Region»]. Honolulu, Hawaii: Asia-Pacific Regional Conference on Underwater Cultural Heritage Planning Committee. — С. 1.</ref><ref>McCarthy, William J. (1.12.1995). «The Yards at Cavite: Shipbuilding in the Early Colonial Philippines». International Journal of Maritime History. SAGE Publications. 7 (2): 149—162. — [[doi:10.1177/084387149500700208]].</ref>. Кіраваньне Філіпінамі лічылася адным з чыньнікаў зьнясіленьня эканомікі Новай Гішпаніі{{Зноска|Ooi|2004|Ooi|1077}}. Нават абмяркоўвалася магчымасьць адмовы ад калёніі або ейнага абмену на іншую тэрыторыю. Аднак, такім прапановам супрацьстаялі дзеячы, якія бачылі эканамічны патэнцыял астравоў, лічылі рэгіён ключавым з пункту гледжаньня забесьпячэньня бясьпекі і жадалі працягнуць навяртаньне ў хрысьціянства жыхароў гэтага рэгіёну{{Зноска|Newson|2009|Newson|7—8}}<ref>Crossley, John Newsome (28.07.2013). [https://books.google.com/books?id=jQmiAgAAQBAJ «Hernando de los Ríos Coronel and the Spanish Philippines in the Golden Age»]. London, England: Ashgate Publishing, Ltd. — С. 168—169. — ISBN 978-1-4094-8242-0.</ref>. Калёнія выжывала за кошт штогадовых субсыдыяў з боку гішпанскай кароны{{Зноска|Ooi|2004|Ooi|1077}}. [[Файл:Ilustrados 1890.jpg|значак|Прадстаўнікі філіпінскай інтэлігенцыі ў [[Мадрыд]]зе.]] У 1762 годзе пасьля жорсткай бітвы [[Маніла|Манілу]] захапілі каляніяльныя войскі [[Вялікабрытанія (каралеўства)|Вялікабрытаніі]] з Усходняй Індыі, аднак на наступны год яны былі вернутыя [[Гішпанія|Гішпаніі]] паводле ўмоваў Парыскай дамовы{{Зноска|Borja|2005|de Borja|81—83}}. Ворагі [[Гішпанія|Гішпаніі]] інсьпіравалі нацыянальна-вызваленчы рух. Антыгішпанскія настроі мелі [[мусульмане]] і мясцовая [[Кітайцы|кітайская]] дыяспара. Гішпанцы лічылі сваю вайну з мусульманамі ў Паўднёва-Усходняй Азіі працягам [[Рэканкіста|Рэканкісты]]<ref>Hoadley, Stephen; Ruland, Jurgen, eds. (2006). [https://books.google.com/books?id=5P9bgGxfYKUC «Asian Security Reassessed»]. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. — С. 215. — ISBN 978-981-230-400-1.</ref><ref>Hefner, Robert W.; Horvatich, Patricia, eds. (1.09.1997). [https://books.google.com/books?id=_kQ4yo-GIWUC «Islam in an Era of Nation-States: Politics and Religious Renewal in Muslim Southeast Asia»]. Honolulu, Hawaii: University of Hawai’i Press. — С. 43—44. — ISBN 978-0-8248-1957-6.</ref>. Гішпана-мароўскі канфлікт доўжыўся некалькі сотняў гадоў, за час якога Гішпанія часткова захапіла астравы [[Мінданао (востраў)|Мінданао]] і [[Халё]] ў апошняй чвэрці XIX стагодзьдзя<ref>United States War Department (1903). [https://books.google.com/books?id=g8FMAAAAYAAJ «Annual Report of the Secretary of War»]. Vol. III. Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office. — С. 379—398.</ref>, а мусульмане маро з султанату Сулу вызналі гішпанскі сувэрэнітэт<ref>Warren, James Francis (2007). [https://books.google.com/books?id=VUZq93ydrrwC «The Sulu Zone, 1768—1898: The Dynamics of External Trade, Slavery, and Ethnicity in the Transformation of a Southeast Asian Maritime State»] (Second ed.). Singapore: NUS Press. — С. 124. — ISBN 978-9971-69-386-2.</ref><ref>Ramón de Dalmau y de Olivart (1893). [https://books.google.com/books?id=l0gMAQAAMAAJ «Colección de los Tratados, Convenios y Documentos Internacionales Celebrados por Nuestros Gobiernos Con los Estados Extranjeros Desde el Reinado de Doña Isabel II Hasta Nuestros Días, Vol. 4: Acompañados de Notas Historico-Criticas Sobre Su Negociación y Complimiento y Cotejados Con los Textos Originales, Publicada de Real Orden»]. Madrid, Spain: El Progreso Editorial. — С. 120—123.</ref>. Да XIX стагодзьдзя зьявілася саслоўе з гішпанамоўных [[Каталіцтва|каталікоў]]-філіпінцаў, крэолаў і [[Мэтысы|мэтысаў]], якія сталі лідэрамі барацьбы за незалежнасьць. У той жа час з разьвіцьцём сусьветнага гандлю і міжнародным значэньнем Манілы пачало зьмяняцца і мясцовае грамадзтва<ref>Castro, Amado A. (1982). [https://web.archive.org/web/20230211184927/https://econ.upd.edu.ph/pre/index.php/pre/article/download/361/274 «Foreign Trade and Economic Welfare in the Last Half-Century of Spanish Rule»]. Philippine Review of Economics. University of the Philippines School of Economics. 19 (1 & 2): 97—98.</ref><ref>Romero, Ma. Corona S.; Sta. Romana, Julita R.; Santos, Lourdes Y. (2006). [https://books.google.com/books?id=ngonYm_SDSIC «Rizal & the Development of National Consciousness»] (Second ed.). Quezon City, Philippines: Katha Publishing Co. — С. 25. — ISBN 978-971-574-103-3.</ref>. Паступова зьмянілася сацыяльная ідэнтычнасьць мясцовых жыхароў. У гэты час тэрмін «філіпінец» ахапіў усіх жыхароў архіпэлягу, калі ў папярэднія часы ён адносіўся толькі да этнічных гішпанцаў, якія нарадзіліся на Філіпінах<ref>Hedman, Eva-Lotta; Sidel, John (2005). Leifer, Michael (ed.). [https://books.google.com/books?id=X_lDpY3vj60C «Philippine Politics and Society in the Twentieth Century: Colonial Legacies, Post-Colonial Trajectories»]. Politics in Asia. London, England: Routledge. — С. 71. — ISBN 978-1-134-75421-2.</ref><ref>Steinberg, David Joel (2018). [https://books.google.com/books?id=6NFMDwAAQBAJ «Chapter 3: A Singular and a Plural Folk»]. The Philippines: A Singular and a Plural Place. Nations of the Modern World: Asia (Fourth ed.). Boulder, Colo.: Westview Press. The New Filipinos. — [[doi:10.4324/9780429494383]].</ref>. Рэвалюцыйныя настроі ўзрасьлі ў 1872 годзе пасьля таго, як тры каталіцкія сьвятары былі пакараныя сьмерцю на сумнеўных падставах<ref>Schumacher, John N. (1997). [https://books.google.com/books?id=6GU_Tzxu5qoC «The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of a Filipino Consciousness, the Making of the Revolution»] (Revised ed.). Manila, Philippines: Ateneo de Manila University Press. — С. 8–9. — ISBN 978-971-550-209-2.</ref><ref>Schumacher, John N. (1998). [https://books.google.com/books?id=aaLh8W6_84cC «Revolutionary Clergy: The Filipino Clergy and the Nationalist Movement, 1850—1903»]. Quezon City, Philippines: Ateneo de Manila University Press. — С. 23—30. — ISBN 978-971-550-121-7.</ref>. Гэта натхніла і парадзіла [[Прапагандысцкі рух]], арганізаваны [[Марсэлё дэль Піляр]]ам, [[Хасэ Рысаль|Хасэ Рысалем]], [[Грасіяна Лёпэс Хаэн|Грасіяна Лёпэсам Хаэнам]] і [[Марыяна Понсэ]], які выступалі за палітычныя рэформы ў Філіпінах<ref>Acibo, Libert Amorganda; Galicano-Adanza, Estela (1995). [https://books.google.com/books?id=r8PCT9AB_REC «Jose P. Rizal: His Life, Works, and Role in the Philippine Revolution»]. Manila, Philippines: REX Book Store, Inc. — С. 46—47. — ISBN 978-971-23-1837-5.</ref>. Рысаль быў арыштаваны і пакараны сьмерцю 30 сьнежня 1896 году за паўстаньне, але ягоная сьмерць радыкалізавала рух і тых, хто раней быў ляяльны да гішпанскай кароны<ref>Owen, Norman G., ed. (1.01.2005). [https://books.google.com/books?id=hVGMjBzBz9cC «The Emergence of Modern Southeast Asia: A New History»]. Honolulu, Hawaii: University of Hawai’i Press. — С. 156. — ISBN 978-0-8248-2841-7.</ref>. Спробы рэформаў сустрэлі супраціў. У 1892 годзе [[Андрэс Баніфасьё]] заснаваў таемнае рэвалюцыйнае таварыства [[Катыпунан]], пазьней ачоленае [[Эміліё Агінальда]]. Група дамагалася незалежнасьці ад Гішпаніі шляхам узброенага паўстаньня{{Зноска|Halili|2004|Halili|137}}. У рэвалюцыянэраў амаль атрымалася выгнаць гішпанцаў да 1898 году. === Амэрыканскі пэрыяд === [[Файл:Gregorio del Pilar and his troops, around 1898.jpg|значак|зьлева|Філіпінскі генэрал [[Грэгорыё дэль Піляр]] за часам [[Філіпінска-амэрыканская вайна|Філіпінска-амэрыканскай вайны]].]] У 1898 годзе адбылася [[Гішпанска-амэрыканская вайна]], якая ў тым ліку пашырылася на Філіпіны. Гэтым скарыстаўся лідэр барацьбы за незалежнасьць Агінальда, які да таго быў вымушаны зьбегчы ў [[Ганконг]]. Рэвалюцыянэры працягнулі сваё паўстаньне і агалосілі незалежнасьць Філіпінаў ад Гішпаніі 12 чэрвеня 1898 году<ref>Abinales, Patricio N. (8.07.2022). [https://books.google.com/books?id=0Hd3EAAAQBAJ «Modern Philippines»]. Understanding Modern Nations. Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. — С. 26. — ISBN 978-1-4408-6005-8.</ref>. Аднак, у сьнежні таго ж году [[Гішпанія]] перадала Філіпіны, [[Куба|Кубу]], [[Гуам]] і [[Пуэрта-Рыка]] [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] за 20 мільёнаў даляраў у адпаведнасьці з Парыскай мірнай дамовай 1898 году. [[Файл:Manuel Quezon First Inauguration.jpg|значак|Інаўгурацыя [[Мануэль Кесон|Мануэля Кесона]] ў якасьці прэзыдэнта Садружнасьці Філіпінаў 15 лістапада 1935 году.]] [[Першая Філіпінская рэспубліка]] была абвешчаная 21 студзеня 1899 году<ref>Starr, J. Barton, ed. (09.1988). [https://books.google.com/books?id=NTPxAQAAQBAJ «The United States Constitution: Its Birth, Growth, and Influence in Asia»]. Hong Kong, China: Hong Kong University Press. — С. 260. — ISBN 978-962-209-201-3.</ref>. Брак вызнаньня стварэньня незалежнай краіны з боку ЗША прывёў да аднаўленьня баявых дзеяў на архіпэлягу, якія па адмове вайсковага камандзіра ЗША ад прапановы аб спыненьні агню і аб’явы вайны новай рэспублікі перарасьлі ў [[Філіпінска-амэрыканская вайна|Філіпінска-амэрыканскую вайну]]<ref>Linn, Brian McAllister (2000). [https://books.google.com/books?id=PSJGPgAACAAJ «The Philippine War, 1899—1902»]. Lawrence, Kans.: University Press of Kansas. — С. 75—76. — ISBN 978-0-7006-1225-3.</ref><ref>Kalaw, Maximo Manguiat (1927). [http://quod.lib.umich.edu/p/philamer/afj2233.0001.001?rgn=main;view=fulltext «The Development of Philippine politics (1872—1920)»]. Manila: Oriental Commercial Company, Inc. — С. 199—200.</ref><ref>Paterno, Pedro Alejandro (2.06.1899). [http://www.msc.edu.ph/centennial/pa990602.html «Pedro Paterno’s Proclamation of War»]. The Philippine-American War Documents. San Pablo City, Philippines: MSC Institute of Technology, Inc.</ref>. Вайна прывяла да загібелі ад 250 тысяч да 1 мільёна цывільных жыхароў пераважна праз голад і хваробы<ref>Tucker, Spencer, ed. (20.05.2009). [https://books.google.com/books?id=8V3vZxOmHssC «Philippine-American War»]. The Encyclopedia of the Spanish-American and Philippine-American Wars: A Political, Social, and Military History. Vol. I: A–L (Illustrated ed.). Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. — С. 478. — ISBN 978-1-85109-951-1.</ref>. Многія філіпінцы трымаліся амэрыканцамі ў канцэнтрацыйных лягерах<ref>Briley, Ron (2020). [https://books.google.com/books?id=7TbvDwAAQBAJ «Talking American History: An Informal Narrative History of the United States»]. Santa Fe, N.M.: Sunstone Press. — С. 247. — ISBN 978-1-63293-288-4.</ref><ref>Cocks, Catherine; Holloran, Peter C.; Lessoff, Alan (13.03.2009). [https://books.google.com/books?id=pvxD_LjXVRMC «Philippine-American War (1899—1902)»]. Historical Dictionary of the Progressive Era. Historical Dictionaries of U.S. Historical Eras. Vol. 12. Lanham, Md.: The Scarecrow Press. — С. 332. — ISBN 978-0-8108-6293-7.</ref>. Пасьля зрынаньня Першай Філіпінскай рэспублікі ў 1902 годзе быў створаны амэрыканскі грамадзянскі ўрад адмысловым актам<ref>Gates, John M. (11.2002). [https://web.archive.org/web/20100805061319/http://www3.wooster.edu/history/jgates/book-ch3.html «Chapter 3: The Pacification of the Philippines»]. The U.S. Army and Irregular Warfare.</ref>. Амэрыканскія войскі працягвалі забясьпечваць і пашыраць свой кантроль над астравамі, здушыўшы спробу стварэньня [[Тагальская рэспубліка|Тагальскай рэспублікі]]<ref>Duka, Cecilio D. (2008). [https://books.google.com/books?id=4wk8yqCEmJUC «Struggle for Freedom: A Textbook on Philippine History»]. Manila, Philippines: REX Book Store, Inc. — С. 200—202. — ISBN 978-971-23-5045-0.</ref><ref>Tucker, Spencer, ed. (20.05.2009). [https://books.google.com/books?id=8V3vZxOmHssC «Philippine-American War»]. The Encyclopedia of the Spanish-American and Philippine-American Wars: A Political, Social, and Military History. Vol. I: A–L (Illustrated ed.). Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. — С. 478. — ISBN 978-1-85109-951-1.</ref> ды ўсталяваўшы кантролю над унутранымі горнымі рэгіёнамі<ref>Aguilar-Cariño, Ma. Luisa (1994). «The Igorot as Other: Four Discourses from the Colonial Period». Philippine Studies. Ateneo de Manila University. 42 (2): 194—209.</ref>. Новая адміністрацыя заахвочвала вялікае перасяленьне хрысьціянаў на некалі пераважна мусульманскі востраў [[Мінданао (востраў)|Мінданао]]<ref>Wolff, Stefan; Özkanca, Oya Dursun, eds. (16.03.2016). [https://books.google.com/books?id=WNu_CwAAQBAJ «External Interventions in Civil Wars: The Role and Impact of Regional and International Organisations»]. London, England: Routledge. — С. 103. — ISBN 978-1-134-91142-4.</ref><ref>Rogers, Mark M.; Bamat, Tom; Ideh, Julie, eds. (24.03.2008). [https://web.archive.org/web/20090208080127/https://www.crs.org/publications/showpdf.cfm?pdf_id=56 «Pursuing Just Peace: An Overview and Case Studies for Faith-Based Peacebuilders»]. Baltimore, Md.: Catholic Relief Services. — С. 119. — ISBN 978-1-61492-030-4.</ref>. Вайна афіцыйна скончылася ў 1901 годзе, але адзінкавыя сутыкненьні трывалі яшчэ да 1913 году. Разьвіцьцё культуры ўмацавала нацыянальную ідэнтычнасьць<ref>Armes, Roy (29.07.1987). [https://books.google.com/books?id=qFDnqIwdr8EC «Third World Film Making and the West»]. Berkeley, Calif.: University of California Press. — С. 152. — ISBN 978-0-520-90801-7.</ref><ref>Tofighian, Nadi (2006). [https://web.archive.org/web/20120309052902/http://su.diva-portal.org/smash/get/diva2:200615/FULLTEXT01 «The role of Jose Nepomuceno in the Philippine society: What language did his silent films speak?»]. DiVA portal (Thesis). Stockholm University. — С. 12.</ref>, а [[тагальская мова]] пачала пераважаць над іншымі мясцовымі мовамі{{Зноска|AbinalesAmoroso|2005|Abinales & Amoroso|121}}. У 1935 годзе ім быў нададзены статус аўтаноміі [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]. У той час калі Філіпіны былі аўтаноміяй, яны мелі свайго невыбарнага прадстаўніка ў ніжняй палаце [[Кангрэс ЗША|Кангрэсу ЗША]], накшталт як іх цяпер маюць [[Вашынгтон (акруга Калюмбія)|акруг Калюмбія]], [[Гуам]], [[Пуэрта-Рыка]] і [[Віргінскія астравы]]. Закон Тайдынгса-Макдафі 1934 году забясьпечыў дзесяцігадовы пераход да незалежнасьці шляхам стварэньня ў наступным годзе Садружнасьці Філіпінаў<ref>Nadeau, Kathleen (3.04.2020). [https://books.google.com/books?id=_ErEEAAAQBAJ&pg=PA76 «The History of the Philippines. The Greenwood Histories of the Modern Nations»] (Second ed.). Santa Barbara, Calif.: Greenwood. — С. 76. — ISBN 978-1-4408-7359-1.</ref>, ачоленай прэзыдэнтам [[Мануэль Кесон|Мануэлем Кесонам]] і віцэ-прэзыдэнтам [[Сэрхіё Асмэньня]]<ref>Lai To, Lee; Othman, Zarina, eds. (1.09.2016). [https://books.google.com/books?id=WCwlDwAAQBAJ «Regional Community Building in East Asia: Countries in Focus»]. Politics in Asia. New York, N.Y.: Routledge. — С. 145. — ISBN 978-1-317-26556-6.</ref>. Прыярытэтамі Кесона было ўмацаваньне абароны, сацыяльная справядлівасьць, барацьба супраць няроўнасьці, эканамічная дывэрсыфікацыя і нацыянальнае разьвіцьцё{{Зноска|Ooi|2004|Ooi|1081}}{{Зноска|Ooi|2004|Ooi|1117}}. Стандартная тагальская мова, вядомая як [[філіпінская мова]], набыла статус нацыянальнай мовы<ref>Thompson, Roger M. (16.10.2003). [https://books.google.com/books?id=1VI9AAAAQBAJ «Filipino English and Taglish: Language Switching From Multiple Perspectives»]. Varieties of English Around the World. Amsterdam, Netherlands: John Benjamins Publishing Company. — С. 27—29 — ISBN 978-90-272-9607-8.</ref>. Жанчынам былі наданыя выбарчыя правы<ref>Gonzales, Cathrine (30.04.2020). [https://web.archive.org/web/20200506193300/https://newsinfo.inquirer.net/1267381/celebrating-83-years-of-womens-suffrage-in-the-philippines « Celebrating 83 years of women’s suffrage in the Philippines»]. Philippine Daily Inquirer.</ref>{{Зноска|Guillermo|2012|Guillermo|416}}. [[Японія|Японская імпэрыя]] ўварвалася на Філіпіны ў сьнежні 1941 году за часам [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]<ref>Chamberlain, Sharon W. (5.03.2019). [https://books.google.com/books?id=JByIDwAAQBAJ «A Reckoning: Philippine Trials of Japanese War Criminals»]. New Perspectives in Southeast Asian Studies. Madison, Wis.: University of Wisconsin Press. — С. 11. — ISBN 978-0-299-31860-4.</ref>. Імі было ўхваленае стварэньня [[Другая Філіпінская рэспубліка|Другой Філіпінскай рэспублікі]], якая фактычна была марыянеткавай дзяржавай пад кіраўніцтвам [[Хасэ Лаўрэль|Хасэ Лаўрэля]]<ref>Rankin, Karl L. (25.11.1943). «Introduction». [https://web.archive.org/web/20170629000417/https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1943v03/d984 Document 984». Foreign Relations of the United States: Diplomatic Papers, 1943, The British Commonwealth, Eastern Europe, the Far East. Vol. III. Office of the Historian.</ref><ref>Abinales, Patricio N.; Amoroso, Donna J. (6.07.2017). [https://books.google.com/books?id=TwglDwAAQBAJ «State and Society in the Philippines»] (Second ed.). Lanham, Md.: Rowman & Littlefield. — С. 160. — ISBN 978-1-5381-0395-1.</ref>. Пачынаючы з 1942 году японскай акупацыі краіны супрацьстаяла шырокамаштабная падпольная партызанская дзейнасьць<ref>[https://web.archive.org/web/20170128153210/https://www.pbs.org/wgbh/amex/macarthur/sfeature/bataan_guerrilla.html «The Guerrilla War»]. American Experience.</ref><ref>Minor, Colin (4.03.2019). [https://web.archive.org/web/20200320025106/https://opensiuc.lib.siu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1044&context=legacy «Filipino Guerilla Resistance to Japanese Invasion in World War II»]. Legacy. 15 (1).</ref><ref>Sandler, Stanley, ed. (2001). [https://books.google.com/books?id=K-027Yrx12UC «Philippines, Anti-Japanese Guerrillas in»]. World War II in the Pacific: An Encyclopedia. New York, N.Y.: Garland Publishing. — С. 819—825. — ISBN 978-0-8153-1883-5.</ref>. У адказ японцы ўчынілі зьверскі гвалт, як то [[Батаанскі марш сьмерці]] і [[Манільская рэзаніна|Манільскую рэзаніну]]<ref>Jones, Jeffrey Frank. [https://web.archive.org/web/20100414092157/http://www.ibiblio.org/hyperwar/Japan/Japanese-War-Crimes-Guide.pdf «Japanese War Crimes and Related Topics: A Guide to Records at the National Archives»]. Washington, D.C.: National Archives and Records Administration. — С. 1031—1037.</ref><ref>Li, Peter (ed.). [https://web.archive.org/web/20201002122006/https://www.google.com/books/edition/Japanese_War_Crimes/2J0ZqRZw-QQC?hl=en&gbpv=1&dq=%22japanese+atrocities&pg=PA250 «Japanese War Crimes: The Search for Justice»]. New Brunswick, N.J.: Transaction Publishers. — С. 250. — ISBN 978-1-4128-2683-9.</ref>. Войскі хаўрусьнікаў разграмілі японцаў у 1945 годзе, і, паводле ацэнак, пры сканэньні вайны колькасьць забітых філіпінцаў перавысіла мільён чалавек<ref>Rottman, Gordon L. (2002). [https://books.google.com/books?id=ChyilRml0hcC «World War II Pacific Island Guide: A Geo-Military Study»]. Westport, Conn.: Greenwood Press. — С. 318. — ISBN 978-0-313-31395-0.</ref><ref>Del Gallego, John A. (17.07.2020). [https://books.google.com/books?id=983xDwAAQBAJ «The Liberation of Manila: 28 Days of Carnage, February—March 1945»]. Jefferson, N.C.: McFarland. — С. 84. — ISBN 978-1-4766-3597-2.</ref>. 11 кастрычніка 1945 году Філіпіны сталі сябрам-заснавальнікам [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20091121135646/https://www.un.org/depts/dhl/unms/founders.shtml «Founding Member States»]. United Nations.</ref><ref name="Bühler">Bühler, Konrad G. (8.02.2001). [https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl-8C «State Succession and Membership in International Organizations: Legal Theories versus Political Pragmatism»]. Legal Aspects of International Organization. The Hague, Netherlands: Kluwer Law International. — С. 38—41. — ISBN 978-90-411-1553-9.</ref>. 4 ліпеня 1946 году за час прэзыдэнцтва [[Мануэль Роксас|Мануэля Роксаса]], незалежнасьць краіны была ўхваленая ЗША паводле [[Манільскі дагавор (1946)|Манільскага дагавору]]<ref name="Bühler"/><ref>[https://web.archive.org/web/20210824161243/https://tile.loc.gov/storage-services/service/ll/lltreaties//lltreaties-ustbv011/lltreaties-ustbv011.pdf «Treaties and Other International Agreements of the United States of America; 1776—1949»]. Vol. II. United States: United States Department of State. 1974. — С. 3—6.</ref>. === Незалежныя Філіпіны === Намаганьні паваеннай адбудовы і здушэньне паўстаньня [[Народная антыяпонская армія|Народнай антыяпонскай арміі]] мелі посьпех за часам прэзыдэнцтва [[Рамон Магсайсай|Рамона Магсайсая]]<ref>Goodwin, Jeff (2001). [https://archive.org/details/nootherwayout00jeff «No Other Way Out: States and Revolutionary Movements, 1945—1991»]. Cambridge Studies in Comparative Politics. Cambridge, England: Cambridge University Press. — С. 118. — ISBN 978-0-521-62069-7.</ref>, але спарадычныя камуністычныя паўстаньні працягвалі ўспыхваць яшчэ доўга пасьля гэтага<ref>Tucker, Spencer C., ed. (29.10.2013). [https://books.google.com/books?id=LXCjAQAAQBAJ «Hukbalahap Rebellion»]. Encyclopedia of Insurgency and Counterinsurgency: A New Era of Modern Warfare. Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. — С. 244. — ISBN 978-1-61069-280-9.</ref>. Пры пераемніку Мэгсайсая, [[Карляс Палестыка Гарсія|Карлясе Гарсіі]], урад ініцыяваў палітыку «Філіпінцы перад усім», якая спрыяла росквіту філіпінскага бізнэсу{{Зноска|AbinalesAmoroso|2005|Abinales & Amoroso|182}}. Зьмяніўшы на пасадзе Гарсію, [[Дыясдада Макапагаль]] перанёс Дзень незалежнасьці з 4 ліпеня на 12 чэрвеня, на тую дату, калі незалежнасьць краіны агалосіў быў Эміліё Агінальда<ref>[https://web.archive.org/web/20180225103921/https://www.officialgazette.gov.ph/featured/republic-day/about/ «Republic Day»]. Official Gazette of the Republic of the Philippines.</ref> ды прад’явіў прэтэнзіі на ўсходнюю частку [[Паўночнае Барнэо|Паўночнага Барнэо]]<ref>Dobbs, Charles M. (19.02.2010). [https://books.google.com/books?id=wkMaBwAAQBAJ «Trade and Security: The United States and East Asia, 1961—1969»]. Newcastle upon Tyne, England: Cambridge Scholars Publishing. — С. 222. — ISBN 978-1-4438-1995-4.</ref>. [[Файл:Philippine Independence, July 4 1946.jpg|значак|зьлева|Узьняцьцё філіпінскага сьцягу на Дзень незалежнасьці краіны 4 ліпеня 1946 году.]] У 1965 годзе Макапагаль атрымаў паразу на прэзыдэнцкіх выбарах, на якіх перамог [[Фэрдынанд Маркас]]. На пачатку сваёй кадэнцыі Маркас пачаў інфраструктурныя праекты, якія фінансаваліся пераважна за кошт замежных крэдытаў. Гэта палепшыла эканоміку і паспрыяла ягонаму пераабраньню ў 1969 годзе<ref>Timberman, David G. (1991). [https://books.google.com/books?id=NkBO2RhI4NUC «A Changeless Land: Continuity and Change in Philippine Politics»]. Armonk, N.Y.: M.E. Sharpe. — С. 58. — ISBN 978-981-3035-86-7.</ref><ref>Fernandes, Clinton (30.06.2008). [https://books.google.com/books?id=6mrU4FBGqCAC «Hot Spot: Asia and Oceania»]. Westport, Conn.: ABC-CLIO. — С. 188. — ISBN 978-0-313-35413-7.</ref>. Бліжэй да сканчэньня свайго апошняга дазволенага канстытуцыяй тэрміну Маркас абвесьціў ваеннае становішча 21 верасьня 1972 году<ref>[https://web.archive.org/web/20170708065018/http://www.officialgazette.gov.ph/featured/declaration-of-martial-law/ «Declaration of Martial Law»]. Official Gazette of the Republic of the Philippines.</ref>, спасылаючыся на загрозу [[камунізм]]у<ref>Hastedt, Glenn P. (1.01.2004). [https://books.google.com/books?id=9HpR1b5zZxwC «Philippines»]. Encyclopedia of American Foreign Policy. New York, N.Y.: Facts On File. — С. 392. — ISBN 978-1-4381-0989-3.</ref><ref>Martin, Gus, ed. (15.06.2011). [https://books.google.com/books?id=ClN2AwAAQBAJ «New People’s Army»]. The SAGE Encyclopedia of Terrorism (Second ed.). Thousand Oaks, Calif.: SAGE Publications. — С. 427. — ISBN 978-1-4522-6638-1.</ref>. Гэты пэрыяд характарызаваўся палітычнымі рэпрэсіямі, цэнзурай і парушэньнямі правоў чалавека<ref>Leary, Virginia A.; Ellis, A. A.; Madlener, Kurt (1984). «Chapter 1: An Overview of Human Rights». [https://web.archive.org/web/20140329103100/https://www.icj.org/wp-content/uploads/1984/01/Philippines-human-rights-mission-report-1984-eng.pdf «The Philippines: Human Rights After Martial Law: Report of a Mission»]. Geneva, Switzerland: International Commission of Jurists. — ISBN 978-92-9037-023-9.</ref><ref>van Erven, Eugène (1992). [https://books.google.com/books?id=mWe8mLteIigC «The Playful Revolution: Theatre and Liberation in Asia»]. Bloomington, Ind.: Indiana University Press. — С. 35. — ISBN 978-0-253-20729-6.</ref>. Манаполіі, якія кантраляваліся прыяцелямі Маркаса, былі створаныя ў ключавых галінах<ref>Kang, David C. (24.01.2002). [https://books.google.com/books?id=im465FAopWMC «Crony Capitalism: Corruption and Development in South Korea and the Philippines»]. Cambridge, England: Cambridge University Press. — С. 140. — ISBN 978-0-521-00408-4.</ref><ref>White, Lynn T. III (17.12.2014). [https://books.google.com/books?id=4mvfBQAAQBAJ «Philippine Politics: Possibilities and Problems in a Localist Democracy»]. Routledge Contemporary Southeast Asia Series. London, England: Routledge. — С. 74. — ISBN 978-1-317-57422-4.</ref><ref>Salazar, Lorraine Carlos (2007). [https://books.google.com/books?id=wA2P9HBcr2YC «Getting a Dial Tone: Telecommunications Liberalisation in Malaysia and the Philippines»]. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. — С. 12—13. — ISBN 978-981-230-382-0.</ref>, уключаючы лесанарыхтоўку<ref>Inoue, M.; Isozaki, H., eds. (11.11.2013). [https://books.google.com/books?id=nwTuCAAAQBAJ «People and Forest — Policy and Local Reality in Southeast Asia, the Russian Far East, and Japan»]. Dordrecht, Netherlands: Springer Science & Business Media. — С. 142. — ISBN 978-94-017-2554-5.</ref> і тэлевяшчаньне{{Зноска|Guillermo|2012|Guillermo|120}}. Дзейнасьць цукровай манаполіі спрычыніла голад на востраве [[Нэграс]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160322040705/https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1985/09/11/ucan-special-report-whats-behind-the-negros-famine-crisis&post_id=33345 «UCAN Special Report: What's Behind the Negros Famine Crisis»]. Union of Catholic Asian News.</ref>. Сам Маркас поруч з жонкай быў зьвінавачаны ў карупцыі і растрачаньні мільярдаў даляраў дзяржаўных сродкаў<ref>SarDesai, D. R. (4.12.2012). [https://books.google.com/books?id=yjNWDgAAQBAJ&pg=PT206 «Southeast Asia: Past and Present»] (7th ed.). Westview Press. — ISBN 978-0-8133-4838-4.</ref><ref>Vogl, Frank (09.2016). [https://books.google.com/books?id=hBCMTGiVBYMC «Waging War on Corruption: Inside the Movement Fighting the Abuse of Power»]. Boulder, Colo.: Rowman & Littlefield. — С. 60. — ISBN 978-1-4422-1853-6.</ref>. Вялікія запазычаньні Маркаса на пачатку ягонага кіраваньня прывялі да эканамічнага банкруцтва, пагоршанага рэцэсіяй пачатку 1980-х гадоў, калі эканоміка штогод скарачалася на 7,3 адсоткаў у 1984 і 1985 гадах<ref>Raquiza, Antoinette R. (17.06.2013). [https://books.google.com/books?id=g5bkhjFAzyMC «State Structure, Policy Formation, and Economic Development in Southeast Asia: The Political Economy of Thailand and the Philippines»]. Routledge Studies in the Growth Economies of Asia. London, England: Routledge. — С. 40—41. — ISBN 978-1-136-50502-7.</ref>. 21 жніўня 1983 году лідэр апазыцыі [[Бэнігна Акіна (малодшы)|Бэнігна Акіна-малодшы]] быў забіты ў [[Маніла (аэрапорт)|міжнародным аэрапорце Манілы]]<ref>Quinn-Judge, Paul (7.09.1983). [https://web.archive.org/web/20150908131731/https://www.csmonitor.com/1983/0907/090742.html «Assassination of Aquino linked to power struggle for successor to Marcos»]. The Christian Science Monitor.</ref>. Маркас абвесьціў пазачарговыя прэзыдэнцкія выбары ў 1986 годзе<ref>Hermida, Ranilo Balaguer (19.11.2014). [https://books.google.com/books?id=VASXBQAAQBAJ «Imagining Modern Democracy: A Habermasian Assessment of the Philippine Experiment»]. Albany, N.Y.: SUNY Press. — С. 12. — ISBN 978-1-4384-5387-3.</ref>, на якіх ён быў абвешчаны пераможцам, але вынікі былі расцэненыя як сфальшаваныя. У краіне пачаліся пратэсты, якія скончыліся рэвалюцыяй<ref name="Fineman">Fineman, Mark (27.02.1986). [https://web.archive.org/web/20200825042718/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-02-27-mn-12085-story.html «The 3-Day Revolution: How Marcos Was Toppled»]. Los Angeles Times.</ref><ref>Burgess, John (21.04.1986). [https://web.archive.org/web/20230306103553/https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1986/04/21/not-all-filipinos-glad-marcos-is-out/d90b949f-da34-410a-be2e-95056958bcb2/ «Not All Filipinos Glad Marcos Is Out»]. Washington Post.</ref>, якая вымусіла Маркаса і ягоных памагатых зьбегчы на Гаваі. Прэзыдэнткай краіны стала ўдава забітага палітыка [[Карасон Акіна]]<ref name="Fineman"/>. Вяртаньне дэмакратыі і ўрадавыя рэформы, якія пачаліся ў 1986 годзе, мелі пэўныя перашкоды. Заміналі дзяржаўная пазыка, карупцыя ва ўрадзе і спробаы дзяржаўнага перавароту<ref>Kingsbury, Damien (13.09.2016). [https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ «Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change»]. London, England: Routledge. — С. 132. — ISBN 978-1-317-49628-1.</ref>. Працягваліся камуністычныя пракітайскія паўстаньні<ref>Tan, Andrew T. H., ed. (01.2009). [https://books.google.com/books?id=ZzMmpCinBYoC «A Handbook of Terrorism and Insurgency in Southeast Asia»]. Cheltenham, England: Edward Elgar Publishing. — С. 405. — ISBN 978-1-84720-718-0.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200806030349/https://www.refworld.org/pdfid/4d5a310e2.pdf «The Communist Insurgency in the Philippines: Tactics and Talks»] (2011). Asia Report N°202. International Crisis Group. — С. 5—7.</ref> ды трываў ваенны канфлікт з сэпаратыстамі-мусульманамі<ref>Mydans, Seth (14.09.1986). [https://web.archive.org/web/20150524190820/https://www.nytimes.com/1986/09/14/weekinreview/philippine-communists-are-spread-widely-but-not-thinly.html «Philippine Communists Are Spread Widely, but Not Thinly»]. The New York Times.</ref>. Акіну зьмяніў [[Фідэль Рамас]], які лібэралізаваў нацыянальную эканоміку шляхам [[прыватызацыя|прыватызацыі]] і [[дэрэгуляцыя|дэрэгуляцыі]]<ref>Pecotich, Anthony; Shultz, Clifford J., eds. (22.07.2016). [https://books.google.com/books?id=ySe3DAAAQBAJ&pg=PT546 «Handbook of Markets and Economies: East Asia, Southeast Asia, Australia, New Zealand: East Asia, Southeast Asia, Australia, New Zealand»]. Armonk, N.Y.: M. E. Sharpe. — ISBN 978-1-315-49875-1.</ref><ref>Ortega, Arnisson Andre (9.09.2016). [https://books.google.com/books?id=wDTVDAAAQBAJ «Neoliberalizing Spaces in the Philippines: Suburbanization, Transnational Migration, and Dispossession»]. Lanham, Md.: Rowman & Littlefield. — С. 51—52. — ISBN 978-1-4985-3052-1.</ref>. Эканамічныя дасягненьні Рамаса былі азмрочаныя пачаткам [[Азіяцкі фінансавы крызіс|азіяцкага фінансавага крызісу]] 1997 году<ref>Gargan, Edward A. (11.12.1997). [https://web.archive.org/web/20091228024452/https://www.nytimes.com/1997/12/11/business/last-laugh-for-philippines-onetime-joke-economy-avoids-much-asia-s-turmoil.html «Last Laugh for the Philippines; Onetime Joke Economy Avoids Much of Asia’s Turmoil»]. The New York Times.</ref><ref>Pempel, T. J., ed. (1999). [https://books.google.com/books?id=sTAuUXE_ANsC «The Politics of the Asian Economic Crisis»]. Ithaca, N.Y.: Cornell University Press. — С. 163. — ISBN 978-0-8014-8634-0.</ref>. Ягоны пераемнік [[Джозэф Эстрада]] аддаваў перавагу будаўніцтву дзяржаўнага жыльля<ref>Rebullida, Ma. Lourdes G. (12.2003). [https://web.archive.org/web/20210511215251/https://www.pssc.org.ph/wp-content/pssc-archives/Philippine%20Political%20Science%20Journal/2003/06_The%20Political%20of%20Urban%20Poor%20Housing_%20State%20and%20Civil%20Society%20Dynamics.pdf «The Politics of Urban Poor Housing: State and Civil Society Dynamics»]. Philippine Political Science Journal. Philippine Political Science Association. 24 (47): 56. — [[doi:10.1080/01154451.2003.9754247]].</ref>, але сутыкнуўся з абвінавачваньнямі ў карупцыі<ref>Bhargava, Vinay Kumar; Bolongaita, Emil P. (2004). [https://books.google.com/books?id=gHS1bTsu2IUC «Challenging Corruption in Asia: Case Studies and a Framework for Action»]. Directions in Development. Washington, D.C.: World Bank Publications. — С. 78. — ISBN 978-0-8213-5683-8.</ref>, што прывяло да ягонага зрынаньня ў выніку [[Другая народная рэвалюцыя на Філіпінах|рэвалюцыі 2001 году]]. Новай кіраўніцай дзяржавы стала віцэ-прэзыдэнтка [[Глёрыя Макапагаль-Ароё]]<ref>Landler, Mark (9.02.2001). [https://web.archive.org/web/20100119090537/https://www.nytimes.com/2001/02/09/business/philippines-economy-casualty-president-ousted-credibility-repair-job.html «In Philippines, The Economy As Casualty; The President Ousted, a Credibility Repair Job»]. The New York Times.</ref>. Ейнае дзевяцігадовае кіраваньне адзначанае эканамічным ростам, але было заплямленае карупцыяй і палітычнымі скандаламі<ref>Hutchcroft, Paul D. (Paul David) (2008). [https://muse.jhu.edu/pub/1/article/230460 «The Arroyo Imbroglio in the Philippines»]. Journal of Democracy. Johns Hopkins University Press. 19 (1): 141—155. — [[doi:10.1353/jod.2008.0001]].</ref><ref>Dizon, David (4.08.2010). [https://web.archive.org/web/20100806185404/http://www.abs-cbnnews.com/nation/08/04/10/corruption-was-glorias-biggest-mistake-survey «Corruption was Gloria’s biggest mistake: survey»]. ABS-CBN News.</ref>, у тым ліку абвінавачаньнямі ў фальсыфікацыі падчас [[Прэзыдэнцкія выбары на Філіпінах 2004 году|прэзыдэнцкіх выбараў 2004 году]]<ref>McCoy, Alfred W. (15.10.2009). [https://books.google.com/books?id=QYj6WUGsRuEC «Policing America’s Empire: The United States, the Philippines, and the Rise of the Surveillance State»]. Madison, Wis.: University of Wisconsin Press. — С. 498. — ISBN 978-0-299-23413-3.</ref>. Эканамічны рост працягваўся за часам адміністрацыі наступніка [[Бэнігна Акіна III|Бэнігна Акіны III]], які выступаў за належнае кіраваньне і празрыстасьць<ref>Lucas, Dax (8.06.2012). [https://web.archive.org/web/20120610044835/https://globalnation.inquirer.net/39227/aquino-attributes-growth-to-good-governance «Aquino attributes growth to good governance»]. Philippine Daily Inquirer.</ref>. За Акінам скончылася вайна супраць [[Ісламскім фронтам вызваленьня маро|Ісламскага фронта вызваленьня маро]], у выніку чаго мусульманскія суполкі атрымалі аўтаномію. [[Радрыга Дутэртэ]] быў абраны прэзыдэнтам краіны ў 2016 годзе<ref>Alberto-Masakayan, Thea (27.05.2016). [https://web.archive.org/web/20160528141509/http://news.abs-cbn.com/halalan2016/nation/05/27/16/duterte-robredo-win-2016-polls/ «Duterte, Robredo win 2016 polls»]. ABS-CBN News.</ref>. Ён запачаткаваў інфраструктурную праграму<ref>Nicolas, Fiona (4.11.2016). [https://web.archive.org/web/20161107131039/https://cnnphilippines.com/news/2016/11/04/golden-age-infrastructure-Duterte-administration-Arthur-Tugade-Mark-Villar-Ernesto-Pernia-Vince-Dizon.html «Big projects underway in 'golden age' of infrastructure»]. CNN Philippines.</ref><ref>de Vera, Ben O. (6.08.2020). [https://web.archive.org/web/20200817063018/https://business.inquirer.net/304612/build-build-builds-new-normal-8-projects-added-13-removed «Build, Build, Build’s 'new normal': 13 projects added, 8 removed»]. Philippine Daily Inquirer.</ref> і кампанію па барацьбе з наркотыкамі<ref>Baldwin, Clare; Marshall, Andrew R.C. (16.03.2017). [https://web.archive.org/web/20170316234452/https://www.reuters.com/article/us-philippines-drugs-mayor-idUSKBN16N33I «Between Duterte and a death squad, a Philippine mayor fights drug-war violence»]. Reuters.</ref><ref>Merez, Arianne (29.03.2019). [https://web.archive.org/web/20190329213700/https://news.abs-cbn.com/news/02/28/19/5000-killed-and-170000-arrested-in-war-on-drugs-police «5,000 killed and 170,000 arrested in war on drugs: police»]. ABS-CBN News.</ref>, якія далі плён<ref>Caliwan, Christopher Lloyd (30.03.2022). [https://web.archive.org/web/20220331184448/https://www.pna.gov.ph/articles/1171001 «Over 24K villages 'drug-cleared' as of February: PDEA»]. Philippine News Agency.</ref>, але таксама прывялі да пазасудовых забойстваў<ref>Romero, Alexis (26.12.2017). [https://web.archive.org/web/20171226113810/https://www.philstar.com/headlines/2017/12/26/1771944/duterte-govt-probing-over-16000-drug-war-linked-deaths-homicide-not-ejk «Duterte gov’t probing over 16,000 drug war-linked deaths as homicide, not EJK»]. The Philippine Star.</ref><ref>Kabiling, Genalyn (5.03.2021). [https://web.archive.org/web/20210305123210/https://mb.com.ph/2021/03/05/duterte-unfazed-by-drug-war-criticisms-you-want-me-to-go-prison-so-be-it/ «Duterte unfazed by drug war criticisms: 'You want me to go prison? So be it'»]. Manila Bulletin.</ref>. Сын былога дыктатара [[Бонгбонг Маркас]] перамог на [[прэзыдэнцкія выбары на Філіпінах 2022 году|прэзыдэнцкіх выбарах 2022 году]], а дачка папярэдніка [[Сара Дутэртэ]] заняла пасаду віцэ-прэзыдэнта<ref>[https://web.archive.org/web/20220510114935/https://www.economist.com/asia/ferdinand-bongbong-marcos-wins-the-philippine-presidency-in-a-landslide/21809220 «Ferdinand "Bongbong" Marcos wins the Philippine presidency in a landslide»]. The Economist.</ref>. == Геаграфія == [[Файл:Relief Map Of The Philippines.png|значак|Філіпіны — гарыстая краіна, бо ўзвышшы складаюць 65% ад агульнай тэрыторыі краіны{{Зноска|WernstedtSpencer|1967|Wernstedt & Spencer|38}}.]] Філіпіны разьмешчаныя ў заходняй частцы [[Ціхі акіян|Ціхага акіяну]] на архіпэлягу, які налічвае блізу 7641 востраў<ref>[https://web.archive.org/web/20210217161952/https://www.nationalgeographic.com/travel/article/partner-content-know-before-you-go-the-philippines «Know before you go: the Philippines»]. National Geographic.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180620024729/http://cnnphilippines.com/videos/2016/02/20/More-islands-more-fun-in-PH.html «More islands, more fun in PH»]. CNN Philippines.</ref>. Агульная плошча, улучна з ўнутранымі вадаёмамі, складае каля 300 тысяч км². Працягласьць краіны з поўначы на поўдзень складае 1850 км<ref>[https://web.archive.org/web/20080625233633/https://www.loc.gov/today/placesinthenews/archive/2008arch/20080624_philippines.html «Philippines — Places in the News»]. Library of Congress.</ref> ад [[Паўднёва-Кітайскае мора|Паўднёва-Кітайскага мора]] да мора [[Сулавэсі (мора)|Сулавэсі]]<ref>Hogan, C. Michael (19.08.2011). [https://web.archive.org/web/20121013082109/http://www.eoearth.org/article/Celebes_Sea?topic=49523 «Celebes Sea»]. Encyclopedia of Earth.</ref>. З усходу краіны месцьціцца [[Філіпінскае мора]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090820123304/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580288/Philippine_Sea.html «Philippine Sea»]. Encarta.</ref>, а з паўднёвага захаду абмываецца морам [[Сулу (мора)|Сулу]]. 95 адсоткаў агульнай сушы Філіпінаў прыпадае на 11 найбуйнейшых астравоў, як то [[Люсон]], [[Мінданао (востраў)|Мінданао]], [[Нэгрос]], [[Ліцэ]], [[Панай]], [[Міндора]], [[Паляван]], [[Самар (Філіпіны)|Самар]]<ref>Chaffee, Frederic H.; Aurell, George E.; Barth, Helen A.; Betters, Elinor C.; Cort, Ann S.; Dombrowski, John H.; Fasano, Vincent J.; Weaver, John O. (02.1969). [https://books.google.com/books?id=83UsAAAAYAAJ «Area Handbook for the Philippines»]. Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office. — С. 6.</ref>. Берагавая лінія Філіпінаў сягае {{Лік|36289}} км, што ставіць іх на пяты радок у сьвеце паводле даўжыні. Выключная эканамічная зона краіны ахоплівае {{Лік|2263816}} км²<ref>[https://archive.today/20230205081936/http://www.seaaroundus.org/data/%23/eez/608?chart=catch-chart&dimension=taxon&measure=tonnage&limit=10 «Fisheries, Ecosystems and Biodiversity; Catches by Taxon in the waters of Philippines»]. Sea Around Us.</ref>. Найвышэйшым пунктам Філіпінаў ёсьць гара [[Апа]] на востраве Мінданао. Ейная вышыня складае {{Лік|2954}} мэтраў над узроўнем мора. Самая доўгая рака Філіпінаў [[Кагаян (рака)|Кагаян]] на поўначы Люсону мае даўжынёю каля 520 км<ref>College of Forestry and Natural Resources, University of the Philippines Los Baños. [https://web.archive.org/web/20200730173552/https://riverbasin.denr.gov.ph/masterplans/cagayanexecutivesummary.pdf «Climate-Responsive Integrated Master Plan for Cagayan River Basin; Volume I — Executive Summary»]. River Basin Control Office (Report). Department of Environment and Natural Resources. — С. 5.</ref>. [[Манільская затока]], на беразе якой месьціцца сталіца Маніла<ref>Wolanski, Eric, ed. (2006). «Chapter 19: Manila Bay: Environmental Challenges and Opportunities». [https://books.google.com/books?id=udK-kt3cQCsC The Environment in Asia Pacific Harbours]. Dordrecht, Netherlands: Springer. — С. 309—328. — ISBN 978-1-4020-3654-5.</ref>, злучаная найбуйнейшым возерам краіны [[Бай]] праз раку [[Пасіг (рака)|Пасіг]]<ref>Murphy, Denis; Anana, Ted (2004). [https://web.archive.org/web/20071012123338/http://www.hic-net.org/document.asp?PID=197 «Pasig River Rehabilitation Program»]. Habitat International Coalition.</ref>. Месьцячыся на заходнім ускрайку [[Ціхаакіянскае вогненнае колца|Ціхаакіянскага вогненнага колца]], на Філіпінах фіксуецца частая сэйсьмічная і вульканічная актыўнасьць{{Зноска|Rodell|2002|Rodell|4}}. Гэта павязанае з тым, што ў рэгіёне сыходзяцца [[тэктоніка пліт|тэктанічныя пліты]]<ref>Berckhemer, H.; Hsü, K., eds. (1982). [https://books.google.com/books?id=4jQavSJCro4C «Alpine-Mediterranean Geodynamics»]. Geodynamics Series. Vol. 7. Washington, D.C.: American Geophysical Union. — С. 31. — ISBN 978-978-087-590-9.</ref><ref>Frohlich, Cliff (4.05.2006). [https://books.google.com/books?id=-lZGdmBwSPkC «Deep Earthquakes»]. Cambridge, England: Cambridge University Press. — С. 421. — ISBN 978-0-521-82869-7.</ref>. Штодня на астравах рэгіструецца каля пяці землятрусаў, але большасьць зь іх занадта досыць слабыя, каб адчуць іх<ref>Rantucci, Giovanni; Philippine Institute of Volcanology and Seismology (1994). «Chapter 2: Overview of Past and Recent Disasters in the Philippines». [https://web.archive.org/web/20120530050031/https://www.eird.org/estrategias/pdf/eng/doc13258/doc13258-2.pdf Geological Disasters in the Philippines; The July 1990 Earthquake and the June 1991 Eruption of Mount Pinatubo; Description, Effects, and Lessons Learned]. Rome, Italy: Presidenza del Consiglio dei Ministri, Dipt. per l’Informazione e l’Editoria. — С. 24. — ISBN 978-1475239362.</ref>. Апошнія буйныя землятрусы фіксаваліся ў 1976 годзе ў затоцы [[Маро (затока)|Маро]] і ў 1990 годзе на Люсоне<ref>Rinard Hinga, Bethany D. (17.03.2015). [https://books.google.com/books?id=VHq1BgAAQBAJ «Philippines»]. Ring of Fire: An Encyclopedia of the Pacific Rim’s Earthquakes, Tsunamis, and Volcanoes. Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. — С. 249. — ISBN 978-1-61069-297-7.</ref>. У дадатак на Філіпінах маюцца 23 дзейныя вульканы, зь іх [[Маён]], [[Тааль (вулькан)|Тааль]], [[Канляон]] і [[Булюзан]] маюць найбольшую колькасьць зарэгістраваных вывяржэньняў<ref>[https://web.archive.org/web/20170806190713/https://www.phivolcs.dost.gov.ph/index.php/volcano-hazard/volcanoes-of-the-philippines «Volcanoes of the Philippines»]. Philippine Institute of Volcanology and Seismology.</ref>{{Зноска|Boquet|2017|Boquet|26}}. На востраве [[Люсон]] знаходзіца дзейны вулькан [[Пінатуба]]. Краіна мае радовішчы карысных выкапняў праз сваю складаную геалягічнай структуру<ref>Bryner, Leonid (1.09.1969). «Ore Deposits of the Philippines Their Geology». Economic Geology. Economic Geology Publishing Company. 64 (6): 645—647. — [[doi:10.2113/gsecongeo.64.6.644]].</ref><ref>Santos, Gabriel Jr. (1974). «Mineral Distribution and Geological Features of the Philippines». Metallogenetische und Geochemische Provinzen / Metallogenetic and Geochemical Provinces. Vol. 1. Springer Nature. — С. 89. — [[doi:10.1007/978-3-7091-4065-9_8]]. ISBN 978-3-211-81249-5.</ref>. Мяркуецца, што Філіпіны маюць другія ў сьвеце радовішчы золата пасьля [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]], а таксама багата пакладаў [[медзь|медзі]]<ref>Greenlees, Donald (14.05.2008). [https://web.archive.org/web/20110511224056/https://www.nytimes.com/2008/05/14/business/worldbusiness/14iht-mine.1.12876764.html «Miners shun mineral wealth of the Philippines»]. The New York Times.</ref>, [[паляд]]у<ref>Cinco, Maricar (3.06.2016). [https://web.archive.org/web/20200724163335/https://newsinfo.inquirer.net/788940/firm-sees-metal-costlier-than-gold-in-romblon-sea «Firm sees metal costlier than gold in Romblon sea»]. Philippine Daily Inquirer.</ref>, [[хром]]у, [[нікель|нікелю]], [[малібдэн]]у, [[плятына|плятыны]] і [[цынк]]у<ref>Ramos, Socorro B.; Quiniquini, Salvador M., eds. (1966). [https://books.google.com/books?id=vjmxAAAAIAAJ «The Philippines: a Handbook of Economic Facts and General Information»]. Manila, Philippines: Department of Commerce and Industry, Research and Information Division. — С. 51.</ref>. === Клімат === На Філіпінах трапічны марскі клімат, які звычайна гарачы і вільготны. Вылучаюць тры сэзоны, як то гарачы сухі сэзон з сакавіка па травень, дажджлівы сэзон з чэрвеня па лістапад і прахалодны сухі сэзон зь сьнежня па люты<ref name="Profile">[https://web.archive.org/web/20050717172656/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Philippines.pdf «Country Profile: Philippines»]. Washington, D.C.: Library of Congress — Federal Research Division.</ref>. Паўднёва-заходнія [[мусоны]], вядомыя як габагат, дзьмуць з траўня па кастрычнік, а паўночна-ўсходнія мусоны, вядомыя як аміган, дзьмуць зь лістапада па красавік<ref name="Carating">Carating, Rodelio B.; Galanta, Raymundo G.; Bacatio, Clarita D. (23.04.2014). [https://books.google.com/books?id=sY7EBAAAQBAJ «The Soils of the Philippines»]. World Soils Book Series. Dordrecht, Netherlands: Springer Science & Business. — С. 24—25. — ISBN 978-94-017-8682-9.</ref>. Самым прахалодным месяцам ёсьць студзень, а самым цёплым — травень. Тэмпэратура на Філіпінах, як правіла, не перашзыходзіць вызначаны дыяпазон, незалежна ад шыраты. Сярэдняя гадавая тэмпэратура складае каля 26,6 °C, але складае 18,3 °C у [[Багіё]], які месьціцца на вышыні 1500 мэтраў над узроўнем мора<ref>[https://web.archive.org/web/20180418140425/http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/information/climate-philippines «Climate of the Philippines»]. Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration.</ref>. Сярэдняя вільготнасьць па краіне сягае 82%<ref name="Carating"/>. Гадавая колькасьць ападкаў дасягае 5000 мілімэтраў на горным усходнім узьбярэжжы, але не пераўзыходзіць 1000 мілімэтраў у некаторых аточаных гарамі і ўзвышшамі далінах<ref name="Profile"/>. У краіну ўлучна зь дзяржаўнымі водамі штогод звычайна заходзяць 19 [[тайфун]]аў<ref>Chong, Kee-Chai; Smith, Ian R. & Lizarondo, Maura S. (02.1982). [https://web.archive.org/web/20110719181709/http://archive.unu.edu/unupress/unupbooks/80346e/80346E00.htm «Chapter III: The transformation sub-system: cultivation to market size in fishponds»]. Economics of the Philippine Milkfish Resource System. Tokyo, Japan: United Nations University Press. — ISBN 978-92-808-0346-4.</ref>, пераважна зь ліпеня па кастрычнік<ref name="Profile"/>. Толькі 8 ці 9 зь іх сягаюць сушы<ref>Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (2009). [https://web.archive.org/web/20090320001056/http://www.typhooncommittee.org/41st/docs/TC2_MemberReport2008_PHILIPPINES1.pdf «Member Report to the ESCAP/WMO Typhoon Committee, 41st Session»]. ESCAP/WMO Typhoon Committee. — С. 4.</ref>. Краіна ўваходзіць у дзесятку найбольш уразьлівых да зьмены клімату дзяржаваў<ref>Kapucu, Naim; Liou, Kuotsai Tom, eds. (11.04.2014). [https://books.google.com/books?id=PFW6BAAAQBAJ «Disaster and Development: Examining Global Issues and Cases»]. Environmental Hazards. New York: Springer Science & Business Media. — С. 292. — ISBN 978-3-319-04468-2.</ref>. === Біяразнастайнасьць === [[Файл:Carabao.jpg|значак|Вадзяны буйвал [[карабао]] ёсьць фактычным сымбалем краіны.]] Філіпіны ёсьць краінай зь вялікім біяразнастайнасьцю<ref>Berba, Carmela Maria P.; Matias, Ambrocio Melvin A. (21.03.2022). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8944339 «State of biodiversity documentation in the Philippines: Metadata gaps, taxonomic biases, and spatial biases in the DNA barcode data of animal and plant taxa in the context of species occurrence data»]. PeerJ. 10. Introduction. — [[doi:10.7717/peerj.13146]]. PMID 35341040.</ref><ref>Williams, Jann; Read, Cassia; Norton, Tony; Dovers, Steve; Burgman, Mark; Proctor, Wendy & Anderson, Heather (2001). [https://web.archive.org/web/20070514125559/http://www.environment.gov.au/soe/2001/publications/theme-reports/biodiversity/biodiversity01-3.html «Biodiversity Theme Report: The Meaning, Significance and Implications of Biodiversity (continued)»]. Collingwood, Victoria, Australia: CSIRO on behalf of the Australian Government Department of the Environment and Heritage. — ISBN 978-0-643-06749-3.</ref>, маючы адзін з найвышэйшых у сьвеце паказьнікаў эндэмічных відаў<ref>[https://books.google.com/books?id=E6-gDgAAQBAJ «OECD Food and Agricultural Reviews Agricultural Policies in the Philippines»]. Paris, France: OECD Publishing. 2017. — С. 78. — [[doi:10.1787/9789264269088-en]]. ISBN 978-92-64-26908-8.</ref><ref>McGinley, Mark, ed. (10.01.2008). [https://web.archive.org/web/20080218154050/http://www.eoearth.org/article/Biological_diversity_in_the_Philippines «Biological diversity in the Philippines»]. Encyclopedia of Earth.</ref>. У краіне налічваецца блізу {{Лік|13500}} відаў расьлінаў, зь якіх {{Лік|3500}} ёсьць эндэмічнымі<ref>Clemen-Pascual, Lydia M.; Macahig, Rene Angelo S.; Rojas, Nina Rosario L. (2022). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8685920 «Comparative toxicity, phytochemistry, and use of 53 Philippine medicinal plants»]. Toxicology Reports. Elsevier Scientific Publishers Ireland. 9: 22—35. — [[doi:10.1016/j.toxrep.2021.12.002]]. PMID 34976744.</ref>. Філіпінскія трапічныя лясы складаюцца з блізу {{Лік|3500}} відаў дрэваў<ref>Schulte, Andreas; Schöne, Dieter Hans-Friedrich, eds. (1996). [https://books.google.com/books?id=oHNzvs02F5wC «Dipterocarp Forest Ecosystems: Towards Sustainable Management»]. Singapore: World Scientific. — С. 494. — ISBN 978-981-02-2729-6.</ref>, {{Лік|8000}} відаў кветкавых расьлінаў, {{Лік|1100}} відаў папараці і 998 відаў архідных<ref>Agoo, Esperanza Maribel G. (06.2007). [https://web.archive.org/web/20200407154939/https://asbp.org.ph/wp-content/uploads/2016/09/907-3032-2-PB.pdf «Status of Orchid Taxonomy Research in the Philippines»]. Philippine Journal of Systematic Biology. Association of Systematic Biologists of the Philippines. 1 (1).</ref>. Гэта толькі тыя віды, якія былі выяўленыя<ref name="Sajise">Sajise, Percy E.; Ticsay, Mariliza V.; Saguiguit, Gil Jr. C., eds. (10.02.2010). [https://books.google.com/books?id=orX6zp38uwAC «Moving Forward: Southeast Asian Perspectives on Climate Change and Biodiversity»]. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. — С. 147. — ISBN 978-981-230-978-5.</ref>. На архіпэлягу налічваецца 167 відаў наземных [[сысуны|сысуноў]], зь якіх 102 эндэмічныя, а таксама 235 відаў [[паўзуны|паўзуноў]], зь якіх 160 эндэмічныя, 99 відаў земнаводных, зь якіх 74 эндэмічныя, 686 відаў птушак, зь якіх 224 эндэмічныя<ref>Nishizaki, Shin-ya; Numao, Masayuki; Caro, Jaime; Suarez, Merlin Teodosia, eds. (2019). [https://books.google.com/books?id=hdCwDwAAQBAJ «Theory and Practice of Computation: Proceedings of the Workshop on Computation: Theory and Practice (WCTP 2018), September 17–18, 2018, Manila, The Philippines (Conference proceeding)»]. Milton Park, Abingdon, Oxon, England: CRC Press. — С. 94. — ISBN 978-0-429-53694-6.</ref>, ды больш за {{Лік|20000}} відаў вусякоў<ref name="Sajise"/>. Філіпінскія воды ёсьць важнай часткай экарэгіёну [[Каралявы трохкутнік|Каралявага трохкутніка]]<ref>Green, Alison L.; Mous, Peter J. (09.2008). [https://web.archive.org/web/20190518123930/https://www.conservationgateway.org/Documents/Green%20and%20Mous%202008%20CT%20Delineation%20v5%200.pdf «Delineating the Coral Triangle, its Ecoregions and Functional Seascapes: Version 5.0»]. Conservation Gateway (Report). TNC Coral Triangle Program. The Nature Conservancy. — С. vii—viii, 1, 4, 6–7.</ref><ref>Leman, Jennifer (11.02.2019). [https://web.archive.org/web/20200429190233/https://www.livescience.com/64738-coral-triangle.html «What Is the Coral Triangle?»]. Live Science.</ref> і маюць унікальную разнастайнасьць у марскім жыцьці<ref>Bowling, Haley (17.07.2015). [https://web.archive.org/web/20150906071328/https://www.calacademy.org/explore-science/over-100-new-marine-species-discovered-in-the-philippines «Over 100 New Marine Species Discovered in the Philippines»]. California Academy of Sciences.</ref> ды найбольшую ў сьвеце разнастайнасьць відаў берагавых рыбаў<ref>Carpenter, Kent E. & Springer, Victor G. (04.2005). «The center of the center of marine shore fish biodiversity: the Philippine Islands». Environmental Biology of Fishes. Springer Netherlands. 74 (2): 467—480. — [[doi:10.1007/s10641-004-3154-4]].</ref>. У краіне налічваюцца больш за {{Лік|3200}} відаў рыбаў, зь іх 121 эндэмічныя<ref>Ani, Princess Alma B.; Castillo, Monica B. (18.03.2020). [https://web.archive.org/web/20201114110925/https://ap.fftc.org.tw/article/1836 «Revisiting the State of Philippine Biodiversity And The Legislation on Access and Benefit Sharing»]. FFTC Agricultural Policy Platform (FFTC-AP). Taipei: Food and Fertilizer Technology Center for the Asian and Pacific Region.</ref>. Філіпінскія воды багатыя на рыбу, [[ракападобныя|ракападобных]], вустрыцы ды марскіх водарасьцяў<ref>[https://web.archive.org/web/20081010173033/http://www.fao.org/fishery/countrysector/naso_philippines/en «National Aquaculture Sector Overview: Philippines»]. Food and Agriculture Organization.</ref>. На ўсёй тэрыторым Філіпінаў вылучаюць восем асноўных тыпаў лясоў, як то дыптэракарпавыя лясы, пляжныя лясы<ref>Primavera, J. H.; Montilijao, C. L. (2017). [https://web.archive.org/web/20230225115902/https://cms.zsl.org/sites/default/files/2023-02/12%20Field%20guide%20-%20Philippine%20Beach%20Forest%20Species.pdf «Field Guide to Philippine Beach Forest Species»]. Iloilo City, Philippines: Zoological Society of London — CMRP Philippines. — ISBN 978-621-95325-1-8.</ref>, хваёвыя лясы, малававыя лясы, ніжнягорныя лясы, высокагорныя лясы (або імшыстыя лясы), мангравыя зарасьнікі і лясы ўльтраасноўных пародаў глебы<ref>Wikramanayake, Eric D.; Dinerstein, Eric; Loucks, Colby J. (2002). [https://books.google.com/books?id=_VGRBWqIG2gC «Terrestrial Ecoregions of the Indo-Pacific: A Conservation Assessment»]. Washington, D.C.: Island Press. — С. 480. — ISBN 978-1-55963-923-1.</ref>. Паводле афіцыйных ацэнак, у 2023 годзе на Філіпінах было 7 млн гектараў ляснога покрыва<ref>Domingo, Katrina (27.06.2023). [https://web.archive.org/web/20230627063837/https://news.abs-cbn.com/news/06/27/23/denr-targets-to-reforest-1-to-2-million-hectares-in-ph «DENR targets to reforest 1 to 2 million hectares in PH»]. ABS-CBN News.</ref>. Высечка лесу набыла сыстэмны характар яшчэ ў амэрыканскі каляніяльны пэрыяд<ref>Dauvergne, Peter (1997). [https://books.google.com/books?id=wyXMKFa7kCcC «Shadows in the Forest: Japan and the Politics of Timber in Southeast Asia»]. Cambridge, Mass.: MIT Press. — С. 157. — ISBN 978-0-262-54087-2.</ref>, аднак яна працягвалася па атрыманьні незалежнасьці, паскорыўшыся пры Маркасе празь нерэгулюемыя канцэсіі на высечку<ref>Kahl, Colin H. (2006). [https://books.google.com/books?id=ltWfu4quplgC «States, Scarcity, and Civil Strife in the Developing World»]. Princeton, N.J.: Princeton University Press. — С. 85—86. — ISBN 978-0-691-12406-3.</ref><ref>The Japan Environmental Council, ed. (6.12.2012). [https://books.google.com/books?id=ZPGPBAAAQBAJ «The State of the Environment in Asia: 2002/2003»]. Tokyo, Japan: Springer Verlag. — С. 106—107. — ISBN 978-4-431-70345-7.</ref>. Лясістасьць скарацілася з 70% агульнай плошчы сушы Філіпінаў у 1900 годзе да прыкладна 18,3% у 1999 годзе<ref>Peralta, Eleno O. (2005). «Chapter 21: Forests for poverty alleviation: the response of academic institutions in the Philippines». In Sim, H. C.; Appanah, S.; Hooda, N. (eds.). [https://web.archive.org/web/20071018084729/http://www.fao.org/docrep/008/af349e/af349e0n.htm «Proceedings of the workshop: Forests for Poverty Reduction: Changing Role for Research, Development and Training Institutions, 17–18 June 2003, Dehradun, India (Conference proceeding)»]. RAP Publication. Bangkok, Thailand: Food and Agriculture Organization of the United Nations, Regional Office for Asia and the Pacific. — ISBN 978-974-7946-76-5.</ref>. Урад, які спрабаваў аднавіць адсотак ляснога покрыва, ня даў рады<ref>[https://web.archive.org/web/20210502140810/https://www.intosai.org/fileadmin/downloads/focus_areas/SDG_atlas_reports/Philippines/Philippines_2019_E_15_FuRep_NGP.pdf «National Greening Program (PAO-2019-01); Reforestation Remains an Urgent Concern but Fast-Tracking its Process Without Adequate Preparation and Support by and Among Stakeholders Led to Waste of Resources»]. Commission on Audit. 2019. — С. 26.</ref>. На Філіпінах робяць высілкі дзеля захаваньня існай біяразнастайнасьці<ref>[https://web.archive.org/web/20190205015021/https://www.cepf.net/our-work/biodiversity-hotspots/philippines «Philippines»]. Critical Ecosystem Partnership Fund.</ref>. Гэтак на астравах налічваецца больш за 200 ахоўных зонаў<ref>[https://web.archive.org/web/20111201105841/http://www.pawb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=120:establishing-and-managing-protected-areas&catid=58:protected-area-management «Establishment and Management of National Integrated Protected Areas System (NIPAS)»]. Protected Areas and Wildlife Bureau.</ref>. Тры аб’екты былі ўключаныя ў Сьпіс [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]], як то рыф [[Тубатага]] ў моры Сулу<ref>[https://web.archive.org/web/20060210154057/https://whc.unesco.org/en/list/653/ «Tubbataha Reefs Natural Park»]. UNESCO World Heritage Centre.</ref>, нацыянальны парк падземнай ракі [[Пуэрта-Прынсэса (рака)|Пуэрта-Прынсэса]]<ref>[https://web.archive.org/web/20051119122807/https://whc.unesco.org/en/list/652 «Puerto-Princesa Subterranean River National Park»]. UNESCO World Heritage Centre.</ref> і запаведнік дзікай прыроды на гары [[Амігітан]]<ref>[https://web.archive.org/web/20230223081604/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ph «Philippines — UNESCO World Heritage Convention»]. UNESCO World Heritage Centre.</ref>. == Палітыка == [[Файл:Malacañang Palace 1940.jpg|значак|зьлева|Рэзыдэнцыяй прэзыдэнта Філіпінаў ёсьць [[Маляканьянг (палац)|Маляканьянскі палац]].]] Філіпінамі кіруе [[дэмакратыя|дэмакратычны]] ўрад, а палітычны лад палягае на канстытуцыйную рэспубліку з прэзыдэнцкай сыстэмай<ref name="Rose-Ackerman">Rose-Ackerman, Susan; Desierto, Diane A.; Volosin, Natalia (2011). [https://web.archive.org/web/20220126072232/https://openyls.law.yale.edu/bitstream/handle/20.500.13051/3618/29BerkeleyJIntlL246.pdf?sequence=2&isAllowed=y «Hyper-Presidentialism: Separation of Powers without Checks and Balances in Argentina and Philippines»]. Berkeley Journal of International Law. UC Berkeley School of Law. 29: 246—333.</ref>. Прэзыдэнт выконвае абавязкі кіраўніка дзяржавы і ўрада<ref>Banlaoi, Rommel (2009). [https://books.google.com/books?id=hi_NBQAAQBAJ «Philippine Security in the Age of Terror: National, Regional, and Global Challenges in the Post-9/11 World»]. Boca Raton, Fla.: CRC Press. — С. 31—32. — ISBN 978-1-4398-1551-9.</ref>, а таксама ёсьць галоўнакамандуючым узброенымі сіламі<ref name="Rose-Ackerman"/>. Ён абіраецца шляхам прамых выбараў грамадзянамі Філіпінаў на шасьцігадовы тэрмін<ref>Teehankee, Julio C.; Thompson, Mark R. (10.2016). [https://www.journalofdemocracy.org/articles/the-vote-in-the-philippines-electing-a-strongman/ «The Vote in the Philippines: Electing A Strongman»]. Journal of Democracy. Johns Hopkins University Press. 27 (4): 124—134. — [[doi:10.1353/jod.2016.0068]].</ref>. Кіраўнік дзяржавы ачольвае кабінэт міністраў, а таксама прызначае службовых асобаў розных дзяржаўных інстытуцыяў і установаў{{Зноска|Lazo|2009|Lazo|213—214}}. Дзьвюхпалатны [[Кангрэс Філіпінаў|Кангрэс]] складаецца з [[Сэнат Філіпінаў|Сэнату]], якая ўяўляе сабой верхнюю палату, сябры якой абіраюцца на шасьцігадовы тэрмін, ды з [[Палата прадстаўнікоў Філіпінаў|Палаты прадстаўнікоў]], то бок ніжняй палаты, сябры якой абіраюцца на трохгадовы тэрмін<ref name="CarterCenter">[https://web.archive.org/web/20120323212046/https://www.cartercenter.org/resources/pdfs/news/peace_publications/election_reports/philippines-may%202010-elections-finalrpt.pdf «Carter Center Limited Mission to the May 2010 Elections in the Philippines Final Report»]. Atlanta, Ga.: The Carter Center.</ref>. У палітыцы Філіпінаў, як правіла, дамінуюць вядомыя сем’і, як то палітычныя дынастыі або знакамітасьці<ref>David, Clarissa C.; Atun, Jenna Mae L. (12.2015). [https://web.archive.org/web/20170925043652/http://journals.upd.edu.ph/index.php/socialsciencediliman/article/download/4796/4328 «Celebrity Politics: Correlates of Voting for Celebrities in Philippine Presidential Elections»]. Social Science Diliman. University of the Philippines. 11 (2): 1—2, 16—17.</ref><ref>David, Clarissa C.; San Pascual, Ma. Rosel S. (21.12.2016). [https://brill.com/view/journals/ppsj/37/2/article-p82_1.xml «Predicting vote choice for celebrity and political dynasty candidates in Philippine national elections»]. Philippine Political Science Journal. Philippine Political Science Association. 37 (2): 82—93. — [[doi:10.1080/01154451.2016.1198076]].</ref>. Сэнатары абіраюцца агульным галасаваньнем<ref name="CarterCenter"/>. Іхная колькасьць сягае да 24 чалавек. Дэпутаты ў Палату прадстаўнікоў, якіх налічваецца 252 чалавек, абіраюцца праз выбарчыя акругі і партыйныя сьпісы{{Зноска|Lazo|2009|Lazo|162—163}}. Судовая ўлада належыць [[Вярхоўны суд Філіпінаў|Вярхоўнаму суду]], да складу якога ўваходзіць галоўны судзьдзя і чатырнаццаць судзьдзяў<ref>Pangalangan, Raul C., ed. (03.2001). [https://web.archive.org/web/20210305185845/https://aboutphilippines.org/doc-pdf-ppt-etc/05_Philippine-Judicial-System.pdf «The Philippine Judicial System»]. Asian Law Series. Chiba, Japan: Institute of Developing Economies. — С. 6, 39.</ref>. Яны прызначаюцца прэзыдэнтам з кандыдатураў, якіх высунула Судовая і адвакацкая рада<ref name="Rose-Ackerman"/>. З часоў адміністрацыі Рамаса рабіліся спробы зьмяніць урад на фэдэральны ці аднапалатны, або стварыць парлямэнцкую рэспубліку<ref>He, Baogang; Galligan, Brian; Inoguchi, Takashi, eds. (01.2009). [https://books.google.com/books?id=nXf9C2xbKsYC «Federalism in Asia»]. Cheltenham, England: Edward Elgar Publishing. — С. 176. — ISBN 978-1-84720-702-9.</ref>. На Філіпінах маецца значны ўзровень [[карупцыя|карупцыі]]<ref>Robles, Alan C. (2008). [https://web.archive.org/web/20081202113453/http://www.inwent.org/ez/articles/077943/index.en.shtml «Civil service reform: Whose service?»]. D+C Development and Cooperation. 49: 285—289.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20220812233543/https://www.ganintegrity.com/portal/country-profiles/the-philippines/ «The Philippines Corruption Report»]. GAN Integrity</ref><ref>Batalla, Eric V. C. (10.06.2020). [https://doi.org/10.1108%2FPAP-11-2019-0036 «Grand corruption scandals in the Philippines»]. Public Administration and Policy. Emerald Publishing Limited. 23 (1): 73—86. — [[doi:10.1108/PAP-11-2019-0036]].</ref>. На думку гісторыкаў, яна сваімі каранямі сягае ў часы гішпанскага каляніяльнага пэрыяду<ref>Sriwarakuel, Warayuth; Dy, Manuel B.; Haryatmoko, J.; Chuan, Nguyen Trong; Yiheang, Chhay, eds. (2005). [https://books.google.com/books?id=BnxpmvgAwcQC «Cultural Traditions and Contemporary Challenges in Southeast Asia: Hindu and Buddhist»]. Cultural Heritage and Contemporary Change. Series IIID, South East Asia. Vol. 3. Washington, D.C.: Council for Research in Values and Philosophy. — С. 294. — ISBN 978-1-56518-213-4.</ref><ref>Quah, Jon S. T. (2011). [https://books.google.com/books?id=7qV6un8vKNUC «Curbing Corruption in Asian Countries: An Impossible Dream?»]. Research in Public Policy Analysis and Management. Vol. 20. Bingley, West Yorkshire, England: Emerald Group Publishing. — С. 115—117. — ISBN 978-0-85724-820-6.</ref>. [[Каталіцкая Царква|Рыма-каталіцкая царква]] мае ўплыў на палітычныя падзеі ў краіне, але ён ужо паслабеў<ref>Strother, Jason (6.03.2013). [https://web.archive.org/web/20130307075323/https://www.csmonitor.com/World/Asia-Pacific/2013/0306/Power-of-the-Catholic-Church-slipping-in-Philippines «Power of the Catholic Church slipping in Philippines»]. The Christian Science Monitor.</ref>. Тым ня менш, паводле канстытуцыі царква аддзеленая ад дзяржавы<ref>Batalla, Eric; Baring, Rito (15.03.2019). [https://doi.org/10.3390%2Frel10030197 «Church-State Separation and Challenging Issues Concerning Religion»]. Religions. MDPI. 10 (3). Chapter 3: The Secular State and Church-State Separation, Chapter 4: Changing Church-State Relations. — [[doi:10.3390/rel10030197]].</ref>. === Адміністрацыйны падзел === [[Файл:Ph regions and provinces.svg|значак|Рэгіёны і правінцыі Філіпінаў.]] Філіпіны падзеленыя на 17 рэгіёнаў, 82 правінцыі, 146 гарадоў, 1488 грамадаў і {{Лік|42036}} [[барангай|барангаяў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170110151057/http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/SUMWEBPROV-SEPT2016-CODED-HUC-FINAL.pdf «Provincial Summary: Number of Provinces, Cities, Municipalities and Barangays, by Region as of September 30, 2016»]. Philippine Statistics Authority.</ref>. Усе рэгіёны, акрамя [[Бангсамора]], падзеленыя на больш меншыя адзінкі дзеля адміністрацыйнай зручнасьці<ref>Tusalem, Rollin F (9.04.2019). «Imperial Manila: How institutions and political geography disadvantage Philippine provinces». Asian Journal of Comparative Politics. SAGE Publications Ltd. 5 (3): 8—9, 11—12. — [[doi:10.1177/2057891119841441]].</ref>. Рэгіён [[Калябарзон]] мае найбольшую колькасьць насельніцтва паводле стану на 2020 год, а нацыянальны сталічны рэгіён ёсьць самым густанаселеным<ref>Mapa, Dennis S. (23.07.2021). [https://web.archive.org/web/20210726073127/https://psa.gov.ph/content/highlights-population-density-philippines-2020-census-population-and-housing-2020-cph «Highlights of the Population Density of the Philippines 2020 Census of Population and Housing (2020 CPH)»]. Philippine Statistics Authority.</ref>. Філіпіны — унітарная дзяржава, за выключэньнем аўтаномнага рэгіёну Бангсамора, дзе пераважная колькасьць населініцтва ёсьць мусульманамі<ref>de Villiers, Bertus (2015). «Special regional autonomy in a unitary system — preliminary observations on the case of the Bangsomoro homeland in the Philippines». Verfassung und Recht in Übersee / Law and Politics in Africa, Asia and Latin America. Nomos-Verlagsgesellschaft. 48 (2): 205—226. — [[doi:10.5771/0506-7286-2015-2-205]].</ref>. Не зважаючы на гэта, былі зробленыя пэўныя крокі да дэцэнтралізацыі краіны<ref>Buendia, Rizal G. (04.1989). [https://web.archive.org/web/20210917050906/https://www.pssc.org.ph/wp-content/pssc-archives/Philippine%20Journal%20of%20Public%20Administration/1989/Num%202/06_The%20Prospects%20of%20Federalism%20in%20the%20Philippines.pdf «The Prospects of Federalism in the Philippines: A Challenge to Political Decentralization of the Unitary State»]. Philippine Journal of Public Administration. University of the Philippines. 33 (2): 121—122.</ref>. Гэтак закон 1991 году перадаў некаторыя паўнамоцтвы мясцовым органам улады<ref>Atienza, Maria Ela L.; Arugay, Aries A.; Dee, Francis Joseph A.; Encinas-Franco, Jean; Go, Jan Robert R.; Panao, Rogelio Alicor L.; Jimenez, Alinia Jesam D. (2020). Atienza, Maria Ela L.; Cats-Baril, Amanda (eds.). [https://web.archive.org/web/20210328053237/https://www.idea.int/sites/default/files/publications/constitutional-performance-assessment-1987-philippine-constitution.pdf «Constitutional Performance Assessment of the 1987 Philippine Constitution: Summary of Findings»]. Stockholm, Sweden and Quezon City, Philippines: International Institute for Democracy and Electoral Assistance; University of the Philippines Center for Integrative and Development Studies. — С. 37. — [[doi:10.31752/idea.2020.2]]. ISBN 978-91-7671-299-3.</ref>. === Замежныя дачыненьні === [[Выява:Diplomatic missions of the Philippines.svg|значак|зьлева|Сінім колерам пазначаныя краіны, дзе працуюць амбасады Філіпінаў.]] Філіпіны адныя з пачынальнікаў і актыўных сябраў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў]]<ref name="Bühler"/>. Краіна ўдзельнічае ў міратворчых місіях, у прыватнасьці ва [[Усходні Тымор|Ўсходнім Тыморы]]<ref>Morada, Noel (12.2013). [https://web.archive.org/web/20220321073939/https://www.ipinst.org/wp-content/uploads/2020/05/ipi-pub-ppp-Philippines.pdf «Contributor Profile: The Philippines»]. International Peace Institute. — С. 1—4.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140831201046/https://globalnation.inquirer.net/110218/in-the-know-filipino-peacekeepers «In the know: Filipino peacekeepers»]. Philippine Daily Inquirer.</ref>. Філіпіны ёсьць адным з фундатараў [[Асацыяцыя дзяржаваў Паўднёва-Ўсходняй Азіі|Асацыяцыі дзяржаваў Паўднёва-Ўсходняй Азіі]] (АСЭАН)<ref>[https://web.archive.org/web/20030109213038/http://www.summit99.ops.gov.ph/asean_structure.htm «ASEAN Structure»]. 3rd ASEAN Informal Summit. Office of the Press Secretary.</ref><ref>Keyuan, Zou, ed. (2021). [https://books.google.com/books?id=iWBCEAAAQBAJ «Routledge Handbook of the South China Sea»]. Milton Park, Abingdon, Oxon, England: Routledge. — С. 337. — ISBN 978-1-000-39613-3.</ref> і сябрам [[Усходнеазіяцкі саміт|Усходнеазіяцкага саміту]]<ref>[https://web.archive.org/web/20200726165059/https://www.dfat.gov.au/international-relations/regional-architecture/eas/Pages/east-asia-summit-eas «East Asia Summit (EAS)»]. Department of Foreign Affairs and Trade. Australian Government.</ref>, [[Група дваццаці чатырох|Групы 24]]<ref>[https://web.archive.org/web/20221229140058/https://www.bsp.gov.ph/Pages/AboutTheBank/WhoWeAre/MandateFunctionsAndResponsibilities/InternationalEconomicCooperation/InternationalEconomicCooperationIGTF.aspx «International Economic Cooperation: Intergovernmental Group of Twenty-Four (on International Monetary Affairs and Development (G-24)»]. Bangko Sentral ng Pilipinas.</ref> і [[Рух недалучэньня|Руху недалучэньня]]<ref>[https://web.archive.org/web/20200928052527/http://cns.miis.edu/nam/index.php/site/about «About NAM»]. Non-Aligned Movement (NAM) Disarmament Database.</ref>. Краіна ёсьць сябрам [[Сусьветная гандлёвая арганізацыя|Сусьветнай гандлёвай арганізацыі]] і [[Азіяцка-Ціхаакіянская эканамічная супраца|Азіяцка-Ціхаакіянскай эканамічнай супрацы]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220717043955/https://www.apec.org/groups/committee-on-trade-and-investment/market-access-group/ntm/philippines «Philippines»]. Asia Pacific Economic Cooperation.</ref>. Праз АСЭАН краіна мае пагадненьні аб вольным гандлі з [[Кітай|Кітаем]], [[Індыя]]й, [[Японія]]й, [[Рэспубліка Карэя|Рэспублікай Карэяй]], [[Аўстралія]]й і [[Новая Зэляндыя|Новай Зэляндыяй]]. Таксама маюцца двухбаковыя аналягічныя пагадненьні зь Японіяй, Рэспублікай Карэі<ref>Mangaluz, Jean (7.09.2023). [https://web.archive.org/web/20230907140509/https://newsinfo.inquirer.net/1828353/ph-signs-free-trade-agreement-with-sokor «PH signs free trade agreement with South Korea»]. Philippine Daily Inquirer.</ref> і чатырма эўрапейскімі дзяржавамі, як то [[Ісьляндыя]]й, [[Ліхтэнштайн]]ам, [[Нарвэгія]]й і [[Швайцарыя]]й. Філіпіны маюць доўгатрывалыя дачыненьні з [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], павязаныя як з эканомікай, гэтак і пытаньнямі бясьпекі<ref>[https://web.archive.org/web/20170122194536/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2794.htm «U.S. Relations With the Philippines»]. U.S. Department of State.</ref>. Геаграфічнае разьмяшчэньне Філіпінаў адыгрывае важную ролю ў стратэгіі будаваньня ланцуга бясьпекі ЗША ў заходняй частцы Ціхага акіяна<ref>United States Department of State (1976). [https://books.google.com/books?id=DeUtAAAAYAAJ «Foreign Relations of the United States: 1950»]. Vol. VI: East Asia and the Pacific. Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office. — С. 1516.</ref>. У 1951 годзе паміж дзьвюма краінамі быў падпісаны Дагавор аб узаемнай абароне, які пашыраўся іншымі ўгодамі<ref>Advincula-Lopez, Leslie V. (13.06.2022). [https://web.archive.org/web/20230430123136/https://www.eastwestcenter.org/sites/default/files/private/586.1030-al-pdf.pdf «Challenges and Gains in Military Relations between the Philippines and the United States»]. Asia Pacific Bulletin.</ref>. Філіпіны актыўна падтрымлівалі амэрыканскую палітыку за часам [[халодная вайна|халоднай вайны]], беручы ўдзел у [[Карэйская вайна|Карэйскай]] і [[Вайна ў Віетнаме|Віетнамскай войнах]]<ref>Jagel, Matthew (11.07.2013). [https://web.archive.org/web/20200731043832/https://tspace.library.utoronto.ca/bitstream/1807/91307/1/showing%20its%20flag_19836-Article%20Text-46661-1-10-20130711.pdf «„Showing Its Flag“: The United States, The Philippines, and the Vietnam War»]. Past Tense: Graduate Review of History. University of Toronto. 1 (2): 18, 28—38.</ref><ref>Sanders, Vivienne (2015). [https://books.google.com/books?id=YOQqCgAAQBAJ&pg=PT44 «The Cold War in Asia 1945—93»]. Access to History (Second ed.). London, England: Hodder Education. — ISBN 978-1-4718-3880-4.</ref>. У 2003 годзе Філіпіны былі абвешчаныя галоўным хаўрусьнікам [[Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы|НАТО]] паза блёкам<ref>Garamone, Jim (19.05.2003). [https://web.archive.org/web/20200809092207/https://archive.defense.gov/news/newsarticle.aspx?id=28968 «Philippines to Become Major non-NATO Ally, Bush Says»]. American Forces Press Service. United States Department of Defense.</ref>. Пры прэзыдэнце [[Радрыга Дутэртэ|Дутэртэ]] дачыненьні з ЗША пагоршыліся на карысьць паляпшэньня адносінаў з Кітаем і [[Расея]]й<ref name="DeCastro">De Castro, Renato Cruz (08.2022). [https://doi.org/10.1177%2F18681034221081143 «Caught Between Appeasement and Limited Hard Balancing: The Philippines’ Changing Relations With the Eagle and the Dragon»]. Journal of Current Southeast Asian Affairs. 41 (2): 262—272. — [[doi:10.1177/18681034221081143]].</ref><ref>Chang, Felix K. (7.07.2021). [https://web.archive.org/web/20230430125452/https://policycommons.net/artifacts/1805035/hot-and-cold/2537128/ «Hot and Cold: The Philippines’ Relations with China (and the United States)»]. Policy Commons.</ref><ref>Heydarian, Richard Javad (17.10.2019). [https://web.archive.org/web/20191019023259/https://amti.csis.org/dutertes-pivot-to-russia/ «Duterte’s Pivot to Russia»]. Asia Maritime Transparency Initiative.</ref>. Філіпіны ў значнай ступені абапіраюцца на ЗША ў пытаньнях сваёй абароны. З 1975 году дачыненьні Філіпінаў з Кітаем пашырыліся<ref>Banlaoi, Rommel C. (2007). [https://books.google.com/books?id=PgmV5quo0UMC «Security Aspects of Philippines-China Relations: Bilateral Issues and Concerns in the Age of Global Terrorism»]. Manila, Philippines: REX Book Store, Inc. — С. 53—55. — ISBN 978-971-23-4929-4.</ref>, што прывядо да таго, што Кітай стаў галоўным гандлёвым партнэрам краіны<ref>Cacho, Katlene O. (2.10.2023). [https://web.archive.org/web/20231102194950/https://www.sunstar.com.ph/cebu/business/china-leads-ph-export-import-market-envoy-vows-to-deepen-ties-with-cebu «China leads PH export, import market; envoy vows to deepen ties with Cebu»]. SunStar.</ref>. Дзяржавы разам актыўна супрацоўнічаюць<ref>Storey, Ian (21.08.2013). [https://books.google.com/books?id=WO59snyW0HIC «Southeast Asia and the Rise of China: The Search for Security. Routledge Security in Asia Series»]. London, England: Routledge. — С. 251. — ISBN 978-1-136-72297-4.</ref><ref name="DeCastro"/>. [[Японія]] надае найвялікшую колькасьць дапамогі Філіпінам сярод усіх краінаў сьвету<ref>Brutas, Ma Karen (18.11.2016). [https://web.archive.org/web/20161119112216/https://www.devex.com/news/top-development-aid-donors-to-the-philippines-2015-89091 «Top development aid donors to the Philippines 2015»]. Devex.</ref><ref>Sigit; Lo, Shyntia; Setiawan, Theofilus Jose (30.05.2022). [https://web.archive.org/web/20221207191123/https://so02.tci-thaijo.org/index.php/easttu/article/view/251724/172850 «Japanese Official Development Assistance as International Bribery for the Comfort Woman Issue in the Philippines»]. Thai Journal of East Asian Studies. Institute of East Asian Studies, Thammasat University. 26 (1): 89—95.</ref>, аднак у дачыненьнях паміж імі назіраецца некаторая напружанасьць праз [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]], аднак варожасьць зьнікла<ref>Dolan, Ronald E., ed. (1991). [https://web.archive.org/web/20051109092341/http://countrystudies.us/philippines/ «Philippines»]. Country Studies/Area Handbook Series. Washington, D.C.: GPO for the Library of Congress. — С. 93.</ref>. Гістарычныя і культурныя сувязі працягваюць уплываць на дачыненьні з [[Гішпанія]]й<ref>Santos, Matikas (15.09.2014). [https://web.archive.org/web/20140917001506/http://globalnation.inquirer.net/111122/ph-spain-bilateral-relations-in-a-nutshell-2 «PH-Spain bilateral relations in a nutshell»]. Philippine Daily Inquirer.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20221116165209/https://businessmirror.com.ph/2022/11/17/madrid-embassy-commemorates-phl-spain-relations-anniversary/ «Madrid Embassy commemorates PHL-Spain relations’ anniversary»]. BusinessMirror.</ref>. Дачыненьні з краінамі [[Блізкі Ўсход|Блізкага Ўсходу]] фармуюцца празь вялікую колькасьць філіпінцаў, якія працуюць у тым рэгіёне<ref>Berlinger, Joshua; Sharma, Akanksha (7.01.2020). [https://web.archive.org/web/20200107090831/https://edition.cnn.com/2020/01/07/asia/philippines-middle-east-tensions-intl-hnk/index.html «The Philippines is particularly vulnerable to any Middle Eastern conflict. Here’s why»]. CNN.</ref>, а таксама праблемамі, зьвязанымі з мусульманскай меншасьцю на Філіпінах<ref>Sevilla, Henelito A. Jr. (06.2011). «Middle East Security Issues and Implications for the Philippines». Indian Journal of Asian Affairs. 24 (1/2): 49—61.</ref>. Філіпіны маюць прэтэнзіі на астравы [[Спратлі]], на якія прэтэндуюць таксама Кітай, [[Малайзія]], Тайвань і [[Віетнам]]<ref>Joyner, Christopher C. (1999). «The Spratly Islands Dispute in the South China Sea: Problems, Policies, and Prospects for Diplomatic Accommodation». In Singh, Ranjeet K. (ed.). Investigating Confidence-Building Measures in the Asia-Pacific Region. Stimson Center. — С. 56.</ref>. У 2013 годзе Філіпіны мелі канфлікт з Кітаем наконт правоў на выкарыстаньня [[Паўднёва-Кітайскае мора|Паўднёва-Кітайскага мора]], які вырашаўся ў міжнародным арбітражы<ref>De Castro, Renato Cruz (12.2020). [https://doi.org/10.1177%2F1868103420935562 «The Limits of Intergovernmentalism: The Philippines’ Changing Strategy in the South China Sea Dispute and Its Impact on the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN)»]. Journal of Current Southeast Asian Affairs. SAGE Publishing. 39 (3): 338—346. — [[doi:10.1177/1868103420935562]].</ref>, які стаў на бок Філіпінаў<ref>[https://web.archive.org/web/20160713171115/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/07/12/PH-wins-maritime-arbitration-case-vs-China.html «PH wins maritime arbitration case vs. China»]. CNN Philippines.</ref>. Тым ня менш, Кітай праігнараваў вырак<ref>Phillips, Tom; Holmes, Oliver; Bowcott, Owen (12.07.2016). [https://web.archive.org/web/20160712120247/https://www.theguardian.com/world/2016/jul/12/philippines-wins-south-china-sea-case-against-china «Beijing rejects tribunal’s ruling in South China Sea case»]. The Guardian.</ref>. == Эканоміка == [[Файл:0123jfCalipahan Sicsican Rice Fields San Pascual Talavera Ecijafvf 04.JPG|значак|Філіпінцы вырошчваюць рыс. У сельскай гаспадарцы працуюць амаль 24% працаздольных грамадзянаў.]] Эканоміка Філіпінаў ёсьць 34-й паводле велічыні ў сьвеце з ацэначным намінальным паказьнікам СУП у 435,7 мільярдаў даляраў ЗША ў 2023 годзе<ref>[https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=566,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 «World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Philippines)»]. International Monetary Fund.</ref>. Як новая індустрыяльная краіна<ref name="FederalRegister">[https://books.google.com/books?id=EIG4iINKSOgC «Commercial Setting: The Philippines»]. Federal Register.</ref><ref>Yu Chang, Albert Vincent Y.; Thorson, Andrew, eds. (2010). [https://books.google.com/books?id=N9Ii3nTZ37AC «A Legal Guide to Doing Business in the Asia-Pacific»]. Chicago, Ill.: American Bar Association. — С. 288. — ISBN 978-1-60442-843-8.</ref>, філіпінская эканоміка пераходзіць ад сельскагаспадарчай базы да эканомікі з большым апірышчам на [[сфэра паслугаў|сфэры паслугаў]] і вытворчасьці<ref name="FederalRegister"/><ref>[https://web.archive.org/web/20230130010406/https://psa.gov.ph/national-accounts «GDP Expands by 7.2 Percent in the Fourth Quarter of 2022, and by 7.6 Percent in Full-year 2022»]. Philippine Statistics Authority.</ref>. Рабочая сіла краіны складала каля 49 мільёнаў чалавек паводле стану на 2022 год, а ўзровень беспрацоўя складаў 4,3%<ref>Mapa, Dennis S. [https://web.archive.org/web/20230208062354/https://psa.gov.ph/content/unemployment-rate-december-2022-estimated-43-percent «Employment situation as of December 2022»]. Philippine Statistics Authority.</ref>. Суадносіны запазычанасьці да СУП зьнізіліся да 60,9% ў канцы 2022 году з 17-гадовага максымуму ў 63,7% у канцы трэцяга кварталу таго ж году, што сьведчыць аб устойлівасьці краіны падчас [[пандэмія каранавіруснай інфэкцыі (2019)|пандэміі каранавірусу]]<ref>Villanueva, Joann (3.02.2023). [https://web.archive.org/web/20230203125400/https://www.pna.gov.ph/articles/1194369 «PH debt-to-GDP ratio still not at alarming level»]. Philippine News Agency.</ref>. Грашовай адзінкай краіны ёсьць [[філіпінскі пэса]]<ref>International Monetary Fund. Monetary and Capital Markets Department (17.09.1999). [https://web.archive.org/web/20230409193323/https://www.elibrary.imf.org/downloadpdf/book/9781451942804/9781451942804.pdf «Annual Report on Exchange Arrangements and Exchange Restrictions 1999»]. Washington, D.C.: International Monetary Fund. — С. 683. — ISBN 978-1-4519-4280-4. </ref>. Філіпіны ёсьць чыстым імпартэрам<ref>Gadon, Bernadette Therese M. (21.04.2022). [https://web.archive.org/web/20220421200131/https://www.bworldonline.com/top-stories/2022/04/22/443881/2021-trade-deficit-widest-in-3-years/ «2021 trade deficit widest in 3 years»]. BusinessWorld.</ref> і краінай-вінавайцай<ref>[https://web.archive.org/web/20230311060132/https://www.ceicdata.com/en/indicator/philippines/net-international-investment-position «Philippines Net International Investment Position»]. CEIC.</ref>. Паводле стану на 2020 год асноўнымі экспартнымі рынкамі краіны ёсьць [[Кітай]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Японія]], [[Ганконг]] і [[Сынгапур]]<ref name="Observatory">[https://web.archive.org/web/20221205044653/https://oec.world/en/profile/country/phl «Philippines (PHL) Exports, Imports, and Trade Partners»]. Observatory of Economic Complexity.</ref>. Экспарт уключае ў сябе інтэгральныя схемы, офіснае абсталяваньне і дэталі, электрычныя трансфарматары, ізаляваную электраправодку і паўправаднікі<ref name="Observatory"/>. Асноўнымі імпартэрамі краіны ёсьць Кітай, Японія, [[Рэспубліка Карэя]], ЗША і [[Інданэзія]]<ref name="Observatory"/>. Асноўныя экспартныя культуры ўлучаюць [[какос]]ы, [[банан]]ы і [[ананас]]ы. Філіпіны ёсьць найбуйнейшым у сьвеце вытворцам [[абака (расьліна)|абакі]]{{Зноска|Boquet|2017|Boquet|226—242}} і другім у сьвеце экспартэрам нікелевай руды ў 2022 годзе<ref>Serapio, Manolo Jr.; Calonzo, Andreo (30.01.2023). [https://web.archive.org/web/20250726145335/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-01-30/philippines-may-tax-nickel-exports-to-follow-indonesia-s-success «Nickel Gets Fresh Supply Risk as Philippines Mulls Export Tax»]. Bloomberg.</ref>, а таксама найбуйнейшым экспартэрам пазалочаных мэталаў і найбуйнейшым імпартэрам копры ў 2020 годзе<ref name="Observatory"/>. Пры сярэднегадавым тэмпе росту ад 6% да 7% прыблізна з 2010 году Філіпіны маюць адну з самых хуткарослых эканомік у сьвеце<ref>Biswas, Rajiv (10.03.2023). [https://web.archive.org/web/20230311221015/https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/mi/research-analysis/philippines-amongst-worlds-fastest-growing-emerging-markets-Mar23.html «Philippines amongst world’s fastest growing emerging markets»]. IHS Markit.</ref>, галоўным чынам дзякуючы разьвіцьцю сэктара паслуг<ref name="ASEAN2018">{{Кніга|частка=The Philippines|загаловак=SME Policy Index: ASEAN 2018: Boosting Competitiveness and Inclusive Growth|месца=Paris, France; Jakarta, Indonesia|выдавецтва=OECD Publishing; Economic Research Institute for ASEAN and East Asia|год=2018|pages=371—373|isbn=978-92-64-30531-1}}</ref>. Рэгіянальнае разьвіцьцё, аднак, нераўнамернае, і большую выгаду атрымлівае, у прыватнасьці, [[Маніла]]<ref>[https://web.archive.org/web/20230208162326/https://pidswebs.pids.gov.ph/CDN/PUBLICATIONS/pidsbk2018-appc2017.pdf «Critical Perspectives on Federalism for Regional Development (Proceedings of the Third Annual Public Policy Conference 2017)»]. Appc 2017 (Conference proceeding). Quezon City, Philippines: Philippine Institute for Development Studies: xvii. 2018.</ref><ref>Fajardo, Fernando (5.03.2014). [https://web.archive.org/web/20150222102526/http://cebudailynews.inquirer.net/22630/poverty-and-regional-development-imbalance «Poverty and regional development imbalance»]. Philippine Daily Inquirer.</ref>. Значны ўнёсак у эканоміку краіны робяць грашовыя пераводы філіпінцаў з-за мяжы<ref name="ASEAN2018"/><ref>Seriño, Moises Neil V. (2012). [https://web.archive.org/web/20230430132943/https://www.dlsu.edu.ph/wp-content/uploads/2019/10/EffectsofInternationalRemittancesonthePhilippineEconomy_ACointegrationAnalysis.pdf «Effects of International Remittances on the Philippine Economy: A Cointegration Analysis»]. DLSU Business & Economics Review. De La Salle University. 21 (2): 47—48.</ref>. У 2022 годзе яны дасягнулі рэкордных 36,14 мільярдаў даляраў ЗША, што складае 8,9% СУП краіны<ref>Agcaoili, Lawrence (16.02.2023). [https://web.archive.org/web/20230215170807/https://www.philstar.com/business/2023/02/16/2245201/remittances-hit-record-high-361-billion-2022 «Remittances hit record high of $36.1 billion in 2022»]. The Philippine Star.</ref>. == Дэмаграфія == [[Файл:Manila Harbour View by night (Thomas Yie) - Flickr.jpg|значак|Краявід Манілы.]] Паводле стану на 1 траўня 2020 году насельніцтва Філіпінаў складала {{Лік|109035343}} чалавек<ref>Mapa, Dennis S. (7.07.2021). [https://web.archive.org/web/20210707104119/https://psa.gov.ph/content/2020-census-population-and-housing-2020-cph-population-counts-declared-official-president «2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President»]. Philippine Statistics Authority.</ref>. У 2020 годзе 54% насельніцтва краіны жылі ў гарадах<ref name="Mapa">Mapa, Dennis S. (4.07.2022). [https://web.archive.org/web/20220705104809/https://psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/1_PR_Urban%20Population_RML_063022_ONS-signed.pdf «Urban Population of the Philippines (2020 Census of Population and Housing)»]. Philippine Statistics Authority.</ref>. Сталіца Маніла і [[Кесан-Сіці]], які ёсьць самым густанаселеным горадам краіны, утвараюць сталічны рэгіён, у якім налічваюцца каля 13,48 мільёнаў жыхароў альбо 12% насельніцтва Філіпінаў<ref name="Mapa"/>. Паміж 1948 і 2010 годам насельніцтва Філіпінаў павялічылася амаль у пяць разоў з 19 мільёнаў да 92 мільёнаў чалавек<ref>[https://web.archive.org/web/20120704171010/http://www.nscb.gov.ph/secstat/d_popn.asp «Population of the Philippines: Census Years 1799 to 2010»]. National Statistical Coordination Board.</ref>. Сярэдні ўзрост жыхароў складае 25,3 гады, а 63,9% насельніцтва маюць ад 15 да 64 гадоў<ref>Mapa, Dennis S. (12.08.2022). [https://web.archive.org/web/20220812232228/https://psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/1_Press%20Release%20on_Age%20Sex_RML_18July22_rev_mpe_RRDH_CRD-signed.pdf «Age and Sex Distribution in the Philippine Population (2020 Census of Population and Housing)»]. Philippine Statistics Authority.</ref>. Сярэднегадавы тэмп росту насельніцтва Філіпін зьніжаецца. Гэтаму спрыяюць захады ўраду<ref>[https://web.archive.org/web/20110221140718/http://www.gmanews.tv/100days/story/202186/bishops-threaten-civil-disobedience-over-rh-bill «Bishops threaten civil disobedience over RH bill»]. GMANews.TV.</ref>. На Філіпінах значна скараціўся ўзровень беднасьці з 49,2% у 1985 годзе да 18,1% у 2021 годзе<ref>Mapa, Claire Dennis S. (15.08.2022). [https://web.archive.org/web/20220816035933/https://psa.gov.ph/poverty-press-releases/nid/167972 «Proportion of Poor Filipinos was Recorded at 18.1 Percent in 2021»]. Philippine Statistics Authority.</ref>, а няроўнасьць у прыбытках пачала зьмяншацца ў 2012 годзе. === Этнічная прыналежнасьць === Краіна вылучаецца значнай этнічнай разнастайнасьцю<ref name="Banlaoi2009">Banlaoi, Rommel (2009). [https://books.google.com/books?id=hi_NBQAAQBAJ «Philippine Security in the Age of Terror: National, Regional, and Global Challenges in the Post-9/11 World»]. Boca Raton, Fla.: CRC Press. — С. 31—32. — ISBN 978-1-4398-1551-9.</ref>. Паводле перапісу насельніцтва 2010 году найбуйнейшымі этнічнымі групамі на Філіпінах былі [[тагалы]] (24,4%), [[высаянцы]] за выключэньнем [[сэбуаны|сэбуанаў]], [[гілігайноны|гілігайнонаў]] і [[варайцы|варайцаў]] (11,4%), сэбуаны (9,9%), [[ілёканцы]] (8,8%), гілігайноны (8,4%), [[біколі (народ)|біколі]] (6,8%) і варайцы (4%)<ref>[https://web.archive.org/web/20190508234645/https://psa.gov.ph/sites/default/files/2018%20PSY_final(revised%20asof26Mar19)_0.pdf «2018 Philippine Statistical Yearbook»]. Philippine Statistical Yearbook. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority: 1—25. 2018.</ref>. Карэнныя народы краіны складаюцца з 110 этналінгвістычных супольнасьцяў з агульным насельніцтвам ад 14 да 17 мільёнаў чалавек у 2010 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20230225201804/https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/migration/ph/fastFacts6---Indigenous-Peoples-in-the-Philippines-rev-1.5.pdf «Fast Facts: Indigenous Peoples in the Philippines»]. United Nations Development Programme.</ref>. Мяркуецца, што аднымі зь першых насельнікаў астравоў былі [[нэгрыты]]. Гэтыя тубыльцы адносяцца да аўстралёіднай групы. Яны былі рэштай першай міграцыі людзей з [[Афрыка|Афрыкі]] ў [[Аўстралія (кантынэнт)|Аўстралію]], якія, верагодна, былі выцесьненыя пазьнейшымі міграцыйнымі хвалямі<ref>Flannery, Tim (2002). [https://books.google.com/books?id=eIW5aktgo0IC «The Future Eaters: An Ecological History of the Australasian Lands and People»]. New York, N.Y.: Grove Press. — С. 147. — ISBN 978-0-8021-3943-6.</ref>. Некаторыя філіпінскія нэгрыты маюць у сваім геноме прымешку [[дзянісавец|дзянісаўцаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181227040611/https://www.gmanetwork.com/news/scitech/science/272046/extinct-humanoid-species-may-have-lived-in-phl/story/ «Extinct humanoid species may have lived in PHL»]. GMA News Online.</ref><ref>Reich, David; Patterson, Nick; Kircher, Martin; Delfin, Frederick; Nandineni, Madhusudan R.; Pugach, Irina; Ko, Albert Min-Shan; Ko, Ying-Chin; Jinam, Timothy A.; Phipps, Maude E.; Saitou, Naruya; Wollstein, Andreas; Kayser, Manfred; Pääbo, Svante; Stoneking, Mark (10.2011). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3188841 «Denisova Admixture and the First Modern Human Dispersals into Southeast Asia and Oceania»]. American Journal of Human Genetics. 89 (4): 516—528. — [[doi:10.1016/j.ajhg.2011.09.005]]. PMID 21944045.</ref> . Этнічныя філіпінцы звычайна належаць да некалькіх этнічных групаў [[Паўднёва-Ўсходняя Азія|Паўднёва-Ўсходняй Азіі]], лінгвістычна клясыфікаваных як [[аўстранэзійцы]], якія размаўляюць на малайска-палінэзійскіх мовах<ref>[https://web.archive.org/web/20130309171641/http://www.ethnologue.com/country/PH «Philippines»]. Ethnologue. Dallas, TX: SIL International.</ref>. Паходжаньне аўстранэзійскага насельніцтва невядомае, але сваякі тайваньскіх абарыгенаў, верагодна, прынесьлі сваю мову і зьмяшаліся зь існым насельніцтвам рэгіёну<ref>Capelli, Christian; Wilson, James F.; Richards, Martin; Stumpf, Michael P.H.; Gratrix, Fiona; Oppenheimer, Stephen; Underhill, Peter; Ko, Tsang-Ming (2001). [https://web.archive.org/web/20110511201051/http://hpgl.stanford.edu/publications/AJHG_2001_v68_p432.pdf «A Predominantly Indigenous Paternal Heritage for the Austronesian-Speaking Peoples of Insular South Asia and Oceania»]. American Journal of Human Genetics. 68 (2): 432—443. — [[doi:10.1086/318205]]. PMID 11170891.</ref><ref>Soares, Pedro A.; Trejaut, Jean A.; Rito, Teresa; Cavadas, Bruno; Hill, Catherine; Eng, Ken Khong; Mormina, Maru; Brandão, Andreia; Fraser, Ross M.; Wang, Tse-Yi; Loo, Jun-Hun; Snell, Christopher; Ko, Tsang-Ming; Amorim, António; Pala, Maria; Macaulay, Vincent; Bulbeck, David; Wilson, James F.; Gusmão, Leonor; Pereira, Luísa; Oppenheimer, Stephen; Lin, Marie; Richards, Martin B. (03.2016). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4757630 «Resolving the ancestry of Austronesian-speaking populations»]. Human Genetics. Springer Science+Business Media. 135 (3): 309—326. — [[doi:10.1007/s00439-015-1620-z]]. PMID 26781090.</ref>. === Рэлігія === Не зважаючы на тое, што Філіпіны ёсьць сэкулярнай дзяржавай з свабодай веравызнаньня, пераважная большасьць філіпінцаў лічыць рэлігію важнай часткай жыцьця<ref>Tamir, Christine; Connaughton, Aidan; Salazar, Ariana Monique (20.07.2020). [https://web.archive.org/web/20200722193955/https://www.pewresearch.org/global/2020/07/20/the-global-god-divide/ «The Global God Divide»]. Pew Research Center.</ref>. Нерэлігійнасьць на архіпэлягу мае вельмі нізкі паказьнік<ref>Bullivant, Stephen; Ruse, Michael, eds. (21.11.2013). [https://books.google.com/books?id=93VoAgAAQBAJ «The Oxford Handbook of Atheism»]. Oxford, England: Oxford University Press. — С. 563. — ISBN 978-0-19-166739-8.</ref><ref>Martin, Michael, ed. (30.10.2006). [https://books.google.com/books?id=tAeFipOVx4MC «The Cambridge Companion to Atheism»]. Cambridge, England: Cambridge University Press. — С. 61. — ISBN 978-1-139-82739-3.</ref>. [[Хрысьціянства]] ёсьць дамінуючай рэлігіяй<ref>[https://web.archive.org/web/20190526202948/https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2013/eap/222161.htm «2013 International Religious Freedom Report»]. United States Department of State, Bureau of Democracy, Human Rights and Labor.</ref>, якую спавядаюць блізу 89% насельніцтва. Паводле стану на 2013 год краіна займала трэцяе месца ў сьвеце паводле колькасьці рыма-каталіцкага вернікаў. Філіпінцы ёсьць найвялікшай хрысьціянскай нацыяй у Азіі<ref>[https://web.archive.org/web/20130928103612/https://www.pewforum.org/2013/02/13/the-global-catholic-population/ «The Global Catholic Population»]. Pew Research Center's Religion & Public Life Project.</ref>. Зьвесткі перапісу 2020 году выявілі, што 78,8% насельніцтва вызнаюць [[Каталіцкая Царква|рымска-каталіцкую веру]]. Іншыя хрысьціянскія канфэсіі ўлучаюць [[Царква Хрыста (Філіпіны)|Царкву Хрыста]], [[Філіпінская незалежная царква|Філіпінскую незалежную царкву]] і [[Царква адвэнтыстаў сёмага дня|Царкву адвэнтыстаў сёмага дня]]<ref name="Mapa2023">Mapa, Dennis S. (22.02.2023). [https://web.archive.org/web/20230310184554/https://psa.gov.ph/content/religious-affiliation-philippines-2020-census-population-and-housing «Religious Affiliation in the Philippines (2020 Census of Population and Housing)»]. Philippine Statistics Authority.</ref>. У 2010 годзе [[пратэстанцтва|пратэстанты]] фармавалі каля 5-7% насельніцтва<ref>Jones, Arun W. (2016). [https://web.archive.org/web/20181109154652/http://janate.org/index.php/janate/article/download/1319/2198 «Local Agency and the Reception of Protestantism in the Philippines»]. Journal of Asian/North American Theological Educators. 2 (1): 61.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160421202509/https://rlp.hds.harvard.edu/faq/protestant-christianity-philippines «Protestant Christianity in the Philippines»]. Religious Literacy Project.</ref>. Філіпіны выпраўляюць шмат хрысьціянскіх місіянэраў па ўсім сьвеце і ёсьць цэнтрам падрыхтоўкі замежных сьвятароў і манашак<ref>[https://web.archive.org/web/20220423154532/https://www.asianews.it/news-en/Religious-and-lay-Filipino-missionariesin-the-world-are-%E2%80%9CChrist-first-witnesses-34790.html «Religious and lay Filipino missionaries in the world are „Christ first witnesses“»]. AsiaNews.</ref><ref>Kim, Sebastian; Kim, Kirsteen (3.11.2016). [https://books.google.com/books?id=_YAdDQAAQBAJ «Christianity as a World Religion: An Introduction»] (Second ed.). London, England: Bloomsbury Publishing. — С. 70. — ISBN 978-1-4725-6936-3.</ref>. [[Іслам]] ёсьць другой паводле велічыні рэлігіяй краіны. Яе вызнае 6,4% насельніцтва ў перапісе 2020 году<ref name="Mapa2023"/>. Большасьць мусульманаў жывуць на востраве [[Мінданао (востраў)|Мінданао]] і найбліжэйшых астравах. Большасьць зь іх прытрымліваецца [[шафійцкая школа|шафійцкай школы]] [[сунізм|суніцкага]] ісламу<ref>An-Na'im, Abdullahi, ed. (11.10.2002). [https://books.google.com/books?id=Hg0zCFM0fwkC «Islamic Family Law in a Changing World: A Global Resource Book»]. London, England: Zed Books. — С. 5. — ISBN 978-1-84277-093-1.</ref>. == Культура == [[Файл:St. Agustine Paoay Church 02.jpg|значак|Старая барочная царква на Філіпінах, улучаная ў сьпіс [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]].]] Філіпіны маюць значную культурную разнастайнасьць, падмацаваную фрагмэнтаванай геаграфіяй краіны{{Зноска|Junker|1999|Junker|61}}<ref>Bankoff, Greg; Weekley, Kathleen (2017). [https://books.google.com/books?id=Se1HDwAAQBAJ «Post-Colonial National Identity in the Philippines: Celebrating the Centennial of Independence»]. Routledge Revivals. London, England: Routledge. — ISBN 978-1-351-74209-2.</ref>. Гішпанская і амэрыканская культуры зрабілі глыбокі ўплыў на філіпінскую культуру ў выніку доўгай калянізацыі<ref name="Banlaoi2009"/><ref name="Edelstein">Edelstein, Sari, ed. (2011). [https://books.google.com/books?id=lj0CeaIIETkC «Food, Cuisine, and Cultural Competency for Culinary, Hospitality, and Nutrition Professionals»]. Sudbury, Mass.: Jones & Bartlett Learning. — С. 515. — ISBN 978-0-7637-5965-0.</ref>. Культуры Мінданао і архіпэлягу [[Сулу (архіпэляг)|Сулу]] разьвіваліся выразна асобна, бо тут меўся толькі абмежаваны гішпанскі ўплыў, ды большае пашырэньне мела культура найбліжэйшых ісламскіх рэгіёнаў{{Зноска|WernstedtSpencer|1967|Wernstedt & Spencer|503}}. Гішпанская спадчына ўключае панаваньне каталіцызму{{Зноска|Guillermo|2012|Guillermo|5}}<ref name="Edelstein"/> і распаўсюд гішпанскіх імёнаў і прозьвішчаў, што стала вынікам указу 1849 году, паводле якога наданьне гішпанскіх імёнаў і прозьвішчаў набыло сыстэматычны характар{{Зноска|Boquet|2017|Boquet|75}}<ref>Woods, Damon L. (2006). [https://books.google.com/books?id=2Z-n_kDTxf0C «The Philippines: A Global Studies Handbook»]. Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. — С. 237. — ISBN 978-1-85109-675-6.</ref>. Назвы многіх месцаў таксама маюць гішпанскае паходжаньне<ref>Law, Gwillim (19.11.2010). [https://books.google.com/books?id=z0OeCQAAQBAJ «Administrative Subdivisions of Countries: A Comprehensive World Reference, 1900 through 1998»]. Jefferson, N.C.: McFarland. — С. 289. — ISBN 978-0-7864-6097-7.</ref>. Амэрыканскі ўплыў на сучасную філіпінскую культуру<ref name="Banlaoi2009"/> відавочны праз пашырэньне [[ангельская мова|ангельскай мовы]]<ref>Nadal, Kevin L. (23.03.2011). [https://books.google.com/books?id=zN7-s84jAkoC «Filipino American Psychology: A Handbook of Theory, Research, and Clinical Practice»]. Hoboken, N.J.: John Wiley & Sons. — С. 12. — ISBN 978-1-118-01977-1.</ref>. Большасьць сьвятаў у краіне прывязаныя да хрысьціянства. Амаль кожны горад ці вёска маюць хрысьціянскага сьвятога ў якасьці заступніка. === Мастацтва === Мастацтва Філіпінаў спалучае народнае мастацтва карэнных народаў і замежныя ўплывы, у першую чаргу з [[Гішпанія|Гішпаніі]] і [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]<ref>Panizo, Alfredo; Rustia, Erlinda F. (1969). [https://books.google.com/books?id=Y86zdJE87TsC «Introduction to Art Appreciation and Aesthetics: An Approach to the Humanities»]. Manila, Philippines: REX Book Store, Inc. — С. 156. — ISBN 978-971-23-1932-7.</ref><ref name="McFerson">McFerson, Hazel M., ed. (2002). [https://books.google.com/books?id=7FPLWmaGQpEC «Mixed Blessing: The Impact of the American Colonial Experience on Politics and Society in the Philippines»]. Westport, Conn.: Greenwood Press. — С. 22—23. — ISBN 978-0-313-30791-1.</ref>. У гішпанскі каляніяльны пэрыяд мастацтва выкарыстоўвалася дзеля распаўсюду [[каталіцтва]] і падтрымкі канцэпцыі расава-найвышэйшых групаў<ref name="McFerson"/>. Клясычны жывапіс быў пераважна рэлігійным<ref>Hernandez, Eloisa May P. (15.04.2015). https://web.archive.org/web/20160421082733/http://ncca.gov.ph/subcommissions/subcommission-on-the-arts-sca/visual-arts/the-spanish-colonial-tradition-in-philippine-visual-arts/ The Spanish Colonial Tradition in Philippine Visual Arts»]. National Commission for Culture and the Arts.</ref>. Вядомыя мастакі часоў гішпанскага каляніяльнага панаваньня ўключалі [[Хуан Люна|Хуана Люну]] і [[Фэлікс Рэсурэсьён Ідальга|Фэлікса Рэсурэсьёна Ідальга]], чые працы прыцягнулі ўвагу да Філіпінаў<ref>Ocampo, Ambeth (2021). [https://web.archive.org/web/20210414005130/https://archium.ateneo.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1042&context=history-faculty-pubs «Jose Rizal in Filipino Literature and History»]. Ateneo de Manila University. — С. 77—78.</ref>. [[Мадэрнізм]] быў прадстаўлены на Філіпінах у 1920-х і 1930-х гадах працамі [[Вікторыё Эдадэс]]а і папулярнымі пастаральнымі сцэнамі [[Фэрнанда Амарсолё]]<ref>Foster, Simon; Deere, Kiki (1.10.2014). [https://books.google.com/books?id=lJttBAAAQBAJ&pg=PT523 «The Rough Guide to the Philippines»]. London, England: Rough Guides UK. — ISBN 978-0-241-01376-2.</ref>. З сучасных [[Літаратура|пісьменьнікаў]] ды [[Жывапіс|мастакоў]] можна вылучыць [[Харкін Дэксімірэ|Харкіна Дэксімірэ]] ды іншых. === Літаратура === [[Файл:Jose Rizal full.jpg|значак|Творы [[Хасэ Рысаль|Хасэ Рысаля]] натхнілі людзей на рэвалюцыю.]] [[Філіпінская літаратура]] складаецца з твораў, звычайна напісаных на [[філіпінская мова|філіпінскай]], [[гішпанская мова|гішпанскай]] або [[ангельская мова|ангельскай мовах]]. Некаторыя з самых раньніх вядомых твораў былі створаныя ў XVII—XIX стагодзьдзях<ref>[https://books.google.com/books?id=NbY3AAAAIAAJ «Literaturen»]. Leiden, Netherlands: Brill. 1976. — С. 277. — ISBN 978-90-04-04331-2.</ref>. Адным з самым выбітным творам таго часу ёсьць эпічныя паэма ''«[[Птушка Адарна]]»'', якая распавядае пра магічную птушку<ref>Rodriguez, Eulogio Balan (1933). [https://web.archive.org/web/20230725001440/https://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=philamer;idno=AJV4301.0001.001 «The Adarna Bird: A Filipino Tale of Pre-Spanish Origin Incorporated in the Development of Philippine Literature, the Rapid Growth of Vernacular Belles-letters from Its Earliest Inception to the Present Day»]. Manila, Philippines: General Printing Press. — С. 51—52.</ref>. Таксама шырока вядомая паэма ''«[[Флярантэ і Ляўра]]»'' працы тагальскага аўтара [[Франсіска Балягтас]]а<ref>Lumbera, Bienvenido (1967). [https://www.jstor.org/stable/42720240 «„Florante at Laura“ and the Formalization of Tradition in Tagalog Poetry»]. Philippine Studies. Ateneo de Manila University. 15 (4): 545—575.</ref><ref>Blanco, John D. (24.02.2009). [https://books.google.com/books?id=sNtM4sXUgCEC «Frontier Constitutions: Christianity and Colonial Empire in the Nineteenth-Century Philippines»]. Berkeley, Calif.: University of California Press. — С. 55. — ISBN 978-0-520-94369-8.</ref>. [[Хасэ Рысаль]] напісаў раманы ''«[[Сацыяльны рак]]»'' і ''«[[Панаваньне прагнасьці]]»''<ref>Bernad, Miguel A. (1967). [https://web.archive.org/web/20171108185224/http://www.philippinestudies.net/ojs/index.php/ps/article/download/2299/4425 «Rizal in Guerrero’s Translation: El Filibusterismo»]. Philippine Studies. Ateneo de Manila University. 15 (1): 204.</ref>, якія адлюстроўвалі несправядлівасьць гішпанскага каляніяльнага панаваньня<ref>Tarver, H. Micheal; Slape, Emily, eds. (25.07.2016). [https://books.google.com/books?id=1LCJDAAAQBAJ «Philippine Revolution (1896—1898)»]. The Spanish Empire: A Historical Encyclopedia. Empires of the World. Vol. I (Illustrated ed.). Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. — С. 108. — ISBN 978-1-61069-422-3.</ref>. Народная літаратура была адносна некранутая каляніяльным уплывам да XIX стагодзьдзя праз гішпанскую абыякавасьць. Большасьць друкаваных літаратурных твораў у гэты пэрыяд мелі рэлігійны характар, але філіпінскія эліты, якія пазьней вывучылі гішпанскую мову, часам пісалі нацыяналістычную літаратуру{{Зноска|Rodell|2002|Rodell|59—62}}. За часам панаваньня ЗША на архіпэлягу запачаткавалася выкарыстаньне ангельскай мовы ў філіпінскай літаратуры{{Зноска|Rodell|2002|Rodell|65—66}}. Менавіта праз амэрыканскі ўплыў набыло разьвіцьцё філіпінская індустрыя [[комікс]]аў, якая квітнела з 1920-х па 1970-я гады<ref>Reyes, Soledad S. (1997). [https://www.jstor.org/stable/24492451 «The Philippine „Komiks“: Text as Containment»]. Southeast Asian Journal of Social Science. Brill. 25 (1): 81—81, 85—87. — [[doi:10.1163/030382497X00059]].</ref><ref>Reyes, Soledad S. (2009). [https://www.jstor.org/stable/42634017 «The Komiks and Retelling the Lore of the Folk»]. Philippine Studies. Ateneo de Manila University. 57 (3): 389—390.</ref>. Філіпінская міталёгія перадавалася галоўным чынам праз вусную традыцыю<ref>Fee, Christopher R.; Webb, Jeffrey B., eds. (29.08.2016). [https://books.google.com/books?id=kXnEDAAAQBAJ «Filipino American Folklore and Folktales»]. American Myths, Legends, and Tall Tales: An Encyclopedia of American Folklore. Vol. I: A–F. Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. — С. 369. — ISBN 978-1-61069-568-8.</ref>. Заможныя сем’і маглі захоўваць запісы старажытных эпасаў як сямейныя рэліквіі, асабліва на востраве<ref>Madale, Abdullah T. (1997). [https://books.google.com/books?id=xr8_P6mJ-ZIC «The Maranaws, Dwellers of the Lake»]. Manila, Philippines: REX Book Store, Inc. — С. 67. — ISBN 978-971-23-2174-0.</ref>. === Спорт === [[Баскетбол]], у які гуляюць на аматарскім і прафэсійным узроўнях, лічыцца самым папулярным відам спорту ў краіне<ref>Cho, Younghan; Leary, Charles, eds. (2016). [https://books.google.com/books?id=DYz7CwAAQBAJ «Modern Sports in Asia: Cultural Perspectives»]. Sport in the Global Society — Contemporary Perspectives. London, England: Routledge. — С. 87. — ISBN 978-1-317-58638-8.</ref><ref>Grasso, John (15.11.2010). [https://books.google.com/books?id=nZUarsZyzokC «Philippines»]. Historical Dictionary of Basketball. Historical Dictionaries of Sports. Vol. 2. Lanham, Md.: Scarecrow Press. — С. 291. — ISBN 978-0-8108-7506-7.</ref>. Іншыя папулярныя віды спорту ўключаюць [[бокс]] і [[більярд]], падмацаваныя дасягненьнямі філіпінцкіх спартоўцаў [[Мэні Пак’яо]] і [[Эфрэн Рэес|Эфрэна Рэеса]]<ref>Rood, Steven (15.06.2019). [https://books.google.com/books?id=JmCpDwAAQBAJ «The Philippines: What Everyone Needs to Know®»]. New York, N.Y.: Oxford University Press. — С. 142. — ISBN 978-0-19-092060-9.</ref><ref>Himmer, Alastair (5.06.2010). [https://web.archive.org/web/20100605173159/https://www.reuters.com/article/idUSTRE6541BX20100605 «Pacquiao named fighter of the decade»]. Reuters.</ref>. Нацыянальным баявым мастацтвам ёсьць [[арніс]]<ref>Republic Act No. 9850 (11.12.2009). [https://web.archive.org/web/20170810035837/https://www.officialgazette.gov.ph/2009/12/11/republic-act-no-9850/ «An Act Declaring Arnis as the National Martial Art and Sport of the Philippines»]. Metro Manila, Philippines: Official Gazette of the Republic of the Philippines.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|3}} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Abinales, Patricio N.; Amoroso, Donna J. |частка = |загаловак = State and Society in the Philippines |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=xiOQdEzgP9kC |выданьне = |месца = Lanham, Md. |выдавецтва = Rowman & Littlefield |год = 2005 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-0-7425-1024-1 |ref = AbinalesAmoroso }} * {{Кніга |аўтар = Boquet, Yves |частка = |загаловак = The Philippine Archipelago |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=90C4DgAAQBAJ |выданьне = |месца = Cham, Switzerland |выдавецтва = Springer Geography |год = 2017 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-3-319-51926-5 |ref = Boquet }} * {{Кніга |аўтар = de Borja, Marciano R. |частка = |загаловак = Basques In The Philippines. |арыгінал = |спасылка = https://web.archive.org/web/20220326224340/https://b-ok.cc/book/2577458/ffb6ff |выданьне = The Basque Series |месца = Reno, Nevada |выдавецтва = University of Nevada Press |год = 2005 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-0-87417-590-5 |ref = Borja }} * {{Кніга |аўтар = Guillermo, Artemio R. |частка = |загаловак = Historical Dictionary of the Philippines |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=wmgX9M_yETIC |выданьне = Historical Dictionaries of Asia, Oceania, and the Middle East |месца = Lanham, Md. |выдавецтва = The Scarecrow Press |год = 2012 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-0-8108-7246-2 |ref = Guillermo }} * {{Кніга |аўтар = Halili, Maria Christine N. |частка = |загаловак = Philippine History |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=gUt5v8ET4QYC |выданьне = |месца = Manila, Philippines |выдавецтва = REX Book Store, Inc. |год = 2004 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-971-23-3934-9 |ref = Halili }} * {{Кніга |аўтар = Junker, Laura Lee |частка = |загаловак = Raiding, Trading, and Feasting: The Political Economy of Philippine Chiefdoms |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=yO2yG0nxTtsC |выданьне = |месца = Honolulu, Hawaii |выдавецтва = University of Hawai’i Press |год = 1999 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-0-8248-2035-0 |ref = Junker }} * {{Кніга |аўтар = Lazo, Ricardo S. Jr. |частка = |загаловак = Philippine Governance and the 1987 Constitution |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=fMszAErMRKYC |выданьне = |месца = Manila, Philippines |выдавецтва = REX Book Store, Inc. |год = 2009 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-971-23-4546-3 |ref = Lazo }} * {{Кніга |аўтар = Newson, Linda A. |частка = |загаловак = Conquest and Pestilence in the Early Spanish Philippines |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=A40BEAAAQBAJ |выданьне = |месца = Honolulu, Hawaii |выдавецтва = University of Hawai’i Press |год = 2009 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-0-8248-6197-1 |ref = Newson }} * {{Кніга |аўтар = Ooi, Keat Gin, ed. |частка = |загаловак = Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=QKgraWbb7yoC |выданьне = |месца = Santa Barbara, California |выдавецтва = ABC-CLIO |год = 2004 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-1-57607-770-2 |ref = WernstedtSpencer }} * {{Кніга |аўтар = Rodell, Paul A. |частка = Culture and Customs of Asia |загаловак = Culture and Customs of the Philippines |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=y1CVR74_KHQC |выданьне = |месца = Westport, Conn |выдавецтва = Greenwood Press |год = 2002 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-0-313-30415-6 |ref = Rodell }} * {{Кніга |аўтар = Wernstedt, Frederick L.; Spencer, Joseph Earle |частка = |загаловак = The Philippine Island World: A Physical, Cultural, and Regional Geography |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books?id=6Pn0Pfh1Cl0C |выданьне = |месца = Berkeley, California |выдавецтва = University of California Press |год = 1967 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-0-520-03513-3 |ref = WernstedtSpencer }} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20070609185330/http://www.op.gov.ph/ Афіцыйная старонка]. * {{Curlie|Regional/Asia/Philippines}}. * [https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15521300 Філіпіны] на BBC News. {{Партал|Азія}} {{Краіны Азіі}} {{Вайна з тэрарызмам}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] 3ay0dz30cq62dnojm7t4m63e8jg0a1e Ёган Сэбастыян Бах 0 11363 2674593 2674428 2026-06-17T22:07:35Z Dymitr 10914 /* XX стагодзьдзе */ артаграфія 2674593 wikitext text/x-wiki {{Музыка | Імя = Ёган Сэбастыян Бах | Подпіс = | Лёга = | Фота = }} '''Ёган Сэба́стыян Бах''' ({{мова-de|Johann Sebastian Bach}}; {{Дата ў старым стылі|31 сакавіка|1685|21}}, [[Айзэнах]] — 28 ліпеня 1750, [[Ляйпцыг]]) — знакаміты нямецкі кампазытар XVII стагодзьдзя. Аўтар больш за тысячы музычных твораў: [[арган]]ных, аркестравых, вакальных і іншых. Яшчэ пры жыцьці праславіўся як арґаніст-віртуоз, але як кампазытар вельмі даўгі час заставаўся невядомым. Адраджэньне цікавасьці да Баху і ягонага кампазытарскага таленту прыйшло ў першай палове [[19 стагодзьдзе|XIX стагодзьдзя]]. Зараз ён, як правіла, разглядаецца ня толькі як адзін з самых выбітных кампазытараў эпохі барока, але і як адзін з найвялікшых кампазытараў усіх часоў<ref>Blanning, T. C. W. [http://books.google.com/books?id=6RptffQRvEEC&pg=PA272 The Triumph of Music: The Rise of Composers, Musicians and Their Art]. p 272</ref>. == Біяґрафія == Кампазытар нарадзіўся ў 1685 годзе ў нямецкім мястэчку [[Айзэнах]]у. Ён быў восьмым і апошнім дзіцём у сваёй сям’і нямецкага музыкі [[Ёган Амброзіюс Бах|Ёгана Амброзіюса Баха]] і Марыі Элізабэт Лемэргірт. Ад бацькі, мясцовага музыкі, малы Ёган атрымаў першыя ўрокі гры на скрыпцы. Меўшы выдатны голас ([[сапрана]]) хлопчык сьпяваў таксама ў школьным [[хор]]ы. Адзін зь дзядзькаў, як то Ёган Крыстаф Бах, пазнаёміў яго з [[арган]]ам<ref>Wolff, Christoph; Emery, Walter (20.01.2001). «Bach, Johann Sebastian». Grove Music Online (8th ed.). Oxford University Press. [[doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.6002278195]]. ISBN 978-1-56159-263-0.</ref>, а старэйшы стрыечны брат, Ёган Людвіг Бах, быў вядомым кампазытарам і скрыпачом. [[Файл:Thomaskirche und -schule 1723.jpg|значак|зьлева|Царква сьвятога Томаша і школа пры ёй.]] У веку 9 гадоў Ёган Сэбастыян асірацеў. Спачатку памерла ягоная маці, а ўжо праз восем месяцаў пайшоў з жыцьця і бацька. Цяпер яго выхаваньнем стаў займацца старэйшы брат, які служыў царкоўным арґаністам у мястэчке [[Ордруф]]. Ён навучаўся ў брата, выконваў і капіяваў музыку, у тым ліку музыку свайго роднага брата, не зважаючы на тое, што яму гэта было забаронена рабіць, бо ў той час партытуры былі вельмі каштоўнымі і прыватнымі, а чыстая папера такога тыпу каштавала дорага. Брат навучыў малога Ёгана гры на [[клявікорд]]зе. Брат накіраваў хлопчыка ў ґімназію, а сам у той жа час працягваў вучыць яго [[музыка|музыцы]]. У ґімназіі Бах вывучаў [[багаслоўе|тэалёгію]], лацінскую і грэцкую мовы. У веку 15 гадоў Бах вырашае пачаць самастойнае жыцьцё і пераяжджае жыць у [[Люнэбург|Люнэбурґ]] поруч зь сябрам. Верагодна, іхнае падарожжа зьдзяйсьнялася пераважна пешшу. Два гады, якія ён правёў там, мелі вырашальнае значэньне, бо Баха добра пазнаёміўся з эўрапейскай культурай. Акрамя сьпеваў у хоры, ён граў на школьным трохмануальным аргане і [[клявэсын]]е<ref>[https://web.archive.org/web/20120220080633/http://www.baroquemusic.org/bqxjsbach.html «Johann Sebastian Bach: a detailed informative biography»]. The Baroque Music Site.</ref>. Ён таксама завязаў сяброўскія стасункі з сынамі шляхты паўночнай Нямеччыны. У 1703 годзе ён скончыў ґімназію, пасьля чаго кампазытару прыйшлося некалькі гадоў паезьдзіць па краіне ў пошуках працы (гордага юнака не задавальняў прыгнечаны стан музыкі, умовы працы). Падчас гэтага пэрыяду жыцьця кампазытар адточвае сваё майстэрства гры на арґане. У 1708 годзе Бах спыняецца на сталае жыцьцё ў [[Ваймар]]ы, дзе служыць прыдворным музыкам і мясцовым арґаністам. У «ваймарскі» пэрыяд кампазытар стварыў свае лепшыя арґанныя творы, сярод якіх ''«[[Таката]] і [[фуга]] [[рэ]] [[мінор]]»'', ''«[[Пасакалія]] [[до]] [[мінор]]»'' ды іншыя. У 1717 годзе Бах зь сям’ёй пераехаў у [[Кётэн]], дзе кіраваў невялікім [[аркестар|аркестрам]] пры двары мясцовага прынца. У Кётэне не было арґана, таму ў гэты пэрыяд Бах пісаў у асноўным [[клявір]]ную і аркестравую музыку. Сярод іншага тут былі напісаны 24 [[прэлюдыі]] і фуґі, якія склалі першы том працы ''«[[Добра тэмпэраваны клявір]]»'', а таксама была напісана Храматычная [[фантазія]] і фуґа рэ мінор. З Кётэна ў 1723 годзе Бах пераехаў у [[Ляйпцыг]], дзе і застаўся да канца свайго жыцьця. Тут ён займаў пасаду [[кантар]]а (кіраўніка [[хор]]а) сьпеўнай школы пры царкве [[сьвяты Томаш|сьвятога Томаша]]. Тут кампазытару прыйшлося заняцца царкоўнай [[опэра]]падобнай музыкай. У Ляйпцыґу Бах стварае свае лепшыя вакальна-інструмэнтальныя кампазыцыі: большую частку [[кантата|кантат]], ''«[[Жарсьці паводле Яна]]»'', ''«[[Жарсьці паводле Мацьвея]]»'', ''«[[Мэса]] [[сі]] мінор»''. Тут жа былі напісаны ''«Італьянскі [[канцэрт]]»'', закончаны другі том працы ''«Добра тэмпэраваны клявір»''. Памёр Ёган Сэбастыян Бах у 1750 годзе. == Творчасьць == Творчая спадчына Ёгана Сэбастыяна Баха надзвычай вялікая і ахоплівае больш за 1000 кампазыцыяў, зь іх 320 сьвецкіх і духоўных кантатаў, шмат месаў, «Калядная» і «Велікодная»<ref>{{Кніга|аўтар=[[Мікола Байкоў]], [[Сьцяпан Некрашэвіч]].|частка=[http://slounik.org/bn/l3_32 вялікодны — пасхальный]|загаловак=[[Беларуска-расійскі слоўнік Байкова і Некрашэвіча|Беларуска-расейскі слоўнік]]|арыгінал=|спасылка=http://slounik.org/bn|адказны=|выданьне=|месца=Менск|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]]|год=1925|старонкі=|старонак=|сэрыя=|isbn=5-341-00918-5|наклад=}}</ref> [[араторыя|араторыі]], шматлікія [[харал]]ы, [[матэт]]ы, інструмэнтальныя творы і іншыя. Зараз творы Баха прынята пазначаць нумарам BWV, то бок скарочана ад «Каталёґ твораў Баха» ({{мова-de|Bach-Werke-Verzeichnis|скарочана}}. Гэтая клясыфікацыя была прапанаваная нямецкім музыкаведам [[Вольфганг Шмідэр|Вольфґанґам Шмідэрам]] у [[1950]] годзе, у ейнай аснове ляжыць тэматычны прынцып: нумары BWV 1—224 асацыююцца з кантатамі, BWV 225—249 — з аратарыяльнымі творамі, BWV 250—524 ёсьць хараламі і духоўнымі сьпевамі, BWV 525—748 — творы для арґану, BWV 772—994 — клявірныя творы, BWV 995—1000 — творы для лютні, BWV 1001—1040 — камэрная музыка, BWV 1041—1071 — аркестравыя творы і BWV 1072—1126 — каноны і фуґі. == Спадчына == У XVIII стагодзьдзі музыка Баха высока цанілася пераважна асобнымі знаўцамі. Першая біяграфія Баха была надрукаваная на пачатку XIX стагодзьдзя, а [[Бахаўскае таварыства]] напрыканцы стагодзьдзя склала і апублікавала ўсе ягоныя вядомыя творы. Пачынаючы з [[Бахаўскае адраджэньне|Бахаўскага адраджэньня]], Баха пачалі разглядаць як аднаго з найвялікшых кампазытараў, і гэтую рэпутацыю ён захоўвае дасюль. Музычны матыў [[B-A-C-H]], які ён часам выкарыстоўваў у сваіх кампазыцыях, з XIX стагодзьдзя стаў асновай для дзясяткаў прысьвечаных яму твораў<ref>Prinz, Ulrich; Dorfmüller, Joachim; Küster, Konrad (1985). «Die Tonfolge B–A–C–H in Kompositionen des 17. bis 20. Jahrhunderts: ein Verzeichnis», in: «300 Jahre Sebastian Bach» (exhibition catalogue). — С. 389—419. — ISBN 3-7952-0459-3.</ref>. === XVIII стагодзьдзе === [[Файл:17b Bach-Bild von 'Gebel', vor 1798.jpg|значак|зьлева|Карціна з выявай Баха 1798 году.]] У другой палове XVIII стагодзьдзя рэпутацыя [[Карл Філіп Эмануэль Бах|Карла Філіпа Эмануэля Баха]] была вельмі высокай<ref name="Hadow">Hadow, William Henry (1911). «Bach, Karl Philipp Emanuel», in Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica, vol. 3 (11th ed.). Cambridge University Press. — С. 130—131.</ref>, і нават пераўзыходзіла славу ягонага бацькі<ref name="Dammann" >{{навіна|аўтар=Dammann, Guy|спасылка=https://www.theguardian.com/music/2011/feb/24/cpe-bach|загаловак=CPE Bach: Like Father, Like Son|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=24.02.2011}}</ref>. Яго высока цанілі [[Ёзэф Гайдн]], [[Вольфганг Амадэй Моцарт]] і [[Людвіг ван Бэтговэн]], якія захапляліся ягонай музыкай<ref name="Dammann" />. Моцарт казаў пра Карла Філіпа Эмануэля, што Бах сярод іх ёсьць бацькам, а іншыя кампазытары — ягонымі дзецьмі<ref name="Hadow"/>. Аднак цягам усяго жыцьця Карл Філіп Эмануэль працягваў прызнаваць шматлікія рысы бацькавага ўплыву ва ўласных кампазыцыях, якія па сьмерці бацькі часта ўспрымаліся публікай лепш, чым творы папярэдніка<ref name="Hadow"/>. За час свайго жыцьця Ёган Сэбастыян Бах высока цаніўся сябрамі<ref>{{кніга|імя=Martin|прозьвішча=Geck|спасылка=http://books.google.com/books?id=N1zSVDYTCXgC|загаловак=Bach|выдавецтва=Haus Publishing|год=2003|старонкі=141|isbn=978-1-904341-16-1}}</ref>, але ягоная рэпутацыя па-за гэтым вузкім колам знаўцаў была павязаная не зь ягонымі кампазыцыямі, якія мелі вельмі абмежаваную знанасьць, а зь ягонымі здольнасьцямі віртуознага выканаўцы<ref name="Hadow"/>. Тым ня менш, пры жыцьці Бах таксама атрымліваў і публічнае прызнаньне — напрыклад, ён быў уганараваны тытулам прыдворнага кампазытара ад [[Аўгуст Сас|Аўгуста Саса]], а таксама пашану з боку [[Фрыдрых II Вялікі|Фрыдрыха II Вялікага]] і [[Гэрман Карл фон Кайзэрлінг|Гэрмана Карла фон Кайзэрлінга]]. Гэтая пашана кантраставала з прыніжэньнямі, напрыклад у [[Ляйпцыг]]у. У сучаснай яму прэсе Бах меў як крытыкаў, сярод якіх быў [[Ёган Адольф Шайбэ]], што раіў яму пісаць менш складаную музыку, і прыхільнікаў, сярод якіх былі [[Ёган Матэзон]] і [[Лёрэнц Крыстаф Міцлер]]<ref>{{кніга|імя=Klaus|прозьвішча=Eidam|загаловак=The True Life of Johann Sebastian Bach|выдавецтва=Basic Books|год=2001|старонкі=XXII|isbn=978-0-465-01861-1}}</ref><ref>Mattheson, Johann (1717). [https://archive.org/stream/bub_gb_4CVDAAAAcAAJ#page/n259/mode/1up «Das Beschützte Orchestre, oder desselben Zweyte Eröffnung»]. Hamburg: Schiller. — С. 222.</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://archive.org/stream/MusikalischeBibliothek1.band1736-38/MizlerMusikalischeBibliothekBd11736-39#page/n314/mode/1up|загаловак=''Musikalische Bibliothek''. Volume I, Part 4, pp. 61–73.|выдавец=Lorenz Christoph Mizler|копія=https://web.archive.org/web/20140201213832/http://www.koelnklavier.de/quellen/scheibe-birnb/_index.html|дата копіі=01.02.2014}}</ref>. Па сьмерці Баха ягоная рэпутацыя як кампазытара першапачаткова страцілася, бо ягоны творы лічыліся састарэлымі ў параўнаньні з новым галянтным стылем<ref>{{кніга|імя=Edmund|прозьвішча=Morris|загаловак=Beethoven: the Universal Composer|выдавецтва=HarperCollins|год=2005|старонкі=2|isbn=978-0-060-75974-2}}</ref>. Яго больш памяталі як віртуознага арганіста і настаўніка. Большасьць музыкі, надрукаванай пры ягоным жыцьці, была прызначаная для [[арган]]а або [[клявэсын]]у. [[Файл:Kollmann-Sun.png|значак|Дыяграма [[Аўгуст Фрэдэрык Крыстафэр Кольман|Аўгуста Фрэдэрыка Крыстафэра Кольмана]], дзе Бах зьмешчаны ў цэнтры музычнага сусьвету.]] Жывыя нашчадкі Баха, якія атрымалі ў спадчыну многія ягоныя рукапісы, ня ўсе аднолькава клапаціліся пра іхняй захаваньне, што прывяло да стратаў{{Зноска|Wolff|2000|Wolff|456–461}}. Найбольш актыўна спадчыну бацькі абараняў Карл Філіп Эмануэль. Гэтак ён быў суаўтарам бацькавага нэкралёгу, спрыяў публікацыі ягоных чатырохгалосых харалаў{{Зноска|Forkel|1920|Forkel|85—86}}, перадаваў некаторыя ягоныя творы і дапамог захаваць асноўную частку раней неапублікаванай музыкі{{Зноска|Forkel|1920|Forkel|85—86}}<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bach-digital.de/receive/BachDigitalPerson_agent_00001174?lang=en|загаловак=Bach, Carl Philipp Emanuel|выдавецтва=Bach Archive; et al.|дата публікацыі=06.04.2020}}</ref>. У 1805 годзе [[Абрагам Мэндэльсон]], які ажаніўся з адной з унучак [[Даніель Іцыг|Даніеля Іцыга]] (чыноўніка Фрыдрыха Вялікага і шчырага прыхільніка Баха), набыў значную калекцыю Бахавых рукапісаў, які раней захоўваў паходзілі ад Карл Філіп Эмануэль, і перадаў яе [[Бэрлінская сьпеўная акадэмія|Бэрлінскай сьпеўнай акадэміі]]<ref>{{артыкул|аўтар=Wolff, Christoph|загаловак=A Bach Cult in Late-Eighteenth-Century Berlin: Sara Levy’s Musical Salon|выданьне=Bulletin of the American Academy|старонкі=26—31|год=2005}}</ref>. Вільгэльм Фрыдэман, старэйшы сын, выконваў некалькі бацькавых кантатаў у [[Гале-на-Заале|Гале]], але, застаўшыся бяз працы, прадаў частку сваёй вялікай калекцыі бацькавых твораў<ref>Wollny, Peter (2006). [https://books.google.com/books?id=ixadkfy40bwC&pg=PA202 «Chapter Twelve: Wilhelm Friedemann Bach’s Halle Performances of Cantatas By His Father»]. Cambridge University Press. — С. 202—228. — ISBN 978-0-521-02891-2.</ref>{{Зноска|Forkel|1920|Forkel|139}}. Некалькі вучняў Баха, сярод якіх былі ягоны зяць [[Ёган Крыстаф Альтніколь]], а таксама [[Ёган Фрыдрых Агрыкала]], [[Ёган Кірнбэргер]] і [[Ёган Людвіг Крэбс]], таксама спрыялі распаўсюду Бахавай спадчыны. Раньнія прыхільнікі былі не абавязкова музыкамі. Напрыклад, Іцыг, высокапастаўны чыноўнік, ня быў музыкам<ref name="Wolff2005" >{{спасылка|спасылка=http://amacad.org/publications/bulletin/spring2005/wolff.pdf|загаловак=A Bach Cult in Late-Eighteenth-Century Berlin: Sara Levy’s Musical Salon|выдавец=Christoph Wolff|копія=https://web.archive.org/web/20160304032959/http://www.amacad.org/publications/bulletin/spring2005/wolff.pdf|дата копіі=04.03.2016}}</ref>. Ягоныя старэйшыя дачкі бралі ўрокі ў Кірнбэргера, а іхняя сястра Сара навучалася ў Вільгэльма Фрыдэмана Баха, які жыў у [[Бэрлін]]е ў 1774—1784 гадах<ref name="Wolff2005"/>{{Зноска|Applegate|2005|Applegate|14}}. [[Сара Іцыг Леві]] зь вялікім імпэтам зьбірала творы Баха і ягоных сыноў, а таксама стала мэцэнаткай Карла Філіпа Эмануэля Баха{{Зноска|Applegate|2005|Applegate|14}}. Пакуль Бах працаваў у Ляйпцыгу, выкананьні ягонай царкоўнай музыкі абмяжоўваліся некалькімі матэтамі і, пры ягоным вучні-кантары [[Ёган Фрыдрых Долес|Ёгане Фрыдрыху Долесе]], некаторымі ягонымі ''«Жарсьцямі»''. Паступова зьявілася новае пакаленьне аматараў Баха, якія рупліва зьбіралі і выдавалі ягоную музыку, у тым ліку буйныя творы, як то ''«Мэса сі мінор»'', і выконвалі іх прыватна. Адным зь іх быў [[Готфрыд ван Сьвітэн]], высокапастаўны аўстрыйскі чыноўнік, які адыграў ключавую ролю ў перадачы бахаўскай спадчыны кампазытарам [[венская клясычная школа|венскай школы]]. Гайдн валодаў рукапіснымі копіямі ''«Добра тэмпэраванага клявіру»'' і ''«Мэсы сі мінор»'' і быў пад уплывам бахаўскай музыкі. Моцарт меў копію аднаго з бахаўскіх матэтаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00000066|загаловак=A-Wgm A 169 b (III 31685)|копія=https://web.archive.org/web/20151208153544/http://www.bachdigital.de/receive/BachDigitalSource_source_00000066|дата копіі=08.12.2015}}</ref>, транськрыптаваў некаторыя ягоныя інструмэнтальныя творы, якто ''«Прэлюдыі і фугі для скрыпкі, альта і віялянчэлі»'', K. 404a (1782), ''«Фугі для 2 скрыпак, альта і віялянчэлі»'', K. 405 (1782)<ref>{{кніга|імя=Ludwig Ritter von|прозьвішча=Köchel|спасылка=https://books.google.com/books?id=kV4VAAAAYAAJ|загаловак=Chronologisch-thematisches Verzeichniss sämmtlicher Tonwerke Wolfgang Amade Mozart's|выдавецтва=Breitkopf & Härtel|год=1862}}</ref>, а таксама сам складаў кантрапунктычную музыку пад уплывам ягонага стылю<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.schillerinstitut.dk/bach.html|загаловак=Bach, Mozart and the 'Musical Midwife'|копія=https://web.archive.org/web/20151104145350/http://www.schillerinstitut.dk/bach.html|дата копіі=04.11.2015}}</ref><ref>Brown, A. Peter (2002). «The Symphonic Repertoire» (Volume 2). Indiana University Press. — С. 423—432. — ISBN 978-0-253-33487-9.</ref>. Бэтговэн вывучыў ''«Добра тэмпэраваны клявір»'' цалкам да веку 11-ці гадоў у 1781 годзе і называў Баха «прабацькам гармоніі»<ref>Heartz, Daniel (2008). [https://books.google.com/books?id=0wp2CQAAQBAJ&pg=PA678 «Mozart, Haydn and Early Beethoven: 1781–1802»]. W. W. Norton. — С. 678. — ISBN 978-0-393-28578-9.</ref><ref name="Schenk">{{кніга|аўтар=Schenk, Erich; Winston, Richard; Winston, Clara|загаловак=Mozart and His Times|выдавецтва=Alfred A. Knopf|год=1959|старонкі=452}}</ref><ref>Green, Edward Noel. «Chromatic Completion in the Late Vocal Music of Haydn and Mozart: A Technical, Philosophic, and Historical Study». New York University. — С. 273. — ISBN 978-0-549-79451-6.</ref>. === XIX стагодзьдзе === {{Лютэранства}} У 1802 годзе [[Ёган Нікаляўс Форкель]] апублікаваў кнігу ''«Ёган Сэбастыян Бах: Ягонае жыцьцё, мастацтва і праца»'', якая стала першай біяграфіяй творцы<ref>{{кніга|імя=Martin|прозьвішча=Geck|спасылка=https://archive.org/details/johannsebastianb00geck|загаловак=Johann Sebastian Bach: Life and Work|выдавецтва=Harcourt|год=2006|isbn=978-0-15-100648-9}}</ref>. У 1805 годзе Абрагам Мэндэльсон набыў значную калекцыю Бахавых рукапісаў, што трапілі яму з калекцыі Карла Філіпа Эмануэля, і перадаў іх Бэрлінскай сьпеўнай акадэміі<ref name="Wolff2005" />. Сьпеўная акадэмія час ад часу выконвала бахаўскія творы на публічных канцэртах, напрыклад ягоны першы канцэрт для клявэсыну, а за інструмэнтам была Сара Іцыг Леві<ref name="Wolff2005" />. Пачынаючы з Бахаўскага адраджэньня XIX стагодзьдзя, ён шырока лічыцца адным з найвялікшых кампазытараў у гісторыі заходняй музыкі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199757824/obo-9780199757824-0043.xml|загаловак=Johann Sebastian Bach|выдавецтва=Oxford University Press|назва праекту=Oxford Bibliographies: Music}}</ref>. [[Файл:Altes Bachdenkmal (Leipzig) - Holzstich.jpg|значак|зьлева|Выява старога помніка Баху, ахвяраванага [[Фэлікс Мэндэльсон|Фэліксам Мэндэльсонам]], спраектаванага [[Эдуард Бэндэман|Эдуардам Бэндэманам]], [[Эрнст Рычэль|Эрнстам Рычэлем]] і [[Юліюс Гюбнэр|Юліюсам Гюбнэрам]] у [[Ляйпцыг]]у ў 1843 годзе.]] У першыя дзесяцігодзьдзі XIX стагодзьдзя колькасьць першых публікацыяў бахаўскай музыкі паступова павялічвалася. Гэтак, [[Breitkopf & Härtel]] пачала выдаваць харалавыя прэлюдыі{{Зноска|Schneider|1907|Schneider|94}}, Hoffmeister надрукавала музыку для клявэсыну{{Зноска|Schneider|1907|Schneider|96—97}}, а ''«Добра тэмпэраваны клявір»'' быў надрукаваны адначасна N. Simrock (у [[Нямеччына|Нямеччыне]]), [[Ганс Георг Нэгелі|Гансам Георгам Нэгелі]] (у [[Швайцарыя|Швайцарыі]]) і [[Франц Антон Гофмайстэр|Францам Антонам Гофмайстэрам]] (у Нямеччыне і Аўстрыі) у 1801 годзе{{Зноска|Schneider|1907|Schneider|100}}. Выдавалася і вакальная музыка, сярод якіх матэты ў 1802 і 1803 гадах, а затым вэрсія ''«Магніфікату ў мі-бэмоль мажор»'', мэса ''«Кірые-Глёрыя ў ля-мажоры»'' і кантата ''«Цьвярдыня наша — Вечны Бог»''{{Зноска|Forkel|1920|Forkel|xvii}}. У 1818 годзе выдавец Ганс Георг Нэгелі назваў ''«Мэсу сі мінор»'' найвялікшай кампазыцыяй усіх часоў. Уплыў Баха адчуваўся і ў наступнага пакаленьня раньніх рамантыкаў<ref name="Schenk"/>. [[Фэлікс Мэндэльсон]] у веку 13 гадоў стварыў у 1822 годзе сваю першую вэрсію ''«Магніфікату»'', якая відавочна была натхнёная тады яшчэ неапублікаванай вэрсіяй Бахавага ''«Магніфікату ў рэ мажоры»''<ref>Mendelssohn Bartholdy, Felix (1996). Magnificat, MWV A2 edited by Pietro Zappalà. Carus. Foreword. — С. VI</ref>. Выкананьне ''«Жарсьцяў паводле Мацьвея»'' ў 1829 годзе, арганізаванае Фэліксам Мэндэльсонам, стала штуршком да [[Бахаўскае адраджэньне|Бахаўскага адраджэньня]]{{Зноска|Applegate|2005|Applegate|30—33}}. ''«Жарсьці паводле Яна»'' ўпершыню прагучаў у XIX стагодзьдзі ў 1833 годзе, а першае публічнае выкананьне ''«Мэсы сі мінор»'' адбылося ў 1844 годзе. Акрамя гэтых ды іншых публічных выкананьняў, а таксама павелічэньня ўвагі да кампазытара і ягоных твораў у друкаваных выданьнях, у 1830-я і 1840-я гады зьявіліся першыя публікацыі новых вакальных твораў Баха, сярод якіх шэсьць кантатаў, ''«Жарсьцяў паводле Мацьвея»'' і ''«Мэса сі мінор»''. У 1833 годзе ўпершыню была выдадзеная сэрыя арганных кампазыцыяў<ref>''Johann Sebastian Bach’s noch wenig bekannte Orgelcompositionen (auch am Pianoforte von einem oder zwei Spielern ausführbar)'', three volumes, edited by Adolph Bernhard Marx. Leipzig: Breitkopf & Härtel, 1833.</ref>. У 1835 годзе [[Фрыдэрык Шапэн]] пачаў ствараць свае 24 прэлюдыі, натхнёныя Бахавым ''«Добра тэмпэраваным клявірам»''<ref name="Taruskin">{{кніга|імя=Richard|прозьвішча=Taruskin|загаловак=The Oxford History of Western Music: Music in the Nineteenth Century|выдавецтва=Oxford University Press|старонкі=333—338|isbn=978-0-199-79602-1}}</ref>. У 1845 годзе [[Робэрт Шуман]] апублікаваў свае ''«Шэсьць фугаў у імя Баха»''<ref name="Taruskin"/>. Музыка Баха транськрыптавалася і аранжавалася ў адпаведнасьці з густамі і выканальніцкай практыкай таго часу кампазытарамі, як то [[Карл Фрыдрых Цэльтэр]], [[Робэрт Франц]] і [[Фэрэнц Ліст|Франц Ліст]], або спалучалася з новай музыкай, напрыклад з мэлёдыяй ''«Авэ Марыя»'' [[Шарль Гуно|Шарля Гуно]]<ref>{{кніга|імя=Herbert|прозьвішча=Kupferberg|спасылка=https://archive.org/details/basicallybach3000000kupf|загаловак=Basically Bach: A 300th Birthday Celebration|выдавецтва=McGraw-Hill|год=1985|старонкі=126|isbn=978-0-070-35646-7}}</ref>. Ліст зацікавіўся арганнай музыкай Ёгана Сэбастыяна Баха ў пачатку 1840-х гадоў, верагодна пад уплывам Мэндэльсона. Дзеля гэтага ён замовіў у парыскай фірмы Alexandre Père et Fils фартэпіяна-арган. Інструмэнт быў выраблены ў 1854 годзе пад наглядам [[Гектар Бэрліёз|Гектара Бэрліёза]] на аснове фартэпіяна Érard 1853 году і ўяўляў сабою камбінацыю фартэпіяна і гармоніі з трыма мануаламі і пэдальнай клявіятурай. Пазьней Ліст зрабіў транськрыпцыі бахаўскіх твораў, напрыклад ягонай ''«Вялікай фантазіі і фугі соль мінор»'' (BWV 542) для сольнага фартэпіяна<ref>{{спасылка|спасылка=https://concert.lisztacademy.hu/news/the-queen-of-instruments-in-liszts-oeuvre-118564|загаловак=The Queen of Instruments in Liszt’s Oeuvre|выдавецтва=Liszt Academy|дата публікацыі=09.04.2019}}</ref>. У 1850 годзе было зафундаванае [[Бахаўскае таварыства]], мэтай якога сталася папулярызацыя Бахавай музыкі. Таварыства абрала ''«Як прыгожа зьзяе ранішняя зорка»'' (BWV 1) у якасьці першага твору першага тому ''«Працаў Ёгана Сэбастыяна Баха»''. Робэрт Шуман, выдавец Новага музычнага часопісу, кантар [[Морыц Гаўптман]] і філёляг [[Ота Ёган]] ініцыявалі першае поўнае выданьне твораў Баха праз стагодзьдзе па ягонай сьмерці{{Зноска|Gardiner|2013|Gardiner|256}}<ref>{{кніга|імя=Ulrich|прозьвішча=Leisinger|спасылка=https://www.carusmedia.com/images-intern/medien//30/3100100/3100100x.pdf|загаловак=Johann Sebastian Bach / Wie schön leuchtet der Morgenstern / How beauteous is the morning star / BWV 1|выдавецтва=Carus-Verlag|старонкі=3–4}}</ref>. Першы том быў выдадзены ў 1851 годзе пад рэдакцыяй Гаўптмана. У другой палове XIX стагодзьдзя таварыства апублікавала поўнае выданьне ягоных твораў. У 1854 годзе [[Пэтэр Карнэліюс]] назваў Баха адным з «Трох Б», куды акрамя Баха трапілі Бэтговэн і Бэрліёз. У 1873—1880 гадах [[Філіп Шпіта]] выдаў біяграфію кампазытара, якая стала клясычнай працай пра жыцьцё і музыку творцы. Цягам XIX стагодзьдзя было апублікавана 200 кнігаў пра Баха. Да канца стагодзьдзя мясцовыя бахаўскія таварыствы ўзьніклі ў некалькіх гарадах, а ягоная музыка выконвалася ва ўсіх буйных музычных цэнтрах. У 1870 годзе [[Фрыдрых Ніцшэ]] пісаў [[Эрвін Родэ|Эрвіну Родэ]]: «На гэтым тыдні я тройчы слухаў ''“Жарсьці паводле Мацьвея”'', і кожны раз адчуваў тое самае пачуцьцё бязьмежнага захапленьня. Той, хто цалкам забыўся на хрысьціянства, сапраўды чуе тут [[Дабравесьце|Эвангельле]]»{{Зноска|Gardiner|2013|Gardiner|153}}. У Нямеччыне XIX стагодзьдзя Бах асацыяваўся з нацыянальным пачуцьцём. У Ангельшчыне Бах быў павязаны з адраджэньнем рэлігійнай і барочнай музыкі. Да канца стагодзьдзя Бах быў трывала замацаваны як адзін з найвялікшых кампазытараў з ухвалай як ягонай інструмэнтальнай, гэтак і вакальнай музыкі. === XX стагодзьдзе === [[Файл:Statue of J.S. Bach in Leipzig.jpg|значак|Статуя Баху, якая была ўсталяваная ў Ляйпцыгу ў 1908 годзе.]] У XX стагодзьдзі прызнаньне музычнай і пэдагагічнай вартасьці твораў Баха працягвала павышацца. Гэтак, дзякуючы папулярызацыі ''«Сюітаў для віялянчэлі»'' [[Паблё Казальс]]ам, які выконваў творы Баха і запісаў іх<ref>{{навіна|спасылка=https://www.npr.org/2011/11/23/142700464/robert-johnson-and-pablo-casals-game-changers-turn-75|загаловак=Robert Johnson and Pablo Casals’ Game Changers Turn 70|выдавец=National Public Radio|копія=https://web.archive.org/web/20120224050857/http://www.npr.org/2011/11/23/142700464/robert-johnson-and-pablo-casals-game-changers-turn-75|дата копіі=24.02.2012}}</ref>. [[Клёд Дэбюсі]] называў Баха «дабратворным Богам», да якога музыкі павінны ўзносіць малітву перад пачаткам працы, каб быць захаванымі ад пасярэднасьці<ref>{{кніга|імя=Anthony|прозьвішча=Tommasini|загаловак=The Indispensable Composers: A Personal Guide|год=2018}}</ref>. Дэбютны запіс [[Глен Гульд|Глена Гульда]] 1955 году ператварыў Бахавы твор ''«Гольдбэрг-варыяцыі»'' з малавядомага, які часта лічыўся эзатэрычным, у частку стандартнага фартэпіяннага рэпэртуару<ref>{{артыкул|загаловак=Glenn Gould and the Interpreter's Prerogative|выданьне=The Musical Times|том=131|нумар=1763|старонкі=25—27|год=01.1990|DOI=10.2307/965621}}</ref>. Кружэлка мела значныя для клясычнай музыкі продажы, бо паведамлялася, што да 1960 году яна разышлася ў 40 тысячаў асобнікаў, а да сьмерці Гульда ў 1982 годзе колькасьць праданых кружэлак ужо сягала 100 тысячаў<ref>{{кніга|імя=Kevin|прозьвішча=Bazzana|спасылка=https://books.google.com/books?id=Fj_c-WF9sBIC&q=Wondrous%20Strange%3A%20The%20Life%20and%20Art%20of%20Glenn%20Gould&pg=PP5|загаловак=Wondrous Strange: The Life and Art of Glenn Gould|выдавецтва=McClelland & Stewart|год=2003|старонкі=153|isbn=978-0-771-01101-6}}</ref><ref>{{артыкул|загаловак=Reissues: Glenn Gould – 'A State of Wonder: The Complete Goldberg Variations 1955 & 1981' [review]|выданьне=Goldmine|том=29|нумар=24|старонкі=63|год=28.11.2003}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.allaboutjazz.com/a-state-of-wonder-the-complete-goldberg-variations-1955-and-1981-glenn-gould-sony-classical-review-by-colin-fleming|загаловак=A State of Wonder: The Complete Goldberg Variations 1955 & 1981|выдавецтва=All About Jazz: Beyond Jazz|дата публікацыі=12.07.2004}}</ref>. [[Андрэс Сэговія]] пакінуў значную частку рэдагаваных твораў і транськрыпцыяў для клясычнай гітары, у тым ліку транськрыпцыю [[чакона|чаконы]] з ''«Партыты №2 для скрыпкі»'' (BWV 1004)<ref>«Andres Segovia Plays Bach». Saga Records. 1969. STFID 2160.</ref>. Важным напрамкам у другой палове XX стагодзьдзя стала гістарычная выканальніцкая практыка<ref>{{артыкул|аўтар=Wolff, Christoph|загаловак=Reviews of Records, Johann Sebastian Bach: ''Musikalisches Opfer''|выданьне=The Musical Quarterly|том=58|нумар=3|старонкі=496—501|год=07.1972|DOI=10.1093/mq/LVIII.3.496}}</ref>. Клявішная музыка Баха зноў пачала выконвацца на клявэсыне і іншых барочных інструмэнтах, а не на сучасных фартэпіяна і рамантычных арганах XIX стагодзьдзя. Ансамблі, што гралі і сьпявалі музыку Баха, ня толькі выкарыстоўвалі інструмэнты і стыль выкананьня ягонай эпохі, але і скарацілі склад да памераў, блізкіх да тых, якія Бах ужываў у сваіх выкананьнях<ref>{{спасылка|аўтар=McComb, Todd M.|спасылка=http://www.medieval.org/emfaq/misc/whatis.htm#hip|загаловак=What is Early Music?–Historically Informed Performance|выдавецтва=Early Music FAQ|копія=https://web.archive.org/web/20150106133856/http://www.medieval.org/emfaq/misc/whatis.htm#hip|дата копіі=06.01.2015}}</ref>. Але гэта быў не адзіны шлях вяртаньня музыкі Баха на першы плян у XX стагодзьдзі. Гэтак, ягоныя творы гучалі ў самых розных вэрсіях, пачынаючы ад позьнерамантычнай сэрыі ''«Выданьні Бах-Бузоні»'' [[Фэручча Бузоні]] да аркестровак [[Леапольд Стакоўскі|Леапольда Стакоўскага]], чыя інтэрпрэтацыя ''«Такаты і фугі рэ мінор»'' была ўжытая ў пачатку фільму «[[Фантазіі (мультфільм)|Фантазіі]]» студыі [[The Walt Disney Company|Дыснэй]]{{Cite book |last=Culhane |first=John |title=Walt Disney's Fantasia |url=https://archive.org/details/waltdisneysfanta00culh/ |publisher=Harry N. Abrams Inc. |year=1983 |isbn=978-3-822--80393-6 |старонкі=35 |url-access=registration}}. [[Файл:Fotothek df roe-neg 0002806 004 Besucher der Messe in der Thomaskirche zu Ehren Bachs.jpg|значак|зьлева|Паніхіда па Баху ў ляйпцыскай царкве сьвятога Томаша, якая была зладжаная ў 1950 годзе ў 200-ю гадавіну сьмерці кампазытара.]] Музыка Баха паўплывала і на іншыя жанры. Джазавыя музыкі таксама адаптавалі яе ў сваіх творах. [[Жак Люсье]]<ref>{{навіна|аўтар=Fordham, John|спасылка=https://www.theguardian.com/music/2019/mar/07/jacques-loussier-obituary|загаловак=Jacques Loussier Obituary / French Pianist and Composer Who Applied Jazz Improvisation and Swing to Bach's Exquisite symmetries|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=07.03.2019}}</ref>, [[Ен Андэрсан]], [[Юры Кейн]] і [[Modern Jazz Quartet]] былі сярод тых, хто ствараў джазавыя вэрсіі на грунце Бахавых твораў<ref>{{спасылка|аўтар=Shipton, Alyn|спасылка=https://www.bbc.co.uk/radio3/bach/bachatozj.shtml|загаловак=Bach and Jazz|выдавецтва=BBC Radio 3|копія=https://web.archive.org/web/20130924034912/http://www.bbc.co.uk/radio3/bach/bachatozj.shtml|дата копіі=24.09.2013}}</ref>. Некалькі кампазытараў XX стагодзьдзя зьвярталіся да Баха або ягонай музыкі, напрыклад [[Эжэн Ізаі]] ў ''«Шасьці санатах для сольнай скрыпкі»''<ref>{{кніга|імя=Frederick H.|прозьвішча=Martens|загаловак=Violin Mastery – Talks with Master Violinists and Teachers|выдавецтва=Frederick A. Stokes, Co.|год=1919}}</ref>, [[Дзьмітры Шастаковіч]] у ''«24 прэлюдыях і фугах»''<ref>{{кніга|імя=Mark|прозьвішча=Mazullo|загаловак=Shostakovich's Preludes and Fugues: Contexts, Style, Performance|выдавецтва=Yale University Press|год=2010|старонкі=27|isbn=978-0-300-14943-2}}</ref>, і [[Эйтар Віла-Лобас]] у ''«Бразыльскіх бахіянах»''. Шмат публікацыяў быў прысьвечаныя Баху Новым бахаўскім таварыствам. Былі створаныя розныя біяграфіі і зробленыя дасьледаваньні, напісаныя, між іншым, [[Альбэрт Швайцэр|Альбэртам Швайцэрам]], [[Чарлз Сэнфард Тэры|Чарлзам Сэнфардам Тэры]], Альфрэдам Дурам, Крыстафам Вольфам, Пітэрам Ўільямзам і Джонам Батам. У 1950 годзе пабачыла сьвет першае выданьне [[BWV|Каталёгу твораў Баха]]. Кнігі кшталту ''«Гёдэль, Эшэр, Бах»'' разглядалі мастацтва кампазытара ў шырэйшым кантэксьце. У 1990-я гады музыка Баха шырока слухалася, выконвалася, трансьлявалася, аранжавалася, адаптавалася і камэнтавалася<ref name="KVNM2000">Rokus de Groot (2000). [https://www.jstor.org/stable/939103 «And Nowhere Bach. Bach Reception in a Late Twentieth-Century Dutch Composition by Elmer Schönberger»] in «Tijdschrift van de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis», volume 50, no. 1/2. — . С. 145—158.</ref>. Каля 2000 году, да 250-годзьдзя сьмерці Баха, тры гуказапісныя кампаніі выпусьцілі калекцыйныя выданьні запісаў усіх ягоных твораў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.musicweb-international.com/classrev/2001/Dec01/BrilliantBach.htm|загаловак=Bach Edition|выдавец=BrilliantBach|копія=https://web.archive.org/web/20161110120315/http://www.musicweb-international.com/classrev/2001/Dec01/BrilliantBach.htm|дата копіі=10.11.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.amazon.com/Bach-2000-Johann-Sebastian/dp/B00001IV8B|загаловак=Bach 2000 Box set, Limited Edition|копія=https://web.archive.org/web/20161012031531/https://www.amazon.com/Bach-2000-Johann-Sebastian/dp/B00001IV8B|дата копіі=12.10.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.haenssler-classic.de/en/series-and-editions/johann-sebastian-bach-edition/the-complete-works/the-complete-cd-edition.html|загаловак=Bach-Edition: The Complete Works (172 CDs & CDR)|копія=https://web.archive.org/web/20150929224617/http://www.haenssler-classic.de/en/series-and-editions/johann-sebastian-bach-edition/the-complete-works/the-complete-cd-edition.html|дата копіі=29.09.2015}}</ref>. Тры творы Баха былі ўлучаныя ў сьпіс твораў [[Залатая плыта „Вояджэра“|Залатой плыты «Вояджэру»]], якая зьмяшчае набор відарысаў, гукаў, моваў і музыкі Зямлі, якія былі адпраўленыя ў космас разам з двума зондамі [[Вояджэр (касьмічная праграма)|Вояджэру]]. Сярод твораў Баха туды трапілі першая частка ''«Брандэнбурскага канцэрту № 2»'' у выкананьні [[Карл Рыхтэр|Карла Рыхтэра]], ''«Гавот ан рандо»'' з ''«Партыты № 3 для скрыпкі»'' ў выкананьні [[Арцюр Грум’ё|Арцюра Грум’ё]], і ''«Прэлюдыя і фуга № 1 до мажор»'' з ''«Добра тэмпэраванага клявіру»'' ў выкананьні Глена Гульда<ref>{{спасылка|спасылка=http://voyager.jpl.nasa.gov/spacecraft/music.html|загаловак=Golden Record: Music from Earth|выдавецтва=NASA|копія=https://web.archive.org/web/20130701054325/http://voyager.jpl.nasa.gov/spacecraft/music.html|дата копіі=01.07.2013}}</ref>. Да іншых ушанаваньняў памяці Баха ў XX стагодзьдзі належаць помнікі, усталяваныя ў ягоны гонар, а таксама назвы вуліцаў і нават нябесных аб’ектаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/537|загаловак=Bach|копія=https://web.archive.org/web/20111023211415/http://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/537|дата копіі=23.10.2011}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=1814+Bach|загаловак=JPL Small-Body Database Browser|копія=https://web.archive.org/web/20170224022624/http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=1814+Bach|дата копіі=24.02.2017}}</ref>. Мноства музычных калектываў узялі імя кампазытара, а таксама на розных кантынэнтах ладзіліся бахаўскія фэстывалі. Існуюць таксама конкурсы і прэміі, названыя ягоным імём. Калі да канца XIX стагодзьдзя Бах інтэрпрэтаваўся ў кантэксьце нацыяналізму і рэлігійнага адраджэньня, тады як у канцы XX стагодзьдзя ён стаў аб’ектам сэкулярызаванага рэлігійнага мастацтва<ref name="KVNM2000" />. === XXI стагодзьдзе === У XXI стагодзьдзі творы Баха сталі дасяжнымі анлайн, дзякуючы напрыклад праекту [[International Music Score Library Project]]. Факсымільныя выданьні высокай якасьці з аўтографаў Баха сталі дасяжнымі на сайце Bach Digital<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bach-digital.de/content/project.xml?XSL.lastPage.SESSION=/content/project.xml|загаловак=Bach Digital|выдавецтва=Bach Digital}}</ref>. У XXI стагодзьдзя працягнулі пісаць і дасьледваць творчасьць кампазытара. У 2011 годзе галоўны крытык клясычнай музыкі ''[[The New York Times]]'' [[Энтані Тамазыні]] назваў Баха найвялікшым кампазытарам усіх часоў, за яго непараўнальную камбінацыю дасканалага музычнага майстэрства і глыбокай выразнасьці. Музычны крытык Алекс Рос пісаў, што Бах стаў абсалютным майстрам мастацтва таму, што аніколі не пераставаў быць вучнем. Ягоныя найвышэйшыя сакральныя творы, сярод якіх дзьве захаваныя ''«Жарсьці»'' з 1720-х гадоў і ''«Мэса сі мінор»'', ёсьць вынікам сынтэзу, у якіх сьвецкія сродкі служаць духоўным мэтам. У літургічным календары [[Эпіскапальная царква|Эпіскапальнай царквы]] дзень ушанаваньня Баха прыпадае на 28 ліпеня<ref>{{кніга|спасылка=https://books.google.com/books?id=bEq7DwAAQBAJ|загаловак=Lesser Feasts and Fasts 2018|выдавецтва=Church Publishing, Inc.|isbn=978-1-64065-235-4}}</ref>. У той жа дзень у календары сьвятых некаторых лютэранскіх цэркваў узгадваюць Баха, Гэндэля і [[Гайнрых Шуц|Гайнрыха Шуца]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://download.elca.org/ELCA%20Resource%20Repository/What_is_Church_Music_Sunday.pdf|загаловак=Church Music Sunday|выдавецтва=Evangelical Lutheran Church in America|дата публікацыі=2013}}</ref>. Уснуе больш за 150 запісаў ''«Добра тэмпэраванага клявіру»''<ref>Bach Cantatas Website, [http://www.bach-cantatas.com/NVD/BWV846-869-Rec8.htm «Well-Tempered Clavier»]. Book 1, BWV 846–869 Recordings — Part 8.</ref>. У 2015 годзе асабістая аўтографная копія ''«Мэсы сі мінор»'', якая захоўваецца ў [[Бэрлінкая дзяржаўная бібліятэка|Бэрлінскай дзяржаўнай бібліятэцы]], была ўлучаная ў сьпіс [[Памяць сьвету|Памяці сьвету]] [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры|ЮНЭСКО]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://en.unesco.org/memoryoftheworld/registry/351|загаловак=Autograph of h-Moll-Messe (Mass in B minor) by Johann Sebastian Bach|выдавецтва=UNESCO|дата публікацыі=2015}}</ref>. 21 сакавіка 2019 году Бах быў ушанаваны інтэрактыўным [[Google Doodle]], які з дапамогай машыннага навучаньня сынтэзаваў мэлёдыю ў ягоным характэрным стылі<ref>{{спасылка|спасылка=https://doodles.google/doodle/celebrating-johann-sebastian-bach/|загаловак=Celebrating Johann Sebastian Bach|выдавецтва=www.google.com|копія=https://web.archive.org/web/20210123154956/https://www.google.com/doodles/celebrating-johann-sebastian-bach|дата копіі=23.01.2021}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{кніга|імя=Celia|прозьвішча=Applegate|загаловак=Bach in Berlin: Nation and Culture in Mendelssohn’s revival of the St. Matthew Passion|выдавецтва=Cornell University Press|год=2005|isbn=978-0-801-44389-3|ref=Applegate}} * {{кніга|імя=Johann Nikolaus|прозьвішча=Forkel|загаловак=Johann Sebastian Bach: His Life, Art, and Work|выдавецтва=Harcourt, Brace and Howe; Constable|год=1920|ref=Forkel}} * {{кніга|імя=John Eliot|прозьвішча=Gardiner|загаловак=Music in the Castle of Heaven: A Portrait of Johann Sebastian Bach|выдавецтва=Allen Lane|год=2013|isbn=978-0-713-99662-3|ref=Gardiner}} * {{артыкул|аўтар=Schneider, Max|загаловак=Verzeichnis der bis zum Jahre 1851 gedruckten (und der geschrieben im Handel gewesenen) Werke von Johann Sebastian Bach|выданьне=Bach-Jahrbuch|том=VII|старонкі=84—113|год=1907|ref=Schneider}} * {{кніга|імя=Christoph|прозьвішча=Wolff|загаловак=Johann Sebastian Bach: The Learned Musician|выдавецтва=Oxford University Press|год=2000|isbn=978-0-19-816534-7|ref=Wolff}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20130603195202/http://oregonbachfestival.com/digitalbach/matthew/ Жарсьці паводле Мацьвея] {{ref-de}} {{ref-en}} {{ref-fr}} {{ref-es}} {{ref-it}} {{ref-ja}} {{ref-pt}} {{ref-hu}} {{ref-ru}} {{ref-sv}} {{ref-ca}} {{ref-zh}} * [https://web.archive.org/web/20120806191249/http://oregonbachfestival.com/digitalbach/bminor/ Мэса сі мінор] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20120616025516/http://oregonbachfestival.com/digitalbach/goldberg/ Klavier-Übung IV] {{ref-en}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бах, Ёган Сэбастыян}} [[Катэгорыя:Барокавыя кампазытары]] [[Катэгорыя:Хрысьціянскія кампазытары]] [[Катэгорыя:Кампазытары для аргана]] [[Катэгорыя:Кампазытары для клявэсына]] [[Катэгорыя:Клясычныя кампазытары]] [[Катэгорыя:Капэльмайстры]] [[Катэгорыя:Канцэртмайстры]] [[Катэгорыя:Нямецкія арганісты]] [[Катэгорыя:Клясычныя арганісты]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] [[Катэгорыя:Леўшуны]] [[Катэгорыя:Нямецкія масоны]] [[Катэгорыя:Нямецкія мужчыны-музыкі]] [[Катэгорыя:Сьляпыя немцы]] [[Катэгорыя:Асобы на мазамбіцкіх паштовых марках]] [[Катэгорыя:Асобы на кубінскіх паштовых марках]] [[Катэгорыя:Бахі]] [[Катэгорыя:Ёган Сэбастыян Бах| ]] [[Катэгорыя:Асобы, у гонар якіх названы астэроід]] [[Катэгорыя:Асобы, у гонар якіх названы кратэр на Мэркурыі]] [[Катэгорыя:Уведзеныя ў залю славы Вальгалы]] [[Катэгорыя:Памерлі ад пасьляапэрацыйных ускладненьняў]] [[Катэгорыя:Нямецкія лютэране]] [[Катэгорыя:Асобы лютэранскага літургічнага календара]] jd2dossziz6nb2p8puipjbj41hblqsu Вяжышча (Гомельская вобласьць) 0 13360 2674540 2569917 2026-06-17T15:18:47Z Rabbi Mendl 18959 [[Вікіпэдыя:Выявы|выява]] 2674540 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Вяжышча}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Вяжышча |Лацінка = Viažyšča |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Вяжышча |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 39 |Шырата сэкундаў = 39 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 39 |Даўгата сэкундаў = 25 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Вяжы́шча'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Славечна|Славечны]]. Уваходзіла ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. <center><gallery mode=packed heights=180> Файл:Vyazishche abandoned house overgrown yard.jpg Файл:Vyazishche abandoned wooden house.jpg Файл:Vyazishche overgrown village street.jpg Файл:Vyazishche forest tree traditional beehive.jpg </gallery></center> == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] mqwpdzaxq5qugzpyhnsxn2t13tii8xl Францішак Палацкі 0 15557 2674628 2495402 2026-06-18T03:47:57Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674628 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Фота = PalackyLitho.jpg |Подпіс выявы = Францішак Палацкі }} '''Франці́шак Па́лацкі''' ({{мова-cs|František Palacký}}; 14 чэрвеня 1798, [[Годславіцэ]], [[Маравія]] — 26 траўня 1876, [[Прага]]) — [[Чэхія|чэскі]] гісторык, літаратар, палітык і грамадзкі дзеяч. Часта мянуецца «бацькам чэскай гістарыяграфіі». Найвышэйшае дасягненьне — «Гісторыя народу чэскага ў Чэхіі і Маравіі» ў 5 тамах (нямецкае выданьне — 1836—1876, чэскае выданьне — 1848—1876). Даведзеная да 1526 году. Як гістарыёграф прыналежыў да [[рамантызм|рамантычнай]] традыцыі. Палацкі быў першым загадчыкам гістарычнага аддзелу [[Нацыянальны музэй (Прага)|Нацыянальнага музэю]] (1818—1841), з 1827 году па яго ініцыятыве музэй пачаў навуковыя публікацыі на чэскай мове. Як палітык — прыхільнік і адзін з творцаў канцэпцыі [[аўстраславізм]]у. Удзельнік [[Рэвалюцыя 1848—1849 гадоў у Аўстрыйскай імпэрыі|рэвалюцыі 1848—1849 гадоў]]. Крах плянаў фэдэралістаў і імпрэза рэакцыі прымусілі яго ў 1852 годзе пакінуць палітыку. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20071006101542/http://dejiny.nln.cz/Bibl/Palacky.html Бібліяграфія Францішка Палацкага] {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Палацкі, Францішак}} [[Катэгорыя:Чэскія літаратары]] [[Катэгорыя:Чэскія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Чэскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Чэскае нацыянальнае адраджэньне]] [[Катэгорыя:Сябры-карэспандэнты Санкт-Пецярбурскай акадэміі навук]] rvq38ockegjzrwqp8f87rka3x9vb50p Хімічны элемэнт 0 19455 2674649 2615554 2026-06-18T07:29:56Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674649 wikitext text/x-wiki '''Хімі́чны элемэ́нт''', таксама '''хэмі́чны элемэ́нт'''<ref>Слоўнік фізычнае тэрміналёгіі (праект). [[Менск]]: Інбелкульт, 1929, БНТ</ref><ref>Слоўнік хэмічнае тэрміналёгіі (праект). [[Менск]]: Інбелкульт, 1927, БНТ</ref> — сукупнасьць [[атам]]аў з аднолькавым [[Электрычны зарад|зарадам]] [[атамнае ядро|ядра]]; адзін з найважнейшых паняткаў [[хімія|хіміі]]. Элемэнты пазначаюцца адной ці дзьвюма літарамі [[лацінскі альфабэт|лацінскага альфабэту]]. Існуюць у форме [[Простыя рэчывы|простых рэчываў]] і ў складзе [[Складаныя рэчывы|складаных рэчываў]]. Некаторыя элемэнты ў свабодным стане ўтвараюць некалькі [[Алятропія|алятропных]] мадыфікацыяў. Пашыранасьць хімічных элемэнтаў на [[Зямля|Зямлі]] акрэсьліваецца [[кларк элемэнту|кларкамі элемэнтаў]]. Ператварэньне атамаў аднаго элемэнту ў атамы іншага адбываецца пры [[ядравая рэакцыя|ядравых рэакцыях]]. Хімічныя элемэнты вывучаюцца [[неарганічная хімія|неарганічнай хіміяй]]. Самыя лёгкія хімічныя элемэнты, у тым ліку [[вадарод]], [[гель]], а таксама ў меншай ступені [[літ]], [[бэрыль (элемэнт)|бэрыль]] і [[бор (элемэнт)|бор]], як мяркуецца, былі створаны рознымі касьмічнымі працэсамі падчас [[Вялікі выбух|Вялікага выбуху]] й касьмічнымі прамянямі расшчапленьня. Зьяўленьне цяжкіх элемэнтаў, пачынаючы з вугляроду да вельмі цяжкіх элемэнтаў, абумоўліваецца [[зорны нуклеосынтэз|зорным нуклеосынтэзам]], які адбываецца ў плянэтарных туманнасьцях і [[звышновая|звышновых]], а пазьней праз выбух распаўсюджваюцца па касьмічнай прасторы<ref>E. M. Burbidge, G. R. Burbidge, W. A. Fowler, F. Hoyle (1957). «Synthesis of the Elements in Stars». Reviews of Modern Physics 29 (4): 547–650.</ref>. Высокае багацьце кіслароду, [[крэмн]]а й [[жалеза]] на Зямлі адлюстроўвае іхнае агульнае паходжаньне з такіх зорак. У той час як большасьць элемэнтаў, як правіла, разглядаецца як стабільныя, невялікая колькасьць прыроднай трансфармацыі аднаго элемэнта да іншага адбываецца таксама ў цяперашні час праз распад [[радыяактыўнасьць|радыяактыўных элемэнтаў]], а таксама іншых прыродных ядравых працэсаў. Вадарод і гель зьяўляюцца на сёньняшні дзень найбольш распаўсюджанымі элемэнтамі ў [[Сусьвет|Сусьвеце]]. Тым ня менш, жалеза зьяўляецца самым распаўсюджаным элемэнтам Зямлі паводле масы, а кісларод зьяўляецца найбольш распаўсюджаным элемэнтам у [[зямная кара|зямной кары]]<ref>Los Alamos National Laboratory (2011). [http://periodic.lanl.gov/8.shtml «Periodic Table of Elements: Oxygen»]. Los Alamos, New Mexico: Los Alamos National Security, LLC.</ref>. Не зважаючы на тое, што ўсе вядомыя хімічныя матэрыі складаюцца з гэтых элемэнтаў, сама хімічная матэрыя гіпатэтычна складае толькі каля 15% рэчываў у Сусьвеце. Астатняя частка, як мяркуецца, прыпадае на [[цёмная матэрыя|цёмную матэрыю]], то бок таямнічае рэчыва, якое не складаецца з хімічных элемэнтаў, паколькі ў ім адсутнічаюць [[пратон]]ы, [[нэўтрон]]аў або [[электрон]]ы<ref>Oerter, Robert (2006). The Theory of Almost Everything: The Standard Model, the Unsung Triumph of Modern Physics. Penguin. p. 223. ISBN 978-0-452-28786-0.</ref>. Калі два ці больш розных элемэнтаў хімічна аб’яднаны [[атам]]амі, якія ўтрымліваюцца разам з дапамогай [[хімічная сувязь|хімічных сувязяў]], вынікам гэтага зьяўляецца [[хімічнае злучэньне]]. Хімічныя злучэньні могуць складацца з элемэнтаў, аб’яднаных у дакладны нумар атамных суадносінаў, як то [[вада]] (H<sub>2</sub>O) , [[Соль|павараная соль]] (NaCl) і [[мінэрал]]ы, як то [[кварц]] (SiO<sub>2</sub>), [[кальцыт]] (CaCO<sub>3</sub>), і некаторых рудаў. Тым ня менш, хімічная сувязь многіх відаў элемэнтаў прыводзіць да стварэньня крышталічных [[цьвёрдае цела|цьвёрдых целаў]] і мэталічных [[стопак|стопкаў]], для якіх дакладнай хімічнай формулы не існуе. Адносна чыстыя прыклады ізаляваных элемэнтаў бяз прымешкаў ёсьць рэдкасьцю ў прыродзе. Па стане на лістапад 2011 году вызначанымі зьяўляліся 118 элемэнтаў, апошнім зь якіх быў [[унунсэпт]], вынайдзены ў 2010 годзе<ref>Oganessian, Yu. Ts.; Abdullin, F. Sh.; Bailey, P. D.; Benker, D. E.; Bennett, M. E.; Dmitriev, S. N.; Ezold, J. G.; Hamilton, J. H. et al. (2010). «Synthesis of a New Element with Atomic Number Z=117». Physical Review Letters (142502 ed.) (Physical Review Letter) 104 (14): 142502.</ref>. З 118 вядомых элемэнтаў, толькі першыя 98, як вядома, сустракаюцца на Зямлі, 80 зь іх зьяўляюцца стабільнымі, у той час як іншыя зьяўляюцца радыяактыўнымі, якія распадаюцца на больш лёгкія элемэнты з розным пэрыядам распаду ад часткі сэкунды да мільярдаў гадоў. Тыя элемэнты, якія не сустракаюцца ў прыродзе на Зямлі былі зроблены штучна, то бок зьяўляюцца сынтэтычнымі прадуктамі штучных ядравых рэакцыяў. == Гісторыя == Яшчэ [[антычнасьць|антычная]] філязофская думка паклала пачатак дзяленьню рэчываў на клясычныя элемэнты-стыхіі, каб растлумачыць назіраныя заканамернасьці ў прыродзе. Гэтыя элемэнты першапачаткова ставіліся да [[стыхія]]ў, як то зямля, вада, паветра і агонь, а не хімічных элемэнтаў сучаснай навукі. Тэрмін «элемэнты» быў упершыню выкарыстаны грэцкім філёзафам [[Плятон]]ам каля [[360 да н. э.|360 году да н. э.]] у сваім дыялёгу [[Тымэй (Плятон)|Тымэй]], які ўключаў у сябе абмеркаваньне складу неарганічных і арганічных целаў і зьяўляецца спэкулятыўным трактатам па [[хімія|хіміі]]. Пазьней [[Арыстотэль]] таксама выкарыстоўваў тэрмін элемэнты, дадаўшы пяты клясычных элемэнт гэтак званы [[этэр]], зь якога складаліся нябёсы паводле ягоных уяўленьняў. У эпоху росквіту [[альхімія|альхіміі]] вучэньне пра элемэнты мела характар уяўленьня элемэнтаў як нейкай якасьці. Першае навуковае вызначэньне элемэнтаў як нераскладальных, простых рэчываў даў (эмпірычна) [[Робэрт Бойль]] у 1661 годзе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Chemical elements}} * [https://web.archive.org/web/20141226135042/http://www.periodicvideos.com/ Відэаагляд усіх элемэнтаў]. Нотынггэмскі ўнівэрсытэт {{ref-en}} {{Пэрыядычная сыстэма хімічных элемэнтаў}} {{Накід:Хімія}} [[Катэгорыя:Хімічныя элемэнты| ]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] hr5usmg694pfm393c1h0ob8o2h8crae Усеўкраінскае аб’яднаньне «Свабода» 0 23387 2674619 2610709 2026-06-18T01:42:30Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674619 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Свабода (неадназначнасьць)}} {{Партыя |назва = Усеўкраінскае аб’яднаньне «Свабода» |тып = партыя |лягатып = Logo of the All-Ukrainian Union "Freedom".svg |подпіс = |памер = 200пкс |лідэр = [[Алег Цягнібок]] |заснаваная = 1995 |штаб-кватэра = Вуліца Багдана Хмяльніцкага 59-в, [[Кіеў]], [[Украіна]] |супрацоўніцтва = [[Эўрапейскі нацыянальны фронт]] |ідэалёгія = [[нацыяналізм]] |колькасьць = 15 000<ref name="diaspora.svoboda.org.ua">[https://web.archive.org/web/20100108212705/http://www.diaspora.svoboda.org.ua/pro_partiyu/istoriya/ Всеукраїнське об’єднання «Свобода» — Історія]{{ref-uk}}</ref> |назва парлямэнту = [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўная Рада]] |дэпутатаў у парлямэнце = {{Партыя месца|1|450|hex=#FFD700}} |назва мясцовых саветаў = абласныя рады |дэпутатаў у мясцовых саветах = {{Партыя месца|134|3040|hex=#FFD700}} |орган партыйнага друку = [[Всеукраїнське об'єднання «Свобода» (газэта)|Газэта ''Всеукраїнське об'єднання «Свобода»'']] |дэвіз = Мы ў сваёй, Богам дадзенай краіне!<br />''Ми у своїй, Богом даній країні!'' |сайт = [http://www.svoboda.org.ua/ svoboda.org.ua] }} '''Усеўкраінскае аб’яднаньне «Свабода»''' ({{мова-uk|{{Праслухаць|Всеукраїнське Об`єднання Свобода.ogg|Всеукраїнське об`єднання «Свобода»}}}}) — [[палітычная партыя]] [[Украіна|Украіны]], якая дзейнічае з 1991 года і была афіцыйна зарэгістравана Міністэрствам юстыцыі Ўкраіны ў 1995 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20120726004150/http://www.minjust.gov.ua/0/499 Міністерство юстиції України — перелік політичних партій в Україні]{{ref-uk}}</ref>. Да 2004 года партыя насіла назву «Сацыял-нацыянальная партыя Ўкраіны». Лідэр партыі — [[Алег Цягнібок]]. Партыя актыўна ўдзельнічала ў падзеях [[Эўрамайдан|Эўрамайдану]] і пасля рэвалюцыі ўвайшла ў ўрадавую кааліцыю «[[Эўрапейскі выбар (кааліцыя)|Эўрапейскі выбар]]». Падчас [[Вайна на Данбасе|вайны на Данбасе]] шмат сяброў партыі ўдзельнічалі ў канфлікце, а ў 2022 годзе, падчас [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (з 2022)|Расейскага ўварваньня ва Ўкраіну]] быў створаны [[Легіён Свабоды|добраахвотніцкі батальён «Свабода»]], які актыўна ўдзельнічае ў баявых дзеяннях пасля расейскага ўварвання ва Ўкраіну. == Гісторыя == === Заснаваньне === [[Файл:IN (white background).svg|міні|upright|Лягатып пэрыяду сацыял-нацыянальнай партыі Ўкраіны]] Партыя заснаваная 13 кастрычніка 1991 пад назвай «сацыял-нацыянальная партыя Ўкраіны» прадстаўнікамі грамадзкай арганізацыі вэтэранаў [[Аўганістан]]у, моладзевай арганізацыяй «Спадчына» (пад кіраўніцтвам [[Андрэй Парубій|Андрэя Парубія]]), Брацтва студэнтаў гораду [[Львоў|Львова]] (пад кіраўніцтвам [[Алег Цягнібок|Алега Цягнібока]]) і «Варты Руху» (пад кіраўніцтвам [[Яраслаў Андрушкіў|Яраслава Андрушківа]] і [[Юры Крываручка|Юрыя Крываручкі]]). Старшынём партыі быў абраны [[Яраслаў Андрушкіў]]. === Сацыял-нацыянальная партыя Ўкраіны === Ад 13 кастрычніка 1991 году да 14 лютага 2004 году партыя мела назву «сацыял-нацыянальная партыя Ўкраіны». На працягу першай паловы дзевяностых гадоў партыя выдавала партыйную газэту «[[Сацыял-нацыяналіст (газэта)|Сацыял-нацыяналіст]]». Партыйцы наладзілі абарону некалькіх сабораў [[Украінская праваслаўная царква Кіеўскага патрыярхату|Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхату]]. Партыя праводзіла мітынгі з патрабаваньнямі да [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўнай Рады]] захаваць за [[Украіна|Ўкраінай]] [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Крым]] і [[Чорнае мора|Чарнаморскі]] флёт. === Зьмена назвы і сымболікі === 14 лютага 2004 году на ІХ зьезьдзе СНПУ было прынятае рашэньне аб зьмене назвы і сымболікі партыі. Старшынём партыі быў абраны [[Алег Цягнібок]]. Замест сымбалю «Ідэя Nацыі» (Перакрыжаваныя літары «І», «N»), быў прыняты новы (стылізаваная выява [[Герб Украіны|Трызубу]]). Афіцыйнай ідэалёгіяй партыі заставаўся [[сацыял-нацыяналізм]], але па ісьце партыя стала менш радыкальнай. == Праграма == [[Файл:Облікова картка члена ВО Свобода стр.1.jpg|міні|зьлева|Картка, якую запаўняюць жадаючыя ўступіць ў УА «Свабода»]] УА «Свабода» падтрымлівае:<ref>[https://web.archive.org/web/20090213170137/http://www.tiahnybok.info/dokumenty_inshi/dokument003930.html Національна Конституція (проект Всеукраїнського об'єднання «Свобода»)]{{ref-uk}}</ref> * Ператварэньне [[Украіна|Ўкраіны]] ў прэзыдэнцкую [[Рэспубліка|рэспубліку]]. * Пераназваньне [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўнай Рады Ўкраіны]] ў Нацыянальную Раду Ўкраіны, таксама Ўсеўкраінскае аб’яднаньне «Свабода» прапануе скараціць тэрмін яе паўнамоцтваў зь пяці да трох гадоў. * Выбарнасьць судзьдзяў. * [[Дэрусіфікацыя|Дэрусіфікацыю]] [[Украіна|Ўкраіны]]. * [[Пратэкцыянізм]] на [[украінская мова|ўкраінамоўную]] прадукцыю (скасаваньне падаткаабкладаньня на кнігі, фільмы, аўдыё, відэа прадукцыю, праграмнае забесьпячэньне для кампутараў). * Прызнаньне на дзяржаўным узроўні ваяроў [[Украінская паўстанчая армія|Украінскай паўстанчай арміі]] барацьбітамі за незалежнасьць [[Украіна|Украіны]]. * Спыненьне залежнага становішча [[Украіна|Ўкраіны]] ад [[Расея|Расеі]] ў энэргетычнай сфэры шляхам павелічэньня здабычы ўласных [[нафта|нафты]] й [[прыродны газ|газу]], пошук новых партнэраў на [[Блізкі Ўсход|Блізкім Усходзе]], пераход на новыя тэхналёгіі. * Аднаўленьне ядзернага статуту [[Украіна|Ўкраіны]]. * Вывад [[Расея|расейскіх]] войскаў зь [[Севастопаль|Севастопалю]]. : '''''У сваёй праграме партыя абяцае''''' : ''У пытаньнях міграцыйнай палітыкі:'' * Забясьпечыць ільготныя ўмовы вяртаньня на Бацькаўшчыну этнічных [[украінцы|украінцаў]], якіх прымусам вывезьлі на чужыну альбо прымусілі эміграваць. * Заключыць двухбаковыя ўгоды аб легалізацыі працаўнікоў-украінцаў. Абараняць [[украінцы|украінцаў]] за мяжой усімі магчымымі сродкамі. * Стварыць умовы дзеля вяртаньня ўкраінскіх працаўнікоў на Бацькаўшчыну, а іх заробленыя грошы і ўласнасьць лічыць інвэстыцыямі, якія не абкладаюцца падаткамі. * Забраць асноўную падставу працоўнае міграцыі і дэмаграфічнае крызы — забясьпечыць канстытуцыйнае права на жытло кожнае ўкраінскае сям’і. Абавязаць будаўнічыя манаполіі будаваць сацыяльнае жыльлё за даступнымі коштамі. * Узмацніць абарону дзяржаўнай мяжы і ліквідаваць каналы нелегальнае міграцыі. Выкараніць карупцыйныя схемы беззаконнага наданьня грамадзянства [[Украіна|Ўкраіны]] і ўвесьці крымінальную адказнасьць за фіктыўнае запрашэньне патэнцыйных эмігрантаў. * Прыняць новы Закон аб грамадзянстве, згодна якому грамадзянства надаваць толькі тым асобам, якія нарадзіліся ва [[Украіна|Ўкраіне]], альбо зьяўляюцца этнічнымі [[Украінцы|ўкраінцамі]]. Пазбаўляць натуралізаваных іншаземцаў украінскага грамадзянства за крымінальныя злачынствы. * Стварыць адзіны дзяржаўны орган па пытаньнях міграцыйнае палітыкі. Увесьці адзіную сыстэму біямэтрычнага кантролю (база зьвестак адбіткаў пальцаў, сятчаткі вачэй і г. д.). Укласьці ўгоды зь іншымі краінамі аб вяртаньні нелегалаў. : ''У пытаньнях мовы:'' * Увесьці Закон «Аб абароне ўкраінскае мовы» замест дзейнага «Аб мовах ва Ўкраінскай ССР». Стварыць Дзяржаўны камітэт моўнае палітыкі, які б адказваў за абарону і распаўсюджаньне [[украінская мова|ўкраінскае мовы]]. * Забясьпечыць сынхронны гукавы пераклад дзяржаўнаю моваю іншамоўных выступаў, перадач, фільмаў на тэлебачаньні і радыё. Зьдзяйсьняць пераклад за сродкі ўласьнікаў СМІ. * Увесьці абавязковы іспыт па ўкраінскай мове для дзяржаўных службоўцаў ды кандыдатаў на выбарныя пасады. Абавязаць усіх дзяржаўных службоўцаў ужываць [[украінская мова|украінскую мову]] на працы і ў публічных выступах. === Вонкавая палітыка === На 2019 год УА «Свабода» кіравалася «Праграмай абароны ўкраінцаў», што зьмяшчала 8-ы разьдзел «Зьнешняя палітыка і абарона. Эўрапейскі ўкраінацэнтрызм і моцная дзяржава»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Праграма абароны ўкраінцаў|спасылка=https://svoboda.org.ua/party/program/|выдавец=УА «Свабода»|дата публікацыі=2019|дата доступу=28 сьнежня 2019}}</ref>. Паводле пункту 8.1 таго разьдзелу, прапаноўвалася «разарваць [[дыпляматычныя дачыненьні]], а таксама ўсе міжнародныя дамовы з Расейскай Фэдэрацыяй (РФ) і не аднаўляць іх да поўнай дэакупацыі Расеяй усіх украінскіх земляў». У пункце 8.4 заклікалі «ўвесьці візавы рэжым з РФ». Згодна з пунктам 8.6 прапаноўвалі "нацыяналізаваць прадпрыемствы, [[маёмасьць]] і іншыя актывы на землях Украіны, што належаць расейскім уласьнікам або маюць часткі расейскага капіталу, у якасьці пакрыцьця за [[Крымскі крызіс|анэксію Крыму]] і [[Вайна на Данбасе|акупацыю Данбасу]]. Паводле пункту 8.7, УА «Свабода» заклікала «ўвесьці [[ваеннае становішча]] ў прыфрантавых землях». Згодна з пунктам 8.8 мелі «падпарадкаваць Генэральнаму штабу ўсе сілавыя падразьдзяленьні, якія бяруць удзел у [[Расейская вайсковая інтэрвэнцыя ва Ўкраіну|маскоўска-ўкраінскай вайне]]», у тым ліку «вывесьці [[Нацыянальная гвардыя Ўкраіны|Нацыянальную гвардыю]] з падпарадкааньня Міністэрству ўнутраных справаў». У рамках пункту 8.10 прапаноўвалі правесьці «праверку на дэтэктары хлусьні і пераатэстацыю афіцэрскага складу структураў галіны бясьпекі і абароны». У пункце 8.12 зьмяшчаўся заклік «забясьпечыць стварэньне сучаснай сыстэмы [[Супрацьпаветраная абарона|супрацьпаветранай абароны]] (СПА) Ўкраіны, сумяшчальнай з сыстэмамі СПА дзяржаваў-удзельніцаў [[АПАД]]». Згодна з пунктам 8.13 мелі «ўсталяваць памер фінансаваньня [[Узброеныя сілы Ўкраіны|Ўзброеных сілаў Украіны]] на ўзроўні 5% [[СУП]]». Паводле пункту 8.14 УА «Свабода» меркавала «вызначыць пабудову Балта-[[Чорнае мора|Чарнаморскага]] саюзу ў якасьці стратэгічнай мэты зьнешнай палітыкі Ўкраіны. Уцягнуць у вайскова-палітычны і гаспадарчы блёк Балта-Чарнаморскай восі дзяржавы Цэнтральна-Ўсходняй Эўропы, Балтыі, [[Скандынавія|Скандынавіі]], Каўказу, [[Балканы|Балканаў]], а таксама басэйнаў Чорнага і [[Касьпійскае мора|Касьпійскага]] мора»<ref name="а">{{Навіна|аўтар=|загаловак=VIII. Зьнешняя палітыка і абарона. Эўрапейскі ўкраінацэнтрызм і моцная дзяржава|спасылка=https://svoboda.org.ua/party/program/viii/|выдавец=УА «Свабода»|дата публікацыі=2019|дата доступу=28 сьнежня 2019}}</ref>. Паводле пункту 8.15 Праграмы, УА «Свабода» мела «запусьціць доўгатэрміновую праграму падтрымкі палітычных рухаў [[Паняволеныя нацыі|прыгнечаных Масквой народаў]]», паспрыяць «абароне правоў і свабодаў, пашырэньню самакіравальных паўнамоцтваў этнічных украінцаў, якія кампактна пражываюць на землях РФ (гістарычныя ўкраінскія землі, што знаходзяцца ў складзе РФ, а таксама [[Шэры Клін|Шэры]], Зялёны, [[Малінавы Клін|Малінавы]] кліны)». У пункце 8.16 прапаноўвалі «блякаваць усялякія сувязі РФ з так званай [[Прыднястроўе|Прыднястроўскай]] Малдоўскай Рэспублікай». Згодна з пунктам 8.17 прадугледжвалася «ўцягнуць праз адмысловыя дзяржаўныя праграмы шматлікую [[Украінская дыяспара|ўкраінскую дыяспару]] ў [[Засьценны ўплыў|лябіяваньне]] ўкраінскіх зацікаўленасьцяў у іншых краінах сьвету». У пункце 8.18 прапаноўвалі «заключыць двухбаковыя пагадненьні з ЗША і [[Вялікабрытанія]]й пра поўнамаштабную вайсковую дапамогу Ўкраіне, а таксама аб наданьні сьмяротнага ўзбраеньня і доўгатэрміновай вайскова-тэхнічнай дапамогі». Паводле пункту 8.19, мелі «аднавіць ядзерны статус Украіны ў сувязі з парушэньнем [[Будапэшцкі мэмарандум|Будапэшцкага мэмарандуму]]». Згодна з пунктам 8.21 заклікалі забясьпечыць «працаўладкаваньне вайскоўцаў-удзельнікаў маскоўска-ўкраінскай вайны». У пункце 8.22 прадугледзілі «забараніць супрацу і гандаль з РФ вырабамі вайсковага і падвойнага прызначэньня, удзел у супольных праектах у галіне [[Збройная прамысловасьць|ВПК]] украінскім кампаніям, прадпрыемствам і ўстановам усялякай формы ўласнасьці». Паводле пункту 8.27, мелі «ўсталяваць на стратэгічна важкіх напрамках чарнаморска-[[Азоўскае мора|азоўскага]] ўзьбярэжжа [[Супрацькарабельны ракетны комплекс|супрацькарабельныя]] і супрацьлодкавыя ракетныя комплексы для абароны выключнай (марской) гаспадарчай зоны»<ref name="а"/>. === Люстрацыя === Усеўкраінскае аб’яднаньне «Свабода» выступае за люстрацыю<ref>[https://web.archive.org/web/20081221172831/http://www.tiahnybok.info/diyalnist_podiya/dokument005617.html Олег Тягнибок: в Україні є лише один «рецепт» виходу з кризи — докорінне очищення влади]{{ref-uk}}</ref>, абмежаваньне ў правах асобаў, якія супрацоўнічалі, зьяўляліся супрацоўнікамі савецкіх спэцслужбаў, камуністаў<ref>[https://web.archive.org/web/20090603183738/http://www.tiahnybok.info/inshi_zmi/dokument002899.html І прийде, й об'єднає, й поведе. Витяги з виступів Олега Тягнибока в ЗМІ]{{ref-uk}}</ref>. У прыватнасьці, партыя выступае за забарону ім займаць дзяржаўныя пасады (на пэўны тэрмін — ад пяці да дзесяці гадоў). Таксама лідэр партыі, [[Алег Цягнібок]], зьвяртае ўвагу на тое, што абсалютная большасьць дэпутатаў [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўнай Рады]] зьяўляюцца альбо цяперашнімі, альбо былымі камуністамі. Зь іх толькі траціна зьяўляюцца этнічнымі [[Украінцы|ўкраінцамі]]. == Дзейнасьць партыі == Партыя актыўна прымае ўдзел ва ўкраінскай палітыцы. Яна стала праводзіць мітынгі, дэманстрацыі, пікетаваньні ў сувязі з рознымі падзеямі. === Прызнаньне УПА === Кожны год на сьвята [[Пакроў]] (Пакроў лічыцца заступніцай украінскага казацтва і, пазьней, [[Украінская паўстанчая армія|Украінскай паўстанчай арміі]]) партыя (сумесна зь некаторымі іншымі правымі і нацыяналістычнымі партыямі, сярод якіх: [[Украінская Народная Партыя (1999)|Украінская народная партыя]], [[Кангрэс украінскіх нацыяналістаў]] і іншыя) праводзіць акцыі з патрабаваньнямі да [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўнай Рады Ўкраіны]] прызнаць на заканадаўчым узроўні ваяроў [[Украінская паўстанчая армія|Украінскай паўстанчай арміі]] барацьбітамі за незалежнасьць [[Украіна|Украіны]]. Падчас правядзеньня гэтых акцыяў былі сутыкненьні з радыкальнымі прадстаўнікамі [[Прагрэсіўна-сацыялістычная партыя Ўкраіны|Прагрэсіўна-сацыялістычнай партыі Ўкраіны]] і [[Камуністычная партыя Ўкраіны|Камуністычнай партыі Ўкраіны]]. У 2014, пасьля перамогі [[Эўрамайдан]]у, 14 кастрычніка ўказам прэзыдэнта [[Пятро Парашэнка|Пятра Парашэнкі]] стала дзяржаўным сьвятам — [[Дзень абаронцы Ўкраіны|Днём абаронцы Ўкраіны]]<ref>[https://zakon5.rada.gov.ua/laws/show/806/2014 Про День захисника України]</ref>. === Агітацыйная кампанія ў падтрымку чысьціні [[Украінская мова|ўкраінскай мовы]] === [[Файл:Матюки перетворюють тебе на москаля 1 2007.jpg|upright|зьлева|міні|Плякат «Мацюкі ператвараюць цябе ў [[Маскаль|маскаля]]»]] У сакавіку — красавіку 2007 году «Свабода» выпусьціла шэраг плякатаў супраць распаўсюджваньня нецэнзурнай лексыкі ([[Расейскі мацюк|мацюкоў]]). Найбольш вядомы зь іх — «Мацюкі ператвараюць цябе ў [[Маскаль|маскаля]]». З гэтым плякатам адбыўся пэўны кур’ёз: пазьней стала вядома, што чалавек, намаляваны на плякаце, не [[Расейцы|расеец]], а [[Палякі|паляк]], а само фота — праца польскага фатографа пад назвай «Вечны аптыміст»<ref>[https://web.archive.org/web/20080313155324/http://www.pravda.com.ua/news/2007/8/28/63139.htm «Українська правда» Тягнибоки. Час прощатися]{{ref-uk}}</ref>. === Сутыкненьні ў сувязі з помнікам «набыцьця Радзімы вугорцамі» ў [[Закарпацкая вобласьць|Закарпацьці]] === 15 студзеня 2008 году прэзыдэнты [[Украіна|Ўкраіны]] [[Віктар Юшчанка]] і [[Вугоршчына|Вугоршчыны]] [[Ласла Шаём]] падпісалі дамову пра адкрыцьцё ў [[Будапэшт|Будапэшце]] помніку ахвярам [[Галадамор ва Ўкраіне|Галадамору]] ва [[Украіна|Ўкраіне]], а таксама пра адкрыцьцё ў [[Закарпацкая вобласьць|Закарпацкай вобласьці]] помніка на гонар 1100-ых угодкаў «набыцьця Радзімы вугорцамі». Апошні быў усталяваны 15 сакавіка 2008 году на мяжы [[Львоўская вобласьць|Львоўскай]] і [[Закарпацкая вобласьць|Закарпацкай]] абласьцей, на Вярэцкім перавале. Усеўкраінскае аб’яднаньне Свабода выступае катэгарычна супраць гэтага<ref>[https://web.archive.org/web/20080723130836/http://www.tiahnybok.info/dokumenty_zayava/dokument003714.html Заява з приводу незаконних намагань встановити на Закарпатті чужоземну символіку]{{ref-uk}}</ref>. Арґумэнты «Свабоды»: * Помнік сымбалізуе шматвекавую акупацыю [[Закарпацкая вобласьць|Закарпацьця]] [[Вугоршчына]]й, і гэта недапушчальна для [[украінцы|ўкраінскага народа]] і [[Украіна|дзяржавы]]; * Усеўкраінскае аб’яднаньне Свабода лічыць няправільным гаварыць аб «набыцьці Радзімы вугорцамі», бо калі вугорцы дайшлі з [[Азія|Азіі]] на цяперашнія тэрыторыі, гэтыя землі ўжо былі заселеныя іншымі народамі (пераважна [[Славяне|славянамі]], у тым ліку і продкамі сучасных [[украінцы|украінцаў]]). «Набыцьцё Радзімы вугорцамі» не было мірным працэсам, а, хутчэй, наадварот; * [[Вугоршчына]] дагэтуль не прынесла афіцыйных выбачэньняў за агрэсію і акупацыю Карпацкай Украіны ў [[сакавік]]у 1939 году. === Пытаньні да аўтаноміяў [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Крыму]] і [[Данбас]]у === Да анэксіі і акупацыі АР Крым Расеяй партыя выступала за скасаваньне аўтаноміі [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Крыму]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080829182227/http://www.tiahnybok.info/dokumenty_zayava/dokument004257.html Всеукраїнське об'єднання «Свобода» виступає за скасування Кримської автономії]{{ref-uk}}</ref>. : Арґумэнты «Свабоды»: * Аўтаномія [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Крыму]] служыць толькі фактарам дэстабілізацыі ва [[Украіна|Ўкраіне]]. * [[Вярхоўная Рада УССР]] прыняла (у 1990 годзе) закон аб «аднаўленьні Крымскай Аўтаномнай Рэспублікі». Паколькі [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Крым]] быў перададзены [[Украінская ССР|УССР]] у 1954 годзе, як звычайная вобласьць, нельга гаварыць аб «аднаўленьні аўтаноміі», бо Крымскай аўтаноміі ў складзе [[Украінская ССР|УССР]] да 1990 году не існавала. На думку «Свабоды», аўтаномія была навязаная [[Украіна|Ўкраіне]] [[Расея]]й, каб у будучыні паспрабаваць адабраць альбо зрабіць там залежную, марыянэткавую дзяржаву ўзору [[Абхазія|Абхазіі]] ці [[Паўднёвая Асэтыя|Паўднёвай Асэтыі]]. Пасьля расейскай агрэсіі і анэксіі АР Крым і Севастопаля ў 2014 годзе УА «Свабода» застаецца прыхільніцай сілавога аднаўленьня кантролю над тэрыторыямі, над якімі быў страчаны кантроль ў 2014 годзе. У прыватнасьці партыя патрабуе ''«распрацаваць вайсковы плян вызваленьня Крымскага паўвострава і Данбасу ад акупантаў»''. Арганізацыя таксама падтрымлівае эканамічную, энэргетычную, рэсурсную і транспартную блякаду часова акупаваных тэрыторыяў. УА «Свабода» выступае супраць правядзеньня ўсялякіх выбараў на часова акупаваных тэрыторыях<ref>[https://svoboda.org.ua/party/program/ix/ IХ. Донбас, Крим і Севастополь. Відновлення територіальної цілісності та подолання наслідків окупації]</ref>. === Супрацоўніцтва зь іншымі партыямі, рухамі, грамадзкімі арганізацыямі замежжа === Партыя супрацоўнічала зь некаторымі палітычнымі арганізацыямі іншых краінаў. Гэта [[Нацыянальны фронт (Францыя)|Нацыянальны фронт]] у [[Францыя|Францыі]], [[Forza Nuova]] у [[Італія|Італіі]], [[Аўстрыйская партыя свабоды]] ды [[Суполка за будучыню Аўстрыі|Суполка за будучыню]] ў [[Аўстрыя|Аўстрыі]]. Супрацоўніцтва было спыненае пасьля таго, як гэтыя сілы фактычна падтрымалі палітыку [[Уладзімер Пуцін|Ўладзімера Пуціна]] наконт анэксіі Крыму<ref> Червоненко В. [https://www.bbc.com/ukrainian/politics/2015/06/150527_le_pen_svoboda_vc Ле Пен і Тягнибок: чому друзі стали ворогами?], ВВС Україна, 3.06.2015.</ref>. Таксама партыя актыўна супрацоўнічае з украінскімі нацыянальнымі арганізацыямі за мяжой [[Украіна|Украіны]], у прыватнасьці ў [[Чэхія|Чэхіі]], [[Партугалія|Партугаліі]] ды іншых краінах. === Салідарнасьць зь Беларусьсю === 13 чэрвеня 2006 году ў Львове адбылася прэсавая канфэрэнцыя, у якой удзельнічалі лідэр УА «Свабода» [[Алег Цягнібок]], старшыня [[Разам (рух)|Руху Салідарнасьці «Разам»]] [[Вячаслаў Сіўчык]], і луганскі [[студэнт]], удзельнік абароны Плошчы Каліноўскага ў Менску Арцём Чысталёў. Канфэрэнцыя была прысьвечаная ўкраінска-беларускай салідарнасьці й сумесным антыімпэрскім дзеяньням украінскіх і беларускіх нацыяналістаў.<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/771188.html Вячаслаў Сіўчык даў прэс-канфэрэнцыю ў Львове]</ref> 25 сакавіка 2011 году УА «Свабода» разам зь беларускімі нацыяналістамі правяло акцыю ў гонар угодкаў абвяшчэньня незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі пад амбасадай Рэспублікі Беларусь. Ад УА «Свабода» выступалі: старшыня Кіеўскай гарадзкой арганізацыі партыі Андрэй Ільленка, тасама выступалі: Руслан Андрэйка, Юры Наявы. Зь беларускага боку выступалі: старшыня [[Рух Салідарнасьці "Разам"|Руху Салідарнасьці «Разам»]] і [[Беларускі Цэнтар ва Ўкраіне|Беларускага Цэнтру ва Ўкраіне]] [[Вячаслаў Сіўчык]], старшыня [[Правы Альянс|«Правага Альянсу»]] [[Юры Карэтнікаў]], палітвязень [[Арцём Дубскі]]. Украінскія і беларускія нацыяналісты вымагалі ад беларускіх ўладаў спыніць русіфікацыю ў Беларусі, вызваліць палітычных зьняволеных, вымагалі правядзеньня чэсных і адкрытых выбараў. Таксама абодва бакі нагалошвалі на падабенстве палітычнае сытуацыі ў абодвух краінах. У канцы акцыі беларускія прадстаўнікі ды кіраўніцтва УА «Свабода» паспрабавалі перадаць дэклярацыю з вымогамі, агучанымі на мітынгу ў пасольства, але прадстаўнікі пасольства адмовіліся прыняць дэлегацыю.<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/3536948.html Дзень Волі ў сьвеце]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140221185923/http://www.svoboda.org.ua/diyalnist/novyny/020443/ У Києві, в білоруський День Волі, відбулась акція солідарності українських націоналістів з білоруськими патріотами]{{ref-uk}}</ref> == Удзел у выбарах == Партыя прымала ўдзел ў агульнанацыянальных ды мясцовых выбарах ад 1994 году. === [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (1994)|Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны 1994 году]] === Партыя не здабыла ніводнага мандату ў [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўнай Радзе]], аднак чатыры прадстаўнікі партыі сталі дэпутатамі Львоўскай абласной рады. Таксама партыя атрымала сваіх прадстаўнікоў і ў іншых меншых радах Заходняй Ўкраіны. === [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (1998)|Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны 1998 году]] === На выбарах у [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўную Раду]] [[Украіна|Ўкраіны]] 1998 году партыя прымала ўдзел у складзе выбарчага блёку «Менш словаў», атрымала 0,17%<ref name="cri">[https://web.archive.org/web/20120717041303/http://www.cvk.gov.ua/pls/vd2002/webproc0v?kodvib=1&rejim=0 Вибори 1998/2002]{{ref-uk}}</ref> галасоў і не патрапіла ў [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўную Раду]]. Аднак па аднамандатнай акрузе ў [[Львоўская вобласьць|Львоўскай вобласьці]] перамогу атрымаў [[Алег Цягнібок]], будучы лідэр партыі. === [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2002)|Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны 2002 году]] і [[Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2004 году|прэзыдэнцкія выбары 2004 году]] === Партыя прымала ўдзел у выбарах у Вярхоўную раду [[Украіна|Ўкраіны]] 2002 году ў складзе выбарчага блёку [[Віктар Юшчанка|Віктара Юшчанкі]] [[Наша Ўкраіна]]<ref name="cri" />. У Вярхоўную Раду патрапіў толькі [[Алег Цягнібок]]. На выбарах прэзыдэнта [[Украіна|Ўкраіны]] 2004 партыя падтрымала кандыдатуру [[Віктар Юшчанка|Віктара Юшчанкі]]. === [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2006)|Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны 2006 году]] === На выбары ў [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўную Раду]] [[Украіна|Ўкраіны]] 2006 партыя пайшла самастойна і атрымала 91 321 голас выбаршчыкаў, або 0,36% (васемнаццатае месца сярод усіх партыяў і блёкаў)<ref>[https://web.archive.org/web/20060328041316/http://www.cvk.gov.ua/vnd2006/w6p001.html Вибори 2006]{{ref-uk}}</ref>. У часе выбараў [[Цэнтральная выбарчая камісія Ўкраіны]] зьвярнулася да [[Генэральная пракуратура Ўкраіны|Генэральнай пракуратуры Ўкраіны]] з просьбай забараніць дзейнасьць партыі, бо, па меркаваньні Цэнтральнай выбарчай камісіі, праграма партыі парушае [[Канстытуцыя Ўкраіны|Канстытуцыю Ўкраіны]]. Аднак скарга Цэнтральнай выбарчай камісіі была адхіленая, і партыя змагла прыняць удзел у выбарах. І, хоць партыя не атрымала ніводнага мандату ў [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўную Раду]], аднак змагла прайсьці і сфармаваць фракцыі ў некаторых раённых і ў [[Львоўская абласная рада|Львоўскай абласной радзе]]. === [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2007)]] === На [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2007)|датэрміновых выбарах у Вярхоўную раду Ўкраіны 2007 году]] партыя таксама пайшла самастойна і атрымала 178 660 галасоў выбаршчыкаў, або 0,76% (восьмае месца сярод усіх партыяў і блёкаў). Найбольшую падтрымку партыя атрымала ў [[Тарнопальская вобласьць|Тарнопальскай]] (3,44%), [[Івана-Франкоўская вобласьць|Івана-Франкоўскай]] (3,41%), [[Львоўская вобласьць|Львоўскай]] (3,06%), [[Валынская вобласьць|Валынскай]] (1,45%) абласьцях, а таксама ў [[Кіеў|Кіеве]] (1,25%), і па замежнай выбарчай акрузе (2,28%)<ref>[https://web.archive.org/web/20090605072059/http://www.cvk.gov.ua/vnd2007/w6p001.html Вибори 2007]{{ref-uk}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121024171831/http://www.cvk.gov.ua/pls/vnd2007/W6P406?PT001F01=600&pf7171=38 поўны сьпіс кандыдатаў ад партыі на выбарах 2007 году ў Вярхоўную Раду Ўкраіны]</ref>. : '''Першая «пяцёрка» сьпісу партыі:''' * [[Алег Цягнібок]] — старшыня партыі, дэпутат [[Львоўская абласная рада|Львоўскай абласной рады]] (кіраўнік фракцыі «Свабоды»). * [[Юры Ільленка]] — украінскі кінарэжысэр, [[Народны артыст Украіны]], ляўрэат [[Нацыянальная прэмія Ўкраіны імя Тараса Шаўчэнка|Нацыянальнай прэміі Ўкраіны імя Тараса Шаўчэнкі]], удзельнік палітрады партыі. * [[Ірына Фарыён]] — украінскі філёляг, дацэнт катэдры [[украінская мова|ўкраінскай мовы]] [[Львоўская палітэхніка|Нацыянальнага ўнівэрсытэту «Львоўская Палітэхніка»]], дэпутат [[Львоўская абласная рада|Львоўскай абласной рады]], удзельніца палітрады партыі. * [[Багдан Бэнюк]] — [[Народны артыст Украіны]], [[актор]] [[Кіеўскі Нацыянальны тэатар імя Івана Франка|Кіеўскага Нацыянальнага тэатру імя Івана Франка]], ляўрэат [[Дзяржаўная прэмія імя Аляксандра Даўжэнкі|Дзяржаўнай прэміі імя Аляксандра Даўжэнкі]], намесьнік старшыні партыі. * [[Аляксандар Сыч]] — дацэнт катэдры Дзяржаўнага кіраваньня [[Івана-Франкоўскі нацыянальны ўнівэрсытэт нафты і газу|Івана-Франкоўскага нацыянальнага ўнівэрсытэту нафты і газу]], дэпутат [[Івана-Франкоўская абласная рада|Івана-Франкоўскай абласной рады]], намесьнік старшыні партыі. === [[Выбары ў Кіеўскую гарадзкую раду 2008 году]] === На датэрміновых выбарах ў Кіеўскую гарадзкую раду 2008 году партыя заняла дзявятае месца сярод трыццаці сямі партыяў і блёкаў, атрымаўшы 2,08%<ref>[https://web.archive.org/web/20080917034017/http://pravda.com.ua/news/2008/5/26/76512.htm Результати дотермінових виборів київської міської ради на сайті «Української Правди»]{{ref-uk}}</ref> галасоў пры неабходным для праходжаньня трохадсоткавым бар’еры. Кіраўнік партыі [[Алег Цягнібок]] быў кандыдатам на пост гарадзкога мэра [[Кіеў|Кіева]], ён атрымаў каля 1,37%<ref>[https://web.archive.org/web/20080917034017/http://pravda.com.ua/news/2008/5/26/76512.htm Результати дотермінових виборів київського міського голови на сайті «Української Правди»]{{ref-uk}}</ref> (восьмы зь сямідзесяці кандыдатаў). === [[Выбары ў Тарнопальскую абласную раду 2009 году|Мясцовыя выбары]] ў [[Тарнопальская вобласьць|Тарнопальскай вобласьці]] 2009 году === На гэтых выбарах партыя ўпершыню здабыла першае месца. Партыю падтрымалі 154 038 выбаршчыкаў, альбо 34,69%. Партыя атрымала 50 са 120 мандатаў у абласной радзе, а яе прадстаўнік, [[Аляксей Кайда]], стаў галавой Тарнопальскай абласной рады. == Прадстаўніцтва ў абласных радах == ''2010—2015 гады:'' {|class=wikitable !Абласная<br />рада !Сьцяг<br /> вобласьці !Агульная колькасьць<br /> дэпутатаў у радзе !Колькасьць<br /> галасоў «За»<br /> у адсотках !Колькасьць<br />перамог ў<br />аднамандатных акругах !Агулам<br />дэпутатаў ад «Свабоды» |- |[[Тарнопальская абласная рада]] |[[Файл:Flag of Ternopil Oblast.jpg|border|frameless|center|upright=0.3]] |<center>120 |<center>34,69% |<center>— |<center>50 |- |[[Львоўская абласная рада]] |[[Файл:Flag of Lviv Oblast.svg|border|frameless|center|upright=0.3]] |<center>116 |<center>25,98% |<center>16 |<center>41 |- |[[Івано-Франкоўская абласная рада]] |[[Файл:Flag of Ivano-Frankivsk Oblast.svg|border|frameless|center|upright=0.3]] |<center>114 |<center>16,60% |<center>5 |<center>17 |- |[[Валынская абласная рада]] |[[Файл:Volyn flag.svg|border|frameless|center|upright=0.3]] |<center>80 |<center>7,44% |<center>1 |<center>6 |- |[[Ровенская абласная рада]] |[[Файл:Flag of Rivne Oblast.png|border|frameless|center|upright=0.3]] |<center>80 |<center>6,34% |<center>1 |<center>5 |- |[[Чарнавіцкая абласная рада]] |[[Файл:Flag of Chernivtsi Oblast.svg|border|frameless|center|upright=0.3]] |<center>104 |<center>3,90% |<center>1 |<center>4 |- |[[Кіеўская абласная рада]] |[[Файл:Prapor Kyivskoi oblasti.svg|border|frameless|center|upright=0.3]] |<center>148 |<center>3,48% |<center>0 |<center>5 |- |[[Хмяльніцкая абласная рада]] |[[Файл:Flag of Khmelnytskyi Oblast.svg|border|frameless|center|upright=0.3]] |<center>104 |<center>4,06% |<center>1 |<center>4 |} 2015—2020 {|class=wikitable !Абласная<br />рада !Агульная колькасьць<br />дэпутатаў ў радзе !Колькасьць<br />галасоў «За»<br />ў адсотках !Дэпутатаў ад «Свабоды» |- |[[Віньніцкая абласная рада]] |<center>84 |<center>6,9&nbsp;% |<center>6 |- |[[Валынская абласная рада]] |<center>64 |<center>8,7&nbsp;% |<center>7 |- |[[Жытомірская абласная рада]] |<center>64 |<center>6,2&nbsp;% |<center>5 |- |[[Івана-Франкоўская абласная рада]] |<center>84 |<center>14,9&nbsp;% |<center>16 |- |[[Кіеўская абласная рада]] |<center>84 |<center>7,4&nbsp;% |<center>7 |- |[[Кіеўская гарадзкая рада]] |<center>120 |<center>7,7&nbsp;% |<center>14 |- |[[Кіраваградзкая абласная рада]] |<center>64 |<center>5,14&nbsp;% |<center>4 |- |[[Львоўская абласная рада]] |<center>84 |<center>12,92 % |<center>12 |- |[[Палтаўская абласная рада]] |<center>84 |<center>7,3 % |<center>7 |- |[[Ровенская абласная рада]] |<center>64 |<center>9,5 % |<center>8 |- |[[Сумская абласная рада]] |<center>64 |<center>5,7 % |<center>5 |- |[[Тарнопальская абласная рада]] |<center>64 |<center>18,27&nbsp;% |<center>13 |- |[[Хмяльніцкая абласная рада]] |<center>84 |<center>10,18 % |<center>10 |- |[[Чаркаская абласная рада]] |<center>84 |<center>7,51&nbsp;% |<center>7 |- |[[Чарнавіцкая абласная рада]] |<center>64 |<center>5,92&nbsp;% |<center>4 |} === [[Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2010 году]] === Партыя высунула свайго старшыню, Алега Цягнібока, на пост [[Прэзыдэнт Украіны|Прэзыдэнта Ўкраіны]] на ХХІ зьезьдзе, які адбыўся 22 кастрычніка 2009 году<ref>[http://www.svoboda.org.ua/diyalnist/novyny/012465/ ХХІ З’їзд ВО «Свобода» висунув Олега Тягнибока кандидатом на пост Президента України]{{ref-uk}}</ref>. Ён быў зарэгістраваны [[Цэнтральная выбарчая камісія Ўкраіны|Цэнтральнай выбарчай камісіяй Украіны]] 30 кастрычніка 2009 году<ref>[http://www.pravda.com.ua/news/2009/10/30/104293.htm ЦВК зареєструвала ще двох кандидатів]{{Недаступная спасылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-uk}}</ref>. Атрымаў 1,43% галасоў выбарцаў (восьмае месца).<ref>[http://www.cvk.gov.ua/pls/vp2010/WP0011 Чергові вибори Президента України 17.01.2010]</ref> === [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2012)|Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны 2012 году]] === Партыя дамовілася з [[Усеўкраінскае аб’яднаньне «Бацькаўшчына»|Усеўкраінскім аб’яднаньнем «Бацькаўшчына»]] аб ўзгадненьні кандыдатаў у мажарытарнай частцы выбараў. З 225 акругаў у 35 балятуюцца прадстаўнікі «Свабоды». У прапарцыйнай частцы партыя ідзе асобным сьпісам. У выніку партыя атрымала 10,44% галасоў і 25 месцаў па сьпісу. Яшчэ 12 прадстаўнікоў партыі сталі дэпутатамі ў мажарытарных акругах. Такім чынам, агулам партыя атрымала 37 мандатаў. Партыя сфармавала чацьвертую паводле колькасьці дэпутацкую фракцыю пасьля Партыі рэгіёнаў, «Бацькаўшчыны» ды «УДАРу». Прадстаўнік партыі [[Руслан Кашулінскі]] быў абраны намесьнікам старшыні Вярхоўнай Рады. === Мясцовыя выбары 2010 году === На гэтых выбарах партыя значна палепшыла свае прадстаўніцтвы ў мясцовых саветах. Партыя выйшла на першае месца па колькасьці атрыманых мандатаў на выбарах ў Львоўскую ды Івана-Франкоўскую абласныя рады. Дэпутатам Кіеўскай абласной рады стаў намесьнік старшыні УА «Свабода», старшыня кіеўскай гарадзкой арганізацыі УА «Свабода» [[Андрэй Ільленка]]. === [[Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2014 году|Прэзыдэнцкія выбары 2014 году]] === Алег Цягнібок, кіраўнік партыі прымаў ўдзел, але атрымаў толькі 210 476 галасоў, што склала 1,16%, дзясятае мейсца. === [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2014)|Выбары ў Вярхоўную Раду 2014 году]] === Партыя атрымала 4,71% і не патрапіла ў Вярхоўную Раду. Але шэсьць вылучэнцаў ад партыі здолелі перамагчы ў аднамандатных акругах. Пасьля паразы на выбарах партыя адклікала сваіх міністраў з Ураду ды сышла ў апазыцыю.<ref>[https://www.pravda.com.ua/news/2014/11/12/7044010/ Міністри від «Свободи» йдуть у відставку — Украінская Праўда]</ref> === [[Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2019 году|Прэзыдэнцкія выбары 2019 году]] === Партыя вылучыла кандыдатам у прэзыдэнты [[Руслан Кашулінскі|Руслана Кашулінскага]]. Ягоную кандыдатуру падтрымалі таксама іншыя палітыкі нацыяналістычнага кірунку — [[Кангрэс украінскіх нацыяналістаў]], [[Правы сэктар]], рух С14, [[Арганізацыя ўкраінскіх нацыяналістаў]]<ref>[https://www.ukrinform.ua/rubric-elections/2624422-svoboda-visunula-kosulinskogo-u-prezidenti.html "Всеукраїнське об'єднання «Свобода» висунуло голову секретаріату партії Руслана Кошулинського кандидатом на посаду Президента України.]</ref>. У выніку Руслан Кашулінскі атрымаў крыху больш за 307 тысячаў галасоў і заняў дзявятае месца з 1,62% падтрымкі<ref>[https://web.archive.org/web/20191029210123/https://cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp300pt001f01%3D719.html Центральна виборча комісія України — WWW відображення ІАС «Вибори Президента України 2019»]</ref>. Найбольшую падтрымку кандыдат атрымаў ў [[Івана-Франкоўская вобласьць|Івана-Франкоўскай]] і [[Тарнопальская вобласьць|Тарнопальскай вобласьцёх]]. === [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2019)|Выбары ў Вярхоўную Раду 2019 году]] === Партыя пайшла на выбары разам з [[Нацыянальны корпус|Нацыянальным корпусам]], [[Правы сэктар|Правым сэктарам]], Украінскай добраахвотнай арміяй, АУН і [[Кангрэс украінскіх нацыяналістаў|Кангрэсам украінскіх нацыяналістаў]].<ref>[https://www.bbc.com/ukrainian/news-48575220 «Свобода», Ярош і Білецький разом йдуть до Ради], , ВВС Україна, 9.06.2019.</ref>. У першую пяцёрку сьпісу партыі трапілі [[Алег Цягнібок]], [[Андрэй Бялецкі]], [[Дзьмітры Яраш]], [[Андрэй Тарасенка]] ды [[Руслан Кашулінскі]]. Партыя атрымала 2,15% галасоў па сьпісу і такім чынам ня здолела пераадолець 5% бар’ер. У 83 выбарчай акрузе (частка [[Івана-Франкоўск]]у) перамагла прадстаўніца партыі [[Аксана Саўчук]], яе падтрымалі 46,67% выбаршчыкаў<ref>[https://www.cvk.gov.ua/pls/vnd2019/wp040pt001f01=919pf7331=83.html Відомості про підрахунок голосів виборців в одномандатному виборчому окрузі №83]</ref>. Ў 2021 годзе [[Андрэй Ільленка]] балятаваўся на давыбарах па 197 акрузе ([[Чаркаская вобласьць]]), атрымаў трэці вынік, 9,53%<ref>[https://web.archive.org/web/20211105120219/https://www.cvk.gov.ua/pls/vnd2019/wp040pt001f01=923pf7331=197.html Старонка ЦВК Ўкраіны (архіў)]</ref>. Ў тым жа годзе Руслан Кашулінскі ўдзельнічаў ў давыбарах па 87 акрузе на Івана-Франкоўшчыне, дзе таксама атрымаў трэці вынік з 28,6%<ref>[https://web.archive.org/web/20211029135455/https://www.cvk.gov.ua/pls/vnd2019/wp040pt001f01=922pf7331=87.html ЦВК Ўкраіны (архіў)]</ref>. === Вынікі на выбарах === {| class="wikitable" ! Год ! Галасоў ! % ! Мандаты ! Месца ! Урад |- | [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (1998)|1998]] | 45 155 | 0.17 | 1 | 29 | style="background-color:#EE7777" | Не |- | [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2006)|2006]] | 91 321<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | 0.36<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | 0<span style="color: red; font-size: 90%;">▼</span><noinclude> | 18<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | style="background-color:#EE7777" | Не |- | [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2007)|2007]] | 178 660<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | 0.76<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | 0 | 8<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | style="background-color:#EE7777" | Не |- | [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2012)|2012]] | 2,129,246<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | 10.44<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | 37<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | 5<span style="color: #0c0; font-size: 90%;">▲</span><noinclude> | style="background-color:#77EE77" | <font color="red">Не (2012—2014),</font></br> Так (2014) |- | [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2014)|2014]] | 742 022<span style="color: red; font-size: 90%;">▼</span><noinclude> | 4.71<span style="color: red; font-size: 90%;">▼</span><noinclude> | 6<span style="color: red; font-size: 90%;">▼</span><noinclude> | 7<span style="color: red; font-size: 90%;">▼</span><noinclude> | style="background-color:#EE7777" | Не |- | [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2019)|2019]] | 315 568<span style="color: red; font-size: 90%;">▼</span><noinclude> | 2.15<span style="color: red; font-size: 90%;">▼</span><noinclude> | 1<span style="color: red; font-size: 90%;">▼</span><noinclude> | 11<span style="color: red; font-size: 90%;">▼</span><noinclude> | style="background-color:#EE7777" | Не |- |} <gallery mode="nolines" widths="400" heights="267"> UA Svaboda 2006.png|[[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2006)|Парлямэнцкія выбары 2006]] UA Svaboda 2007.png|[[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2007)|Парлямэнцкія 2007]] Aleh Tiahnybok 2010.png|[[Выбары прэзыдэнта ва Ўкраіне (2010)|Прэзыдэнцкія 2010]] ([[Алег Цягнібок]]) UA Svaboda 2010.png|Мясцовыя выбары (абласныя рады, кастрычнік 2010) UA Svaboda 2012.png|[[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2012)|Парлямэнцкія выбары 2012]] Aleh Tiahnybok 2014.png|[[Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2014 году|Прэзыдэнцкія 2014]] ([[Алег Цягнібок]]) UA Svaboda 2014.png|[[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2014)|Парлямэнцкія выбары 2014]] UA Svaboda 2015.png|Мясцовыя выбары (абласныя рады, кастрычнік 2015) Ruslan Kašulinski 2019.png|[[Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2019 году|Прэзыдэнцкія 2019]] ([[Руслан Кашулінскі]]) UA Svaboda 2019.png| [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2019)|Парлямэнцкія выбары 2019]] </gallery> == Удзел сябраў партыі ў [[Расейска-ўкраінская вайна|расейска-ўкраінскай вайне]] == Ад пачатку расейскай агрэсіі супраць Украіны шмат сябраў партыі брала ўдзел у абароне Ўкраіны. Ужо 13 сакавіка 2014 году пры абароне мітынгу за захавання адзінства Ўкраіны ў [[Данецк]]у ад прарасейскіх баявікоў загінуў Зьмітры Чарняўскі, прэсавы сакратар данецкага абласнога аддзяленьня партыі «Свабода». У пачатку лета 2014 году, з пачаткам баявых дзеяньняў на ўсходзе Ўкраіны, кіраўнік Закарпацкай абласной арганізацыі ЎА «Свабода», [[Алег Куцын]] заснаваў Асобную дабраахвотніцкую адзінку — «Карпатскую Сеч», якая ваявала ў саставе 93-яе механізаванае брыгады Ўзброеных сілаў Украіны. Адзінка трымала назоў ў гонар украінскай парамілітарнай арганізацыі «Карпатская Сеч», якая існавала на [[Карпацкая Ўкраіна|Закарпацьці]] ў 1938—1939 гадох. Месцам дыслакацыі Асобнай штурмовой роты «Карпатская Сеч» зьяўлялась [[Днепрапятроўская вобласьць|Днепропятроўская область]]. Ў кастрычніку 2014 году «Карпатская Сеч» утрымллівала пазіціыі ў вёсцы [[Пяскі (Данецкая вобласьць)|Пяскі]], ды заставалась там да сакавіка 2016 году. Рота прымала ўдзел ў абароне Данецкага аэрапорта, баях за Пяскі, шахту «Бутаўка», [[Вадзяное (Ясінавацкі раён)|Вадзяное]], [[Вопытнае (Ясінавацкі раён)|Вопытнае]], [[Первамайск (Луганская вобласьць)|Первамайск]]. == Крытыка партыі == === Крытыка з боку іншых палітычных партыяў і рухаў Украіны === Партыя стала крытыкуецца рознымі палітычнымі партыямі і рухамі ва [[Украіна|Ўкраіне]], мае даволі напружаныя адносіны зь некаторымі левымі партыямі і рухамі [[Украіна|Ўкраіны]]. Сярод іх, у першую чаргу, [[Камуністычная партыя Ўкраіны|Камуністычная]] і [[Прагрэсіўна-сацыялістычная партыя Ўкраіны|Прагрэсіўна-сацыялістычная партыя]]. Пасьля выключэньня лідэра партыі [[Алег Цягнібок|Алега Цягнібока]] з фракцыі «[[Наша Ўкраіна]]» партыя апынулася ў апазыцыі і да лібэральных партыяў. Прадстаўнікі левых партыяў часта вінавацяць партыю ў фашызьме ды нацызьме.<ref>[https://web.archive.org/web/20090604181036/http://www.kpu.net.ua/glavnij-politicheskij-itog-ternopolskih-viborov/ ГЛАВНЫЙ ПОЛИТИЧЕСКИЙ ИТОГ ТЕРНОПОЛЬСКИХ ВЫБОРОВ]{{ref-ru}}</ref> === Крытыка з боку замежных партыяў і рухаў === Партыя, і асабліва яе [[Алег Цягнібок|лідэр]] пэрыядычна зьяўляюцца на тэлеэкранах [[Расея|расейскіх]] каналаў, звычайна, каб паказаць «[[русафобія|антырасейскія]]» настроі ва [[Украіна|Ўкраіне]]. Нэгатыўныя адносіны да партыі мае частка польскіх палітычных сілаў, асабліва радыкальна правых. Часопіс «Бібула», які прэзентуе такі пункт гледжаньня, называе «Свабоду» ''нэанацыскім спадкаемцам забойцаў з УПА''. Ён лічыць, што партыя стварае пагрозу для Польшчы, бо, у выпадку здабыцьця ўлады ў Кіеве, ва Ўкраіне можа распачацца грамадзянская вайна<ref>[http://www.bibula.com/?p=25977 Ukraina: Partia «Swoboda», neonazistowska spadkobierczyni ludobójców z UPA, bliska zwycięstwa w wyborach]{{ref-pl}}</ref>. === Астатнія крытычныя водгукі === У 2016 годзе асноўным фінансавым донарам партыі стаў яе бугальтар, пэнсіянэр Яраслаў Пелешак. Ён пераказаў партыі звыш за 760 тыс. [[грыўна|грыўняў]] і адначасова атрымоўваў ад яе заробак. Пазней Нацыянальнае агенцтва з пытаньняў супрацьдзеяьня карупцыі Ўкраіны выявіла, што калі партыю афіцыйна фінансавалі яе ж партыйцы, фактычна кошты ў банк прыносіў той жа самы пенсіянер. Гутарка ідзе прыкладна пра 2,3 млн грн. Суд прызнаў Пелешака вінаватым, аднак унёскі не канфіскавалі праз тое, што мінуў тэрмін накладзеньня адміністратыўнага спагнаньня. <ref>[https://www.pravda.com.ua/articles/2016/10/31/7125311/ Золата партыяў. «Свабоду» фінансуе пэнсіянэр.]{{ref-uk}}</ref> <gallery mode=traditional> ВП_Юрий_Ильенко.jpg|Вядомы ўкраінскі кінарэжысэр, удзельнік УА «Свабода» [[Юры Ільленка]] (2008) Фарион_by_Russianname.JPG|[[Ірына Фарыён]] Тягнибок_-_9_червня_2009.jpg|[[Алег Цягнібок]], лідэр партыі Файл:Illenko100.jpg|[[Андрэй Ільленка]] Мітинг_9_червня_2009_2.jpg|Мітынг з патрабаваньнямі правядзеньня новых выбараў у [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|ВРУ]] ([[Кіеў]], 9 чэрвеня 2009) Мітинг_в_честь_Бандери_—_Київ.JPG|Мітынг у гонар стагодзьдзя ад нараджэньня [[Сьцяпан Бандэра|Сьцяпана Бандэры]]. 1 студзеня 2009 году </gallery> == Дадатковыя зьвесткі == * Падчас [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2007)|датэрміновых выбараў у Вярхоўную раду Ўкраіны 2007 году]] партыя падпісала дамову зь [[Беларуская нацыянальная грамада Львова|Беларускай нацыянальнай грамадой Львова]] аб супрацоўніцтве. * Абодва кіраўнікі партыі ([[Яраслаў Андрушкіў]], [[Алег Цягнібок]]) — мэдыкі па адукацыі. * У 2000 годзе ва [[Украіна|Ўкраіне]] на запрашэньне партыі пабываў [[Жан-Мары Лё Пэн]] — вядомы [[Францыя|францускі]] праварадыкальны палітык<ref name="diaspora.svoboda.org.ua"/>. [[Францыя|Францускія]] правыя радыкалы, разам з моладзевым крылом СНПУ, [[Грамадзкая арганізацыя Патрыёт Украіны|«Патрыётам Украіны»]], правялі ў [[Карпаты|Карпатах]] сумесныя вайскова-турыстычныя вучэньні, якія французы не маглі правесьці на Бацькаўшчыне праз заканадаўчую абарону. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == {{Партал|Украіна}} * [http://www.svoboda.org.ua/ Афіцыйны сайт партыі]{{ref-uk}} * [https://www.facebook.com/svoboda.ua Старонка партыі ў сацыяльнай сетцы «Фэйсбук»]{{ref-uk}} * [https://www.youtube.com/watch?v=xHzwYDDc8HQ Рэкляма партыі]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20090320033139/http://nn.by/index.php?c=ar&i=24607 «Ва Ўкраіне на мясцовых выбарах перамаглі радыкальныя нацыяналісты». Наша Ніва. 17.03.2009.] {{Партыі Ўкраіны}} {{Добры артыкул}} [[Катэгорыя:Усеўкраінскае аб’яднаньне Свабода| ]] [[Катэгорыя:Палітычныя партыі Ўкраіны]] 4rcvf7jh6kd84yz7ccs92qz7l8jsigu Фулгэм (футбольны клюб) 0 24408 2674629 2664556 2026-06-18T04:09:52Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674629 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Фулгэм |Лягатып = Fulham FC.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Лёндан]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Крэйвэн Катэдж]] |Умяшчальнасьць = 25 700 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ФулгэмЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ФулгэмСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|Фулгэм}} |Прыналежнасьць = Ангельскія |Сайт = | pattern_la1 = _fulham2223h | pattern_b1 = _fulham2223h | pattern_ra1 = _fulham2223h | pattern_sh1 = _fulham2223h | pattern_so1 = _color_3_stripes_black | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 000000 | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _fulham2223a | pattern_b2 = _fulham2223a | pattern_ra2 = _fulham2223a | pattern_sh2 = _fulham2223a | pattern_so2 = _fulham2223a | leftarm2 = 80fed2 | body2 = 80fed2 | rightarm2 = 80fed2 | shorts2 = 80fed2 | socks2 = 80fed2 | pattern_la3 = _adidascondivo21bw | pattern_b3 = _adidascondivo21bw | pattern_ra3 = _adidascondivo21bw | pattern_sh3 = _fulham2223h | pattern_so3 = _rmcf1415t | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Фу́лгэм'''» ці «'''Фу́лэм'''» ({{мова-en|Fulham F.C.}}) — [[Ангельшчына|ангельскі]] [[футбольны клюб]] зь [[Лёндан]]у. Названы па імені лёнданскага раёну [[Фулэм]], які месьціцца ў паўднёва-захадняй частцы [[Лёндан]]у. Клюб быў заснаваны ў 1879 годзе й, такім чынам, зьяўляецца адным з самых старэйшых клюбаў Лёндану. Асноўнымі супернікамі клюба зьўляюцца іншыя клюбы з заходняга Лёндану, як то «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]», «[[Кўінз Парк Рэйнджарз Лёндан|Кўінз Парк Рэйнджарз]]» і «[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]]». Традыцыйна маюць чорныя й белыя колеры. Клюб правёў больш за 20 сэзонаў у найвышэйшым дывізіёне ангельскага футболу, большасьць зь якіх прыпадае на 1960-я й 2000-я гады. Апошнія посьпехі зьвязаны з старшынём клюбу [[Магамэд аль-Фаед|Магамэдам аль-Фаедам]], пасьля таго, як клюб падняўся з чацьвертага дывізіёну ў 1990-х гадох. «Фулгэм» ніколі не перамагаў у нацыянальных і міжнародных спаборніцтвах, але ўдзельнічаў у двух фіналах. У 1975 годзе клюб аспрэчваў перамогу ў фінале [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] адзіны раз у сваёй гісторыі, атрымаўшы паразу зь лікам 2:0 ад «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]». У 2010 годзе «Фулгэм» дасягнуў фіналу [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]], але там атрымаў паразу ад гішпанскага клюбу «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]» з [[Мадрыд]]у зь лікам 2:1 у дадатковы час<ref>[https://web.archive.org/web/20120101062354/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2010/overview/index.html#200910+atletico+crown+historic+campaign 2009/10: Atlético crown historic campaign]. UEFA.</ref>. За клюб у розныя часы выступалі вядомыя гульцы, як то [[Джоні Гэйнз]], [[Джордж Коэн]], [[Бобі Робсан]], [[Родні Марш]] і [[Алан Малеры]]. Свае хатнія матчы клюб праводзіць на стадыёне «[[Крэйвэн Катэдж]]», які месьціцца на беразе ракі [[Тэмза|Тэмзы]]. Пляцоўка зьяўляецца хатняй арэнай клюбу з 1896 году. Трэнавальная база клюбу знаходзіцца побач з [[Матспурскі парк|Матспурскім паркам]], дзе таксама месьціцца й клюбная акадэмія. == Гісторыя == === Канец XIX стагодзьдзя === Клюб быў заснаваны ў 1879 годзе вернікамі Царквы Сьвятога Эндру ў Фулэме, якія, аднак, гулялі перш за ўсё ў крыкет. У 1887 годзе клюб атрымаў перамогу ў аматарскім кубку Заходняга Лёндану, пасьля чаго зь першае спробы атрымалі перамогу ў Лізе Заходняга Лёндану ў 1893 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20120506183209/http://lbhf.gov.uk/Directory/News/Blogs/Sir_Leslie_Bowker.asp Sir Leslie Bowker]. London Borough of Hammersmith & Fulham.</ref>. У пачатку сваёй гісторыі «Фулгэм», як многія іншыя каманды тых гадоў, быў вымушаны здымаць для гульняў чужыя палі, бо ня мог забясьпечыць сябе ўласным стадыёнам. Свая арэна, якая атрымала назву «[[Крэйвэн Катэдж]]», зьявілася ў клюбу ў 1894 годзе, аднак як паўнавартасны стадыён яна была дабудавана толькі да 1896 году. У тым жа 1896 годзе «дачнікі» (мянушка клюбу сярод заўзятараў) атрымалі статус прафэсійнае каманды й пачалі выступаць у другім дывізіёне Лёнданскае лігі. У наступным сэзоне клюб заявіў пра сябе ўжо ў спаборніцтвах Паўднёвае лігі. === XX стагодзьдзе === Першым сур’ёзным посьпехам клюбу прынята лічыць трапленьне «Фулгэму» ў паўфінал [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] ў сэзоне 1907—1908 гадоў. У 1907 годзе клюб далучыўся да Футбольнае лігі, трапіўшы ў другі дывіўіён лігі. Першай гульной у гэтым спаборніцтве сталася хатняя сустрэча супраць «Гал Сіці», якая скончылася паразай зь лікам 0:1. [[Гусэйн Гэгазі]], эгіпецкі нападнік, быў адным зь першых не брытанскіх футбалістаў, якія гулялі ў футбольнай лізе, хаця ён правёў толькі адзіны матч за «Фулгэм» у 1911 годзе, адзначыўшыся голам, пасьля чаго гуляў за «[[Д’юлўіч Гамлет Лёндан|Д’юлўіч Гамлет]]», які аднак не гуляў у ангельскае лізе<ref>[https://web.archive.org/web/20120506183556/http://lbhf.gov.uk/Directory/News/Blogs/Decades_of_progress_since_Hodgson_played_in_South_Africa.asp Decades of progress since Hodgson played in South Africa]. London Borough of Hammersmith & Fulham.</ref> [[Файл:Fulham FC 1958.jpg|значак|зьлева|«Фулгэм» у 1958 годзе.]] У гэты пэрыяд старшыня клюбу бізнэсовец і палітык [[Гэнры Норыс (бізнэсовец)|Гэнры Норыс]] згуляў ускосную ролю ў заснаваньні канкурэнта клюбу «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]». Як вядома, ён адмовіўся ад прапановы іншага прадпрымальніка [[Гас Мірс|Гаса Мірса]] пераехаць на пляцоўку, дзе сёньня знаходзіцца хатні стадыён «[[Стэмфард Брыдж (стадыён)|Стэмфард Брыдж]]» клюбу «Чэлсі». У выніку Мірс вырашыў стварыць свой уласны клюб, якая заняла пляцоўку. У 1910 годзе Норыс пачаў сумяшчаць сваю пачаду ў «Фулгэме» разам са старшынствам у «[[Арсэнал Лёндан|Арсэнале]]». «Фулгэм» стаў першым брытанскім клюбам, які пачаў прадаваць хот-догі на сваім стадыёне ў 1926 годзе<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=4qbHohM1rfY Fulham hot dog 1926]. YouTube.</ref>. У [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1927—1928 гадоў|сэзоне 1927—1928 гадоў]] клюб вылецеў з другога дывізіёну ў трэці. «Фулгэм» скончыў наступныя сэзоны на 5-м, 7-м і 9-м месцах з 22 клюбаў у свае першыя тры сэзоны ў трэцім дывізіёне. Пасьля гэтага клюб атрымаў перамогу ў дывізіёне ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1931—1932 гадоў|сэзоне 1931—1932 гадоў]]. У гэтым сэзоне яны атрымалі буйную перамогу над клюбам «[[Торкі Юнайтэд]]» зь лікам 10:2, перамаглі ў 24 гульняў з 42 і забілі 111 галоў, такім чынам перайшоўшы ў другі дывізіён. На наступны год «Фулгэм» амаль што дасягнуў месца, якое давала правы на падвышэньне да першага дывізіёну, аднак, прапусьціў наперад «[[Тотэнгэм Готспур]]» і «[[Сток Сіці]]». У сэзоне 1935—1936 гадоў клюб дасягнуў паўфіналу Кубка Ангельшчыны. 8 кастрычніка 1938 году ў матчы супраць «[[Мілўол Лёндан|Мілўолу]]» на стыдёне «Крэйвэн Катэдж» была зафіксаваная самая высокая наведвальнасьць клюб, у той дзень за матчах назіралі 49335 чалавек<ref>[http://stadiumdb.com/stadiums/eng/craven_cottage Craven Cottage]. StadiumDB.</ref>. [[Файл:Fulham v Pompey (1).JPG|значак|У матчы супраць «[[Портсмут (футбольны клюб)|Портсмуту]]».]] Правядзеньне лігі й футбольнага кубку было сарванае праз пачатак [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў 1939 годзе. Футбольная ліга часова была замененая на шматлікія рэгіянальныя спаборніцтвы й ваенныя кубкі. «Крэйвэн Катэдж» выкарыстоўваўся як і іншыя спартовыя пляцоўкі як месца для трэнаваньняў вайсковых моладзевых рэзэрваў<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=H6J5sWaLBlk Craven Cottage. 1940]. YouTube.</ref>. [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1948—1949 гадоў|Сэзон 1948—1949 гадоў]] «дачнікі» ўзьняліся на першы радок другога дывізіёну, скончыўшы сэзон з 24 перамогамі, гэтак жа як гэта было ў трэцім дывізіёне 17 гадоў таму. [[Джон Фокс Ўотсан]] стаў першым брытанскім гульцом, які перайшоў у моцны клюб па-за межамі Брытаніі, зьдзейсьніўшы трансфэр у мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]». Дэбют у першым дывізіёне быў няўдалым. Клюб пасьлядоўны займаў 17-ы й 18-ы радок, а потым скончыў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1951—1952 гадоў|сэзон 1951—1952 гадоў]] на апошнім 22-м радку, зноўку вярнуўшыся ў другі дывізіён. 20 траўня 1951 году «Фулгэм» згуляў выставачны матч супраць шатляндзкага «[[Сэлтык Глазга|Сэлтыку]]» ў канадзкім [[Манрэаль|Манрэале]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120506183406/http://lbhf.gov.uk/Directory/News/Blogs/Canada_and_the_USA.asp Canada and the USA]. London Borough of Hammersmith & Fulham.</ref>. [[Файл:Clint Dempsey, 2009.jpg|значак|зьлева|Амэрыканец [[Клінт Дэмпсі]] у час паміж 2007 і 2012 гады загнаў за клюб 50 галоў у [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лізе]].]] Магчыма, адзіным самым пасьпяховым футбалістам у гісторыі «Фулгэма» зьяўляецца [[Джоні Гэйнз]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120501064123/http://www.fulhamfc.com/Club/ClubHistory/HistoryOverview.aspx History Overview]. Fulham FC.</ref>. «Містэр Фулгэм» альбо «Маэстра», як яго называлі, стаў гульцом клюбу, зьяўляючыся яшчэ школьнікам у 1950 годзе. Дэбют гульца прыпаў на гульню акурат апасьля Раства Хрыстова ў матчы супраць «[[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптану]]» ў тым самым маркотным сэзоне 1951—1952 гадоў, калі клюб апынуўся апошнім паводле вынікаў сэзону. Гэйнз гуляў за клюб яшчэ 18 гадоў, правёўшы 657 гульняў, апошняя зь якіх адбылася 17 студзеня 1970 году. Ён часта лічыцца самым выбітным гульцом у гісторыі «Фулгэма»<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/4353562.stm Fulham’s cult heroes]. BBC.</ref> й Гэйнз аніколі не выступаў за іншыя клюбы ў сваёй кар’еры<ref>[https://web.archive.org/web/20081206183009/http://www.thefa.com/England/SeniorTeam/NewsAndFeatures/Postings/2004/11/ThenAndNow_JohnnyHaynes.htm The pass master]. The FA.</ref>. Акрамя таго, гулец 56 матчаў правёў у складзе [[Зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]], зь якіх 22 гульні быў капітанам<ref>[https://web.archive.org/web/20131113002948/http://www.thefa.com/england/All-Teams/Players/H/Johnny-Haynes Johnny Haynes]. The FA.</ref>. Цікава, што шмат гульняў за нацыянальную зборную гулец правёў, калі «Фулгэм» выступаў у другім дывізіёне. «Фулгэм» выйшаў у паўфінал Кубка Ангельшчыны ў 1957—1958 гадоў, лепшы вынік, які клюб дамогся падчас кар’еры Гэйнза. Аднак, у перайгроўцы матчу пасьля першапачатковай нічыі ў першай сустрэчы гульцы «[[Манчэстэр Юнайтэд]]», вядомыя як [[хлапчукі Басьбі]], атрымалі перамогу над лёнданцамі. Празь месяц пасьля гэтага клюб з Манчэстэру трапіў у [[Мюнхэнская авіякатастрофа|авіякатастрофу]], вылятаючы з аэрапорту [[Мюнхэн]]а. У наступным [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1958—1959 гадоў|сэзоне 1958—1959 гадоў]] «Фулгэм» нарэшце аформіў прасоўваньне назад у найвышэйшы дывізіён, фінішаваўшы другім у табліцы пасьля «[[Шэфілд Ўэнздэй]]». На працягу 1950-х і 1960-х гадоў у складзе «дачнікаў» рэгулярна зьяўляліся таленавітыя гульцы, як то сэр [[Бобі Робсан]], [[Алан Малеры]] й многія іншыя. Аднак у першым дывізіёне (найвышэйшай ангельскай лізе на той момант), які пасьля стаў [[Прэм’ер-Ліга]]й, «Фулгэм» выступаў ня вельмі ўдала, застаючыся ў сярэдзіне табліцы й пэрыядычна вылятаючы з эліты. У канцы 1960-х гадох у клюбу пачаўся заняпад. У 1968 годзе «Фулгэм» пакінуў эліту ангельскага футболу на 33 гады. На працягу гэтага пэрыяду «дачнікі» вагаліся паміж другім і трэцім дывізіёнамі, часам трапляючы ў кубкавыя спаборніцтвы. У 1975 годзе клюб дабіўся найвышэйшага дасягненьня ў сваёй кубкавай гісторыі, то бок «дачнікі» дайшлі да фіналу Кубка Ангельшчыны, дзе прайгралі «[[Ўэст Гэм Юнайтэд|Ўэст Гэму Юнайтэд]]» зь лікам 2:0. == Склад == : ''Актуальны на 21 лютага 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q309966|Бр|}} {{Гулец1|2|Q14495103|Аб|}} {{Гулец1|3|Q97059010|Аб|}} {{Гулец1|5|Q15943423|Аб|}} {{Гулец1|6|Q15054978|ПА|}} {{Гулец1|7|Q1925465|Нап|}} {{Гулец1|8|Q2476368|Нап|}} {{Гулец1|9|Q97097982|Нап|}} {{Гулец1|10|Q1061904|ПА|капітан}} {{Гулец1|14|Q110466658|Нап|}} {{Гулец1|15|Q28972640|Аб|}} {{Гулец1|16|Q20675980|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q21091691|Нап|}} {{Гулец1|18|Q122227001|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]]}} {{Гулец1|19|Q57017297|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]}} {{Гулец1|20|Q19594166|ПА|}} {{Гулец1|21|Q18041089|Аб|}} {{Гулец1|22|Q110056642|Нап|}} {{Гулец1|23|Q2070900|Бр|}} {{Гулец1|24|Q131518757|ПА|}} {{Гулец1|30|Q26250297|Аб|}} {{Гулец1|31|Q21621180|Аб|}} {{Гулец1|32|Q55820249|ПА|}} {{Гулец1|33|Q35778151|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fulhamfc.com/ Афіцыйны сайт].{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20111122050926/http://www.premierleague.com/page/fulham-fc Fulham] на Premier League.{{ref-en}} * [https://archive.today/20130205014956/http://en.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/clubs/club=75386/profile/index.html Fulham] на UEFA.{{ref-en}} * [http://www.skysports.com/football/teams/fulham Fulham] на Sky Sports.{{ref-en}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Лёнданскія футбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Фулэм]] kpfmo411vzrk6mntz7rrf0raf0iljva Чорная дзірка 0 46054 2674675 2655192 2026-06-18T10:17:06Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674675 wikitext text/x-wiki [[Файл:Black hole - Messier 87 crop max res.jpg|міні|Чорная дзірка ў цэнтры галактыкі [[M87]]. Гэтая чорная дзірка была першай, чый малюнак атрымалі наўпрост<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=228611 Навукоўцы зрабілі першы ў свеце ФОТАздымак чорнай дзіркі]</ref>.]] [[Файл:BH LMC.png|міні|Творчае ўяўленьне чорнай дзіркі на фоне [[Вялікае Магеланава воблака|Вялікага Магеланавага воблака]]. Варта заўважыць эфэкт [[гравітацыйная лінза|гравітацыйнай лінзы]], з-за якога ўтвараюцца дзьве павялічаныя й скажоныя выявы Воблака. Акрамя таго, уверсе бачны скажоны дыск [[Млечны Шлях|Млечнага Шляха]].]] '''Чорная дзірка''' — астрафізычны аб’ект, які стварае настолькі вялікую сілу прыцягненьня, што аніякія як заўгодна хуткія часьцінкі і нават [[сьвятло]] ня могуць вырвацца зь яе паверхні{{зноска|Wald|1984|Wald|старонкі=299—300}}. [[Агульная тэорыя рэлятыўнасьці]] прадказвае, што канцэнтрацыя неабходнай масы ў малым аб’ёме можа прывесьці да дэфармацыі [[прастора-час|прасторы-часу]] дзеля фармаваньня чорнай дзіркі. Вакол чорнай дзіркі ствараецца [[гарызонт падзеяў]] — матэматычная мадэль пункту невяртаньня з уплыву чорнай дзіркі. Тэарэтычна магчымасць існавання такіх абласцей прасторы-часу вынікае з некаторых дакладных рашэнняў [[ураўненні Эйнштэйна|ураўненняў Эйнштэйна]], першае<ref>{{cite web|url=http://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/astronomiya/CHERNAYA_DIRA.html|title=Чёрная дыра|accessdate=2012-05-19|publisher=Энциклопедия Кругосвет|archiveurl=https://www.webcitation.org/68e5tYMNf?url=http://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/astronomiya/CHERNAYA_DIRA.html|archivedate=23 чэрвеня 2012|url-status=live}}</ref> з якіх было атрымана [[Карл Шварцшыльд|Карлам Шварцшыльдам]] у 1915 годзе. Дакладны вынаходнік тэрміна невядомы<ref>{{cite web|title=Black Hole|work=World Wide Words|author=Michael Quinion|url=http://www.worldwidewords.org/topicalwords/tw-bla1.htm|accessdate=2009-11-26|archiveurl=https://www.webcitation.org/617i2WQVh?url=http://www.worldwidewords.org/topicalwords/tw-bla1.htm|archivedate=22 жніўня 2011|url-status=live}}</ref>, але само абазначэнне было папулярызавана [[Джон Арчыбальд Уілер|Джонам Арчыбальдам Уілерам]] і ўпершыню публічна ўжыта ў папулярнай лекцыі «Наш Сусвет: вядомае і невядомае» ({{lang-en|Our Universe: the Known and Unknown}}) 29 снежня 1967 года{{Заўвага|Тэкст лекцыі быў апублікаваны ў часопісе студэнцкага таварыства «Phi Beta Kappa» The American Scholar (Vol. 37, no 2, Spring 1968) і таварыства «Sigma Xi» American Scientist, 1968, Vol. 56, No. 1, Pp. 1—20. Старонка з гэтай працы ёсць у кнізе V. P. Frolov and I. D. Novikov, Black Hole Physics: Basic Concepts and New Developments, (Kluwer, Dordrecht, 1998), p. 5.}}. Раней падобныя [[астрафізіка|астрафізічныя]] аб’екты называлі «скалапсаваўшыя зоркі» або «калапсары» ({{lang-en|Collapsed stars}}), а таксама «застылыя зоркі» ({{lang-en|Frozen stars}}){{sfn|Чёрные дыры: Мембранный подход|1988|с=9.}}. Пытанне аб рэальным існаванні чорных дзірак цесна звязана з тым, наколькі дакладная тэорыя гравітацыі, з якой вынікае іх існаванне. У сучаснай фізіцы стандартнай тэорыяй гравітацыі, лепш за ўсё пацверджанай эксперыментальна, з’яўляецца [[агульная тэорыя адноснасці]] (АТА). Яна ўпэўнена прадказвае магчымасць утварэння чорных дзірак (але іх існаванне магчыма і ў рамках іншых (не ўсіх) мадэлей). Таму назіраныя дадзеныя аналізуюцца і інтэрпрэтуюцца, перш за ўсё, у кантэксце АТА, хоць, строга кажучы, гэтая тэорыя не з’яўляецца эксперыментальна пацверджанай для ўмоў, адпаведных вобласці прасторы-часу ў непасрэднай блізкасці ад чорных дзірак зорных мас (аднак добра пацверджана ва ўмовах, адпаведных звышмасіўным чорным дзіркам)<ref name="estlichd">https://web.archive.org/web/20130729043037/http://phys.unn.ru/docs/Invisible%20Universe.pdf {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130729043037/http://phys.unn.ru/docs/Invisible%20Universe.pdf |date=29 ліпеня 2013 }}</ref>. Таму сцвярджэнні аб непасрэдных доказах існавання чорных дзірак, у тым ліку і ў гэтым артыкуле ніжэй, строга кажучы, варта разумець у сэнсе пацвярджэння існавання астранамічных аб’ектаў, такіх шчыльных і масіўных, якія маюць некаторыя іншыя назіраныя ўласцівасці, што іх можна інтэрпрэтаваць як чорныя дзіркі агульнай тэорыі адноснасці<ref name="estlichd"/>. Акрамя таго, чорнымі дзіркамі часта называюць аб’екты, не строга адпаведныя дадзенаму вышэй азначэнню, а якія толькі набліжаюцца па сваіх уласцівасцях да такой чорнай дзіркі — напрыклад, гэта могуць быць калапсуючыя зоркі на позніх стадыях калапсу. У сучаснай астрафізіцы гэтаму адрозненню не надаецца вялікага значэння<ref name="Popov">{{артыкул |аўтар = Сергей Попов. |загаловак = Экстравагантные консерваторы и консервативные эксцентрики |спасылка = http://trvscience.ru/2009/10/27/trv-21-40n-matematika-vyborov/ |выданне = Троицкий Вариант |тып = газета |год = 27 октября 2009 |выпуск = 21 (40N) |старонкі = 6—7 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20091105133742/http://trvscience.ru/2009/10/27/trv-21-40n-matematika-vyborov/ |archivedate = 5 лістапада 2009 }}</ref>, бо назіраныя праявы «амаль скалапсаваўшай» («замарожанай») зоркі і «сапраўднай» («адвечнай») чорнай дзіркі практычна аднолькавыя. Гэта адбываецца таму, што адрозненні фізічных палёў вакол калапсара ад такіх для «адвечнай» чорнай дзіркі памяншаюцца па ступенных законах з характэрным часам парадку гравітацыйнага радыуса, падзеленага на [[скорасць святла]]{{sfn|Ч. Мизнер, К. Торн, Дж. Уилер. Гравитация, Т. 3|1977|loc=§ 33.1. ПОЧЕМУ «ЧЕРНАЯ ДЫРА»? — С. 78—81.}}. Адрозніваюць 4 сцэнарыі ўтварэння чорных дзірак, два рэалістычныя: [[гравітацыйны калапс]] (сцісканне) досыць масіўнай зоркі; калапс цэнтральнай часткі галактыкі або протагалактычнага газу; і два гіпатэтычныя: фарміраванне чорных дзірак адразу пасля [[Вялікі Выбух|Вялікага Выбуху]] (першасныя чорныя дзіркі); узнікненне ў [[Ядзерная рэакцыя|ядзерных рэакцыях]] высокіх энергій. == Гісторыя ўяўленняў аб чорных дзірках == === «Чорная зорка» Мічэла (1783—1796) === {{Урэзка | Шырыня = 40% | Выраўноўванне = right | Загаловак = «Чорная дзіра» Мічэла | Змест = У ньютанаўскім полі прыцягнення для часціц, якія знаходзяцца на бесканечнасці, з улікам закона захавання энергіі: <math>-{GMm\over r}+{mv^2\over 2}=0,</math> гэта значыць: <math> v^2 = {2GM \over r}.</math> Няхай гравітацыйны радыус <math>r_g</math> — адлегласць ад прыцягваючай масы, на якой скорасць часціцы становіцца роўнай скорасці святла <math>v = c.</math> Тады <math>r_g = {2GM \over c^2}.</math> }} Канцэпцыя масіўнага цела, гравітацыйнае прыцягненне якога настолькі вялікае, што скорасць, неабходная для пераадолення гэтага прыцягнення ([[другая касмічная скорасць]]), роўная або перавышае [[скорасць святла]], упершыню была выказана ў 27 лістапада 1783 годзе Вялікабрытанія фізікі {{iw|Джон Мічэл|Джонам Мічэлам|ru|Мичелл, Джон}} у пісьме, якое ён паслаў у [[Лонданскае каралеўскае таварыства|Каралеўскае таварыства]]. Пісьмо ўтрымлівала разлік, з якога вынікала, што для цела з радыусам у 500 сонечных радыусаў і са шчыльнасцю [[Сонца]] [[другая касмічная скорасць]] на яго паверхні будзе роўная скорасці святла<ref>Alan Ellis. [https://web.archive.org/web/20171006004950/http://www.astronomyedinburgh.org/publications/journals/39/blackholes.html Black holes — Part 1 — History] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171006004950/http://www.astronomyedinburgh.org/publications/journals/39/blackholes.html |date=6 кастрычніка 2017 }} // The Astronomical Society of Edinburgh Journal, № 39 (лето 1999).</ref>. Такім чынам, святло не зможа пакінуць гэтае цела, і яно будзе нябачным<ref name="Levin"> {{артыкул |аўтар = А. Левин |загаловак = История чёрных дыр |выданне = Популярная механика |спасылка = http://elementy.ru/lib/164648 |выдавецтва = ООО «Фэшн Пресс» |год = 2005 |старонкі = 52-62 |нумар = 11 }}</ref>. Мічэл выказаў здагадку, што ў космасе можа існаваць мноства такіх недаступных назіранню аб’ектаў. У 1796 годзе [[П’ер-Сімон Лаплас|Лаплас]] уключыў абмеркаванне гэтай ідэі ў сваю працу «Exposition du Systeme du Monde», аднак у наступных выданнях гэты раздзел быў апушчаны. Тым не менш, менавіта дзякуючы Лапласу гэтая думка атрымала некаторую вядомасць<ref name="Levin" />. === Пасля Мічэла, да Шварцшыльда (1796—1915) === На працягу [[XIX стагоддзе|XIX стагоддзя]] ідэя цел, нябачных з прычыны сваёй масіўнасці, не выклікала вялікай цікавасці ў навукоўцаў. Гэта было звязана з тым, што ў рамках класічнай фізікі скорасць святла не мае фундаментальнага значэння. Аднак у канцы XIX — пачатку [[XX стагоддзе|XX стагоддзя]] было ўстаноўлена, што сфармуляваныя [[Джэймс Максвел|Максвелам]] законы [[электрадынаміка|электрадынамікі]], з аднаго боку, выконваюцца ва ўсіх [[інерцыяльная сістэма адліку|інерцыяльных сістэмах адліку]], а з другога боку, не маюць інварыянтнасці адносна [[Пераўтварэнні Галілея|пераўтварэнняў Галілея]]. Гэта азначала, што ўяўленні аб характары пераходу ад адной інерцыяльнай сістэмы адліку да іншай, якія склаліся ў фізіцы, маюць патрэбу ў значнай карэкціроўцы. У ходзе далейшай распрацоўкі электрадынамікі [[Хендрык Лорэнц|Лорэнцам]] была прапанавана новая сістэма пераўтварэнняў прасторава-часавых каардынат (вядомых сёння як [[пераўтварэнні Лорэнца]]), адносна якіх [[ураўненні Максвела]] заставаліся інварыянтнымі. Развіваючы ідэі Лорэнца, [[Анры Пуанкарэ|Пуанкарэ]] выказаў здагадку, што ўсе іншыя фізічныя законы таксама інварыянтныя адносна гэтых пераўтварэнняў. У 1905 годзе [[Альберт Эйнштэйн|Эйнштэйн]] выкарыстаў канцэпцыі Лорэнца і Пуанкарэ ў сваёй [[Спецыяльная тэорыя адноснасці|спецыяльнай тэорыі адноснасці]] (СТА), у якой ролю закона пераўтварэння інерцыйных сістэм адліку канчаткова перайшла ад пераўтварэнняў Галілея да пераўтварэнняў Лорэнца. Класічная (галілееўска-інварыянтная) механіка была пры гэтым заменена на новую, лорэнц-інварыянтную рэлятывісцкую механіку. У рамках апошняй скорасць святла аказалася крайняй скорасцю, якую можа развіць фізічнае цела, што радыкальна змяніла значэнне чорных дзір у тэарэтычнай фізіцы. Аднак ньютанаўская тэорыя прыцягнення (на якой грунтавалася першапачатковая тэорыя чорных дзір) не з’яўляецца лорэнц-інварыянтнай. Таму яна не можа быць прыменена да цел, якія рухаюцца з калясветлавымі і светлавой скарасцямі. Пазбаўленая гэтага недахопу рэлятывісцкая тэорыя прыцягнення была створана, у асноўным, Эйнштэйнам (які сфармуляваў яе канчаткова да канца 1915 года) і атрымала назву [[агульная тэорыя адноснасці|агульнай тэорыі адноснасці]] (АТА)<ref name="Levin" />. Менавіта на ёй і грунтуецца сучасная тэорыя астрафізічных чорных дзір<ref name="Popov" />. Па сваім характары АТА з’яўляецца геаметрычнай тэорыяй. Паводле гэтай тэорыі, [[гравітацыйнае поле]] ўяўляе сабой праяву скрыўлення прасторы-часу (якая, такім чынам, аказваецца псеўдарыманавым, а не псеўдаэўклідавым, як у спецыяльнай тэорыі адноснасці). Сувязь скрыўлення прасторы-часу з характарам размеркавання і руху мас, якія заключаюцца ў ёй, даецца асноўнымі ўраўненнямі тэорыі — [[Ураўненні Эйнштэйна|ураўненнямі Эйнштэйна]]. {{Урэзка | Загаловак = Скрыўленне прасторы | Змест = (Псеўда)рыманавымі называюцца прасторы, якія ў малых маштабах паводзяць сябе «амаль» як звычайныя (псеўда)эўклідавы. Так, на невялікіх участках сферы [[тэарэма Піфагора]] і іншыя факты [[эўклідава геаметрыя|эўклідавай геаметрыі]] выконваюцца з вельмі вялікай дакладнасцю. У свой час гэтая акалічнасць і дазволіла пабудаваць эўклідавы геаметрыі на аснове назіранняў над паверхняй Зямлі (якая ў рэчаіснасці не з’яўляецца плоскай, а блізкая да сферычнай). Гэта ж акалічнасць абумовіла і выбар менавіта псеўдарыманавых (а не якіх-небудзь яшчэ) прастор у якасці асноўнага аб’екта разгляду ў АТА: уласцівасці невялікіх участкаў прасторы-часу не павінны моцна адрознівацца ад вядомых з СТА. Аднак у вялікіх маштабах рыманавы прасторы могуць моцна адрознівацца ад эўклідавых. Адной з асноўных характарыстык такога адрознення з’яўляецца паняцце {{iw|тэнзар крывізны|крывізны|ru|Тензор кривизны}}. Сутнасць яго заключаецца ў наступным: эўклідавы прасторы маюць уласцівасць абсалютнага паралелізму: вектар <math>X',</math> які атрымліваецца ў выніку {{iw|паралельнае перанясенне|паралельнага перанясення|ru|Параллельное перенесение}} вектара <math>X</math> уздоўж любога замкнёнага шляху, супадае з зыходным вектарам <math>X.</math> Для рыманавых прастор гэта ўжо не заўсёды так, што можа быць лёгка паказана на наступным прыкладзе. Дапусцім, што назіральнік стаў на скрыжаванні экватара з нулявым мерыдыянам тварам на ўсход і пачаў рухацца ўздоўж экватара. Дайшоўшы да пункта з даўгатой 180°, ён змяніў кірунак руху і пачаў рухацца па мерыдыяне да поўначы, не змяняючы кірунку погляду (гэта значыць цяпер ён глядзіць направа па ходу). Калі ён такім чынам пяройдзе праз паўночны полюс і вернецца ў зыходную кропку, то акажацца, што ён стаіць тварам на захад (а не на ўсход, як першапачаткова). Інакш кажучы, вектар, паралельна перанесены ўздоўж маршруту руху назіральніка, «пракруцілі» адносна зыходнага вектара. Характарыстыкай велічыні такога «пракручвання» і з’яўляецца крывізна<ref>Ландау, Л. Д., Лифшиц, Е. М. Теория поля. — Издание 8-е, стереотипное. — М.: Физматлит, 2006. — 534 с. — («Теоретическая физика», том II). — ISBN 5-9221-0056-4. — § 91. Тензор кривизны.</ref>.}} == Рашэнні ўраўненняў Эйнштэйна для чорных дзір == Паколькі чорныя дзіры з’яўляюцца лакальнымі і адносна кампактнымі ўтварэннямі, то пры пабудове іх тэорыі звычайна не ўлічваюць наяўнасць [[касмалагічная пастаянная|касмалагічнай пастаяннай]], бо яе эфекты для такіх характэрных памераў задачы невымерна малыя. Тады стацыянарныя рашэнні для чорных дзір у рамках [[Агульная тэорыя адноснасці|АТА]], дапоўненай вядомымі матэрыяльнымі палямі, характарызуюцца толькі трыма параметрамі: [[маса]]й ({{math|''M''}}), [[момант імпульсу|момантам імпульсу]] ({{math|''L''}}) і [[электрычны зарад|электрычным зарадам]] ({{math|''Q''}}), якія складаюцца з адпаведных характарыстык цел і выпраменьванняў, якія ўвайшлі ў чорную дзіру пры [[гравітацыйны калапс|калапсе]] ці зваліліся ў яе пазней (калі ў прыродзе існуюць [[магнітны манаполь|магнітныя манаполі]], то чорныя дзіры могуць мець таксама [[магнітны зарад]] {{math|''G''}}, але пакуль падобныя часціцы не выяўлены). Любая чорная дзіра імкнецца пры адсутнасці знешніх уздзеянняў стаць стацыянарнай, што было даказана намаганнямі многіх фізікаў-тэарэтыкаў, з якіх асабліва трэба адзначыць уклад нобелеўскага лаўрэата [[Субраманьян Чандрасекар|Субраманьяна Чандрасекара]], пяру якога належыць фундаментальная для гэтага кірунку манаграфія «Матэматычная тэорыя чорных дзір»<ref name="Chandrasekhar">{{кніга |аўтар = [[Субраманьян Чандрасекар]]. |загаловак = Математическая теория черных дыр. В 2-х томах |арыгінал = Mathematical theory of black holes |спасылка = http://ivanik3.narod.ru/linksChandrasekhar.html |адказны = Перевод с английского к. ф.-м. н. В. А. Березина. Под ред. д. ф.-м. н. Д. А. Гальцова |месца = М. |выдавецтва = Мир |год = 1986 }}</ref>. Больш таго, уяўляецца, што ніякіх іншых характарыстык, акрамя гэтых трох, у чорнай дзіры, якая не ўзбуралася звонку, быць не можа, што фармулюецца ў вобразнай фразе Уілерам: «Чорныя дзіры не маюць валасоў». Рашэнні ўраўненняў Эйнштэйна для чорных дзір з адпаведнымі характарыстыкамі: {| class="wikitable" style="margin:1em auto" | Характарыстыка ЧД || Без кручэння || Круціцца |- | Без зарада || [[#Рашэнне Шварцшыльда|Рашэнне Шварцшыльда]] || [[#Рашэнне Кера|Рашэнне Кера]] |- | Зараджаная || [[#Рашэнне Райснера — Нордстрама|Рашэнне Райснера — Нордстрама]] || [[#Рашэнне Кера — Ньюмена|Рашэнне Кера — Ньюмена]] |} * Рашэнне Шварцшыльда (1916 год, Карл Шварцшыльд) — статычнае рашэнне для сферычна-сіметрычнай чорнай дзіркі без кручэння і без электрычнага зарада. * Рашэнне Райснера — Нордстрама (1916 год, Ханс Райснер і 1918 год, Гунар Нордстрам) — статычнае рашэнне сферычна-сіметрычнай чорнай дзіры з зарадам, але без кручэння. * Рашэнне Кера (1963 год, Рой Кер) — стацыянарнае, восевасіметрычнае рашэнне для чорнай дзіркі, якая верціцца, але без зарада. * Рашэнне Кера — Ньюмена (1965 год, Э. Т. Ньюмен, Э. Кауч, К. Чынапарэд, Э. Экстан, Э. Пракаш і Р. Торэнс)<ref>{{артыкул|аўтар=Newman E. T., Couch E., Chinnapared K., Exton A., Prakash A., Torrence R. J.|загаловак=Metric of a rotating charged mass|выданне=[[Journal of Mathematical Physics]]|год=1965|том=6|старонкі=918|doi=10.1063/1.1704351 |issn=0022-2488 }}</ref> — найбольш поўнае на дадзены момант рашэнне: стацыянарнае і восесіметрычнае, залежыць ад усіх трох параметраў. Рашэнне для чорнай дзіркі, якая верціцца, надзвычай складанае. Яго вывад быў апісаны Керам у 1963 годзе вельмі коратка<ref>{{артыкул |аўтар = Kerr, R. P. |загаловак = Gravitational ield of a Spinning Mass as an Example of Algebraically Special Metrics |мова = en |выданне = Physical Review Letters |год = 1963 |том = 11 |старонкі = 237-238 |doi = 10.1103/PhysRevLett.11.237 |спасылка = http://adsabs.harvard.edu/abs/1963PhRvL..11..237K }} </ref>, і толькі праз год дэталі былі апублікаваныя Керам і Шыльдам у малавядомых працах канферэнцыі. Падрабязны выклад вываду рашэнняў Кера і Кера — Ньюмена быў апублікаваны ў 1969 годзе ў вядомай працы Дэбнея, Кера і Шыльда<ref name="ksch">{{артыкул |аўтар = Debney G. C., Kerr R. P. and Schild A. |загаловак = Solutions of the Einstein and Einstein-Maxwell Equations |выданне = [[Journal of Mathematical Physics]] |год = 1969 |том = 10 |старонкі = 1842—1854 |doi = 10.1063/1.1664769 |спасылка = http://adsabs.harvard.edu/abs/1969JMP....10.1842D |мова = en}}</ref>. Паслядоўны вывад рашэння Кера быў таксама праведзены Чандрасекарам больш чым на пятнаццаць гадоў пазней<ref name="Chandrasekhar" />. Лічыцца, што найбольшае значэнне для астрафізікі мае рашэнне Кера, бо зараджаныя чорныя дзіры павінны хутка губляць зарад, прыцягваючы і паглынаючы процілегла зараджаныя іоны і пыл з касмічнай прасторы. Існуе таксама гіпотэза<ref>Агляд тэорыі гл., напрыклад, у:<br />{{артыкул | аўтар = Ruffini, Remo; Bernardini, Maria Grazia; Bianco, Carlo Luciano; Caito, Letizia; Chardonnet, Pascal; Dainotti, Maria Giovanna; Fraschetti, Federico; Guida, Roberto; Rotondo, Michael; Vereshchagin, Gregory; Vitagliano, Luca; Xue, She-Sheng. | загаловак = The Blackholic energy and the canonical Gamma-Ray Burst | спасылка = http://adsabs.harvard.edu/abs/2007arXiv0706.2572R | мова = en | выданне = COSMOLOGY AND GRAVITATION: XIIth Brazilian School of Cosmololy and Gravitation | тып = AIP Conference Proceedings | год = 2007 | том = 910 | старонкі = 55-217 }}</ref>, якая звязвае {{iw|гама-ўсплёск|гама-ўсплёскі|ru|Гамма-всплеск}} з працэсам выбуховай нейтралізацыі зараджаных чорных дзірак шляхам [[нараджэнне пар|нараджэння з вакууму]] электрон-пазітронных пар, але яна аспрэчваецца шэрагам навукоўцаў<ref name="Page">Гл.: {{артыкул | аўтар = Don N. Page. | загаловак = Evidence Against Astrophysical Dyadospheres | спасылка = http://arxiv.org/abs/astro-ph/0610340 | мова = en | выданне = Astrophysical Journal | год = 2006 | том = 653 | старонкі = 1400-1409 }} і спасылкі далей.</ref>. === Тэарэмы аб «адсутнасці валасоў» === {{main|Тэарэма аб адсутнасці валасоў}} {{iw|Тэарэма аб адсутнасці валасоў|Тэарэмы аб «адсутнасці валасоў»|ru|Теорема об отсутствии волос}} у чорнай дзіркі ({{lang-en|No hair theorem}}) сцвярджаюць, што ў стацыянарнай чорнай дзіркі знешніх характарыстык, акрамя масы, [[момант імпульсу|моманту імпульсу]] і вызначаных зарадаў (спецыфічных для розных матэрыяльных палёў), быць не можа (у тым ліку і радыуса), і дэталёвая інфармацыя аб матэрыі будзе страчана (і часткова будзе выпраменьвацца ў прастору) пры калапсе. Вялікі ўклад у доказ падобных тэарэм для розных сістэм фізічных палёў ўнеслі Брэндан Картэр, Вернер Ізраэль, Роджэр Пенроўз, Пётр Крушэль (Chruściel), Маркус Хойслер. Зараз уяўляецца, што дадзеная тэарэма верная для вядомых у цяперашні час палёў, хоць у некаторых экзатычных выпадках, аналагаў якіх у прыродзе не выяўлена, яна парушаецца<ref>{{артыкул | аўтар = Markus Heusler. | загаловак = Stationary Black Holes: Uniqueness and Beyond | спасылка = http://www.livingreviews.org/lrr-1998-6 | мова = en | выданне = Living Reviews in Relativity | год = 1998 | выпуск = 6 | том = 1 }}</ref>. === Рашэнне Шварцшыльда === {{main|Метрыка Шварцшыльда}} ==== Асноўныя ўласцівасці ==== [[Файл:BlackHole.jpg|thumb|250px|Малюнак мастака: [[акрэцыйны дыск]] гарачай [[Плазма|плазмы]], які круціцца вакол чорнай дзіркі.]] Згодна з {{iw|тэарэма Біркгофа (тэорыя адноснасці)|тэарэмай Біркгофа||Birkhoff's theorem (relativity)}}, гравітацыйнае поле любога сферычна сіметрычнага размеркавання матэрыі за яе межамі даецца {{iw|рашэнне Шварцшыльда|рашэннем Шварцшыльда|ru|решение Шварцшильда}}. Таму слаба заверчаныя чорныя дзіры, як і прастора-час паблізу [[Сонца]] і [[Зямля (планета)|Зямлі]], у першым прыбліжэнні таксама апісваюцца гэтым рашэннем. Дзве важнейшыя рысы, уласцівыя чорным дзірам у мадэлі Шварцшыльда — гэта наяўнасць [[гарызонт падзей|гарызонту падзей]] (ён па азначэнні ёсць у любой чорнай дзіры) і [[гравітацыйная сінгулярнасць|сінгулярнасці]], якая аддзелена гэтым гарызонтам ад астатняга Сусвету<ref name="Levin" />. Рашэннем Шварцшыльда дакладна апісваецца ізаляваная незараджаная чорная дзіра, якая не выпараецца і не круціцца (гэта сферычна сіметрычнае рашэнне ўраўненняў гравітацыйнага поля ([[ураўненні Эйнштэйна|ураўненняў Эйнштэйна]]) у вакууме). Яе гарызонт падзей — гэта сфера, радыус якой вызначаецца з яе плошчы па формуле <math>S=4\pi r^2</math> і называецца [[гравітацыйны радыус|гравітацыйным радыусам]] або радыусам Шварцшыльда. Усе характарыстыкі рашэння Шварцшыльда адназначна вызначаюцца адным параметрам — [[маса]]й. Так, гравітацыйны радыус чорнай дзіркі масы <math>M</math> роўны<ref>{{кніга |аўтар = В.И.Елисеев. |частка = Поле тяготения Шварцшильда в комплексном пространстве |загаловак = Введение в методы теории функций пространственного комплексного переменного |спасылка = http://www.maths.ru/7-3.html |месца = М. |выдавецтва = НИАТ |год = 1990 }}</ref> : <math>r_s = {2\,GM \over c^2},</math> дзе {{math|''G''}} — [[гравітацыйная пастаянная]], а {{math|''c''}} — [[скорасць святла]]. Чорная дзіра з масай, роўнай масе Зямлі, мела б радыус Шварцшыльда каля 9 мм (гэта значыць Зямля магла б стаць чорнай дзірой, калі б хто-небудзь змог сціснуць яе да такога памеру). Для Сонца радыус Шварцшыльда складае прыкладна 3 км. Аб’екты, памер якіх найбольш блізкі да свайго радыуса Шварцшыльда, але якія яшчэ не з’яўляюцца чорнымі дзірамі, — гэта [[нейтронныя зоркі]]. Можна ўвесці паняцце «сярэдняй шчыльнасці» чорнай дзіры, падзяліўшы яе масу на «аб’ём пад гарызонтам падзей»{{Заўвага|Гэта ўмоўнае паняцце, якое не мае сапраўднага сэнсу такога аб’ёму, а проста па пагадненні роўнае <math>\frac43\pi r_s^3.</math>}}: : <math>\rho=\frac{3\,c^6}{32\pi M^2G^3}.</math> Сярэдняя шчыльнасць падае з ростам масы чорнай дзіры. Так, калі чорная дзірка з масай парадку [[сонечная маса|сонечнай]] мае шчыльнасць, якая перавышае ядзерную шчыльнасць, то {{iw|звышмасіўная чорная дзіра||ru|Сверхмассивная чёрная дыра}} з масай у 109 сонечных мас (існаванне такіх чорных дзір падазраецца ў [[квазар]]аў) мае сярэднюю шчыльнасць каля 20 кг/м³, што істотна менш шчыльнасці вады. Такім чынам, чорную дзіру можна атрымаць не толькі сцісканнем наяўнага аб’ёму рэчыва, але і экстэнсіўным шляхам, г.зн. назапашваючы велізарную колькасць матэрыялу. Для больш дакладнага апісання рэальных чорных дзір неабходны ўлік наяўнасці [[момант імпульсу|моманту імпульсу]]. Акрамя таго, малыя, але канцэптуальна важныя дабаўкі для чорных дзір астрафізічных мас — выпраменьванне Старабінскага і Зяльдовіча і [[выпраменьванне Хокінга]] — вынікаюць з квантавых паправак. Тэорыю, якая ўлічвае гэта, (гэта значыць АТА, у якой правая частка ўраўненняў Эйнштэйна сярэдняя па квантавым стане ад {{iw|тэнзар энергіі-імпульсу|тэнзара энергіі-імпульсу|ru|Тензор энергии-импульса}}) звычайна называюць «паўкласічнай гравітацыяй». Уяўляецца, што для вельмі малых чорных дзірак гэтыя квантавыя папраўкі павінны стаць вызначальнымі, аднак гэта дакладна не вядома, бо адсутнічае несупярэчлівая мадэль [[квантавая гравітацыя|квантавай гравітацыі]]{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|1986|name="NovFrolOld"|loc=ГЛАВА 9. КВАНТОВЫЕ ЭФФЕКТЫ В ЧЕРНЫХ ДЫРАХ. РОЖДЕНИЕ ЧАСТИЦ}}. ==== Метрычнае апісанне і аналітычны працяг ==== У 1915 годзе [[Карл Шварцшыльд|Шварцшыльд]] выпісаў рашэнні [[ураўненні Эйнштэйна|ўраўненняў Эйнштэйна]] без [[касмалагічная пастаянная|касмалагічнага члена]] для пустой прасторы ў сферычным сіметрычным статычным выпадку<ref name="Levin" /> (пазней [[Джордж Дэвід Біркгаф|Біркхоф]] паказаў, што дапушчэнне статычнасці залішняе<ref>{{cite web|url=http://www.dark-universe.ru/publ/7-1-0-2|title=Общие свойства чёрных дыр|accessdate=2012-04-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/67ytTfsro?url=http://www.dark-universe.ru/publ/7-1-0-2|archivedate=27 мая 2012|url-status=dead}}</ref>). Гэта рашэнне аказалася прасторай-часам <math> \mathcal M </math> з тапалогіяй <math> R^2\times S^2</math> і інтэрвалам, які прыводзіцца да выгляду : <math> ds^2 =-(1-r_s/r)c^2d t^2 + (1-r_s/r)^{-1}d r^2 + r^2(d \theta^2+\sin^2\theta\, d\varphi^2),</math> дзе : {{math|''t''}} — часавая каардыната, у секундах, : {{math|''r''}} — радыяльная каардыната, у метрах, : {{math|''θ''}} — палярная вуглавая каардыната, у радыянах, : {{math|''φ''}} — азімутальная вуглавая каардыната, у радыянах, : {{math|''r''<sub>''s''</sub>}} — [[радыус Шварцшыльда]] цела з масай {{math|''M''}}, у метрах. Часавая каардыната адпавядае часападобнаму {{iw|вектар Кілінга|вектару Кілінга|ru|Вектор Киллинга}} <math>\partial_t</math>, які адказвае за статычнасць прасторы-часу, пры гэтым яе маштаб выбраны так, што <math>t</math> — гэта час, які вымяраецца бесканечна аддаленым гадзіннікам (<math> r=\mathrm{const}\to\infty, \theta=\mathrm{const}, \varphi=\mathrm{const} </math>). Гадзіннік, замацаваны на радыяльнай каардынаце <math>r</math> без кручэння (<math> r=\mathrm{const}, \theta=\mathrm{const}, \varphi=\mathrm{const} </math>), будзе ісці павольней за гэты аддалены ў <math> 1/\sqrt{1-r_s/r} </math> разоў за кошт [[гравітацыйнае запаволенне часу|гравітацыйнага запаволення часу]]. Геаметрычны сэнс {{math|''r''}} заключаецца ў тым, што плошча паверхні сферы <math> \{(t,r,\theta,\varphi)\mid t=t_0,\ r=r_0\} </math> ёсць <math>~4\pi r_0^2.</math> Важна, што каардыната {{math|''r''}} прымае толькі значэнні, большыя <math> r_s, </math> а значэнне параметра {{math|''r''}}, у адрозненне ад лапласаўскага выпадку, не з’яўляецца «адлегласцю да цэнтра», бо цэнтра як пункта (падзеі на сапраўднай сусветнай лініі якога-небудзь цела) у шварцшыльдаўскай прасторы <math> \mathcal M </math> наогул няма. Нарэшце, вуглавыя каардынаты {{math|''θ''}} і {{math|''φ''}} адпавядаюць сферычнай сіметрыі задачы і звязаныя з яе трыма [[вектар Кілінга|вектарамі Кілінга]]. З асноўных прынцыпаў АТА вынікае, што такую метрыку створыць (звонку ад сябе) любое сферычнае сіметрычнае цела з радыусам <math>~>r_s</math> і масай <math> M = {c^2r_s\over 2G }. </math> Выдатна, хоць і ў некаторай ступені выпадкова, што велічыня гравітацыйнага радыуса — радыус Шварцшыльда <math>r_s </math> — супадае з гравітацыйным радыусам <math> \,r_g,</math> вылічаным раней Лапласам для цела масы <math> M. </math> Як відаць з прыведзенай формы метрыкі, каэфіцыенты пры {{math|''t''}} і {{math|''r''}} паводзяць сябе паталагічна пры <math> r\to r_s </math>, дзе і размяшчаецца гарызонт падзей чорнай дзіркі Шварцшыльда — у такім запісе рашэння Шварцшыльда там маецца {{iw|каардынатная сінгулярнасць||ru|Координатная сингулярность}}. Гэтыя паталогіі з’яўляюцца, аднак, толькі эфектам выбару каардынат (падобна таму, як у сферычнай сістэме каардынат пры {{math|''θ'' {{=}} 0}} любое значэнне {{math|''φ''}} апісвае адзін і той жа пункт). Прастору Шварцшыльда <math> \mathcal M </math> можна, як кажуць, «працягнуць за гарызонт», і калі там таксама лічыць прастору ўсюды пустой, то пры гэтым узнікае большая прастора-час <math> \tilde{\mathcal M} </math>, якая называецца звычайна максімальна працягнутай прасторай Шварцшыльда або (радзей) прасторай Крускала. Каб пакрыць гэтую большую прастору адзінай каардынатнай картай, можна ўвесці на ёй, напрыклад, каардынаты Крускала — Шэкерса. Інтэрвал <math> \tilde{\mathcal M} </math> у гэтых каардынатах мае выгляд : <math> ds^2 =-F(u,v)^2 \,du\,dv+r^2(u,v)(d \theta^2+\sin^2\theta\, d\varphi^2),</math> дзе <math> \,F=\frac{4 r_s^3}{r}e^{-r/r_s},</math> а функцыя <math> ~r(u,v) </math> вызначаецца (няяўна) ураўненнем <math> ~(1-r/r_s)e^{r/r_s}=uv. </math> Прастора <math> \tilde{\mathcal M} </math> максімальна, гэта значыць яе ўжо нельга ізаметрычна ўкласці ў большую прастору-час (яе нельга «працягнуць»). Адзначым некалькі выдатных уласцівасцей максімальнага працягу Шварцшыльдаўскай прасторы <math>~\tilde{\mathcal M}: </math> * Яна сінгулярная: каардыната {{math|''r''}} назіральніка, падаючага пад гарызонт, памяншаецца і імкнецца да нуля, калі яго ўласны час {{math|''τ''}} імкнецца да некаторага канечнага значэння <math> ~\tau_0.</math> Аднак яго сусветную лінію нельга працягнуць у вобласць <math> \tau \geqslant\tau_0 ,</math> бо пунктаў з <math>~r=0</math> у гэтай прасторы няма. Такім чынам, лёс назіральніка нам вядомы толькі да некаторага моманту яго (уласнага) часу. * Прастора <math> \tilde{\mathcal M} </math> мае дзве сапраўдныя гравітацыйныя сінгулярнасці: адну ў «мінулым» для любога назіральніка з абласцей I і III, і адну ў «будучыні». * Хоць прастора <math> \mathcal M </math> статычная (відаць, што першая метрыка гэтага раздзела не залежыць ад часу <math>t</math>), прастора <math> \tilde{\mathcal M} </math> такой не з’яўляецца. * Вобласць III таксама ізаметрычная <math> \mathcal M. </math> Такім чынам, прастора Шварцшыльда змяшчае два «сусветы» — «наш» (гэта <math> \mathcal M </math>) і яшчэ адзін такі ж. Вобласць II ўнутры чорнай дзіры, якая злучае іх, называецца {{iw|мост Эйнштэйна — Розена|мостам Эйнштэйна — Розена|en|Einstein–Rosen bridge}}. Патрапіць у другі сусвет назіральнік, які стартаваў з I і рухаецца павольней святла, не зможа, аднак у прамежак часу паміж перасячэннем гарызонту і трапленнем на сінгулярнасць ён зможа ўбачыць яго. Такая структура прасторы-часу, якая захоўваецца і нават ускладняецца пры разглядзе больш складаных чорных дзір, спарадзіла шматлікія спекуляцыі на тэму магчымых паралельных сусветаў і падарожжаў у іх праз чорныя дзіркі як у навуковай літаратуры, так і ў навукова-фантастычнай. Каб прадставіць сабе структуру 4-мернай прасторы-часу <math>~\tilde{\mathcal M},</math> яе зручна ўмоўна разглядаць як эвалюцыю 3-мернай прасторы. Для гэтага можна ўвесці «часавую» каардынату <math> ~T=(u+v)/2 </math> і сячэнні <math>~T=\mathrm{const}</math> (гэта прастора-падобныя паверхні, або «паверхні адначасовасці») ўспрымаць як <math>~\tilde{\mathcal M}</math> «у дадзены момант часу». === Рашэнне Райснера — Нордстрама === Гэта статычнае рашэнне (незалежнае ад часавай каардынаты) ураўненняў Эйнштэйна для сферычна-сіметрычнай чорнай дзіры з зарадам, але без кручэння. Метрыка чорнай дзіры Райснера — Нордстрама: : <math> {d s}^{2} = -\left( 1 - \frac{r_{s}}{r} + \frac{r_{Q}^{2}}{r^{2}} \right) c^{2} dt^{2} + \frac{dr^{2}}{\displaystyle{1 - \frac{r_{s}}{r} + \frac{r_{Q}^{2}}{r^{2}}}} + r^{2}( d\theta^{2} + \sin^{2} \theta \, d\varphi^{2}), </math> дзе : {{math|''c''}} — скорасць святла, м/с, : {{math|''t''}} — часавая каардыната (час, які вымяраецца на бесканечна аддаленым нерухомым гадзінніку), у секундах, : {{math|''r''}} — радыяльная каардыната (даўжыня «экватара» ізаметрычнай сферы{{Заўвага|Ізаметрычнасць у дадзенай сітуацыі азначае, што ўсе пункты гэтай сферы не адрозніваюцца па сваіх уласцівасцях, гэта значыць, напрыклад, крывізна прасторы-часу і скорасць ходу нерухомага гадзінніка ва ўсіх іх аднолькавая.}}, падзеленая на <math>2\pi</math>), у метрах, : {{math|''θ''}} — палярная вуглавая каардыната, у радыянах, : {{math|''φ''}} — азімутальная вуглавая каардыната, у радыянах, : <math>r_s</math> — [[радыус Шварцшыльда]] (у метрах) цела з масай {{math|''M''}}, : <math>r_Q</math> — маштаб даўжыні (у метрах), які адпавядае электрычнаму зараду {{math|''Q''}} (аналаг радыуса Шварцшыльда, толькі не для масы, а для зарада) вызначаны як : <math>r_{Q}^{2} = \frac{Q^{2}G}{4\pi\varepsilon_{0} c^{4}},</math> дзе <math>1/(4\pi\varepsilon_0)</math> — {{iw|пастаянная Кулона||en|Coulomb's constant}}. Параметры чорнай дзіры не могуць быць адвольнымі. Максімальны зарад, які можа мець ЧД Райснера — Нордстрама, роўны <math>Q_{max} = M \approx 10^{40} e \, M/M_{\odot},</math> дзе {{math|''e''}} — [[зарад электрона]]. Гэта асобны выпадак абмежавання Кера — Ньюмена для ЧД з нулявым [[момант імпульсу|вуглавым момантам]] (<math>J=0,</math>, гэта значыць без кручэння). Пры перавышэнні крытычнага зараду фармальна рашэнне ўраўненняў Эйнштэйна існуе, але «сабраць» такое рашэнне з вонкавага зараджанага рэчыва не атрымаецца: гравітацыйнае прыцягненне не зможа кампенсаваць ўласнае электрычнае адштурхванне матэрыі. Акрамя таго, трэба заўважыць, што ў рэалістычных сітуацыях чорныя дзіры не павінны быць значна зараджанымі<ref name="Page" />. Гэта рашэнне, пры працягу за гарызонт, аналагічна шварцшыльдаўскаму, спараджае дзіўную геаметрыю прасторы-часу, у якой праз чорныя дзіры злучаецца бясконцая колькасць «сусветаў», у якія можна трапляць паслядоўна праз пагружэнні ў чорную дзіру{{sfn|Уильям Дж. Кауфман. Космические рубежи теории относительности|1981|loc=[http://www.astronet.ru/db/msg/1174703/kaufman-10/kaufman-10.html Глава 10. Черные дыры с электрическим зарядом].}}<ref name="Chandrasekhar" />. === Рашэнне Кера === [[Файл:Ergosphere of a rotating black hole.svg|thumb|[[Эргасфера]] вакол кераўскай чорнай дзіры.]] Чорная дзіра Кера мае шэраг выдатных уласцівасцей. Вакол гарызонту падзей існуе вобласць — [[эргасфера]], усярэдзіне якой целам немагчыма пакоіцца адносна аддаленых назіральнікаў. Яны могуць толькі круціцца вакол чорнай дзіры ў кірунку яе кручэння<ref>Жан-Пьер Люмине. [http://www.astronet.ru/db/msg/1180462 Чёрные дыры: Популярное введение]</ref>. Гэты эфект называецца {{iw|уцягненне інерцыяльных сістэм адліку|«захопліваннем інерцыяльных сістэм адліку»|ru|Увлечение инерциальных систем отсчёта}} ({{lang-en|frame-dragging}}) і назіраецца вакол любога масіўнага цела, якое верціцца, напрыклад, вакол Зямлі або Сонца, але ў значна меншай ступені. Аднак саму эргасферу яшчэ можна пакінуць, гэтая вобласць не з’яўляецца захапляючай. Памеры эргасферы залежаць ад вуглавога моманту кручэння. Параметры чорнай дзіры не могуць быць адвольнымі. Вуглавы момант ЧД не павінен перавышаць <math>J_{max} = M^2</math>, што таксама ўяўляе сабой асобны выпадак абмежавання Кера — Ньюмена, на гэты раз для чорнай дзіры з нулявым зарадам (<math>Q = 0</math>, гл. ніжэй). У гранічным выпадку <math>J=J_{max}</math> метрыка называецца гранічным рашэннем Кера. Гэта рашэнне таксама спараджае дзіўную геаметрыю прасторы-часу пры яе працягу за гарызонт. Аднак патрабуецца аналіз устойлівасці адпаведнай канфігурацыі, якая можа быць парушана за кошт узаемадзеяння з квантавымі палямі і іншых эфектаў. Для прасторы-часу Кера аналіз быў праведзены [[Субраманьян Чандрасекар|Субраманьянам Чандрасекарам]] і іншымі фізікамі. Было выяўлена, што кераўская чорная дзірка — а дакладней яе знешняя вобласць — з’яўляецца ўстойлівай. Аналагічна, як асобныя выпадкі, аказаліся ўстойлівымі шварцшыльдаўскія дзіры, а мадыфікацыя алгарытму дазволіла даказаць ўстойлівасць і райснер-нордстромаўскіх чорных дзірак<ref name="Levin" /><ref name="Chandrasekhar" />. === Рашэнне Кера — Ньюмена === {{main|Рашэнне Кера — Ньюмена}} Трохпараметрычнае сямейства Кера — Ньюмена — найбольш агульнае рашэнне, адпаведнае канчатковаму стану раўнавагі чорнай дзіры, якая не ўзбураецца знешнімі палямі (паводле {{iw|тэарэма аб адсутнасці валасоў|тэарэмы аб «адсутнасці валасоў»|ru|Теорема об отсутствии волос}} для вядомых фізічных палёў). У каардынатах Боера — Ліндквіста (Boyer — Lindquist) і геаметрычных адзінках <math>G = c = 1</math> метрыка Кера — Ньюмена даецца выразам: : <math>ds^2 = -\left(1-{2\,Mr-Q^2\over\Sigma}\right)\,dt^2-2(2\,Mr-Q^2)a{\sin^2\theta\over\Sigma}\,dt\,d\varphi\,+</math> :: <math>+\left(r^2+a^2+{(2\,Mr-Q^2)a^2\sin^2\theta\over\Sigma}\right)\sin^2\theta\,{d\varphi^2}+{\Sigma\over\Delta}\,dr^2+{\Sigma\,{d\theta^2}},</math> дзе <math> \Sigma \equiv r^2 + a^2 \cos^2\theta</math>; <math>\Delta \equiv r^2 - 2 Mr + a^2 + Q^2</math> і <math>a \equiv J/M</math>, дзе <math>J</math> — момант імпульсу. З гэтай формулы лёгка выцякае, што [[гарызонт падзей]] знаходзіцца на радыусе <math>r_+ = M + \sqrt{M^2 - Q^2 - a^2},</math> і, такім чынам, параметры чорнай дзіркі не могуць быць адвольнымі: [[электрычны зарад]] і [[вуглавы момант]] не могуць быць большыя за значэнні, адпаведныя знікненню гарызонту падзей. Павінны выконвацца наступныя абмежаванні: : <math>a^2 + Q^2 \leqslant M^2</math> — гэта абмежаванне для ЧД Кера — Ньюмена. Калі гэтыя абмежаванні парушацца, гарызонт падзей знікне, і рашэнне замест чорнай дзіркі будзе апісваць так званую {{iw|голая сінгулярнасць|«голую сінгулярнасць»|ru|Голая сингулярность}}, але такія аб’екты, згодна з распаўсюджанымі перакананнямі, у рэальным Сусвеце існаваць не павінны (паводле пакуль не даказанага, але праўдападобнага [[Прынцып касмічнай цэнзуры|прынцыпа касмічнай цэнзуры]]). Альтэрнатыўна, пад гарызонтам можа знаходзіцца крыніца скалапсаваўшай матэрыі, якая закрывае сінгулярнасць, і таму знешняе рашэнне Кера або Кера — Ньюмена павінна быць неперарыўна састыкавана з унутраным рашэннем [[ураўненні Эйнштэйна|ураўненняў Эйнштэйна]] з {{iw|тэнзар энергіі-імпульсу|тэнзарам энергіі-імпульсу|ru|Тензор энергии-импульса}} гэтай матэрыі. Як заўважыў Б. Картэр (1968), рашэнне Кера — Ньюмена мае двайную [[гірамагнітная адносіна|гірамагнітную адносіну]] <math>g=2</math>, такую ж, як у электрона згодна з [[ураўненне Дзірака|ураўненнем Дзірака]]{{Заўвагі}}Гісторыя гэтага кірунку для рашэння Кера — Ньюмена выкладаецца ў працы {{артыкул |аўтар = Alexander Burinskii |загаловак = Superconducting Source of the Kerr-Newman Electron |спасылка = http://arxiv.org/abs/0910.5388 |год = 2009 |выданне = Proc. of the XIII Adv. Res.Workshop on HEP (DSPIN-09) |месца = Dubna |старонкі = 439 }}. Метрыку Кера — Ньюмена (і проста Кера і Райснера — Нордстрама, але не Шварцшыльда) можна аналітычна працягнуць таксама праз гарызонт такім чынам, каб злучыць у чорнай дзірцы бясконца шмат «незалежных» прастор. Гэта могуць быць як «іншыя» сусветы, так і аддаленыя часткі нашага Сусвету. У такім чынам атрыманых прасторах ёсць {{iw|замкнутая часападобная крывая|замкнёныя часападобныя крывыя|ru|Замкнутая времениподобная кривая}}: падарожнік можа, у прынцыпе, патрапіць у сваё мінулае, г. зн. сустрэцца з самім сабой. Вакол гарызонту падзей зараджанай чорнай дзіркі, якая верціцца, таксама існуе вобласць, якая называецца [[эргасфера]]й і практычна эквівалентная эргасферы з рашэння Кера; стацыянарны назіральнік, які знаходзіцца там, абавязаны круціцца з дадатнай [[вуглавая скорасць|вуглавой скорасцю]] (у бок кручэння чорнай дзіркі){{sfn|Ч. Мизнер, К. Торн, Дж. Уилер. Гравитация, Т. 3|1977|loc=Дополнение 33.2. ГЕОМЕТРИЯ КЕРРА — НЬЮМАНА И ЭЛЕКТРОМАГНИТНОЕ ПОЛЕ, c. 88.}}. == Тэрмадынаміка і выпарэнне чорных дзір == Уяўленні аб чорных дзірах як абсалютна паглынаючых аб’ектах былі скарэкціраваны {{iw|Аляксей Аляксандравіч Старабінскі|Старабінскім|ru|Старобинский, Алексей Александрович}} і [[Якаў Барысавіч Зяльдовіч|Зяльдовічам]] у 1974 годзе — для заверчаных чорных дзір, а затым, у агульным выпадку, [[Стывен Хокінг|Хокінгам]] у 1975 годзе. Вывучаючы паводзіны квантавых палёў паблізу чорнай дзіры, Хокінг выказаў здагадку, што чорная дзіра абавязкова выпраменьвае часціцы ў знешнюю прастору і тым самым губляе масу<ref name=Hawking1974>{{Cite journal |last=Hawking |first=S. W. |title=Black hole explosions? |journal=Nature |year=1974 |volume=248 |issue=5443 |pages=30–31 |doi=10.1038/248030a0 |bibcode = 1974Natur.248...30H }}</ref>. Гэты эфект называецца [[выпраменьванне Хокінга|выпраменьваннем (выпарэннем) Хокінга]]. Спрошчана кажучы, [[гравітацыйнае поле]] палярызуе [[вакуум]], у выніку чаго магчыма ўтварэнне не толькі віртуальных, але і рэальных [[нараджэнне пар|пар часціца-антычасціца]]. Адна з часціц, якая апынулася ледзь ніжэй гарызонту падзей, падае ўнутр чорнай дзіркі, а другая, якая апынулася ледзь вышэй гарызонту, ляціць, выносячы энергію (гэта значыць частку масы) чорнай дзіркі. Магутнасць выпраменьвання чорнай дзіры роўная : <math>L=\frac{\hbar c^6}{15360\pi G^2M^2},</math> а страта масы : <math>\frac{dM}{dt}=-\frac{\hbar c^4}{15360\pi G^2M^2}.</math> Як мяркуецца, састаў выпраменьвання залежыць ад памеру чорнай дзіры: для вялікіх чорных дзір гэта ў асноўным бязмасавыя [[фатон]]ы і лёгкія [[нейтрына]], а ў спектры лёгкіх чорных дзір пачынаюць прысутнічаць і цяжкія часціцы. Спектр хокінгаўскага выпраменьвання для бязмасавых палёў аказаўся строга адпаведным выпраменьванню [[абсалютна чорнае цела|абсалютна чорнага цела]], што дазволіла прыпісаць чорнай дзіры [[тэмпература|тэмпературу]] : <math>T_H=\frac{\hbar c^3}{8\pi kGM},</math> дзе <math>\hbar</math> — [[прыведзеная пастаянная Планка]], <math>c</math> — [[скорасць святла]], <math>k</math> — [[пастаянная Больцмана]], <math>G</math> — [[гравітацыйная пастаянная]], <math>M</math> — маса чорнай дзіры. На гэтай аснове была пабудавана [[тэрмадынаміка чорных дзір]], у тым ліку ўведзена ключавое паняцце энтрапіі чорнай дзіры, якая аказалася прапарцыянальная плошчы яе гарызонту падзей: : <math>S = \frac{Akc^3}{4\hbar G},</math> дзе <math>A</math> — плошча [[гарызонт падзей|гарызонту падзей]]. Скорасць выпарэння чорнай дзіры тым большая, чым меншыя яе памеры<ref name="einstein-online"/>. Выпарэнне чорных дзір зорных (і тым больш галактычных) маштабаў можна не ўлічваць, аднак для {{iw|першасная чорная дзіра|першасных|ru|Первичная чёрная дыра}} і асабліва для {{iw|квантавая чорная дзіра|квантавых чорных дзір|en|Micro black hole}} працэсы выпарэння становяцца цэнтральнымі. За кошт выпарэння ўсе чорныя дзіры губляюць масу і час іх жыцця аказваецца канечным: : <math>\tau=\frac{5120\pi G^2M^3}{\hbar c^4}.</math> Пры гэтым інтэнсіўнасць выпарэння нарастае лавінападобна, і заключны этап эвалюцыі носіць характар выбуху, напрыклад, чорная дзірка масай 1000 тон выпарыцца за час парадку 84 секунд, вылучыўшы энергію, роўную выбуху прыкладна дзесяці мільёнаў [[атамная бомба|атамных бомб]] сярэдняй магутнасці. У той жа час, вялікія чорныя дзіры, тэмпература якіх ніжэй тэмпературы [[рэліктавае выпраменьванне|рэліктавага выпраменьвання]] Сусвету (2,7 К), на сучасным этапе развіцця Сусвету могуць толькі расці, бо іх выпраменьванне мае меншую энергію, чым яны паглынаюць. Без квантавай тэорыі гравітацыі немагчыма апісаць заключны этап выпарэння, калі чорныя дзіркі становяцца мікраскапічнымі (квантавымі)<ref name="einstein-online">{{cite web |url = http://www.einstein-online.info/elementary/quantum/evaporating_bh/?set_language=en |title = Evaporating black holes? |work = Einstein online |publisher = Max Planck Institute for Gravitational Physics |year = 2010 |accessdate = 2010-12-12 |archiveurl = https://www.webcitation.org/68e5unXyl?url=http://www.einstein-online.info/elementary/quantum/evaporating_bh/?set_language=en |archivedate = 23 чэрвеня 2012 |url-status = dead }}</ref>. == Падзенне ў астрафізічную чорную дзірку == Цела, якое свабодна падае пад дзеяннем сіл гравітацыі, знаходзіцца ў стане [[бязважкасць|бязважкасці]] і адчувае дзеянне толькі {{iw|прыліўныя сілы|прыліўных сіл|ru|Приливные силы}}, якія пры падзенні ў чорную дзіру расцягваюць цела ў радыяльным кірунку і сціскаюць — у тангенцыяльным. Велічыня гэтых сіл расце і імкнецца да бесканечнасці пры <math>~r\to 0</math> (дзе <math>r</math> — адлегласць да цэнтра дзіры). У некаторы момант {{iw|уласны час|уласнага часу|en|Proper time}} цела перасячэ [[гарызонт падзей]]. З пункту гледжання назіральніка, які падае разам з целам, гэты момант нічым не вылучаны, аднак вяртання цяпер няма. Цела аказваецца ў гарлавіне (яе радыус у пункце, дзе знаходзіцца цела, і ёсць <math>r</math>), якая сціскаецца так хутка, што вылецець з яе да моманту канчатковага схлопвання (гэта і ёсць сінгулярнасць) ужо нельга, нават рухаючыся са [[скорасць святла|скорасцю святла]]. З пункту гледжання аддаленага назіральніка, падзенне ў чорную дзіру будзе выглядаць інакш. Хай, напрыклад, цела будзе свяціцца і, акрамя таго, будзе пасылаць сігналы назад з пэўнай частатой. Спачатку аддалены назіральнік будзе бачыць, што цела, знаходзячыся ў працэсе [[свабоднае падзенне|свабоднага падзення]], паступова разганяецца пад дзеяннем сіл цяжару ў напрамку да цэнтра. Колер цела не змяняецца, частата дэтэктаваных сігналаў практычна нязменная. Аднак, калі цела пачне набліжацца да гарызонту падзей, [[фатон]]ы, якія ідуць ад цела, будуць адчуваць усё большае і большае [[чырвонае зрушэнне]], выкліканае дзвюма прычынамі: [[Эфект Доплера|эфектам Доплера]] і [[гравітацыйнае запаволенне часу|гравітацыйным запаволеннем часу]] — з-за [[гравітацыйнае поле|гравітацыйнага поля]] ўсе фізічныя працэсы з пункту гледжання аддаленага назіральніка будуць ісці ўсё павольней і павольней, напрыклад, гадзіннік, замацаваны ў {{iw|прастора-час Шварцшыльда|Шварцшыльдаўскай прасторы-часе|ru|Метрика Шварцшильда}} на радыяльнай каардынаце <math>r</math> без кручэння (<math> r=\mathrm{const}, \theta=\mathrm{const}, \varphi=\mathrm{const} </math>), будзе ісці павольней, чым бясконца аддалены, у <math> 1/\sqrt{1-r_s/r} </math> разоў. Адлегласці таксама будуць успрымацца па-рознаму. Аддаленаму назіральніку будзе здавацца, што цела — у надзвычай сплюшчаным выглядзе — будзе запавольвацца, набліжаючыся да гарызонту падзей і, у рэшце рэшт, практычна спыніцца. Частата сігналу будзе рэзка падаць<ref>{{cite web |url = http://www.astronet.ru/db/msg/1180462/node2.html |title = Остановка времени при пересечении горизонта событий |author = Жан-Пьер Люмине |work = Черные дыры: Популярное введение |accessdate = 2012-05-03 |archiveurl = https://www.webcitation.org/67ytUVDdd?url=http://www.astronet.ru/db/msg/1180462/node2.html |archivedate = 27 мая 2012 |url-status = live }}</ref>. [[Даўжыня хвалі]] выпушчанага целам святла будзе імкліва расці, так што святло хутка ператворыцца ў [[радыёхвалі]] і далей у нізкачастотныя электрамагнітныя ваганні, зафіксаваць якія ўжо будзе немагчыма. Перасячэння целам гарызонту падзей назіральнік не ўбачыць ніколі, і ў гэтым сэнсе падзенне ў чорную дзірку будзе доўжыцца бясконца доўга. Ёсць, аднак, момант, пачынаючы з якога паўплываць на цела аддалены назіральнік ужо не зможа. Прамень святла, пасланы ўслед гэтага цела, яго альбо наогул ніколі не дагоніць, альбо дагоніць ўжо за гарызонтам. Акрамя таго, адлегласць паміж целам і гарызонтам падзей, а таксама «таўшчыня» сплюшчанага (з пункту гледжання іншага назіральніка) цела даволі хутка дасягне [[планкаўская даўжыня|планкаўскай даўжыні]] і (з матэматычнага пункту гледжання) будуць змяншацца і далей. Для рэальнага фізічнага назіральніка (які вымярае з планкаўскай хібнасцю) гэта раўнасільна таму, што маса чорнай дзіры павялічыцца на масу падаючага цела, а значыць радыус гарызонту падзей узрасце, і цела апынецца «ўнутры» гарызонту падзей за канечны час{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|1986|loc=§ 9.1. Роль квантовых эффектов в физике черных дыр, с. 192.}}. Аналагічна будзе выглядаць для аддаленага назіральніка і працэс [[гравітацыйны калапс|гравітацыйнага калапсу]]. Спачатку рэчыва рынецца да цэнтра, але каля гарызонту падзей яно стане рэзка запавольвацца, яго выпраменьванне пяройдзе ў [[радыёдыяпазон]], і ў выніку аддалены назіральнік убачыць, што зорка пагасла{{sfn|Ч. Мизнер, К. Торн, Дж. Уилер. Гравитация, Т. 3|1977|loc=§ 33.1. ПОЧЕМУ «ЧЕРНАЯ ДЫРА»?}}. == Мадэль на базе тэорыі струн == [[Тэорыя струн]] дапускае выбудоўванне выключна шчыльных і дробнамаштабных структур з саміх струн і іншых апісваных тэорыяй аб’ектаў — [[Брана|бран]], частка з якіх маюць больш за тры вымярэнні. Пры гэтым чорная дзірка можа быць складзена са [[квантавая струна|струн]] і бран вельмі вялікім лікам спосабаў, а самай дзіўнай з’яўляецца тая акалічнасць, што гэты лік мікрастанаў роўна адпавядае энтрапіі чорнай дзіркі, прадказанай [[Стывен Хокінг|Хокінгам]] і яго калегам [[Яакаў Бекенштэйн|Бекенштэйнам]] у 1970-я гады. Гэта адзін з найбольш вядомых вынікаў тэорыі струн, атрыманых у 1990-я гады. У 1996 годзе струнныя тэарэтыкі {{iw|Эндру Стромінджэр||ru|Строминджер, Эндрю}} і {{iw|Камран Вафа||ru|Вафа, Камран}}, абапіраючыся на больш раннія вынікі {{iw|Леанард Саскінд|Саскінда|ru|Сасскинд, Леонард}} і {{iw|Ашок Сен|Сена|ru|Сен, Ашок}}, апублікавалі працу «Мікраскапічная прырода энтрапіі Бекенштэйна і Хокінга». У гэтай працы Стромінджэру і Вафе ўдалося выкарыстаць тэорыю струн для канструявання з мікраскапічных кампанентаў вызначанага класа чорных дзірак, так званых экстрэмальна зараджаных дзірак Райснера — Нордстрама<ref name="bh1">''R. Dijkgraaf'', ''E. Verlinde'', ''H. Verlinde'' (1997) «[http://arxiv.org/PS_cache/hep-th/pdf/9704/9704018v2.pdf 5D Black Holes and Matrix Strings]».</ref>, а таксама для дакладнага вылічэння ўкладаў гэтых кампанентаў у энтрапію. Праца была заснавана на прымяненні новага метаду, які часткова выходзіць за рамкі {{iw|тэорыя ўзбурэнняў|тэорыі ўзбурэнняў|ru|Теория возмущений}}, якую выкарыстоўвалі ў 1980-х і ў пачатку 1990-х гадоў. Вынік працы ў дакладнасці супадаў з прадказаннямі Бекенштэйна і Хокінга, зробленымі больш чым за дваццаць гадоў да гэтага. Рэальным працэсам утварэння чорных дзірак Стромінджэр і Вафа супрацьпаставілі канструктыўны падыход<ref name="Gross">Гросс, Дэвид. [https://web.archive.org/web/20140625064021/http://elementy.ru/lib/430177 Грядущие революции в фундаментальной физике.] Проект «Элементы», вторые публичные лекции по физике (25.04.2006).</ref>. Сутнасць у тым, што яны змянілі пункт гледжання на ўтварэнне чорных дзірак, паказаўшы, што іх можна канструяваць шляхам карпатлівай зборкі ў адзін механізм дакладнага набору бран, адкрытых у час {{iw|другая суперструнная рэвалюцыя|другой суперструннай рэвалюцыі|en|Second Superstring Revolution}}. Стромінджэр і Вафа змаглі вылічыць лік перастановак мікраскапічных кампанентаў чорнай дзіркі, пры якіх агульныя назіраныя характарыстыкі, напрыклад [[маса]] і [[электрычны зарад|зарад]], застаюцца нязменнымі. Тады [[энтрапія]] гэтага стану па азначэнні роўная [[лагарыфм]]у атрыманага ліку — колькасці магчымых мікрастанаў {{iw|тэрмадынамічная сістэма|тэрмадынамічнай сістэмы|ru|Термодинамическая система}}. Затым яны параўналі вынік з плошчай [[гарызонт падзей|гарызонту падзей]] чорнай дзіркі — гэтая плошча прапарцыянальная энтрапіі чорнай дзіркі, як прадказана Бекенштэйнам і Хокінгам на аснове класічнага разумення<ref name="Gross"/>, — і атрымалі ідэальную згоду<ref name="bh2">{{cite web |url = http://www.astronet.ru/db/msg/1199352/bh/blackh5.html |title = Черные дыры. Ответ из теории струн |publisher = Перевод "Официального Сайта Теории Суперструн" |accessdate = 2009-10-18 |archiveurl = https://www.webcitation.org/6184UxQ4E?url=http://www.astronet.ru/db/msg/1199352/bh/blackh5.html |archivedate = 22 жніўня 2011 |url-status = live }}</ref> Па меншай меры, для класа экстрэмальных чорных дзірак Стромінджэру і Вафе ўдалося знайсці прыкладанне тэорыі струн для аналізу мікраскапічных кампанентаў і дакладнага вылічэння адпаведнай энтрапіі. Практычна адначасова, з розніцаю ў некалькі тыдняў, да такой жа энтрапіі для амаль экстрэмальных чорных дзірак прыйшлі і Курт Калан і {{iw|Хуан Малдасена||ru|Малдасена, Хуан}} з Прынстана{{sfn|Susskind|2008|p=391}}. Вынікі гэтай групы, аднак, распасціраліся далей. Так як яны змаглі сканструяваць не зусім экстрэмальную чорную дзірку, яны змаглі разлічыць таксама і скорасць выпарэння дадзенага аб’екта, якая супала з вынікамі Хокінга<ref>Экстрэмальныя чорныя дзіркі ў рамках тэрмадынамікі чорных дзірак маюць нулявую тэмпературу і не выпараюцца — ад іх няма [[Выпраменьванне Хокінга|выпраменьвання Хокінга]].</ref>. Гэты вынік быў пацверджаны ў тым жа годзе працамі дзвюх пар індыйскіх фізікаў: Саміт Дас і Самір Матуру, і Гаўтам Мандал і Спента Вадзья атрымалі тую ж скорасць выпарэння. Гэты поспех паслужыў адным з доказаў адсутнасці {{iw|Знікненне інфармацыі ў чорнай дзірцы|страты інфармацыі|ru|Исчезновение информации в чёрной дыре}} пры ўтварэнні і выпарэнні чорных дзірак{{sfn|Susskind|2008|p=393}}. У 2004 годзе каманда Саміра Матуру з універсітэта Агая занялася пытаннем аб унутранай будове струннай чорнай дзіркі. У выніку яны паказалі, што амаль заўсёды замест масы асобных струн ўзнікае адна — вельмі доўгая струна, кавалачкі якой будуць увесь час «вытыркаюць» за гарызонт падзей за кошт квантавых флуктуацый, і адпаведна адрывацца, забяспечваючы выпарэнне чорнай дзіркі. [[Гравітацыйная сінгулярнасць|Сінгулярнасці]] ўнутры такога клубка не ўтворыцца, а яго памер у дакладнасці супадае з памерам класічнага гарызонту. У іншай мадэлі, якую развілі Гэры Горавіц з [[Каліфарнійскі ўніверсітэт у Санта-Барбары|Універсітэта Каліфорніі ў Санта-Барбары]] і Хуан Малдасена з {{iw|Інстытут перспектыўных даследаванняў|Інстытута перспектыўных даследаванняў|ru|Институт перспективных исследований}}, сінгулярнасць прысутнічае, але інфармацыя ў яе не трапляе, бо за кошт [[квантавая тэлепартацыя|квантавай тэлепартацыі]] выходзіць з чорнай дзіркі, змяняючы характарыстыкі [[выпраменьванне Хокінга|выпраменьвання Хокінга]], якое цяпер становіцца не зусім цеплавым — гэтыя пабудовы грунтуюцца на гіпотэзе {{iw|AdS/CFT-адпаведнасць|AdS/CFT-адпаведнасці|en|AdS/CFT correspondence}}. Усе такія мадэлі, аднак, дагэтуль носяць папярэдні характар<ref>{{артыкул|аўтар=Роман Георгиев.|загаловак=Теория струн и чёрные дыры|спасылка=http://www.computerra.ru/xterra/37506/|выданне=Компьютерра-Онлайн|год=01 февраля 2005 года|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130045012/http://www.computerra.ru/xterra/37506/|archivedate=30 лістапада 2012}}—  из первоисточника 28-11-2012.</ref>. == Белыя дзіркі == {{Асноўны артыкул|Белая дзірка}} Белая дзірка з’яўляецца часавай супрацьлегласцю чорнай дзіркі<ref>[http://www.astronet.ru/db/msg/1174703/kaufman-dict.html Словарь терминов]</ref> — калі з чорнай дзіркі немагчыма выбрацца, то ў белую дзірку немагчыма патрапіць. Белай дзіркай з’яўляецца вобласць IV у пашыранай {{iw|прастора-час Шварцшыльда|прасторы-часе Шварцшыльда|ru|пространство-время Шварцшильда}} — у яе немагчыма патрапіць з абласцей I і III, а вось з яе трапіць у вобласці I і III можна. Паколькі [[агульная тэорыя адноснасці]] і большасць іншых тэорый [[гравітацыя|гравітацыі]] абарачальныя ў часе, то можна развярнуць рашэнне [[гравітацыйны калапс|гравітацыйнага калапсу]] ў часе і атрымаць аб’ект, які не схлопваецца, фарміруючы вакол сябе гарызонт падзей будучыні і сінгулярнасць пад ім, а наадварот, аб’ект, які нараджаецца з нябачнай сінгулярнасці пад гарызонтам падзей мінулага і затым разлятаецца, знішчаючы гарызонт — гэта і будзе белая дзірка. На сённяшні дзень невядомыя фізічныя аб’екты, якія можна дакладна лічыць белымі дзіркамі. Больш таго, не вядомыя і тэарэтычныя механізмы іх утварэння акрамя рэліктавага — адразу пасля [[Вялікі выбух|Вялікага выбуху]], а таксама вельмі спекуляцыйнай ідэі, якую немагчыма пацвердзіць разлікамі, што белыя дзіркі могуць утварацца пры выхадзе з-за [[гарызонт падзей|гарызонту падзей]] рэчыва чорнай дзіркі, якая знаходзіцца ў іншым часе. Няма і перадумоў па метадах пошуку белых дзірак. Зыходзячы з гэтага, белыя дзіркі лічацца зараз абсалютна гіпатэтычнымі аб’ектамі, дапушчальнымі тэарэтычна [[агульная тэорыя адноснасці|агульнай тэорыяй адноснасці]], але наўрад ці існуючымі ў Сусвеце, у адрозненне ад чорных дзірак. Ізраільскія астраномы Алон Рэтер і Шлома Хелер мяркуюць, што анамальны {{iw|гама-ўсплёск||ru|Гамма-всплеск}} {{iw|GRB 060614||en|GRB 060614}}, які адбыўся ў 2006 годзе, быў «белай дзіркай»<ref>[http://www.mk.ru/science/article/2011/05/31/593599-vo-vselennoy-vpervyie-otkryit-gigantskiy-antipod-chernoy-dyiryi.html Во Вселенной впервые открыт гигантский антипод черной дыры] ''Московский комсомолец'', 31 мая 2011</ref><ref>{{cite web |url = http://www.membrana.ru/particle/16190 |title = Израильтяне нашли белую дыру |author = Леонид Попов |date = 27 мая 2011 |accessdate = 2012-05-03 |archiveurl = https://www.webcitation.org/67ytY1GU7?url=http://www.membrana.ru/particle/16190 |archivedate = 27 мая 2012 |url-status = dead }}</ref>. == Чорныя дзіркі ў Сусвеце == З часу тэарэтычнага прадказання чорных дзірак заставалася адкрытым пытанне аб іх існаванні, бо наяўнасць рашэння тыпу «чорная дзірка» яшчэ не гарантуе, што існуюць механізмы ўтварэння падобных аб’ектаў у Сусвеце. З матэматычнага пункту гледжання вядома, што як мінімум калапс [[гравітацыйныя хвалі|гравітацыйных хваль]] у [[агульная тэорыя адноснасці|агульнай тэорыі адноснасці]] ўстойліва вядзе да фарміравання [[гарызонт падзей|пасткавых паверхняў]], а такім чынам, і чорнай дзіркі, як даказана {{iw|Дэметрыяс Хрыстадулу|Дэметрыясам Крыстадулу|ru|Христодулу, Димитриос}} ў 2000-х гадах ({{iw|Прэмія Шаа||ru|Премия Шао}} за 2011 год). З фізічнага пункту гледжання вядомыя механізмы, якія могуць прыводзіць да таго, што некаторая вобласць прасторы-часу будзе мець тыя ж уласцівасці (тую ж геаметрыю), што і адпаведная вобласць у чорнай дзірцы. Намаляваная цёмным колерам вобласць запоўнена рэчывам зоркі, і яе метрыка вызначаецца ўласцівасцямі гэтага рэчыва. А вось светла-шэрая вобласць супадае з адпаведнай вобласцю [[прастора-час Шварцшыльда|прасторы Шварцшыльда]]. Менавіта аб такіх сітуацыях у астрафізіцы кажуць як аб утварэнні чорных дзірак, што з фармальнага пункту гледжання з’яўляецца некаторай вольнасцю мовы{{Заўвага|Пакуль нічога не сказана аб геаметрыі прасторы-часу ў будучыні, мы не ведаем, ці ўсе прычынныя крывыя застаюцца ў <math>O</math> і, такім чынам, не можам сказаць, ці з’яўляецца яна чорнай дзіркай, а паверхня <math>r=r_s</math> — гарызонтам падзей. Аднак, гэта ніяк не ўплывае на працэсы ў вобласці, паказанай на малюнку, таму гэтую тонкасць звычайна можна ігнараваць.}}. Звонку, тым не менш, ужо вельмі хутка гэты аб’ект стане практычна неадрозны ад чорнай дзіркі па ўсіх сваіх уласцівасцях, таму дадзены тэрмін выкарыстоўваецца і ў дачыненні да канфігурацыі, якая атрымліваецца, з вельмі вялікай ступенню дакладнасці<ref>{{cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1180438|title=Образование черных дыр|author=С. Б. Попов, М. Е. Прохоров|publisher=Astronet|lang=ru|accessdate=2012-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081017144110/http://www.astronet.ru/db/msg/1180438|archivedate=17 кастрычніка 2008|url-status=live}}</ref>. У рэчаіснасці з-за акрэцыі рэчыва, з аднаго боку, і (магчыма) [[хокінгаўскае выпраменьванне|хокінгаўскага выпраменьвання]], з другога, прастора-час вакол [[калапсар]]а адхіляецца ад прыведзеных вышэй дакладных рашэнняў [[ураўненні Эйнштэйна|ураўненняў Эйнштэйна]]. І хоць у любой невялікай вобласці (акрамя наваколляў сінгулярнасці) метрыка скажона нязначна, глабальная прычынная структура прасторы-часу можа адрознівацца кардынальна. У прыватнасці, сапраўдная прастора-час можа, паводле некаторых тэорый, ужо і не мець гарызонту падзей. Гэта звязана з тым, што наяўнасць або адсутнасць гарызонту падзей вызначаецца, сярод іншага, і падзеямі, якія адбываюцца ў бясконца аддаленай будучыні назіральніка<ref>{{кніга |частка = § 3.1 |аўтар = И. Д. Новиков, В. П. Фролов. |загаловак = Черные дыры во Вселенной |выдавецтва = УФН 171 307–324 |год = 2001 |спасылка = http://ufn.ru/ufn01/ufn01_3/Russian/r013d.pdf }}</ref> Паводле сучасных уяўленняў, ёсць чатыры сцэнарыі ўтварэння чорнай дзіркі<ref>{{cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1180462/node3.html|title=Астрофизика черных дыр|author=Жан-Пьер Люмине|work=Черные дыры: Популярное введение|publisher=Astronet|accessdate=2012-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090428142605/http://www.astronet.ru/db/msg/1180462/node3.html|archivedate=28 красавіка 2009|url-status=live}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Б.-Дж. Карр, С.-Б. Гиддингс. |загаловак=Квантовые чёрные дыры|арыгінал=Scientific American. 2005, May, 48–55.|спасылка=http://fiz.1september.ru/article.php?ID=200801308|мова=ru|аўтар выдання=Сокр. пер. с англ. А.В.БЕРКОВА|выданне=Физика|тып=журнал|выдавецтва=Первое сентября|год=2008|выпуск=13}}</ref>: * [[Гравітацыйны калапс]] (катастрафічнае сцісканне) [[граніца Опенгеймера — Волкава|досыць масіўнай]] зоркі на канчатковым этапе яе эвалюцыі. * Калапс цэнтральнай часткі [[галактыка|галактыкі]] або протагалактычнага газу. Сучасныя ўяўленні змяшчаюць велізарную (<math>>1000M_\odot</math>) чорную дзірку ў цэнтр многіх, калі не ўсіх, [[спіральная галактыка|спіральных]] і [[эліптычная галактыка|эліптычных галактык]]. Напрыклад, у [[Галактычны цэнтр|цэнтры]] [[Млечны Шлях|нашай Галактыкі]] знаходзіцца чорная дзірка [[Стралец А*]] масаю <math>4{,}31\cdot 10^6M_\odot</math>.<ref>{{cite web|url=http://www.eso.org/public/outreach/press-rel/pr-2002/pr-17-02.html|title=Surfing a Black Hole|accessdate=2012-05-19|date=2002-10-16|publisher=European Southern Observatory|archiveurl=https://www.webcitation.org/68e5vRrF4?url=http://www.eso.org/public/news/eso0226/|archivedate=23 чэрвеня 2012|url-status=dead}}{{ref-en}}</ref> * Фарміраванне чорных дзірак у момант адразу пасля [[Вялікі Выбух|Вялікага Выбуху]] ў выніку флуктуацый [[гравітацыйнае поле|гравітацыйнага поля]] і/або матэрыі. Такія чорныя дзіркі называюцца {{iw|першасная чорная дзіра|першаснымі|ru|Первичная чёрная дыра}}. * Узнікненне чорных дзірак у ядзерных рэакцыях высокіх энергій — [[квантавыя чорныя дзіркі]]. === Чорныя дзіркі зорных мас === [[Файл:Black hole lensing web.gif|frame|alt=Шварцшильдовская чёрная дыра|Мадэляванне [[Гравітацыйная лінза|гравітацыйнага лінзіравання]] чорнай дзіркай, якая скажае выяву [[Галактыка|галактыкі]], перад якой яна праходзіць.]] [[Файл:NGC 300 X-1 (artist’s impression).jpg|thumb|240px|right|Чорная дзірка NGC 300 X-1 у прадстаўленні мастака. Ілюстрацыя ESO.]] {{iw|Чорная дзіра зорнай масы|Чорныя дзіркі зорных мас|ru|Чёрная дыра звёздной массы}} утвараюцца як канечны этап жыцця зоркі, пасля поўнага выгарання тэрмаядзернага паліва і спынення рэакцыі зорка тэарэтычна павінна пачаць астываць, што прывядзе да памяншэння ўнутранага ціску і сціскання зоркі пад дзеяннем гравітацыі. Сцісканне можа спыніцца на пэўным этапе, а можа перайсці ў імклівы [[гравітацыйны калапс]]. У залежнасці ад масы зоркі і [[момант імпульсу|вярчальнага моманту]] магчымыя наступныя канечныя станы: * Згаслая вельмі шчыльная зорка, якая складаецца ў асноўным, у залежнасці ад масы, з [[гелій|гелію]], [[вуглярод]]у, [[кісларод]]у, [[неон]]у, [[магній|магнію]], [[крэмній|крэмнію]] або [[жалеза]] (асноўныя элементы пералічаныя ў парадку ўзрастання масы астатку зоркі). Такія рэшткі называюць [[Белы карлік|белымі карлікамі]], маса іх абмяжоўваецца зверху [[мяжа Чандрасекара|мяжою Чандрасекара]]. * [[Нейтронная зорка]], маса якой абмежавана [[Мяжа Опенгеймера — Волкава|мяжою Опенгеймера — Волкава]]. * Чорная дзірка. Па меры павелічэння масы астатку зоркі адбываецца рух раўнаважнай канфігурацыі ўніз па вышэйпрыведзенай паслядоўнасці. Круцільны момант павялічвае гранічныя масы на кожнай ступені, але не якасна, а колькасна (максімум у 2-3 разы). Умовы (галоўным чынам, маса), пры якіх канчатковым станам эвалюцыі зоркі з’яўляецца чорная дзірка, вывучаны недастаткова добра, бо для гэтага неабходна ведаць паводзіны і станы рэчыва пры надзвычай высокіх шчыльнасцях, недаступных эксперыментальнаму вывучэнню. Дадатковыя складанасці ўяўляе мадэляванне зорак на пазнейшых этапах іх эвалюцыі з-за складанасці ўзнікаючага хімічнага саставу і рэзкага памяншэння характэрнага часу праходжання працэсаў. Дастаткова згадаць, што адны з найбуйнейшых касмічных катастроф, успышкі [[звышновая зорка|звышновых]], узнікаюць менавіта на гэтых этапах [[Эвалюцыя зорак|эвалюцыі зорак]]. Розныя мадэлі даюць ніжнюю ацэнку масы чорнай дзіркі, якая атрымліваецца ў выніку гравітацыйнага калапсу, ад 2,5 да 5,6 мас Сонца. Радыус чорнай дзіркі пры гэтым вельмі малы — некалькі дзясяткаў кіламетраў. Пазней чорная дзірка можа разрасціся за кошт паглынання рэчыва — як правіла, гэта газ суседняй зоркі ў [[падвойная зорка|падвойных зорных сістэмах]] (сутыкненне чорнай дзіркі з любым іншым астранамічным аб’ектам вельмі малаверагодна з-за яе малога дыяметра). Працэс падзення газу на любы кампактны астрафізічны аб’ект, у тым ліку і на чорную дзірку, называецца [[акрэцыя]]й. Пры гэтым з-за кручэння газу фарміруецца [[акрэцыйны дыск]], у якім рэчыва разганяецца да рэлятывісцкіх скарасцей, награваецца і ў выніку моцна выпраменьвае, у тым ліку і ў [[рэнтгенаўскі дыяпазон|рэнтгенаўскім дыяпазоне]], што дае прынцыповую магчымасць выяўляць такія акрэцыйныя дыскі (і, такім чынам, чорныя дзіркі) пры дапамозе ультрафіялетавых і {{iw|рэнтгенаўскі тэлескоп|рэнтгенаўскіх тэлескопаў|ru|Рентгеновский телескоп}}. Асноўнай праблемай з’яўляецца малая велічыня і цяжкасць рэгістрацыі адрозненняў акрэцыйных дыскаў нейтронных зорак і чорных дзірак, што прыводзіць да няўпэўненасці ў ідэнтыфікацыі астранамічных аб’ектаў з чорнымі дзіркамі. Асноўнае адрозненне заключаецца ў тым, што газ, які падае на ўсе аб’екты, рана ці позна сустракае цвёрдую паверхню, што прыводзіць да інтэнсіўнага выпраменьвання пры тармажэнні, але воблака газу, якое падае на чорную дзірку, з-за неабмежавана росту [[гравітацыйнае запаволенне часу|гравітацыйнага запаволення часу]] ([[чырвонае зрушэнне|чырвонага зрушэння]]) проста хутка цьмянее пры набліжэнні да гарызонту падзей, што назіралася [[тэлескоп Хабл|тэлескопам Хабл]] у выпадку крыніцы {{iw|Лебедзь X-1|Лебедзь X-1|ru|Лебедь X-1}}<ref>{{cite web|url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2001/03/text/|title='Death Spiral' Around a Black Hole Yields Tantalizing Evidence of an Event Horizon|date=January 11, 2001|lang=en|accessdate=2010-01-24|archiveurl=https://www.webcitation.org/617i332RK?url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2001/03/text/|archivedate=22 жніўня 2011|url-status=live}}</ref>. Сутыкненне чорных дзірак з іншымі зоркамі, а таксама сутыкненне [[нейтронная зорка|нейтронных зорак]], якое выклікае ўтварэнне чорнай дзіркі, прыводзіць да магутнага [[гравітацыйныя хвалі|гравітацыйнага выпраменьвання]], якое можна выяўляць пры дапамозе {{iw|гравітацыйны тэлескоп|гравітацыйных тэлескопаў|ru|Гравитационный телескоп}}. Так 11 лютага 2016 года супрацоўнікі [[LIGO]] аб’явілі аб {{iw|адкрыццё гравітацыйных хваль|выяўленні гравітацыйных хваль|ru|Открытие гравитационных волн}}<ref>[https://www.nytimes.com/2016/02/12/science/ligo-gravitational-waves-black-holes-einstein.html Gravitational Waves Detected, Confirming Einstein’s Theory — The New York Times]</ref>, узніклых пры зліцці дзвюх чорных дзір з масамі каля 30 сонечных мас на адлегласці каля 1,3 млрд [[светлавы год|светлавых гадоў]] ад Зямлі<ref>[http://journals.aps.org/prl/abstract/10.1103/PhysRevLett.116.061102 Phys. Rev. Lett. 116, 061102 (2016) — Observation of Gravitational Waves from a Binary Black Hole Merger<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[http://www.gazeta.ru/science/2016/02/11_a_8068283.shtml Учёные объявили об открытии гравитационных волн — Газета. Ru]</ref>. Акрамя таго ёсць паведамленні аб назіранні ў рэнтгенаўскім дыяпазоне сутыкненняў чорных дзір з зоркамі<ref>[https://web.archive.org/web/20080508213140/http://www.membrana.ru/lenta/?2701 Астрономы доказали: чёрные дыры действительно «съедают» звёзды] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080508213140/http://www.membrana.ru/lenta/?2701 |date=8 мая 2008 }}</ref>. 25 жніўня 2011 года з’явілася паведамленне аб тым, што ўпершыню ў гісторыі навукі група японскіх і амерыканскіх спецыялістаў змагла ў сакавіку 2011 года зафіксаваць момант гібелі зоркі, якую паглынае чорная дзірка<ref>{{cite web|url=http://www.itar-tass.com/c11/211304.html|title=Ученым из Японии и США впервые в истории удалось зафиксировать момент гибели звезды|author=Василий Головнин.|date=25.08.2011|publisher=[[ИТАР-ТАСС]]|accessdate=2011-08-25|archiveurl=https://www.webcitation.org/65AXYv00u?url=http://www.itar-tass.com/c11/211304.html|archivedate=3 лютага 2012|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2011/08/25/black/|title=Астрономы взвесили хищную дыру в созвездии Дракона|date=25.08.2011|publisher=[[Lenta.ru]]|accessdate=2011-08-25|archiveurl=https://www.webcitation.org/65AXazuIx?url=http://lenta.ru/news/2011/08/25/black/|archivedate=3 лютага 2012|url-status=live}}</ref>. Найбліжэйшым кандыдатам у чорныя дзіры з’яўляецца адзін з кампанентаў падвойнай сістэмы {{iw|A0620-00||ru|}} (V616 Аднарога), які знаходзіцца на адлегласці 3000 св. гадоў ад Сонца. [[Лебедзь X-1]] знаходзіцца на адлегласці 6070 св. гадоў, [[VLA J213002.08 + 120904]] — на адлегласці 7200 св. гадоў<ref>[http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/clandestine-black-hole-may-represent-new-population.html Clandestine Black Hole May Represent New Population]</ref>. === Звышмасіўныя чорныя дзіркі === {{Асноўны артыкул|Звышмасіўная чорная дзірка}} Разрослыя вельмі вялікія чорныя дзіркі, паводле сучасных уяўленняў, утвараюць {{iw|галактычнае ядро|ядры|ru|Галактическое ядро}} большасці [[галактыка|галактык]]. У іх лік уваходзіць і масіўная чорная дзірка ў ядры [[Млечны Шлях|нашай Галактыкі]] — [[Стралец A*]]. У цяперашні час існаванне чорных дзірак зорных і галактычных маштабаў лічыцца большасцю навукоўцаў надзейна даказаным астранамічнымі назіраннямі<ref>Friedrich W. Hehl, Claus Kiefer, Ralph J. K. Metzler (Eds.) Black holes: Theory and observation (Proceedings of the 179th W. E. Heraeus Seminar Held at Bad Honnef, Germany, 18—22 August 1997) / Springer, 1998. Lecture Notes in Physics 514. ISBN 3-540-65158-6.</ref>. Амерыканскія астраномы ўстанавілі, што масы звышмасіўных чорных дзірак могуць быць значна недаацэненыя. Даследчыкі ўстанавілі, што для таго, каб зоркі рухаліся ў галактыцы [[Аб'ект Месье M87|М87]] (якая размешчана на адлегласці 50 мільёнаў светлавых гадоў ад Зямлі) так, як гэта назіраецца цяпер, маса цэнтральнай чорнай дзіры павінна быць як мінімум 6,4 мільярда сонечных мас, гэта значыць у два разы больш цяперашніх ацэнак ядра М87, якія складаюць 3 млрд сонечных мас<ref>{{cite web|date=9 июня 2009|url=http://lenta.ru/news/2009/06/09/holes/|title=Сверхмассивные черные дыры оказались еще массивнее|publisher=[[Lenta.ru]]|accessdate=2010-08-14|archiveurl=https://www.webcitation.org/617i3h3lX?url=http://lenta.ru/news/2009/06/09/holes/|archivedate=22 жніўня 2011|url-status=live}}</ref>. === Першасныя чорныя дзіркі === {{Асноўны артыкул|Першасная чорная дзірка}} Першасныя чорныя дзіркі ў цяперашні час носяць статус гіпотэзы. Калі ў пачатковыя моманты жыцця Сусвету існавалі дастатковай велічыні адхіленні ад аднароднасці гравітацыйнага поля і шчыльнасці матэрыі, то з іх шляхам калапсу маглі ўтварацца чорныя дзіркі<ref>Зельдович Я. Б., Новиков И. Д. Релятивистская астрофизика. М.: Наука, 1967</ref>. Пры гэтым іх маса не абмежаваная знізу, як пры зорным калапсе — іх маса, верагодна, магла б быць дастаткова малой. Выяўленне першасных чорных дзірак уяўляе асаблівую цікавасць у сувязі з магчымасцямі вывучэння з’явы {{iw|выпарэнне чорных дзір|выпарэння чорных дзірак|en|Black hole evaporation}} (гл. вышэй){{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|1986|loc=§ 13.1. Первичные черные дыры.}}. === Квантавыя чорныя дзіркі === {{Асноўны артыкул|Квантавая чорная дзірка}} Мяркуецца, што ў выніку ядзерных рэакцый могуць узнікаць ўстойлівыя мікраскапічныя чорныя дзіркі, так званыя квантавыя чорныя дзіркі. Для матэматычнага апісання такіх аб’ектаў неабходна [[квантавая тэорыя гравітацыі]]. Аднак з агульных меркаванняў<ref>{{cite web|url=http://www.popmech.ru/article/296-udivitelnaya-istoriya-chernyih-dyir/|title=Удивительная история черных дыр: Конец звездной судьбы|accessdate=2012-04-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/67ytZSwar?url=http://www.popmech.ru/article/296-udivitelnaya-istoriya-chernyih-dyir/|archivedate=27 мая 2012|url-status=dead}}</ref> вельмі верагодна, што спектр мас чорных дзірак дыскрэтны і існуе мінімальная чорная дзірка — [[планкаўская чорная дзірка]]. Яе маса — каля 10<sup>−5</sup> г, радыус — 10<sup>−35</sup> м. [[Комптанаўская даўжыня хвалі]] планкаўскай чорнай дзіркі па парадку велічыні роўная яе [[гравітацыйны радыус|гравітацыйнаму радыусу]]<ref name="Berezin" />. Такім чынам, усе «элементарныя аб’екты» можна падзяліць на элементарныя часціцы (іх даўжыня хвалі больш іх гравітацыйнага радыуса) і чорныя дзіркі (даўжыня хвалі менш гравітацыйнага радыуса). Планкаўская чорная дзірка з’яўляецца пагранічным аб’ектам, для яе можна сустрэць назву [[максімон]], якая паказвае на тое, што гэта самая цяжкая з магчымых элементарных часціц. Часам ужываецца для яе абазначэння іншы тэрмін — [[планкеон]]. У апошні час прапанаваны эксперыменты з мэтай выяўлення сведчанняў з’яўлення чорных дзірак у ядзерных рэакцыях. Аднак для непасрэднага сінтэзу чорнай дзіркі ў [[паскаральнік зараджаных часціц|паскаральніку]] неабходная недасяжная на сёння энергія 10<sup>26</sup> эВ. Відаць, у рэакцыях звышвысокіх энергій могуць узнікаць віртуальныя прамежкавыя чорныя дзіркі. Эксперыменты па пратон-пратонных сутыкненнях з поўнай энергіяй 7 ТэВ на [[Вялікі адронны калайдар|Вялікім адронным калайдары]] паказалі, што гэтай энергіі недастаткова для ўтварэння мікраскапічных чорных дзірак. На падставе гэтых дадзеных робіцца выснова, што мікраскапічныя чорныя дзіркі павінны быць цяжэй 3,5-4,5 ТэВ у залежнасці ад канкрэтнай рэалізацыі<ref>{{cite web|url=http://elementy.ru/news/431477|title=Элементы: Микроскопических черных дыр на LHC не видно|accessdate=2012-04-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/67ytd7izN?url=http://elementy.ru/news/431477|archivedate=27 мая 2012|url-status=live}}</ref>. == Выяўленне чорных дзірак == На дадзены момант навукоўцамі выяўлена каля тысячы аб’ектаў у Сусвеце, якія лічацца чорнымі дзірамі. Усяго ж, мяркуюць навукоўцы, існуюць дзясяткі мільёнаў такіх аб’ектаў<ref>{{cite web |url = http://www.universetoday.com/589/finding-all-the-black-holes/ |title = Finding All the Black Holes |author = FRASER CAIN |date = SEPTEMBER 8, 2006 |accessdate = 2012-05-03 |archiveurl = https://www.webcitation.org/67yteZegn?url=http://www.universetoday.com/589/finding-all-the-black-holes/ |archivedate = 27 мая 2012 |url-status = live }}</ref>. У цяперашні час адзіны дакладны спосаб адрозніць чорную дзірку ад аб’екта іншага тыпу заключаецца ў тым, каб вымераць масу і памеры аб’екта і параўнаць яго радыус з гравітацыйным радыусам, які задаецца формулай <center> <math>\ R_g = {2GM \over c^2},</math> </center> дзе <math>\ G</math> — гравітацыйная пастаянная, <math>\ M</math> — маса аб’екта, <math>\ c</math> — скорасць святла{{sfn|Wald|1984|с=124—125.}}. === Звышмасіўныя чорныя дзіркі === {{Асноўны артыкул|Звышмасіўная чорная дзірка}} Найбольш надзейнымі лічацца сведчанні аб існаванні [[звышмасіўная чорная дзіра|звышмасіўных чорных дзірак]] у цэнтральных абласцях галактык. Сёння адрознівальная здольнасць [[тэлескоп]]аў недастатковая для таго, каб адрозніваць вобласці прасторы памерам парадку гравітацыйнага радыуса чорнай дзіркі (акрамя [[Стралец А*|чорнай дзіркі ў цэнтры нашай Галактыкі]], якая назіраецца метадамі {{iw|радыёінтэрфераметрыя са звышдоўгімі базамі|радыёінтэрфераметрыі са звышдоўгай базай|ru|Радиоинтерферометрия со сверхдлинными базами}} на граніцы іх адрознівальнай здольнасці). Таму ў ідэнтыфікацыі цэнтральных аб’ектаў галактык як чорных дзірак ёсць пэўная ступень дапушчэння (акрамя цэнтра [[Млечны Шлях|нашай Галактыкі]]). Лічыцца, што ўстаноўленая верхняя граніца памераў гэтых аб’ектаў недастатковая, каб разглядаць іх як скопішчы [[белы карлік|белых]] або [[карычневы карлік|карычневых карлікаў]], [[нейтронная зорка|нейтронных зорак]] ці нават {{iw|чорная дзіра зорнай масы|чорных дзірак звычайнай масы|ru|Чёрная дыра звёздной массы}}. Існуе мноства спосабаў вызначыць масу і арыенціровачныя памеры звышмасіўнага цела, аднак большасць з іх заснавана на вымярэнні характарыстык арбіт аб’ектаў, якія верцяцца вакол іх (зорак, {{iw|астранамічная радыёкрыніца|радыёкрыніц|ru|Астрономический радиоисточник}}, газавых дыскаў). У самым простым і досыць частым выпадку абарачэнне адбываецца па кеплераўскіх арбітах, пра што кажа прапарцыянальнасць скорасці кручэння спадарожніка квадратнаму кораню з [[вялікая паўвось|вялікай паўвосі]] арбіты: <center> <math>\ V = \sqrt{GM \over r}.</math> </center> У гэтым выпадку маса цэнтральнага цела знаходзіцца па вядомай формуле <center> <math>\ M = {V^2r \over G}.</math> </center> У шэрагу выпадкаў, калі аб’екты-спадарожнікі ўяўляюць сабой суцэльнае асяроддзе (газавы дыск, шчыльнае [[зорнае скопішча]]), якое сваім прыцяжэннем уплывае на характарыстыкі арбіты, радыяльнае размеркаванне масы ў ядры галактыкі атрымліваецца шляхам рашэння г. зв. {{iw|кінетычнае ўраўненне Больцмана|бессутыкняльнага ўраўнення Больцмана|ru|Кинетическое уравнение Больцмана}}<ref name="KormendyRichstone">{{артыкул|аўтар=Kormendy J., Richstone D.|загаловак=Inward Bound – the Search of Supermassive Black Holes in Galactic Nuclei|спасылка=http://adsabs.harvard.edu/abs/1995ARA%26A..33..581K|выданне=Annual Review of Astronomy and Astrophysics|год=1995|volume=33|старонкі=581}}</ref>. ==== Непасрэдныя вымярэнні памераў крыніц выпраменьвання ==== Калі радыёкрыніца [[Стралец A*]] знаходзіцца каля гарызонту падзей чорнай дзіркі, яна будзе выглядаць як пляма, размазаная і ўзмоцненая [[гравітацыйнае лінзіраванне|гравітацыйным лінзіраваннем]]. Таму калі крыніца знаходзіцца паблізу ад [[гарызонт падзей|гарызонту падзей]] і пакрывае ўсю дзірку, яе памер павінен быць не менш 5,2 [[радыус Шварцшыльда|радыуса Шварцшыльда]], што для аб’екта ў цэнтры нашай Галактыкі дае вуглавы памер прыкладна ў 52 мікрасекунды дугі. Гэта нават некалькі больш назіранага ў 1,3 мм [[радыёхвалі|радыёхвалях]] памеру ў <math>37^{+16}_{-10}</math> мікрасекунд, што паказвае, што выпраменьванне не зыходзіць з паверхні ўсёй дзіркі, але засяроджана ў вобласці побач з ёй, магчыма, на краі [[акрэцыйны дыск|акрэцыйнага дыска]] ці ў {{iw|рэлятывісцкі струмень|рэлятывісцкім струмені|ru|Релятивистская струя}} матэрыялу, выкінутага з гэтага дыска<ref name="EHS">{{артыкул|аўтар = Sh. Doeleman et al. | загаловак = Event-horizon-scale structure in the supermassive black hole candidate at the Galactic Centre | мова= en | выданне= [[Nature]] | том = 455 | старонкі = 78–80 | год = 2008 | doi = 10.1038/nature07245 | pmid = 18769434 | нумар = 7209 | bibcode=2008Natur.455...78D}}</ref>. ==== Метад адносін маса-свяцільнасць ==== Асноўным метадам пошуку звышмасіўных чорных дзір у цяперашні час з’яўляецца даследаванне размеркавання яркасці і скорасці руху зорак у залежнасці ад адлегласці да цэнтра галактыкі. Размеркаванне яркасці здымаецца фотаметрычнымі метадамі пры фатаграфаванні галактык з вялікім разрозненнем, скорасці зорак — па [[чырвонае зрушэнне|чырвоным зрушэнні]] і пашырэннем ліній паглынання ў спектры зоркі. Маючы размеркаванне скорасці зорак <math>V(r)</math>, можна знайсці радыяльнае размеркаванне мас <math>M(r)</math> у галактыцы. Напрыклад, пры эліптычнай сіметрыі поля скарасцей рашэнне {{iw|кінетычнае ўраўненне Больцмана|ўраўнення Больцмана|ru|Кинетическое уравнение Больцмана}} дае наступны вынік<ref name="KormendyRichstone" />: <center> <math>\ M(r) = {V^2 r\over G} + {\sigma _r^2 r\over G} \left[ -{d\ln\,\nu \over d\ln\,r} -{d\ln\,\sigma_r^2 \over d\ln\,r} -\left( 1 - {\sigma_\theta^2 \over \sigma_r^2}\right) -\left( 1 - {\sigma_\phi^2 \over \sigma_r^2}\right) \right], </math> </center> дзе <math>\ V</math> — скорасць кручэння, <math>\sigma _r</math>, <math>\sigma_\theta </math> і <math>\sigma_\phi</math> — радыяльная і азімутальная праекцыі дысперсіі скорасці, <math>G</math> — гравітацыйная пастаянная, <math>\nu</math> — шчыльнасць зорнага рэчыва, якая звычайна прымаецца прапарцыянальнай свяцільнасці. Паколькі чорная дзірка мае вялікую масу пры нізкай свяцільнасці, адною з прыкмет наяўнасці ў цэнтры галактыкі [[звышмасіўная чорная дзіра|звымасіўнай чорнай дзіры]] могуць служыць высокія адносіны масы да свяцільнасці <math> M/L </math> для ядра галактыкі. Шчыльнае скопішча звычайных зорак мае адносіных <math> M/L </math> парадку адзінкі (маса і свяцільнасць выражаюцца ў масах і свяцільнасцях Сонца), таму значэнні <math> M/L \gg 1</math> (для некаторых галактык <math>M/L>1000</math>) з’яўляюцца прыкметай наяўнасці звышмасіўнай чорнай дзіры. Магчымыя, аднак, альтэрнатыўныя тлумачэнні гэтага феномена: скопішчы [[белы карлік|белых]] або [[карычневы карлік|карычневых карлікаў]], [[нейтронная зорка|нейтронных зорак]], чорных дзірак звычайнай масы. ==== Вымярэнне скорасці кручэння газу ==== У апошні час дзякуючы павышэнню адрознівальнай здольнасці тэлескопаў стала магчымым назіраць і вымяраць скорасці руху асобных аб’ектаў у непасрэднай блізкасці ад цэнтра галактык. Так, пры дапамозе спектрографа FOS (Faint Object Spectrograph) касмічнага тэлескопа [[Хабл (касмічны тэлескоп)|«Хабл»]] групай пад кіраўніцтвам Х. Форда была выяўленая круцільная газавая структура ў цэнтры галактыкі [[M87 (галактыка)|M87]]. скорасць кручэння газу на адлегласці каля 60 св. гадоў ад цэнтра галактыкі склала 550 км/с, што адпавядае кеплераўскай арбіце з масай цэнтральнага цела парадку 3{{e|9}} мас Сонца. Нягледзячы на вялізную масу цэнтральнага аб’екта, нельга сказаць з поўнай пэўнасцю, што ён з’яўляецца чорнай дзіркай, паколькі гравітацыйны радыус такой чорнай дзіркі складае каля 0,001 св. года<ref>{{артыкул |аўтар = Harms, Richard J.; Ford, Holland C.; Tsvetanov, Zlatan I.; Hartig, George F.; Dressel, Linda L.; Kriss, Gerard A.; Bohlin, Ralph; Davidsen, Arthur F.; Margon, Bruce; Kochhar, Ajay K. |загаловак = HST FOS spectroscopy of M87: Evidence for a disk of ionized gas around a massive black hole |спасылка = http://adsabs.harvard.edu/abs/1994ApJ...435L..35H |выданне = Astrophysical Journal, Part 2 - Letters |тып = |месца = |выдавецтва = |год = 1994 |volume = 435 |нумар = 1 |старонкі = L35–L38 }}</ref>. ==== Вымярэнне скорасці мікрахвалевых крыніц ==== У 1995 годзе група пад кіраўніцтвам Дж. Марана назірала кропкавыя [[мікрахвалевае выпрамяненне|мікрахвалевыя]] крыніцы, якія верцяцца ў непасрэднай блізкасці ад цэнтра галактыкі [[NGC 4258]]. Назіранні праводзіліся пры дапамозе [[радыёінтэрферометр]]а, які ўключаў сетку наземных [[радыётэлескоп]]аў, што дазволіла назіраць цэнтр галактыкі з вуглавым разрозненнем 0,001". Усяго было выяўлена 17 кампактных крыніц, размешчаных у дыскападобнай структуры радыусам каля 10 св. гадоў. Крыніцы круціліся ў адпаведнасці з [[законы Кеплера|Кеплераўскім законам]] (скорасць кручэння зваротна прапарцыянальная квадратнаму кораню з адлегласці), адкуль маса цэнтральнага аб’екта была ацэнена як 4{{e|7}} мас сонца, а верхняя граніца радыуса ядра — 0,04 св. года<ref>{{артыкул |аўтар = Greenhill, L. J.; Jiang, D. R.; Moran, J. M.; Reid, M. J.; Lo, K. Y.; Claussen, M. J. |загаловак = Detection of a Subparsec Diameter Disk in the Nucleus of NGC 4258 |спасылка = http://adsabs.harvard.edu/abs/1995ApJ...440..619G |выданне = Astrophysical Journal |тып = |месца = |выдавецтва = |год = 1995 |volume = 440 |нумар = |старонкі = 619 }}</ref>. ==== Назіранне траекторый асобных зорак ==== У 1993—1996 гадах А. Экарт і Р. Генцэль назіралі рух асобных зорак у ваколіцах цэнтра [[Млечны Шлях|нашай Галактыкі]]<ref>{{артыкул |аўтар = Eckart, A.; Genzel, R. |загаловак = Observations of stellar proper motions near the Galactic Centre |спасылка = http://adsabs.harvard.edu/abs/1996Natur.383..415E |выданне = Nature |тып = |месца = |выдавецтва = |год = 1996 |volume = 383 |нумар = |старонкі = 415—417 }}</ref>. Назіранні праводзіліся ў [[інфрачырвонае выпрямяненне|інфрачырвоных прамянях]], для якіх слой [[касмічны пыл|касмічнага пылу]] паблізу ядра галактыкі не з’яўляецца перашкодай. У выніку ўдалося дакладна вымераць параметры руху 39 зорак, якія знаходзяцца на адлегласці ад 0,13 да 1,3 св. года ад [[Галактычны цэнтр|цэнтра галактыкі]]. Было ўстаноўлена, што рух зорак адпавядае кеплераўскаму, цэнтральнае цела масай 2,5{{e|6}} мас сонца і радыусам не больш за 0,05 св. года адпавядае становішчу кампактнай радыёкрыніцы {{iw|Стралец-А||ru|Стрелец А}} (Sgr A). У 1991 годзе ўступіў у строй інфрачырвоны матрычны дэтэктар SHARP I на 3,5-метровым тэлескопе [[Еўрапейская паўднёвая абсерваторыя|Еўрапейскай паўднёвай абсерваторыі]] (ESO) у {{iw|абсерваторыя Ла-Сілья|Ла-Сільі|ru|Обсерватория Ла-Силья}} ([[Чылі]]). Камера дыяпазону 1-2,5 мкм забяспечвала разрозненне 50 вуглавых мкс на 1 [[піксель]] матрыцы. Акрамя таго, быў усталяваны 3D-спектрометр на 2,2-метровым тэлескопе той жа абсерваторыі. Са з’яўленнем інфрачырвоных дэтэктараў высокага разрознення стала магчымым назіраць у цэнтральных абласцях галактыкі асобныя зоркі. Вывучэнне іх спектральных характарыстык паказала, што большасць з іх адносяцца да маладых зорак узростам некалькі мільёнаў гадоў. Насуперак раней прынятым поглядам было ўстаноўлена, што ў ваколіцах [[звышмасіўная чорная дзіра|звышмасіўнай чорнай дзіркі]] актыўна ідзе працэс [[зоркаўтварэнне|зоркаўтварэння]]. Мяркуюць, што крыніцай газу для гэтага працэсу з’яўляюцца два плоскія [[акрэцыя|акрэцыйныя]] газавыя кольцы, выяўленыя ў цэнтры Галактыкі ў 1980-х гадах. Аднак унутраны дыяметр гэтых кольцаў занадта вялікі, каб растлумачыць працэс зоркаўтварэння ў непасрэднай блізкасці ад чорнай дзіркі. Зоркі, якія знаходзяцца ў радыусе 1" ад чорнай дзіркі (так званыя «S-зоркі») маюць выпадковы кірунак [[арбітальны момант|арбітальных момантаў]], што супярэчыць акрэцыйнаму сцэнарыю іх узнікнення. Мяркуецца, што гэта гарачыя ядры чырвоных гігантаў, якія ўтварыліся ў аддаленых раёнах галактыкі, а затым мігравалі ў цэнтральную зону, дзе іх знешнія абалонкі былі сарваны [[прыліўныя сілы|прыліўнымі сіламі]] чорнай дзіркі<ref>{{артыкул |аўтар = Martins, F.; Gillessen, S.; Eisenhauer, F.; Genzel, R.; Ott, T.; Trippe, S. |загаловак = On the Nature of the Fast-Moving Star S2 in the Galactic Center |спасылка = http://adsabs.harvard.edu/abs/2008ApJ...672L.119M |выданне = The Astrophysical Journal |тып = |месца = |выдавецтва = |год = 2008 |volume = 672 |нумар = |старонкі = L119-L122 }}</ref>. На 1996 год было вядома больш за 600 зорак у вобласці дыяметрам каля парсека (25") вакол радыёкрыніцы [[Стралец А*]], а для 220 з іх былі надзейна вызначаны {{iw|радыяльная скорасць|радыяльныя скорасці|ru|Радиальная скорость}}. Ацэнка масы цэнтральнага цела складала 2-3{{e|6}} мас Сонца, радыуса — 0,2 св. гадоў У цяперашні час (кастрычнік 2009 года) адрознівальная здольнасць інфрачырвоных дэтэктараў дасягнула 0.0003" (што на адлегласці 8 кпс адпавядае 2,5 [[астранамічная адзінка|а. а.]]). Колькасць зорак у межах 1 пс ад цэнтра галактыкі, для якіх параметры руху вымераныя, перавысіла 6000<ref>{{артыкул |аўтар = Schödel, R.; Merritt, D.; Eckart, A. |загаловак = The nuclear star cluster of the Milky Way: proper motions and mass |спасылка = http://adsabs.harvard.edu/abs/2009A%26A...502...91S |выданне = Astronomy and Astrophysics |тып = |месца = |выдавецтва = |год = 2009 |volume = 502 |нумар = |старонкі = 91–111 }}</ref>. Разлічаны дакладныя арбіты для бліжэйшых да цэнтра галактыкі 28 зорак, найбольш цікавай сярод якіх з’яўляецца зорка {{iw|S2 (зорка)|S2|ru|S2 (звезда)}}. За час назіранняў (1992—2007), яна зрабіла поўны абарот вакол чорнай дзіркі, што дазволіла з вялікай дакладнасцю ацаніць параметры яе арбіты. Перыяд абарачэння S2 складае 15,8 ± 0,11 гадоў, вялікая паўвось арбіты 0,123" ± 0,001 (1000 а. а.), [[эксцэнтрысітэт арбіты|эксцэнтрысітэт]] 0,880 ± 0,003, максімальнае набліжэнне да цэнтральнага цела 0,015" або 120 а. а.<ref name="2009_Gillessen">{{артыкул |аўтар = Gillessen, S.; Eisenhauer, F.; Trippe, S.; Alexander, T.; Genzel, R.; Martins, F.; Ott, T. |загаловак = Monitoring Stellar Orbits Around the Massive Black Hole in the Galactic Center |спасылка = http://adsabs.harvard.edu/abs/2009ApJ...692.1075G |выданне = The Astrophysical Journal |тып = |месца = |выдавецтва = |год = 2008 |volume = 692 |нумар = |старонкі = 1075-1109 }}</ref>. Дакладнае вымярэнне параметраў арбіты S2, якая аказалася блізкай да кеплераўскай, дазволіла з высокай дакладнасцю ацаніць масу цэнтральнага цела. Паводле апошніх ацэнак яна роўная <center> <math>\ ( 4.31 \pm 0.06\mid _{stat} \pm \, 0.36 \mid _{R_0} ) \times 10^6 M_\odot,</math> </center> дзе памылка 0.06 выклікана хібнасцю вымярэння параметраў арбіты зоркі S2, а памылка 0.36 — хібнасцю вымярэння адлегласці ад Сонца да цэнтра Галактыкі<ref name="2009_Gillessen"/>. Найбольш дакладныя сучасныя ацэнкі адлегласці да цэнтра галактыкі даюць <center> <math>\ R_0 = 8.33 \pm 0.35 \, \mathrm{kpc}.</math> </center> Пералік масы цэнтральнага цела пры змене ацэнкі адлегласці робіцца па формуле <center> <math>\ [ \, 4.31(R_0/8.33 \, \mathrm{kpc})^{2.19} \pm 0.06 \pm 8.6\Delta R/R_0 \, ] \times 10^6 M_\odot.</math> </center> [[Гравітацыйны радыус]] чорнай дзіркі масай 4{{e|6}} мас сонца складае прыкладна 12 млн км або 0,08 а. а., г. зн. у 1400 разоў менш, чым бліжэйшая адлегласць, на якую падыходзіла да цэнтральнага цела зорка [[S2 (зорка)|S2]]. Аднак сярод даследчыкаў практычна няма сумненняў, што цэнтральны аб’ект не з’яўляецца скопішчам зорак малой свяцільнасці, [[нейтронная зорка|нейтронных зорак]] ці чорных дзірак, бо сканцэнтраваныя ў такім малым аб’ёме яны непазбежна б зліліся за кароткі час у адзіны звышмасіўны аб’ект, які, згодна з [[агульная тэорыя адноснасці|АТА]], не можа быць нічым іншым, акрамя чорнай дзіркі<ref>{{артыкул|аўтар=R. Genzel, R. Schödel, T. Ott, F. Eisenhauer, R. Hofmann, and M. Lehnert|загаловак=The Stellar Cusp around the Supermassive Black Hole in the Galactic Center|спасылка=http://iopscience.iop.org/0004-637X/594/2/812/fulltext/|мова=en|выданне=The Astrophysical Journal|год=2003|том=594|старонкі=812-832|doi=10.1086/377127}}<br /><blockquote>The new orbital data now definitely exclude a dark cluster of astrophysical objects (e.g., neutron stars) or a ball of 10—60 keV fermions as possible configurations of the central mass concentration. The only nonblack hole configuration is a ball of hypothetical, heavy bosons, which would not be stable, however. The gravitational potential in the central light year of the Galactic center thus is almost certainly dominated by a massive black hole associated with Sgr A*.</blockquote></ref>. == Напрамкі даследаванняў у фізіцы чорных дзірак == === Неквантавыя з’явы === ==== Структура чорных дзірак, якія верцяцца ==== У 1963 году новазеландскі матэматык {{iw|Рой Кер|Рой П. Кер|ru|Керр, Рой}} знайшоў поўнае рашэнне [[ураўненні Эйнштэйна|ўраўненняў гравітацыйнага поля]] для заверчанай чорнай дзіркі, названае {{iw|метрыка Кера|рашэннем Кера|ru|Kerr metric}}. Пасля гэтага было складзена матэматычнае апісанне геаметрыі прасторы-часу вакол масіўнага аб’екту, які верціцца. Вядома аднак, што хоць знешняе рашэнне пры [[гравітацыйны калапс|калапсе]] імкнецца да знешняй часткі рашэння Кера, для ўнутранай структуры зкалапсаваўшага аб’екта гэта ўжо не так. Сучасныя навукоўцы вядуць даследаванні з мэтай вывучыць структуру чорных дзірак, якія верцяцца і ўзнікаюць у працэсе рэальнага калапсу<ref>{{cite web |url = http://www.astronet.ru/db/msg/1174703/kaufman-11/kaufman-11.html |title = Структура вращающихся чёрных дыр, решение Керра |author = Уильям Дж. Кауфман |date = 1977, перевод 1981 |accessdate = 2012-05-03 |archiveurl = https://www.webcitation.org/67ytfCOSJ?url=http://www.astronet.ru/db/msg/1174703/kaufman-11/kaufman-11.html |archivedate = 27 мая 2012 |url-status = live }}</ref>{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|1986|loc=ГЛАВА 12. ВНУТРЕННЯЯ СТРУКТУРА ЧЕРНЫХ ДЫР.}}. ==== Узбурэнні гарызонту падзей і іх згасанне ==== [[Гарызонт падзей]] будучага з’яўляецца неабходным прыкметай чорнай дзіркі як тэарэтычнага аб’екта. Гарызонт падзей сферычных-сіметрычнай чорнай дзіркі называецца сферай Шварцшыльда і мае характэрны памер, званы [[гравітацыйны радыус|гравітацыйным радыусам]]. Энергія, магчыма, можа пакідаць чорную дзірку з дапамогай г. зв. [[выпраменьванне Хокінга|выпраменьвання Хокінга]], якое прадстаўляе сабой квантавы эфект. Калі так, сапраўдныя гарызонты падзей у строгім сэнсе ў скалапсаваўшых аб’ектаў у нашым Сусвеце не фарміруюцца. Тым не менш, паколькі астрафізічныя зкалапсаваўшыя аб’екты — гэта вельмі класічныя сістэмы, то дакладнасць іх апісання класічнай мадэллю чорнай дзіркі дастатковая для ўсіх магчымых астрафізічных прыкладанняў<ref>{{артыкул | аўтар = Сергей Попов. | загаловак = Экстравагантные консерваторы и консервативные эксцентрики | спасылка = http://elementy.ru/lib/430891 | выданне = Троицкий Вариант | тып = газета | год = 27 октября 2009 | выпуск = 21 (40N) | старонкі = 6—7 }}</ref>. Вядома, што гарызонт чорнай дзіркі вядзе сябе падобна мембране: узбурэнні гарызонту, выкліканыя знешнімі целамі і палямі, пры адключэнні ўзаемадзеяння пачынаюць вагацца і часткова выпраменьваюцца па-за ў выглядзе [[гравітацыйныя хвалі|гравітацыйных хваль]], а часткова паглынаюцца самой дзіркай. Затым гарызонт супакойваецца, і чорная дзірка прыходзіць ў раўнаважны стан чорнай дзіркі Кера — Ньюмена. Асаблівасці гэтага працэсу цікавыя з пункту гледжання генерацыі гравітацыйных хваль, якія могуць быць зарэгістраваныя {{iw|дэтэктар гравітацыйных хваль|гравітацыйна-хвалевымі абсерваторыямі|ru|Детектор гравитационных волн}} ў найбліжэйшай будучыні{{sfn|Чёрные дыры: Мембранный подход|1988|loc=Гл. VI и VII.}}. ==== Сутыкненне чорных дзірак і выпраменьванне гравітацыйных хваль ==== Пры сутыкненні чорных дзірак адбываецца іх зліццё, якое суправаджаецца выпраменьваннем гравітацыйных хваль. Пры гэтым велічыня гэтай энергіі складае некалькі працэнтаў ад масы абедзвюх чорных дзірак. Паколькі гэтыя сутыкненні адбываюцца далёка ад [[Зямля (планета)|Зямлі]], сігнал, які даходзіць, слабы, таму іх дэтэктаваць складана, але падобныя падзеі з’яўляюцца па сучасных уяўленнях самымі інтэнсіўнымі выпраменьвальнікамі гравітацыйных хваль у Сусвеце і прадстаўляюць выключную цікавасць для {{iw|гравітацыйна-хвалевая астраномія|гравітацыйна-хвалевай астраноміі|ru|Гравитационно-волновая астрономия}}<ref>{{cite web |url = http://parallel.ru/info/stories/blackholes.html |title = Моделирование столкновения чёрных дыр и исследование гравитационных волн |author = НИВЦ МГУ |accessdate = 2012-05-03 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120110073018/http://parallel.ru/info/stories/blackholes.html |archivedate = 10 студзеня 2012 |url-status = dead }}</ref>. ==== Магчымасць існавання замкнёных часападобных траекторый ў прасторы-часу ==== Існаванне {{iw|замкнутая часападобная крывая|такіх ліній|ru|Замкнутая времениподобная кривая}} у рамках [[агульная тэорыя адноснасці|агульнай тэорыі адноснасці]] было ўпершыню вынесена на абмеркаванне [[Курт Гёдэль|Куртам Гёдэлем]] у 1949 годзе на падставе атрыманага ім дакладнага рашэння [[ураўненні Эйнштэйна|ўраўненняў Эйнштэйна]], вядомага як {{iw|метрыка Гёдэля||ru|Метрика Гёделя}}. Падобныя крывыя ўзнікаюць і ў іншых рашэннях, такіх як «{{iw|цыліндр Тыплера||ru|Цилиндр Типлера}}». Існаванне {{iw|замкнутая часападобная крывая|замкнёных часападобных крывых|ru|Замкнутая времениподобная кривая}} дазваляе здзяйсняць падарожжа ў часе з усімі звязанымі з імі парадоксамі. У прасторы-часе Кера таксама існуюць замкнёныя часападобныя крывыя, на якія можна трапіць з нашага Сусвету: яны аддзеленыя ад нас гарызонтам, аднак могуць выходзіць у іншыя сусветы гэтага рашэння. Тым не менш, пытанне аб іх сапраўдным існаванні ў выпадку рэальнага [[гравітацыйны калапс|калапсу]] касмічнага цела пакуль не вырашана. Частка фізікаў мяркуе, што будучая тэорыя [[квантавая гравітацыя|квантавай гравітацыі]] накладзе забарону на існаванне замкнёных часападобных ліній. Гэтую ідэю [[Стывен Хокінг]] назваў {{iw|гіпотэза аб абароненасці храналогіі|гіпотэзай аб абароненасці храналогіі|ru|Гипотеза о защищённости хронологии}} ({{lang-en|chronology protection conjecture}}). === Квантавыя з’явы === ==== Знікненне інфармацыі ў чорнай дзірцы ==== {{iw|Знікненне інфармацыі ў чорнай дзіры||ru|Исчезновение информации в чёрной дыре}} ўяўляе вельмі сур’ёзную праблему, якая стаіць перад [[квантавая гравітацыя|квантавай гравітацыяй]], бо яно несумяшчальна з агульнымі прынцыпамі [[Квантавая механіка|квантавай механікі]]. У рамках класічнай (няквантавай) тэорыі гравітацыі чорная дзіра — аб’ект незнішчальны. Яна можа толькі расці, але не можа ні зменшыцца, ні знікнуць зусім. Гэта значыць, што ў прынцыпе магчыма сітуацыя, што [[інфармацыя]], якая патрапіла ў чорную дзіру, на самай справе не знікла, яна працягвае знаходзіцца ўнутры чорнай дзіркі, але яе проста немагчыма назіраць звонку. Іншая разнавіднасць гэтай жа думкі: калі чорная дзірка служыць мостам паміж нашым [[Сусвет]]ам і які-небудзь іншым сусветам, то інфармацыя, магчыма, проста перакінулася ў іншы сусвет. Аднак, калі ўлічваць квантавыя з’явы, гіпатэтычны вынік будзе ўтрымліваць супярэчнасці. Галоўны вынік прымянення квантавай тэорыі да чорнай дзіркі заключаецца ў тым, што яна паступова выпараецца дзякуючы [[выпраменьванне Хокінга|выпраменьванню Хокінга]]. Гэта значыць, што надыдзе такі момант, калі маса чорнай дзіркі зноў паменшыцца да першапачатковага значэння (перад кіданнем у яе цела). Такім чынам, у выніку становіцца відавочна, што чорная дзірка ператварыла зыходнае цела ў паток разнастайных выпраменьванняў, але сама пры гэтым не змянілася (бо яна вярнулася да зыходнай масы). Выпушчанае выпраменьванне пры гэтым зусім не залежыць ад прыроды цела, якое патрапіла ў яе. Гэта значыць: чорная дзірка знішчыла інфармацыю, якая патрапіла ў яе, што матэматычна выяўляецца як неўнітарнасць эвалюцыі {{iw|квантавы стан|квантавага стану|ru|Квантовое состояние}} дзіркі і [[поле (фізіка)|палёў]] вакол яе. У гэтай сітуацыі становіцца відавочным наступны парадокс. Калі мы разгледзім тое ж самае для падзення і наступнага выпарэння квантавай сістэмы, якая знаходзіцца ў якім-небудзь чыстым стане, то — паколькі чорная дзірка сама не змянілася — атрымаем пераўтварэнне зыходнага [[чысты квантавы стан|чыстага стану]] ў «цеплавы» ({{iw|змешаны стан|змешаны|ru|Смешанное состояние}}) стан. Такое пераўтварэнне, як ужо было сказана, неўнітарнае, а ўся [[квантавая механіка]] будуецца на {{iw|унітарнае пераўтварэнне|ўнітарных пераўтварэннях|ru|Унитарное преобразование}}. Такім чынам, гэтая сітуацыя супярэчыць зыходным пастулатам квантавай механікі. ==== Уласцівасці выпраменьвання Хокінга ==== [[Выпраменьванне Хокінга|Выпраменьваннем Хокінга]] называюць гіпатэтычны працэс выпускання разнастайных [[элементарная часціца|элементарных часціц]], пераважна [[фатон]]аў, чорнай дзірой. [[тэрмадынаміка чорных дзір|Тэмпературы]] вядомых астраномам чорных дзір занадта малыя, каб выпраменьванне Хокінга ад іх можна было б зафіксаваць — масы дзір занадта вялікія. Таму да гэтага часу эфект не пацверджаны назіраннямі. Згодна з [[Агульная тэорыя адноснасці|АТА]], пры ўтварэнні Сусвету маглі б нараджацца [[першасныя чорныя дзіркі]], некаторыя з якіх (з пачатковай масай 10<sup>12</sup> кг) павінны былі б заканчваць выпарацца ў наш час. Паколькі інтэнсіўнасць выпарэння расце з памяншэннем памеру чорнай дзіркі, то апошнія стадыі павінны быць па сутнасці выбухам чорнай дзіркі. Пакуль такіх выбухаў зарэгістравана не было. Вядома пра спробу даследавання «выпраменьвання Хокінга» на аснове мадэлі — аналага [[гарызонт падзей|гарызонту падзей]] для [[белая дзірка|белай дзіркі]], у ходзе фізічнага эксперыменту, праведзенага даследчыкамі з [[Міланскі ўніверсітэт|Міланскага ўніверсітэта]]<ref> {{артыкул |спасылка = http://www.astronet.ru/db/msg/1174703/kaufman-11/kaufman-11.html |загаловак = Hawking radiation from ultrashort laser pulse filaments |аўтар = F. Belgiorno, S.L. Cacciatori, M. Clerici |год = 2010 }}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.3dnews.ru/news/vpervie-polucheno-izluchenie-houkinga |title= Впервые получено излучение Хоукинга |author= Александр Будик |publisher= [[3DNews]] |datepublished= 28 сентября 2010 года |accessdate= 9 октября 2010 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20101004144101/http://www.3dnews.ru/news/vpervie-polucheno-izluchenie-houkinga |archivedate= 4 кастрычніка 2010 |url-status= dead }}</ref>. ==== Заключныя стадыі выпарэння чорнай дзіркі ==== Выпарэнне чорнай дзіркі — квантавы працэс. Справа ў тым, што паняцце аб чорнай дзірцы як аб’екце, які нічога не выпраменьвае, а можа толькі паглынаць матэрыю, справядліва да таго часу, пакуль не ўлічваюцца квантавыя эфекты. У [[квантавая механіка|квантавай жа механіцы]], дзякуючы [[тунэльны эфект|тунэляванню]], з’яўляецца магчымасць пераадольваць патэнцыяльныя бар’еры, непераадольныя для няквантавай сістэмы. Сцвярджэнне, што канчатковы стан чорнай дзіры стацыянарны, правільнае толькі ў рамках звычайнай, не квантавай тэорыі прыцягнення. Квантавыя эфекты вядуць да таго, што на самай справе чорная дзіра павінна бесперапынна выпраменьваць, губляючы пры гэтым сваю энергію. Пры гэтым тэмпература і скорасць выпраменьвання растуць са стратай чорнай дзірой сваёй масы, і фінальныя стадыі працэсу павінны нагадваць выбух. Што застанецца ад чорнай дзіркі ў фінале выпарэння, дакладна не вядома. Магчыма, застаецца [[планкаўская чорная дзірка]] мінімальнай масы, магчыма, дзірка выпараецца цалкам. Адказ на гэтае пытанне павінна даць пакуль не распрацаваная [[квантавая тэорыя гравітацыі]]. Факт устойлівасці чорных дзірак, якія верцяцца, (вядомых таксама як чорныя дзіркі Кера), накладвае абмежаванні на масу [[фатон]]аў у некаторых тэорыях, якія з’яўляюцца пашырэннямі [[Стандартная мадэль|Стандартнай мадэлі]]<ref>[http://lenta.ru/news/2012/10/01/mass/ Черные дыры Керра помогли физикам взвесить фотоны]</ref>. ==== Спектр мас квантавых чорных дзірак ==== У 1966 годзе Маркавым было выказана здагадка аб існаванні элементарнай часціцы з экстрэмальна вялікай масай — [[максімон]]а. Больш цяжкія часціцы, даўжыня [[хвалі дэ Бройля]] якіх меншая за іх гравітацыйны радыус, магчыма, з’яўляюцца квантавымі чорнымі дзіркамі. Так як усе вядомыя квантавыя часціцы маюць строга вызначаныя магчымыя значэнні масы, то ўяўляецца, што і квантавыя чорныя дзіркі таксама павінны мець дыскрэтны спектр цалкам вызначаных мас. Знаходжаннем спектра мас квантавых чорных дзірак займаецца квантавая тэорыя гравітацыі<ref name="Berezin">{{артыкул|аўтар=В. А. Березин|загаловак=О квантовом гравитационном коллапсе и квантовых черных дырах|спасылка=http://www1.jinr.ru/Archive/Pepan/2003-v34/v-34-7/pdf_obzory/v34p7_04.pdf|мова=ru|выданне=Физика элементарных частиц и атомного ядра|год=2003|том=34|выпуск=7|старонкі=48-111|issn=1814-7445}} — Раздел 2.4. Квантованный спектр масс. — [https://web.archive.org/web/20140715050459/http://www.webcitation.org/686SbyVDH Архивная копия.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140715050459/http://www.webcitation.org/686SbyVDH |date=15 ліпеня 2014 }} Архивировано из первоисточника 2012-06-01.</ref>. ==== Узаемадзеянне планкаўскіх чорных дзірак з элементарнымі часціцамі ==== Планкаўская чорная дзірка — гіпатэтычная чорная дзірка з мінімальна магчымай масай, якая роўная [[Планкаўская маса|планкаўскай масе]]. Такі аб’ект тоесны гіпатэтычнай элементарнай часціцы з (меркавана) максімальна магчымай масай — максімону. Магчыма, што планкаўская чорная дзірка з’яўляецца канчатковым прадуктам эвалюцыі звычайных чорных дзірак, стабільная і больш не схільная выпраменьванню Хокінга. Вывучэнне ўзаемадзеянняў такіх аб’ектаў з элементарнымі часціцамі можа праліць святло на розныя аспекты [[Квантавая гравітацыя|квантавай гравітацыі]] і [[Квантавая тэорыя поля|квантавай тэорыі поля]]{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|1986|loc=§ 13.4. Элементарные черные дыры (максимоны). Виртуальные черные дыры и пенная структура пространства-времени.}}. === Астрафізічныя аспекты фізікі чорных дзірак === ==== Мембранная парадыгма ==== У фізіцы чорных дзірак мембранная парадыгма з’яўляецца карыснай мадэллю для візуалізацыі і вылічэння эфектаў, якія прадказваюцца агульнай тэорыяй адноснасці, без прамога разгляду вобласці навакол гарызонту падзей чорнай дзіркі. У гэтай мадэлі чорная дзірка ўяўляецца як класічная паверхня (або мембрана), якая выпраменьвае, досыць блізкая да гарызонту падзей — расцягнуты гарызонт. Гэты падыход да тэорыі чорных дзірак быў сфармуляваны ў працах Дамура і незалежна Знаека канца 1970-х-пачатку 1980-х і развіты на аснове метаду 3 + 1-расшчаплення прасторы-часу Кіпам Торнам, Рычардам Прайсам і Дугласам Мак-Дональдам{{sfn|Чёрные дыры: Мембранный подход|1988|с=5.}}{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|1986|с=271.}}. ==== Акрэцыя рэчыва ў дзірку ==== [[Акрэцыя]]й называюць працэс падзення рэчыва на касмічнае цела з навакольнай прасторы. Пры акрэцыі на чорныя дзіркі звышгарачы [[акрэцыйны дыск]] назіраецца як рэнтгенаўская крыніца<ref>{{cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1172354|title=Аккреция|work="Физическая Энциклопедия" / Phys.Web.Ru|publisher=Astronet|lang=ru|accessdate=2012-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101206023048/http://astronet.ru/db/msg/1172354|archivedate=6 снежня 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1186362|title=Аккреция|author=Г. С. Бисноватый-Коган|date=1986|work=Физика Космоса|publisher=Astronet|accessdate=2012-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101205184215/http://astronet.ru/db/msg/1186362|archivedate=5 снежня 2010|url-status=live}}</ref>. ==== Анатомія чорных дзірак Сусвету ==== Калі супермасіўная зорка калапсуе ў чорную дзірку, яна не становіцца настолькі маленькай, каб больш не мець ніякага фізічнага памеру. Гэта яе шчыльная, паменшаная мадэль, але яна пры гэтым змяшчае тую ж колькасць масы, што і зыходная зорка. Галоўная асаблівасць чорнай дзіркі гэта тое, што вядома як сінгулярнасць, і яна вызначае яе цэнтр. Вобласць, дзе фундаментальныя законы фізікі і самой тканіны прасторы спыняюць сваё існаванне. {{iw|Сінгулярнасць|Сінгулярнасць|ru|Сингулярность}} — гэта нябачны бар’ер, званы гарызонтам падзей. Ён азначае сабой з’яўленне знешняй мяжы чорнай дзіркі, што праяўляецца экстрэмальным гравітацыйным прыцягненнем. Гэта пункт, адкуль няма вяртання. Усё, што перасякае гарызонт падзей, нават святло, асуджана. [[Гарызонт падзей|Гарызонтам падзей]] з’яўляецца пункт, у якім [[другая касмічная скорасць]] роўная [[Скорасць святла|скорасці святла]]. Унутры чорнай дзіркі гэтая скорасць перавышае скорасць святла. Паколькі нішто не можа рухацца хутчэй святла, нішто і не можа вырвацца з-за гарызонту падзей. Як толькі аб’ект апынецца за яго межамі, яго чакае сінгулярнасць. Паколькі гравітацыя ўзрастае ўсё больш пры такой высокай скорасці, яна дзейнічае на часткі гэтага аб’екта. Падобныя прыліўныя сілы відазмяняюць сам аб’ект, які, пасля будзе працягнуты ў доўгую і тонкую струну, пасля чаго перастане існаваць ў сусвеце. Адлегласць паміж сінгулярнасцю і гарызонтам падзей вядомы як [[радыус Шварцшыльда]]. Чым больш масіўныя чорная дзірка, тым больш яе радыус Шварцшыльда. Калі Сонца было б чорнай дзіркай, яе радыўс Шварцшыльда быў 3 км. Тыповая чорная дзірка з масай у 10 разоў больш Сонца будзе мець радыўс Шварцшыльда 30 кіламетраў. Паколькі святло не можа вырвацца з масіўных чорных дыр, яны не могуць быць бачнымі. Таму, каб шукаць чорныя дзіркі, можна спадзявацца толькі на ўскосныя доказы іх існавання. Адным са спосабаў пошуку чорнай дзіркі, з’яўляюцца знаходжанне абласцей у адкрытым космасе, якія валодаюць вялікай вагой і знаходзяцца ў цёмнай прасторы. Пры пошуку падобных тыпаў аб’ектаў, астраномы выявілі іх у двух асноўных галінах: у {{iw|Цэнтр галактыкі|цэнтрах галактык|ru|Центр галактики}} і ў {{iw|Падвойныя зорныя сістэмы|падвойных зорных сістэмах|ru|Двойная звёздная система}} нашай [[Галактыка|Галактыкі]]<ref>http://v-kosmose.com/chernyie-dyiryi-v-kosmose/</ref>. == Нявырашаныя праблемы фізікі чорных дзірак == * Невядомы доказ [[Прынцып касмічнай цэнзуры|прынцыпу касмічнай цэнзуры]], а таксама дакладная фармулёўка ўмоў, пры якіх ён выконваецца{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|с=99|1986}}. * Невядомы доказ у агульным выпадку «[[Тэарэма пра адсутнасць валасоў|тэарэмы пра адсутнасць валасоў]]» ля чорнай дзіркі{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|с=132|1986}}. * Адсутнічае поўная і скончаная тэорыя магнітасферы чорных дзірак{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|с=151|1986}}. * Невядома дакладная формула для вылічэння ліку розных станаў сістэмы, калапс якой прыводзіць да ўзнікнення чорнай дзіркі з зададзенымі масай, момантам колькасці руху і зарадам{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|с=267|1986}}. * Што застаецца пасля завяршэння працэсу квантавага распаду чорнай дзіркі{{sfn|И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр|с=291|1986}}? == Глядзіце таксама == * [[Белая дзірка]] == Заўвагі == {{заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/БелЭн|17|Чорныя дзіры||279—280}} * {{кніга |аўтар = Ч. Мизнер, К. Торн, Дж. Уилер. |загаловак = Гравитация |выдавецтва = Мир |год = 1977 |старонак = 512 |том = 3 |ref = Ч. Мизнер, К. Торн, Дж. Уилер. Гравитация, Т. 3 }} * {{кніга |аўтар = И. Д. Новиков, В. П. Фролов. |загаловак = Физика черных дыр |месца = М. |выдавецтва = Наука |год = 1986 |старонак = 328 |ref = И. Д. Новиков, В. П. Фролов. Физика черных дыр }} * {{кніга |загаловак = Чёрные дыры: Мембранный подход |арыгінал = Black Holes: The membrane paradigm |спасылка = |адказны = Под ред. К. Торна, Р. Прайса и Д. Макдональда |выданне = Пер. с англ |месца = М. |выдавецтва = Мир |год = 1988 |старонак = 428 |isbn = 5030010513 |ref = Чёрные дыры: Мембранный подход }} * {{кніга |аўтар = Robert M. Wald. |загаловак = General Relativity |спасылка = http://books.google.com/books?id=9S-hzg6-moYC |выдавецтва = University of Chicago Press |год = 1984 |isbn = 978-0-226-87033-5 |ref = Wald }} * {{кніга |аўтар = А. М. Черепащук. |загаловак = Чёрные дыры во Вселенной |выдавецтва = Век 2 |год = 2005 |старонак = 64 |серыя = Наука сегодня |isbn = 5-85099-149-2 |тыраж = 2500 }} * {{кніга |аўтар = К. Торн |загаловак = Черные дыры и складки времени. Дерзкое наследие Эйнштейна |выдавецтва = М.: Государственное издательство физико-математической литературы |год = 2009 |старонак = |isbn = |тыраж = |ref = К. Торн. Черные дыры и складки времени }} * {{артыкул |аўтар = И. Д. Новиков, В. П. Фролов. |загаловак = Чёрные дыры во Вселенной |спасылка = http://data.ufn.ru//ufn01/ufn01_3/Russian/r013d.pdf |выданне = Успехи физических наук |год = 2001 |том = 131 |нумар = 3 |старонкі = 307—324 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070331073437/http://data.ufn.ru/ufn01/ufn01_3/Russian/r013d.pdf |archivedate = 31 сакавіка 2007 }} * {{кніга | аўтар = Уильям Дж. Кауфман. | загаловак = Космические рубежи теории относительности | спасылка = http://www.astronet.ru/db/msg/1174703/index.html | месца = М. | выдавецтва = Мир | год = 1981 | старонкі = 352 | ref = Уильям Дж. Кауфман. Космические рубежи теории относительности }} * {{кніга | аўтар = Ю. И. Коптев и С. А. Никитин. | загаловак = Космос: Сборник. Научно - популярная литература | спасылка = | месца = М. | выдавецтва = Дет. лит | год = 1976 | старонак = 223 }} * {{кніга | аўтар = Д. А. Киржниц, В. П. Фролов. | загаловак = Прошлое и будущее Вселенной | спасылка = | месца = М. | выдавецтва = Наука | год = 1986 | старонак = 61 }} * {{кніга | аўтар = Л. Бриллюен. | загаловак = Наука и теория информации | спасылка = | месца = М. | выдавецтва = ГИФМЛ | год = 1960 | старонак = }} * {{кніга | аўтар = С. Х. Карпенков. | загаловак = Концепции современного естествознания | спасылка = | месца = М. | выдавецтва = Высш. школа | год = 2003 | старонак = }} * {{кніга |аўтар = Leonard Susskind. |загаловак = The black hole war: my battle with Stephen Hawking to make the world safe for quantum mechanics |выдавецтва = Back Bay Books |год = 2008 |allpages = VIII + 472 |ref = Susskind }} == Вонкавыя спасылкі == * [http://postnauka.ru/video/1924 Чёрные дыры] // Лекция Э. Ахмедова в проекте ПостНаука (08.06.2012) * [https://web.archive.org/web/20140724103535/http://www.pametka.ru/story.php?title=CHERNYE-DYRY Чёрные дыры — что это. Описание. Фото.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140724103535/http://www.pametka.ru/story.php?title=CHERNYE-DYRY |date=24 ліпеня 2014 }} * [http://www.femto.com.ua/articles/part_2/4552.html Чёрные дыры] — статья в Физической энциклопедии * У. Дж. Кауфман. [http://www.astronet.ru/db/msg/1174703 Космические рубежи теории относительности (главы из книги)] * [https://web.archive.org/web/20120114143218/http://www.scientific.ru/journal/translations/angel.html Scientific.ru — «Сколько ангелов может танцевать на булавочной головке?» — Термодинамика чёрных дыр] * [http://habrahabr.ru/blogs/popular_science/56427/ habrahabr.ru — Падаем в чёрную дыру] * Эмиль Ахмедов. [http://postnauka.ru/video/1924 «Черные дыры»], из цикла лекций в проекте «ПостНаука» (видео) * [https://web.archive.org/web/20170311080833/http://elementy.ru/lib/25531/25536 Чёрные дыры и структура пространства-времени Хуан Малдасена (Juan Maldacena), Институт высших исследований, Школа естественных наук, Принстон, Нью-Джерси, США] * [https://web.archive.org/web/20120529191455/http://lhc.1-day.ru/ Большой адронный коллайдер (БАК) и чёрные дыры] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120529191455/http://lhc.1-day.ru/ |date=29 мая 2012 }} * [http://www.dark-universe.ru/news/2010-03-18-40 Программа для визуализации полетов вокруг чёрной дыры] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20101016065226/http://dark-universe.ru/news/2010-03-18-40 |date=16 кастрычніка 2010 }} * [http://www.inkafilm.ru/view/?film_id=661 Научно-познавательный фильм о возникновении «Чёрных дыр»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160306110854/http://inkafilm.ru/view?film_id=661 |date=6 сакавіка 2016 }} (видео) * [http://www.vesti.ru/videos?vid=302876&cid=1000 Анатолий Черепащук. «Новые формы материи во Вселенной. Оптические исследования рентгеновских двойных звездных систем, ч. 2»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140715220011/http://www.vesti.ru/videos?vid=302876&cid=1000 |date=15 ліпеня 2014 }}, цикл лекций «ACADEMIA» (видео) * [http://univertv.ru/video/astronomiya/evropejskaya_yuzhnaya_observatoriya/issledovanie_chernoj_dyry_v_centre_mlechnogo_puti/?mark=popular Южно-европейская Обсерватория — Исследование чёрной дыры в центре Млечного Пути] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130118211123/http://univertv.ru/video/astronomiya/evropejskaya_yuzhnaya_observatoriya/issledovanie_chernoj_dyry_v_centre_mlechnogo_puti/?mark=popular |date=18 студзеня 2013 }} (видео) * [http://ria.ru/science/20110617/389470172.html Астрономы впервые увидели, как чёрная дыра разорвала звезду] ''РИА Новости'', 17 июня 2011 * [http://tvoykosmos.ru/post/53ee61fb14f24ef22c5b8672#/normal Чёрные дыры — корона чёрных дыр] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140903055743/http://tvoykosmos.ru/post/53ee61fb14f24ef22c5b8672#/normal |date=3 верасня 2014 }} * [https://web.archive.org/web/20130822084719/http://ingeniose.ru/space/reliktovye-chernye-dyry.html Реликтовые черные дыры] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130822084719/http://ingeniose.ru/space/reliktovye-chernye-dyry.html |date=22 жніўня 2013 }} {{Парады артыкулу|артаграфія|пераклад}} [[Катэгорыя:Чорныя дзіркі| ]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] 8456greragnw78a59oqh8cxlbnq7ptr Рудзейка 0 46629 2674600 2671981 2026-06-17T22:41:28Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674600 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рудзейка |лацінка = Rudziejka |арыгінал = Ruadicho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Ruodo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Рудзіка, Рудка, Родзейка, Родзіка, Родыка, Родка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рудзейка''' (''Рудзіка'', ''Рудка''), '''Родзейка''' (''Родзіка'', ''Родыка'', ''Родка'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Родзіка або Рудзіка, пазьней Рудэк (Hruodicho, Rodicho, Ruadicho, Rudek<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Rudek#v=snippet&q=Rudek&f=false S. 51].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodicho+Ruadicho#v=snippet&q=Rodicho%20Ruadicho&f=false S. 887].</ref>. Іменная аснова [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У 1626 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Rodig, Witthenensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rodig#v=snippet&q=Rodig&f=false S. 296].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Колтянех [[Вісбар|Визбору]] пять чоловековъ: Рудеику а [[Даргвойн|Деркгъвоинъ]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''у Болниках [[Радзівіл Осьцікавіч|Радивилу Остиковичу]] шеснадцать чоловеков: Родеика'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''in curia nostra Rudicowicz'' (17 ліпеня 1450 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 224.</ref>; ''homines illiberos Rodeyko'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''Юрыи Родиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>; ''Федько, Ярмошъ, Родихъ Кокоречичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 121].</ref>; ''Andrzey, Stasz a Sthepan Rudzikowiczy, doylidy [[Масты|Mostowsczi]]'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rudzikowiczy#v=snippet&q=Rudzikowiczy&f=false С. 201].</ref>; ''Гапонъ Рудикъ'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 128.</ref>; ''Jurko Rudziekowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 488.</ref>; ''Совостюкъ Рудиковичъ… Яковъ Рудиковичъ… Гринъ Рудикъ, войтъ Охоновъскій'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 215, 219—220.</ref>; ''челед неволна: [[Гендрута|Кгенъдрута]] Рудеиковна'' (22 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 350.</ref>; ''Валентей Рудиковичъ… Мартинъ Рудикъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE&f=false С. 612].</ref>; ''Sophia Rudykówna'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 499.</ref>; ''Jan Rudkiewicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_30a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Rudziki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marcin Rudzikiewicz'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10693&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=5350&searchtable=&rpp2=50 Dziewieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Rodyko… Teodor Rodyko'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Rodziejko'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Roś], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ś. Pamięci Kazimierza Rotkiewicza'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 273.</ref>. == Носьбіты == * Юры Родзікавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Уладзімер Рудзік (1893—1937) — [[беларусы|беларус]] зь [[Пінск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> Радкевічы (Rodkiewicz) гербаў [[Ліс (герб)|Ліс]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Пабог]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 244.</ref>. Рудкевічы (Rudkiewicz)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 302.</ref> і зь Белай Руты Руткевічы<ref>[hthttp://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Руткевічы (Rutkiewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 320.</ref>. Радкевіч (Rodkiewicz), Родзік (Rodzik), Раткевіч (Rotkiewicz) і Руткевіч (Rutkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1905 год існаваў маёнтак Рудзейкаўшчына ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 175.</ref>. На 1906 год існавала вёска Родзікі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 147.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Рудыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Рудыкішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудэкен]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] d62qrg4s1a6t9k3tcoa1mrl2kcwu4v8 Новы будынак Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі 0 48170 2674666 2284362 2026-06-18T09:38:24Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Вонкавыя спасылкі 2674666 wikitext text/x-wiki {{Іншы артыкул|ўстанову|Нацыянальная бібліятэка Беларусі|будынак}} {{Славутасьць |Тып = Бібліятэка |Назва = Нацыянальная бібліятэка Беларусі |Выява = 2024.04.11 National Library of Belarus Building Minsk.jpg |Подпіс выявы = Нацыянальная бібліятэка Беларусі (новы&nbsp;будынак) |Шырыня выявы = 250px |Статус = Бібліятэка |Краіна = Беларусь |Назва месцазнаходжаньня = Горад |Месцазнаходжаньне = Менск |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекту = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадваньне = |Заснаваньне = |Асноўныя даты = {{Славутасьць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = 2002 год |Канчатак будаўніцтва = 2006 год |Будынкі = {{Славутасьць/Будынкі||||||}} |Прыбудоўкі = |Вядомыя насельнікі = |Рэліквіі = |Стан = | Шырата паўшар'е = паўночнае | Шырата градусаў = 53 | Шырата хвілінаў = 55 | Шырата сэкундаў = 53 | Даўгата паўшар'е = усходняе | Даўгата градусаў = 27 | Даўгата хвілінаў = 38 | Даўгата сэкундаў = 46 |Сайт = |Commons = National Library, Minsk }} Новы будынак '''[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі]]''' разьмешчаны ва ўсходняй частцы гораду [[Менск]]у. == Будынак == Будынак уяўляе сабой ромбакубаактаэдар вышынёй 72,6 м (20 паверхаў) і вагай 115&nbsp;000 тон (не лічачы кніг). Пляц забудовы складае 19,5 тыс. м², агульны пляц будынка — 112,6 тыс. м², у тым ліку кнігасховішчы — 54,9 тыс. м². Бібліятэка зьяўляецца адной з самых вялікіх у сьвеце. Незвычайным зьяўляецца рашэньне падсьвятленьня будынка, якая ўключаецца штодня з заходам сонца і працуе да 24.00. Колер і ўзоры зьмяняюцца штосэкундна. == Гісторыя будаўніцтва == Праект новага будынка быў распрацаваны ў канцы 80-х гадоў і ў 1989 годзе стаў пераможцам на ўсесаюзным конкурсе. Аднак увасобіць яго ў жыцьцё атрымалася толькі праз больш за 15 гадоў. Будаўніцтва было пачата 1 лістапада 2002 недалёка ад жылога мікрараёна Ўсход-1 і станцыі мэтро «[[Усход (станцыя мэтро, Менск)|Усход]]». Прыёмка першага пускавога комплексу, які ўлучаў кацельню зь інжынэрнымі сеткамі, вычышчальныя будынкі, сыстэму энэргазабесьпячэньня, вонкавыя інжынэрныя сеткі былі праведзеныя ў кастрычніку 2005. Былі таксама праведзеныя працы па добраўпарадкаваньні прылеглай тэрыторыі. Другі пускавы комплекс, прыёмка якога была завершаная ў канцы сьнежня 2005 году, мяркуе ўвод у дзеяньне кнігасховішча, чытальных зал і службовых памяшканьняў, усіх інжынэрных і інфармацыйных сыстэм, а таксама сацыякультурнага цэнтру. У яго ўваходзяць шматфункцыянальная канфэрэнц-заля, цэнтар дзелавых сустрэч і перамоў, музычна-мастацкі салён, музэйны комплекс, мастацкая галерэя. Пуск трэцяй чаргі прадугледжвае пачатак эксплюатацыі комплексу інфармацыйна-тэхналягічных сыстэм, забясьпечвальных працу пэрсаналу і абслугоўваньне карыстачоў, цэнтру міжнародных сустрэч, які ўлучае ў сябе офіс [[прэзыдэнт Беларусі|прэзыдэнта Беларусі]], дзьве канфэрэнц-залі і залі самітаў і памяшканьняў, якія да іх прымыкаюць. Увод у дзеяньне гэтых аб’ектаў, які павінен быць ажыцьцёўлены да 31 траўня 2006 году, дазволіць адкрыць бібліятэку для чытачоў. У поўным аб’ёме комплекс інфармацыйна-тэхналягічных сыстэм (чацьвёрты пускавы комплекс) пачне функцыянаваць у кастрычніку 2006 году. Конкурс на пастаўку сыстэм захоўваньня дадзеных і сэрвэраў апрацоўкі інфармацыі выйграла кампанія «[[Hewlett Packard|Х’юлет Пакард]]». Паводле яе прадстаўніка, рашэньняў такога ўзроўню на сёньняшні дзень у [[СНД]] няма. 10 студзеня 2006 пачалося перасоўваньне кніжных фондаў у новы будынак Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі. Да 11.00 да будынка пад’ехаў грузавы аўтамабіль з трыма тонамі літаратуры на розных мовах і пэрыядычнымі выданьнямі, загружанымі ў адмысловыя кантэйнэры. Яго сустракалі кіраўнікі Мінгарвыканкаму і [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры]], а таксама супрацоўнікі Нацыянальнай бібліятэкі. Да 31 студзеня ў новы будынак мае быць перавезены абменна-рэзэрвовы фонд бібліятэкі. Ён налічае больш 358 тысячаў адзінак і прызначаны для арганізацыі ўнутрыдзяржаўнага і міжнароднага кнігаабмену. Па стане на 21 сакавіка завершаны пераезд у новы будынак асноўных фондаў Нацыянальнай бібліятэкі. Усяго да 1 траўня ў новы будынак мае быць перавезена больш за 8 млн друкаваных і рукапісных выданьняў, а таксама іншых дакумэнтаў на розных носьбітах інфармацыі. Рарытэтныя выданьні, у тым ліку старадрукаваныя, будуць перавезеныя ў апошнюю чаргу і разьмешчаныя на восьмым паверсе бібліятэкі. Новы будынак Нацыянальнай бібліятэкі быў адчынены 16 чэрвеня 2006 году. Адкрыцьцё некалькі разоў адкладалася праз тое, што будаўнікі не пасьпявалі скончыць зь недаробкамі. У цырымоніі адкрыцьця прымаў удзел прэзыдэнт [[Аляксандар Лукашэнка]], яму жа быў уручаны чытацкі квіток № 1. == Чуткі == Неўзабаве пасьля пачатку будаўніцтва некаторыя сродкі масавай інфармацыі пачалі распаўсюджваць чуткі аб тым, што нібы беларускія архітэктары і канструктары ня здольныя правільна стварыць такі нетыпавы і ў чымсьці ўнікальны будынак, і таму пры праектаваньні не былі ўлічаныя ўсе нюансы. Сьцьвярджалася, што пад месцам будаўніцтва разьмешчана балота і будынак даў моцнае ўляганьне, што само будаўніцтва вядзецца ў аўральным рэжыме і праз гэтае на ім дзясяткамі гінуць працоўныя. Зьяўленьне ў прэсе падобнага роду здагадак спарадзіла сярод жыхароў Менску і ўсёй Беларусі хвалю чутак і вымусіла галоўнага інжынэра аб’екта, намміністра культуры і іншых адказных за будаўніцтва асобаў неаднаразова выступаць з аспрэчаньнямі. У прыватнасьці, галоўны інжынэр паказаў<ref>{{спасылка | аўтар = Комсомольская правда в Белоруссии | url = http://news.tut.by/59187.html | загаловак = Будынак Нацыянальнай бібліятэкі хіліцца да зямлі? |выдавецтва = TUT.by | дата = 29 верасьня 2006}}</ref>, што будаўніцтва вядзецца пад цьвёрдым кантролем, за ўвесь час на аб’екце загінуў адзін працоўны, які ў дождж схапіўся за электрычныя правады. Уляганьне будынка вагай 115&nbsp;000 тон (удвая цяжэй [[Астанкінская вежа|Астанкінскай вежы]]) складае 5 сантымэтраў, і пасьля завозу кніг агульнай вагой 20&nbsp;000 тон павялічыцца яшчэ на 8-10 мм. == Здарэньне == У верасьні 2009 г., у Дзень г. Менску, з 3-га паверху бібліятэкі выпаў і разьбіўся [[мужчына]]. [[Газэта]] «[[Комсомольская правда в Беларуси]]» паведаміла, што яго імкнулася дагнаць міліцыя. Намесьнік міністра ўнутраных справаў Беларусі, палкоўнік міліцыі Яўген Палудзень заявіў, што ў бібліятэцы ў гэты [[дзень]] працавалі супрацоўнікі аховы і [[Міністэрства па надзвычайных сытуацыях Рэспублікі Беларусь|Міністэрства па надзвычайных сытуацыях]], якія, па словах Я. Палудня, «імкнуліся выратаваць гэтага грамадзяніна»<ref>[https://web.archive.org/web/20090916152038/http://nn.by/index.php?c=ar&i=29545 МУС будзе судзіцца з «Комсомольской правдой»] // «[[Наша Ніва]]», 16 верасьня 2009.</ref>. == Фінансаваньне == [[Сьпіс прэм’ер-міністраў Беларусі|Прэм’ер-міністар Беларусі]] [[Сяргей Сідорскі]] 2 чэрвеня 2006 году падпісаў дакумэнт, які абавязаў разьлічыцца з прадпрыемствамі, якія працавалі на будаўніцтве Нацыянальнай бібліятэкі, да 10 чэрвеня таго жа году. Аднак гэтае даручэньне не было выканана. Сямі прадпрыемствам, якія будавалі бібліятэку, дагэтуль не вярнулі грошы, агульнай сумай каля 614 мільёнаў 874 тысячы рублёў. Сярод прадпрыемстваў-крэдытораў апынулася ААТ «Прафтэхмантаж» і наваполацкае ААТ «Нафтазаводмантаж», таксама ААТ «Магілёўтэхмантаж», якое займалася мантажом шкла верхняй часткі бібліятэкі, так званых граняў «дыямэнта». Па запэўненьнях службоўцаў, дзяржава зможа заплаціць ім толькі ў канцы 2009 году<ref>{{Навіна|аўтар=[[Юрась Вітальеў]]|загаловак=З будаўнікамі яшчэ не разьлічыліся за Нацыянальную бібліятэку|спасылка=http://old.euroradio.by/by/639/reports/24804/?tpl=208|выдавец=[[Эўрарадыё]]|дата публікацыі=17 кастрычніка 2008|дата доступу=11 студзеня 2014}}</ref>. == Паслугі == === Бібліятэчныя фонды === У цяперашні час аб’ём кніг на расейскай мове саступае толькі аб’ёму [[Расейская нацыянальная бібліятэка|Расейскай нацыянальнай бібліятэкі]]. На пачатак верасьня 2008 году бібліятэка ўтрымлівае больш за 8,5 млн адзінак захоўваньня на розных носьбітах. === База дадзеных === На верасень 2008 году — 110 баз дадзеных (самы вялікі ў дзяржаве набор) === Віртуальная чытальная заля === Падаваньне дыстанцыйнага доступу да фондаў. == Мерапрыемствы == === Верасень 2008 === Зала беларускай літаратуры: юбілейная выстава «Жывая думак прыгажосьць» (з 6 падзелаў, звыш 80 выданьняў), прысьвечаная 70-годзьдзю са дня нараджэньня [[Анатоль Грачанікаў|Анатоля Сямёнавіча Грачанікава]]<ref name="Выстава">[https://web.archive.org/web/20131109192312/http://www.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news?param0=5970&lang=ru&rubricId=894 Выстава «Жывая думак прыгажосьць» // Інтэрнэт-партал Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Бібліятэка]] * [[Менск]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commonscat|National Library of Belarus}} * [https://web.archive.org/web/20110706163736/http://www.nlb.by/portal/page/portal/index?lang=be Афіцыйны сайт] * [https://web.archive.org/web/20170426070340/http://image.nlb.by/?language=bel Выяўны каталёг] * [http://unicat.nlb.by/opac/basic.html.be Зводны каталёг] * [https://web.archive.org/web/20140802113320/http://wcent.nlb.by/asforum/faces/forum/forumlist.jspx?lang=be Форум] * [https://web.archive.org/web/20170226055024/http://vcpi.nlb.by/static_page.php?body=2.htm&menu_ref_id=2 Цэнтар прававых зьвестак]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20140202052600/http://minsk-old-new.com/minsk-2802.htm Гісторыя Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20120112134307/http://news.tut.by/society/63391.html «Дыямэнт» знутры]{{ref-ru}} * {{Спасылка | аўтар = Загадчыца сэктара арганізацыі кніжных выстаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Сьвятлана Кажамяка | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = Вядучы [[Навум Гальпяровіч]] | дата публікацыі = 17 чэрвеня 2026 | url = https://www.youtube.com/watch?v=VksJ6ItTs5M&t=126s | копія = | дата копіі = | загаловак = Мінскаму «алмазу» – 20 гадоў | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{Менск}} [[Катэгорыя:Бібліятэкі Менску]] [[Катэгорыя:Нацыянальныя бібліятэкі|Беларусь]] 49y8jtpoj2mjltu920495biiof30nsh Уладзіслаў Талочка 0 60730 2674610 2639310 2026-06-18T00:45:50Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674610 wikitext text/x-wiki {{Асоба |імя = Уладзіслаў Талочка |арыгінал імя = Władysław Tołłoczko |партрэт = |апісаньне = |род дзейнасьці = [[Каталіцтва|рыма-каталіцкі]] [[сьвятар]], [[гісторык]], літаратурны [[крытык]] |дата нараджэньня = 6[[18 лютага|(18) лютага]] 1887 |месца нараджэньня = {{сьцяг Расеі}} [[Горадня]], [[Гарадзенская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]] |дата сьмерці = 13 лістапада 1942 |месца сьмерці = {{сьцяг Трэцяга райху}} [[Вільня]], [[Генэральная акруга Летува]], [[Райхскамісарыят Остлянд]], [[Трэці райх]] }} '''Уладзіслаў Талочка''' (6[[18 лютага|(18) лютага]] 1887, [[Горадня]] — 13 лістапада 1942, [[Вільня]]) — беларускі рэлігійны і культурна-асьветны дзяяч, [[Каталіцтва|рыма-каталіцкі]] [[сьвятар]], [[гісторык]], літаратурны [[крытык]]. Псэўданімы: ''Adam Sołoduch'', ''Адам Саладух'', ''Dryhwicz'', ''Drygwicz'', ''Дрыгавіч'', ''P. Kantryba'', ''Erka'', ''Archiwista'', ''Aktivus'', ''Observator'', ''Gardiner'', ''Spektator'', ''Wat'', а таксама крыптанімамі ''Wł.T.'', ''as'', ''A.S.'', ''Ad. S.'', ''O''.<ref>{{Артыкул| аўтар =[[Янка Трацяк|Трацяк, Янка]]. | загаловак =Уладзіслаў Талочка: штрыхі да партрэту беларускага рэлігійнага і культурнага дзеяча | спасылка =https://kamunikat.org/?pubid=2135 | мова = | аўтар выданьня =Рэдактар: [[Аляксандар Краўцэвіч]]. | выданьне =Гістарычны альманах | тып =навуковы гістарычны і краязнаўчы часопіс | месца =[[Горадня]] | выдавецтва =[[Беларускае Гістарычнае Таварыства]] | год =2004 | том =10 | старонкі =181—193 | isbn = | issn = }}</ref> == Адукацыя == У 1896—1904 навучаўся ў [[Гарадзенская гімназія|Гарадзенскай гімназіі]]. З кастрычніка 1906 году — у [[Віленская духоўная каталіцкая сэмінарыя|Віленскай духоўнай каталіцкай сэмінарыі]]. Пасьвечаны ў сьвятары ў 1909 годзе. У 1909—1914 вывучаў [[Тэалёгія|тэалёгію]] і [[філязофія|філязофію]] ў Каталіцкім унівэрсытэце ў [[Інсбрук]]у ([[Аўстрыя]]). == Рэлігійная і грамадзка-палітычная дзейнасьць == З 1914 году жыве ў [[Вільня|Вільні]], дзе праводзіў сьвятарскую дзейнасьць у касьцёле св. Стафана і ў былым бэрнардынскім касьцёле. Адным зь першых пачаў ужываць беларускую мову ў набажэнствах. Супрацоўнічаў зь летувіскімі культурніцкімі і рэлігійнымі выданьнямі (як, напрыклад, [[Коўна|ковенская]]''«Draugija»'' і [[Сейны|сейненская]] ''«Vadovas»''). Публікаваў матэрыялы гістарычнай тэматыкі ў віленскім каталіцкім часопісе ''«Dwutygodnik Diecezjalny»''. Падтрымліваў выданьне першай беларускай каталіцкай газэты «[[Biełarus]]». У 1915 годзе адзін з арганізатараў Віленскага камітэта дапамогі пацярпелым ад вайны і беларускага дзіцячага прытулку «Золак». У 1916—1918 Талочка працуе выкладчыкам рэлігіі ў першых беларускіх школах [[Вільня|Вільні]] і на курсах для непісьменных і для рабочых. У 1916—1918 шмат друкаваўся ў газэце «Homan». Удзельнік Беларускага зьезду Віленшчыны і Гарадзеншчыны, які адбыўся 25 — 27 студзеня 1918. Уваходзіў у склад [[ТарыбаТарыбы]]. З 1917 году зьвязаны з нацыянальна-рэлігійнай арганізацыяй «[[Хрысьціянская дэмакратычная злучнасьць]]»; рэгулярна выступаў у яе друкаваным органе газэце «[[Krynica]]». Супрацоўнічаў зь нямецкім, італьянскім, літоўскім, украінскім, польскім друкам. За адстойваньне ідэй [[экумэнізм]]у быў празваны ''«Усходнім агенцтвам»''. Адзін зь вядучых аўтараў [[часопіс]]у «[[Przegląd Wileński]]». == У Польскай Рэспубліцы == З 1920-х Талочка перасьледаваўся польскімі сьвецкімі і духоўнымі ўладамі. 15 сьнежня 1938 году загадам віленскага ваяводы выселены з [[Вільня|Вільні]]. Жыў у [[Беласток]]у. У [[Вільня|Вільню]] вярнуўся пасьля пачатку [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], дзе неўзабаве памёр. Пахаваны на віленскіх [[могілкі Роса|могілках Росы]]. == Бібліяграфія == * {{Артыкул| аўтар = Ad. Soł. | загаловак = Stankiewič Ad. Da historyi biełaruskaha palityčnaha wyzwoleńnia. Wilnia 1935.| спасылка = https://elibrary.mab.lt/server/api/core/bitstreams/d932d832-0a15-419e-ac32-e601cdfe0088/content | мова = pl | выданьне = [[Przegląd Wileński]] | тып = часопіс | год = 1935 | том = | нумар = 21 | старонкі = 9—10 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Ad. Sołoduch. | загаловак = Wacław Łastowski. (Wspomnienie). | спасылка = https://elibrary.mab.lt/bitstreams/9350b15d-0870-49db-bae0-e39f285803bb/download | мова = pl | выданьне = [[Przegląd Wileński]] | тып = часопіс | год = 1935 | том = | нумар = 22—23 | старонкі = 5—6 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Ад. Саладух. | загаловак = Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага «Хлапец». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Kalossie.pdf.zip/1936-002.mab.pdf | мова = | выданьне = [[Калосьсе (1935)|Калосьсе]] | тып =часопіс | год = 1936| том = | нумар = 2 (6)| старонкі = 101—105 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * [https://web.archive.org/web/20210513192445/https://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19824 ТАЛОЧКА Уладзіслаў] // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|2|0|РЛ1-3|РЛ1-3}} *Vytautas Žeimantas. Kunigas Vladislovas Taločka – Lietuvos Tarybos narys (на литовском языке) XXI amžius, Kaunas, 2020 04 10. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20160305191243/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/08/08art_ponarski.htm «Władysław Tołoczko — ostatni obywatel Wielkiego Księstwa Litewskiego» // Камунікат] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ: Талочка, Уладзіслаў}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 18 лютага]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1887 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горадні]] [[Катэгорыя:Краёўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары]] [[Катэгорыя:Памерлі 13 лістапада]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1942 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Росы]] 2aht55x6zsm57odujwignjhl75gmwtn Кейптаўн 0 71411 2674575 2654442 2026-06-17T21:00:23Z Dymitr 10914 артаграфія 2674575 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Кейптаўн |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Кейптаўну |Назва на мове краіны = |Код мовы назвы краіны = |Краіна = Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка |Герб = Capetown coa.jpg |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = 1652 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Правінцыя |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капская]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = Мэр |Кіраўнік = |Плошча = 2454.72 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = +2 |Летні час = |Сьпіс тэлефонных кодаў = |Тэлефонны код = +2721 |Паштовыя індэксы = 7700 да 8099 |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = Cape_Town_Montage.png |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўднёвае |Шырата градусаў = 33 |Шырата хвілінаў = 55 |Шырата сэкундаў = 31 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 18 |Даўгата хвілінаў = 25 |Даўгата сэкундаў = 26 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = http://www.capetown.gov.za/ }} '''Кейптаўн''' ({{мова-en|Cape Town}}, {{мова-af|Kaapstad}}, {{мова-xh|iKapa}}) — другі па колькасьці насельніцтва горад у [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыцы]]<ref name="statssa">[https://web.archive.org/web/20130825124835/http://www.statssa.gov.za/Publications/P03011/P030112007.pdf «Community Survey, 2007: Basic Results Municipalities»] (PDF). Statistics South Africa.</ref>, сталіцы [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]], разьмешчаны ў [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]]. Разьмешчаны на паўднёвым захадзе краіны, недалёка ад [[Мыс Добрай Надзеі|Мыса Добрай Надзеі]]. Дзякуючы таму, што ў горадзе месьціцца нацыянальны парлямэнт, Кейптаўн ёсьць заканадаўчай сталіцай краіны. Горад ёсьць часткай гарадзкога муніцыпалітэту. Ён славіцца сваёй гаваньню, а таксама сваім натуральным [[Капскае расьліннае царства|Капскім расьлінным царствам]]. Акрамя таго, сярод вядомым славутасьцяў гораду варта вызначыць [[Сталовая гара|Сталовую гару]], мыс Добрай Надзеі й [[Кейп-Пойнт]]. Кейптаўн зьяўляецца адным з самых прыхожых гарадоў і самым папулярным турыстычным месцам у Афрыцы<ref>[http://www.expatcapetown.com/why-cape-town.html «Why Cape Town is one of the Best Tourist and Expat Destinations»]. Expat Cape Town</ref>. Разьмешчаны на беразе затокі [[Тэйбл-Бэй]], Кейптаўн быў першапачаткова пабудаваны галяндзкай Ост-Індзкай кампаніяй, як месца забесьпячэньне харчаваньнем галяндзкіх судоў, якія плаваюць ува [[Усходняя Афрыка|Ўсходнюю Афрыку]], [[Індыя|Індыю]] й [[Далёкі Ўсход]]. Падчас прыбыцьця [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]] 6 красавіка 1652 году было створана першае сталае эўрапейскае селішча ў Паўднёвай Афрыцы. Кейптаўн хутка перарос сваё першапачатковае прызначэньне, як першы эўрапейскі фарпост, стаўшы эканамічным і культурным цэнтрам [[Капская калёнія|Капскай калёніі]]. Да [[Вітватэрсрандзкая залатая ліхамака|Вітватэрсрандзкай залатой ліхамакі]] й разьвіцьцю [[Яганэсбург]]у, Кейптаўн быў найбуйнейшым горадам у Паўднёвай Афрыцы. Сёньня гэта адзін з самых шматнацыянальных гарадоў у сьвеце, што адлюстроўвае ягоную ролю як асноўнага месца для прыбыцьця імігрантаў і іншаземцаў у Паўднёвую Афрыку. На 2021 год насельніцтва гораду, паводле ацэнак, складала {{лік|3776313}} чалавек. Кейптаўн займае плошчу ў 2455 км², што зьяўляецца большым, чым іншыя паўднёваафрыканскія гарады, у выніку параўнальна нізкай шчыльнасьці насельніцтва, бо ў горадзе на 1 км² прыходзіцца 1425 жыхароў. == Гісторыя == [[Файл:Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg|значак|зьлева|Прыбыцьцё [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]].]] Пэўных зьвестак аб тым, калі тут зьявіліся першыя людзкія селішчы, няма. Самыя раньнія археалягічныя знаходкі (пячора Пірс-Кейв, побач Фіш-Хукам) адносяцца да часу прыкладна 12 000 гадоў назад. Аб раньняй гісторыі гэтага рэгіёна вядома мала. Першыя пісьмовыя сьведчаньні датуюцца 1486 годам, калі мыс Добрай Надзеі наведаў [[Партугалія|партугалец]] [[Барталамеў Дыяш]]. [[Вашку да Гама]] таксама абмінуў мыс у 1497 годзе, але рэгулярныя кантакты з эўрапейцамі пачаліся толькі пасьля прыбыцьця [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]] ў 1652 годзе. Рыбээк працаваў на Галяндзкую Ост-Індзкую кампанію ({{мова-nl|Verenigde Oost-indische Companie}}) і павінен быў забясьпечыць стаянку для яе суднаў на шляху ў Эўропу. Ускраек Паўднёвай Афрыкі ў той час засялялі ў першую чаргу гатэнтоты, з усходу надыходзілі каса — народ, які адносіцца да сям’і банту. У пачатковы пэрыяд горад рос павольна, бо адчуваўся недахоп працоўнай сілы. Каб папоўніць яго, галянцды пачалі імпарт [[рабагандаль|рабоў]] з [[Інданэзія|Інданэзіі]] і [[Мадагаскар]]у. Многія з гэтых рабоў уліліся ў каляніяльнае грамадзтва, а нашчадкі ад зьмяшаных шлюбаў інданэзійцаў, эўрапейцаў і мясцовага насельніцтва ўтварылі некалькі адмысловых этнічных групаў, якія завуцца «[[каляровыя (Паўднёвая Афрыка)|каляровыя]]», прычым [[капскія каляровыя]] вылучаюцца ў адмысловую падгрупу. У 1795 годзе [[Вялікабрытанія|брытанскія]] войскі захапілі горад пасьля [[Бітва пры Мэйзэнбэрзе|бітвы пры Мэйзэнбэрзе]]. Паводле ўмоваў мірнай дамовы, заключанага пасьля вайны ў 1803 годзе, Капстад быў вернуты галяндцам, аднак у тым жа годзе канфлікт аднавіўся, і ў 1806 годзе брытанцы пасьля [[бітва пры Блаўбэрзе|бітвы пры Блаўбэрзе]] ізноў захапілі Каап. Паводле мірнай дамовы 1814 году гэты рэгіён стаў неад’емнай часткай [[Брытанская імпэрыя|Брытанскай імпэрыі]]. Тэрыторыя, падуладная брытанцам, расла, і была створана [[Капская калёнія]], сталіцай якой стаў Кейптаўн. [[Файл:Adderley Street, Cape Town, looking NE - ca. 1897.jpg|значак|зьлева|Вуліца Адэрдлей у1897 годзе была асноўнай гандлёвым цэнтрам гораду.]] Адкрыцьцё [[алмаз]]ных радовішчаў у [[Заходні Грыкваленд|Заходнім Грыквалендзе]] і [[золата|залатых]] пакладаў на [[Вітватэрсранд]]зе (поруч цяперашняга [[Яганэсбург]]у) у 1869 годзе прывяло да пачатку [[Паўднёваафрыканская залатая ліхаманка|залатой ліхаманкі]] і імклівага росту Яганэсбургу за кошт прытоку імігрантаў. Акрамя таго, пачаліся трэнні паміж [[буры|бурскімі]] дзяржавамі, створанымі падчас [[Вялікі Трэк|Вялікага Трэка]] і якія адчулі прыток замежнікаў-[[ойтляндэр]]аў), і брытанскай каляніяльнай адміністрацыяй. Кульмінацыяй гэтага канфлікту стала [[Англа-бурская вайна (1899—1902)|Англа-бурская вайна]]. Перамогшы бурскія дзяржавы ([[Аранжавая Свабодная дзяржава|Аранжавую рэспубліку]] і [[Трансвааль]]) і ўмацаваўшы кантроль над здабычай золата і алмазаў, ангельцы аб’ядналі бурскія рэспублікі з Капскай калёніяй і брытанскім жа валоданьнем [[Наталь]], стварыўшы [[Паўднёва-Афрыканскі Зьвяз]]. ПАЗ быў абвешчаны ў 1910 годзе, і Кейптаўн стаў яго заканадаўчай сталіцай; гэтую функцыю ён захаваў і пасьля таго, як у 1961 годзе была створаная [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка]]. У 1948 годзе на выбарах перамагла [[Нацыянальная партыя]], якая абяцала ўвесьці [[сэгрэгацыя|сэгрэгацыю]] па расавай прыкмеце, вядомую як [[апартэід]]. Паводле Закона аб групавых вобласьцях, прадмесьці са зьмяшаным насельніцтвам павінны былі быць альбо вычышчаныя ад «незаконна» жыўшых там жыхароў, альбо зусім зьнесеныя. У сувязі з гэтай кампаніяй вялікую вядомасьць атрымала кейптаўнская [[Шостая акруга]], разбураная ў 1965 годзе. Паколькі гэтая зона была абвешчаная раёнам для белых, больш 60 000 чорных жыхароў былі прымусова выселеныя<ref>{{Спасылка|url=http://www.southafrica.info/ess_info/sa_glance/history/districtsix.htm|publisher=SouthAfrica.info|загаловак=Recalling District Six}}</ref>. У эпоху апартэіду перавага пры найманьні на працу ў Кейптану па законе аддавалася каляровым, а ня чорным. У Кейптаўне жылі шматлікія барацьбіты з апартэідам; частка зь іх (у тым ліку [[Нэльсан Мандэла]]) потым утрымоўваліся ў турме на высьпе [[Робэн]], адлеглым на 10 км ад кейптаўнскага берага. 11 лютага 1990 году Мандэла, празь некалькі гадзінаў пасьля выхаду з турмы, вымавіў знакамітую прамову з балькона [[Кейптаўнская ратуша|Кейптаўнскай ратушы]]. Пасьля таго як апартэід быў адменены ў 1994 годзе, Кейптаўну прыйшлося сутыкнуцца з мноствам праблем, уключаючы [[ВІЧ]] і [[СНІД]], [[сухоты]] і [[злачыннасьць]], у тым ліку зьвязаныя з [[наркотыкі|наркотыкамі]]. У тым жа час у эканоміцы гораду назіраецца сапраўдны бум, асабліва за кошт [[турызм]]а і рынка [[нерухомасьць|нерухомасьці]], які бурна расьце. Ад 2011 да 2018 году мэрам Кейптаўну была Патрысія дэ Ліль<ref>{{Спасылка|url=https://www.sahistory.org.za/people/patricia-de-lille|загаловак=Patricia De Lille | праект=South African History Online|мова=en|дата публікацыі=13 ліпеня 2024}}</ref>. == Геаграфія == [[Файл:Geological map of the Cape Peninsula and False Bay.png|значак|Геалягічная мапа [[Капскі паўвостраў|Капскага паўвострава]] і затокі [[Фолз-Бэй]].]] Цэнтар Кейптаўну разьмешчаны на паўночным ускрайку паўвострава [[Кейп]]. [[Сталовая гара]] ўзвышаецца над раёнам гораду вядомым як [[Сіці-Боўл]], і мае плято большае за 1000 м у вышыню, акружанае амаль вэртыкальнымі скаламі, як то [[пік Д’ябла]] й [[ільвіная галава]]. Паўвостраў складаецца з выскіх горных хрыбтоў на поўдзень у [[Атлянтычны акіян|Атлянтычнага акіяна]], сканчаючыся ў кропцы мыса. Ёсьць больш за 70 пікаў вышэй 1000 футаў у рамках афіцыйных межаў Кейптаўну. Шматлікія прадмесьці Кейптаўну разьмешчаныя на вялікай раўніне, якая злучае паўвостраў з мацерыком. === Клімат === [[Файл:Table Mountain Cape Town South Africa 19Mar2018 SkySat.jpg|значак|зьлева|Спадарожнікавы фатаздымак гораду ў трохвымернай плашчыні.]] Горад мае субтрапічны міжземнаморскі клімат паводле [[кліматычная клясыфікацыя Кёпэна|кліматычнай клясыфікацыі Кёпэна]], зь мяккай і вільготнай зімой і сухім і вельмі цёплым летам. У зімовы час, які доўжыцца з пачатку [[чэрвень|чэрвеня]] да канца [[жнівень|жніўня]], буйныя халодныя франты рухаюцца ад Атлянтычнага акіяна з моцнымі ападкамі й моцнымі паўночна-заходнімі вятрамі. Зімовыя месяцы прахалодная, зь сярэдняй тэмпэратурай мінімум 7.0&nbsp;°C і максымум 17,5&nbsp;°C<ref>[http://www.worldweather.org/035/c00138.htm «World Weather Information Service – Cape Town»]. worldweather.org</ref>. Вялікая частка гадавых ападкаў гораду назіраюцца ў зімовы час, але з-за горнага рэльефу места, колькасьць ападкаў у канкрэтных раёнах можа значна вар’іравацца. [[Ньюлэндс]], які месьціцца на поўдзень ад гораду, ёсьць самым вільготным прадмесьцем у Паўднёвай Афрыцы<ref>[https://web.archive.org/web/20100909000929/http://www.1stweather.com/regional/climate/index_climate.shtml 1stweather.com]</ref>. Даліны й прыбярэжныя раўніны маюць у сярэднім 515 мілімэтраў ападкаў у год, у той час у горных раёнах такі паказчык можа скласьці ў сярэднім 1500 мм у год. Лета, якое доўжыцца зь [[лістапад]]а па [[сакавік]], ёсьць цёплае й сухое. Паўвостраў атрымлівае частыя моцныя вятры з паўднёва-усходу, як то ў [[мыс Доктар|мысу Доктар]], таму што ветрам зьдзімаецца забруджваньне й чысьціцца паветра ў рэгіёне. Паўднёва-ўсходні вецер выкліканы з-за высокага ціску, які знаходзіцца ў паўднёвай частцы Атлянтычнага акіяна на захад ад Кейптаўну. Летнія тэмпэратуры мяккія, зь сярэднім максымумам 26,5&nbsp;°C. У Кейптаўну можа быць непрыемна горача, калі «горны вецер» дзьме з рэгіёну [[Кару]] пару тыдняў у лютым альбо пачатку [[сакавік]]а. Надвор’е ў Кейптаўне дзіўна падобна на [[Сан-Францыска]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111126003040/http://www.icp2012.com/index.php?bodyhtml=tour-weather.html «ICP 2012»]. ICP 2012.</ref><ref>[http://town.siegmann.org/cape-town-map/?pg=2 «Cape Town Map»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Town.Siegmann.org.</ref>, аднак Кейптаўн атрымлівае крыху больш гадзін сонечнага сьвятла, чым Сан-Францыска<ref>Weather2travel.com. [http://www.weather2travel.com/climate-guides/south-africa/cape-town.php «Cape Town Climate Guide, South Africa»]. Weather2Travel.com.</ref><ref>[http://www.weather2travel.com/climate-guides/united-states/california/san-francisco-ca.php «San Francisco Climate Guide, California»]. Weather2Travel.com.</ref>, некалькі менш ападкаў<ref>[http://news.bbc.co.uk/weather/forecast/81?&search=cape%20town&itemsPerPage=10&region=world «BBC Weather | Cape Town»]. BBC News</ref> і значна меншыя парывы вятроў<ref>[http://www.windfinder.com/report/san_francisco «Real time wind & weather report San Francisco Airport»]. Windfinder.</ref>. У Кейптаўне, аднак, прыкметна цяплей, зь сярэдняй гадавой тэмпэратуры навакольнага паветра ад 19&nbsp;°C, у параўнаньні ў Сан-Францыска гэты паказчык складае 13&nbsp;°C. {{Кліматычная інфармацыя | Назва_ў_родным_склоне = Кейптаўну | Крыніца = [http://old.weathersa.co.za/Climat/Climstats/CapeTownStats.jsp South African weather service], [http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/africa/sa_zi/cape_town_e.htm Hong Kong Observatory], [http://www.climatetemp.info/south-africa/cape-town.html Climate & Temperature] <!-- максымумы і мінімумы тэмпэратур --> | Студзень_абс_макс = 39 | Студзень_макс = 26.1 | Студзень_мін = 15.7 | Студзень_абс_мін = 7 | Люты_абс_макс = 38 | Люты_макс = 26.5 | Люты_мін = 15.6 | Люты_абс_мін = 6 | Сакавік_абс_макс = 41 | Сакавік_макс = 25.4 | Сакавік_мін = 14.2 | Сакавік_абс_мін = 5 | Красавік_абс_макс = 39 | Красавік_макс = 23.0 | Красавік_мін = 11.9 | Красавік_абс_мін = 2 | Травень_абс_макс = 34 | Травень_макс = 20.3 | Травень_мін = 9.4 | Травень_абс_мін = 1 | Чэрвень_абс_макс = 30 | Чэрвень_макс = 18.1 | Чэрвень_мін = 7.8 | Чэрвень_абс_мін = -1 | Ліпень_абс_макс = 29 | Ліпень_макс = 17.5 | Ліпень_мін = 7.0 | Ліпень_абс_мін = -1 | Жнівень_абс_макс = 32 | Жнівень_макс = 17.8 | Жнівень_мін = 7.5 | Жнівень_абс_мін = 0 | Верасень_абс_макс = 33 | Верасень_макс = 19.2 | Верасень_мін = 8.7 | Верасень_абс_мін = 0 | Кастрычнік_абс_макс = 37 | Кастрычнік_макс = 21.3 | Кастрычнік_мін = 10.6 | Кастрычнік_абс_мін = 1 | Лістапад_абс_макс = 40 | Лістапад_макс = 23.5 | Лістапад_мін = 13.2 | Лістапад_абс_мін = 4 | Сьнежань_абс_макс = 35 | Сьнежань_макс = 24.9 | Сьнежань_мін = 14.9 | Сьнежань_абс_мін = 6 | Год_абс_макс = 41 | Год_макс = 22.0 | Год_мін = 11.4 | Год_абс_мін = -1 <!-- сярэдняя тэмпэратура --> | Студзень_сяр = | Люты_сяр = | Сакавік_сяр = | Красавік_сяр = | Травень_сяр = | Чэрвень_сяр = | Ліпень_сяр = | Жнівень_сяр = | Верасень_сяр = | Кастрычнік_сяр = | Лістапад_сяр = | Сьнежань_сяр = | Год_сяр = <!-- тэмпэратура вады --> | Студзень_вады = | Люты_вады = | Сакавік_вады = | Красавік_вады = | Травень_вады = | Чэрвень_вады = | Ліпень_вады = | Жнівень_вады = | Верасень_вады = | Кастрычнік_вады = | Лістапад_вады = | Сьнежань_вады = | Год_вада = <!-- колькасьць ападкаў --> | Студзень_ападкі = 15 | Люты_ападкі = 17 | Сакавік_ападкі = 20 | Красавік_ападкі = 41 | Травень_ападкі = 69 | Чэрвень_ападкі = 93 | Ліпень_ападкі = 82 | Жнівень_ападкі = 77 | Верасень_ападкі = 40 | Кастрычнік_ападкі = 30 | Лістапад_ападкі = 14 | Сьнежань_ападкі = 17 | Год_ападкі = 515 <!-- вільготнасьць --> | Студзень_вільготнасьць = 71 | Люты_вільготнасьць = 73 | Сакавік_вільготнасьць = 77 | Красавік_вільготнасьць = 80 | Травень_вільготнасьць = 83 | Чэрвень_вільготнасьць = 83 | Ліпень_вільготнасьць = 83 | Жнівень_вільготнасьць = 82 | Верасень_вільготнасьць = 79 | Кастрычнік_вільготнасьць = 76 | Лістапад_вільготнасьць = 74 | Сьнежань_вільготнасьць = 71 | Год_вільготнасьць = }} === Флёра й фаўна === [[Файл:Peninsula Sandstone Fynbos - Cape Town 8.JPG|значак|Фінбаш у нацыянальным парку Сталовае гары.]] Горад месьціцца ў [[асяродак біяразнастайнасьці|асяродку біяразнастайнасьці]] ўва ўнікальным [[Капскае расьліннае царства|Капскім рэгіёне]], які мае адзін з самых высокіх узроўняў біяразнастайнасьці ў сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20121223125053/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Pages/Brochuresbooklets.aspx «Brochures, booklets and posters»]. Capetown.</ref><ref>Friedman, Barbara (14.05.2021). [https://web.archive.org/web/20210519021337/https://www.capetalk.co.za/articles/416381/cape-town-recorded-most-sightings-and-species-in-world-citynaturechallenge2021 «Cape Town recorded most sightings and species in world 2021 #CityNatureChallenge»]. Lifestyle.</ref>. Ахоўныя зоны ля гораду ёсьць аб’ектам [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]], і, паводле ацэнак, у рэгіёне [[Сталовая гара|Сталовай гары]] налічваецца каля 2200 відаў расьлінаў<ref>[https://web.archive.org/web/20120725080811/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Documents/Biodiversity_poster-CT_Unique_Biodiv_SPECIES_2011-02.pdf «Unique Biodiversity Poster»]. Capetown.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120112172911/http://www.capetown.travel/votefortablemountain/ «Vote for Table Mountain»]. Cape Town Tourism.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121210202319/http://www.southafricaholiday.org.uk/places/p_western_cape.htm «Western Cape»]. South Africa Holiday.</ref>, пры гэтым многія з гэтых відаў, у тым ліку вельмі шмат гатункаў [[пратэя]]ў, ёсьць эндэмічных для гор і больш нідзе не сустракаюцца<ref>A.G. Rebelo, C. Boucher, N. Helme, L. Mucina, M.C. Rutherford et al. 2006. Fynbos Biome, in: L. Mucina & M.C. Rutherford (eds). «The Vegetation of South Africa, Lesotho and Swaziland».</ref>. Агулам у рэгіёне маюцца сотні эндэмічных відаў<ref>[https://web.archive.org/web/20111101122444/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Documents/Biodiv_fact_sheet_suppl_Endemic_spp_list_2010-03.pdf «Endemic Species of the city of Cape Town»]. Capetown.</ref>, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня. Гэтая велізарная відавая разнастайнасьць утварылася галоўным чынам таму, што горад унікальна разьмешчаны ў пункце канвэргенцыі некалькіх розных тыпаў глебаў і мікракліматаў<ref>Lemaire, Benny; Dlodlo, Oscar; Chimphango, Samson; Stirton, Charles; Schrire, Brian; Boatwright, James S.; Honnay, Olivier; Smets, Erik; Sprent, Janet; James, Euan K.; Muasya, Abraham M. (2015). [https://academic.oup.com/femsec/article/91/2/1/2467736 «Symbiotic diversity, specificity and distribution of rhizobia in native legumes of the Core Cape Subregion (South Africa)»]. FEMS Microbiology Ecology. 91 (2): 1—17. — doi:10.1093/femsec/fiu024. PMID 25764552.</ref><ref>Linder, H. P. (2003). [http://doi.wiley.com/10.1017/S1464793103006171 «The radiation of the Cape flora, southern Africa»]. Biological Reviews. 78 (4): 597—638. — doi:10.1017/S1464793103006171. PMID 14700393.</ref>. Сталовая гара мае незвычайна багатую біяразнастайнасьць. Ейная расьліннасьць складаецца пераважна зь некалькіх розных тыпаў унікальнага й багатага хмызьняку [[фінбош]]. Хуткі рост насельніцтва й разрастаньне гораду ахапілі вялікую частку гэтых [[экасыстэма]]ў. Такім чынам, у Кейптаўне зараз налічваецца больш за 300 відаў расьлінаў, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня, і 13 відаў, якія ўжо вымерлі. [[Капскі паўвостраў]], які цалкам знаходзіцца ў межах гораду, мае найвышэйшую канцэнтрацыю відаў, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня, сярод усіх кантынэнтальных тэрыторыяў эквівалентнага памеру ў сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20130825180525/http://perceval.bio.nau.edu/downloads/grail/climate_seminar/section2/Hannah_etal05.pdf «The View from The Cape: Extinction Risk, Protected Areas, and Climate Change»]. BioScience.</ref> . Некаторыя з гэтых відаў здолелі захавацца толькі на збочынах дарогаў, ходніках і спартовых пляцоўках. Астатнія экасыстэмы часткова ахоўваюцца чалавекам, дзякуючы стварэньня больш за 30 запаведнікаў, самы вялікі зь якіх [[Сталовая гара (нацыянальны парк)|нацыянальны парк Сталовая гара]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120605084259/http://www.nature-reserve.co.za/cape-peninsula-national-park.html «Table Mountain National Park»]. Nature Reserve.</ref>. == Эканоміка == [[Файл:Cape Town CBD.jpg|значак|Бізнэсовы раён у Кейптаўне.]] Кейптаўн зьяўляецца эканамічным цэнтрам [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]], другім галоўным эканамічным цэнтрам у Паўднёвай Афрыцы й трэцім асноўным эканамічным горадзе [[Афрыка|Афрыкі]]. Горад выступае ў якасьці рэгіянальнага цэнтра вытворчасьці ў Заходняй Капскай правінцыі. Значная прысутнасьць дзяржавы ў горадзе, як то разьмяшчэньне у сталіцы Заходняй Капскай правінцыі нацыянальнага парлямэнта, прывяло да павелічэньня даходаў і росту ў галінах, якія абслугоўваюць урад. У Кейптаўне праводзіцца мноства канфрэнцыяў, у прыватнасьці, у горадзе ў 2003 годзе быў адчынены [[Міжнародны канфэрэнц-цэнтар у Кейптаўне|Міжнародны канфэрэнц-цэнтар]]. У Кейптаўне ў апошні час назіраецца бум нерухомасьці й будаўнічага рынку, гэта зьвязана зь нядаўнім правядзеньнем [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|чэмпіянату сьвету па футболе]] ў 2010 годзе, а таксама праз павялічаны попыт на лецішчы, дзе многія людзі селяцца на сталае жыцьцё. Цэнтральны бізнэсовы раён знаходзіцца пад шырокай праграмай абнаўленьня гораду, паводле якога плянуецца пабудаваць шматлікія новыя будынкі й рэканструяваць старыя<ref>[https://web.archive.org/web/20070520062617/http://www.capetown.gov.za/econstats/econrep.asp Capetown.gov.za]</ref>. Кейптаўн мае чатыры буйныя камэрцыйныя вузлы, як то Цэнтральны бізнэсовы раён, якія зьмяшчае большасьць працоўных месцаў і офісных памяшканьняў, [[Цэнтуры Сіці]], [[Бэлвіл]] і [[Клермонт]], добра вядомыя сваімі офісамі й штаб-кватэрамі карпарацыяў. Большасьць кампаніяў, якія маюць уласныя сядзібы ў горадзе, працуюць у сфэрах страхаваньня, ёсьць розьнічныя групамі, выдавецтвамі, дамамі дызайну, суднаходнымі кампаніямі, нафтахімічнымі кампаніямі, архітэктурнымі й рэклямнымі агенцыямі. Большая частка тавараў праходзіць праз [[порт Кейптаўну]] альбо [[міжнародны аэрапорт Кейптаўну]]. Большасьць буйных суднабудаўнічых прадпрыемстваў маюць свае офісы й вытворчыя лякацыі ў Кейптаўне<ref>[https://web.archive.org/web/20170106214500/http://www.southafricanboatbuilders.co.za/ «South African Boatbuilders Business Council»].</ref>. Правінцыя зьяўляецца таксама цэнтрам разьвіцьця энэргетыкі для краіны зь існай [[Кёбэрская АЭС|Кёбэрскай АЭС]], якая забесьпячвае энэргіяй патрэбы Заходняга мыса. У апошні час дасьледнікі выявілі запасы [[нафта|нафты]] й [[прыродны газ|прыроднага газу]] ля ўзьбярэжжа ў Атлянтычным акіяне<ref>[https://web.archive.org/web/20090103185805/http://www.dme.gov.za/ «South African Department of Minerals and Energy»].</ref>. Кейптаўн зьяўляецца цэнтрам сфэры [[інфармацыйныя тэхналёгіі|ІТ-індустрыі]] ў Афрыцы. Павелічэньне прыбыткаў на 8,5% у 2010 годзе, зрабіла гэтую галіну прамысловасьці больш важнай для эканомікі гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20110822051320/http://www.capegateway.gov.za/eng/pubs/news/2007/mar/154622 «Cape Town Leads In Information Technology»].</ref>. == Адукацыя == [[Файл:UCT Upper Campus landscape view.jpg|значак|зьлева|Кампус [[Кейптаўнскі ўнівэрсытэт|Кейптаўнскага ўнівэрсытэту]] на тле [[пік Д’ябла|піку Д’ябла]].]] Пачатковыя і сярэднія школы ў Кейптаўне кіруюцца дэпартамэнтам адукацыі [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]]. Гэты дэпартамэнт мае сем аддзелаў, чатыры зь якіх занятыя кіраваньнем розных акругаў гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20080409162520/http://wced.wcape.gov.za/operations/emdc_links.html «Education Management and Development Centres (EMDCs)»]. Western Cape Education Department.</ref>. Акрамя дзяржаўных у Кейптаўне працуюць шмат прыватных школаў, як рэлігійных, гэтак і людзкіх. Добра разьвітая і сыстэма вышэйшай адукацыі. Гэтак у Кейптаўне месьцяцца тры дзяржаўныя ўнівэрсытэты, як то [[Кейптаўнскі ўнівэрсытэт]], [[Заходне-Капскі ўнівэрсытэт]] і [[Тэхналягічны ўнівэрсытэт Капскага паўвострава]]. [[Стэленбоскі ўнівэрсытэт]] не базуецца ў горадзе, але мае галоўны кампус і адміністрацыйныя будынкі за 50 кілямэтраў ад [[Сіці-Боўл]]. Некаторыя кампусы ўнівэрсытэту, як то Тайгербэрскі факультэт мэдыцыны і мэдычных навук і бізнэсовы парк Бэлвіл, месьцяцца на паўночным захадзе ў мястэчку [[Бэлвіл]]. Кейптаўнскі і Стэленбоскі ўнівэрсытэты займаюць лідуючыя пазыцыі ў краіне. Шмат у чым гэта павязана з значнымі фінансавымі ўкладамі ў гэтыя ўстановы як дзяржаўным, гэтак і прыватным сэктарам. Навучаньне ў Кейптаўнскім унівэрсытэце адбываецца на [[ангельская мова|ангельскай мове]]. У ім вучацца больш за 21 тысяч студэнтаў, а сама ўстанова адукацыі ёсьць адной з найлепшых у Афрыцы зьяўляючыся адзіным афрыканскім унівэрсытэтам, які ўвайшоў у сьпіс 200 найлепшых унівэрсытэтаў сьвету<ref>[https://web.archive.org/web/20100220022353/http://www.topuniversities.com/university/98/university-of-cape-town «University of cape town»]. Top Universities.</ref>. [[Тэхналягічны ўнівэрсытэт Капскага паўвострава]] быў утвораны 1 студзеня 2005 году, калі дзьве асобныя ўстановы [[Кейп-Тэхнікон]] і [[Тэхнікон паўвострава]] былі аб’яднаныя. Новы ўнівэрсытэт прапануе адукацыю пераважна на ангельскай мове, але можна атрымаць адукацыі на любой іншай дзяржаўнай мове. Акрамя ўнівэрсытэтаў у Кейптаўне і ваколіцах працуюць некалькі каледжаў. У тым ліку Кейптаўнскі, Фолз-Бэйскі і Нортлінкаўскі каледжы. Кейптаўн таксама стаў папулярным месцам навучаньня замежных студэнтаў. Маюцца шмат прапановаў у сэмэстравых, летніх, кароткатэрміновых праграмаў і праграмаў стажыроўкі ў партнэрстве з унівэрсытэтамі Кейптаўну як шанец для замежных студэнтаў атрымаць дадатковую адукацыю. == Дэмаграфія == [[Файл:Cape Town 2001 dominant language map.svg|значак|200пкс|Мапа, якая паказвае выкарыстаньне моваў {{легенда|#8dd3c7|[[Афрыкаанс]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#ffffb3|[[Ангельская мова]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#fb8072|[[Коса (мова)|Коса]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#d0d0d0|Няма дамінантнай|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}}]] Па дадзеных 2021 году насельніцтва горадзкой муніцыпальнай вобласьці склала {{лік|3776313}} чалавек. У горадзе жывуць трохі больш за 759 тысячаў фармальных хатніх гаспадарак, зь якіх 94,4% ня выязжаюць з тэрыторыі муніцыпалітэту, 80,1% выкарыстоўваюць [[электрычнасьць]] у якасьці асноўнай крыніцы [[энэргія|энэргіі]], 16,1% ёсьць складзеная з аднаго чалавека. Каляровае насельніцтва складае 48,13% насельніцтва, [[мурыны]] складаюць 31% насельніцтва, белыя — 18,75%, [[азіяты]] — 1,43%. У 1944 годзе 47% насельніцтва гораду было прадстаўнікамі белай расы, 46% зьмешанымі, то бок каляровымі, 6% прыпадала на мурынаў і 1% на азіятаў<ref>Rebekah Lee (2009). [http://books.google.com/books?id=XcoGX3WPu7wC&pg=dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false «African women and apartheid: migration and settlement in urban South Africa»]. I.B. Tauris. p. 205. {{ISBN|1-84511-819-7}}</ref>. 46,6% насельніцтва знаходзіцца ўва ўзросьце да 24 гадоў, у той час як 5% — больш за 65-гадовы ўзрост. Сярэдні ўзрост у горадзе складае 26 гадоў. На кожныя 100 жанчынаў прыпадае 92,4 мужчынаў. 19,4% жыхароў гораду ёсьць беспрацоўнымі, 58,3% беспрацоўных складаюць чорныя, 38,1% зь іх каляровыя, 3,1% — белыя й 0,5% — азіяты. У самім горадзе Кейптаўн значна больш высокі адсотак белых людзей. 41,4% жыхароў Кейптаўну размаўляюць дома на мове [[афрыкаанс]], 28,7% — на [[каса (мова)|каса]], 27,9% гавораць на [[ангельская мова|ангельскай мове]], 0,7% — на мове [[сота (мова)|сота]], 0,3% — на [[зулу (мова)|зулу]], 0,1% — на [[тсвана (мова)|тсвана]] й 0,7% насельніцтва гаворыць на неафіцыйнай мове ў сябе дома. 76,6% жыхароў зьяўляюцца [[хрысьціянства|хрысьціянамі]], 10,7% ня маюць рэлігіі, 9,7% зьяўляюцца [[іслам|мусульманамі]], 0,5% [[юдаізм|юдэямі]] й 0,2% прыпадае на [[індуізм|індуістаў]]. 2,3% маюць іншыя альбо нявызначаныя рэлігійныя перакананьні. == Транспарт == === Авіяцыйны === [[Файл:2013.01.03 Ciudad del Cabo, ZA (28).JPG|значак|зьлева|Тэрмінал [[Кейптаўн (аэрапорт)|аэрапорту Кейптаўну]].]] [[Кейптаўн (аэрапорт)|Міжнародны аэрапорт Кейптаўну]] абслугоўвае як унутраныя, гэтак і міжнародныя рэйсы<ref>[https://web.archive.org/web/20231210114252/https://flytoct.com/ «Flights to Cape Town"=»]. Cape Tow Netc.</ref>. Гэта другі паводле велічыні аэрапорт у ПАР. Ён служыць асноўнай брамай для падарожнікаў у Капскі рэгіён. Кейптаўн мае авіяцыйнае спалучэньне з [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыкай]], [[Усходняя Афрыка|Усходняй Афрыкай]], [[Маўрыцы]]ем, [[Блізкі Ўсход|Блізкім Усходам]], [[Далёкі Ўсход|Далёкім Усходам]], [[Эўропа]]й і [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], а таксама больш за дзесяць унутраных напрамкаў<ref>[https://web.archive.org/web/20060625211424/http://www.southafrica.info/plan_trip/travel_tips/arriving/ctairport.htm «Cape Town International Airport»]. SouthAfrica.info.</ref>. Міжнародны аэрапорт Кейптаўну адкрыў зусім новы цэнтральны будынак тэрміналу, які быў распрацаваны з улікам чаканага павелічэньня авіязносінаў з ростам колькасьці турыстаў напярэдадні [[чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|чэмпіянату сьвету па футболе 2010 году]]<ref>Jordan, Bobby (17.05.1998). [https://web.archive.org/web/20051204030148/http://www.suntimes.co.za/1998/05/17/news/cape/nct01.htm «R150-million upgrade kicks off one of the biggest developments in Cape Town’s history»]. Sunday Times.</ref>. Таксама ў аэрапорце рэканструявалі некалькі новых вялікіх паркінгаў, быў абноўлены тэрмінал унутраных адпраўленьняў, а таксама была пабудаваная новая станцыя сыстэмы хуткага аўтобуснага транспарту і новая двухпавярховая сыстэма дарог. Таксама павялічыліся і грузавыя перавозкі авіяцыйным транспартам, а некалькі вялікіх участкаў былі пераробленыя ў офісныя памяшканьні і гасьцёўні. Кейптаўн ёсьць адным зь пяці міжнародных гарадоў, празь якія можна трапіць у [[Антарктыда|Антарктыду]]. З 2021 году выконваюцца камэрцыйныя перавозкі з Кейптаўну да аэрапорту [[Ўулф-Фэнг]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220221202948/https://www.capetownetc.com/news/white-desert-introduces-direct-flights-from-cape-town-to-antarctica/ «White Desert introduces direct flights from Cape Town to Antarctica»]. Cape Tow Netc.</ref>. Міжнародны аэрапорт Кейптаўну месьціцца за 18 км ад цэнтральнага бізнэсовага раёну гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20190724001841/http://www.distancecalculator.co.za/ «Distance Calculator»]. Distance Calculator.</ref>. === Водны === [[Файл:2011-02-06 14-34-03 South Africa - Foreshore.jpg|значак|[[Порт Кейптаўну]] ёсьць адным з самых загружаных у Паўднёвай Афрыцы.]] Кейптаўн ад самага пачатку быў пабудаваны як партовы горад. Ягоны порт месьціцца ў [[Сталовая бухта|Сталовай бухце]]. Порт ёсьць адным з самых ажыўленых, бо месьціцца ў суднаходным калідоры, які злучае [[Лацінская Амэрыка|Лацінскую Амэрыку]] і [[Азія|Азію]]. Гэта таксама неблагі пункт уваходу на рынак Паўднёва-Афрыканскай рэспублікі<ref>[https://ec.europa.eu/chafea/agri/sites/default/files/south-africa-handbook-2020_en.pdf «The Food and Beverage Market Entry Handbook: South Africa»]. European Union: European Union. 2020. — С. 178. — ISBN 978-92-9478-535-0.</ref>. Гэта другі паводле загружанасьці кантэйнэрны порт у краіне пасьля [[Дурбан]]а. У 2004 годзе праз порт прайшоў 3161 карабель, які перавёз 9,2 мільёнаў тон грузаў<ref>[https://web.archive.org/web/20110801011548/http://ports.co.za/port-operations.php «Introducing SAPO»]. South African Port Operations.</ref>. Праз горад звычайна рабілася перавозка грузаў на [[Востраў Сьвятая Гэлена|востраў Сьвятой Гэлены]], пакуль на ім ня быў пабудаваны аэрапорт<ref>Hollins, Jonathan (19.02.2018). [https://web.archive.org/web/20210426204147/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/rms-st-helena-royal-mail-ship-final-journey-cape-town-a8217436.html «What it was like to sail aboard the RMS St Helena’s final voyage»]. The Independent.</ref>. === Чыгуначны === [[Файл:Kalk Bay Station 3.jpg|значак|зьлева|Цягнік [[Мэтрарэйл]]у на маршруце.]] Пасажырскі чыгуначны апэратар [[Шашалоза Мэйл]] кіруе двума міжгароднімі пасажырскімі чыгуначнымі перавозкамі з Кейптаўну. На першым з маршрутаў ажыцьцяўляюцца штодзённыя перавозкі у кірунку [[Яганэсбург]]у праз [[Кімбэрлі (горад)|Кімбэрлі]]. На другім маршруце робяцца штотыднёвыя рэйсы ў [[Дурбан]] праз Кімбэрлі, [[Блумфантэйн]] і [[Пітэрмарыцбург]]. Гэтыя цягнікі спыняюцца на чыгуначным вакзале Кейптаўну і робяць кароткі прыпынак у Бэлвілі. У Кейптаўну робяцца перавозкі высокай клясы ў [[Прэторыя|Прэторыю]]. Кампанія [[Мэтрарэйл]] кіруе прыгарадным чыгуначным транспартам Кейптаўну, злучыючы горад з навакольнымі ўскрайкамі і прадмесьцямі. Гэтая сетка ўлучае 96 станцыяў. === Дарожны === [[Файл:Cape Town N2.jpg|значак|На выяве аўтадарога N2 на вучастку пераходу ў цэнтар Кейптаўну.]] У Кейптаўне бяруць пачатак тры нацыянальныя аўтамагістралі. Аўтадарогі N1 і N2 пачынаюцца ў прыбярэжнай зоне каля цэнтру гораду, дарогі N7 рушыць на поўнач краіны да самой [[Намібія|Намібіі]]. N1 перасякае паўночны ўсход, прасочваючыся праз [[Эджмід]], Пэраў, Бэлвіл, [[Брэкенфэл]] і [[Краайфантэйн]]. Гэты шлях злучае Кейптаўн з буйнымі гарадамі ў глыбіні краіны, а менавіта з [[Блумфантэйн]]ам, [[Яганэсбург]]ам і [[Прэторыя]]й. Старая аўтадарога R101 крочыць паралельна N1, пачыныючы ад Бэлвіла. N2 праходзіць на ўсход і паўднёвы ўсход, перасякаючы [[Рандэбос]], [[Гугулету]], [[Хаелітшу]], [[Макасар]] да [[Самэрсэт-Ўэст]]у. Ад скрыжаваньня дарогай R44 гэтая дарога ператвараецца ў дарогу зь некалькімі палосамі. N2 цягнецца на ўсход уздоўж узьбярэжжа, злучаючы Кейптаўн з прыбярэжнымі гарадамі [[Мосэл-Бэй]], Джордж, [[Порт-Элізабэт]], [[Іст-Лёндан]] і [[Дурбан]]. Больш старая дарога высокай клясы R102 першапачаткова праходзіла паралельна N1. N7 бярэ пачатак ад N1 на разьвязцы ля Эджміду. Горад злучаны з навакольнымі рэгіёнамі сеткай рэгіянальных дарогаў. Дарога R27 бярэ пачатак ад N1 ля берагу і крочыць на поўнач, паралельна N7, але бліжэй да ўзьбярэжжа. Гэтая дарога перасякае прадмесьці [[Мілнэртан]], [[Тэйбл-Вію]] і [[Блубэргстранд]], сканчваючыся ў горадзе [[Вэлдрыф]]. Дарога R44 перасякае горад з усходу на поўнач, цягнучыся ад Стэленбосу. Ён злучае Стэленбос з Самэрсет-Ўэстам, а затым перасякае N2 і рушыць да Стрэнда і [[Горданз-Бэй]]. R44 выходзіць з аглямэрацыі Кейптайну і рушыць на поўдзень, праходзячы ля ўзьбярэжжа, ды цягнецца да гарадоў [[Бэціс-Бэй]] і [[Клейнманд]]. == Гарады-сябры == * [[Антвэрпэн]], [[Бэльгія]] * [[Хайфа]], [[Ізраіль]] * [[Гуанчжоў]], [[Кітай]] * [[Аахэн]], [[Нямеччына]] * [[Санкт-Пецярбург]], [[Расея]] * [[Бангкок]], [[Тайлянд]] * [[Ніцца]], [[Францыя]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.capetown.gov.za/ Афіцыйны сайт гораду]. * [http://www.capetown.travel/ Афіцыйны турыстычны сайт гораду]. * [https://web.archive.org/web/20111209091651/http://proyuar.ru/capetown Кейптаўн], на сайце прысьвечынаму ПАР. [[Катэгорыя:Гарады Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] k14w38f5najwnn7etfefbo0w7inone9 2674580 2674575 2026-06-17T21:24:15Z Dymitr 10914 /* Эканоміка */ крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Cape_Town?oldid=1359207790 2674580 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Кейптаўн |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Кейптаўну |Назва на мове краіны = |Код мовы назвы краіны = |Краіна = Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка |Герб = Capetown coa.jpg |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = 1652 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Правінцыя |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капская]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = Мэр |Кіраўнік = |Плошча = 2454.72 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = +2 |Летні час = |Сьпіс тэлефонных кодаў = |Тэлефонны код = +2721 |Паштовыя індэксы = 7700 да 8099 |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = Cape_Town_Montage.png |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўднёвае |Шырата градусаў = 33 |Шырата хвілінаў = 55 |Шырата сэкундаў = 31 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 18 |Даўгата хвілінаў = 25 |Даўгата сэкундаў = 26 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = http://www.capetown.gov.za/ }} '''Кейптаўн''' ({{мова-en|Cape Town}}, {{мова-af|Kaapstad}}, {{мова-xh|iKapa}}) — другі па колькасьці насельніцтва горад у [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыцы]]<ref name="statssa">[https://web.archive.org/web/20130825124835/http://www.statssa.gov.za/Publications/P03011/P030112007.pdf «Community Survey, 2007: Basic Results Municipalities»] (PDF). Statistics South Africa.</ref>, сталіцы [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]], разьмешчаны ў [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]]. Разьмешчаны на паўднёвым захадзе краіны, недалёка ад [[Мыс Добрай Надзеі|Мыса Добрай Надзеі]]. Дзякуючы таму, што ў горадзе месьціцца нацыянальны парлямэнт, Кейптаўн ёсьць заканадаўчай сталіцай краіны. Горад ёсьць часткай гарадзкога муніцыпалітэту. Ён славіцца сваёй гаваньню, а таксама сваім натуральным [[Капскае расьліннае царства|Капскім расьлінным царствам]]. Акрамя таго, сярод вядомым славутасьцяў гораду варта вызначыць [[Сталовая гара|Сталовую гару]], мыс Добрай Надзеі й [[Кейп-Пойнт]]. Кейптаўн зьяўляецца адным з самых прыхожых гарадоў і самым папулярным турыстычным месцам у Афрыцы<ref>[http://www.expatcapetown.com/why-cape-town.html «Why Cape Town is one of the Best Tourist and Expat Destinations»]. Expat Cape Town</ref>. Разьмешчаны на беразе затокі [[Тэйбл-Бэй]], Кейптаўн быў першапачаткова пабудаваны галяндзкай Ост-Індзкай кампаніяй, як месца забесьпячэньне харчаваньнем галяндзкіх судоў, якія плаваюць ува [[Усходняя Афрыка|Ўсходнюю Афрыку]], [[Індыя|Індыю]] й [[Далёкі Ўсход]]. Падчас прыбыцьця [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]] 6 красавіка 1652 году было створана першае сталае эўрапейскае селішча ў Паўднёвай Афрыцы. Кейптаўн хутка перарос сваё першапачатковае прызначэньне, як першы эўрапейскі фарпост, стаўшы эканамічным і культурным цэнтрам [[Капская калёнія|Капскай калёніі]]. Да [[Вітватэрсрандзкая залатая ліхамака|Вітватэрсрандзкай залатой ліхамакі]] й разьвіцьцю [[Яганэсбург]]у, Кейптаўн быў найбуйнейшым горадам у Паўднёвай Афрыцы. Сёньня гэта адзін з самых шматнацыянальных гарадоў у сьвеце, што адлюстроўвае ягоную ролю як асноўнага месца для прыбыцьця імігрантаў і іншаземцаў у Паўднёвую Афрыку. На 2021 год насельніцтва гораду, паводле ацэнак, складала {{лік|3776313}} чалавек. Кейптаўн займае плошчу ў 2455 км², што зьяўляецца большым, чым іншыя паўднёваафрыканскія гарады, у выніку параўнальна нізкай шчыльнасьці насельніцтва, бо ў горадзе на 1 км² прыходзіцца 1425 жыхароў. == Гісторыя == [[Файл:Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg|значак|зьлева|Прыбыцьцё [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]].]] Пэўных зьвестак аб тым, калі тут зьявіліся першыя людзкія селішчы, няма. Самыя раньнія археалягічныя знаходкі (пячора Пірс-Кейв, побач Фіш-Хукам) адносяцца да часу прыкладна 12 000 гадоў назад. Аб раньняй гісторыі гэтага рэгіёна вядома мала. Першыя пісьмовыя сьведчаньні датуюцца 1486 годам, калі мыс Добрай Надзеі наведаў [[Партугалія|партугалец]] [[Барталамеў Дыяш]]. [[Вашку да Гама]] таксама абмінуў мыс у 1497 годзе, але рэгулярныя кантакты з эўрапейцамі пачаліся толькі пасьля прыбыцьця [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]] ў 1652 годзе. Рыбээк працаваў на Галяндзкую Ост-Індзкую кампанію ({{мова-nl|Verenigde Oost-indische Companie}}) і павінен быў забясьпечыць стаянку для яе суднаў на шляху ў Эўропу. Ускраек Паўднёвай Афрыкі ў той час засялялі ў першую чаргу гатэнтоты, з усходу надыходзілі каса — народ, які адносіцца да сям’і банту. У пачатковы пэрыяд горад рос павольна, бо адчуваўся недахоп працоўнай сілы. Каб папоўніць яго, галянцды пачалі імпарт [[рабагандаль|рабоў]] з [[Інданэзія|Інданэзіі]] і [[Мадагаскар]]у. Многія з гэтых рабоў уліліся ў каляніяльнае грамадзтва, а нашчадкі ад зьмяшаных шлюбаў інданэзійцаў, эўрапейцаў і мясцовага насельніцтва ўтварылі некалькі адмысловых этнічных групаў, якія завуцца «[[каляровыя (Паўднёвая Афрыка)|каляровыя]]», прычым [[капскія каляровыя]] вылучаюцца ў адмысловую падгрупу. У 1795 годзе [[Вялікабрытанія|брытанскія]] войскі захапілі горад пасьля [[Бітва пры Мэйзэнбэрзе|бітвы пры Мэйзэнбэрзе]]. Паводле ўмоваў мірнай дамовы, заключанага пасьля вайны ў 1803 годзе, Капстад быў вернуты галяндцам, аднак у тым жа годзе канфлікт аднавіўся, і ў 1806 годзе брытанцы пасьля [[бітва пры Блаўбэрзе|бітвы пры Блаўбэрзе]] ізноў захапілі Каап. Паводле мірнай дамовы 1814 году гэты рэгіён стаў неад’емнай часткай [[Брытанская імпэрыя|Брытанскай імпэрыі]]. Тэрыторыя, падуладная брытанцам, расла, і была створана [[Капская калёнія]], сталіцай якой стаў Кейптаўн. [[Файл:Adderley Street, Cape Town, looking NE - ca. 1897.jpg|значак|зьлева|Вуліца Адэрдлей у1897 годзе была асноўнай гандлёвым цэнтрам гораду.]] Адкрыцьцё [[алмаз]]ных радовішчаў у [[Заходні Грыкваленд|Заходнім Грыквалендзе]] і [[золата|залатых]] пакладаў на [[Вітватэрсранд]]зе (поруч цяперашняга [[Яганэсбург]]у) у 1869 годзе прывяло да пачатку [[Паўднёваафрыканская залатая ліхаманка|залатой ліхаманкі]] і імклівага росту Яганэсбургу за кошт прытоку імігрантаў. Акрамя таго, пачаліся трэнні паміж [[буры|бурскімі]] дзяржавамі, створанымі падчас [[Вялікі Трэк|Вялікага Трэка]] і якія адчулі прыток замежнікаў-[[ойтляндэр]]аў), і брытанскай каляніяльнай адміністрацыяй. Кульмінацыяй гэтага канфлікту стала [[Англа-бурская вайна (1899—1902)|Англа-бурская вайна]]. Перамогшы бурскія дзяржавы ([[Аранжавая Свабодная дзяржава|Аранжавую рэспубліку]] і [[Трансвааль]]) і ўмацаваўшы кантроль над здабычай золата і алмазаў, ангельцы аб’ядналі бурскія рэспублікі з Капскай калёніяй і брытанскім жа валоданьнем [[Наталь]], стварыўшы [[Паўднёва-Афрыканскі Зьвяз]]. ПАЗ быў абвешчаны ў 1910 годзе, і Кейптаўн стаў яго заканадаўчай сталіцай; гэтую функцыю ён захаваў і пасьля таго, як у 1961 годзе была створаная [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка]]. У 1948 годзе на выбарах перамагла [[Нацыянальная партыя]], якая абяцала ўвесьці [[сэгрэгацыя|сэгрэгацыю]] па расавай прыкмеце, вядомую як [[апартэід]]. Паводле Закона аб групавых вобласьцях, прадмесьці са зьмяшаным насельніцтвам павінны былі быць альбо вычышчаныя ад «незаконна» жыўшых там жыхароў, альбо зусім зьнесеныя. У сувязі з гэтай кампаніяй вялікую вядомасьць атрымала кейптаўнская [[Шостая акруга]], разбураная ў 1965 годзе. Паколькі гэтая зона была абвешчаная раёнам для белых, больш 60 000 чорных жыхароў былі прымусова выселеныя<ref>{{Спасылка|url=http://www.southafrica.info/ess_info/sa_glance/history/districtsix.htm|publisher=SouthAfrica.info|загаловак=Recalling District Six}}</ref>. У эпоху апартэіду перавага пры найманьні на працу ў Кейптану па законе аддавалася каляровым, а ня чорным. У Кейптаўне жылі шматлікія барацьбіты з апартэідам; частка зь іх (у тым ліку [[Нэльсан Мандэла]]) потым утрымоўваліся ў турме на высьпе [[Робэн]], адлеглым на 10 км ад кейптаўнскага берага. 11 лютага 1990 году Мандэла, празь некалькі гадзінаў пасьля выхаду з турмы, вымавіў знакамітую прамову з балькона [[Кейптаўнская ратуша|Кейптаўнскай ратушы]]. Пасьля таго як апартэід быў адменены ў 1994 годзе, Кейптаўну прыйшлося сутыкнуцца з мноствам праблем, уключаючы [[ВІЧ]] і [[СНІД]], [[сухоты]] і [[злачыннасьць]], у тым ліку зьвязаныя з [[наркотыкі|наркотыкамі]]. У тым жа час у эканоміцы гораду назіраецца сапраўдны бум, асабліва за кошт [[турызм]]а і рынка [[нерухомасьць|нерухомасьці]], які бурна расьце. Ад 2011 да 2018 году мэрам Кейптаўну была Патрысія дэ Ліль<ref>{{Спасылка|url=https://www.sahistory.org.za/people/patricia-de-lille|загаловак=Patricia De Lille | праект=South African History Online|мова=en|дата публікацыі=13 ліпеня 2024}}</ref>. == Геаграфія == [[Файл:Geological map of the Cape Peninsula and False Bay.png|значак|Геалягічная мапа [[Капскі паўвостраў|Капскага паўвострава]] і затокі [[Фолз-Бэй]].]] Цэнтар Кейптаўну разьмешчаны на паўночным ускрайку паўвострава [[Кейп]]. [[Сталовая гара]] ўзвышаецца над раёнам гораду вядомым як [[Сіці-Боўл]], і мае плято большае за 1000 м у вышыню, акружанае амаль вэртыкальнымі скаламі, як то [[пік Д’ябла]] й [[ільвіная галава]]. Паўвостраў складаецца з выскіх горных хрыбтоў на поўдзень у [[Атлянтычны акіян|Атлянтычнага акіяна]], сканчаючыся ў кропцы мыса. Ёсьць больш за 70 пікаў вышэй 1000 футаў у рамках афіцыйных межаў Кейптаўну. Шматлікія прадмесьці Кейптаўну разьмешчаныя на вялікай раўніне, якая злучае паўвостраў з мацерыком. === Клімат === [[Файл:Table Mountain Cape Town South Africa 19Mar2018 SkySat.jpg|значак|зьлева|Спадарожнікавы фатаздымак гораду ў трохвымернай плашчыні.]] Горад мае субтрапічны міжземнаморскі клімат паводле [[кліматычная клясыфікацыя Кёпэна|кліматычнай клясыфікацыі Кёпэна]], зь мяккай і вільготнай зімой і сухім і вельмі цёплым летам. У зімовы час, які доўжыцца з пачатку [[чэрвень|чэрвеня]] да канца [[жнівень|жніўня]], буйныя халодныя франты рухаюцца ад Атлянтычнага акіяна з моцнымі ападкамі й моцнымі паўночна-заходнімі вятрамі. Зімовыя месяцы прахалодная, зь сярэдняй тэмпэратурай мінімум 7.0&nbsp;°C і максымум 17,5&nbsp;°C<ref>[http://www.worldweather.org/035/c00138.htm «World Weather Information Service – Cape Town»]. worldweather.org</ref>. Вялікая частка гадавых ападкаў гораду назіраюцца ў зімовы час, але з-за горнага рэльефу места, колькасьць ападкаў у канкрэтных раёнах можа значна вар’іравацца. [[Ньюлэндс]], які месьціцца на поўдзень ад гораду, ёсьць самым вільготным прадмесьцем у Паўднёвай Афрыцы<ref>[https://web.archive.org/web/20100909000929/http://www.1stweather.com/regional/climate/index_climate.shtml 1stweather.com]</ref>. Даліны й прыбярэжныя раўніны маюць у сярэднім 515 мілімэтраў ападкаў у год, у той час у горных раёнах такі паказчык можа скласьці ў сярэднім 1500 мм у год. Лета, якое доўжыцца зь [[лістапад]]а па [[сакавік]], ёсьць цёплае й сухое. Паўвостраў атрымлівае частыя моцныя вятры з паўднёва-усходу, як то ў [[мыс Доктар|мысу Доктар]], таму што ветрам зьдзімаецца забруджваньне й чысьціцца паветра ў рэгіёне. Паўднёва-ўсходні вецер выкліканы з-за высокага ціску, які знаходзіцца ў паўднёвай частцы Атлянтычнага акіяна на захад ад Кейптаўну. Летнія тэмпэратуры мяккія, зь сярэднім максымумам 26,5&nbsp;°C. У Кейптаўну можа быць непрыемна горача, калі «горны вецер» дзьме з рэгіёну [[Кару]] пару тыдняў у лютым альбо пачатку [[сакавік]]а. Надвор’е ў Кейптаўне дзіўна падобна на [[Сан-Францыска]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111126003040/http://www.icp2012.com/index.php?bodyhtml=tour-weather.html «ICP 2012»]. ICP 2012.</ref><ref>[http://town.siegmann.org/cape-town-map/?pg=2 «Cape Town Map»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Town.Siegmann.org.</ref>, аднак Кейптаўн атрымлівае крыху больш гадзін сонечнага сьвятла, чым Сан-Францыска<ref>Weather2travel.com. [http://www.weather2travel.com/climate-guides/south-africa/cape-town.php «Cape Town Climate Guide, South Africa»]. Weather2Travel.com.</ref><ref>[http://www.weather2travel.com/climate-guides/united-states/california/san-francisco-ca.php «San Francisco Climate Guide, California»]. Weather2Travel.com.</ref>, некалькі менш ападкаў<ref>[http://news.bbc.co.uk/weather/forecast/81?&search=cape%20town&itemsPerPage=10&region=world «BBC Weather | Cape Town»]. BBC News</ref> і значна меншыя парывы вятроў<ref>[http://www.windfinder.com/report/san_francisco «Real time wind & weather report San Francisco Airport»]. Windfinder.</ref>. У Кейптаўне, аднак, прыкметна цяплей, зь сярэдняй гадавой тэмпэратуры навакольнага паветра ад 19&nbsp;°C, у параўнаньні ў Сан-Францыска гэты паказчык складае 13&nbsp;°C. {{Кліматычная інфармацыя | Назва_ў_родным_склоне = Кейптаўну | Крыніца = [http://old.weathersa.co.za/Climat/Climstats/CapeTownStats.jsp South African weather service], [http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/africa/sa_zi/cape_town_e.htm Hong Kong Observatory], [http://www.climatetemp.info/south-africa/cape-town.html Climate & Temperature] <!-- максымумы і мінімумы тэмпэратур --> | Студзень_абс_макс = 39 | Студзень_макс = 26.1 | Студзень_мін = 15.7 | Студзень_абс_мін = 7 | Люты_абс_макс = 38 | Люты_макс = 26.5 | Люты_мін = 15.6 | Люты_абс_мін = 6 | Сакавік_абс_макс = 41 | Сакавік_макс = 25.4 | Сакавік_мін = 14.2 | Сакавік_абс_мін = 5 | Красавік_абс_макс = 39 | Красавік_макс = 23.0 | Красавік_мін = 11.9 | Красавік_абс_мін = 2 | Травень_абс_макс = 34 | Травень_макс = 20.3 | Травень_мін = 9.4 | Травень_абс_мін = 1 | Чэрвень_абс_макс = 30 | Чэрвень_макс = 18.1 | Чэрвень_мін = 7.8 | Чэрвень_абс_мін = -1 | Ліпень_абс_макс = 29 | Ліпень_макс = 17.5 | Ліпень_мін = 7.0 | Ліпень_абс_мін = -1 | Жнівень_абс_макс = 32 | Жнівень_макс = 17.8 | Жнівень_мін = 7.5 | Жнівень_абс_мін = 0 | Верасень_абс_макс = 33 | Верасень_макс = 19.2 | Верасень_мін = 8.7 | Верасень_абс_мін = 0 | Кастрычнік_абс_макс = 37 | Кастрычнік_макс = 21.3 | Кастрычнік_мін = 10.6 | Кастрычнік_абс_мін = 1 | Лістапад_абс_макс = 40 | Лістапад_макс = 23.5 | Лістапад_мін = 13.2 | Лістапад_абс_мін = 4 | Сьнежань_абс_макс = 35 | Сьнежань_макс = 24.9 | Сьнежань_мін = 14.9 | Сьнежань_абс_мін = 6 | Год_абс_макс = 41 | Год_макс = 22.0 | Год_мін = 11.4 | Год_абс_мін = -1 <!-- сярэдняя тэмпэратура --> | Студзень_сяр = | Люты_сяр = | Сакавік_сяр = | Красавік_сяр = | Травень_сяр = | Чэрвень_сяр = | Ліпень_сяр = | Жнівень_сяр = | Верасень_сяр = | Кастрычнік_сяр = | Лістапад_сяр = | Сьнежань_сяр = | Год_сяр = <!-- тэмпэратура вады --> | Студзень_вады = | Люты_вады = | Сакавік_вады = | Красавік_вады = | Травень_вады = | Чэрвень_вады = | Ліпень_вады = | Жнівень_вады = | Верасень_вады = | Кастрычнік_вады = | Лістапад_вады = | Сьнежань_вады = | Год_вада = <!-- колькасьць ападкаў --> | Студзень_ападкі = 15 | Люты_ападкі = 17 | Сакавік_ападкі = 20 | Красавік_ападкі = 41 | Травень_ападкі = 69 | Чэрвень_ападкі = 93 | Ліпень_ападкі = 82 | Жнівень_ападкі = 77 | Верасень_ападкі = 40 | Кастрычнік_ападкі = 30 | Лістапад_ападкі = 14 | Сьнежань_ападкі = 17 | Год_ападкі = 515 <!-- вільготнасьць --> | Студзень_вільготнасьць = 71 | Люты_вільготнасьць = 73 | Сакавік_вільготнасьць = 77 | Красавік_вільготнасьць = 80 | Травень_вільготнасьць = 83 | Чэрвень_вільготнасьць = 83 | Ліпень_вільготнасьць = 83 | Жнівень_вільготнасьць = 82 | Верасень_вільготнасьць = 79 | Кастрычнік_вільготнасьць = 76 | Лістапад_вільготнасьць = 74 | Сьнежань_вільготнасьць = 71 | Год_вільготнасьць = }} === Флёра й фаўна === [[Файл:Peninsula Sandstone Fynbos - Cape Town 8.JPG|значак|Фінбаш у нацыянальным парку Сталовае гары.]] Горад месьціцца ў [[асяродак біяразнастайнасьці|асяродку біяразнастайнасьці]] ўва ўнікальным [[Капскае расьліннае царства|Капскім рэгіёне]], які мае адзін з самых высокіх узроўняў біяразнастайнасьці ў сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20121223125053/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Pages/Brochuresbooklets.aspx «Brochures, booklets and posters»]. Capetown.</ref><ref>Friedman, Barbara (14.05.2021). [https://web.archive.org/web/20210519021337/https://www.capetalk.co.za/articles/416381/cape-town-recorded-most-sightings-and-species-in-world-citynaturechallenge2021 «Cape Town recorded most sightings and species in world 2021 #CityNatureChallenge»]. Lifestyle.</ref>. Ахоўныя зоны ля гораду ёсьць аб’ектам [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]], і, паводле ацэнак, у рэгіёне [[Сталовая гара|Сталовай гары]] налічваецца каля 2200 відаў расьлінаў<ref>[https://web.archive.org/web/20120725080811/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Documents/Biodiversity_poster-CT_Unique_Biodiv_SPECIES_2011-02.pdf «Unique Biodiversity Poster»]. Capetown.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120112172911/http://www.capetown.travel/votefortablemountain/ «Vote for Table Mountain»]. Cape Town Tourism.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121210202319/http://www.southafricaholiday.org.uk/places/p_western_cape.htm «Western Cape»]. South Africa Holiday.</ref>, пры гэтым многія з гэтых відаў, у тым ліку вельмі шмат гатункаў [[пратэя]]ў, ёсьць эндэмічных для гор і больш нідзе не сустракаюцца<ref>A.G. Rebelo, C. Boucher, N. Helme, L. Mucina, M.C. Rutherford et al. 2006. Fynbos Biome, in: L. Mucina & M.C. Rutherford (eds). «The Vegetation of South Africa, Lesotho and Swaziland».</ref>. Агулам у рэгіёне маюцца сотні эндэмічных відаў<ref>[https://web.archive.org/web/20111101122444/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Documents/Biodiv_fact_sheet_suppl_Endemic_spp_list_2010-03.pdf «Endemic Species of the city of Cape Town»]. Capetown.</ref>, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня. Гэтая велізарная відавая разнастайнасьць утварылася галоўным чынам таму, што горад унікальна разьмешчаны ў пункце канвэргенцыі некалькіх розных тыпаў глебаў і мікракліматаў<ref>Lemaire, Benny; Dlodlo, Oscar; Chimphango, Samson; Stirton, Charles; Schrire, Brian; Boatwright, James S.; Honnay, Olivier; Smets, Erik; Sprent, Janet; James, Euan K.; Muasya, Abraham M. (2015). [https://academic.oup.com/femsec/article/91/2/1/2467736 «Symbiotic diversity, specificity and distribution of rhizobia in native legumes of the Core Cape Subregion (South Africa)»]. FEMS Microbiology Ecology. 91 (2): 1—17. — doi:10.1093/femsec/fiu024. PMID 25764552.</ref><ref>Linder, H. P. (2003). [http://doi.wiley.com/10.1017/S1464793103006171 «The radiation of the Cape flora, southern Africa»]. Biological Reviews. 78 (4): 597—638. — doi:10.1017/S1464793103006171. PMID 14700393.</ref>. Сталовая гара мае незвычайна багатую біяразнастайнасьць. Ейная расьліннасьць складаецца пераважна зь некалькіх розных тыпаў унікальнага й багатага хмызьняку [[фінбош]]. Хуткі рост насельніцтва й разрастаньне гораду ахапілі вялікую частку гэтых [[экасыстэма]]ў. Такім чынам, у Кейптаўне зараз налічваецца больш за 300 відаў расьлінаў, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня, і 13 відаў, якія ўжо вымерлі. [[Капскі паўвостраў]], які цалкам знаходзіцца ў межах гораду, мае найвышэйшую канцэнтрацыю відаў, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня, сярод усіх кантынэнтальных тэрыторыяў эквівалентнага памеру ў сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20130825180525/http://perceval.bio.nau.edu/downloads/grail/climate_seminar/section2/Hannah_etal05.pdf «The View from The Cape: Extinction Risk, Protected Areas, and Climate Change»]. BioScience.</ref> . Некаторыя з гэтых відаў здолелі захавацца толькі на збочынах дарогаў, ходніках і спартовых пляцоўках. Астатнія экасыстэмы часткова ахоўваюцца чалавекам, дзякуючы стварэньня больш за 30 запаведнікаў, самы вялікі зь якіх [[Сталовая гара (нацыянальны парк)|нацыянальны парк Сталовая гара]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120605084259/http://www.nature-reserve.co.za/cape-peninsula-national-park.html «Table Mountain National Park»]. Nature Reserve.</ref>. == Эканоміка == [[Файл:Cape Town CBD.jpg|значак|Бізнэсовы раён у Кейптаўне.]] Кейптаўн зьяўляецца эканамічным цэнтрам [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]], другім галоўным эканамічным цэнтрам у Паўднёвай Афрыцы й трэцім асноўным эканамічным горадзе [[Афрыка|Афрыкі]]. Горад выступае ў якасьці рэгіянальнага цэнтра вытворчасьці ў Заходняй Капскай правінцыі. Значная прысутнасьць дзяржавы ў горадзе, як то разьмяшчэньне у сталіцы Заходняй Капскай правінцыі нацыянальнага парлямэнта, прывяло да павелічэньня даходаў і росту ў галінах, якія абслугоўваюць урад. У Кейптаўне праводзіцца мноства канфрэнцыяў, у прыватнасьці, у горадзе ў 2003 годзе быў адчынены [[Міжнародны канфэрэнц-цэнтар у Кейптаўне|Міжнародны канфэрэнц-цэнтар]]. У Кейптаўне ў апошні час назіраецца бум нерухомасьці й будаўнічага рынку, гэта зьвязана зь нядаўнім правядзеньнем [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|чэмпіянату сьвету па футболе]] ў 2010 годзе, а таксама праз павялічаны попыт на лецішчы, дзе многія людзі селяцца на сталае жыцьцё. Цэнтральны бізнэсовы раён знаходзіцца пад шырокай праграмай абнаўленьня гораду, паводле якога плянуецца пабудаваць шматлікія новыя будынкі й рэканструяваць старыя<ref>[https://web.archive.org/web/20070520062617/http://www.capetown.gov.za/econstats/econrep.asp Capetown.gov.za]</ref>. [[Файл:Central Cape Town.jpg|значак|зьлева|Відары бізнэсовага раёну.]] Кейптаўн мае чатыры буйныя камэрцыйныя вузлы, як то Цэнтральны бізнэсовы раён, якія зьмяшчае большасьць працоўных месцаў і офісных памяшканьняў, [[Цэнтуры Сіці]], [[Бэлвіл]] і [[Клермонт]], добра вядомыя сваімі офісамі й штаб-кватэрамі карпарацыяў. Большасьць кампаніяў, якія маюць уласныя сядзібы ў горадзе, працуюць у сфэрах страхаваньня, ёсьць розьнічныя групамі, выдавецтвамі, дамамі дызайну, суднаходнымі кампаніямі, нафтахімічнымі кампаніямі, архітэктурнымі й рэклямнымі агенцыямі. Большая частка тавараў праходзіць праз [[порт Кейптаўну]] альбо [[міжнародны аэрапорт Кейптаўну]]. Большасьць буйных суднабудаўнічых прадпрыемстваў маюць свае офісы й вытворчыя лякацыі ў Кейптаўне<ref>[https://web.archive.org/web/20170106214500/http://www.southafricanboatbuilders.co.za/ «South African Boatbuilders Business Council»].</ref>. Правінцыя зьяўляецца таксама цэнтрам разьвіцьця энэргетыкі для краіны зь існай [[Кёбэрская АЭС|Кёбэрскай АЭС]], якая забесьпячвае энэргіяй патрэбы Заходняга мыса. У апошні час дасьледнікі выявілі запасы [[нафта|нафты]] й [[прыродны газ|прыроднага газу]] ля ўзьбярэжжа ў Атлянтычным акіяне<ref>[https://web.archive.org/web/20090103185805/http://www.dme.gov.za/ «South African Department of Minerals and Energy»].</ref>. Кейптаўн зьяўляецца цэнтрам сфэры [[інфармацыйныя тэхналёгіі|ІТ-індустрыі]] ў Афрыцы. Павелічэньне прыбыткаў на 8,5% у 2010 годзе, зрабіла гэтую галіну прамысловасьці больш важнай для эканомікі гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20110822051320/http://www.capegateway.gov.za/eng/pubs/news/2007/mar/154622 «Cape Town Leads In Information Technology»].</ref>. === Турызм === [[Файл:Clifton Beachs.jpg|значак|Пляжы Кліфтану ўважаюцца аднымі з найлепшых у Кейптаўне.]] [[Заходне-Капская правінцыя]] ўважаецца за вельмі важны турыстычны рэгіён Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі. Турыстычная індустрыя фармуе 9,8% ВУП правінцыі й забясьпечвае працай 9,6% ад усяго ліку працоўнай сілы<ref>{{кніга|спасылка=http://www.capetownroutesunlimited.org/ctru/action/media/downloadFile?media_fileid=18219|загаловак=Annual Report 2010|выдавецтва=Cape Town Routes Unlimited|isbn=0-621-35496-1}}</ref>. У 2024 годзе Кейптаўн быў набольшы турыстычны сэзон у сваёй гісторыі. Больш як 2,4 мільёнаў турыстаў наведалі горад, выдаткаваўшы блізу 25 мільярдаў [[паўднёваафрыканскі ранд|рандаў]] і падтрымаўшы працоўнымі месцамі больш за 106 тысячаў чалавек, то бок каля 7% ад агульнай занятасьці ў горадзе. Кейптаўн мае прамыя спалучэньні з 31 міжнародным напрамкам, з 226 міжнароднымі рэйсамі штотыдзень у пік турыстычнага сэзону<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetownetc.com/news/ctt-injects-24-5bn-sustains-jobs/|загаловак=How many jobs does tourism create in Cape Town?|выдавецтва=Cape Town ETC|дата публікацыі=03.09.2025}}</ref>. [[Файл:Ciudad del Cabo, Kirstenbosch NBG 29.jpg|значак|зьлева|Выгляд на [[Сталовая гара|Сталовую гару]] з батанічнага саду Кірстэнбос.]] Места ёсьць папулярным турыстычным напрамкам ня толькі ў ПАР, але й у [[Афрыка|Афрыцы]] агулам. Гэта часткова тлумачыцца ягоным мяккім кліматам, цікавай прыродай, прыбярэжнай геаграфіяй і добра разьвітаю інфраструктурай. У горадзе ёсьць некалькі вядомых прыродных славутасьцяў, якія прыцягваюць турыстаў, найперш гэта [[Сталовая гара]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.thecape.org/|загаловак=Table Mountain Aerial Cableway|копія=https://web.archive.org/web/20141218093401/http://thecape.org/|дата копіі=18.12.2014}}</ref>, якая ёсьць часткай Нацыянальнага парку Стловай гары. На вяршыню гары можна ўзьняцца пехатою або канатнай дарозе. Мыс [[Кейп-Пойнт]] ёсьць выступам на канцы паўвострава Кейп<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.capepoint.co.za|загаловак=Cape Point|выдавецтва=Cape Point|копія=https://web.archive.org/web/20110928071905/http://www.capepoint.co.za/|дата копіі=28.09.2011}}</ref>. Шмат турыстаў таксама едуць вузкаю дарогаю, якая зьвязвае [[Ноордгук]] з [[Гаўт-Бэй|Гаўт-Бэем]] і адкрывае віды на Атлянтычны акіян і навакольныя горы. Можна таксама пад’ехаць або ўзьняцца пешшу на Сыгнал-Гіл, каб пабачыць бліжэй бізнэсовы цэнтар места, [[Сіці-Боўл]] і Сталовую гару<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.vibescout.com/za/post/botanical-gardens|загаловак=South Africa National Botanical Gardens|выдавец=Vibescout.com. Retrieved|копія=https://web.archive.org/web/20171006211524/https://www.vibescout.com/za/post/botanical-gardens|дата копіі=06.10.2017}}</ref>. Турыстычныя пляжы Кейптаўну таксама вельмі папулярныя й сярод мясцовых жыхароў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.safarinow.com/destinations/cape-town/places.aspx?tid=2|загаловак=Beaches, Cape Town, South Africa|выдавецтва=Safarinow.com|копія=https://web.archive.org/web/20150903214936/http://www.safarinow.com/destinations/cape-town/places.aspx?tid=2|дата копіі=03.09.2015}}</ref>. За адзін дзень можна наведаць некалькі розных пляжаў, кожны зь якіх мае свае асаблівасьці. Абодва ўзьбярэжжы папулярныя, але пляжы ў заможным [[Кліфтан (ПАР)|Кліфтане]] й на іншай частцы Атлянтычнага ўзьбярэжжа лепш абсталяваныя, гэтак уздоўж Біч-Роўд разьмешчаныя рэстараны й кавярні. Атлянтычнае ўзьбярэжжа, вядомае як Кейптаўнская Рывіера, уважаецца за адзін з найпрыгажэйшых маршрутаў у краіне. У Гаўт-Бэй можна трапіць таксама дарогаю з даліны Канстанцыі, праз горы на паўночны ўсход, і маляўнічай дарогай [[Чапманз-Пік]] з жылога прадмесьця Ноордгук, што ў раёне [[Фолз-Бэй]] на паўднёвы ўсход<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.excessodebagagem.com.br/o-que-fazer-em-cape-town-principais-pontos-turisticos/|загаловак=Cape Town: Chapman’s Peak Drive|копія=https://web.archive.org/web/20200727061636/https://www.excessodebagagem.com.br/o-que-fazer-em-cape-town-principais-pontos-turisticos/|дата копіі=27.07.2020}}</ref>. Пляж Боўлдэрз ля Сайманзтаўну вядомы тым, што там жыве калёнія [[афрыканскі пінгвін|афрыканскіх пінгвінаў]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.simonstown.com/tourism/penguins/penguins.htm|загаловак=The African Penguin|выдавецтва=Simonstown.com|копія=https://web.archive.org/web/20131102120851/http://simonstown.com/tourism/penguins/penguins.htm|дата копіі=02.11.2013}}</ref>. [[Файл:Boulders Beach 2019 2.jpg|значак|[[Афрыканскі пінгвін|Афрыканскія пінгвіны]] на пляжы Кейптаўну.]] Горад мае багатую гісторыю й некалькі значных культурных славутасьцяў. У цэнтры Кейптаўну месьцяцца тэатры Артскейп і Фугард, будынак парлямэнту, музэі й плянэтарыюм Ізыка, Нацыянальная галерэя Паўднёвай Афрыкі, [[замак Добрай Надзеі]] й найстарэйшы парк краіны [[Кампаніз-Гардэн]]. У цэнтры таксама маюцца мноства кавярняў і рэстаранаў з разнастайнай мясцовай кухняй. Яшчэ адной знакамітасьцю места, якая папулярная сярод наведнікаў гораду, ёсьць шматфункцыянальны комплекс [[ВА-Ўотэрфронт]], пабудаваны на частцы докаў порту Кейптаўну. Гэта таксама адзін з найпапулярнейшых гандлёвых цэнтраў, зь некалькімі сотнямі крамаў і акіянарыюмам<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.waterfront.co.za/|загаловак=V&A Waterfront|выдавецтва=Waterfront.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20131109225059/http://www.waterfront.co.za/|дата копіі=09.11.2013}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Ingrid Sinclair|спасылка=http://www.aquarium.co.za|загаловак=Two Oceans Aquarium Cape Town, South Africa|выдавецтва=Aquarium.co.za|дата публікацыі=30.09.2011|копія=https://web.archive.org/web/20110928234331/http://www.aquarium.co.za/|дата копіі=28.09.2011}}</ref>. На тэрыторыі гэтага комплексу знаходзіцца станцыя, зь якой выпраўляюцца паромы на востраў [[Рабэнайлянд]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.robben-island.org.za|загаловак=Robben Island Museum|выдавецтва=Robben-island.org.za|дата публікацыі=02.05.2011|копія=https://web.archive.org/web/20111004093643/http://info@robben-island.org.za/|дата копіі=04.10.2011}}</ref>. Адсюль паромам можна таксама трапіць у Гаўт-Бэй, Сайманзтаўн і да калёніяў марскіх каткоў. У межах мэтраполіі найбольш папулярнымі раёнамі для пражываньня турыстамі ёсьць [[Кампс-Бэй]], Сі-Пойнт, ВА-Ўотэрфронт, цэнтральны бізнэсовы раён, Гаўт-Бэй, Канстанцыя, [[Рондэбос]], Ньюлэндс і [[Самэрсэт-Ўэст]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.capetown-direct.com/article/cape-town-tourism-statistics|загаловак=Cape Town Tourism Statistics|выдавецтва=Cape Town Direct|копія=https://web.archive.org/web/20061107151526/http://www.capetown-direct.com/article/cape-town-tourism-statistics|дата копіі=07.11.2006}}</ref>. У лістападзе 2013 году Кейптаўн быў прызнаны найлепшым горадам сьвету ў выданьні газэты [[The Daily Telegraph]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/10476790/Telegraph-Travel-Awards-2013-Favourite-cities.html|загаловак=Telegraph Travel Awards 2013: Favourite cities|выдавец=The Daily Telegraph|дата публікацыі=27.11.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131202182330/http://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/10476790/Telegraph-Travel-Awards-2013-Favourite-cities.html|дата копіі=02.12.2013}}</ref>. Кейптаўн прапануе турыстам шырокі выбар паветраных, наземных і марскіх прыгодніцкіх заняткаў, як то палёты гэлікоптэрам, [[параплянэрызм]] і [[скайдайвінг]], сноркелінг і [[падводнае плаваньне]], марскія падарожжы, рыбалавецтва, паходы, маўнтын-байкінг і скалалажаньне. [[Сэрфінг]] папулярны на абодвух узьбярэжжах. Тут таксама ладзяцца прафэсійныя спаборніцтвы ў гэтым відзе спорту. У горадзе таксама ёсьць мясцовы й міжнародны рэкрэацыйны скуба-турызм<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetown.travel/cape-town-adventure/|загаловак=Cape Town Tourism capetown.travel|выдавец=Cape Town Tourism capetown|копія=https://web.archive.org/web/20191226144422/https://www.capetown.travel/cape-town-adventure/|дата копіі=26.12.2019}}</ref>. Гарадзкія ўлады шчыльна супрацоўнічаюць з арганізацыяй Кейптаўнскага турызму, якая адказная за прасоўваньне турызму. Як афіцыйная агенцыя ў маркетынгу турыстычнага напрамку, яна мае мандат ад гораду прадстаўляць і прасоўваць Кейптаўн як прывабны турыстычны напрамак на ўнутраным і міжнародным рынках. Арганізацыя таксама адсочвае й публікуе паказьнікі, павязаныя з гарадзкім турызмам, што робіць у сваёй штогадовай анлайн-справаздачы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.citysightseeing.co.za/blog/entry/tenant-of-the-month-cape-town-tourism|загаловак=Tenant of the month: Cape Town Tourism|выдавецтва=citysightseeing.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20160604161411/https://www.citysightseeing.co.za/blog/entry/tenant-of-the-month-cape-town-tourism|дата копіі=04.06.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fin24.com/Companies/TravelAndLeisure/CT-Tourism-celebrates-tenth-birthday-20141103|загаловак=CT Tourism celebrates tenth birthday|выдавецтва=Fin24|копія=https://web.archive.org/web/20160604100137/http://www.fin24.com/Companies/TravelAndLeisure/CT-Tourism-celebrates-tenth-birthday-20141103|дата копіі=04.06.2016}}</ref>. Частка фінансаваньня агенцыі трапляе зь мескага бюджэту, а астатняя частка ёсьць сяброўскімі ўкладкамі й уласнымі прыбыткамі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.news24.com/Travel/South-Africa/Cape-Town-Tourism-dealt-budget-cut-blow-20121019|загаловак=Cape Town Tourism dealt budget cut blow|выдавецтва=News24|копія=https://web.archive.org/web/20161220064600/http://www.news24.com/Travel/South-Africa/Cape-Town-Tourism-dealt-budget-cut-blow-20121019|дата копіі=20.12.2016}}</ref>. Урад [[Трыстан-да-Куньня]] валодае й кіруе жыльлёвым аб’ектам у Кейптаўне, які прапануе зьніжаныя тарыфы для жыхароў Трыстан-да-Куньні<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.tristandc.com/visitsaccommodation.php|загаловак=Tristan da Cunha Accommodation|выдавецтва=Tristan da Cunha Government & Tristan da Cunha Association|копія=https://web.archive.org/web/20200221135726/https://www.tristandc.com/visitsaccommodation.php|дата копіі=21.02.2020}}</ref>. Транспартная сыстэма Кейптаўну зьвязвае яго з астатняй Паўднёвай Афрыкай; горад служыць брамай да іншых напрамкаў у межах правінцыі. Вінаградныя рэгіёны Кейп-Вайнлэндс, асабліва гарады [[Стэленбос]], [[Паарль]] і [[Франсгук]], ёсьць папулярнымі аднадзённымі маршрутамі дзеля агляду вінаграднікаў і дэгустацыі мясцовых вінаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.tourismcapewinelands.co.za/|загаловак=Cape Winelands|выдавецтва=Tourismcapewinelands.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20040924231340/http://www.tourismcapewinelands.co.za/|дата копіі=24.09.2004}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.winelands.co.za|загаловак=The Western Cape wine lands|выдавецтва=Winelands.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20140214131214/http://www.winelands.co.za/|дата копіі=14.02.2014}}</ref>. == Адукацыя == [[Файл:UCT Upper Campus landscape view.jpg|значак|зьлева|Кампус [[Кейптаўнскі ўнівэрсытэт|Кейптаўнскага ўнівэрсытэту]] на тле [[пік Д’ябла|піку Д’ябла]].]] Пачатковыя і сярэднія школы ў Кейптаўне кіруюцца дэпартамэнтам адукацыі [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]]. Гэты дэпартамэнт мае сем аддзелаў, чатыры зь якіх занятыя кіраваньнем розных акругаў гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20080409162520/http://wced.wcape.gov.za/operations/emdc_links.html «Education Management and Development Centres (EMDCs)»]. Western Cape Education Department.</ref>. Акрамя дзяржаўных у Кейптаўне працуюць шмат прыватных школаў, як рэлігійных, гэтак і людзкіх. Добра разьвітая і сыстэма вышэйшай адукацыі. Гэтак у Кейптаўне месьцяцца тры дзяржаўныя ўнівэрсытэты, як то [[Кейптаўнскі ўнівэрсытэт]], [[Заходне-Капскі ўнівэрсытэт]] і [[Тэхналягічны ўнівэрсытэт Капскага паўвострава]]. [[Стэленбоскі ўнівэрсытэт]] не базуецца ў горадзе, але мае галоўны кампус і адміністрацыйныя будынкі за 50 кілямэтраў ад [[Сіці-Боўл]]. Некаторыя кампусы ўнівэрсытэту, як то Тайгербэрскі факультэт мэдыцыны і мэдычных навук і бізнэсовы парк Бэлвіл, месьцяцца на паўночным захадзе ў мястэчку [[Бэлвіл]]. Кейптаўнскі і Стэленбоскі ўнівэрсытэты займаюць лідуючыя пазыцыі ў краіне. Шмат у чым гэта павязана з значнымі фінансавымі ўкладамі ў гэтыя ўстановы як дзяржаўным, гэтак і прыватным сэктарам. Навучаньне ў Кейптаўнскім унівэрсытэце адбываецца на [[ангельская мова|ангельскай мове]]. У ім вучацца больш за 21 тысяч студэнтаў, а сама ўстанова адукацыі ёсьць адной з найлепшых у Афрыцы зьяўляючыся адзіным афрыканскім унівэрсытэтам, які ўвайшоў у сьпіс 200 найлепшых унівэрсытэтаў сьвету<ref>[https://web.archive.org/web/20100220022353/http://www.topuniversities.com/university/98/university-of-cape-town «University of cape town»]. Top Universities.</ref>. [[Тэхналягічны ўнівэрсытэт Капскага паўвострава]] быў утвораны 1 студзеня 2005 году, калі дзьве асобныя ўстановы [[Кейп-Тэхнікон]] і [[Тэхнікон паўвострава]] былі аб’яднаныя. Новы ўнівэрсытэт прапануе адукацыю пераважна на ангельскай мове, але можна атрымаць адукацыі на любой іншай дзяржаўнай мове. Акрамя ўнівэрсытэтаў у Кейптаўне і ваколіцах працуюць некалькі каледжаў. У тым ліку Кейптаўнскі, Фолз-Бэйскі і Нортлінкаўскі каледжы. Кейптаўн таксама стаў папулярным месцам навучаньня замежных студэнтаў. Маюцца шмат прапановаў у сэмэстравых, летніх, кароткатэрміновых праграмаў і праграмаў стажыроўкі ў партнэрстве з унівэрсытэтамі Кейптаўну як шанец для замежных студэнтаў атрымаць дадатковую адукацыю. == Дэмаграфія == [[Файл:Cape Town 2001 dominant language map.svg|значак|200пкс|Мапа, якая паказвае выкарыстаньне моваў {{легенда|#8dd3c7|[[Афрыкаанс]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#ffffb3|[[Ангельская мова]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#fb8072|[[Коса (мова)|Коса]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#d0d0d0|Няма дамінантнай|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}}]] Па дадзеных 2021 году насельніцтва горадзкой муніцыпальнай вобласьці склала {{лік|3776313}} чалавек. У горадзе жывуць трохі больш за 759 тысячаў фармальных хатніх гаспадарак, зь якіх 94,4% ня выязжаюць з тэрыторыі муніцыпалітэту, 80,1% выкарыстоўваюць [[электрычнасьць]] у якасьці асноўнай крыніцы [[энэргія|энэргіі]], 16,1% ёсьць складзеная з аднаго чалавека. Каляровае насельніцтва складае 48,13% насельніцтва, [[мурыны]] складаюць 31% насельніцтва, белыя — 18,75%, [[азіяты]] — 1,43%. У 1944 годзе 47% насельніцтва гораду было прадстаўнікамі белай расы, 46% зьмешанымі, то бок каляровымі, 6% прыпадала на мурынаў і 1% на азіятаў<ref>Rebekah Lee (2009). [http://books.google.com/books?id=XcoGX3WPu7wC&pg=dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false «African women and apartheid: migration and settlement in urban South Africa»]. I.B. Tauris. p. 205. {{ISBN|1-84511-819-7}}</ref>. 46,6% насельніцтва знаходзіцца ўва ўзросьце да 24 гадоў, у той час як 5% — больш за 65-гадовы ўзрост. Сярэдні ўзрост у горадзе складае 26 гадоў. На кожныя 100 жанчынаў прыпадае 92,4 мужчынаў. 19,4% жыхароў гораду ёсьць беспрацоўнымі, 58,3% беспрацоўных складаюць чорныя, 38,1% зь іх каляровыя, 3,1% — белыя й 0,5% — азіяты. У самім горадзе Кейптаўн значна больш высокі адсотак белых людзей. 41,4% жыхароў Кейптаўну размаўляюць дома на мове [[афрыкаанс]], 28,7% — на [[каса (мова)|каса]], 27,9% гавораць на [[ангельская мова|ангельскай мове]], 0,7% — на мове [[сота (мова)|сота]], 0,3% — на [[зулу (мова)|зулу]], 0,1% — на [[тсвана (мова)|тсвана]] й 0,7% насельніцтва гаворыць на неафіцыйнай мове ў сябе дома. 76,6% жыхароў зьяўляюцца [[хрысьціянства|хрысьціянамі]], 10,7% ня маюць рэлігіі, 9,7% зьяўляюцца [[іслам|мусульманамі]], 0,5% [[юдаізм|юдэямі]] й 0,2% прыпадае на [[індуізм|індуістаў]]. 2,3% маюць іншыя альбо нявызначаныя рэлігійныя перакананьні. == Транспарт == === Авіяцыйны === [[Файл:2013.01.03 Ciudad del Cabo, ZA (28).JPG|значак|зьлева|Тэрмінал [[Кейптаўн (аэрапорт)|аэрапорту Кейптаўну]].]] [[Кейптаўн (аэрапорт)|Міжнародны аэрапорт Кейптаўну]] абслугоўвае як унутраныя, гэтак і міжнародныя рэйсы<ref>[https://web.archive.org/web/20231210114252/https://flytoct.com/ «Flights to Cape Town"=»]. Cape Tow Netc.</ref>. Гэта другі паводле велічыні аэрапорт у ПАР. Ён служыць асноўнай брамай для падарожнікаў у Капскі рэгіён. Кейптаўн мае авіяцыйнае спалучэньне з [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыкай]], [[Усходняя Афрыка|Усходняй Афрыкай]], [[Маўрыцы]]ем, [[Блізкі Ўсход|Блізкім Усходам]], [[Далёкі Ўсход|Далёкім Усходам]], [[Эўропа]]й і [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], а таксама больш за дзесяць унутраных напрамкаў<ref>[https://web.archive.org/web/20060625211424/http://www.southafrica.info/plan_trip/travel_tips/arriving/ctairport.htm «Cape Town International Airport»]. SouthAfrica.info.</ref>. Міжнародны аэрапорт Кейптаўну адкрыў зусім новы цэнтральны будынак тэрміналу, які быў распрацаваны з улікам чаканага павелічэньня авіязносінаў з ростам колькасьці турыстаў напярэдадні [[чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|чэмпіянату сьвету па футболе 2010 году]]<ref>Jordan, Bobby (17.05.1998). [https://web.archive.org/web/20051204030148/http://www.suntimes.co.za/1998/05/17/news/cape/nct01.htm «R150-million upgrade kicks off one of the biggest developments in Cape Town’s history»]. Sunday Times.</ref>. Таксама ў аэрапорце рэканструявалі некалькі новых вялікіх паркінгаў, быў абноўлены тэрмінал унутраных адпраўленьняў, а таксама была пабудаваная новая станцыя сыстэмы хуткага аўтобуснага транспарту і новая двухпавярховая сыстэма дарог. Таксама павялічыліся і грузавыя перавозкі авіяцыйным транспартам, а некалькі вялікіх участкаў былі пераробленыя ў офісныя памяшканьні і гасьцёўні. Кейптаўн ёсьць адным зь пяці міжнародных гарадоў, празь якія можна трапіць у [[Антарктыда|Антарктыду]]. З 2021 году выконваюцца камэрцыйныя перавозкі з Кейптаўну да аэрапорту [[Ўулф-Фэнг]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220221202948/https://www.capetownetc.com/news/white-desert-introduces-direct-flights-from-cape-town-to-antarctica/ «White Desert introduces direct flights from Cape Town to Antarctica»]. Cape Tow Netc.</ref>. Міжнародны аэрапорт Кейптаўну месьціцца за 18 км ад цэнтральнага бізнэсовага раёну гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20190724001841/http://www.distancecalculator.co.za/ «Distance Calculator»]. Distance Calculator.</ref>. === Водны === [[Файл:2011-02-06 14-34-03 South Africa - Foreshore.jpg|значак|[[Порт Кейптаўну]] ёсьць адным з самых загружаных у Паўднёвай Афрыцы.]] Кейптаўн ад самага пачатку быў пабудаваны як партовы горад. Ягоны порт месьціцца ў [[Сталовая бухта|Сталовай бухце]]. Порт ёсьць адным з самых ажыўленых, бо месьціцца ў суднаходным калідоры, які злучае [[Лацінская Амэрыка|Лацінскую Амэрыку]] і [[Азія|Азію]]. Гэта таксама неблагі пункт уваходу на рынак Паўднёва-Афрыканскай рэспублікі<ref>[https://ec.europa.eu/chafea/agri/sites/default/files/south-africa-handbook-2020_en.pdf «The Food and Beverage Market Entry Handbook: South Africa»]. European Union: European Union. 2020. — С. 178. — ISBN 978-92-9478-535-0.</ref>. Гэта другі паводле загружанасьці кантэйнэрны порт у краіне пасьля [[Дурбан]]а. У 2004 годзе праз порт прайшоў 3161 карабель, які перавёз 9,2 мільёнаў тон грузаў<ref>[https://web.archive.org/web/20110801011548/http://ports.co.za/port-operations.php «Introducing SAPO»]. South African Port Operations.</ref>. Праз горад звычайна рабілася перавозка грузаў на [[Востраў Сьвятая Гэлена|востраў Сьвятой Гэлены]], пакуль на ім ня быў пабудаваны аэрапорт<ref>Hollins, Jonathan (19.02.2018). [https://web.archive.org/web/20210426204147/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/rms-st-helena-royal-mail-ship-final-journey-cape-town-a8217436.html «What it was like to sail aboard the RMS St Helena’s final voyage»]. The Independent.</ref>. === Чыгуначны === [[Файл:Kalk Bay Station 3.jpg|значак|зьлева|Цягнік [[Мэтрарэйл]]у на маршруце.]] Пасажырскі чыгуначны апэратар [[Шашалоза Мэйл]] кіруе двума міжгароднімі пасажырскімі чыгуначнымі перавозкамі з Кейптаўну. На першым з маршрутаў ажыцьцяўляюцца штодзённыя перавозкі у кірунку [[Яганэсбург]]у праз [[Кімбэрлі (горад)|Кімбэрлі]]. На другім маршруце робяцца штотыднёвыя рэйсы ў [[Дурбан]] праз Кімбэрлі, [[Блумфантэйн]] і [[Пітэрмарыцбург]]. Гэтыя цягнікі спыняюцца на чыгуначным вакзале Кейптаўну і робяць кароткі прыпынак у Бэлвілі. У Кейптаўну робяцца перавозкі высокай клясы ў [[Прэторыя|Прэторыю]]. Кампанія [[Мэтрарэйл]] кіруе прыгарадным чыгуначным транспартам Кейптаўну, злучыючы горад з навакольнымі ўскрайкамі і прадмесьцямі. Гэтая сетка ўлучае 96 станцыяў. === Дарожны === [[Файл:Cape Town N2.jpg|значак|На выяве аўтадарога N2 на вучастку пераходу ў цэнтар Кейптаўну.]] У Кейптаўне бяруць пачатак тры нацыянальныя аўтамагістралі. Аўтадарогі N1 і N2 пачынаюцца ў прыбярэжнай зоне каля цэнтру гораду, дарогі N7 рушыць на поўнач краіны да самой [[Намібія|Намібіі]]. N1 перасякае паўночны ўсход, прасочваючыся праз [[Эджмід]], Пэраў, Бэлвіл, [[Брэкенфэл]] і [[Краайфантэйн]]. Гэты шлях злучае Кейптаўн з буйнымі гарадамі ў глыбіні краіны, а менавіта з [[Блумфантэйн]]ам, [[Яганэсбург]]ам і [[Прэторыя]]й. Старая аўтадарога R101 крочыць паралельна N1, пачыныючы ад Бэлвіла. N2 праходзіць на ўсход і паўднёвы ўсход, перасякаючы [[Рандэбос]], [[Гугулету]], [[Хаелітшу]], [[Макасар]] да [[Самэрсэт-Ўэст]]у. Ад скрыжаваньня дарогай R44 гэтая дарога ператвараецца ў дарогу зь некалькімі палосамі. N2 цягнецца на ўсход уздоўж узьбярэжжа, злучаючы Кейптаўн з прыбярэжнымі гарадамі [[Мосэл-Бэй]], Джордж, [[Порт-Элізабэт]], [[Іст-Лёндан]] і [[Дурбан]]. Больш старая дарога высокай клясы R102 першапачаткова праходзіла паралельна N1. N7 бярэ пачатак ад N1 на разьвязцы ля Эджміду. Горад злучаны з навакольнымі рэгіёнамі сеткай рэгіянальных дарогаў. Дарога R27 бярэ пачатак ад N1 ля берагу і крочыць на поўнач, паралельна N7, але бліжэй да ўзьбярэжжа. Гэтая дарога перасякае прадмесьці [[Мілнэртан]], [[Тэйбл-Вію]] і [[Блубэргстранд]], сканчваючыся ў горадзе [[Вэлдрыф]]. Дарога R44 перасякае горад з усходу на поўнач, цягнучыся ад Стэленбосу. Ён злучае Стэленбос з Самэрсет-Ўэстам, а затым перасякае N2 і рушыць да Стрэнда і [[Горданз-Бэй]]. R44 выходзіць з аглямэрацыі Кейптайну і рушыць на поўдзень, праходзячы ля ўзьбярэжжа, ды цягнецца да гарадоў [[Бэціс-Бэй]] і [[Клейнманд]]. == Гарады-сябры == * [[Антвэрпэн]], [[Бэльгія]] * [[Хайфа]], [[Ізраіль]] * [[Гуанчжоў]], [[Кітай]] * [[Аахэн]], [[Нямеччына]] * [[Санкт-Пецярбург]], [[Расея]] * [[Бангкок]], [[Тайлянд]] * [[Ніцца]], [[Францыя]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.capetown.gov.za/ Афіцыйны сайт гораду]. * [http://www.capetown.travel/ Афіцыйны турыстычны сайт гораду]. * [https://web.archive.org/web/20111209091651/http://proyuar.ru/capetown Кейптаўн], на сайце прысьвечынаму ПАР. [[Катэгорыя:Гарады Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] pcqcxfwobep9yphj564928perpkrrew 2674586 2674580 2026-06-17T21:42:55Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Cape_Town?oldid=1359207790 2674586 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Кейптаўн |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Кейптаўну |Назва на мове краіны = |Код мовы назвы краіны = |Краіна = Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка |Герб = Capetown coa.jpg |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = 1652 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Правінцыя |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капская]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = Мэр |Кіраўнік = |Плошча = 2454.72 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = +2 |Летні час = |Сьпіс тэлефонных кодаў = |Тэлефонны код = +2721 |Паштовыя індэксы = 7700 да 8099 |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = Cape_Town_Montage.png |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўднёвае |Шырата градусаў = 33 |Шырата хвілінаў = 55 |Шырата сэкундаў = 31 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 18 |Даўгата хвілінаў = 25 |Даўгата сэкундаў = 26 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = http://www.capetown.gov.za/ }} '''Кейптаўн''' ({{мова-en|Cape Town}}, {{мова-af|Kaapstad}}, {{мова-xh|iKapa}}) — другі паводле колькасьці насельніцтва горад у [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыцы]]<ref name="statssa">[https://web.archive.org/web/20130825124835/http://www.statssa.gov.za/Publications/P03011/P030112007.pdf «Community Survey, 2007: Basic Results Municipalities»] (PDF). Statistics South Africa.</ref>, сталіца [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]], разьмешчаны ў [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]]. Разьмешчаны на паўднёвым захадзе краіны, недалёка ад [[Мыс Добрай Надзеі|Мыса Добрай Надзеі]]. Дзякуючы таму, што ў горадзе месьціцца нацыянальны парлямэнт, Кейптаўн ёсьць заканадаўчай сталіцай краіны. Горад ёсьць часткай гарадзкога муніцыпалітэту. Ён славіцца сваёй гаваньню, а таксама сваім натуральным [[Капскае расьліннае царства|Капскім расьлінным царствам]]. Акрамя таго, сярод вядомым славутасьцяў гораду варта вызначыць [[Сталовая гара|Сталовую гару]], мыс Добрай Надзеі й [[Кейп-Пойнт]]. Кейптаўн зьяўляецца адным з самых прыхожых гарадоў і самым папулярным турыстычным месцам у Афрыцы<ref>[http://www.expatcapetown.com/why-cape-town.html «Why Cape Town is one of the Best Tourist and Expat Destinations»]. Expat Cape Town</ref>. Разьмешчаны на беразе затокі [[Тэйбл-Бэй]], Кейптаўн быў першапачаткова пабудаваны галяндзкай Ост-Індзкай кампаніяй, як месца забесьпячэньне харчаваньнем галяндзкіх караблёў, якія трымалі шлях ва [[Усходняя Афрыка|Ўсходнюю Афрыку]], [[Індыя|Індыю]] й [[Далёкі Ўсход]]. Падчас прыбыцьця [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]] 6 красавіка 1652 году было створана першае сталае эўрапейскае селішча ў Паўднёвай Афрыцы. Кейптаўн хутка перарос сваё першапачатковае прызначэньне, як першы эўрапейскі фарпост, стаўшы эканамічным і культурным цэнтрам [[Капская калёнія|Капскай калёніі]]. Да [[Вітватэрсрандзкая залатая ліхамака|Вітватэрсрандзкай залатой ліхамакі]] й разьвіцьцю [[Яганэсбург]]у, Кейптаўн быў найбуйнейшым горадам у Паўднёвай Афрыцы. Сёньня гэта адзін з самых шматнацыянальных гарадоў у сьвеце, што адлюстроўвае ягоную ролю як асноўнага месца для прыбыцьця імігрантаў і іншаземцаў у Паўднёвую Афрыку. На 2021 год насельніцтва гораду, паводле ацэнак, складала {{лік|3776313}} чалавек. Кейптаўн займае плошчу ў 2455 км², што зьяўляецца большым, чым іншыя паўднёваафрыканскія гарады, у выніку параўнальна нізкай шчыльнасьці насельніцтва, бо ў горадзе на 1 км² прыходзіцца 1425 жыхароў. == Гісторыя == [[Файл:Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg|значак|зьлева|Прыбыцьцё [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]].]] Пэўных зьвестак аб тым, калі тут зьявіліся першыя людзкія селішчы, няма. Самыя раньнія археалягічныя знаходкі (пячора Пірс-Кейв, побач Фіш-Хукам) адносяцца да часу прыкладна 12 000 гадоў назад. Аб раньняй гісторыі гэтага рэгіёна вядома мала. Першыя пісьмовыя сьведчаньні датуюцца 1486 годам, калі мыс Добрай Надзеі наведаў [[Партугалія|партугалец]] [[Барталамеў Дыяш]]. [[Вашку да Гама]] таксама абмінуў мыс у 1497 годзе, але рэгулярныя кантакты з эўрапейцамі пачаліся толькі пасьля прыбыцьця [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]] ў 1652 годзе. Рыбээк працаваў на Галяндзкую Ост-Індзкую кампанію ({{мова-nl|Verenigde Oost-indische Companie}}) і павінен быў забясьпечыць стаянку для яе суднаў на шляху ў Эўропу. Ускраек Паўднёвай Афрыкі ў той час засялялі ў першую чаргу гатэнтоты, з усходу надыходзілі каса — народ, які адносіцца да сям’і банту. У пачатковы пэрыяд горад рос павольна, бо адчуваўся недахоп працоўнай сілы. Каб папоўніць яго, галянцды пачалі імпарт [[рабагандаль|рабоў]] з [[Інданэзія|Інданэзіі]] і [[Мадагаскар]]у. Многія з гэтых рабоў уліліся ў каляніяльнае грамадзтва, а нашчадкі ад зьмяшаных шлюбаў інданэзійцаў, эўрапейцаў і мясцовага насельніцтва ўтварылі некалькі адмысловых этнічных групаў, якія завуцца «[[каляровыя (Паўднёвая Афрыка)|каляровыя]]», прычым [[капскія каляровыя]] вылучаюцца ў адмысловую падгрупу. У 1795 годзе [[Вялікабрытанія|брытанскія]] войскі захапілі горад пасьля [[Бітва пры Мэйзэнбэрзе|бітвы пры Мэйзэнбэрзе]]. Паводле ўмоваў мірнай дамовы, заключанага пасьля вайны ў 1803 годзе, Капстад быў вернуты галяндцам, аднак у тым жа годзе канфлікт аднавіўся, і ў 1806 годзе брытанцы пасьля [[бітва пры Блаўбэрзе|бітвы пры Блаўбэрзе]] ізноў захапілі Каап. Паводле мірнай дамовы 1814 году гэты рэгіён стаў неад’емнай часткай [[Брытанская імпэрыя|Брытанскай імпэрыі]]. Тэрыторыя, падуладная брытанцам, расла, і была створана [[Капская калёнія]], сталіцай якой стаў Кейптаўн. [[Файл:Adderley Street, Cape Town, looking NE - ca. 1897.jpg|значак|зьлева|Вуліца Адэрдлей у1897 годзе была асноўнай гандлёвым цэнтрам гораду.]] Адкрыцьцё [[алмаз]]ных радовішчаў у [[Заходні Грыкваленд|Заходнім Грыквалендзе]] і [[золата|залатых]] пакладаў на [[Вітватэрсранд]]зе (поруч цяперашняга [[Яганэсбург]]у) у 1869 годзе прывяло да пачатку [[Паўднёваафрыканская залатая ліхаманка|залатой ліхаманкі]] і імклівага росту Яганэсбургу за кошт прытоку імігрантаў. Акрамя таго, пачаліся трэнні паміж [[буры|бурскімі]] дзяржавамі, створанымі падчас [[Вялікі Трэк|Вялікага Трэка]] і якія адчулі прыток замежнікаў-[[ойтляндэр]]аў), і брытанскай каляніяльнай адміністрацыяй. Кульмінацыяй гэтага канфлікту стала [[Англа-бурская вайна (1899—1902)|Англа-бурская вайна]]. Перамогшы бурскія дзяржавы ([[Аранжавая Свабодная дзяржава|Аранжавую рэспубліку]] і [[Трансвааль]]) і ўмацаваўшы кантроль над здабычай золата і алмазаў, ангельцы аб’ядналі бурскія рэспублікі з Капскай калёніяй і брытанскім жа валоданьнем [[Наталь]], стварыўшы [[Паўднёва-Афрыканскі Зьвяз]]. ПАЗ быў абвешчаны ў 1910 годзе, і Кейптаўн стаў яго заканадаўчай сталіцай; гэтую функцыю ён захаваў і пасьля таго, як у 1961 годзе была створаная [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка]]. У 1948 годзе на выбарах перамагла [[Нацыянальная партыя]], якая абяцала ўвесьці [[сэгрэгацыя|сэгрэгацыю]] па расавай прыкмеце, вядомую як [[апартэід]]. Паводле Закона аб групавых вобласьцях, прадмесьці са зьмяшаным насельніцтвам павінны былі быць альбо вычышчаныя ад «незаконна» жыўшых там жыхароў, альбо зусім зьнесеныя. У сувязі з гэтай кампаніяй вялікую вядомасьць атрымала кейптаўнская [[Шостая акруга]], разбураная ў 1965 годзе. Паколькі гэтая зона была абвешчаная раёнам для белых, больш 60 000 чорных жыхароў былі прымусова выселеныя<ref>{{Спасылка|url=http://www.southafrica.info/ess_info/sa_glance/history/districtsix.htm|publisher=SouthAfrica.info|загаловак=Recalling District Six}}</ref>. У эпоху апартэіду перавага пры найманьні на працу ў Кейптану па законе аддавалася каляровым, а ня чорным. У Кейптаўне жылі шматлікія барацьбіты з апартэідам; частка зь іх (у тым ліку [[Нэльсан Мандэла]]) потым утрымоўваліся ў турме на высьпе [[Робэн]], адлеглым на 10 км ад кейптаўнскага берага. 11 лютага 1990 году Мандэла, празь некалькі гадзінаў пасьля выхаду з турмы, вымавіў знакамітую прамову з балькона [[Кейптаўнская ратуша|Кейптаўнскай ратушы]]. Пасьля таго як апартэід быў адменены ў 1994 годзе, Кейптаўну прыйшлося сутыкнуцца з мноствам праблем, уключаючы [[ВІЧ]] і [[СНІД]], [[сухоты]] і [[злачыннасьць]], у тым ліку зьвязаныя з [[наркотыкі|наркотыкамі]]. У тым жа час у эканоміцы гораду назіраецца сапраўдны бум, асабліва за кошт [[турызм]]а і рынка [[нерухомасьць|нерухомасьці]], які бурна расьце. Ад 2011 да 2018 году мэрам Кейптаўну была Патрысія дэ Ліль<ref>{{Спасылка|url=https://www.sahistory.org.za/people/patricia-de-lille|загаловак=Patricia De Lille | праект=South African History Online|мова=en|дата публікацыі=13 ліпеня 2024}}</ref>. == Геаграфія == [[Файл:Geological map of the Cape Peninsula and False Bay.png|значак|Геалягічная мапа [[Капскі паўвостраў|Капскага паўвострава]] і затокі [[Фолз-Бэй]].]] Цэнтар Кейптаўну разьмешчаны на паўночным ускрайку паўвострава [[Кейп]]. [[Сталовая гара]] ўзвышаецца над раёнам гораду вядомым як [[Сіці-Боўл]], і мае плято большае за 1000 м у вышыню, акружанае амаль вэртыкальнымі скаламі, як то [[пік Д’ябла]] й [[ільвіная галава]]. Паўвостраў складаецца з выскіх горных хрыбтоў на поўдзень у [[Атлянтычны акіян|Атлянтычнага акіяна]], сканчаючыся ў кропцы мыса. Ёсьць больш за 70 пікаў вышэй 1000 футаў у рамках афіцыйных межаў Кейптаўну. Шматлікія прадмесьці Кейптаўну разьмешчаныя на вялікай раўніне, якая злучае паўвостраў з мацерыком. === Клімат === [[Файл:Table Mountain Cape Town South Africa 19Mar2018 SkySat.jpg|значак|зьлева|Спадарожнікавы фатаздымак гораду ў трохвымернай плашчыні.]] Горад мае субтрапічны міжземнаморскі клімат паводле [[кліматычная клясыфікацыя Кёпэна|кліматычнай клясыфікацыі Кёпэна]], зь мяккай і вільготнай зімой і сухім і вельмі цёплым летам. У зімовы час, які доўжыцца з пачатку [[чэрвень|чэрвеня]] да канца [[жнівень|жніўня]], буйныя халодныя франты рухаюцца ад Атлянтычнага акіяна з моцнымі ападкамі й моцнымі паўночна-заходнімі вятрамі. Зімовыя месяцы прахалодная, зь сярэдняй тэмпэратурай мінімум 7.0&nbsp;°C і максымум 17,5&nbsp;°C<ref>[http://www.worldweather.org/035/c00138.htm «World Weather Information Service – Cape Town»]. worldweather.org</ref>. Вялікая частка гадавых ападкаў гораду назіраюцца ў зімовы час, але з-за горнага рэльефу места, колькасьць ападкаў у канкрэтных раёнах можа значна вар’іравацца. [[Ньюлэндс]], які месьціцца на поўдзень ад гораду, ёсьць самым вільготным прадмесьцем у Паўднёвай Афрыцы<ref>[https://web.archive.org/web/20100909000929/http://www.1stweather.com/regional/climate/index_climate.shtml 1stweather.com]</ref>. Даліны й прыбярэжныя раўніны маюць у сярэднім 515 мілімэтраў ападкаў у год, у той час у горных раёнах такі паказчык можа скласьці ў сярэднім 1500 мм у год. Лета, якое доўжыцца зь [[лістапад]]а па [[сакавік]], ёсьць цёплае й сухое. Паўвостраў атрымлівае частыя моцныя вятры з паўднёва-усходу, як то ў [[мыс Доктар|мысу Доктар]], таму што ветрам зьдзімаецца забруджваньне й чысьціцца паветра ў рэгіёне. Паўднёва-ўсходні вецер выкліканы з-за высокага ціску, які знаходзіцца ў паўднёвай частцы Атлянтычнага акіяна на захад ад Кейптаўну. Летнія тэмпэратуры мяккія, зь сярэднім максымумам 26,5&nbsp;°C. У Кейптаўну можа быць непрыемна горача, калі «горны вецер» дзьме з рэгіёну [[Кару]] пару тыдняў у лютым альбо пачатку [[сакавік]]а. Надвор’е ў Кейптаўне дзіўна падобна на [[Сан-Францыска]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111126003040/http://www.icp2012.com/index.php?bodyhtml=tour-weather.html «ICP 2012»]. ICP 2012.</ref><ref>[http://town.siegmann.org/cape-town-map/?pg=2 «Cape Town Map»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Town.Siegmann.org.</ref>, аднак Кейптаўн атрымлівае крыху больш гадзін сонечнага сьвятла, чым Сан-Францыска<ref>Weather2travel.com. [http://www.weather2travel.com/climate-guides/south-africa/cape-town.php «Cape Town Climate Guide, South Africa»]. Weather2Travel.com.</ref><ref>[http://www.weather2travel.com/climate-guides/united-states/california/san-francisco-ca.php «San Francisco Climate Guide, California»]. Weather2Travel.com.</ref>, некалькі менш ападкаў<ref>[http://news.bbc.co.uk/weather/forecast/81?&search=cape%20town&itemsPerPage=10&region=world «BBC Weather | Cape Town»]. BBC News</ref> і значна меншыя парывы вятроў<ref>[http://www.windfinder.com/report/san_francisco «Real time wind & weather report San Francisco Airport»]. Windfinder.</ref>. У Кейптаўне, аднак, прыкметна цяплей, зь сярэдняй гадавой тэмпэратуры навакольнага паветра ад 19&nbsp;°C, у параўнаньні ў Сан-Францыска гэты паказчык складае 13&nbsp;°C. {{Кліматычная інфармацыя | Назва_ў_родным_склоне = Кейптаўну | Крыніца = [http://old.weathersa.co.za/Climat/Climstats/CapeTownStats.jsp South African weather service], [http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/africa/sa_zi/cape_town_e.htm Hong Kong Observatory], [http://www.climatetemp.info/south-africa/cape-town.html Climate & Temperature] <!-- максымумы і мінімумы тэмпэратур --> | Студзень_абс_макс = 39 | Студзень_макс = 26.1 | Студзень_мін = 15.7 | Студзень_абс_мін = 7 | Люты_абс_макс = 38 | Люты_макс = 26.5 | Люты_мін = 15.6 | Люты_абс_мін = 6 | Сакавік_абс_макс = 41 | Сакавік_макс = 25.4 | Сакавік_мін = 14.2 | Сакавік_абс_мін = 5 | Красавік_абс_макс = 39 | Красавік_макс = 23.0 | Красавік_мін = 11.9 | Красавік_абс_мін = 2 | Травень_абс_макс = 34 | Травень_макс = 20.3 | Травень_мін = 9.4 | Травень_абс_мін = 1 | Чэрвень_абс_макс = 30 | Чэрвень_макс = 18.1 | Чэрвень_мін = 7.8 | Чэрвень_абс_мін = -1 | Ліпень_абс_макс = 29 | Ліпень_макс = 17.5 | Ліпень_мін = 7.0 | Ліпень_абс_мін = -1 | Жнівень_абс_макс = 32 | Жнівень_макс = 17.8 | Жнівень_мін = 7.5 | Жнівень_абс_мін = 0 | Верасень_абс_макс = 33 | Верасень_макс = 19.2 | Верасень_мін = 8.7 | Верасень_абс_мін = 0 | Кастрычнік_абс_макс = 37 | Кастрычнік_макс = 21.3 | Кастрычнік_мін = 10.6 | Кастрычнік_абс_мін = 1 | Лістапад_абс_макс = 40 | Лістапад_макс = 23.5 | Лістапад_мін = 13.2 | Лістапад_абс_мін = 4 | Сьнежань_абс_макс = 35 | Сьнежань_макс = 24.9 | Сьнежань_мін = 14.9 | Сьнежань_абс_мін = 6 | Год_абс_макс = 41 | Год_макс = 22.0 | Год_мін = 11.4 | Год_абс_мін = -1 <!-- сярэдняя тэмпэратура --> | Студзень_сяр = | Люты_сяр = | Сакавік_сяр = | Красавік_сяр = | Травень_сяр = | Чэрвень_сяр = | Ліпень_сяр = | Жнівень_сяр = | Верасень_сяр = | Кастрычнік_сяр = | Лістапад_сяр = | Сьнежань_сяр = | Год_сяр = <!-- тэмпэратура вады --> | Студзень_вады = | Люты_вады = | Сакавік_вады = | Красавік_вады = | Травень_вады = | Чэрвень_вады = | Ліпень_вады = | Жнівень_вады = | Верасень_вады = | Кастрычнік_вады = | Лістапад_вады = | Сьнежань_вады = | Год_вада = <!-- колькасьць ападкаў --> | Студзень_ападкі = 15 | Люты_ападкі = 17 | Сакавік_ападкі = 20 | Красавік_ападкі = 41 | Травень_ападкі = 69 | Чэрвень_ападкі = 93 | Ліпень_ападкі = 82 | Жнівень_ападкі = 77 | Верасень_ападкі = 40 | Кастрычнік_ападкі = 30 | Лістапад_ападкі = 14 | Сьнежань_ападкі = 17 | Год_ападкі = 515 <!-- вільготнасьць --> | Студзень_вільготнасьць = 71 | Люты_вільготнасьць = 73 | Сакавік_вільготнасьць = 77 | Красавік_вільготнасьць = 80 | Травень_вільготнасьць = 83 | Чэрвень_вільготнасьць = 83 | Ліпень_вільготнасьць = 83 | Жнівень_вільготнасьць = 82 | Верасень_вільготнасьць = 79 | Кастрычнік_вільготнасьць = 76 | Лістапад_вільготнасьць = 74 | Сьнежань_вільготнасьць = 71 | Год_вільготнасьць = }} === Флёра й фаўна === [[Файл:Peninsula Sandstone Fynbos - Cape Town 8.JPG|значак|Фінбаш у нацыянальным парку Сталовае гары.]] Горад месьціцца ў [[асяродак біяразнастайнасьці|асяродку біяразнастайнасьці]] ўва ўнікальным [[Капскае расьліннае царства|Капскім рэгіёне]], які мае адзін з самых высокіх узроўняў біяразнастайнасьці ў сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20121223125053/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Pages/Brochuresbooklets.aspx «Brochures, booklets and posters»]. Capetown.</ref><ref>Friedman, Barbara (14.05.2021). [https://web.archive.org/web/20210519021337/https://www.capetalk.co.za/articles/416381/cape-town-recorded-most-sightings-and-species-in-world-citynaturechallenge2021 «Cape Town recorded most sightings and species in world 2021 #CityNatureChallenge»]. Lifestyle.</ref>. Ахоўныя зоны ля гораду ёсьць аб’ектам [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]], і, паводле ацэнак, у рэгіёне [[Сталовая гара|Сталовай гары]] налічваецца каля 2200 відаў расьлінаў<ref>[https://web.archive.org/web/20120725080811/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Documents/Biodiversity_poster-CT_Unique_Biodiv_SPECIES_2011-02.pdf «Unique Biodiversity Poster»]. Capetown.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120112172911/http://www.capetown.travel/votefortablemountain/ «Vote for Table Mountain»]. Cape Town Tourism.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121210202319/http://www.southafricaholiday.org.uk/places/p_western_cape.htm «Western Cape»]. South Africa Holiday.</ref>, пры гэтым многія з гэтых відаў, у тым ліку вельмі шмат гатункаў [[пратэя]]ў, ёсьць эндэмічных для гор і больш нідзе не сустракаюцца<ref>A.G. Rebelo, C. Boucher, N. Helme, L. Mucina, M.C. Rutherford et al. 2006. Fynbos Biome, in: L. Mucina & M.C. Rutherford (eds). «The Vegetation of South Africa, Lesotho and Swaziland».</ref>. Агулам у рэгіёне маюцца сотні эндэмічных відаў<ref>[https://web.archive.org/web/20111101122444/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Documents/Biodiv_fact_sheet_suppl_Endemic_spp_list_2010-03.pdf «Endemic Species of the city of Cape Town»]. Capetown.</ref>, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня. Гэтая велізарная відавая разнастайнасьць утварылася галоўным чынам таму, што горад унікальна разьмешчаны ў пункце канвэргенцыі некалькіх розных тыпаў глебаў і мікракліматаў<ref>Lemaire, Benny; Dlodlo, Oscar; Chimphango, Samson; Stirton, Charles; Schrire, Brian; Boatwright, James S.; Honnay, Olivier; Smets, Erik; Sprent, Janet; James, Euan K.; Muasya, Abraham M. (2015). [https://academic.oup.com/femsec/article/91/2/1/2467736 «Symbiotic diversity, specificity and distribution of rhizobia in native legumes of the Core Cape Subregion (South Africa)»]. FEMS Microbiology Ecology. 91 (2): 1—17. — doi:10.1093/femsec/fiu024. PMID 25764552.</ref><ref>Linder, H. P. (2003). [http://doi.wiley.com/10.1017/S1464793103006171 «The radiation of the Cape flora, southern Africa»]. Biological Reviews. 78 (4): 597—638. — doi:10.1017/S1464793103006171. PMID 14700393.</ref>. Сталовая гара мае незвычайна багатую біяразнастайнасьць. Ейная расьліннасьць складаецца пераважна зь некалькіх розных тыпаў унікальнага й багатага хмызьняку [[фінбош]]. Хуткі рост насельніцтва й разрастаньне гораду ахапілі вялікую частку гэтых [[экасыстэма]]ў. Такім чынам, у Кейптаўне зараз налічваецца больш за 300 відаў расьлінаў, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня, і 13 відаў, якія ўжо вымерлі. [[Капскі паўвостраў]], які цалкам знаходзіцца ў межах гораду, мае найвышэйшую канцэнтрацыю відаў, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня, сярод усіх кантынэнтальных тэрыторыяў эквівалентнага памеру ў сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20130825180525/http://perceval.bio.nau.edu/downloads/grail/climate_seminar/section2/Hannah_etal05.pdf «The View from The Cape: Extinction Risk, Protected Areas, and Climate Change»]. BioScience.</ref> . Некаторыя з гэтых відаў здолелі захавацца толькі на збочынах дарогаў, ходніках і спартовых пляцоўках. Астатнія экасыстэмы часткова ахоўваюцца чалавекам, дзякуючы стварэньня больш за 30 запаведнікаў, самы вялікі зь якіх [[Сталовая гара (нацыянальны парк)|нацыянальны парк Сталовая гара]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120605084259/http://www.nature-reserve.co.za/cape-peninsula-national-park.html «Table Mountain National Park»]. Nature Reserve.</ref>. == Эканоміка == [[Файл:Cape Town CBD.jpg|значак|Бізнэсовы раён у Кейптаўне.]] Кейптаўн зьяўляецца эканамічным цэнтрам [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]], другім галоўным эканамічным цэнтрам у Паўднёвай Афрыцы й трэцім асноўным эканамічным горадзе [[Афрыка|Афрыкі]]. Горад выступае ў якасьці рэгіянальнага цэнтра вытворчасьці ў Заходняй Капскай правінцыі. Значная прысутнасьць дзяржавы ў горадзе, як то разьмяшчэньне у сталіцы Заходняй Капскай правінцыі нацыянальнага парлямэнта, прывяло да павелічэньня даходаў і росту ў галінах, якія абслугоўваюць урад. У Кейптаўне праводзіцца мноства канфрэнцыяў, у прыватнасьці, у горадзе ў 2003 годзе быў адчынены [[Міжнародны канфэрэнц-цэнтар у Кейптаўне|Міжнародны канфэрэнц-цэнтар]]. У Кейптаўне ў апошні час назіраецца бум нерухомасьці й будаўнічага рынку, гэта зьвязана зь нядаўнім правядзеньнем [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|чэмпіянату сьвету па футболе]] ў 2010 годзе, а таксама праз павялічаны попыт на лецішчы, дзе многія людзі селяцца на сталае жыцьцё. Цэнтральны бізнэсовы раён знаходзіцца пад шырокай праграмай абнаўленьня гораду, паводле якога плянуецца пабудаваць шматлікія новыя будынкі й рэканструяваць старыя<ref>[https://web.archive.org/web/20070520062617/http://www.capetown.gov.za/econstats/econrep.asp Capetown.gov.za]</ref>. [[Файл:Central Cape Town.jpg|значак|зьлева|Відары бізнэсовага раёну.]] Кейптаўн мае чатыры буйныя камэрцыйныя вузлы, як то Цэнтральны бізнэсовы раён, якія зьмяшчае большасьць працоўных месцаў і офісных памяшканьняў, [[Цэнтуры Сіці]], [[Бэлвіл]] і [[Клермонт]], добра вядомыя сваімі офісамі й штаб-кватэрамі карпарацыяў. Большасьць кампаніяў, якія маюць уласныя сядзібы ў горадзе, працуюць у сфэрах страхаваньня, ёсьць розьнічныя групамі, выдавецтвамі, дамамі дызайну, суднаходнымі кампаніямі, нафтахімічнымі кампаніямі, архітэктурнымі й рэклямнымі агенцыямі. Большая частка тавараў праходзіць праз [[порт Кейптаўну]] альбо [[міжнародны аэрапорт Кейптаўну]]. Большасьць буйных суднабудаўнічых прадпрыемстваў маюць свае офісы й вытворчыя лякацыі ў Кейптаўне<ref>[https://web.archive.org/web/20170106214500/http://www.southafricanboatbuilders.co.za/ «South African Boatbuilders Business Council»].</ref>. Правінцыя зьяўляецца таксама цэнтрам разьвіцьця энэргетыкі для краіны зь існай [[Кёбэрская АЭС|Кёбэрскай АЭС]], якая забесьпячвае энэргіяй патрэбы Заходняга мыса. У апошні час дасьледнікі выявілі запасы [[нафта|нафты]] й [[прыродны газ|прыроднага газу]] ля ўзьбярэжжа ў Атлянтычным акіяне<ref>[https://web.archive.org/web/20090103185805/http://www.dme.gov.za/ «South African Department of Minerals and Energy»].</ref>. Кейптаўн зьяўляецца цэнтрам сфэры [[інфармацыйныя тэхналёгіі|ІТ-індустрыі]] ў Афрыцы. Павелічэньне прыбыткаў на 8,5% у 2010 годзе, зрабіла гэтую галіну прамысловасьці больш важнай для эканомікі гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20110822051320/http://www.capegateway.gov.za/eng/pubs/news/2007/mar/154622 «Cape Town Leads In Information Technology»].</ref>. === Турызм === [[Файл:Clifton Beachs.jpg|значак|Пляжы Кліфтану ўважаюцца аднымі з найлепшых у Кейптаўне.]] [[Заходне-Капская правінцыя]] ўважаецца за вельмі важны турыстычны рэгіён Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі. Турыстычная індустрыя фармуе 9,8% ВУП правінцыі й забясьпечвае працай 9,6% ад усяго ліку працоўнай сілы<ref>{{кніга|спасылка=http://www.capetownroutesunlimited.org/ctru/action/media/downloadFile?media_fileid=18219|загаловак=Annual Report 2010|выдавецтва=Cape Town Routes Unlimited|isbn=0-621-35496-1}}</ref>. У 2024 годзе Кейптаўн быў набольшы турыстычны сэзон у сваёй гісторыі. Больш як 2,4 мільёнаў турыстаў наведалі горад, выдаткаваўшы блізу 25 мільярдаў [[паўднёваафрыканскі ранд|рандаў]] і падтрымаўшы працоўнымі месцамі больш за 106 тысячаў чалавек, то бок каля 7% ад агульнай занятасьці ў горадзе. Кейптаўн мае прамыя спалучэньні з 31 міжнародным напрамкам, з 226 міжнароднымі рэйсамі штотыдзень у пік турыстычнага сэзону<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetownetc.com/news/ctt-injects-24-5bn-sustains-jobs/|загаловак=How many jobs does tourism create in Cape Town?|выдавецтва=Cape Town ETC|дата публікацыі=03.09.2025}}</ref>. [[Файл:Ciudad del Cabo, Kirstenbosch NBG 29.jpg|значак|зьлева|Выгляд на [[Сталовая гара|Сталовую гару]] з батанічнага саду Кірстэнбос.]] Места ёсьць папулярным турыстычным напрамкам ня толькі ў ПАР, але й у [[Афрыка|Афрыцы]] агулам. Гэта часткова тлумачыцца ягоным мяккім кліматам, цікавай прыродай, прыбярэжнай геаграфіяй і добра разьвітаю інфраструктурай. У горадзе ёсьць некалькі вядомых прыродных славутасьцяў, якія прыцягваюць турыстаў, найперш гэта [[Сталовая гара]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.thecape.org/|загаловак=Table Mountain Aerial Cableway|копія=https://web.archive.org/web/20141218093401/http://thecape.org/|дата копіі=18.12.2014}}</ref>, якая ёсьць часткай Нацыянальнага парку Стловай гары. На вяршыню гары можна ўзьняцца пехатою або канатнай дарозе. Мыс [[Кейп-Пойнт]] ёсьць выступам на канцы паўвострава Кейп<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.capepoint.co.za|загаловак=Cape Point|выдавецтва=Cape Point|копія=https://web.archive.org/web/20110928071905/http://www.capepoint.co.za/|дата копіі=28.09.2011}}</ref>. Шмат турыстаў таксама едуць вузкаю дарогаю, якая зьвязвае [[Ноордгук]] з [[Гаўт-Бэй|Гаўт-Бэем]] і адкрывае віды на Атлянтычны акіян і навакольныя горы. Можна таксама пад’ехаць або ўзьняцца пешшу на Сыгнал-Гіл, каб пабачыць бліжэй бізнэсовы цэнтар места, [[Сіці-Боўл]] і Сталовую гару<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.vibescout.com/za/post/botanical-gardens|загаловак=South Africa National Botanical Gardens|выдавец=Vibescout.com. Retrieved|копія=https://web.archive.org/web/20171006211524/https://www.vibescout.com/za/post/botanical-gardens|дата копіі=06.10.2017}}</ref>. Турыстычныя пляжы Кейптаўну таксама вельмі папулярныя й сярод мясцовых жыхароў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.safarinow.com/destinations/cape-town/places.aspx?tid=2|загаловак=Beaches, Cape Town, South Africa|выдавецтва=Safarinow.com|копія=https://web.archive.org/web/20150903214936/http://www.safarinow.com/destinations/cape-town/places.aspx?tid=2|дата копіі=03.09.2015}}</ref>. За адзін дзень можна наведаць некалькі розных пляжаў, кожны зь якіх мае свае асаблівасьці. Абодва ўзьбярэжжы папулярныя, але пляжы ў заможным [[Кліфтан (ПАР)|Кліфтане]] й на іншай частцы Атлянтычнага ўзьбярэжжа лепш абсталяваныя, гэтак уздоўж Біч-Роўд разьмешчаныя рэстараны й кавярні. Атлянтычнае ўзьбярэжжа, вядомае як Кейптаўнская Рывіера, уважаецца за адзін з найпрыгажэйшых маршрутаў у краіне. У Гаўт-Бэй можна трапіць таксама дарогаю з даліны Канстанцыі, праз горы на паўночны ўсход, і маляўнічай дарогай [[Чапманз-Пік]] з жылога прадмесьця Ноордгук, што ў раёне [[Фолз-Бэй]] на паўднёвы ўсход<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.excessodebagagem.com.br/o-que-fazer-em-cape-town-principais-pontos-turisticos/|загаловак=Cape Town: Chapman’s Peak Drive|копія=https://web.archive.org/web/20200727061636/https://www.excessodebagagem.com.br/o-que-fazer-em-cape-town-principais-pontos-turisticos/|дата копіі=27.07.2020}}</ref>. Пляж Боўлдэрз ля Сайманзтаўну вядомы тым, што там жыве калёнія [[афрыканскі пінгвін|афрыканскіх пінгвінаў]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.simonstown.com/tourism/penguins/penguins.htm|загаловак=The African Penguin|выдавецтва=Simonstown.com|копія=https://web.archive.org/web/20131102120851/http://simonstown.com/tourism/penguins/penguins.htm|дата копіі=02.11.2013}}</ref>. [[Файл:Boulders Beach 2019 2.jpg|значак|[[Афрыканскі пінгвін|Афрыканскія пінгвіны]] на пляжы Кейптаўну.]] Горад мае багатую гісторыю й некалькі значных культурных славутасьцяў. У цэнтры Кейптаўну месьцяцца тэатры Артскейп і Фугард, будынак парлямэнту, музэі й плянэтарыюм Ізыка, Нацыянальная галерэя Паўднёвай Афрыкі, [[замак Добрай Надзеі]] й найстарэйшы парк краіны [[Кампаніз-Гардэн]]. У цэнтры таксама маюцца мноства кавярняў і рэстаранаў з разнастайнай мясцовай кухняй. Яшчэ адной знакамітасьцю места, якая папулярная сярод наведнікаў гораду, ёсьць шматфункцыянальны комплекс [[ВА-Ўотэрфронт]], пабудаваны на частцы докаў порту Кейптаўну. Гэта таксама адзін з найпапулярнейшых гандлёвых цэнтраў, зь некалькімі сотнямі крамаў і акіянарыюмам<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.waterfront.co.za/|загаловак=V&A Waterfront|выдавецтва=Waterfront.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20131109225059/http://www.waterfront.co.za/|дата копіі=09.11.2013}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Ingrid Sinclair|спасылка=http://www.aquarium.co.za|загаловак=Two Oceans Aquarium Cape Town, South Africa|выдавецтва=Aquarium.co.za|дата публікацыі=30.09.2011|копія=https://web.archive.org/web/20110928234331/http://www.aquarium.co.za/|дата копіі=28.09.2011}}</ref>. На тэрыторыі гэтага комплексу знаходзіцца станцыя, зь якой выпраўляюцца паромы на востраў [[Рабэнайлянд]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.robben-island.org.za|загаловак=Robben Island Museum|выдавецтва=Robben-island.org.za|дата публікацыі=02.05.2011|копія=https://web.archive.org/web/20111004093643/http://info@robben-island.org.za/|дата копіі=04.10.2011}}</ref>. Адсюль паромам можна таксама трапіць у Гаўт-Бэй, Сайманзтаўн і да калёніяў марскіх каткоў. У межах мэтраполіі найбольш папулярнымі раёнамі для пражываньня турыстамі ёсьць [[Кампс-Бэй]], Сі-Пойнт, ВА-Ўотэрфронт, цэнтральны бізнэсовы раён, Гаўт-Бэй, Канстанцыя, [[Рондэбос]], Ньюлэндс і [[Самэрсэт-Ўэст]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.capetown-direct.com/article/cape-town-tourism-statistics|загаловак=Cape Town Tourism Statistics|выдавецтва=Cape Town Direct|копія=https://web.archive.org/web/20061107151526/http://www.capetown-direct.com/article/cape-town-tourism-statistics|дата копіі=07.11.2006}}</ref>. У лістападзе 2013 году Кейптаўн быў прызнаны найлепшым горадам сьвету ў выданьні газэты [[Daily Telegraph]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/10476790/Telegraph-Travel-Awards-2013-Favourite-cities.html|загаловак=Telegraph Travel Awards 2013: Favourite cities|выдавец=The Daily Telegraph|дата публікацыі=27.11.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131202182330/http://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/10476790/Telegraph-Travel-Awards-2013-Favourite-cities.html|дата копіі=02.12.2013}}</ref>. Кейптаўн прапануе турыстам шырокі выбар паветраных, наземных і марскіх прыгодніцкіх заняткаў, як то палёты гэлікоптэрам, [[параплянэрызм]] і [[скайдайвінг]], сноркелінг і [[падводнае плаваньне]], марскія падарожжы, рыбалавецтва, паходы, маўнтын-байкінг і скалалажаньне. [[Сэрфінг]] папулярны на абодвух узьбярэжжах. Тут таксама ладзяцца прафэсійныя спаборніцтвы ў гэтым відзе спорту. У горадзе таксама ёсьць мясцовы й міжнародны рэкрэацыйны скуба-турызм<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetown.travel/cape-town-adventure/|загаловак=Cape Town Tourism capetown.travel|выдавец=Cape Town Tourism capetown|копія=https://web.archive.org/web/20191226144422/https://www.capetown.travel/cape-town-adventure/|дата копіі=26.12.2019}}</ref>. Гарадзкія ўлады шчыльна супрацоўнічаюць з арганізацыяй Кейптаўнскага турызму, якая адказная за прасоўваньне турызму. Як афіцыйная агенцыя ў маркетынгу турыстычнага напрамку, яна мае мандат ад гораду прадстаўляць і прасоўваць Кейптаўн як прывабны турыстычны напрамак на ўнутраным і міжнародным рынках. Арганізацыя таксама адсочвае й публікуе паказьнікі, павязаныя з гарадзкім турызмам, што робіць у сваёй штогадовай анлайн-справаздачы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.citysightseeing.co.za/blog/entry/tenant-of-the-month-cape-town-tourism|загаловак=Tenant of the month: Cape Town Tourism|выдавецтва=citysightseeing.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20160604161411/https://www.citysightseeing.co.za/blog/entry/tenant-of-the-month-cape-town-tourism|дата копіі=04.06.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fin24.com/Companies/TravelAndLeisure/CT-Tourism-celebrates-tenth-birthday-20141103|загаловак=CT Tourism celebrates tenth birthday|выдавецтва=Fin24|копія=https://web.archive.org/web/20160604100137/http://www.fin24.com/Companies/TravelAndLeisure/CT-Tourism-celebrates-tenth-birthday-20141103|дата копіі=04.06.2016}}</ref>. Частка фінансаваньня агенцыі трапляе зь мескага бюджэту, а астатняя частка ёсьць сяброўскімі ўкладкамі й уласнымі прыбыткамі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.news24.com/Travel/South-Africa/Cape-Town-Tourism-dealt-budget-cut-blow-20121019|загаловак=Cape Town Tourism dealt budget cut blow|выдавецтва=News24|копія=https://web.archive.org/web/20161220064600/http://www.news24.com/Travel/South-Africa/Cape-Town-Tourism-dealt-budget-cut-blow-20121019|дата копіі=20.12.2016}}</ref>. Урад [[Трыстан-да-Куньня]] валодае й кіруе жыльлёвым аб’ектам у Кейптаўне, які прапануе зьніжаныя тарыфы для жыхароў Трыстан-да-Куньні<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.tristandc.com/visitsaccommodation.php|загаловак=Tristan da Cunha Accommodation|выдавецтва=Tristan da Cunha Government & Tristan da Cunha Association|копія=https://web.archive.org/web/20200221135726/https://www.tristandc.com/visitsaccommodation.php|дата копіі=21.02.2020}}</ref>. Транспартная сыстэма Кейптаўну зьвязвае яго з астатняй Паўднёвай Афрыкай; горад служыць брамай да іншых напрамкаў у межах правінцыі. Вінаградныя рэгіёны Кейп-Вайнлэндс, асабліва гарады [[Стэленбос]], [[Паарль]] і [[Франсгук]], ёсьць папулярнымі аднадзённымі маршрутамі дзеля агляду вінаграднікаў і дэгустацыі мясцовых вінаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.tourismcapewinelands.co.za/|загаловак=Cape Winelands|выдавецтва=Tourismcapewinelands.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20040924231340/http://www.tourismcapewinelands.co.za/|дата копіі=24.09.2004}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.winelands.co.za|загаловак=The Western Cape wine lands|выдавецтва=Winelands.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20140214131214/http://www.winelands.co.za/|дата копіі=14.02.2014}}</ref>. == Адукацыя == [[Файл:UCT Upper Campus landscape view.jpg|значак|зьлева|Кампус [[Кейптаўнскі ўнівэрсытэт|Кейптаўнскага ўнівэрсытэту]] на тле [[пік Д’ябла|піку Д’ябла]].]] Пачатковыя і сярэднія школы ў Кейптаўне кіруюцца дэпартамэнтам адукацыі [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]]. Гэты дэпартамэнт мае сем аддзелаў, чатыры зь якіх занятыя кіраваньнем розных акругаў гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20080409162520/http://wced.wcape.gov.za/operations/emdc_links.html «Education Management and Development Centres (EMDCs)»]. Western Cape Education Department.</ref>. Акрамя дзяржаўных у Кейптаўне працуюць шмат прыватных школаў, як рэлігійных, гэтак і людзкіх. Добра разьвітая і сыстэма вышэйшай адукацыі. Гэтак у Кейптаўне месьцяцца тры дзяржаўныя ўнівэрсытэты, як то [[Кейптаўнскі ўнівэрсытэт]], [[Заходне-Капскі ўнівэрсытэт]] і [[Тэхналягічны ўнівэрсытэт Капскага паўвострава]]. [[Стэленбоскі ўнівэрсытэт]] не базуецца ў горадзе, але мае галоўны кампус і адміністрацыйныя будынкі за 50 кілямэтраў ад [[Сіці-Боўл]]. Некаторыя кампусы ўнівэрсытэту, як то Тайгербэрскі факультэт мэдыцыны і мэдычных навук і бізнэсовы парк Бэлвіл, месьцяцца на паўночным захадзе ў мястэчку [[Бэлвіл]]. Кейптаўнскі і Стэленбоскі ўнівэрсытэты займаюць лідуючыя пазыцыі ў краіне. Шмат у чым гэта павязана з значнымі фінансавымі ўкладамі ў гэтыя ўстановы як дзяржаўным, гэтак і прыватным сэктарам. Навучаньне ў Кейптаўнскім унівэрсытэце адбываецца на [[ангельская мова|ангельскай мове]]. У ім вучацца больш за 21 тысяч студэнтаў, а сама ўстанова адукацыі ёсьць адной з найлепшых у Афрыцы зьяўляючыся адзіным афрыканскім унівэрсытэтам, які ўвайшоў у сьпіс 200 найлепшых унівэрсытэтаў сьвету<ref>[https://web.archive.org/web/20100220022353/http://www.topuniversities.com/university/98/university-of-cape-town «University of cape town»]. Top Universities.</ref>. [[Тэхналягічны ўнівэрсытэт Капскага паўвострава]] быў утвораны 1 студзеня 2005 году, калі дзьве асобныя ўстановы [[Кейп-Тэхнікон]] і [[Тэхнікон паўвострава]] былі аб’яднаныя. Новы ўнівэрсытэт прапануе адукацыю пераважна на ангельскай мове, але можна атрымаць адукацыі на любой іншай дзяржаўнай мове. Акрамя ўнівэрсытэтаў у Кейптаўне і ваколіцах працуюць некалькі каледжаў. У тым ліку Кейптаўнскі, Фолз-Бэйскі і Нортлінкаўскі каледжы. Кейптаўн таксама стаў папулярным месцам навучаньня замежных студэнтаў. Маюцца шмат прапановаў у сэмэстравых, летніх, кароткатэрміновых праграмаў і праграмаў стажыроўкі ў партнэрстве з унівэрсытэтамі Кейптаўну як шанец для замежных студэнтаў атрымаць дадатковую адукацыю. == Дэмаграфія == [[Файл:Cape Town 2001 dominant language map.svg|значак|200пкс|Мапа, якая паказвае выкарыстаньне моваў {{легенда|#8dd3c7|[[Афрыкаанс]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#ffffb3|[[Ангельская мова]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#fb8072|[[Коса (мова)|Коса]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#d0d0d0|Няма дамінантнай|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}}]] Па дадзеных 2021 году насельніцтва горадзкой муніцыпальнай вобласьці склала {{лік|3776313}} чалавек. У горадзе жывуць трохі больш за 759 тысячаў фармальных хатніх гаспадарак, зь якіх 94,4% ня выязжаюць з тэрыторыі муніцыпалітэту, 80,1% выкарыстоўваюць [[электрычнасьць]] у якасьці асноўнай крыніцы [[энэргія|энэргіі]], 16,1% ёсьць складзеная з аднаго чалавека. Каляровае насельніцтва складае 48,13% насельніцтва, [[мурыны]] складаюць 31% насельніцтва, белыя — 18,75%, [[азіяты]] — 1,43%. У 1944 годзе 47% насельніцтва гораду было прадстаўнікамі белай расы, 46% зьмешанымі, то бок каляровымі, 6% прыпадала на мурынаў і 1% на азіятаў<ref>Rebekah Lee (2009). [http://books.google.com/books?id=XcoGX3WPu7wC&pg=dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false «African women and apartheid: migration and settlement in urban South Africa»]. I.B. Tauris. p. 205. {{ISBN|1-84511-819-7}}</ref>. 46,6% насельніцтва знаходзіцца ўва ўзросьце да 24 гадоў, у той час як 5% — больш за 65-гадовы ўзрост. Сярэдні ўзрост у горадзе складае 26 гадоў. На кожныя 100 жанчынаў прыпадае 92,4 мужчынаў. 19,4% жыхароў гораду ёсьць беспрацоўнымі, 58,3% беспрацоўных складаюць чорныя, 38,1% зь іх каляровыя, 3,1% — белыя й 0,5% — азіяты. У самім горадзе Кейптаўн значна больш высокі адсотак белых людзей. 41,4% жыхароў Кейптаўну размаўляюць дома на мове [[афрыкаанс]], 28,7% — на [[каса (мова)|каса]], 27,9% гавораць на [[ангельская мова|ангельскай мове]], 0,7% — на мове [[сота (мова)|сота]], 0,3% — на [[зулу (мова)|зулу]], 0,1% — на [[тсвана (мова)|тсвана]] й 0,7% насельніцтва гаворыць на неафіцыйнай мове ў сябе дома. 76,6% жыхароў зьяўляюцца [[хрысьціянства|хрысьціянамі]], 10,7% ня маюць рэлігіі, 9,7% зьяўляюцца [[іслам|мусульманамі]], 0,5% [[юдаізм|юдэямі]] й 0,2% прыпадае на [[індуізм|індуістаў]]. 2,3% маюць іншыя альбо нявызначаныя рэлігійныя перакананьні. == Транспарт == === Авіяцыйны === [[Файл:2013.01.03 Ciudad del Cabo, ZA (28).JPG|значак|зьлева|Тэрмінал [[Кейптаўн (аэрапорт)|аэрапорту Кейптаўну]].]] [[Кейптаўн (аэрапорт)|Міжнародны аэрапорт Кейптаўну]] абслугоўвае як унутраныя, гэтак і міжнародныя рэйсы<ref>[https://web.archive.org/web/20231210114252/https://flytoct.com/ «Flights to Cape Town"=»]. Cape Tow Netc.</ref>. Гэта другі паводле велічыні аэрапорт у ПАР. Ён служыць асноўнай брамай для падарожнікаў у Капскі рэгіён. Кейптаўн мае авіяцыйнае спалучэньне з [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыкай]], [[Усходняя Афрыка|Усходняй Афрыкай]], [[Маўрыцы]]ем, [[Блізкі Ўсход|Блізкім Усходам]], [[Далёкі Ўсход|Далёкім Усходам]], [[Эўропа]]й і [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], а таксама больш за дзесяць унутраных напрамкаў<ref>[https://web.archive.org/web/20060625211424/http://www.southafrica.info/plan_trip/travel_tips/arriving/ctairport.htm «Cape Town International Airport»]. SouthAfrica.info.</ref>. Міжнародны аэрапорт Кейптаўну адкрыў зусім новы цэнтральны будынак тэрміналу, які быў распрацаваны з улікам чаканага павелічэньня авіязносінаў з ростам колькасьці турыстаў напярэдадні [[чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|чэмпіянату сьвету па футболе 2010 году]]<ref>Jordan, Bobby (17.05.1998). [https://web.archive.org/web/20051204030148/http://www.suntimes.co.za/1998/05/17/news/cape/nct01.htm «R150-million upgrade kicks off one of the biggest developments in Cape Town’s history»]. Sunday Times.</ref>. Таксама ў аэрапорце рэканструявалі некалькі новых вялікіх паркінгаў, быў абноўлены тэрмінал унутраных адпраўленьняў, а таксама была пабудаваная новая станцыя сыстэмы хуткага аўтобуснага транспарту і новая двухпавярховая сыстэма дарог. Таксама павялічыліся і грузавыя перавозкі авіяцыйным транспартам, а некалькі вялікіх участкаў былі пераробленыя ў офісныя памяшканьні і гасьцёўні. Кейптаўн ёсьць адным зь пяці міжнародных гарадоў, празь якія можна трапіць у [[Антарктыда|Антарктыду]]. З 2021 году выконваюцца камэрцыйныя перавозкі з Кейптаўну да аэрапорту [[Ўулф-Фэнг]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220221202948/https://www.capetownetc.com/news/white-desert-introduces-direct-flights-from-cape-town-to-antarctica/ «White Desert introduces direct flights from Cape Town to Antarctica»]. Cape Tow Netc.</ref>. Міжнародны аэрапорт Кейптаўну месьціцца за 18 км ад цэнтральнага бізнэсовага раёну гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20190724001841/http://www.distancecalculator.co.za/ «Distance Calculator»]. Distance Calculator.</ref>. === Водны === [[Файл:2011-02-06 14-34-03 South Africa - Foreshore.jpg|значак|[[Порт Кейптаўну]] ёсьць адным з самых загружаных у Паўднёвай Афрыцы.]] Кейптаўн ад самага пачатку быў пабудаваны як партовы горад. Ягоны порт месьціцца ў [[Сталовая бухта|Сталовай бухце]]. Порт ёсьць адным з самых ажыўленых, бо месьціцца ў суднаходным калідоры, які злучае [[Лацінская Амэрыка|Лацінскую Амэрыку]] і [[Азія|Азію]]. Гэта таксама неблагі пункт уваходу на рынак Паўднёва-Афрыканскай рэспублікі<ref>[https://ec.europa.eu/chafea/agri/sites/default/files/south-africa-handbook-2020_en.pdf «The Food and Beverage Market Entry Handbook: South Africa»]. European Union: European Union. 2020. — С. 178. — ISBN 978-92-9478-535-0.</ref>. Гэта другі паводле загружанасьці кантэйнэрны порт у краіне пасьля [[Дурбан]]а. У 2004 годзе праз порт прайшоў 3161 карабель, які перавёз 9,2 мільёнаў тон грузаў<ref>[https://web.archive.org/web/20110801011548/http://ports.co.za/port-operations.php «Introducing SAPO»]. South African Port Operations.</ref>. Праз горад звычайна рабілася перавозка грузаў на [[Востраў Сьвятая Гэлена|востраў Сьвятой Гэлены]], пакуль на ім ня быў пабудаваны аэрапорт<ref>Hollins, Jonathan (19.02.2018). [https://web.archive.org/web/20210426204147/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/rms-st-helena-royal-mail-ship-final-journey-cape-town-a8217436.html «What it was like to sail aboard the RMS St Helena’s final voyage»]. The Independent.</ref>. === Чыгуначны === [[Файл:Kalk Bay Station 3.jpg|значак|зьлева|Цягнік [[Мэтрарэйл]]у на маршруце.]] Пасажырскі чыгуначны апэратар [[Шашалоза Мэйл]] кіруе двума міжгароднімі пасажырскімі чыгуначнымі перавозкамі з Кейптаўну. На першым з маршрутаў ажыцьцяўляюцца штодзённыя перавозкі у кірунку [[Яганэсбург]]у праз [[Кімбэрлі (горад)|Кімбэрлі]]. На другім маршруце робяцца штотыднёвыя рэйсы ў [[Дурбан]] праз Кімбэрлі, [[Блумфантэйн]] і [[Пітэрмарыцбург]]. Гэтыя цягнікі спыняюцца на чыгуначным вакзале Кейптаўну і робяць кароткі прыпынак у Бэлвілі. У Кейптаўну робяцца перавозкі высокай клясы ў [[Прэторыя|Прэторыю]]. Кампанія [[Мэтрарэйл]] кіруе прыгарадным чыгуначным транспартам Кейптаўну, злучыючы горад з навакольнымі ўскрайкамі і прадмесьцямі. Гэтая сетка ўлучае 96 станцыяў. === Дарожны === [[Файл:Cape Town N2.jpg|значак|На выяве аўтадарога N2 на вучастку пераходу ў цэнтар Кейптаўну.]] У Кейптаўне бяруць пачатак тры нацыянальныя аўтамагістралі. Аўтадарогі N1 і N2 пачынаюцца ў прыбярэжнай зоне каля цэнтру гораду, дарогі N7 рушыць на поўнач краіны да самой [[Намібія|Намібіі]]. N1 перасякае паўночны ўсход, прасочваючыся праз [[Эджмід]], Пэраў, Бэлвіл, [[Брэкенфэл]] і [[Краайфантэйн]]. Гэты шлях злучае Кейптаўн з буйнымі гарадамі ў глыбіні краіны, а менавіта з [[Блумфантэйн]]ам, [[Яганэсбург]]ам і [[Прэторыя]]й. Старая аўтадарога R101 крочыць паралельна N1, пачыныючы ад Бэлвіла. N2 праходзіць на ўсход і паўднёвы ўсход, перасякаючы [[Рандэбос]], [[Гугулету]], [[Хаелітшу]], [[Макасар]] да [[Самэрсэт-Ўэст]]у. Ад скрыжаваньня дарогай R44 гэтая дарога ператвараецца ў дарогу зь некалькімі палосамі. N2 цягнецца на ўсход уздоўж узьбярэжжа, злучаючы Кейптаўн з прыбярэжнымі гарадамі [[Мосэл-Бэй]], Джордж, [[Порт-Элізабэт]], [[Іст-Лёндан]] і [[Дурбан]]. Больш старая дарога высокай клясы R102 першапачаткова праходзіла паралельна N1. N7 бярэ пачатак ад N1 на разьвязцы ля Эджміду. Горад злучаны з навакольнымі рэгіёнамі сеткай рэгіянальных дарогаў. Дарога R27 бярэ пачатак ад N1 ля берагу і крочыць на поўнач, паралельна N7, але бліжэй да ўзьбярэжжа. Гэтая дарога перасякае прадмесьці [[Мілнэртан]], [[Тэйбл-Вію]] і [[Блубэргстранд]], сканчваючыся ў горадзе [[Вэлдрыф]]. Дарога R44 перасякае горад з усходу на поўнач, цягнучыся ад Стэленбосу. Ён злучае Стэленбос з Самэрсет-Ўэстам, а затым перасякае N2 і рушыць да Стрэнда і [[Горданз-Бэй]]. R44 выходзіць з аглямэрацыі Кейптайну і рушыць на поўдзень, праходзячы ля ўзьбярэжжа, ды цягнецца да гарадоў [[Бэціс-Бэй]] і [[Клейнманд]]. == Культура == [[Файл:Kaapse Klopse marching through Cape Town (2017).jpg|значак|зьлева|[[Кейптаўнскі мэнэстрэльскі карнавал]] у 2017 годзе.]] Кейптаўн вядомы сваёй архітэктурнай спадчынай, маючы найвышэйшую ў сьвеце шчыльнасьць будынкаў у стылі [[Кейп-Датч]]. Гэты стыль спалучае архітэктурныя традыцыі [[Нідэрлянды|Нідэрляндаў]], [[Нямеччына|Нямеччыны]], [[Францыя|Францыі]] й [[Інданэзія|Інданэзіі]]. Ён найбольш заўважны ў Канстанцыі, у старых урадавых будынках у цэнтральным бізнэсовым раёне й уздоўж Лонг-Стрыт<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.encounter.co.za/article/19.html|загаловак=Cape Dutch Architecture|выдавецтва=Encounter South Africa|копія=https://web.archive.org/web/20060618001306/http://www.encounter.co.za/article/19.html|дата копіі=18.06.2006}}</ref><ref>{{кніга|аўтар=Dewar, David; Hutton-Squire, Martin; Levy, Caren; Menidis, Philip; Uytenbogaardt, Roelof|загаловак=A Comparative Evaluation of Urbanism in Cape Town|выдавецтва=University of Cape Town Press|год=1977|старонкі=20–98|isbn=0-620-02535-2}}</ref>. Адзіны цалкам захаваны млын у Паўднёвай Афрыцы — гэта млын Мостэртс у [[Моўбры]]. Ён быў пабудаваны ў 1796 годзе й адноўлены ў 1935 і зноў у 1995 годзе. У 2026 годзе Кейптаўн быў названы 5-м найлепшым горадам сьвету ў галіне мастацтва й культуры паводле брытанскага часопісу Time Out<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.timeout.com/cape-town/news/cape-towns-buzzing-culture-scene-wins-global-acclaim-051326|загаловак=Cape Town voted one of the world’s best cities for culture!|выдавецтва=Time Out|дата публікацыі=13.05.2026}}</ref>. [[Файл:Mosterts Mill.jpg|значак|Старажытны млын Мостэртс.]] Штогадовы [[Кейптаўнскі мэнэстрэльскі карнавал]], вядомы таксама як Каапсэ-Клёпсэ, уважаецца за вялікі фэстываль [[мэнэстрэль|мэнэстрэляў]], які ладзіцца штогод 2 студзеня, у дзень гэтак званага Другога Новага году. Канкуруючыя каманды мэнэстрэляў крочуць у шэсьці ў яскравых строях, выконваючы кейптаўнскі [[джаз]], несучы каляровыя парасоны або граючы на розных музычных інструмэнтах. У межах гораду месьціцца батанічны сад [[Кірстэнбос]] плошчай у 36 гектараў, які ўтрымлівае ахоўны натуральны лес і [[фінбош]], а таксама разнастайных жывёлаў і птушак. У Кірстэнбос вырошчваецца больш за 7000 відаў расьлінаў, у тым ліку шмат рэдкіх і відаў пад пагрозай з флёры [[Капскае расьліннае царства|Капскага рэгіёну]]. У 2004 годзе гэты рэгіён, улучна з Кірстэнбосам, быў абвешчаны аб’ектам [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.sanbi.org/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&Itemid=57&id=139|загаловак=Kirstenbosch National Botanical Garden|выдавецтва=Sanbi.org|копія=https://web.archive.org/web/20110929154010/http://www.sanbi.org/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&Itemid=57&id=139|дата копіі=29.09.2011}}</ref>. === Кухня === [[Файл:Cape Town - Vegan Lekker Nuggy Gatsby in restaurant Lekker Vegan.jpg|значак|зьлева|Традыцыйны для Кейптаўну сэндвіч [[гэтсьбі (страва)|гэтсьбі]].]] Стравы, што паходзяць з Кейптаўну, сталі ягонымі кулінарнымі сымбалямі, як салодка-пікантную мясную страву [[бабоці]], вядомую з XVII стагодзьдзя. Сэндвіч [[Гэтсьбі (страва)|гэтсьбі]] напханы [[бульба фры|бульбай фры]] ды іншым начыньнем, упершыню быў пададзены ў 1976 годзе ў прадмесьці [[Атлёнэ]] і таксама стаў выбітнасьцю гораду<ref>{{спасылка|аўтар=Thompson, Andrew|спасылка=https://theculturetrip.com/africa/south-africa/articles/dishes-you-have-to-eat-when-in-cape-town/|загаловак=Dishes You Have to Eat When in Cape Town, South Africa|выдавецтва=Culture Trip|дата публікацыі=30.09.2016|копія=https://web.archive.org/web/20220628131545/https://theculturetrip.com/africa/south-africa/articles/dishes-you-have-to-eat-when-in-cape-town/|дата копіі=28.06.2022}}</ref>. [[Кусыстэр]] ёсьць традыцыйная выпечкай [[малайцы|малайскага]] паходжаньня, якая ўяўляе сабою пончык з карычным смакам і тэкстурай падобнай да пірага, пацярушаны дробачкай какосавай стружкі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.food24.com/dial-a-koesister-cape-towns-genius-answer-to-those-sweet-treat-cravings/|загаловак=Dial-A-Koesister: Cape Town’s genius answer to those sweet treat cravings|выдавецтва=Food24|дата публікацыі=26.01.2018|копія=https://web.archive.org/web/20221130020948/https://www.food24.com/dial-a-koesister-cape-towns-genius-answer-to-those-sweet-treat-cravings/|дата копіі=30.11.2022}}</ref>. [[Мальва-пудынг]] уяўляе сабою ліпучы салодкі дэсэрт, які часта падаюць з гарачым [[заварны крэм|заварным крэмам]]. Ён таксама традыцыйна моцна павязаны з горадам і вядомы з XVII стагодзьдзя<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetownculinarytours.com/foodies/1888/|загаловак=Malva Pudding|выдавецтва=Cape Town Culinary Tours|дата публікацыі=15.04.2020|копія=https://web.archive.org/web/20220627200511/https://www.capetownculinarytours.com/foodies/1888/|дата копіі=27.06.2022}}</ref>. Блізкі да яго дэсэрт брэндзі-пудынг таксама асацыюецца з Кейптаўнам і навакольлямі<ref>{{спасылка|аўтар=admin|спасылка=https://www.makweti.com/seasoned-safari-culinary-experiences/cape-brandy-pudding-recipe/|загаловак=Cape Brandy Pudding Recipe|выдавецтва=Makweti|дата публікацыі=23.08.2019|копія=https://web.archive.org/web/20230112105054/https://www.makweti.com/seasoned-safari-culinary-experiences/cape-brandy-pudding-recipe/|дата копіі=12.01.2023}}</ref>. Кейптаўн ёсьць радзімай паўднёваафрыканскай вінаробнай індустрыі, а першае віно ў краіне было залітае ў бутэлькі менавіта тут. У горадзе й цяпер існуюць вядомыя вінаробні, у тым ліку Groot Constantia і Klein Constantia. Горад атрымаў міжнароднае прызнаньне за сваю культуру піццы. У 2025 годзе новы сямейны рэстаран NOVO з [[Моўбры]] трапіў у сьпіс 20-ці найлепшых піццарыяў паводле выданьня Time Out дзякуючы сваёй піццы The Fellini<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.timeout.com/cape-town/news/cape-town-pizza-named-top-19-in-world-030725|загаловак=A Cape Town pizza has been named in top 19 globally|выдавецтва=Time Out|дата публікацыі=07.03.2025}}</ref>. У рэйтынгу 2026 году з таго ж выданьня рэстаран Pizza Connection з Ўудстаку разьмесьціўся на 11-м радку, дзякуючы сваёй піццы The Capetonian<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.timeout.com/cape-town/news/cape-town-pizzeria-bags-global-top-spot-020626|загаловак=Cape Town pizzeria bags global top spot|выдавецтва=Time Out|дата публікацыі=06.02.2026}}</ref>. Таксама квітнее кававая культура, бо ў горадзе налічваюцца шмат як незалежных кавярняў, гэтак сеткавых кавярняў. Усе чатыры найбуйнейшыя кававыя сеткі Паўднёвай Афрыкі, як то Vida e Caffè, Seattle Coffee Company, WCafe і Bootlegger Coffee Company, маюць свае сядзібы ў Кейптаўне. Акрамя таго, у горадзе працуе зь дзясятак абсмажальняў [[кава|кавы]]. У выніку Кейптаўн уважаецца адным з найлепшых гарадоў сьвету для аматараў кавы<ref name="BrewsSuccess" >{{спасылка|спасылка=https://www.capetownetc.com/food-and-drink/cape-town-brews-success-named-one-of-worlds-top-cities-for-coffee/|загаловак=Cape Town brews success: Named one of world's top cities for coffee|выдавецтва=Cape Town ETC|дата публікацыі=04.05.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.tasafaris.com/blog/cape-towns-coffee-culture/|загаловак=Cape Town's Coffee Culture|выдавецтва=Timeless Africa Safaris}}</ref> й вядомы як міжнародная кававая сталіца<ref>{{спасылка|спасылка=https://thisis.capetown/blog/no-sleep-for-cape-towns-thriving-coffee-culture/|загаловак=No Sleep for Cape Town’s Thriving Coffee Culture|выдавецтва=This is Cape Town}}</ref><ref name="Coffee culture" >{{спасылка|спасылка=https://www.capetownccid.org/news/coffee-culture-flourishes-downtown-cape-town|загаловак=Coffee culture flourishes in downtown Cape Town|выдавецтва=CCID|дата публікацыі=26.02.2021}}</ref>. У 2024 годзе часопіс US Food & Wine усталяваў Кейптаўн на 9-ы радок у сусьветным сьпісе якасьці кавы<ref name="BrewsSuccess" />. Truth Coffee, разьмешчаная ў цэнтры гораду, была названая найлепшай кавярняй сьвету ў 2015 і 2016 гадах паводле Daily Telegraph<ref name="Coffee culture" />. Espresso Lab у Ўудстаку заняла 11-е месца ў сьвеце й першае месца ў Афрыцы паводле зьвестак за 2025 год<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetownetc.com/world/you-can-visit-one-of-the-worlds-best-coffee-shops-right-here-in-cape-town/|загаловак=You can visit one of the world’s best coffee shops right here in Cape Town|выдавецтва=Cape Town ETC|дата публікацыі=09.05.2025}}</ref>. == Гарады-сябры == * [[Антвэрпэн]], [[Бэльгія]] * [[Хайфа]], [[Ізраіль]] * [[Гуанчжоў]], [[Кітай]] * [[Аахэн]], [[Нямеччына]] * [[Санкт-Пецярбург]], [[Расея]] * [[Бангкок]], [[Тайлянд]] * [[Ніцца]], [[Францыя]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.capetown.gov.za/ Афіцыйны сайт гораду]. * [http://www.capetown.travel/ Афіцыйны турыстычны сайт гораду]. * [https://web.archive.org/web/20111209091651/http://proyuar.ru/capetown Кейптаўн], на сайце прысьвечынаму ПАР. [[Катэгорыя:Гарады Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] 6gagnt6g915vuvldenr73m8dgq2l71x 2674592 2674586 2026-06-17T22:04:06Z Dymitr 10914 /* Эканоміка */ артаграфія 2674592 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Кейптаўн |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Кейптаўну |Назва на мове краіны = |Код мовы назвы краіны = |Краіна = Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка |Герб = Capetown coa.jpg |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = 1652 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Правінцыя |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капская]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = Мэр |Кіраўнік = |Плошча = 2454.72 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = +2 |Летні час = |Сьпіс тэлефонных кодаў = |Тэлефонны код = +2721 |Паштовыя індэксы = 7700 да 8099 |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = Cape_Town_Montage.png |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўднёвае |Шырата градусаў = 33 |Шырата хвілінаў = 55 |Шырата сэкундаў = 31 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 18 |Даўгата хвілінаў = 25 |Даўгата сэкундаў = 26 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = http://www.capetown.gov.za/ }} '''Кейптаўн''' ({{мова-en|Cape Town}}, {{мова-af|Kaapstad}}, {{мова-xh|iKapa}}) — другі паводле колькасьці насельніцтва горад у [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыцы]]<ref name="statssa">[https://web.archive.org/web/20130825124835/http://www.statssa.gov.za/Publications/P03011/P030112007.pdf «Community Survey, 2007: Basic Results Municipalities»] (PDF). Statistics South Africa.</ref>, сталіца [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]], разьмешчаны ў [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]]. Разьмешчаны на паўднёвым захадзе краіны, недалёка ад [[Мыс Добрай Надзеі|Мыса Добрай Надзеі]]. Дзякуючы таму, што ў горадзе месьціцца нацыянальны парлямэнт, Кейптаўн ёсьць заканадаўчай сталіцай краіны. Горад ёсьць часткай гарадзкога муніцыпалітэту. Ён славіцца сваёй гаваньню, а таксама сваім натуральным [[Капскае расьліннае царства|Капскім расьлінным царствам]]. Акрамя таго, сярод вядомым славутасьцяў гораду варта вызначыць [[Сталовая гара|Сталовую гару]], мыс Добрай Надзеі й [[Кейп-Пойнт]]. Кейптаўн зьяўляецца адным з самых прыхожых гарадоў і самым папулярным турыстычным месцам у Афрыцы<ref>[http://www.expatcapetown.com/why-cape-town.html «Why Cape Town is one of the Best Tourist and Expat Destinations»]. Expat Cape Town</ref>. Разьмешчаны на беразе затокі [[Тэйбл-Бэй]], Кейптаўн быў першапачаткова пабудаваны галяндзкай Ост-Індзкай кампаніяй, як месца забесьпячэньне харчаваньнем галяндзкіх караблёў, якія трымалі шлях ва [[Усходняя Афрыка|Ўсходнюю Афрыку]], [[Індыя|Індыю]] й [[Далёкі Ўсход]]. Падчас прыбыцьця [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]] 6 красавіка 1652 году было створана першае сталае эўрапейскае селішча ў Паўднёвай Афрыцы. Кейптаўн хутка перарос сваё першапачатковае прызначэньне, як першы эўрапейскі фарпост, стаўшы эканамічным і культурным цэнтрам [[Капская калёнія|Капскай калёніі]]. Да [[Вітватэрсрандзкая залатая ліхамака|Вітватэрсрандзкай залатой ліхамакі]] й разьвіцьцю [[Яганэсбург]]у, Кейптаўн быў найбуйнейшым горадам у Паўднёвай Афрыцы. Сёньня гэта адзін з самых шматнацыянальных гарадоў у сьвеце, што адлюстроўвае ягоную ролю як асноўнага месца для прыбыцьця імігрантаў і іншаземцаў у Паўднёвую Афрыку. На 2021 год насельніцтва гораду, паводле ацэнак, складала {{лік|3776313}} чалавек. Кейптаўн займае плошчу ў 2455 км², што зьяўляецца большым, чым іншыя паўднёваафрыканскія гарады, у выніку параўнальна нізкай шчыльнасьці насельніцтва, бо ў горадзе на 1 км² прыходзіцца 1425 жыхароў. == Гісторыя == [[Файл:Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg|значак|зьлева|Прыбыцьцё [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]].]] Пэўных зьвестак аб тым, калі тут зьявіліся першыя людзкія селішчы, няма. Самыя раньнія археалягічныя знаходкі (пячора Пірс-Кейв, побач Фіш-Хукам) адносяцца да часу прыкладна 12 000 гадоў назад. Аб раньняй гісторыі гэтага рэгіёна вядома мала. Першыя пісьмовыя сьведчаньні датуюцца 1486 годам, калі мыс Добрай Надзеі наведаў [[Партугалія|партугалец]] [[Барталамеў Дыяш]]. [[Вашку да Гама]] таксама абмінуў мыс у 1497 годзе, але рэгулярныя кантакты з эўрапейцамі пачаліся толькі пасьля прыбыцьця [[Ян ван Рыбээк|Яна ван Рыбээка]] ў 1652 годзе. Рыбээк працаваў на Галяндзкую Ост-Індзкую кампанію ({{мова-nl|Verenigde Oost-indische Companie}}) і павінен быў забясьпечыць стаянку для яе суднаў на шляху ў Эўропу. Ускраек Паўднёвай Афрыкі ў той час засялялі ў першую чаргу гатэнтоты, з усходу надыходзілі каса — народ, які адносіцца да сям’і банту. У пачатковы пэрыяд горад рос павольна, бо адчуваўся недахоп працоўнай сілы. Каб папоўніць яго, галянцды пачалі імпарт [[рабагандаль|рабоў]] з [[Інданэзія|Інданэзіі]] і [[Мадагаскар]]у. Многія з гэтых рабоў уліліся ў каляніяльнае грамадзтва, а нашчадкі ад зьмяшаных шлюбаў інданэзійцаў, эўрапейцаў і мясцовага насельніцтва ўтварылі некалькі адмысловых этнічных групаў, якія завуцца «[[каляровыя (Паўднёвая Афрыка)|каляровыя]]», прычым [[капскія каляровыя]] вылучаюцца ў адмысловую падгрупу. У 1795 годзе [[Вялікабрытанія|брытанскія]] войскі захапілі горад пасьля [[Бітва пры Мэйзэнбэрзе|бітвы пры Мэйзэнбэрзе]]. Паводле ўмоваў мірнай дамовы, заключанага пасьля вайны ў 1803 годзе, Капстад быў вернуты галяндцам, аднак у тым жа годзе канфлікт аднавіўся, і ў 1806 годзе брытанцы пасьля [[бітва пры Блаўбэрзе|бітвы пры Блаўбэрзе]] ізноў захапілі Каап. Паводле мірнай дамовы 1814 году гэты рэгіён стаў неад’емнай часткай [[Брытанская імпэрыя|Брытанскай імпэрыі]]. Тэрыторыя, падуладная брытанцам, расла, і была створана [[Капская калёнія]], сталіцай якой стаў Кейптаўн. [[Файл:Adderley Street, Cape Town, looking NE - ca. 1897.jpg|значак|зьлева|Вуліца Адэрдлей у1897 годзе была асноўнай гандлёвым цэнтрам гораду.]] Адкрыцьцё [[алмаз]]ных радовішчаў у [[Заходні Грыкваленд|Заходнім Грыквалендзе]] і [[золата|залатых]] пакладаў на [[Вітватэрсранд]]зе (поруч цяперашняга [[Яганэсбург]]у) у 1869 годзе прывяло да пачатку [[Паўднёваафрыканская залатая ліхаманка|залатой ліхаманкі]] і імклівага росту Яганэсбургу за кошт прытоку імігрантаў. Акрамя таго, пачаліся трэнні паміж [[буры|бурскімі]] дзяржавамі, створанымі падчас [[Вялікі Трэк|Вялікага Трэка]] і якія адчулі прыток замежнікаў-[[ойтляндэр]]аў), і брытанскай каляніяльнай адміністрацыяй. Кульмінацыяй гэтага канфлікту стала [[Англа-бурская вайна (1899—1902)|Англа-бурская вайна]]. Перамогшы бурскія дзяржавы ([[Аранжавая Свабодная дзяржава|Аранжавую рэспубліку]] і [[Трансвааль]]) і ўмацаваўшы кантроль над здабычай золата і алмазаў, ангельцы аб’ядналі бурскія рэспублікі з Капскай калёніяй і брытанскім жа валоданьнем [[Наталь]], стварыўшы [[Паўднёва-Афрыканскі Зьвяз]]. ПАЗ быў абвешчаны ў 1910 годзе, і Кейптаўн стаў яго заканадаўчай сталіцай; гэтую функцыю ён захаваў і пасьля таго, як у 1961 годзе была створаная [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка]]. У 1948 годзе на выбарах перамагла [[Нацыянальная партыя]], якая абяцала ўвесьці [[сэгрэгацыя|сэгрэгацыю]] па расавай прыкмеце, вядомую як [[апартэід]]. Паводле Закона аб групавых вобласьцях, прадмесьці са зьмяшаным насельніцтвам павінны былі быць альбо вычышчаныя ад «незаконна» жыўшых там жыхароў, альбо зусім зьнесеныя. У сувязі з гэтай кампаніяй вялікую вядомасьць атрымала кейптаўнская [[Шостая акруга]], разбураная ў 1965 годзе. Паколькі гэтая зона была абвешчаная раёнам для белых, больш 60 000 чорных жыхароў былі прымусова выселеныя<ref>{{Спасылка|url=http://www.southafrica.info/ess_info/sa_glance/history/districtsix.htm|publisher=SouthAfrica.info|загаловак=Recalling District Six}}</ref>. У эпоху апартэіду перавага пры найманьні на працу ў Кейптану па законе аддавалася каляровым, а ня чорным. У Кейптаўне жылі шматлікія барацьбіты з апартэідам; частка зь іх (у тым ліку [[Нэльсан Мандэла]]) потым утрымоўваліся ў турме на высьпе [[Робэн]], адлеглым на 10 км ад кейптаўнскага берага. 11 лютага 1990 году Мандэла, празь некалькі гадзінаў пасьля выхаду з турмы, вымавіў знакамітую прамову з балькона [[Кейптаўнская ратуша|Кейптаўнскай ратушы]]. Пасьля таго як апартэід быў адменены ў 1994 годзе, Кейптаўну прыйшлося сутыкнуцца з мноствам праблем, уключаючы [[ВІЧ]] і [[СНІД]], [[сухоты]] і [[злачыннасьць]], у тым ліку зьвязаныя з [[наркотыкі|наркотыкамі]]. У тым жа час у эканоміцы гораду назіраецца сапраўдны бум, асабліва за кошт [[турызм]]а і рынка [[нерухомасьць|нерухомасьці]], які бурна расьце. Ад 2011 да 2018 году мэрам Кейптаўну была Патрысія дэ Ліль<ref>{{Спасылка|url=https://www.sahistory.org.za/people/patricia-de-lille|загаловак=Patricia De Lille | праект=South African History Online|мова=en|дата публікацыі=13 ліпеня 2024}}</ref>. == Геаграфія == [[Файл:Geological map of the Cape Peninsula and False Bay.png|значак|Геалягічная мапа [[Капскі паўвостраў|Капскага паўвострава]] і затокі [[Фолз-Бэй]].]] Цэнтар Кейптаўну разьмешчаны на паўночным ускрайку паўвострава [[Кейп]]. [[Сталовая гара]] ўзвышаецца над раёнам гораду вядомым як [[Сіці-Боўл]], і мае плято большае за 1000 м у вышыню, акружанае амаль вэртыкальнымі скаламі, як то [[пік Д’ябла]] й [[ільвіная галава]]. Паўвостраў складаецца з выскіх горных хрыбтоў на поўдзень у [[Атлянтычны акіян|Атлянтычнага акіяна]], сканчаючыся ў кропцы мыса. Ёсьць больш за 70 пікаў вышэй 1000 футаў у рамках афіцыйных межаў Кейптаўну. Шматлікія прадмесьці Кейптаўну разьмешчаныя на вялікай раўніне, якая злучае паўвостраў з мацерыком. === Клімат === [[Файл:Table Mountain Cape Town South Africa 19Mar2018 SkySat.jpg|значак|зьлева|Спадарожнікавы фатаздымак гораду ў трохвымернай плашчыні.]] Горад мае субтрапічны міжземнаморскі клімат паводле [[кліматычная клясыфікацыя Кёпэна|кліматычнай клясыфікацыі Кёпэна]], зь мяккай і вільготнай зімой і сухім і вельмі цёплым летам. У зімовы час, які доўжыцца з пачатку [[чэрвень|чэрвеня]] да канца [[жнівень|жніўня]], буйныя халодныя франты рухаюцца ад Атлянтычнага акіяна з моцнымі ападкамі й моцнымі паўночна-заходнімі вятрамі. Зімовыя месяцы прахалодная, зь сярэдняй тэмпэратурай мінімум 7.0&nbsp;°C і максымум 17,5&nbsp;°C<ref>[http://www.worldweather.org/035/c00138.htm «World Weather Information Service – Cape Town»]. worldweather.org</ref>. Вялікая частка гадавых ападкаў гораду назіраюцца ў зімовы час, але з-за горнага рэльефу места, колькасьць ападкаў у канкрэтных раёнах можа значна вар’іравацца. [[Ньюлэндс]], які месьціцца на поўдзень ад гораду, ёсьць самым вільготным прадмесьцем у Паўднёвай Афрыцы<ref>[https://web.archive.org/web/20100909000929/http://www.1stweather.com/regional/climate/index_climate.shtml 1stweather.com]</ref>. Даліны й прыбярэжныя раўніны маюць у сярэднім 515 мілімэтраў ападкаў у год, у той час у горных раёнах такі паказчык можа скласьці ў сярэднім 1500 мм у год. Лета, якое доўжыцца зь [[лістапад]]а па [[сакавік]], ёсьць цёплае й сухое. Паўвостраў атрымлівае частыя моцныя вятры з паўднёва-усходу, як то ў [[мыс Доктар|мысу Доктар]], таму што ветрам зьдзімаецца забруджваньне й чысьціцца паветра ў рэгіёне. Паўднёва-ўсходні вецер выкліканы з-за высокага ціску, які знаходзіцца ў паўднёвай частцы Атлянтычнага акіяна на захад ад Кейптаўну. Летнія тэмпэратуры мяккія, зь сярэднім максымумам 26,5&nbsp;°C. У Кейптаўну можа быць непрыемна горача, калі «горны вецер» дзьме з рэгіёну [[Кару]] пару тыдняў у лютым альбо пачатку [[сакавік]]а. Надвор’е ў Кейптаўне дзіўна падобна на [[Сан-Францыска]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111126003040/http://www.icp2012.com/index.php?bodyhtml=tour-weather.html «ICP 2012»]. ICP 2012.</ref><ref>[http://town.siegmann.org/cape-town-map/?pg=2 «Cape Town Map»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Town.Siegmann.org.</ref>, аднак Кейптаўн атрымлівае крыху больш гадзін сонечнага сьвятла, чым Сан-Францыска<ref>Weather2travel.com. [http://www.weather2travel.com/climate-guides/south-africa/cape-town.php «Cape Town Climate Guide, South Africa»]. Weather2Travel.com.</ref><ref>[http://www.weather2travel.com/climate-guides/united-states/california/san-francisco-ca.php «San Francisco Climate Guide, California»]. Weather2Travel.com.</ref>, некалькі менш ападкаў<ref>[http://news.bbc.co.uk/weather/forecast/81?&search=cape%20town&itemsPerPage=10&region=world «BBC Weather | Cape Town»]. BBC News</ref> і значна меншыя парывы вятроў<ref>[http://www.windfinder.com/report/san_francisco «Real time wind & weather report San Francisco Airport»]. Windfinder.</ref>. У Кейптаўне, аднак, прыкметна цяплей, зь сярэдняй гадавой тэмпэратуры навакольнага паветра ад 19&nbsp;°C, у параўнаньні ў Сан-Францыска гэты паказчык складае 13&nbsp;°C. {{Кліматычная інфармацыя | Назва_ў_родным_склоне = Кейптаўну | Крыніца = [http://old.weathersa.co.za/Climat/Climstats/CapeTownStats.jsp South African weather service], [http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/africa/sa_zi/cape_town_e.htm Hong Kong Observatory], [http://www.climatetemp.info/south-africa/cape-town.html Climate & Temperature] <!-- максымумы і мінімумы тэмпэратур --> | Студзень_абс_макс = 39 | Студзень_макс = 26.1 | Студзень_мін = 15.7 | Студзень_абс_мін = 7 | Люты_абс_макс = 38 | Люты_макс = 26.5 | Люты_мін = 15.6 | Люты_абс_мін = 6 | Сакавік_абс_макс = 41 | Сакавік_макс = 25.4 | Сакавік_мін = 14.2 | Сакавік_абс_мін = 5 | Красавік_абс_макс = 39 | Красавік_макс = 23.0 | Красавік_мін = 11.9 | Красавік_абс_мін = 2 | Травень_абс_макс = 34 | Травень_макс = 20.3 | Травень_мін = 9.4 | Травень_абс_мін = 1 | Чэрвень_абс_макс = 30 | Чэрвень_макс = 18.1 | Чэрвень_мін = 7.8 | Чэрвень_абс_мін = -1 | Ліпень_абс_макс = 29 | Ліпень_макс = 17.5 | Ліпень_мін = 7.0 | Ліпень_абс_мін = -1 | Жнівень_абс_макс = 32 | Жнівень_макс = 17.8 | Жнівень_мін = 7.5 | Жнівень_абс_мін = 0 | Верасень_абс_макс = 33 | Верасень_макс = 19.2 | Верасень_мін = 8.7 | Верасень_абс_мін = 0 | Кастрычнік_абс_макс = 37 | Кастрычнік_макс = 21.3 | Кастрычнік_мін = 10.6 | Кастрычнік_абс_мін = 1 | Лістапад_абс_макс = 40 | Лістапад_макс = 23.5 | Лістапад_мін = 13.2 | Лістапад_абс_мін = 4 | Сьнежань_абс_макс = 35 | Сьнежань_макс = 24.9 | Сьнежань_мін = 14.9 | Сьнежань_абс_мін = 6 | Год_абс_макс = 41 | Год_макс = 22.0 | Год_мін = 11.4 | Год_абс_мін = -1 <!-- сярэдняя тэмпэратура --> | Студзень_сяр = | Люты_сяр = | Сакавік_сяр = | Красавік_сяр = | Травень_сяр = | Чэрвень_сяр = | Ліпень_сяр = | Жнівень_сяр = | Верасень_сяр = | Кастрычнік_сяр = | Лістапад_сяр = | Сьнежань_сяр = | Год_сяр = <!-- тэмпэратура вады --> | Студзень_вады = | Люты_вады = | Сакавік_вады = | Красавік_вады = | Травень_вады = | Чэрвень_вады = | Ліпень_вады = | Жнівень_вады = | Верасень_вады = | Кастрычнік_вады = | Лістапад_вады = | Сьнежань_вады = | Год_вада = <!-- колькасьць ападкаў --> | Студзень_ападкі = 15 | Люты_ападкі = 17 | Сакавік_ападкі = 20 | Красавік_ападкі = 41 | Травень_ападкі = 69 | Чэрвень_ападкі = 93 | Ліпень_ападкі = 82 | Жнівень_ападкі = 77 | Верасень_ападкі = 40 | Кастрычнік_ападкі = 30 | Лістапад_ападкі = 14 | Сьнежань_ападкі = 17 | Год_ападкі = 515 <!-- вільготнасьць --> | Студзень_вільготнасьць = 71 | Люты_вільготнасьць = 73 | Сакавік_вільготнасьць = 77 | Красавік_вільготнасьць = 80 | Травень_вільготнасьць = 83 | Чэрвень_вільготнасьць = 83 | Ліпень_вільготнасьць = 83 | Жнівень_вільготнасьць = 82 | Верасень_вільготнасьць = 79 | Кастрычнік_вільготнасьць = 76 | Лістапад_вільготнасьць = 74 | Сьнежань_вільготнасьць = 71 | Год_вільготнасьць = }} === Флёра й фаўна === [[Файл:Peninsula Sandstone Fynbos - Cape Town 8.JPG|значак|Фінбаш у нацыянальным парку Сталовае гары.]] Горад месьціцца ў [[асяродак біяразнастайнасьці|асяродку біяразнастайнасьці]] ўва ўнікальным [[Капскае расьліннае царства|Капскім рэгіёне]], які мае адзін з самых высокіх узроўняў біяразнастайнасьці ў сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20121223125053/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Pages/Brochuresbooklets.aspx «Brochures, booklets and posters»]. Capetown.</ref><ref>Friedman, Barbara (14.05.2021). [https://web.archive.org/web/20210519021337/https://www.capetalk.co.za/articles/416381/cape-town-recorded-most-sightings-and-species-in-world-citynaturechallenge2021 «Cape Town recorded most sightings and species in world 2021 #CityNatureChallenge»]. Lifestyle.</ref>. Ахоўныя зоны ля гораду ёсьць аб’ектам [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]], і, паводле ацэнак, у рэгіёне [[Сталовая гара|Сталовай гары]] налічваецца каля 2200 відаў расьлінаў<ref>[https://web.archive.org/web/20120725080811/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Documents/Biodiversity_poster-CT_Unique_Biodiv_SPECIES_2011-02.pdf «Unique Biodiversity Poster»]. Capetown.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120112172911/http://www.capetown.travel/votefortablemountain/ «Vote for Table Mountain»]. Cape Town Tourism.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121210202319/http://www.southafricaholiday.org.uk/places/p_western_cape.htm «Western Cape»]. South Africa Holiday.</ref>, пры гэтым многія з гэтых відаў, у тым ліку вельмі шмат гатункаў [[пратэя]]ў, ёсьць эндэмічных для гор і больш нідзе не сустракаюцца<ref>A.G. Rebelo, C. Boucher, N. Helme, L. Mucina, M.C. Rutherford et al. 2006. Fynbos Biome, in: L. Mucina & M.C. Rutherford (eds). «The Vegetation of South Africa, Lesotho and Swaziland».</ref>. Агулам у рэгіёне маюцца сотні эндэмічных відаў<ref>[https://web.archive.org/web/20111101122444/http://www.capetown.gov.za/en/EnvironmentalResourceManagement/publications/Documents/Biodiv_fact_sheet_suppl_Endemic_spp_list_2010-03.pdf «Endemic Species of the city of Cape Town»]. Capetown.</ref>, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня. Гэтая велізарная відавая разнастайнасьць утварылася галоўным чынам таму, што горад унікальна разьмешчаны ў пункце канвэргенцыі некалькіх розных тыпаў глебаў і мікракліматаў<ref>Lemaire, Benny; Dlodlo, Oscar; Chimphango, Samson; Stirton, Charles; Schrire, Brian; Boatwright, James S.; Honnay, Olivier; Smets, Erik; Sprent, Janet; James, Euan K.; Muasya, Abraham M. (2015). [https://academic.oup.com/femsec/article/91/2/1/2467736 «Symbiotic diversity, specificity and distribution of rhizobia in native legumes of the Core Cape Subregion (South Africa)»]. FEMS Microbiology Ecology. 91 (2): 1—17. — doi:10.1093/femsec/fiu024. PMID 25764552.</ref><ref>Linder, H. P. (2003). [http://doi.wiley.com/10.1017/S1464793103006171 «The radiation of the Cape flora, southern Africa»]. Biological Reviews. 78 (4): 597—638. — doi:10.1017/S1464793103006171. PMID 14700393.</ref>. Сталовая гара мае незвычайна багатую біяразнастайнасьць. Ейная расьліннасьць складаецца пераважна зь некалькіх розных тыпаў унікальнага й багатага хмызьняку [[фінбош]]. Хуткі рост насельніцтва й разрастаньне гораду ахапілі вялікую частку гэтых [[экасыстэма]]ў. Такім чынам, у Кейптаўне зараз налічваецца больш за 300 відаў расьлінаў, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня, і 13 відаў, якія ўжо вымерлі. [[Капскі паўвостраў]], які цалкам знаходзіцца ў межах гораду, мае найвышэйшую канцэнтрацыю відаў, якія знаходзяцца пад пагрозай зьнікненьня, сярод усіх кантынэнтальных тэрыторыяў эквівалентнага памеру ў сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20130825180525/http://perceval.bio.nau.edu/downloads/grail/climate_seminar/section2/Hannah_etal05.pdf «The View from The Cape: Extinction Risk, Protected Areas, and Climate Change»]. BioScience.</ref> . Некаторыя з гэтых відаў здолелі захавацца толькі на збочынах дарогаў, ходніках і спартовых пляцоўках. Астатнія экасыстэмы часткова ахоўваюцца чалавекам, дзякуючы стварэньня больш за 30 запаведнікаў, самы вялікі зь якіх [[Сталовая гара (нацыянальны парк)|нацыянальны парк Сталовая гара]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120605084259/http://www.nature-reserve.co.za/cape-peninsula-national-park.html «Table Mountain National Park»]. Nature Reserve.</ref>. == Эканоміка == [[Файл:Cape Town CBD.jpg|значак|Бізнэсовы раён у Кейптаўне.]] Кейптаўн зьяўляецца эканамічным цэнтрам [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]], другім галоўным эканамічным цэнтрам у Паўднёвай Афрыцы й трэцім асноўным эканамічным горадзе [[Афрыка|Афрыкі]]. Горад выступае ў якасьці рэгіянальнага цэнтра вытворчасьці ў Заходняй Капскай правінцыі. Значная прысутнасьць дзяржавы ў горадзе, як то разьмяшчэньне у сталіцы Заходняй Капскай правінцыі нацыянальнага парлямэнта, прывяло да павелічэньня даходаў і росту ў галінах, якія абслугоўваюць урад. У Кейптаўне праводзіцца мноства канфрэнцыяў, у прыватнасьці, у горадзе ў 2003 годзе быў адчынены [[Міжнародны канфэрэнц-цэнтар у Кейптаўне|Міжнародны канфэрэнц-цэнтар]]. У Кейптаўне ў апошні час назіраецца бум нерухомасьці й будаўнічага рынку, гэта зьвязана зь нядаўнім правядзеньнем [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|чэмпіянату сьвету па футболе]] ў 2010 годзе, а таксама праз павялічаны попыт на лецішчы, дзе многія людзі селяцца на сталае жыцьцё. Цэнтральны бізнэсовы раён знаходзіцца пад шырокай праграмай абнаўленьня гораду, паводле якога плянуецца пабудаваць шматлікія новыя будынкі й рэканструяваць старыя<ref>[https://web.archive.org/web/20070520062617/http://www.capetown.gov.za/econstats/econrep.asp Capetown.gov.za]</ref>. [[Файл:Central Cape Town.jpg|значак|зьлева|Відарысы бізнэсовага раёну.]] Кейптаўн мае чатыры буйныя камэрцыйныя вузлы, як то Цэнтральны бізнэсовы раён, якія зьмяшчае большасьць працоўных месцаў і офісных памяшканьняў, [[Цэнтуры Сіці]], [[Бэлвіл]] і [[Клермонт]], добра вядомыя сваімі офісамі й штаб-кватэрамі карпарацыяў. Большасьць кампаніяў, якія маюць уласныя сядзібы ў горадзе, працуюць у сфэрах страхаваньня, ёсьць розьнічныя групамі, выдавецтвамі, дамамі дызайну, суднаходнымі кампаніямі, нафтахімічнымі кампаніямі, архітэктурнымі й рэклямнымі агенцыямі. Большая частка тавараў праходзіць праз [[порт Кейптаўну]] альбо [[міжнародны аэрапорт Кейптаўну]]. Большасьць буйных суднабудаўнічых прадпрыемстваў маюць свае офісы й вытворчыя лякацыі ў Кейптаўне<ref>[https://web.archive.org/web/20170106214500/http://www.southafricanboatbuilders.co.za/ «South African Boatbuilders Business Council»].</ref>. Правінцыя зьяўляецца таксама цэнтрам разьвіцьця энэргетыкі для краіны зь існай [[Кёбэрская АЭС|Кёбэрскай АЭС]], якая забесьпячвае энэргіяй патрэбы Заходняга мыса. У апошні час дасьледнікі выявілі запасы [[нафта|нафты]] й [[прыродны газ|прыроднага газу]] ля ўзьбярэжжа ў Атлянтычным акіяне<ref>[https://web.archive.org/web/20090103185805/http://www.dme.gov.za/ «South African Department of Minerals and Energy»].</ref>. Кейптаўн зьяўляецца цэнтрам сфэры [[інфармацыйныя тэхналёгіі|ІТ-індустрыі]] ў Афрыцы. Павелічэньне прыбыткаў на 8,5% у 2010 годзе, зрабіла гэтую галіну прамысловасьці больш важнай для эканомікі гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20110822051320/http://www.capegateway.gov.za/eng/pubs/news/2007/mar/154622 «Cape Town Leads In Information Technology»].</ref>. === Турызм === [[Файл:Clifton Beachs.jpg|значак|Пляжы Кліфтану ўважаюцца аднымі з найлепшых у Кейптаўне.]] [[Заходне-Капская правінцыя]] ўважаецца за вельмі важны турыстычны рэгіён Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі. Турыстычная індустрыя фармуе 9,8% ВУП правінцыі й забясьпечвае працай 9,6% ад усяго ліку працоўнай сілы<ref>{{кніга|спасылка=http://www.capetownroutesunlimited.org/ctru/action/media/downloadFile?media_fileid=18219|загаловак=Annual Report 2010|выдавецтва=Cape Town Routes Unlimited|isbn=0-621-35496-1}}</ref>. У 2024 годзе Кейптаўн быў набольшы турыстычны сэзон у сваёй гісторыі. Больш як 2,4 мільёнаў турыстаў наведалі горад, выдаткаваўшы блізу 25 мільярдаў [[паўднёваафрыканскі ранд|рандаў]] і падтрымаўшы працоўнымі месцамі больш за 106 тысячаў чалавек, то бок каля 7% ад агульнай занятасьці ў горадзе. Кейптаўн мае прамыя спалучэньні з 31 міжнародным напрамкам, з 226 міжнароднымі рэйсамі штотыдзень у пік турыстычнага сэзону<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetownetc.com/news/ctt-injects-24-5bn-sustains-jobs/|загаловак=How many jobs does tourism create in Cape Town?|выдавецтва=Cape Town ETC|дата публікацыі=03.09.2025}}</ref>. [[Файл:Ciudad del Cabo, Kirstenbosch NBG 29.jpg|значак|зьлева|Выгляд на [[Сталовая гара|Сталовую гару]] з батанічнага саду [[Кірстэнбос]].]] Места ёсьць папулярным турыстычным напрамкам ня толькі ў ПАР, але й у [[Афрыка|Афрыцы]] агулам. Гэта часткова тлумачыцца ягоным мяккім кліматам, цікавай прыродай, прыбярэжнай геаграфіяй і добра разьвітаю інфраструктурай. У горадзе ёсьць некалькі вядомых прыродных славутасьцяў, якія прыцягваюць турыстаў, найперш гэта [[Сталовая гара]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.thecape.org/|загаловак=Table Mountain Aerial Cableway|копія=https://web.archive.org/web/20141218093401/http://thecape.org/|дата копіі=18.12.2014}}</ref>, якая ёсьць часткай Нацыянальнага парку Стловай гары. На вяршыню гары можна ўзьняцца пехатою або канатнай дарозе. Мыс [[Кейп-Пойнт]] ёсьць выступам на канцы паўвострава Кейп<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.capepoint.co.za|загаловак=Cape Point|выдавецтва=Cape Point|копія=https://web.archive.org/web/20110928071905/http://www.capepoint.co.za/|дата копіі=28.09.2011}}</ref>. Шмат турыстаў таксама едуць вузкаю дарогаю, якая зьвязвае [[Ноордгук]] з [[Гаўт-Бэй|Гаўт-Бэем]] і адкрывае віды на Атлянтычны акіян і навакольныя горы. Можна таксама пад’ехаць або ўзьняцца пешшу на Сыгнал-Гіл, каб пабачыць бліжэй бізнэсовы цэнтар места, [[Сіці-Боўл]] і Сталовую гару<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.vibescout.com/za/post/botanical-gardens|загаловак=South Africa National Botanical Gardens|выдавец=Vibescout.com. Retrieved|копія=https://web.archive.org/web/20171006211524/https://www.vibescout.com/za/post/botanical-gardens|дата копіі=06.10.2017}}</ref>. Турыстычныя пляжы Кейптаўну таксама вельмі папулярныя й сярод мясцовых жыхароў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.safarinow.com/destinations/cape-town/places.aspx?tid=2|загаловак=Beaches, Cape Town, South Africa|выдавецтва=Safarinow.com|копія=https://web.archive.org/web/20150903214936/http://www.safarinow.com/destinations/cape-town/places.aspx?tid=2|дата копіі=03.09.2015}}</ref>. За адзін дзень можна наведаць некалькі розных пляжаў, кожны зь якіх мае свае асаблівасьці. Абодва ўзьбярэжжы папулярныя, але пляжы ў заможным [[Кліфтан (ПАР)|Кліфтане]] й на іншай частцы Атлянтычнага ўзьбярэжжа лепш абсталяваныя, гэтак уздоўж Біч-Роўд разьмешчаныя рэстараны й кавярні. Атлянтычнае ўзьбярэжжа, вядомае як Кейптаўнская Рывіера, уважаецца за адзін з найпрыгажэйшых маршрутаў у краіне. У Гаўт-Бэй можна трапіць таксама дарогаю з даліны Канстанцыі, праз горы на паўночны ўсход, і маляўнічай дарогай [[Чапманз-Пік]] з жылога прадмесьця Ноордгук, што ў раёне [[Фолз-Бэй]] на паўднёвы ўсход<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.excessodebagagem.com.br/o-que-fazer-em-cape-town-principais-pontos-turisticos/|загаловак=Cape Town: Chapman’s Peak Drive|копія=https://web.archive.org/web/20200727061636/https://www.excessodebagagem.com.br/o-que-fazer-em-cape-town-principais-pontos-turisticos/|дата копіі=27.07.2020}}</ref>. Пляж Боўлдэрз ля Сайманзтаўну вядомы тым, што там жыве калёнія [[афрыканскі пінгвін|афрыканскіх пінгвінаў]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.simonstown.com/tourism/penguins/penguins.htm|загаловак=The African Penguin|выдавецтва=Simonstown.com|копія=https://web.archive.org/web/20131102120851/http://simonstown.com/tourism/penguins/penguins.htm|дата копіі=02.11.2013}}</ref>. [[Файл:Boulders Beach 2019 2.jpg|значак|[[Афрыканскі пінгвін|Афрыканскія пінгвіны]] на пляжы Кейптаўну.]] Горад мае багатую гісторыю й некалькі значных культурных славутасьцяў. У цэнтры Кейптаўну месьцяцца тэатры Артскейп і Фугард, будынак парлямэнту, музэі й плянэтарыюм Ізыка, Нацыянальная галерэя Паўднёвай Афрыкі, [[замак Добрай Надзеі]] й найстарэйшы парк краіны [[Кампаніз-Гардэн]]. У цэнтры таксама маюцца мноства кавярняў і рэстаранаў з разнастайнай мясцовай кухняй. Яшчэ адной знакамітасьцю места, якая папулярная сярод наведнікаў гораду, ёсьць шматфункцыянальны комплекс [[ВА-Ўотэрфронт]], пабудаваны на частцы докаў порту Кейптаўну. Гэта таксама адзін з найпапулярнейшых гандлёвых цэнтраў, зь некалькімі сотнямі крамаў і акіянарыюмам<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.waterfront.co.za/|загаловак=V&A Waterfront|выдавецтва=Waterfront.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20131109225059/http://www.waterfront.co.za/|дата копіі=09.11.2013}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Ingrid Sinclair|спасылка=http://www.aquarium.co.za|загаловак=Two Oceans Aquarium Cape Town, South Africa|выдавецтва=Aquarium.co.za|дата публікацыі=30.09.2011|копія=https://web.archive.org/web/20110928234331/http://www.aquarium.co.za/|дата копіі=28.09.2011}}</ref>. На тэрыторыі гэтага комплексу знаходзіцца станцыя, зь якой выпраўляюцца паромы на востраў [[Рабэнайлянд]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.robben-island.org.za|загаловак=Robben Island Museum|выдавецтва=Robben-island.org.za|дата публікацыі=02.05.2011|копія=https://web.archive.org/web/20111004093643/http://info@robben-island.org.za/|дата копіі=04.10.2011}}</ref>. Адсюль паромам можна таксама трапіць у Гаўт-Бэй, Сайманзтаўн і да калёніяў марскіх каткоў. У межах мэтраполіі найбольш папулярнымі раёнамі для пражываньня турыстамі ёсьць [[Кампс-Бэй]], Сі-Пойнт, ВА-Ўотэрфронт, цэнтральны бізнэсовы раён, Гаўт-Бэй, Канстанцыя, [[Рондэбос]], Ньюлэндс і [[Самэрсэт-Ўэст]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.capetown-direct.com/article/cape-town-tourism-statistics|загаловак=Cape Town Tourism Statistics|выдавецтва=Cape Town Direct|копія=https://web.archive.org/web/20061107151526/http://www.capetown-direct.com/article/cape-town-tourism-statistics|дата копіі=07.11.2006}}</ref>. У лістападзе 2013 году Кейптаўн быў прызнаны найлепшым горадам сьвету ў выданьні газэты [[Daily Telegraph]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/10476790/Telegraph-Travel-Awards-2013-Favourite-cities.html|загаловак=Telegraph Travel Awards 2013: Favourite cities|выдавец=The Daily Telegraph|дата публікацыі=27.11.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131202182330/http://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/10476790/Telegraph-Travel-Awards-2013-Favourite-cities.html|дата копіі=02.12.2013}}</ref>. Кейптаўн прапануе турыстам шырокі выбар паветраных, наземных і марскіх прыгодніцкіх заняткаў, як то палёты гэлікоптэрам, [[параплянэрызм]] і [[скайдайвінг]], сноркелінг і [[падводнае плаваньне]], марскія падарожжы, рыбалавецтва, паходы, маўнтын-байкінг і скалалажаньне. [[Сэрфінг]] папулярны на абодвух узьбярэжжах. Тут таксама ладзяцца прафэсійныя спаборніцтвы ў гэтым відзе спорту. У горадзе таксама ёсьць мясцовы й міжнародны рэкрэацыйны скуба-турызм<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetown.travel/cape-town-adventure/|загаловак=Cape Town Tourism capetown.travel|выдавец=Cape Town Tourism capetown|копія=https://web.archive.org/web/20191226144422/https://www.capetown.travel/cape-town-adventure/|дата копіі=26.12.2019}}</ref>. Гарадзкія ўлады шчыльна супрацоўнічаюць з арганізацыяй Кейптаўнскага турызму, якая адказная за прасоўваньне турызму. Як афіцыйная агенцыя ў маркетынгу турыстычнага напрамку, яна мае мандат ад гораду прадстаўляць і прасоўваць Кейптаўн як прывабны турыстычны напрамак на ўнутраным і міжнародным рынках. Арганізацыя таксама адсочвае й публікуе паказьнікі, павязаныя з гарадзкім турызмам, што робіць у сваёй штогадовай анлайн-справаздачы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.citysightseeing.co.za/blog/entry/tenant-of-the-month-cape-town-tourism|загаловак=Tenant of the month: Cape Town Tourism|выдавецтва=citysightseeing.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20160604161411/https://www.citysightseeing.co.za/blog/entry/tenant-of-the-month-cape-town-tourism|дата копіі=04.06.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fin24.com/Companies/TravelAndLeisure/CT-Tourism-celebrates-tenth-birthday-20141103|загаловак=CT Tourism celebrates tenth birthday|выдавецтва=Fin24|копія=https://web.archive.org/web/20160604100137/http://www.fin24.com/Companies/TravelAndLeisure/CT-Tourism-celebrates-tenth-birthday-20141103|дата копіі=04.06.2016}}</ref>. Частка фінансаваньня агенцыі трапляе зь мескага бюджэту, а астатняя частка ёсьць сяброўскімі ўкладкамі й уласнымі прыбыткамі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.news24.com/Travel/South-Africa/Cape-Town-Tourism-dealt-budget-cut-blow-20121019|загаловак=Cape Town Tourism dealt budget cut blow|выдавецтва=News24|копія=https://web.archive.org/web/20161220064600/http://www.news24.com/Travel/South-Africa/Cape-Town-Tourism-dealt-budget-cut-blow-20121019|дата копіі=20.12.2016}}</ref>. Урад [[Трыстан-да-Куньня]] валодае й кіруе жыльлёвым аб’ектам у Кейптаўне, які прапануе зьніжаныя тарыфы для жыхароў Трыстан-да-Куньні<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.tristandc.com/visitsaccommodation.php|загаловак=Tristan da Cunha Accommodation|выдавецтва=Tristan da Cunha Government & Tristan da Cunha Association|копія=https://web.archive.org/web/20200221135726/https://www.tristandc.com/visitsaccommodation.php|дата копіі=21.02.2020}}</ref>. Транспартная сыстэма Кейптаўну зьвязвае яго з астатняй Паўднёвай Афрыкай; горад служыць брамай да іншых напрамкаў у межах правінцыі. Вінаградныя рэгіёны Кейп-Вайнлэндс, асабліва гарады [[Стэленбос]], [[Паарль]] і [[Франсгук]], ёсьць папулярнымі аднадзённымі маршрутамі дзеля агляду вінаграднікаў і дэгустацыі мясцовых вінаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.tourismcapewinelands.co.za/|загаловак=Cape Winelands|выдавецтва=Tourismcapewinelands.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20040924231340/http://www.tourismcapewinelands.co.za/|дата копіі=24.09.2004}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.winelands.co.za|загаловак=The Western Cape wine lands|выдавецтва=Winelands.co.za|копія=https://web.archive.org/web/20140214131214/http://www.winelands.co.za/|дата копіі=14.02.2014}}</ref>. == Адукацыя == [[Файл:UCT Upper Campus landscape view.jpg|значак|зьлева|Кампус [[Кейптаўнскі ўнівэрсытэт|Кейптаўнскага ўнівэрсытэту]] на тле [[пік Д’ябла|піку Д’ябла]].]] Пачатковыя і сярэднія школы ў Кейптаўне кіруюцца дэпартамэнтам адукацыі [[Заходне-Капская правінцыя|Заходне-Капскай правінцыі]]. Гэты дэпартамэнт мае сем аддзелаў, чатыры зь якіх занятыя кіраваньнем розных акругаў гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20080409162520/http://wced.wcape.gov.za/operations/emdc_links.html «Education Management and Development Centres (EMDCs)»]. Western Cape Education Department.</ref>. Акрамя дзяржаўных у Кейптаўне працуюць шмат прыватных школаў, як рэлігійных, гэтак і людзкіх. Добра разьвітая і сыстэма вышэйшай адукацыі. Гэтак у Кейптаўне месьцяцца тры дзяржаўныя ўнівэрсытэты, як то [[Кейптаўнскі ўнівэрсытэт]], [[Заходне-Капскі ўнівэрсытэт]] і [[Тэхналягічны ўнівэрсытэт Капскага паўвострава]]. [[Стэленбоскі ўнівэрсытэт]] не базуецца ў горадзе, але мае галоўны кампус і адміністрацыйныя будынкі за 50 кілямэтраў ад [[Сіці-Боўл]]. Некаторыя кампусы ўнівэрсытэту, як то Тайгербэрскі факультэт мэдыцыны і мэдычных навук і бізнэсовы парк Бэлвіл, месьцяцца на паўночным захадзе ў мястэчку [[Бэлвіл]]. Кейптаўнскі і Стэленбоскі ўнівэрсытэты займаюць лідуючыя пазыцыі ў краіне. Шмат у чым гэта павязана з значнымі фінансавымі ўкладамі ў гэтыя ўстановы як дзяржаўным, гэтак і прыватным сэктарам. Навучаньне ў Кейптаўнскім унівэрсытэце адбываецца на [[ангельская мова|ангельскай мове]]. У ім вучацца больш за 21 тысяч студэнтаў, а сама ўстанова адукацыі ёсьць адной з найлепшых у Афрыцы зьяўляючыся адзіным афрыканскім унівэрсытэтам, які ўвайшоў у сьпіс 200 найлепшых унівэрсытэтаў сьвету<ref>[https://web.archive.org/web/20100220022353/http://www.topuniversities.com/university/98/university-of-cape-town «University of cape town»]. Top Universities.</ref>. [[Тэхналягічны ўнівэрсытэт Капскага паўвострава]] быў утвораны 1 студзеня 2005 году, калі дзьве асобныя ўстановы [[Кейп-Тэхнікон]] і [[Тэхнікон паўвострава]] былі аб’яднаныя. Новы ўнівэрсытэт прапануе адукацыю пераважна на ангельскай мове, але можна атрымаць адукацыі на любой іншай дзяржаўнай мове. Акрамя ўнівэрсытэтаў у Кейптаўне і ваколіцах працуюць некалькі каледжаў. У тым ліку Кейптаўнскі, Фолз-Бэйскі і Нортлінкаўскі каледжы. Кейптаўн таксама стаў папулярным месцам навучаньня замежных студэнтаў. Маюцца шмат прапановаў у сэмэстравых, летніх, кароткатэрміновых праграмаў і праграмаў стажыроўкі ў партнэрстве з унівэрсытэтамі Кейптаўну як шанец для замежных студэнтаў атрымаць дадатковую адукацыю. == Дэмаграфія == [[Файл:Cape Town 2001 dominant language map.svg|значак|200пкс|Мапа, якая паказвае выкарыстаньне моваў {{легенда|#8dd3c7|[[Афрыкаанс]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#ffffb3|[[Ангельская мова]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#fb8072|[[Коса (мова)|Коса]]|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}} {{легенда|#d0d0d0|Няма дамінантнай|border=#990|borderwidth=2px|padding=0}}]] Па дадзеных 2021 году насельніцтва горадзкой муніцыпальнай вобласьці склала {{лік|3776313}} чалавек. У горадзе жывуць трохі больш за 759 тысячаў фармальных хатніх гаспадарак, зь якіх 94,4% ня выязжаюць з тэрыторыі муніцыпалітэту, 80,1% выкарыстоўваюць [[электрычнасьць]] у якасьці асноўнай крыніцы [[энэргія|энэргіі]], 16,1% ёсьць складзеная з аднаго чалавека. Каляровае насельніцтва складае 48,13% насельніцтва, [[мурыны]] складаюць 31% насельніцтва, белыя — 18,75%, [[азіяты]] — 1,43%. У 1944 годзе 47% насельніцтва гораду было прадстаўнікамі белай расы, 46% зьмешанымі, то бок каляровымі, 6% прыпадала на мурынаў і 1% на азіятаў<ref>Rebekah Lee (2009). [http://books.google.com/books?id=XcoGX3WPu7wC&pg=dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false «African women and apartheid: migration and settlement in urban South Africa»]. I.B. Tauris. p. 205. {{ISBN|1-84511-819-7}}</ref>. 46,6% насельніцтва знаходзіцца ўва ўзросьце да 24 гадоў, у той час як 5% — больш за 65-гадовы ўзрост. Сярэдні ўзрост у горадзе складае 26 гадоў. На кожныя 100 жанчынаў прыпадае 92,4 мужчынаў. 19,4% жыхароў гораду ёсьць беспрацоўнымі, 58,3% беспрацоўных складаюць чорныя, 38,1% зь іх каляровыя, 3,1% — белыя й 0,5% — азіяты. У самім горадзе Кейптаўн значна больш высокі адсотак белых людзей. 41,4% жыхароў Кейптаўну размаўляюць дома на мове [[афрыкаанс]], 28,7% — на [[каса (мова)|каса]], 27,9% гавораць на [[ангельская мова|ангельскай мове]], 0,7% — на мове [[сота (мова)|сота]], 0,3% — на [[зулу (мова)|зулу]], 0,1% — на [[тсвана (мова)|тсвана]] й 0,7% насельніцтва гаворыць на неафіцыйнай мове ў сябе дома. 76,6% жыхароў зьяўляюцца [[хрысьціянства|хрысьціянамі]], 10,7% ня маюць рэлігіі, 9,7% зьяўляюцца [[іслам|мусульманамі]], 0,5% [[юдаізм|юдэямі]] й 0,2% прыпадае на [[індуізм|індуістаў]]. 2,3% маюць іншыя альбо нявызначаныя рэлігійныя перакананьні. == Транспарт == === Авіяцыйны === [[Файл:2013.01.03 Ciudad del Cabo, ZA (28).JPG|значак|зьлева|Тэрмінал [[Кейптаўн (аэрапорт)|аэрапорту Кейптаўну]].]] [[Кейптаўн (аэрапорт)|Міжнародны аэрапорт Кейптаўну]] абслугоўвае як унутраныя, гэтак і міжнародныя рэйсы<ref>[https://web.archive.org/web/20231210114252/https://flytoct.com/ «Flights to Cape Town"=»]. Cape Tow Netc.</ref>. Гэта другі паводле велічыні аэрапорт у ПАР. Ён служыць асноўнай брамай для падарожнікаў у Капскі рэгіён. Кейптаўн мае авіяцыйнае спалучэньне з [[Паўднёвая Афрыка|Паўднёвай Афрыкай]], [[Усходняя Афрыка|Усходняй Афрыкай]], [[Маўрыцы]]ем, [[Блізкі Ўсход|Блізкім Усходам]], [[Далёкі Ўсход|Далёкім Усходам]], [[Эўропа]]й і [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], а таксама больш за дзесяць унутраных напрамкаў<ref>[https://web.archive.org/web/20060625211424/http://www.southafrica.info/plan_trip/travel_tips/arriving/ctairport.htm «Cape Town International Airport»]. SouthAfrica.info.</ref>. Міжнародны аэрапорт Кейптаўну адкрыў зусім новы цэнтральны будынак тэрміналу, які быў распрацаваны з улікам чаканага павелічэньня авіязносінаў з ростам колькасьці турыстаў напярэдадні [[чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|чэмпіянату сьвету па футболе 2010 году]]<ref>Jordan, Bobby (17.05.1998). [https://web.archive.org/web/20051204030148/http://www.suntimes.co.za/1998/05/17/news/cape/nct01.htm «R150-million upgrade kicks off one of the biggest developments in Cape Town’s history»]. Sunday Times.</ref>. Таксама ў аэрапорце рэканструявалі некалькі новых вялікіх паркінгаў, быў абноўлены тэрмінал унутраных адпраўленьняў, а таксама была пабудаваная новая станцыя сыстэмы хуткага аўтобуснага транспарту і новая двухпавярховая сыстэма дарог. Таксама павялічыліся і грузавыя перавозкі авіяцыйным транспартам, а некалькі вялікіх участкаў былі пераробленыя ў офісныя памяшканьні і гасьцёўні. Кейптаўн ёсьць адным зь пяці міжнародных гарадоў, празь якія можна трапіць у [[Антарктыда|Антарктыду]]. З 2021 году выконваюцца камэрцыйныя перавозкі з Кейптаўну да аэрапорту [[Ўулф-Фэнг]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220221202948/https://www.capetownetc.com/news/white-desert-introduces-direct-flights-from-cape-town-to-antarctica/ «White Desert introduces direct flights from Cape Town to Antarctica»]. Cape Tow Netc.</ref>. Міжнародны аэрапорт Кейптаўну месьціцца за 18 км ад цэнтральнага бізнэсовага раёну гораду<ref>[https://web.archive.org/web/20190724001841/http://www.distancecalculator.co.za/ «Distance Calculator»]. Distance Calculator.</ref>. === Водны === [[Файл:2011-02-06 14-34-03 South Africa - Foreshore.jpg|значак|[[Порт Кейптаўну]] ёсьць адным з самых загружаных у Паўднёвай Афрыцы.]] Кейптаўн ад самага пачатку быў пабудаваны як партовы горад. Ягоны порт месьціцца ў [[Сталовая бухта|Сталовай бухце]]. Порт ёсьць адным з самых ажыўленых, бо месьціцца ў суднаходным калідоры, які злучае [[Лацінская Амэрыка|Лацінскую Амэрыку]] і [[Азія|Азію]]. Гэта таксама неблагі пункт уваходу на рынак Паўднёва-Афрыканскай рэспублікі<ref>[https://ec.europa.eu/chafea/agri/sites/default/files/south-africa-handbook-2020_en.pdf «The Food and Beverage Market Entry Handbook: South Africa»]. European Union: European Union. 2020. — С. 178. — ISBN 978-92-9478-535-0.</ref>. Гэта другі паводле загружанасьці кантэйнэрны порт у краіне пасьля [[Дурбан]]а. У 2004 годзе праз порт прайшоў 3161 карабель, які перавёз 9,2 мільёнаў тон грузаў<ref>[https://web.archive.org/web/20110801011548/http://ports.co.za/port-operations.php «Introducing SAPO»]. South African Port Operations.</ref>. Праз горад звычайна рабілася перавозка грузаў на [[Востраў Сьвятая Гэлена|востраў Сьвятой Гэлены]], пакуль на ім ня быў пабудаваны аэрапорт<ref>Hollins, Jonathan (19.02.2018). [https://web.archive.org/web/20210426204147/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/rms-st-helena-royal-mail-ship-final-journey-cape-town-a8217436.html «What it was like to sail aboard the RMS St Helena’s final voyage»]. The Independent.</ref>. === Чыгуначны === [[Файл:Kalk Bay Station 3.jpg|значак|зьлева|Цягнік [[Мэтрарэйл]]у на маршруце.]] Пасажырскі чыгуначны апэратар [[Шашалоза Мэйл]] кіруе двума міжгароднімі пасажырскімі чыгуначнымі перавозкамі з Кейптаўну. На першым з маршрутаў ажыцьцяўляюцца штодзённыя перавозкі у кірунку [[Яганэсбург]]у праз [[Кімбэрлі (горад)|Кімбэрлі]]. На другім маршруце робяцца штотыднёвыя рэйсы ў [[Дурбан]] праз Кімбэрлі, [[Блумфантэйн]] і [[Пітэрмарыцбург]]. Гэтыя цягнікі спыняюцца на чыгуначным вакзале Кейптаўну і робяць кароткі прыпынак у Бэлвілі. У Кейптаўну робяцца перавозкі высокай клясы ў [[Прэторыя|Прэторыю]]. Кампанія [[Мэтрарэйл]] кіруе прыгарадным чыгуначным транспартам Кейптаўну, злучыючы горад з навакольнымі ўскрайкамі і прадмесьцямі. Гэтая сетка ўлучае 96 станцыяў. === Дарожны === [[Файл:Cape Town N2.jpg|значак|На выяве аўтадарога N2 на вучастку пераходу ў цэнтар Кейптаўну.]] У Кейптаўне бяруць пачатак тры нацыянальныя аўтамагістралі. Аўтадарогі N1 і N2 пачынаюцца ў прыбярэжнай зоне каля цэнтру гораду, дарогі N7 рушыць на поўнач краіны да самой [[Намібія|Намібіі]]. N1 перасякае паўночны ўсход, прасочваючыся праз [[Эджмід]], Пэраў, Бэлвіл, [[Брэкенфэл]] і [[Краайфантэйн]]. Гэты шлях злучае Кейптаўн з буйнымі гарадамі ў глыбіні краіны, а менавіта з [[Блумфантэйн]]ам, [[Яганэсбург]]ам і [[Прэторыя]]й. Старая аўтадарога R101 крочыць паралельна N1, пачыныючы ад Бэлвіла. N2 праходзіць на ўсход і паўднёвы ўсход, перасякаючы [[Рандэбос]], [[Гугулету]], [[Хаелітшу]], [[Макасар]] да [[Самэрсэт-Ўэст]]у. Ад скрыжаваньня дарогай R44 гэтая дарога ператвараецца ў дарогу зь некалькімі палосамі. N2 цягнецца на ўсход уздоўж узьбярэжжа, злучаючы Кейптаўн з прыбярэжнымі гарадамі [[Мосэл-Бэй]], Джордж, [[Порт-Элізабэт]], [[Іст-Лёндан]] і [[Дурбан]]. Больш старая дарога высокай клясы R102 першапачаткова праходзіла паралельна N1. N7 бярэ пачатак ад N1 на разьвязцы ля Эджміду. Горад злучаны з навакольнымі рэгіёнамі сеткай рэгіянальных дарогаў. Дарога R27 бярэ пачатак ад N1 ля берагу і крочыць на поўнач, паралельна N7, але бліжэй да ўзьбярэжжа. Гэтая дарога перасякае прадмесьці [[Мілнэртан]], [[Тэйбл-Вію]] і [[Блубэргстранд]], сканчваючыся ў горадзе [[Вэлдрыф]]. Дарога R44 перасякае горад з усходу на поўнач, цягнучыся ад Стэленбосу. Ён злучае Стэленбос з Самэрсет-Ўэстам, а затым перасякае N2 і рушыць да Стрэнда і [[Горданз-Бэй]]. R44 выходзіць з аглямэрацыі Кейптайну і рушыць на поўдзень, праходзячы ля ўзьбярэжжа, ды цягнецца да гарадоў [[Бэціс-Бэй]] і [[Клейнманд]]. == Культура == [[Файл:Kaapse Klopse marching through Cape Town (2017).jpg|значак|зьлева|[[Кейптаўнскі мэнэстрэльскі карнавал]] у 2017 годзе.]] Кейптаўн вядомы сваёй архітэктурнай спадчынай, маючы найвышэйшую ў сьвеце шчыльнасьць будынкаў у стылі [[Кейп-Датч]]. Гэты стыль спалучае архітэктурныя традыцыі [[Нідэрлянды|Нідэрляндаў]], [[Нямеччына|Нямеччыны]], [[Францыя|Францыі]] й [[Інданэзія|Інданэзіі]]. Ён найбольш заўважны ў Канстанцыі, у старых урадавых будынках у цэнтральным бізнэсовым раёне й уздоўж Лонг-Стрыт<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.encounter.co.za/article/19.html|загаловак=Cape Dutch Architecture|выдавецтва=Encounter South Africa|копія=https://web.archive.org/web/20060618001306/http://www.encounter.co.za/article/19.html|дата копіі=18.06.2006}}</ref><ref>{{кніга|аўтар=Dewar, David; Hutton-Squire, Martin; Levy, Caren; Menidis, Philip; Uytenbogaardt, Roelof|загаловак=A Comparative Evaluation of Urbanism in Cape Town|выдавецтва=University of Cape Town Press|год=1977|старонкі=20–98|isbn=0-620-02535-2}}</ref>. Адзіны цалкам захаваны млын у Паўднёвай Афрыцы — гэта млын Мостэртс у [[Моўбры]]. Ён быў пабудаваны ў 1796 годзе й адноўлены ў 1935 і зноў у 1995 годзе. У 2026 годзе Кейптаўн быў названы 5-м найлепшым горадам сьвету ў галіне мастацтва й культуры паводле брытанскага часопісу Time Out<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.timeout.com/cape-town/news/cape-towns-buzzing-culture-scene-wins-global-acclaim-051326|загаловак=Cape Town voted one of the world’s best cities for culture!|выдавецтва=Time Out|дата публікацыі=13.05.2026}}</ref>. [[Файл:Mosterts Mill.jpg|значак|Старажытны млын Мостэртс.]] Штогадовы [[Кейптаўнскі мэнэстрэльскі карнавал]], вядомы таксама як Каапсэ-Клёпсэ, уважаецца за вялікі фэстываль [[мэнэстрэль|мэнэстрэляў]], які ладзіцца штогод 2 студзеня, у дзень гэтак званага Другога Новага году. Канкуруючыя каманды мэнэстрэляў крочуць у шэсьці ў яскравых строях, выконваючы кейптаўнскі [[джаз]], несучы каляровыя парасоны або граючы на розных музычных інструмэнтах. У межах гораду месьціцца батанічны сад [[Кірстэнбос]] плошчай у 36 гектараў, які ўтрымлівае ахоўны натуральны лес і [[фінбош]], а таксама разнастайных жывёлаў і птушак. У Кірстэнбос вырошчваецца больш за 7000 відаў расьлінаў, у тым ліку шмат рэдкіх і відаў пад пагрозай з флёры [[Капскае расьліннае царства|Капскага рэгіёну]]. У 2004 годзе гэты рэгіён, улучна з Кірстэнбосам, быў абвешчаны аб’ектам [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.sanbi.org/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&Itemid=57&id=139|загаловак=Kirstenbosch National Botanical Garden|выдавецтва=Sanbi.org|копія=https://web.archive.org/web/20110929154010/http://www.sanbi.org/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&Itemid=57&id=139|дата копіі=29.09.2011}}</ref>. === Кухня === [[Файл:Cape Town - Vegan Lekker Nuggy Gatsby in restaurant Lekker Vegan.jpg|значак|зьлева|Традыцыйны для Кейптаўну сэндвіч [[гэтсьбі (страва)|гэтсьбі]].]] Стравы, што паходзяць з Кейптаўну, сталі ягонымі кулінарнымі сымбалямі, як салодка-пікантную мясную страву [[бабоці]], вядомую з XVII стагодзьдзя. Сэндвіч [[Гэтсьбі (страва)|гэтсьбі]] напханы [[бульба фры|бульбай фры]] ды іншым начыньнем, упершыню быў пададзены ў 1976 годзе ў прадмесьці [[Атлёнэ]] і таксама стаў выбітнасьцю гораду<ref>{{спасылка|аўтар=Thompson, Andrew|спасылка=https://theculturetrip.com/africa/south-africa/articles/dishes-you-have-to-eat-when-in-cape-town/|загаловак=Dishes You Have to Eat When in Cape Town, South Africa|выдавецтва=Culture Trip|дата публікацыі=30.09.2016|копія=https://web.archive.org/web/20220628131545/https://theculturetrip.com/africa/south-africa/articles/dishes-you-have-to-eat-when-in-cape-town/|дата копіі=28.06.2022}}</ref>. [[Кусыстэр]] ёсьць традыцыйная выпечкай [[малайцы|малайскага]] паходжаньня, якая ўяўляе сабою пончык з карычным смакам і тэкстурай падобнай да пірага, пацярушаны дробачкай какосавай стружкі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.food24.com/dial-a-koesister-cape-towns-genius-answer-to-those-sweet-treat-cravings/|загаловак=Dial-A-Koesister: Cape Town’s genius answer to those sweet treat cravings|выдавецтва=Food24|дата публікацыі=26.01.2018|копія=https://web.archive.org/web/20221130020948/https://www.food24.com/dial-a-koesister-cape-towns-genius-answer-to-those-sweet-treat-cravings/|дата копіі=30.11.2022}}</ref>. [[Мальва-пудынг]] уяўляе сабою ліпучы салодкі дэсэрт, які часта падаюць з гарачым [[заварны крэм|заварным крэмам]]. Ён таксама традыцыйна моцна павязаны з горадам і вядомы з XVII стагодзьдзя<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetownculinarytours.com/foodies/1888/|загаловак=Malva Pudding|выдавецтва=Cape Town Culinary Tours|дата публікацыі=15.04.2020|копія=https://web.archive.org/web/20220627200511/https://www.capetownculinarytours.com/foodies/1888/|дата копіі=27.06.2022}}</ref>. Блізкі да яго дэсэрт брэндзі-пудынг таксама асацыюецца з Кейптаўнам і навакольлямі<ref>{{спасылка|аўтар=admin|спасылка=https://www.makweti.com/seasoned-safari-culinary-experiences/cape-brandy-pudding-recipe/|загаловак=Cape Brandy Pudding Recipe|выдавецтва=Makweti|дата публікацыі=23.08.2019|копія=https://web.archive.org/web/20230112105054/https://www.makweti.com/seasoned-safari-culinary-experiences/cape-brandy-pudding-recipe/|дата копіі=12.01.2023}}</ref>. Кейптаўн ёсьць радзімай паўднёваафрыканскай вінаробнай індустрыі, а першае віно ў краіне было залітае ў бутэлькі менавіта тут. У горадзе й цяпер існуюць вядомыя вінаробні, у тым ліку Groot Constantia і Klein Constantia. Горад атрымаў міжнароднае прызнаньне за сваю культуру піццы. У 2025 годзе новы сямейны рэстаран NOVO з [[Моўбры]] трапіў у сьпіс 20-ці найлепшых піццарыяў паводле выданьня Time Out дзякуючы сваёй піццы The Fellini<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.timeout.com/cape-town/news/cape-town-pizza-named-top-19-in-world-030725|загаловак=A Cape Town pizza has been named in top 19 globally|выдавецтва=Time Out|дата публікацыі=07.03.2025}}</ref>. У рэйтынгу 2026 году з таго ж выданьня рэстаран Pizza Connection з Ўудстаку разьмесьціўся на 11-м радку, дзякуючы сваёй піццы The Capetonian<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.timeout.com/cape-town/news/cape-town-pizzeria-bags-global-top-spot-020626|загаловак=Cape Town pizzeria bags global top spot|выдавецтва=Time Out|дата публікацыі=06.02.2026}}</ref>. Таксама квітнее кававая культура, бо ў горадзе налічваюцца шмат як незалежных кавярняў, гэтак сеткавых кавярняў. Усе чатыры найбуйнейшыя кававыя сеткі Паўднёвай Афрыкі, як то Vida e Caffè, Seattle Coffee Company, WCafe і Bootlegger Coffee Company, маюць свае сядзібы ў Кейптаўне. Акрамя таго, у горадзе працуе зь дзясятак абсмажальняў [[кава|кавы]]. У выніку Кейптаўн уважаецца адным з найлепшых гарадоў сьвету для аматараў кавы<ref name="BrewsSuccess" >{{спасылка|спасылка=https://www.capetownetc.com/food-and-drink/cape-town-brews-success-named-one-of-worlds-top-cities-for-coffee/|загаловак=Cape Town brews success: Named one of world's top cities for coffee|выдавецтва=Cape Town ETC|дата публікацыі=04.05.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.tasafaris.com/blog/cape-towns-coffee-culture/|загаловак=Cape Town's Coffee Culture|выдавецтва=Timeless Africa Safaris}}</ref> й вядомы як міжнародная кававая сталіца<ref>{{спасылка|спасылка=https://thisis.capetown/blog/no-sleep-for-cape-towns-thriving-coffee-culture/|загаловак=No Sleep for Cape Town’s Thriving Coffee Culture|выдавецтва=This is Cape Town}}</ref><ref name="Coffee culture" >{{спасылка|спасылка=https://www.capetownccid.org/news/coffee-culture-flourishes-downtown-cape-town|загаловак=Coffee culture flourishes in downtown Cape Town|выдавецтва=CCID|дата публікацыі=26.02.2021}}</ref>. У 2024 годзе часопіс US Food & Wine усталяваў Кейптаўн на 9-ы радок у сусьветным сьпісе якасьці кавы<ref name="BrewsSuccess" />. Truth Coffee, разьмешчаная ў цэнтры гораду, была названая найлепшай кавярняй сьвету ў 2015 і 2016 гадах паводле Daily Telegraph<ref name="Coffee culture" />. Espresso Lab у Ўудстаку заняла 11-е месца ў сьвеце й першае месца ў Афрыцы паводле зьвестак за 2025 год<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.capetownetc.com/world/you-can-visit-one-of-the-worlds-best-coffee-shops-right-here-in-cape-town/|загаловак=You can visit one of the world’s best coffee shops right here in Cape Town|выдавецтва=Cape Town ETC|дата публікацыі=09.05.2025}}</ref>. == Гарады-сябры == * [[Антвэрпэн]], [[Бэльгія]] * [[Хайфа]], [[Ізраіль]] * [[Гуанчжоў]], [[Кітай]] * [[Аахэн]], [[Нямеччына]] * [[Санкт-Пецярбург]], [[Расея]] * [[Бангкок]], [[Тайлянд]] * [[Ніцца]], [[Францыя]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.capetown.gov.za/ Афіцыйны сайт гораду]. * [http://www.capetown.travel/ Афіцыйны турыстычны сайт гораду]. * [https://web.archive.org/web/20111209091651/http://proyuar.ru/capetown Кейптаўн], на сайце прысьвечынаму ПАР. [[Катэгорыя:Гарады Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] t4qiw08ythx98q2hytyp5qno9t7v0p7 Тымаці Снайдэр 0 72476 2674579 2384848 2026-06-17T21:21:33Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674579 wikitext text/x-wiki {{навуковец}} '''Тымаці Снайдэр'''<ref>У беларускамоўных крыніцах клясычным правапісам часьцей сустракаецца іншы варыянт напісаньня — ''Тыматы'' Снайдэр</ref> ({{мова-en|Timothy Snyder}}, нар. [[1969]]) — амэрыканскі гісторык. Доктар гістарычных навук. Выкладае ў [[Ельскі ўнівэрсытэт|Ельскім унівэрсытэце]] ([[ЗША]]). Аўтар шматлікіх публікацыяў і манаграфіяў, прысьвечаных гісторыі Ўсходняй Эўропы. == Дзейнасьць == У сваёй працы «Рэканструяваньне нацыяў: Польшча, Украіна, Летува, Беларусь (1569—1999 гг.)» гісторык выявіў вытокі шматлікіх гістарыяграфічных мітаў: у прыватнасьці, што летувіскі нацыянальны праект выбудаваны на скажэньні гісторыі, а цаной яго рэалізацыі сталася разбурэньне ўнікальнай культурнай прасторы з цэнтрам у Вільні.<ref>[[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Уладзімер Арлоў]], [[Захар Шыбека]]. [http://kamunikat.org/download.php?item=6121.html&pubref=6109 Спрэчкі за літоўска-беларускую Айчыну]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // «[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]» №11, 2004-07.</ref> 1 траўня 2010 году ў выдавецтве «[[Беларускі гістарычны агляд|Беларускага гістарычнага агляду]]» выйшаў у сьвет беларускі пераклад кнігі Т. Снайдэра «Рэканструяваньне нацыяў: Польшча, Украіна, Летува, Беларусь (1569—1999 гг.)». На [[беларуская мова|беларускую мову]] працу пераклаў [[Генадзь Сагановіч]], а сам аўтар напісаў уступ да беларускага выданьня. 19 траўня 2010 году ў Інстытуце Гётэ Т. Снайдэр выступіў у [[Менск]]у зь лекцыяй на тэму паходжаньня народаў Усходняй Эўропы, адначасова адбылася прэзэнтацыя ягонай кнігі<ref>Н. Грышкевіч. [http://www2.polskieradio.pl/zagranica/by/news/artykul131917.html Тыматы Снайдэр у Менску]{{Недаступная спасылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Беларуская рэдакцыя Польскага Радыё]], [[19 траўня]] [[2010]].</ref>. == Беларускія пераклады == * Рэканструкцыя нацый: Польшча, Украіна, Літва і Беларусь, 1569―1999 : пераклад з англійскай / Тымаці Снайдэр. Мінск : Медысонт, 2010. 978-985-6887-74-4 * Крывавыя землі. Еўропа паміж Гітлерам і Сталіным / Тымаці Снайдэр ; [навуковыя рэдактары: Г. Сагановіч, У. Калаткоў] ; пераклад з англійскай [мовы С. Петрыкевіча]. Мінск : Медысонт, 2013. 978-985-6982-62-3 * Рэканструкцыя нацый: Польшча, Украіна, Літва і Беларусь, 1569—1999 : [пераклад з англійскай мовы] / Тымаці Снайдэр ; [навуковы рэдактар Г. Сагановіч]. Варшава : [б. в.], 2014. 978-985-6887-74-4 * Крывавыя землі : Еўропа паміж Гітлерам і Сталіным / Тымаці Снайдэр ; [адказны рэдактар Г. Сагановіч] ; пераклад з англійскай [мовы С. Петрыкевіча]. Мінск : Зміцер Колас, 2015. 978-985-6992-70-7 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Вікіцытатнік|Цімаці Снайдэр}} * Тыматы Снайдэр. [https://web.archive.org/web/20081005044819/http://snyder.litvin.org/ Часткі з кнігі «Рэканструяваньне нацыяў: Польшча, Украіна, Летува, Беларусь (1569–1999 гг.)»] {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Снайдэр, Тымаці}} [[Катэгорыя:Гісторыкі ЗША]] ice3wt2zsijlqs62ah7gsb9po12y1xc Хартыя’97 0 73671 2674638 2378885 2026-06-18T06:11:48Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674638 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя |назва = «Хартыя’97» |арыгінальная назва = |выява = ЗНАК ХАРТЫЯ 97.svg |рамка выявы = |памер выявы = |альтэрнатыўны тэкст выявы = |подпіс выявы = |мапа = |памер мапы = |альтэрнатыўны тэкст мапы = |подпіс мапы = |мапа 2 = |абрэвіятура = |дэвіз = |папярэднік = |наступнік = |дата ўтварэньня = {{Дата пачатку|10|11|1997|1}} |дата спыненьня існаваньня = |тып = |юрыдычны статус = Арганізацыйны камітэт |мэта = Аднова народаўладзьдзя ў Беларусі |штабкватэра = [[Варшава]] ([[Польшча]]) |месцазнаходжаньне = |каардынаты = |дзейнічае ў рэгіёнах = |сяброўства = |афіцыйныя мовы = |генэральны сакратар = |пасада кіраўніка = Міжнародны каардынатар |імя кіраўніка = [[Андрэй Саньнікаў]] |пасада кіраўніка 2 = |імя кіраўніка 2 = |пасада кіраўніка 3 = |імя кіраўніка 3 = |пасада кіраўніка 4 = |імя кіраўніка 4 = |асноўныя асобы = |кіроўны орган = |матчыная кампанія = |зьвязаныя кампаніі = |бюджэт = |колькасьць супрацоўнікаў = |колькасьць валянтэраў = |сайт = [http://www.charter97.org/be/news/ www.charter97.org] |заўвагі = |колішняя назва = }} «'''Хартыя’97'''» — абвешчанае 10 лістапада 1997 году беларускае грамадзянскае [[Зацікаўленае згуртаваньне|згуртаваньне]] адновы [[Народаўладзьдзе|народаўладзьдзя]] ў Беларусі замест усталяванай [[Дыктатура|дыктатуры]] ([[Аляксандар Лукашэнка|Аляксандра Лукашэнкі]]) дзеля прадухіленьня ўтварэньня [[Таталітарызм|таталітарнай]] імпэрыі на [[СССР|постсавецкай]] прасторы. Складзеная па аналёгіі з [[Хартыя 77|Хартыяй’77]] — дэклярацыяй, што абвесьціла прынцыпы пераадоленьня таталітарызму і аднаўленьня дэмакратыі ў [[Чэхаславаччына|Чэхаславаччыне]]. Тэкст на прапанову [[журналіст]]а [[Зьміцер Бандарэнка|Зьмітра Бандарэнкі]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=10 гадоў Хартыі’97|спасылка=http://m.charter97.eu/be/news/2007/11/10/1445|выдавец=Хартыя’97|дата публікацыі=10 лістапада 2007|дата доступу=23 кастрычніка 2014}}</ref> напісаў псыхоляг [[Уладзімер Мацкевіч (палітоляг)|Уладзімер Уладзімеравіч Мацкевіч]]<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://new.racyja.by/print/content/khto-ests-khto-u-belarusi?entry=319| загаловак = Мацкевіч Уладзімер Уладзімеравіч| фармат = | назва праекту = Хто ёсьць хто ў Беларусі| выдавец = [[Беларускае Радыё Рацыя|Радыё «Рацыя»]]| дата = 28 лютага 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Канстатавала парушэньні правоў чалавека ў Беларусі, разбурэньне нацыянальнай культуры. Тэкст апублікавалі тагачасныя вядучыя незалежныя газэты: «[[Имя]]», «[[Белорусская деловая газета|БДГ]]», «[[Народная воля]]», «[[Свабода (газэта, 1990)|Свабода]]», «[[Свободные новости]]» і іншыя. У арганізацыйны камітэт грамадзкай ініцыятывы ў розны час уваходзілі [[Андрэй Саньнікаў]], [[Аляксандар Мілінкевіч]], [[Уладзімер Мацкевіч (палітоляг)|Уладзімер Мацкевіч]], [[Віктар Івашкевіч]], [[Людміла Гразнова]], {{артыкул у іншым разьдзеле|Пётар Марцаў|Пётар Марцаў|be|Пётр Паўлавіч Марцаў}}, [[Юры Хашчавацкі]] і іншыя вядомыя дзеячы. Першымі Хартыю падпісалі 104 вядомыя ў краіне палітыкі, грамадзкія і культурныя дзеячы, журналісты. З найбольш значных урадоўцаў сярод іх былі 2-ія [[Міністэрства ўнутраных справаў Рэспублікі Беларусь|міністар унутраных справаў]] [[Юры Захаранка]] (1994—1995), [[Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь|міністар абароны]] [[Павал Паўлавіч Казлоўскі|Павал Казлоўскі]] (1992—1994), старшыня [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнага банку]] [[Станіслаў Багданкевіч]] (1991—1995) і [[Сьпіс прэм’ер-міністраў Беларусі|старшыня ўраду]] [[Міхаіл Чыгір]] (1994—1996), міністар зьнешніх эканамічных сувязяў [[Міхаіл Марыніч]] (1994—1998), усе 3 старшыні [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь|Вярхоўнага Савету]] [[Станіслаў Шушкевіч]] (1991—1994), [[Мечыслаў Грыб]] (1994—1996) і [[Сямён Шарэцкі]] (1996). Пазьней дакумэнт падпісалі больш за 100&nbsp;000 грамадзян Беларусі.<ref name="bsdp">[https://web.archive.org/web/20220811184547/http://bsdp.org/?q=be/node/4255 Віншуем Хартыю’97 з юбілеем!]</ref> == Сайт == {{Сайт |імя = «Хартыя’97» |лягатып = |здымак экрана = |подпіс = |url = [http://www.charter97.org/be/news/ www.charter97.org] |слоган = |alexa = 20 (у Беларусі) |камэрцыйны = не |тып = навіновы |рэгістрацыя = няма |мовы = [[Беларуская мова|Беларуская]], [[Ангельская мова|ангельская]], [[Расейская мова|расейская]] |уладальнік = |аўтар = |пачатак працы = {{Дата пачатку|11|9|1998|1}} |прыбытак = |бягучы стан = Дзейны }} У ліпені 1998 г. адбылася рэгістрацыя дамэну charter97.org і стварэньне першага дызайну старонкі. 11 верасьня сайт пачаў працу. Абнаўленьне разьдзелаў адбывалася штомесяц. Ладзілася рассылка навінаў на [[Электронная пошта|электронную пошту]]. Сайт патрапіў у 20-ку найбольш наведвальных грамадзка-палітычных бачынаў паводле расейскага вэб-лічыльніка «[[Рамблер]]». 4 студзеня 1999 году пачалося штодзённае абнаўленьне навінаў і зьмяніўся выгляд сайту, які стаўся 43-ім дададзеным у каталёг беларускага вэб-лічыльніка «Акавіта» ([http://www.akavita.by/be www.akavita.by]). 30 траўня бачына ўпершыню займела больш за 1000 непаўторных наведнікаў за дзень праз асьвятленьне [[Трагедыя на Нямізе|трагедыі на Нямізе]], зьвесткі і фатаздымкі аб якой скарысталі замежныя выданьні. 21 ліпеня ўпершыню адбылася наўпроставая перадача зь Менску ў [[сеціва]] аб вулічным сходзе «Провады прэзыдэнта», прысьвечаным сканчэньню прэзыдэнцкіх паўнамоцтваў А. Лукашэнкі. Таксама цягам году адбыліся першыя он-лайн-канфэрэнцыі з палітыкамі. 9 верасьня 2001 году Дзяржаўны цэнтар бясьпекі зьвестак, які кіраваў [[DNS|сыстэмай дамэнных імёнаў]] у зоне [[.by]], на загад [[Савет бясьпекі Рэспублікі Беларусь|Савету бясьпекі Рэспублікі Беларусь]] блякаваў доступ да сайту ў Беларусі падчас [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2001 году|прэзыдэнцкіх выбараў]]. 19 красавіка 2002 году сайт упершыню зьмясьціў відэакліпы аб вулічным шэсьці «Так жыць нельга». У кастрычніку лік наведнікаў дасягнуў 50 тыс. з 80 краінаў, бо сайт ад пачатку меў ангельскамоўную вэрсію. Увосень 2003 году першым навіны сайту пачаў разьмяшчаць расейскі партал «[[Яндэкс]]». З 17 кастрычніка 2004 году сайт зноў блякавалі цягам тыдня вулічных шэсьцяў супраць [[махінацыя]]ў з вынікамі [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі 2004 году|парлямэнцкіх выбараў]] і [[Рэфэрэндум у Беларусі 2004 году|рэфэрэндуму]]. З 19 сакавіка 2006 году бачыну блякавалі да разгону 25 сакавіка вулічнага сходу на [[Кастрычніцкая плошча (Менск)|Кастрычніцкай плошчы]] сталіцы супраць фальсыфікаваньня вынікаў [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2006 году|прэзыдэнцкіх выбараў]]. Увосень 2007 году адбыўся запуск сучаснага дызайну сайту<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сайту Хартыі - 10 год|спасылка=http://m.charter97.eu/be/news/2008/9/11/10044|выдавец=Хартыя’97|дата публікацыі=11 верасьня 2008|дата доступу=23 кастрычніка 2014}}</ref>. У красавіку 2010 году сайт займаў 19 месца ў рэйтынгу беларускіх сайтаў па колькасьці наведвальнікаў зь Беларусі паводле зьвестак «Акавіты»<ref>[https://web.archive.org/web/20090107063938/http://top.akavita.com/All/30days/visitors/by/ У красавіку 2010 году сайт займаў 19 месца ў рэйтынгу беларускіх сайтаў па колькасьці наведвальнікаў зь Беларусі паводле зьвестак «Акавіты»]</ref>. 23 сакавіка 2011 году [[Генэральная пракуратура Рэспублікі Беларусь]] вынесла пазасудовую пастанову аб закрыцьці наўпроставага доступу да сайту з [[урад]]авых установаў на падставе ўласнага абвінавачаньня ў парушэньні часткі 2 артыкула 8 Закону аб масавых мерапрыемствах у Рэспубліцы Беларусь («Да атрыманьня дазволу на правядзенне масавага мерапрыемства.. асобы ня маюць права абвяшчаць у сродках масавай інфармацыі аб даце, месцы і часе яго правядзеньня»)<ref>{{Спасылка | аўтар = Сяргей Гезгала| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 11 красавіка 2011| url = http://pda.nn.by/artykul/53012.html| загаловак = У Беларусі абмежаваны доступ да сайтаў «Хартыя-97» і «Беларускі партызан»| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Наша Ніва]]| дата = 28 лютага 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>. 29 і 30 сьнежня 2011 году сайт прыпыняў працу праз узлом<ref>{{Навіна|аўтар= [[БелаПАН]]|загаловак=Сайт «Хартыя’97» паўторна ўзламаны, прыпыніў працу|спасылка=http://pda.nn.by/artykul/65924.html|выдавец=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=30 сьнежня 2011|дата доступу=1 сакавіка 2013}}</ref>. 14 верасьня 2012 году сайт займеў сваю сядзібу ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]])<ref>{{Навіна|аўтар=[[Зьміцер Уласаў]]|загаловак=У Варшаве адкрыўся офіс «Хартыі-97»|спасылка=http://by.belapan.by/archive/2012/09/14/eu_eu_574484_574487/|выдавец=[[БелаПАН]]|дата публікацыі=14 верасьня 2012|дата доступу=1 сакавіка 2013}}</ref>. 24 студзеня 2018 году доступ да вэб-сайту ''chapter97.org'' быў заблякаваны па ўсёй краіне ў адпаведнасьці з рашэньнем [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь]].<ref name=":0">{{cite web|first=Евгений|last=Жуков|url=https://www.dw.com/ru/%D0%B2-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D0%B8-%D0%BE%D0%BF%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%82-%D1%85%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F-97/a-42296689|title=В Беларуси заблокировали оппозиционный сайт "Хартия-97"|publisher=[[Нямецкая хваля]]|date=2018-01-24|language=ru|accessdate=2021-06-15|аўтар=Евгений Жуков.}}</ref> Радавыя чытачы парталу зь [[Беларусь|Беларусі]] вымушаны карыстацца спэцыяльнымі праграмамі, проксі-сэрверамі і ўсялякага роду ананімімайзерамі. З замежных [[IP-адрас|IP-адрасоў]] доступ на сайт кампаніі вольны.<ref name=":0" /> У жніўні 2022 году беларускія ўлады прызналі «Хартыю» экстрэмісцкім фармаваньнем<ref>{{cite web|title=МВД Белоруссии признало экстремистским издание "Хартия'97"|url=https://www.interfax.ru/world/860029|work=[[Інтэрфакс]]|date=2022-08-31|accessdate=2022-09-17|language=ru}}</ref>. Раней у 2021–2022 гадах яе тэлеграм-канал, лягатып, сайт і старонкі ў сацыяльных сетках былі ўнесены ў сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў<ref>[https://www.sb.by/articles/respublikanskiy-spisok-ekstremistskikh-materialov-2020.html Республиканский список экстремистских материалов]</ref>. === Журналісты === * [[Алег Бябенін]], заснавальнік і першы кіраўнік (1998—2010) * [[Натальля Радзіна]], рэдактарка * [[Мікалай Халезін]] * [[Аляксандар Атрошчанкаў]] === Крытыка === Уранку 11 красавіка 2007 году сайт зьмясьціў [[Цэнзура|адцэнзураваную]] частку [[інтэрвію]] старшыні [[Кансэрватыўна-Хрысьціянская Партыя — БНФ|Кансэрватыўна-хрысьціянскай партыі — БНФ]] [[Зянон Пазьняк|Зянона Пазьняка]], якое той даў [[Сяргей Навумчык|Сяргею Навумчыку]] для [[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]] ў [[Нью-Ёрк]]у ([[ЗША]])<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Зянон Пазьняк: «У тую ноч кіраваў "апэрацыяй" Лукашэнка»|спасылка=http://www.charter97.eu/bel/news/2007/04/11/poznyak|выдавец=Хартыя’97|дата публікацыі=11 красавіка 2007|дата доступу=23 кастрычніка 2014}}</ref>. А 17-ай гадзіне поўны тэкст інтэрвію зьявіўся на сайце радыё<ref>{{Навіна|аўтар=[[Сяргей Навумчык]]|загаловак=Зянон Пазьняк: «У тую ноч кіраваў “апэрацыяй” Лукашэнка»|спасылка=http://www.svaboda.mobi/a/756565.html|выдавец=[[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=11 красавіка 2007|дата доступу=23 кастрычніка 2014}}</ref>. На сайце «Хартыі’97» зь інтэрвію выкрэсьлілі ўрывак з адказу датычна гвалтоўнага спыненьня галадоўкі супраць неканстытуцыйнага [[Рэфэрэндум у Беларусі 1995 году|рэфэрэндуму 1995 году]]: «Што да некаторых псэўдаапазыцыйных дзеячоў, дык яны альбо тады былі ў хунце, падтрымлівалі Лукашэнку ў гэтай гнюснай справе, альбо, ў лепшым выпадку, маўчалі. Гэта прэм’ер Чыгір, [[Віктар Ганчар|Ганчар]], [[Зьміцер Булахаў|Булахаў]], [[Анатоль Лябедзька|Лябедзька]], міністры [[Васіль Севасьцьянавіч Лявонаў|Лявонаў]] і [[Міхаіл Марыніч|Марыніч]], [[Аляксандар Фядута|Фядута]]». Таксама выкрэсьлілі згадку пра былых дэпутатаў [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь|Палаты прадстаўнікоў]] [[Сьпіс дэпутатаў НС РБ 2-га скліканьня|2-га скліканьня]] [[Сяргей Скрабец|Сяргея Скрабца]] і [[Валер Фралоў|Валерыя Фралова]]: «Нядаўна ў Менску два арыгіналы кухоннай думкі на поўным сур’ёзе прыкінуліся сьвяцейшымі за Лукашэнку (ўсё згодна з „тэорыяй шлангу“) і абвясьцілі мітынг „едіненія“ з Расеяй, пад Бел-Чырвона-Белым Сьцягам і расейскім трыкалёрам». З апошняга адказу аб ігнараваньні праблемаў беларускай мовы і нацыянальнай культуры выдалілі 3 з 4 [[абзац]]аў: «Чужая імпэрская [[прапаганда]] супрацьпастаўляе Адраджэньню пазыцыю „[[статус кво]]“, якая накіраваная на замацаваньне вынікаў [[Акупацыя|акупацыйнай]] палітыкі ў якасьці {{Артыкул у іншым разьдзеле|Грамадзкая норма|сацыяльнай нормы|en|Norm (social)}}, на якую мусіць абапірацца ўсялякае праўнае і грамадзкае дзеяньне. Зьмяненьне дэмаграфічнай сытуацыі ў выніку [[генацыд]]у, зьнішчэньне беларускай школы, забарона беларускай мовы, [[русыфікацыя]], — усё гэта прадстаўлялася [[КПСС|рускімі камуністамі]] і імпэрцамі усіх масьцяў як існуючая норма грамадзтва. Як існуючае [[Дэ-факта|дэ-факто]]. А яно так і было. Грамадзкая дэфармацыя — вынік [[Беларусафобія|антыбеларускай]] палітыкі — прадстаўлялася як „статус кво“, на падставе якога мусіў бы і далей існаваць народ. Усялякая спроба выпраўленьня дэфармацыі трактавалася імпэрцамі як [[радыкалізм]], [[экстрэмізм]], парушэньне парадку, гвалт над грамадзтвам і гэтак далей. Агрэсіўнасьць пазыцыі «статус-кво» вынікае зь яе імпэрскай антыбеларускай сутнасьці. Усе антынацыянальныя, так званыя «агульнадэмакратычныя» і прамаскоўскія групы стаялі і стаяць на пазыцыі «статус-кво». З гэтай жа пазыцыі вынікае і кухонная філязофія «прыкідваньня», патрабаваньне «не выпячвацца з нацыянальнай ідэяй, зь беларускай мовай» і гэтак далей. Усё гэта гучыць часам [[Камічнасьць|камічна]], але ня выглядае, аднак, такім ужо і сьмешным, бо адлюстроўвае выразную антыбеларускую пазыцыю, выяўленую ў [[Дэмагогія|дэмагагічнай]] і бесталковай форме»<ref>{{Навіна|аўтар=[[Янка Базыль]]|загаловак=Фальшыўка ад «Хартыі’97»|спасылка=http://www.bielarus.net/archives/2007/04/17/1152|выдавец=[[Беларуская Салідарнасьць]]|дата публікацыі=17 красавіка 2007|дата доступу=23 кастрычніка 2014}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Хартыя-08]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120223200133/http://charter97.eu/be/news Люстэркавы сайт] * [http://m.charter97.org/be/news/ Мабільная бачына] * [[RSS]]-[http://www.charter97.org/be/rss/all/ паток навінаў] [[Катэгорыя:Беларускія інтэрнэт-СМІ]] [[Катэгорыя:Беларуская палітыка]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1997 годзе]] [[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]] g0yj88brlif85qkparojknnanhlkgip Эрнэст Рэзэрфорд 0 90430 2674650 2510427 2026-06-18T07:49:06Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Ernest_Rutherford?oldid=1359735156 2674650 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Вядомы як = «бацька» ядзернай фізыкі }} '''Эрнэ́ст Рэ́зэрфорд''' ({{мова-en|Ernest Rutherford}}; 30 жніўня 1871, [[Спрынг Грув]], [[Новая Зэляндыя]] — 19 кастрычніка 1937, [[Кембрыдж]], [[Ангельшчына]]) — [[Вялікабрытанія|брытанскі]] [[фізыка|фізык]] [[Новая Зэляндыя|новазэляндзкага]] паходжаньня. Вядомы як «бацька» [[ядзерная фізыка|ядзернай фізыкі]]<ref name="Father" >{{спасылка|спасылка=https://ehs.msu.edu/lab-clinic/rad/hist-figures/rutherford.html|загаловак=Ernest Rutherford|выдавецтва=Michigan State University|копія=https://web.archive.org/web/20230622163634/https://ehs.msu.edu/lab-clinic/rad/hist-figures/rutherford.html|дата копіі=22.06.2023}}</ref> і найвялікшым экспэрымэнтатарам з часоў [[Майкл Фарадэй|Майкла Фарадэя]]<ref>[https://www.britannica.com/biography/Ernest-Rutherford «Ernest Rutherford»]. Encyclopedia Britannica.</ref>. Рэзэрфорд стварыў [[плянэтарная мадэль атама|плянэтарную мадэль атама]]. Ляўрэат [[Нобэлеўская прэмія ў галіне хіміі|Нобэлеўскай прэміі па хіміі]] 1908 году за дасьледаваньні распаду элемэнтаў і хіміі радыяактыўных рэчываў. Стаў першым Нобэлеўскім ляўрэатам з [[Акіянія|Акіяніі]] і першым, хто выканаў працу, за якую атрымаў узнагароду, у [[Канада|Канадзе]]. == Біяграфія == === Раньнія гады === Рэзэрфорд нарадзіўся ў невялічкім новазэляндзкім мястэчку [[Спрынг Грув]] ({{мова-en|Spring Grove}}), які месьціцца каля іншага мястэчка [[Нэльсан]]. Бацька — Джэймз Рэзэрфорд, маці — Марта Томсан. Эрнэст быў чацьвертым дзіцём у сям’і з дванаццаці. Навучаўся ў каледжы Нэльсана паміж 1887 і 1889 гадамі. Ён таксама гуляў у школьнай камандзе па [[рэгбі]]<ref name="Dictionary">Campbell, John. [https://teara.govt.nz/en/biographies/3R37 «Rutherford, Ernest 1871—1937»]. Dictionary of New Zealand Biography. Ministry for Culture and Heritage.</ref>. Яму прапанавалі кадэцкую пасаду на дзяржаўнай службе, але ён адмовіўся, бо ў каледжы заставалася вучыцца яшчэ 15 месяцаў. Выдатна скончыў каледж у Нэльсане, атрымаўшы 580 балаў з 600 магчымых<ref>[https://web.archive.org/web/20230808011211/https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/MEX18870105.2.6 «The Marlborough Express. Published Every Evening Wednesday, January 5, 1887. Local and General News»]. Papers Past.</ref> і прэмію ў 50 фунтаў дзеля працягу навучаньня ў [[Кэнтэрбэрыйскі ўнівэрсыстэт|Кэнтэрбэрыйскім каледжы]] ў [[Крайстчэрч]]ы<ref>Рук Н. С. [http://www.alhimik.ru/great/reserford.html Біяграфія Эрнэста Ратэрфорда] {{ref-ru}}</ref>. У гэтым каледжы навучаўся з 1890 па 1894 гады. Падчас вучобы быў сябрам дыскусійнага і навуковага таварыстваў<ref name="Dictionary"/>. Ягоная магістарская праца, што была напісана ў 1892 годзе, тычылася выяўленьня высокачастасных [[радыёхвалі|радыёхваляў]], існаваньне якіх было даказана ў 1888 годзе нямецкім фізыкам [[Гайнрых Гэрц|Гайнрыхам Гэрцам]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130116105628/http://n-t.ru/nl/hm/rutherford.htm РЕЗЕРФОРД (Rutherford), Эрнест] {{ref-ru}}</ref>. У 1895 годзе, пасьля атрыманьня ступені [[бакаляўр]]а прыродазнаўчых навук і двух гадоў дасьледаваньняў у вобласьці [[электрычнасьць|электрычнасьці]], Рэзэрфорд накіраваўся ў [[Ангельшчына|Ангельшчыну]] дзеля далейшага навучаньня ў Кавэндыскай лябараторыі [[Кембрыдзкі ўнівэрсытэт|Кембрыдзкага ўнівэрсытэта]] пад кіраўніцтвам Джозэфа Дж. Томсана<ref>{{кніга|загаловак=Клясыкі фізычнай навукі: Кароткія творчыя партрэты|арыгінал=Классики физической науки: Краткие творческие портреты|аўтар=Голин Г. М.|месца=Мн.|выдавецтва=Выш. школа|год=1981|старонкі=97}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20171201041955/https://www.aps.org/programs/outreach/history/historicsites/rutherfordsoddy.cfm «Ernest Rutherford and Frederick Soddy»]. American Physical Society.</ref>. Навуковец стаў адным зь першых людзей, хто ня маючы дыплёму Кембрыдзакага ўнівэрсытэту быў дапушчаны ў ім да навуковай справы. === Навуковая дзейнасьць === У 1898 годзе Рэзэрфорд дапамагаў Р. Оўэнсу праводзіць дасьледаваньні [[тор]]у з дапамогай электраскопу. Газ, які выдзяляе радыёактыўны тор, Рэзэрфорд назваў «эманацыяй тору»<ref>{{кніга|частка=Сорок лет развития физики|аўтар=Резерфорд Э.|загаловак=Рэзэрфорд — навуковец і настаўнік|арыгінал=Резерфорд - ученый и учитель|месца=Москва|выдавецтва="Наука"|год=1973|старонкі=7}}</ref>. Эрнэст зрабіў адкрыцьцё [[альфа-распад|альфа-]] й [[бэта-распад|бэта-выпраменьваньняў]], адзін з [[ізатоп]]аў [[радон]]а й мноства іншых ізатопаў. Растлумачыў на выснове ўласьцівасьцяў радону радыяактыўнасьць [[тор]]у, адкрыў і растлумачыў радыяактыўнае пераўтварэньне хімічных элемэнтаў, стварыў [[Закон радыёактыўнага распаду|тэорыю радыяактыўнага распаду]], рашчапіў атам [[азот]]у, выявіў існаваньне [[пратон]]у. Даказаў, што [[альфа-часьцінка]] — [[атамнае ядро|ядро]] [[гель|гелю]]. Паставіўшы экспэрымэнт па расьсейваньню альфа-часьцінак на мэталічнай фальзе, вывеў [[формула Рэзэрфорда|формулу Рэзэрфорда]]. Зрабіў выснову, што ў атаме існуе масіўнае ядро. Стварыў плянэтарную тэорыю будовы атама. Першым адкрыў стварэньне новых хімічных элемэнтаў пры распадзе цяжкіх хімічных радыяактыўных элемэнтаў.<ref>{{Кніга |аўтар = Д. Данин |загаловак = Резерфорд |адказны = |сэрыя = Жизнь замечательных людей |спасылка = http://zzl.lib.ru/catalog/16_r.shtml |выданьне = |месца = |выдавецтва = Молодая гвардия |год = 1966 |том = |старонак = 624 |isbn = |наклад = 90 000 }}</ref> === Сьмерць === Некаторы час перад сьмерцю Рэзэрфорд меў [[кіла|кілу]], якая празь бязьдзейнасьць навукоўца павялічылася, у выніку чаго ён моцна захварэў. Не зважаючы на тэрміновую мэдычную апэрацыю ў Лёндане, навуковец памёр праз чатыры дні ў [[Кембрыдж]]ы 19 кастрычніка 1937 году ў веку 66 гадоў. Чыньнікам сьмерці лекары назвалі паралюш кішачніка<ref name="Peerage">«The Complete Peerage, Volume XIII — Peerage Creations, 1901—1938». St Catherine’s Press. 1949. — С. 495.</ref>. Пасьля быў крэмаваны ў крэматорыі Голдэрз-Грын<ref name="Peerage"/>. Рэзэрфорд быў уганараваны пахаваньнем ва [[Ўэстмінстэрскае абацтва|Ўэстмінстэрскім абацтве]], побач з [[Ісак Ньютан|Ісакам Ньютанам]] і іншымі знакамітымі брытанскімі навукоўцамі<ref>Heilbron, J. L. (12.06.2003). [https://books.google.com/books?id=_vNW1wg9npgC&pg=PA123 «Ernest Rutherford: And the Explosion of Atoms»]. Oxford University Press. — С. 123—124. — ISBN 978-0-19-512378-4.</ref>. == Спадчына == [[Файл:Statue of Ernest Rutherford.JPG|значак|зьлева|Статуя малога Рэзэрфода ў Новай Зэляндыі.]] На ўрачыстым адкрыцьці [[Індыйскі навуковы кангрэс|Індыйскага навуковага кангрэсу]] 1938 году, на якім Рэзэрфорд павінен быў старшыняваць перад сваёй сьмерцю, астрафізык [[Джэймз Джынз]] выступіў замест яго і назваў яго адным з найвялікшых навукоўцаў усіх часоў. З 1999 году Рэзэрфорд выяўлены на новазэляндзкай банкноце наміналам у сто даляраў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rbnz.govt.nz/money-and-cash/banknotes-and-coins/banknotes-in-circulation/100-banknote|загаловак=$100 banknote|выдавецтва=Reserve Bank of New Zealand|дата публікацыі=06.08.2024}}</ref>. === Ядзерная фізыка === Рэзэрфорд вядомы як «бацька ядзернай фізыкі», бо ягоныя дасьледаваньні і праца, якія рабіліся пад ягоным кіраўніцтвам як дырэктара лябараторыі, заклалі падмурак пад ядзерную структуру атаму і сутнасьць радыяактыўнага распаду як ядзернага працэсу<ref name="Father" /><ref>{{спасылка|спасылка=https://media.newzealand.com/en/story-ideas/ernest-rutherford-father-of-nuclear-science/|загаловак=Ernest Rutherford: father of nuclear science|выдавецтва=New Zealand Media Resources|копія=https://web.archive.org/web/20210612184534/https://media.newzealand.com/en/story-ideas/ernest-rutherford-father-of-nuclear-science/|дата копіі=12.06.2021}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.thehindu.com/children/know-the-scientist-ernest-rutherford/article34837002.ece|загаловак=Know the scientist: Ernest Rutherford|выдавецтва=The Hindu|дата публікацыі=17.06.2021|копія=https://web.archive.org/web/20230623183847/https://www.thehindu.com/children/know-the-scientist-ernest-rutherford/article34837002.ece|дата копіі=23.06.2023}}</ref>. [[Патрык Блэкет]], навуковы супрацоўнік, які працаваў пад кіраўніцтвам Рэзэрфорда, выкарыстоўваючы натуральныя альфа-часьціцы, прадэманстраваў індукаваную [[ядзерная трансмутацыя|ядзерную трансмутацыю]]. Пазьней каманда Рэзэрфорда, выкарыстоўваючы пратонныя пучкі з акумулятара, прадэманстравала штучна індукаваныя ядзерныя рэакцыі і трансмутацыю<ref>{{спасылка|спасылка=https://web.lemoyne.edu/giunta/classicalcs/ruthblack.html|загаловак=Rutherford and Blackett artificial transmutation|выдавецтва=web.lemoyne.edu|дата публікацыі=2019|копія=https://web.archive.org/web/20230627010731/https://web.lemoyne.edu/giunta/classicalcs/ruthblack.html|дата копіі=27.06.2023}}</ref>. Рэзэрфорд памёр занадта рана, каб пабачыць ажыцьцяўленьне ідэі [[Лео Сылард]]а пра кантраляваныя [[ланцуговая ядзерная рэакцыя|ланцуговыя ядзерныя рэакцыі]]. Аднак прамова Рэзэрфарда пра ягоную штучна індукаваную трансмутацыю [[літ]]у, надрукаваная ў нумары ''[[The Times]]'' ад 12 верасьня 1933 году, паводле Сыларда, стала ягоным натхненьнем падумаць пра мажлівасьць кантраляванай, энэргаўтваральнай ланцуговай ядзернай рэакцыі<ref>{{спасылка|спасылка=https://rinconeducativo.org/en/anniversaries/september-12-1933-leo-szilard-conceives-the-idea-of-the-nuclear-chain-reaction/#:~:text=On%20September%2012%2C%201933%2C%20in%20London%2C%20Szil%C3%A1rd%20read,transformation%20of%20atoms%20was%20talking%20about%20%22silly%20alcohol%22.|загаловак=September 12, 1933 – Leó Szilárd conceives the idea of the nuclear chain reaction|выдавецтва=Rincón educativo|копія=https://web.archive.org/web/20230627010731/https://rinconeducativo.org/en/anniversaries/september-12-1933-leo-szilard-conceives-the-idea-of-the-nuclear-chain-reaction/#:~:text=On%20September%2012%2C%201933%2C%20in%20London%2C%20Szil%C3%A1rd%20read,transformation%20of%20atoms%20was%20talking%20about%20%22silly%20alcohol%22.|дата копіі=27.06.2023}}</ref>. У сваёй прамове Рэзэрфорд закрануў працу 1932 году сваіх вучняў [[Джон Дуглас Кокрафт|Джона Кокрафта]] і [[Эрнэст Ўолтан|Эрнэста Ўолтана]], якія расчапілі літ на альфа-часьцінкі, бамбардуючы яго пратоннымі пучкамі з пабудаванага імі часьціннага паскаральніка. Рэзэрфорд зразумеў, што энэргія, якая вызваляецца пры расчапленьні атамаў літу, велізарная, але таксама ўсьвядоміў, што энэргія, неабходная для працы паскаральніка, і ягоная істотная неэфэктыўнасьць у расчапленьні атамаў такім чынам робяць праект немагчымым дзеля практычнага стварэньня крыніцы энэргіі. Індукаванае паскаральнікам дзяленьне лёгкіх элемэнтаў застаецца занадта неэфэктыўным для такога выкарыстаньня і сёньня. Рэзэрфорд заўважаў, што чалавецтва магло б у гэтых працэсах атрымаць значна больш энэргіі, чым гэта робіць пратон, але нельга было чакаць, што можна атрымаць энэргію такім шляхам. Навуковец адзначыў, што гэта быў вельмі дрэнны і неэфэктыўны спосаб вытворчасьці энэргіі, і кожны, хто шукаў крыніцу ў трансфармацыі атамаў, займаўся марнымі справамі. Але гэтая тэма была для Рэзэрфорда навукова цікавай, бо дапамагло яму атрымаць разуменьне прыроды атамаў<ref>{{артыкул|загаловак=The British association – breaking down the atom|выдавецтва=The Times|год=1933}}</ref><ref>{{кніга|імя=Richard|прозьвішча=Rhodes|загаловак=The Making of the Atomic Bomb|месца=New York|выдавецтва=Simon and Schuster|год=1986|isbn=0-671-44133-7}}</ref>. Элемэнт [[рэзэрфорд]] (Rf) быў названы ў гонар навукоўца ў 1997 годзе<ref>{{навіна|аўтар=Freemantle, Michael|спасылка=http://pubs.acs.org/cen/80th/print/rutherfordium.html|загаловак=ACS Article on Rutherfordium|выдавец=American Chemical Society|копія=https://web.archive.org/web/20080328131206/http://pubs.acs.org/cen/80th/print/rutherfordium.html|дата копіі=28.03.2008}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20130116105628/http://n-t.ru/nl/hm/rutherford.htm Біяграфія на сайце «Навука й тэхніка»]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20080723230048/http://nobelprize.org/chemistry/laureates/1908/rutherford-bio.html Біяграфія на афіцыйным сайце Нобэлеўскай арганізацыі]{{ref-en}} * [http://www.physics.mcgill.ca/museum/rutherford_museum.htm The Rutherford Museum]{{ref-en}} * [http://www.rutherford.org.nz/ Rutherford Scientist Supreme]{{ref-en}} {{Нобэлеўская прэмія па хіміі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рэзэрфорд, Эрнэст}} [[Катэгорыя:Вынаходнікі радыё]] [[Катэгорыя:Ангельскія навукоўцы]] [[Катэгорыя:Новазэляндзкія фізыкі]] [[Катэгорыя:Новазэляндзкія хімікі]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі ў галіне хіміі]] [[Катэгорыя:Брытанскія нобэлеўскія ляўрэаты]] [[Катэгорыя:Новазэляндзкія нобэлеўскія ляўрэаты]] [[Катэгорыя:Экспэрымэнтальныя фізыкі]] [[Катэгорыя:Кавалеры брытанскага ордэна Заслуг]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём Коплі]] [[Катэгорыя:Адкрывальнікі хімічных элемэнтаў]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] 1bvxzjzswqyb2xpel35t8ly3tbbmesk Флейта 0 90963 2674622 2278316 2026-06-18T02:53:10Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674622 wikitext text/x-wiki [[Файл:Fluiers.jpg|міні|180пкс|Флейты]] '''Фле́йта''' ({{мова-de|Flöte}}) — агульная назва для шэрагу [[музычны інструмэнт|інструмэнтаў]] з групы драўляных духавых. У адрозьненьне ад іншых духавых інструмэнтаў, у флейты [[гук]]і ўтвараюцца ў выніку расьсячэньня плыні паветра аб грань, замест выкарыстаньня язычка. Музыка, які грае на флейце, звычайна мянуецца флейтыстам. Флейтай звычайна называюць найбольш распаўсюджаную ў прафэсійнай музыцы разнавіднасьць флейтаў — [[папярочная флейта|папярочную флейту]]. Флейта зьяўляецца адным з самых старажытных музычных інструмэнтаў. Прабацькам флейты можна назваць звычайны [[сьвісток]], які зьявіўся яшчэ ў старажытных народаў, і ў тыя часы быў хутчэй не музычным інструмэнтам, а цацкай альбо прыстасаваньнем для выкананьня рэлігійных магічных абрадаў, як напрыклад, у [[індзейцы|індзейцаў]] [[Паўночная Амэрыка|Паўночнай]] і [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыцы]], якія выгатаўлялі сьвісткі з [[гліна|гліны]], косткаў і [[дрэва]]. Першыя флейта былі выраблены 35—40 тысячаў гадоў да н. э. і знойдзены ў рэгіёне [[Швабская Альба]] ў [[Нямеччына|Нямеччыне]]. Гэтыя флейты паказваюць, што распрацаваная музычная традыцыя існавала з самага раньняга пэрыяду прысутнасьці сучаснага чалавека ў [[Эўропа|Эўропе]]<ref>Wilford, John N. (June 24, 2009). [http://www.nytimes.com/2009/06/25/science/25flute.html «Flutes Offer Clues to Stone-Age Music»]. The New York Times</ref>. == Гісторыя разьвіцьця == Старажытнай формай флейты, відаць па ўсім, зьяўляецца [[сьвісток]]. Паступова ў сьвістковых люлечках сталі прарэзаць пальцавыя адтуліны, ператвараючы просты сьвісток у сьвістковую флейту, на якой ужо можна было выконваць музычныя творы. Першыя археалягічныя знаходкі флейты датуюцца 35—40 тысячаў гадоў да нашай эры, такім чынам флейта зьяўляецца адным з самых старажытных музычных інструмэнтаў у сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20100420184952/http://elementy.ru/news?newsid=431111 «Рядом с древнейшей скульптурой найдены музыкальные инструменты»], Элементы.ру</ref>. Падоўжная флейта была вядомая ў [[Старажытны Эгіпет|Старажытным Эгіпце]] яшчэ пяць тысячаў гадоў таму назад, і яна застаецца асноўным духавым інструмэнтам на ўсім [[Блізкі Ўсход|Блізкім Усходзе]]. Падоўжная флейта, якая мае 5—6 пальцавых адтулінаў і здольная да [[актава|актаўнага]] перадуваньню, забясьпечвае поўны музычны гукарад, асобныя інтэрвалы ўнутры якога могуць зьмяняцца, утвараючы розныя лады пасродкам пераскражаваных пальцаў, закрыцьця адтулінаў напалову, а таксама зьмены кірунку й сілы дыханьня. == Глядзіце таксама == * [[Блёкфлейта]] * [[Дзі (музычны інструмент)|Дзі]] — [[кітай]]ская папярочная флейта * [[Ірляндзкая флейта]] — папярочная флейта, выкарыстоўваемая ў [[Ірляндыя|Ірляндыі]] * [[Кена]] — [[Балівія|балівійская]] падоўжная флейта * [[Жалейка]] — [[беларусь|беларуская]] падоўжная двуствольная сьвістковая флейта * [[Папярочная флейта]] * [[Пыжатка]] — [[Русь|руская]] падоўжная аднаствольная флейта * [[Ўістл]] — [[Ірляндыя|ірляндская]] ([[Шатляндыя|шатляндзкая]], [[Ангельшчына|ангельская]]) падоўжная флейта == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://myflute.ru/ Форум флейтыстаў] * [https://web.archive.org/web/20120305051446/http://spacenation.info/fleita.html Флейта спосабы сварэньня й гульні] * [http://lenskij87.narod.ru/ Нотны архіў для флейты] [[Катэгорыя:Флейты| ]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] jtdggzhbph7vl3mnmbgfjfaat3xig1l Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы/Сьпіс істотных артыкулаў паводле памеру 4 91685 2674544 2672509 2026-06-17T16:57:00Z DymitrBot 56484 робат: абнаўленьне зьвестак 2674544 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{/Уступ|17.06.2026 16:56 UTC|44,39|44,44|+0,05}}</noinclude> # [[Электрычны ток]] (<span style="color: #909090;">2579 сымб. → </span>3611 сымб.) # [[Дыхальная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">2641 сымб. → </span>3697 сымб.) # [[Вугляводы]] (<span style="color: #909090;">2658 сымб. → </span>3721 сымб.) # [[Адзеньне]] (<span style="color: #909090;">2684 сымб. → </span>3758 сымб.) # [[Харчовая соль]] (<span style="color: #909090;">2714 сымб. → </span>3800 сымб.) # [[Сьпірт]] (<span style="color: #909090;">2737 сымб. → </span>3832 сымб.) # [[Сэрца]] (<span style="color: #909090;">2738 сымб. → </span>3833 сымб.) # [[Тэатар]] (<span style="color: #909090;">2739 сымб. → </span>3835 сымб.) # [[Гук]] (<span style="color: #909090;">2761 сымб. → </span>3865 сымб.) # [[Страўнікава-кішачны тракт]] (<span style="color: #909090;">2762 сымб. → </span>3867 сымб.) # [[Кут]] (<span style="color: #909090;">2775 сымб. → </span>3885 сымб.) # [[Мір]] (<span style="color: #909090;">2801 сымб. → </span>3921 сымб.) # [[Любоў]] (<span style="color: #909090;">2804 сымб. → </span>3926 сымб.) # [[Сьвятло]] (<span style="color: #909090;">2809 сымб. → </span>3933 сымб.) # [[Піраміда (архітэктура)]] (<span style="color: #909090;">2814 сымб. → </span>3940 сымб.) # [[Горная парода]] (<span style="color: #909090;">2824 сымб. → </span>3954 сымб.) # [[Фотасынтэз]] (<span style="color: #909090;">2833 сымб. → </span>3966 сымб.) # [[Граматыка]] (<span style="color: #909090;">2858 сымб. → </span>4001 сымб.) # [[Крывяносная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">2873 сымб. → </span>4022 сымб.) # [[Стаматалёгія]] (<span style="color: #909090;">2882 сымб. → </span>4035 сымб.) # [[Свабода волі]] (<span style="color: #909090;">2890 сымб. → </span>4046 сымб.) # [[Электрычнасьць]] (<span style="color: #909090;">2917 сымб. → </span>4084 сымб.) # [[Інфрачырвонае выпраменьваньне]] (<span style="color: #909090;">2919 сымб. → </span>4087 сымб.) # [[Вірус]] (<span style="color: #909090;">2923 сымб. → </span>4092 сымб.) # [[Джаз]] (<span style="color: #909090;">2925 сымб. → </span>4095 сымб.) # [[Сіла (фізычная велічыня)]] (<span style="color: #909090;">2932 сымб. → </span>4105 сымб.) # [[Цэнтральны працэсар]] (<span style="color: #909090;">2941 сымб. → </span>4117 сымб.) # [[Тэрарызм]] (<span style="color: #909090;">2945 сымб. → </span>4123 сымб.) # [[Магабгарата]] (<span style="color: #909090;">2947 сымб. → </span>4126 сымб.) # [[Опэра]] (<span style="color: #909090;">2973 сымб. → </span>4162 сымб.) # [[Пандэмія]] (<span style="color: #909090;">2976 сымб. → </span>4166 сымб.) # [[Комікс]] (<span style="color: #909090;">2978 сымб. → </span>4169 сымб.) # [[Камэта]] (<span style="color: #909090;">3025 сымб. → </span>4235 сымб.) # [[Землятрус]] (<span style="color: #909090;">3025 сымб. → </span>4235 сымб.) # [[Фанэма]] (<span style="color: #909090;">3031 сымб. → </span>4243 сымб.) # [[Мова праграмаваньня]] (<span style="color: #909090;">3032 сымб. → </span>4245 сымб.) # [[Статыстыка]] (<span style="color: #909090;">3034 сымб. → </span>4248 сымб.) # [[Печань]] (<span style="color: #909090;">3037 сымб. → </span>4252 сымб.) # [[Электронная пошта]] (<span style="color: #909090;">3037 сымб. → </span>4252 сымб.) # [[Электронная музыка]] (<span style="color: #909090;">3064 сымб. → </span>4290 сымб.) # [[Хуткасьць]] (<span style="color: #909090;">3079 сымб. → </span>4311 сымб.) # [[Мовазнаўства]] (<span style="color: #909090;">3127 сымб. → </span>4378 сымб.) # [[Робат]] (<span style="color: #909090;">3127 сымб. → </span>4378 сымб.) # [[Крыкет]] (<span style="color: #909090;">3132 сымб. → </span>4385 сымб.) # [[Прапаганда]] (<span style="color: #909090;">3142 сымб. → </span>4399 сымб.) # [[Журналістыка]] (<span style="color: #909090;">3145 сымб. → </span>4403 сымб.) # [[Плуг]] (<span style="color: #909090;">3146 сымб. → </span>4404 сымб.) # [[Баявыя мастацтвы]] (<span style="color: #909090;">3148 сымб. → </span>4407 сымб.) # [[Джайнізм]] (<span style="color: #909090;">3158 сымб. → </span>4421 сымб.) # [[Літар]] (<span style="color: #909090;">3176 сымб. → </span>4446 сымб.) # [[Антыбіётык]] (<span style="color: #909090;">3186 сымб. → </span>4460 сымб.) # [[Паводка]] (<span style="color: #909090;">3187 сымб. → </span>4462 сымб.) # [[Эпоха Асьветніцтва]] (<span style="color: #909090;">3197 сымб. → </span>4476 сымб.) # [[Дзяленьне ядра]] (<span style="color: #909090;">3201 сымб. → </span>4481 сымб.) # [[Хвароба]] (<span style="color: #909090;">3205 сымб. → </span>4487 сымб.) # [[Пісьменства]] (<span style="color: #909090;">3206 сымб. → </span>4488 сымб.) # [[Свойскі конь]] (<span style="color: #909090;">3209 сымб. → </span>4493 сымб.) # [[Малюскі]] (<span style="color: #909090;">3211 сымб. → </span>4495 сымб.) # [[Солі]] (<span style="color: #909090;">3211 сымб. → </span>4495 сымб.) # [[Мода]] (<span style="color: #909090;">3214 сымб. → </span>4500 сымб.) # [[Вымярэньне]] (<span style="color: #909090;">3218 сымб. → </span>4505 сымб.) # [[Рэпрадукцыйная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">3232 сымб. → </span>4525 сымб.) # [[Рэстаўрацыя Мэйдзі]] (<span style="color: #909090;">3237 сымб. → </span>4532 сымб.) # [[Тэктоніка пліт]] (<span style="color: #909090;">3261 сымб. → </span>4565 сымб.) # [[Лягарытм]] (<span style="color: #909090;">3278 сымб. → </span>4589 сымб.) # [[Амазонка]] (<span style="color: #909090;">3278 сымб. → </span>4589 сымб.) # [[Сымэтрыя]] (<span style="color: #909090;">3280 сымб. → </span>4592 сымб.) # [[Бог]] (<span style="color: #909090;">3291 сымб. → </span>4607 сымб.) # [[Склад]] (<span style="color: #909090;">3295 сымб. → </span>4613 сымб.) # [[Шыізм]] (<span style="color: #909090;">3298 сымб. → </span>4617 сымб.) # [[Скульптура]] (<span style="color: #909090;">3310 сымб. → </span>4634 сымб.) # [[Сымфонія]] (<span style="color: #909090;">3322 сымб. → </span>4651 сымб.) # [[Флейта]] (<span style="color: #909090;">3346 сымб. → </span>4684 сымб.) # [[Тэорыя лікаў]] (<span style="color: #909090;">3347 сымб. → </span>4686 сымб.) # [[Жывёлы]] (<span style="color: #909090;">3349 сымб. → </span>4689 сымб.) # [[Жанчына]] (<span style="color: #909090;">3354 сымб. → </span>4696 сымб.) # [[Флямэнка]] (<span style="color: #909090;">3367 сымб. → </span>4714 сымб.) # [[Псыхалёгія]] (<span style="color: #909090;">3373 сымб. → </span>4722 сымб.) # [[Гадзіньнік]] (<span style="color: #909090;">3376 сымб. → </span>4726 сымб.) # [[Эпістэмалёгія]] (<span style="color: #909090;">3378 сымб. → </span>4729 сымб.) # [[Страваваньне]] (<span style="color: #909090;">3378 сымб. → </span>4729 сымб.) # [[Гастраэнтэрыт]] (<span style="color: #909090;">3385 сымб. → </span>4739 сымб.) # [[Сьлепата]] (<span style="color: #909090;">3394 сымб. → </span>4752 сымб.) # [[Біялягічная клясыфікацыя]] (<span style="color: #909090;">3410 сымб. → </span>4774 сымб.) # [[Павукі]] (<span style="color: #909090;">3411 сымб. → </span>4775 сымб.) # [[Біятэхналёгія]] (<span style="color: #909090;">3424 сымб. → </span>4794 сымб.) # [[Рыс]] (<span style="color: #909090;">3438 сымб. → </span>4813 сымб.) # [[Арка]] (<span style="color: #909090;">3441 сымб. → </span>4817 сымб.) # [[Магніт]] (<span style="color: #909090;">3470 сымб. → </span>4858 сымб.) # [[Жалезны век]] (<span style="color: #909090;">3479 сымб. → </span>4871 сымб.) # [[Этыка]] (<span style="color: #909090;">3480 сымб. → </span>4872 сымб.) # [[Біяхімія]] (<span style="color: #909090;">3482 сымб. → </span>4875 сымб.) # [[Інфармацыя]] (<span style="color: #909090;">3495 сымб. → </span>4893 сымб.) # [[Паўзуны]] (<span style="color: #909090;">3496 сымб. → </span>4894 сымб.) # [[Камунізм]] (<span style="color: #909090;">3506 сымб. → </span>4908 сымб.) # [[Сунізм]] (<span style="color: #909090;">3510 сымб. → </span>4914 сымб.) # [[Закон захаваньня энэргіі]] (<span style="color: #909090;">3523 сымб. → </span>4932 сымб.) # [[Кветка]] (<span style="color: #909090;">3524 сымб. → </span>4934 сымб.) # [[Чалавек]] (<span style="color: #909090;">3526 сымб. → </span>4936 сымб.) # [[Мёд]] (<span style="color: #909090;">3529 сымб. → </span>4941 сымб.) # [[Эвалюцыя]] (<span style="color: #909090;">3534 сымб. → </span>4948 сымб.) # [[Сталь]] (<span style="color: #909090;">3537 сымб. → </span>4952 сымб.) # [[Інфармацыйныя тэхналёгіі]] (<span style="color: #909090;">3542 сымб. → </span>4959 сымб.) # [[Паўправаднік]] (<span style="color: #909090;">3556 сымб. → </span>4978 сымб.) # [[Агульная тэорыя адноснасьці]] (<span style="color: #909090;">3563 сымб. → </span>4988 сымб.) # [[Нэматоды]] (<span style="color: #909090;">3565 сымб. → </span>4991 сымб.) # [[Вікінгі]] (<span style="color: #909090;">3576 сымб. → </span>5006 сымб.) # [[Монатэізм]] (<span style="color: #909090;">3578 сымб. → </span>5009 сымб.) # [[Раўнаньне]] (<span style="color: #909090;">3583 сымб. → </span>5016 сымб.) # [[Вусякі]] (<span style="color: #909090;">3591 сымб. → </span>5027 сымб.) # [[Драўніна]] (<span style="color: #909090;">3598 сымб. → </span>5037 сымб.) # [[Шлюб]] (<span style="color: #909090;">3603 сымб. → </span>5044 сымб.) # [[Джэймз Прэскат Джоўль]] (<span style="color: #909090;">3614 сымб. → </span>5060 сымб.) # [[Цунамі]] (<span style="color: #909090;">3617 сымб. → </span>5064 сымб.) # [[Мора]] (<span style="color: #909090;">3630 сымб. → </span>5082 сымб.) # [[Тэарэма Пітагора]] (<span style="color: #909090;">3634 сымб. → </span>5088 сымб.) # [[Тоўстая кішка]] (<span style="color: #909090;">3642 сымб. → </span>5099 сымб.) # [[Аўстралія і Акіянія]] (<span style="color: #909090;">3650 сымб. → </span>5110 сымб.) # [[Моцнае ўзаемадзеяньне]] (<span style="color: #909090;">3658 сымб. → </span>5121 сымб.) # [[Паскарэньне]] (<span style="color: #909090;">3671 сымб. → </span>5139 сымб.) # [[СНІД]] (<span style="color: #909090;">3676 сымб. → </span>5146 сымб.) # [[Барабан]] (<span style="color: #909090;">3680 сымб. → </span>5152 сымб.) # [[Манархія]] (<span style="color: #909090;">3685 сымб. → </span>5159 сымб.) # [[Вялікая кітайская сьцяна]] (<span style="color: #909090;">3685 сымб. → </span>5159 сымб.) # [[Умар ібн аль-Хатаб]] (<span style="color: #909090;">3698 сымб. → </span>5177 сымб.) # [[Нанатэхналёгіі]] (<span style="color: #909090;">3707 сымб. → </span>5190 сымб.) # [[Нос]] (<span style="color: #909090;">3728 сымб. → </span>5219 сымб.) # [[Дыёд]] (<span style="color: #909090;">3747 сымб. → </span>5246 сымб.) # [[Чорнае мора]] (<span style="color: #909090;">3748 сымб. → </span>5247 сымб.) # [[Акулы]] (<span style="color: #909090;">3757 сымб. → </span>5260 сымб.) # [[Дэзоксырыбануклійная кісьля]] (<span style="color: #909090;">3760 сымб. → </span>5264 сымб.) # [[Эндакрынная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">3778 сымб. → </span>5289 сымб.) # [[Мангольская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">3783 сымб. → </span>5296 сымб.) # [[Ідэалёгія]] (<span style="color: #909090;">3790 сымб. → </span>5306 сымб.) # [[Фізыялёгія дыханьня]] (<span style="color: #909090;">3792 сымб. → </span>5309 сымб.) # [[Ганчарства]] (<span style="color: #909090;">3800 сымб. → </span>5320 сымб.) # [[Арганізм]] (<span style="color: #909090;">3814 сымб. → </span>5340 сымб.) # [[Газ]] (<span style="color: #909090;">3824 сымб. → </span>5354 сымб.) # [[Фізычная хімія]] (<span style="color: #909090;">3826 сымб. → </span>5356 сымб.) # [[Частасьць]] (<span style="color: #909090;">3827 сымб. → </span>5358 сымб.) # [[Расьліны]] (<span style="color: #909090;">3828 сымб. → </span>5359 сымб.) # [[Абрам]] (<span style="color: #909090;">3830 сымб. → </span>5362 сымб.) # [[Раман]] (<span style="color: #909090;">3837 сымб. → </span>5372 сымб.) # [[Грамадзянская вайна]] (<span style="color: #909090;">3848 сымб. → </span>5387 сымб.) # [[Паўднёва-Кітайскае мора]] (<span style="color: #909090;">3850 сымб. → </span>5390 сымб.) # [[Прамысловасьць]] (<span style="color: #909090;">3858 сымб. → </span>5401 сымб.) # [[Цяжарнасьць чалавека]] (<span style="color: #909090;">3859 сымб. → </span>5403 сымб.) # [[Хмара]] (<span style="color: #909090;">3861 сымб. → </span>5405 сымб.) # [[Юдаізм]] (<span style="color: #909090;">3866 сымб. → </span>5412 сымб.) # [[Цьвёрдае цела]] (<span style="color: #909090;">3866 сымб. → </span>5412 сымб.) # [[Каляндар]] (<span style="color: #909090;">3878 сымб. → </span>5429 сымб.) # [[Проза]] (<span style="color: #909090;">3885 сымб. → </span>5439 сымб.) # [[Веды]] (<span style="color: #909090;">3892 сымб. → </span>5449 сымб.) # [[Дзюдо]] (<span style="color: #909090;">3901 сымб. → </span>5461 сымб.) # [[Глухата]] (<span style="color: #909090;">3910 сымб. → </span>5474 сымб.) # [[Галаўны мозаг]] (<span style="color: #909090;">3920 сымб. → </span>5488 сымб.) # [[Выбуховае рэчыва]] (<span style="color: #909090;">3930 сымб. → </span>5502 сымб.) # [[Вялікі бар’ерны рыф]] (<span style="color: #909090;">3931 сымб. → </span>5503 сымб.) # [[Яблык]] (<span style="color: #909090;">3935 сымб. → </span>5509 сымб.) # [[Ісьціна]] (<span style="color: #909090;">3964 сымб. → </span>5550 сымб.) # [[Рэальнасьць]] (<span style="color: #909090;">3964 сымб. → </span>5550 сымб.) # [[Халодная вайна]] (<span style="color: #909090;">3978 сымб. → </span>5569 сымб.) # [[Самба]] (<span style="color: #909090;">3993 сымб. → </span>5590 сымб.) # [[Прыручэньне]] (<span style="color: #909090;">3999 сымб. → </span>5599 сымб.) # [[Водарасьці]] (<span style="color: #909090;">4004 сымб. → </span>5606 сымб.) # [[Лацінская мова]] (<span style="color: #909090;">4007 сымб. → </span>5610 сымб.) # [[Сьмяротная кара]] (<span style="color: #909090;">4041 сымб. → </span>5657 сымб.) # [[Грызуны]] (<span style="color: #909090;">4041 сымб. → </span>5657 сымб.) # [[Агонь]] (<span style="color: #909090;">4050 сымб. → </span>5670 сымб.) # [[Бясконцасьць]] (<span style="color: #909090;">4062 сымб. → </span>5687 сымб.) # [[Цывілізацыя]] (<span style="color: #909090;">4067 сымб. → </span>5694 сымб.) # [[Кўамэ Нкрума]] (<span style="color: #909090;">4078 сымб. → </span>5709 сымб.) # [[Функцыя (матэматыка)]] (<span style="color: #909090;">4081 сымб. → </span>5713 сымб.) # [[Інфаркт міякарда]] (<span style="color: #909090;">4107 сымб. → </span>5750 сымб.) # [[Дымны порах]] (<span style="color: #909090;">4129 сымб. → </span>5781 сымб.) # [[Права]] (<span style="color: #909090;">4130 сымб. → </span>5782 сымб.) # [[Кругазварот вады]] (<span style="color: #909090;">4130 сымб. → </span>5782 сымб.) # [[Рок-музыка]] (<span style="color: #909090;">4132 сымб. → </span>5785 сымб.) # [[Эмпайр-Стэйт-Білдынг]] (<span style="color: #909090;">4138 сымб. → </span>5793 сымб.) # [[Электрамагнітнае выпраменьваньне]] (<span style="color: #909090;">4156 сымб. → </span>5818 сымб.) # [[Матэрыялізм]] (<span style="color: #909090;">4160 сымб. → </span>5824 сымб.) # [[Тэорыя мностваў]] (<span style="color: #909090;">4162 сымб. → </span>5827 сымб.) # [[Халіфат Абасыдаў]] (<span style="color: #909090;">4164 сымб. → </span>5830 сымб.) # [[Скура]] (<span style="color: #909090;">4175 сымб. → </span>5845 сымб.) # [[Грып]] (<span style="color: #909090;">4188 сымб. → </span>5863 сымб.) # [[Квантавая мэханіка]] (<span style="color: #909090;">4188 сымб. → </span>5863 сымб.) # [[Клясычная мэханіка]] (<span style="color: #909090;">4198 сымб. → </span>5877 сымб.) # [[Трансфарматар]] (<span style="color: #909090;">4212 сымб. → </span>5897 сымб.) # [[Сат’яджыт Рай]] (<span style="color: #909090;">4217 сымб. → </span>5904 сымб.) # [[Антанін Леапольд Дворжак]] (<span style="color: #909090;">4227 сымб. → </span>5918 сымб.) # [[Гара]] (<span style="color: #909090;">4228 сымб. → </span>5919 сымб.) # [[Фэрмэнты]] (<span style="color: #909090;">4252 сымб. → </span>5953 сымб.) # [[Плоць]] (<span style="color: #909090;">4266 сымб. → </span>5972 сымб.) # [[Кандэнсатар]] (<span style="color: #909090;">4275 сымб. → </span>5985 сымб.) # [[Мастацтва вайны]] (<span style="color: #909090;">4277 сымб. → </span>5988 сымб.) # [[Вайна]] (<span style="color: #909090;">4281 сымб. → </span>5993 сымб.) # [[Аснова (хімія)]] (<span style="color: #909090;">4287 сымб. → </span>6002 сымб.) # [[Шкілет]] (<span style="color: #909090;">4288 сымб. → </span>6003 сымб.) # [[Срэбра]] (<span style="color: #909090;">4307 сымб. → </span>6030 сымб.) # [[Неарганічная хімія]] (<span style="color: #909090;">4320 сымб. → </span>6048 сымб.) # [[Вялікая дэпрэсія]] (<span style="color: #909090;">4320 сымб. → </span>6048 сымб.) # [[Акіян]] (<span style="color: #909090;">4326 сымб. → </span>6056 сымб.) # [[Кітайскае пісьмо]] (<span style="color: #909090;">4334 сымб. → </span>6068 сымб.) # [[Даасізм]] (<span style="color: #909090;">4343 сымб. → </span>6080 сымб.) # [[Сысуны]] (<span style="color: #909090;">4345 сымб. → </span>6083 сымб.) # [[Сярэдні Ўсход]] (<span style="color: #909090;">4348 сымб. → </span>6087 сымб.) # [[Кніга]] (<span style="color: #909090;">4363 сымб. → </span>6108 сымб.) # [[Зносіны]] (<span style="color: #909090;">4364 сымб. → </span>6110 сымб.) # [[Бактэрыі]] (<span style="color: #909090;">4370 сымб. → </span>6118 сымб.) # [[Янцзы]] (<span style="color: #909090;">4370 сымб. → </span>6118 сымб.) # [[Затаўка]] (<span style="color: #909090;">4374 сымб. → </span>6124 сымб.) # [[Рэгі]] (<span style="color: #909090;">4377 сымб. → </span>6128 сымб.) # [[Камплексны лік]] (<span style="color: #909090;">4383 сымб. → </span>6136 сымб.) # [[Кампутар]] (<span style="color: #909090;">4392 сымб. → </span>6149 сымб.) # [[Музыка]] (<span style="color: #909090;">4394 сымб. → </span>6152 сымб.) # [[Нэкропаль Гізы]] (<span style="color: #909090;">4402 сымб. → </span>6163 сымб.) # [[Эмоцыя]] (<span style="color: #909090;">4412 сымб. → </span>6177 сымб.) # [[Конга (рака)]] (<span style="color: #909090;">4412 сымб. → </span>6177 сымб.) # [[Партугальская мова]] (<span style="color: #909090;">4425 сымб. → </span>6195 сымб.) # [[Апартэід]] (<span style="color: #909090;">4429 сымб. → </span>6201 сымб.) # [[Грыгарыянскі каляндар]] (<span style="color: #909090;">4435 сымб. → </span>6209 сымб.) # [[Шумэр]] (<span style="color: #909090;">4436 сымб. → </span>6210 сымб.) # [[Камары]] (<span style="color: #909090;">4440 сымб. → </span>6216 сымб.) # [[Імунная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">4443 сымб. → </span>6220 сымб.) # [[Арганічная хімія]] (<span style="color: #909090;">4446 сымб. → </span>6224 сымб.) # [[Алмаз]] (<span style="color: #909090;">4446 сымб. → </span>6224 сымб.) # [[Пальная зброя]] (<span style="color: #909090;">4454 сымб. → </span>6236 сымб.) # [[Тонкая кішка]] (<span style="color: #909090;">4462 сымб. → </span>6247 сымб.) # [[Час]] (<span style="color: #909090;">4463 сымб. → </span>6248 сымб.) # [[Плошча]] (<span style="color: #909090;">4468 сымб. → </span>6255 сымб.) # [[Зьмеі]] (<span style="color: #909090;">4473 сымб. → </span>6262 сымб.) # [[Кампутарная гульня]] (<span style="color: #909090;">4492 сымб. → </span>6289 сымб.) # [[Шпуля індуктыўнасьці]] (<span style="color: #909090;">4531 сымб. → </span>6343 сымб.) # [[Вуза]] (<span style="color: #909090;">4533 сымб. → </span>6346 сымб.) # [[Віды пад пагрозай выміраньня]] (<span style="color: #909090;">4538 сымб. → </span>6353 сымб.) # [[Вялікія азёры]] (<span style="color: #909090;">4539 сымб. → </span>6355 сымб.) # [[Глябалізацыя]] (<span style="color: #909090;">4545 сымб. → </span>6363 сымб.) # [[Палітыка]] (<span style="color: #909090;">4557 сымб. → </span>6380 сымб.) # [[Аповесьць пра Гэндзі]] (<span style="color: #909090;">4561 сымб. → </span>6385 сымб.) # [[Кот]] (<span style="color: #909090;">4575 сымб. → </span>6405 сымб.) # [[Літаратура]] (<span style="color: #909090;">4579 сымб. → </span>6411 сымб.) # [[Ёган Гутэнбэрг]] (<span style="color: #909090;">4586 сымб. → </span>6420 сымб.) # [[Паэзія]] (<span style="color: #909090;">4588 сымб. → </span>6423 сымб.) # [[Адам Сьміт]] (<span style="color: #909090;">4599 сымб. → </span>6439 сымб.) # [[Цынь Шыхуандзі]] (<span style="color: #909090;">4606 сымб. → </span>6448 сымб.) # [[Мастацкая выдумка]] (<span style="color: #909090;">4610 сымб. → </span>6454 сымб.) # [[Поліяміеліт]] (<span style="color: #909090;">4611 сымб. → </span>6455 сымб.) # [[Кантынэнт]] (<span style="color: #909090;">4625 сымб. → </span>6475 сымб.) # [[Мультыплікацыя]] (<span style="color: #909090;">4638 сымб. → </span>6493 сымб.) # [[Сэкунда]] (<span style="color: #909090;">4643 сымб. → </span>6500 сымб.) # [[Спэцыяльная тэорыя адноснасьці]] (<span style="color: #909090;">4649 сымб. → </span>6509 сымб.) # [[Зброя]] (<span style="color: #909090;">4681 сымб. → </span>6553 сымб.) # [[Мэтабалізм]] (<span style="color: #909090;">4707 сымб. → </span>6590 сымб.) # [[Падводная лодка]] (<span style="color: #909090;">4719 сымб. → </span>6607 сымб.) # [[Вікторыя (возера)]] (<span style="color: #909090;">4735 сымб. → </span>6629 сымб.) # [[Арэхі]] (<span style="color: #909090;">4741 сымб. → </span>6637 сымб.) # [[Матэматычны аналіз]] (<span style="color: #909090;">4742 сымб. → </span>6639 сымб.) # [[Сельская гаспадарка]] (<span style="color: #909090;">4745 сымб. → </span>6643 сымб.) # [[Батаніка]] (<span style="color: #909090;">4759 сымб. → </span>6663 сымб.) # [[Сьмерць]] (<span style="color: #909090;">4770 сымб. → </span>6678 сымб.) # [[Праграмнае забесьпячэньне]] (<span style="color: #909090;">4787 сымб. → </span>6702 сымб.) # [[Міталёгія]] (<span style="color: #909090;">4802 сымб. → </span>6723 сымб.) # [[Гольф]] (<span style="color: #909090;">4804 сымб. → </span>6726 сымб.) # [[Мінэрал]] (<span style="color: #909090;">4807 сымб. → </span>6730 сымб.) # [[Папера]] (<span style="color: #909090;">4828 сымб. → </span>6759 сымб.) # [[Мурашкі (вусякі)]] (<span style="color: #909090;">4834 сымб. → </span>6768 сымб.) # [[Мэнструацыя]] (<span style="color: #909090;">4842 сымб. → </span>6779 сымб.) # [[Райн]] (<span style="color: #909090;">4842 сымб. → </span>6779 сымб.) # [[Геамэтрыя]] (<span style="color: #909090;">4845 сымб. → </span>6783 сымб.) # [[Розум]] (<span style="color: #909090;">4859 сымб. → </span>6803 сымб.) # [[Слова]] (<span style="color: #909090;">4862 сымб. → </span>6807 сымб.) # [[Археі]] (<span style="color: #909090;">4873 сымб. → </span>6822 сымб.) # [[Грамадзтва]] (<span style="color: #909090;">4899 сымб. → </span>6859 сымб.) # [[Мова]] (<span style="color: #909090;">4899 сымб. → </span>6859 сымб.) # [[Гародніна]] (<span style="color: #909090;">4911 сымб. → </span>6875 сымб.) # [[Інваліднасьць]] (<span style="color: #909090;">4919 сымб. → </span>6887 сымб.) # [[Леў Талстой]] (<span style="color: #909090;">4935 сымб. → </span>6909 сымб.) # [[Каляніялізм]] (<span style="color: #909090;">4936 сымб. → </span>6910 сымб.) # [[Сьнег]] (<span style="color: #909090;">4950 сымб. → </span>6930 сымб.) # [[Цына]] (<span style="color: #909090;">4971 сымб. → </span>6959 сымб.) # [[Мая]] (<span style="color: #909090;">4978 сымб. → </span>6969 сымб.) # [[Паўднёвы полюс]] (<span style="color: #909090;">5006 сымб. → </span>7008 сымб.) # [[Статуя Свабоды]] (<span style="color: #909090;">5024 сымб. → </span>7034 сымб.) # [[Фэмінізм]] (<span style="color: #909090;">5031 сымб. → </span>7043 сымб.) # [[Вулькан]] (<span style="color: #909090;">5075 сымб. → </span>7105 сымб.) # [[Ячмень звычайны]] (<span style="color: #909090;">5080 сымб. → </span>7112 сымб.) # [[Часавы пас]] (<span style="color: #909090;">5083 сымб. → </span>7116 сымб.) # [[Лёгкая атлетыка]] (<span style="color: #909090;">5091 сымб. → </span>7127 сымб.) # [[Віхраслуп]] (<span style="color: #909090;">5111 сымб. → </span>7155 сымб.) # [[Міжземнае мора]] (<span style="color: #909090;">5117 сымб. → </span>7164 сымб.) # [[Дыктатура]] (<span style="color: #909090;">5124 сымб. → </span>7174 сымб.) # [[Плястмаса]] (<span style="color: #909090;">5129 сымб. → </span>7181 сымб.) # [[Лёгіка]] (<span style="color: #909090;">5135 сымб. → </span>7189 сымб.) # [[Джавагарлал Нэру]] (<span style="color: #909090;">5138 сымб. → </span>7193 сымб.) # [[Нагарджуна]] (<span style="color: #909090;">5145 сымб. → </span>7203 сымб.) # [[Расізм]] (<span style="color: #909090;">5158 сымб. → </span>7221 сымб.) # [[Пісьменнасьць]] (<span style="color: #909090;">5165 сымб. → </span>7231 сымб.) # [[Кола]] (<span style="color: #909090;">5174 сымб. → </span>7244 сымб.) # [[Ганг]] (<span style="color: #909090;">5182 сымб. → </span>7255 сымб.) # [[Сьвіньня]] (<span style="color: #909090;">5228 сымб. → </span>7319 сымб.) # [[Місысыпі (рака)]] (<span style="color: #909090;">5228 сымб. → </span>7319 сымб.) # [[Вінаград (ягада)]] (<span style="color: #909090;">5230 сымб. → </span>7322 сымб.) # [[Вэнэрычныя хваробы]] (<span style="color: #909090;">5238 сымб. → </span>7333 сымб.) # [[Сэнсорная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">5263 сымб. → </span>7368 сымб.) # [[Бібліятэка]] (<span style="color: #909090;">5270 сымб. → </span>7378 сымб.) # [[Лінейная альгебра]] (<span style="color: #909090;">5289 сымб. → </span>7405 сымб.) # [[Альпы]] (<span style="color: #909090;">5309 сымб. → </span>7433 сымб.) # [[Газэта]] (<span style="color: #909090;">5314 сымб. → </span>7440 сымб.) # [[Брагмагупта]] (<span style="color: #909090;">5321 сымб. → </span>7449 сымб.) # [[Сусьветнае павуціньне]] (<span style="color: #909090;">5322 сымб. → </span>7451 сымб.) # [[Вежа]] (<span style="color: #909090;">5331 сымб. → </span>7463 сымб.) # [[Акбар Вялікі]] (<span style="color: #909090;">5363 сымб. → </span>7508 сымб.) # [[Маса]] (<span style="color: #909090;">5376 сымб. → </span>7526 сымб.) # [[Матэматыка]] (<span style="color: #909090;">5397 сымб. → </span>7556 сымб.) # [[Лекі]] (<span style="color: #909090;">5414 сымб. → </span>7580 сымб.) # [[Рэспубліка]] (<span style="color: #909090;">5415 сымб. → </span>7581 сымб.) # [[Тамаш Аквінскі]] (<span style="color: #909090;">5475 сымб. → </span>7665 сымб.) # [[Вакцына]] (<span style="color: #909090;">5478 сымб. → </span>7669 сымб.) # [[Штучны інтэлект]] (<span style="color: #909090;">5484 сымб. → </span>7678 сымб.) # [[Галакост]] (<span style="color: #909090;">5484 сымб. → </span>7678 сымб.) # [[Індуізм]] (<span style="color: #909090;">5490 сымб. → </span>7686 сымб.) # [[Плод]] (<span style="color: #909090;">5521 сымб. → </span>7729 сымб.) # [[Эль Ніньнё]] (<span style="color: #909090;">5541 сымб. → </span>7757 сымб.) # [[Прыматы]] (<span style="color: #909090;">5568 сымб. → </span>7795 сымб.) # [[Пчолы]] (<span style="color: #909090;">5589 сымб. → </span>7825 сымб.) # [[Ультрафіялетавае выпраменьваньне]] (<span style="color: #909090;">5610 сымб. → </span>7854 сымб.) # [[Фрыдрых Ніцшэ]] (<span style="color: #909090;">5699 сымб. → </span>7979 сымб.) # [[Лес]] (<span style="color: #909090;">5725 сымб. → </span>8015 сымб.) # [[Сыкхізм]] (<span style="color: #909090;">5755 сымб. → </span>8057 сымб.) # [[Імпэрыя Гупта]] (<span style="color: #909090;">5785 сымб. → </span>8099 сымб.) # [[Хімічнае злучэньне]] (<span style="color: #909090;">5797 сымб. → </span>8116 сымб.) # [[Каліграфія]] (<span style="color: #909090;">5854 сымб. → </span>8196 сымб.) # [[Мэталюргія]] (<span style="color: #909090;">5861 сымб. → </span>8205 сымб.) # [[Мужчына]] (<span style="color: #909090;">5864 сымб. → </span>8210 сымб.) # [[Нацыяналізм]] (<span style="color: #909090;">5886 сымб. → </span>8240 сымб.) # [[Жывапіс]] (<span style="color: #909090;">5913 сымб. → </span>8278 сымб.) # [[Пустэльня]] (<span style="color: #909090;">5938 сымб. → </span>8313 сымб.) # [[Інтэрнэт]] (<span style="color: #909090;">5942 сымб. → </span>8319 сымб.) # [[Хімічны элемэнт]] (<span style="color: #909090;">5952 сымб. → </span>8333 сымб.) # [[Балтыйскае мора]] (<span style="color: #909090;">6006 сымб. → </span>8408 сымб.) # [[Надвор’е]] (<span style="color: #909090;">6046 сымб. → </span>8464 сымб.) # [[Капіталізм]] (<span style="color: #909090;">6054 сымб. → </span>8476 сымб.) # [[Арабскае пісьмо]] (<span style="color: #909090;">6075 сымб. → </span>8505 сымб.) # [[Смак]] (<span style="color: #909090;">6079 сымб. → </span>8511 сымб.) # [[Абрагам Лінкальн]] (<span style="color: #909090;">6108 сымб. → </span>8551 сымб.) # [[Кулямёт]] (<span style="color: #909090;">6108 сымб. → </span>8551 сымб.) # [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў]] (<span style="color: #909090;">6126 сымб. → </span>8576 сымб.) # [[Санскрыт]] (<span style="color: #909090;">6136 сымб. → </span>8590 сымб.) # [[Гармоны]] (<span style="color: #909090;">6157 сымб. → </span>8620 сымб.) # [[Грыбы]] (<span style="color: #909090;">6182 сымб. → </span>8655 сымб.) # [[Марксізм]] (<span style="color: #909090;">6188 сымб. → </span>8663 сымб.) # [[Медзь]] (<span style="color: #909090;">6195 сымб. → </span>8673 сымб.) # [[Радыё]] (<span style="color: #909090;">6202 сымб. → </span>8683 сымб.) # [[Арабская мова]] (<span style="color: #909090;">6215 сымб. → </span>8701 сымб.) # [[Парасілавая ўстаноўка]] (<span style="color: #909090;">6231 сымб. → </span>8723 сымб.) # [[Паводзіны]] (<span style="color: #909090;">6252 сымб. → </span>8753 сымб.) # [[Нэрва]] (<span style="color: #909090;">6322 сымб. → </span>8851 сымб.) # [[Авечка]] (<span style="color: #909090;">6324 сымб. → </span>8854 сымб.) # [[Чарлз Дарвін]] (<span style="color: #909090;">6328 сымб. → </span>8859 сымб.) # [[Чжу Сі]] (<span style="color: #909090;">6353 сымб. → </span>8894 сымб.) # [[Амэрыканскі даляр]] (<span style="color: #909090;">6370 сымб. → </span>8918 сымб.) # [[Лібэралізм]] (<span style="color: #909090;">6416 сымб. → </span>8982 сымб.) # [[Плаціна]] (<span style="color: #909090;">6444 сымб. → </span>9022 сымб.) # [[Лікавы аналіз]] (<span style="color: #909090;">6454 сымб. → </span>9036 сымб.) # [[Содні]] (<span style="color: #909090;">6457 сымб. → </span>9040 сымб.) # [[Імпэрыя інкаў]] (<span style="color: #909090;">6482 сымб. → </span>9075 сымб.) # [[Валюта]] (<span style="color: #909090;">6500 сымб. → </span>9100 сымб.) # [[Клясычная музыка]] (<span style="color: #909090;">6501 сымб. → </span>9101 сымб.) # [[Цацка]] (<span style="color: #909090;">6512 сымб. → </span>9117 сымб.) # [[Індустрыяльная рэвалюцыя]] (<span style="color: #909090;">6513 сымб. → </span>9118 сымб.) # [[Недаяданьне]] (<span style="color: #909090;">6523 сымб. → </span>9132 сымб.) # [[Скрыпка]] (<span style="color: #909090;">6547 сымб. → </span>9166 сымб.) # [[Люі Пастэр]] (<span style="color: #909090;">6548 сымб. → </span>9167 сымб.) # [[Грошы]] (<span style="color: #909090;">6574 сымб. → </span>9204 сымб.) # [[Марк Твэн]] (<span style="color: #909090;">6599 сымб. → </span>9239 сымб.) # [[Лао-Цзы]] (<span style="color: #909090;">6656 сымб. → </span>9318 сымб.) # [[Брытанская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">6680 сымб. → </span>9352 сымб.) # [[Жалеза]] (<span style="color: #909090;">6721 сымб. → </span>9409 сымб.) # [[Хуанхэ]] (<span style="color: #909090;">6741 сымб. → </span>9437 сымб.) # [[Збожжа]] (<span style="color: #909090;">6784 сымб. → </span>9498 сымб.) # [[Беднасьць]] (<span style="color: #909090;">6793 сымб. → </span>9510 сымб.) # [[Тытунь]] (<span style="color: #909090;">6801 сымб. → </span>9521 сымб.) # [[Атлусьценьне]] (<span style="color: #909090;">6834 сымб. → </span>9568 сымб.) # [[Сафокл]] (<span style="color: #909090;">6856 сымб. → </span>9598 сымб.) # [[Падатак]] (<span style="color: #909090;">6856 сымб. → </span>9598 сымб.) # [[Песьня]] (<span style="color: #909090;">6914 сымб. → </span>9680 сымб.) # [[Вэнэра]] (<span style="color: #909090;">6917 сымб. → </span>9684 сымб.) # [[Рэзыстар]] (<span style="color: #909090;">6922 сымб. → </span>9691 сымб.) # [[Кроў]] (<span style="color: #909090;">6957 сымб. → </span>9740 сымб.) # [[Мяса]] (<span style="color: #909090;">6975 сымб. → </span>9765 сымб.) # [[Аднаўляльная энэргія]] (<span style="color: #909090;">7015 сымб. → </span>9821 сымб.) # [[Культура]] (<span style="color: #909090;">7031 сымб. → </span>9843 сымб.) # [[Кітайская мова]] (<span style="color: #909090;">7044 сымб. → </span>9862 сымб.) # [[Лік]] (<span style="color: #909090;">7045 сымб. → </span>9863 сымб.) # [[Іліяда]] (<span style="color: #909090;">7087 сымб. → </span>9922 сымб.) # [[Гіндустані]] (<span style="color: #909090;">7143 сымб. → </span>10000 сымб.) # [[Млечны Шлях]] (<span style="color: #909090;">7218 сымб. → </span>10105 сымб.) # [[Жытло]] (<span style="color: #909090;">7225 сымб. → </span>10115 сымб.) # [[Дынастыя Хань]] (<span style="color: #909090;">7227 сымб. → </span>10118 сымб.) # [[Дзіця]] (<span style="color: #909090;">7242 сымб. → </span>10139 сымб.) # [[Панамскі канал]] (<span style="color: #909090;">7261 сымб. → </span>10165 сымб.) # [[Марка Полё]] (<span style="color: #909090;">7267 сымб. → </span>10174 сымб.) # [[Сабака]] (<span style="color: #909090;">7271 сымб. → </span>10179 сымб.) # [[Мэтал]] (<span style="color: #909090;">7278 сымб. → </span>10189 сымб.) # [[Дагістарычны час]] (<span style="color: #909090;">7301 сымб. → </span>10221 сымб.) # [[Інсульт]] (<span style="color: #909090;">7307 сымб. → </span>10230 сымб.) # [[Сярэднявечча]] (<span style="color: #909090;">7309 сымб. → </span>10233 сымб.) # [[Цукровы дыябэт]] (<span style="color: #909090;">7319 сымб. → </span>10247 сымб.) # [[Канфуцыянства]] (<span style="color: #909090;">7323 сымб. → </span>10252 сымб.) # [[Нагіб Махфуз]] (<span style="color: #909090;">7341 сымб. → </span>10277 сымб.) # [[Дыпляматыя]] (<span style="color: #909090;">7373 сымб. → </span>10322 сымб.) # [[Рака]] (<span style="color: #909090;">7391 сымб. → </span>10347 сымб.) # [[Нэрвовая сыстэма]] (<span style="color: #909090;">7394 сымб. → </span>10352 сымб.) # [[Птушкі]] (<span style="color: #909090;">7394 сымб. → </span>10352 сымб.) # [[Дынастыя Цын]] (<span style="color: #909090;">7420 сымб. → </span>10388 сымб.) # [[Ангкор-Ват]] (<span style="color: #909090;">7421 сымб. → </span>10389 сымб.) # [[Меч]] (<span style="color: #909090;">7425 сымб. → </span>10395 сымб.) # [[Эрнэст Рэзэрфорд]] (<span style="color: #909090;">7450 сымб. → </span>10430 сымб.) # [[Псыхічны разлад]] (<span style="color: #909090;">7457 сымб. → </span>10440 сымб.) # [[Цьвёрды дыск]] (<span style="color: #909090;">7473 сымб. → </span>10462 сымб.) # [[Аналітычная хімія]] (<span style="color: #909090;">7481 сымб. → </span>10473 сымб.) # [[Вярблюд]] (<span style="color: #909090;">7485 сымб. → </span>10479 сымб.) # [[Стыхійнае бедзтва]] (<span style="color: #909090;">7498 сымб. → </span>10497 сымб.) # [[Байкал]] (<span style="color: #909090;">7516 сымб. → </span>10522 сымб.) # [[Залежнасьць]] (<span style="color: #909090;">7524 сымб. → </span>10534 сымб.) # [[Геаграфія]] (<span style="color: #909090;">7541 сымб. → </span>10557 сымб.) # [[Карл Лінэй]] (<span style="color: #909090;">7550 сымб. → </span>10570 сымб.) # [[Канстытуцыя]] (<span style="color: #909090;">7562 сымб. → </span>10587 сымб.) # [[Душа]] (<span style="color: #909090;">7583 сымб. → </span>10616 сымб.) # [[Паветранае судна]] (<span style="color: #909090;">7590 сымб. → </span>10626 сымб.) # [[Правы чалавека]] (<span style="color: #909090;">7596 сымб. → </span>10634 сымб.) # [[Выкапнёвае паліва]] (<span style="color: #909090;">7634 сымб. → </span>10688 сымб.) # [[Каталіцкая Царква]] (<span style="color: #909090;">7646 сымб. → </span>10704 сымб.) # [[Трыганамэтрыя]] (<span style="color: #909090;">7659 сымб. → </span>10723 сымб.) # [[Эпас пра Гільгамэша]] (<span style="color: #909090;">7663 сымб. → </span>10728 сымб.) # [[Імануіл Кант]] (<span style="color: #909090;">7665 сымб. → </span>10731 сымб.) # [[Руаль Амундсэн]] (<span style="color: #909090;">7682 сымб. → </span>10755 сымб.) # [[Джон Лок]] (<span style="color: #909090;">7691 сымб. → </span>10767 сымб.) # [[Вакуўм]] (<span style="color: #909090;">7714 сымб. → </span>10800 сымб.) # [[Сорга двухколернае]] (<span style="color: #909090;">7716 сымб. → </span>10802 сымб.) # [[Плаваньне]] (<span style="color: #909090;">7718 сымб. → </span>10805 сымб.) # [[Пратысты]] (<span style="color: #909090;">7723 сымб. → </span>10812 сымб.) # [[Стэнлі Кубрык]] (<span style="color: #909090;">7778 сымб. → </span>10889 сымб.) # [[Карл Вялікі]] (<span style="color: #909090;">7814 сымб. → </span>10940 сымб.) # [[Філязофія]] (<span style="color: #909090;">7814 сымб. → </span>10940 сымб.) # [[Транзыстар]] (<span style="color: #909090;">7816 сымб. → </span>10942 сымб.) # [[Ёзэф Гайдн]] (<span style="color: #909090;">7818 сымб. → </span>10945 сымб.) # [[Сацыялізм]] (<span style="color: #909090;">7846 сымб. → </span>10984 сымб.) # [[Атлянтычны акіян]] (<span style="color: #909090;">7850 сымб. → </span>10990 сымб.) # [[Адраджэньне]] (<span style="color: #909090;">7856 сымб. → </span>10998 сымб.) # [[Канфуцый]] (<span style="color: #909090;">7858 сымб. → </span>11001 сымб.) # [[Бэйсбол]] (<span style="color: #909090;">7868 сымб. → </span>11015 сымб.) # [[Ціхі акіян]] (<span style="color: #909090;">7875 сымб. → </span>11025 сымб.) # [[Галубовыя]] (<span style="color: #909090;">7879 сымб. → </span>11031 сымб.) # [[Гравітацыя]] (<span style="color: #909090;">7881 сымб. → </span>11033 сымб.) # [[Людвіг Вітгенштайн]] (<span style="color: #909090;">7894 сымб. → </span>11052 сымб.) # [[Вадкасьць]] (<span style="color: #909090;">7894 сымб. → </span>11052 сымб.) # [[Сыстэма каардынат]] (<span style="color: #909090;">7898 сымб. → </span>11057 сымб.) # [[Труба]] (<span style="color: #909090;">7905 сымб. → </span>11067 сымб.) # [[Вуха]] (<span style="color: #909090;">7922 сымб. → </span>11091 сымб.) # [[Радыяактыўнасьць]] (<span style="color: #909090;">7928 сымб. → </span>11099 сымб.) # [[Сыма Цянь]] (<span style="color: #909090;">7967 сымб. → </span>11154 сымб.) # [[Алюмін]] (<span style="color: #909090;">7971 сымб. → </span>11159 сымб.) # [[Арабская ліга]] (<span style="color: #909090;">7976 сымб. → </span>11166 сымб.) # [[Астэроід]] (<span style="color: #909090;">7986 сымб. → </span>11180 сымб.) # [[Гімалаі]] (<span style="color: #909090;">7986 сымб. → </span>11180 сымб.) # [[Месяц (спадарожнік)]] (<span style="color: #909090;">7996 сымб. → </span>11194 сымб.) # [[Пнэўманія]] (<span style="color: #909090;">7997 сымб. → </span>11196 сымб.) # [[Земнаводныя]] (<span style="color: #909090;">8000 сымб. → </span>11200 сымб.) # [[Марыя Складоўская-Кюры]] (<span style="color: #909090;">8006 сымб. → </span>11208 сымб.) # [[Хлеб]] (<span style="color: #909090;">8006 сымб. → </span>11208 сымб.) # [[Кукуруза]] (<span style="color: #909090;">8040 сымб. → </span>11256 сымб.) # [[Макс Плянк]] (<span style="color: #909090;">8043 сымб. → </span>11260 сымб.) # [[Мастацтва]] (<span style="color: #909090;">8045 сымб. → </span>11263 сымб.) # [[Мэтар]] (<span style="color: #909090;">8089 сымб. → </span>11325 сымб.) # [[Азот]] (<span style="color: #909090;">8102 сымб. → </span>11343 сымб.) # [[Горад]] (<span style="color: #909090;">8123 сымб. → </span>11372 сымб.) # [[Абвадненьне]] (<span style="color: #909090;">8130 сымб. → </span>11382 сымб.) # [[Сафійскі сабор (Канстантынопаль)]] (<span style="color: #909090;">8131 сымб. → </span>11383 сымб.) # [[Фэрнан Магелан]] (<span style="color: #909090;">8148 сымб. → </span>11407 сымб.) # [[Электрамагнітнае ўзаемадзеяньне]] (<span style="color: #909090;">8155 сымб. → </span>11417 сымб.) # [[Плянэта]] (<span style="color: #909090;">8167 сымб. → </span>11434 сымб.) # [[Шруба]] (<span style="color: #909090;">8169 сымб. → </span>11437 сымб.) # [[Ўінстан Чэрчыль]] (<span style="color: #909090;">8171 сымб. → </span>11439 сымб.) # [[Франц Шубэрт]] (<span style="color: #909090;">8176 сымб. → </span>11446 сымб.) # [[Юры Гагарын]] (<span style="color: #909090;">8189 сымб. → </span>11465 сымб.) # [[Кітападобныя]] (<span style="color: #909090;">8203 сымб. → </span>11484 сымб.) # [[Інд]] (<span style="color: #909090;">8224 сымб. → </span>11514 сымб.) # [[Тымур]] (<span style="color: #909090;">8229 сымб. → </span>11521 сымб.) # [[Касьмічны палёт]] (<span style="color: #909090;">8239 сымб. → </span>11535 сымб.) # [[Пшаніца]] (<span style="color: #909090;">8295 сымб. → </span>11613 сымб.) # [[Блюз]] (<span style="color: #909090;">8321 сымб. → </span>11649 сымб.) # [[Дождж]] (<span style="color: #909090;">8324 сымб. → </span>11654 сымб.) # [[Размнажэньне]] (<span style="color: #909090;">8326 сымб. → </span>11656 сымб.) # [[Фундамэнталізм]] (<span style="color: #909090;">8338 сымб. → </span>11673 сымб.) # [[Экалёгія]] (<span style="color: #909090;">8344 сымб. → </span>11682 сымб.) # [[Адукацыя]] (<span style="color: #909090;">8356 сымб. → </span>11698 сымб.) # [[Фрыда Калё]] (<span style="color: #909090;">8357 сымб. → </span>11700 сымб.) # [[Чэ Гевара]] (<span style="color: #909090;">8379 сымб. → </span>11731 сымб.) # [[Японская мова]] (<span style="color: #909090;">8412 сымб. → </span>11777 сымб.) # [[Самагубства]] (<span style="color: #909090;">8420 сымб. → </span>11788 сымб.) # [[Фартэпіяна]] (<span style="color: #909090;">8451 сымб. → </span>11831 сымб.) # [[Тым Бэрнэрз-Лі]] (<span style="color: #909090;">8463 сымб. → </span>11848 сымб.) # [[Гішпанская мова]] (<span style="color: #909090;">8480 сымб. → </span>11872 сымб.) # [[Гай Юліюс Цэзар]] (<span style="color: #909090;">8496 сымб. → </span>11894 сымб.) # [[Арытмэтыка]] (<span style="color: #909090;">8513 сымб. → </span>11918 сымб.) # [[Партэнон]] (<span style="color: #909090;">8531 сымб. → </span>11943 сымб.) # [[Свойскі бык]] (<span style="color: #909090;">8538 сымб. → </span>11953 сымб.) # [[Гэнры Форд]] (<span style="color: #909090;">8544 сымб. → </span>11962 сымб.) # [[Слабое ўзаемадзеяньне]] (<span style="color: #909090;">8549 сымб. → </span>11969 сымб.) # [[Імавернасьць]] (<span style="color: #909090;">8575 сымб. → </span>12005 сымб.) # [[Ніл Армстранг]] (<span style="color: #909090;">8589 сымб. → </span>12025 сымб.) # [[Плятон]] (<span style="color: #909090;">8594 сымб. → </span>12032 сымб.) # [[Кіляграм]] (<span style="color: #909090;">8604 сымб. → </span>12046 сымб.) # [[Мікалай Капэрнік]] (<span style="color: #909090;">8631 сымб. → </span>12083 сымб.) # [[Іслам]] (<span style="color: #909090;">8632 сымб. → </span>12085 сымб.) # [[Рыхард Вагнэр]] (<span style="color: #909090;">8641 сымб. → </span>12097 сымб.) # [[Іўрыт]] (<span style="color: #909090;">8645 сымб. → </span>12103 сымб.) # [[Трапічны цыклён]] (<span style="color: #909090;">8646 сымб. → </span>12104 сымб.) # [[Грэцкая мова]] (<span style="color: #909090;">8648 сымб. → </span>12107 сымб.) # [[Палітычная партыя]] (<span style="color: #909090;">8656 сымб. → </span>12118 сымб.) # [[Паўночны полюс]] (<span style="color: #909090;">8660 сымб. → </span>12124 сымб.) # [[Гітара]] (<span style="color: #909090;">8663 сымб. → </span>12128 сымб.) # [[Грамадзянская вайна ў ЗША]] (<span style="color: #909090;">8678 сымб. → </span>12149 сымб.) # [[Бавоўна]] (<span style="color: #909090;">8713 сымб. → </span>12198 сымб.) # [[Каменны век]] (<span style="color: #909090;">8723 сымб. → </span>12212 сымб.) # [[Нэльсан Мандэла]] (<span style="color: #909090;">8746 сымб. → </span>12244 сымб.) # [[Рабства]] (<span style="color: #909090;">8753 сымб. → </span>12254 сымб.) # [[Тэмпэратура]] (<span style="color: #909090;">8756 сымб. → </span>12258 сымб.) # [[Сынан]] (<span style="color: #909090;">8765 сымб. → </span>12271 сымб.) # [[Джэймз Кларк Максўэл]] (<span style="color: #909090;">8784 сымб. → </span>12298 сымб.) # [[Хранічная абструктыўная хвароба лёгкіх]] (<span style="color: #909090;">8793 сымб. → </span>12310 сымб.) # [[Брусэльскі сталічны рэгіён]] (<span style="color: #909090;">8816 сымб. → </span>12342 сымб.) # [[Эрнан Картэс]] (<span style="color: #909090;">8835 сымб. → </span>12369 сымб.) # [[Садружнасьць нацыяў]] (<span style="color: #909090;">8836 сымб. → </span>12370 сымб.) # [[Вуглярод]] (<span style="color: #909090;">8841 сымб. → </span>12377 сымб.) # [[Фізыка]] (<span style="color: #909090;">8880 сымб. → </span>12432 сымб.) # [[Арыстотэль]] (<span style="color: #909090;">8881 сымб. → </span>12433 сымб.) # [[Шакаляд]] (<span style="color: #909090;">8922 сымб. → </span>12491 сымб.) # [[Ядзерная энэргетыка]] (<span style="color: #909090;">8967 сымб. → </span>12554 сымб.) # [[Вайна ў Віетнаме]] (<span style="color: #909090;">8995 сымб. → </span>12593 сымб.) # [[Эндзі Ўоргал]] (<span style="color: #909090;">9017 сымб. → </span>12624 сымб.) # [[Фатаграфія]] (<span style="color: #909090;">9024 сымб. → </span>12634 сымб.) # [[Спорт]] (<span style="color: #909090;">9069 сымб. → </span>12697 сымб.) # [[Дыфэрэнцыйнае раўнаньне]] (<span style="color: #909090;">9071 сымб. → </span>12699 сымб.) # [[Эвэрэст]] (<span style="color: #909090;">9072 сымб. → </span>12701 сымб.) # [[Чанак’я]] (<span style="color: #909090;">9081 сымб. → </span>12713 сымб.) # [[Інгмар Бэргман]] (<span style="color: #909090;">9082 сымб. → </span>12715 сымб.) # [[Гульня]] (<span style="color: #909090;">9090 сымб. → </span>12726 сымб.) # [[Кава]] (<span style="color: #909090;">9102 сымб. → </span>12743 сымб.) # [[Дэмакратыя]] (<span style="color: #909090;">9109 сымб. → </span>12753 сымб.) # [[Вялікі выбух]] (<span style="color: #909090;">9208 сымб. → </span>12891 сымб.) # [[Від (біялёгія)]] (<span style="color: #909090;">9208 сымб. → </span>12891 сымб.) # [[Віно]] (<span style="color: #909090;">9217 сымб. → </span>12904 сымб.) # [[Мэсапатамія]] (<span style="color: #909090;">9226 сымб. → </span>12916 сымб.) # [[Марсэль Пруст]] (<span style="color: #909090;">9231 сымб. → </span>12923 сымб.) # [[Волга]] (<span style="color: #909090;">9233 сымб. → </span>12926 сымб.) # [[Рафаэль]] (<span style="color: #909090;">9238 сымб. → </span>12933 сымб.) # [[Джэймз Джойс]] (<span style="color: #909090;">9245 сымб. → </span>12943 сымб.) # [[Сымон Балівар]] (<span style="color: #909090;">9267 сымб. → </span>12974 сымб.) # [[Ганс Крыстыян Андэрсэн]] (<span style="color: #909090;">9288 сымб. → </span>13003 сымб.) # [[Культурная соя]] (<span style="color: #909090;">9288 сымб. → </span>13003 сымб.) # [[Суставаногія]] (<span style="color: #909090;">9338 сымб. → </span>13073 сымб.) # [[Прырода]] (<span style="color: #909090;">9347 сымб. → </span>13086 сымб.) # [[Архітэктура]] (<span style="color: #909090;">9364 сымб. → </span>13110 сымб.) # [[Жан-Поль Сартр]] (<span style="color: #909090;">9375 сымб. → </span>13125 сымб.) # [[Нямецкая мова]] (<span style="color: #909090;">9412 сымб. → </span>13177 сымб.) # [[Малекула]] (<span style="color: #909090;">9427 сымб. → </span>13198 сымб.) # [[Тэлефон]] (<span style="color: #909090;">9454 сымб. → </span>13236 сымб.) # [[Мысьленьне]] (<span style="color: #909090;">9494 сымб. → </span>13292 сымб.) # [[Зыгмунд Фройд]] (<span style="color: #909090;">9511 сымб. → </span>13315 сымб.) # [[Хорхэ Люіс Борхэс]] (<span style="color: #909090;">9540 сымб. → </span>13356 сымб.) # [[Ровар]] (<span style="color: #909090;">9581 сымб. → </span>13413 сымб.) # [[Рымская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">9597 сымб. → </span>13436 сымб.) # [[Крыжовыя паходы]] (<span style="color: #909090;">9601 сымб. → </span>13441 сымб.) # [[Вінцэнт ван Гог]] (<span style="color: #909090;">9657 сымб. → </span>13520 сымб.) # [[Саладын]] (<span style="color: #909090;">9738 сымб. → </span>13633 сымб.) # [[Паўднёвы акіян]] (<span style="color: #909090;">9750 сымб. → </span>13650 сымб.) # [[Бэнгальская мова]] (<span style="color: #909090;">9802 сымб. → </span>13723 сымб.) # [[Джэфры Чосэр]] (<span style="color: #909090;">9808 сымб. → </span>13731 сымб.) # [[Сяргей Эйзэнштэйн]] (<span style="color: #909090;">9864 сымб. → </span>13810 сымб.) # [[Франц Кафка]] (<span style="color: #909090;">9878 сымб. → </span>13829 сымб.) # [[Агрэгатны стан]] (<span style="color: #909090;">9887 сымб. → </span>13842 сымб.) # [[Джаваньні П’ерлюіджы да Палестрына]] (<span style="color: #909090;">9900 сымб. → </span>13860 сымб.) # [[Рыбы]] (<span style="color: #909090;">9925 сымб. → </span>13895 сымб.) # [[Матэматычны доказ]] (<span style="color: #909090;">10026 сымб. → </span>14036 сымб.) # [[Марлен Дытрых]] (<span style="color: #909090;">10030 сымб. → </span>14042 сымб.) # [[Абу Нувас]] (<span style="color: #909090;">10066 сымб. → </span>14092 сымб.) # [[Нобэлеўская прэмія]] (<span style="color: #909090;">10075 сымб. → </span>14105 сымб.) # [[Суэцкі канал]] (<span style="color: #909090;">10076 сымб. → </span>14106 сымб.) # [[Астраномія]] (<span style="color: #909090;">10084 сымб. → </span>14118 сымб.) # [[Ота фон Бісмарк]] (<span style="color: #909090;">10145 сымб. → </span>14203 сымб.) # [[Друк]] (<span style="color: #909090;">10145 сымб. → </span>14203 сымб.) # [[Джэймз Кук]] (<span style="color: #909090;">10147 сымб. → </span>14206 сымб.) # [[Вадарод]] (<span style="color: #909090;">10160 сымб. → </span>14224 сымб.) # [[Кісьля]] (<span style="color: #909090;">10184 сымб. → </span>14258 сымб.) # [[Рэгбі]] (<span style="color: #909090;">10189 сымб. → </span>14265 сымб.) # [[Міжнародны Суд ААН]] (<span style="color: #909090;">10225 сымб. → </span>14315 сымб.) # [[Дыега Вэляскес]] (<span style="color: #909090;">10226 сымб. → </span>14316 сымб.) # [[Магнітнае поле]] (<span style="color: #909090;">10236 сымб. → </span>14330 сымб.) # [[Дзяржава]] (<span style="color: #909090;">10259 сымб. → </span>14363 сымб.) # [[Цукар]] (<span style="color: #909090;">10276 сымб. → </span>14386 сымб.) # [[Кірыліца]] (<span style="color: #909090;">10322 сымб. → </span>14451 сымб.) # [[Год]] (<span style="color: #909090;">10331 сымб. → </span>14463 сымб.) # [[Натуральная воспа]] (<span style="color: #909090;">10335 сымб. → </span>14469 сымб.) # [[Луіс Армстранг]] (<span style="color: #909090;">10365 сымб. → </span>14511 сымб.) # [[Хімія]] (<span style="color: #909090;">10388 сымб. → </span>14543 сымб.) # [[Прыгажосьць]] (<span style="color: #909090;">10392 сымб. → </span>14549 сымб.) # [[Капітал]] (<span style="color: #909090;">10408 сымб. → </span>14571 сымб.) # [[Сакрат]] (<span style="color: #909090;">10419 сымб. → </span>14587 сымб.) # [[Атам]] (<span style="color: #909090;">10461 сымб. → </span>14645 сымб.) # [[Акіра Курасава]] (<span style="color: #909090;">10496 сымб. → </span>14694 сымб.) # [[Анархізм]] (<span style="color: #909090;">10515 сымб. → </span>14721 сымб.) # [[Кацусіка Хакусай]] (<span style="color: #909090;">10558 сымб. → </span>14781 сымб.) # [[Этаноль]] (<span style="color: #909090;">10559 сымб. → </span>14783 сымб.) # [[Карл Маркс]] (<span style="color: #909090;">10598 сымб. → </span>14837 сымб.) # [[Аборт]] (<span style="color: #909090;">10611 сымб. → </span>14855 сымб.) # [[Джордж Вашынгтон]] (<span style="color: #909090;">10612 сымб. → </span>14857 сымб.) # [[Галілео Галілей]] (<span style="color: #909090;">10621 сымб. → </span>14869 сымб.) # [[Плязма]] (<span style="color: #909090;">10644 сымб. → </span>14902 сымб.) # [[Анды]] (<span style="color: #909090;">10647 сымб. → </span>14906 сымб.) # [[Эпілепсія]] (<span style="color: #909090;">10786 сымб. → </span>15100 сымб.) # [[Купал]] (<span style="color: #909090;">10798 сымб. → </span>15117 сымб.) # [[Калідаса]] (<span style="color: #909090;">10825 сымб. → </span>15155 сымб.) # [[Сям’я]] (<span style="color: #909090;">10881 сымб. → </span>15233 сымб.) # [[Майкл Фарадэй]] (<span style="color: #909090;">10887 сымб. → </span>15242 сымб.) # [[Ігар Стравінскі]] (<span style="color: #909090;">10894 сымб. → </span>15252 сымб.) # [[Нігер (рака)]] (<span style="color: #909090;">10900 сымб. → </span>15260 сымб.) # [[Альгарытм]] (<span style="color: #909090;">10965 сымб. → </span>15351 сымб.) # [[Альбрэхт Дурэр]] (<span style="color: #909090;">10974 сымб. → </span>15364 сымб.) # [[Золата]] (<span style="color: #909090;">11021 сымб. → </span>15429 сымб.) # [[Шагнамэ]] (<span style="color: #909090;">11037 сымб. → </span>15452 сымб.) # [[Ніл]] (<span style="color: #909090;">11093 сымб. → </span>15530 сымб.) # [[Галаўны боль]] (<span style="color: #909090;">11142 сымб. → </span>15599 сымб.) # [[Тэлебачаньне]] (<span style="color: #909090;">11150 сымб. → </span>15610 сымб.) # [[Карэйская мова]] (<span style="color: #909090;">11208 сымб. → </span>15691 сымб.) # [[Пэрыядычная сыстэма хімічных элемэнтаў]] (<span style="color: #909090;">11227 сымб. → </span>15718 сымб.) # [[Пі]] (<span style="color: #909090;">11304 сымб. → </span>15826 сымб.) # [[Вока]] (<span style="color: #909090;">11331 сымб. → </span>15863 сымб.) # [[Гафіз]] (<span style="color: #909090;">11368 сымб. → </span>15915 сымб.) # [[Нэптун]] (<span style="color: #909090;">11374 сымб. → </span>15924 сымб.) # [[Навука]] (<span style="color: #909090;">11432 сымб. → </span>16005 сымб.) # [[Габрыель Гарсія Маркес]] (<span style="color: #909090;">11502 сымб. → </span>16103 сымб.) # [[Фашызм]] (<span style="color: #909090;">11544 сымб. → </span>16162 сымб.) # [[Магатма Гандзі]] (<span style="color: #909090;">11560 сымб. → </span>16184 сымб.) # [[Вецер]] (<span style="color: #909090;">11636 сымб. → </span>16290 сымб.) # [[Гарбата]] (<span style="color: #909090;">11651 сымб. → </span>16311 сымб.) # [[Сухоты]] (<span style="color: #909090;">11702 сымб. → </span>16383 сымб.) # [[Гален]] (<span style="color: #909090;">11707 сымб. → </span>16390 сымб.) # [[Курыца]] (<span style="color: #909090;">11730 сымб. → </span>16422 сымб.) # [[Энэргія]] (<span style="color: #909090;">11758 сымб. → </span>16461 сымб.) # [[Давід Гільбэрт]] (<span style="color: #909090;">11769 сымб. → </span>16477 сымб.) # [[Тэрмадынаміка]] (<span style="color: #909090;">11776 сымб. → </span>16486 сымб.) # [[Аль-Газалі]] (<span style="color: #909090;">11823 сымб. → </span>16552 сымб.) # [[Сок]] (<span style="color: #909090;">11844 сымб. → </span>16582 сымб.) # [[Эўклід]] (<span style="color: #909090;">11886 сымб. → </span>16640 сымб.) # [[Пэрсыдзкая мова]] (<span style="color: #909090;">11919 сымб. → </span>16687 сымб.) # [[Рухавік унутранага згараньня]] (<span style="color: #909090;">11996 сымб. → </span>16794 сымб.) # [[Мэрылін Манро]] (<span style="color: #909090;">12114 сымб. → </span>16960 сымб.) # [[Паўднёвая Амэрыка]] (<span style="color: #909090;">12121 сымб. → </span>16969 сымб.) # [[Чарлі Чаплін]] (<span style="color: #909090;">12124 сымб. → </span>16974 сымб.) # [[Нікалё Мак’явэльлі]] (<span style="color: #909090;">12142 сымб. → </span>16999 сымб.) # [[Альгебра]] (<span style="color: #909090;">12219 сымб. → </span>17107 сымб.) # [[Сонца]] (<span style="color: #909090;">12265 сымб. → </span>17171 сымб.) # [[Кароткія нарды]] (<span style="color: #909090;">12291 сымб. → </span>17207 сымб.) # [[Майсей]] (<span style="color: #909090;">12376 сымб. → </span>17326 сымб.) # [[Дунай]] (<span style="color: #909090;">12394 сымб. → </span>17352 сымб.) # [[Імпэрыялізм]] (<span style="color: #909090;">12465 сымб. → </span>17451 сымб.) # [[Малако]] (<span style="color: #909090;">12487 сымб. → </span>17482 сымб.) # [[Франсіска Гоя]] (<span style="color: #909090;">12578 сымб. → </span>17609 сымб.) # [[Атэізм]] (<span style="color: #909090;">12579 сымб. → </span>17611 сымб.) # [[Сулейман I]] (<span style="color: #909090;">12584 сымб. → </span>17618 сымб.) # [[Людвіг ван Бэтговэн]] (<span style="color: #909090;">12602 сымб. → </span>17643 сымб.) # [[Джэймз Ўат]] (<span style="color: #909090;">12618 сымб. → </span>17665 сымб.) # [[Геалёгія]] (<span style="color: #909090;">12624 сымб. → </span>17674 сымб.) # [[Эўра]] (<span style="color: #909090;">12800 сымб. → </span>17920 сымб.) # [[Адольф Гітлер]] (<span style="color: #909090;">12845 сымб. → </span>17983 сымб.) # [[Урад]] (<span style="color: #909090;">12983 сымб. → </span>18176 сымб.) # [[Жыцьцё]] (<span style="color: #909090;">13009 сымб. → </span>18213 сымб.) # [[Азартная гульня]] (<span style="color: #909090;">13015 сымб. → </span>18221 сымб.) # [[Суахілі]] (<span style="color: #909090;">13063 сымб. → </span>18288 сымб.) # [[Танец]] (<span style="color: #909090;">13142 сымб. → </span>18399 сымб.) # [[Малійская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">13178 сымб. → </span>18449 сымб.) # [[Зорка]] (<span style="color: #909090;">13336 сымб. → </span>18670 сымб.) # [[Джордж Байран]] (<span style="color: #909090;">13398 сымб. → </span>18757 сымб.) # [[Рэлігія]] (<span style="color: #909090;">13404 сымб. → </span>18766 сымб.) # [[Готфрыд Ляйбніц]] (<span style="color: #909090;">13468 сымб. → </span>18855 сымб.) # [[Чарлз Дыкенз]] (<span style="color: #909090;">13484 сымб. → </span>18878 сымб.) # [[Арктычны акіян]] (<span style="color: #909090;">13705 сымб. → </span>19187 сымб.) # [[Томас Эдысан]] (<span style="color: #909090;">13856 сымб. → </span>19398 сымб.) # [[Мацуо Басё]] (<span style="color: #909090;">13925 сымб. → </span>19495 сымб.) # [[Уладзімер Ленін]] (<span style="color: #909090;">13932 сымб. → </span>19505 сымб.) # [[Колер]] (<span style="color: #909090;">13969 сымб. → </span>19557 сымб.) # [[Рак (захворваньне)]] (<span style="color: #909090;">14078 сымб. → </span>19709 сымб.) # [[Зямля]] (<span style="color: #909090;">14086 сымб. → </span>19720 сымб.) # [[Гамэр]] (<span style="color: #909090;">14188 сымб. → </span>19863 сымб.) # [[Хвароба Альцгаймэра]] (<span style="color: #909090;">14220 сымб. → </span>19908 сымб.) # [[Гіп-гоп]] (<span style="color: #909090;">14420 сымб. → </span>20188 сымб.) # [[Шкло]] (<span style="color: #909090;">14513 сымб. → </span>20318 сымб.) # [[Роза Люксэмбург]] (<span style="color: #909090;">14625 сымб. → </span>20475 сымб.) # [[Яганэс Брамс]] (<span style="color: #909090;">14858 сымб. → </span>20801 сымб.) # [[Машына]] (<span style="color: #909090;">14871 сымб. → </span>20819 сымб.) # [[Лё Карбюзье]] (<span style="color: #909090;">14959 сымб. → </span>20943 сымб.) # [[Ацтэкі]] (<span style="color: #909090;">15037 сымб. → </span>21052 сымб.) # [[Аўгустын]] (<span style="color: #909090;">15160 сымб. → </span>21224 сымб.) # [[Ібн Хальдун]] (<span style="color: #909090;">15234 сымб. → </span>21328 сымб.) # [[Ібн Батута]] (<span style="color: #909090;">15332 сымб. → </span>21465 сымб.) # [[Лацінскае пісьмо]] (<span style="color: #909090;">15342 сымб. → </span>21479 сымб.) # [[Георг Вільгельм Фрыдрых Гэгель]] (<span style="color: #909090;">15393 сымб. → </span>21550 сымб.) # [[Біблія]] (<span style="color: #909090;">15408 сымб. → </span>21571 сымб.) # [[Альфрэд Гічкок]] (<span style="color: #909090;">15429 сымб. → </span>21601 сымб.) # [[Тысяча і адна ноч]] (<span style="color: #909090;">15461 сымб. → </span>21645 сымб.) # [[Сыр]] (<span style="color: #909090;">15466 сымб. → </span>21652 сымб.) # [[ГЭС Тры цясьніны]] (<span style="color: #909090;">15488 сымб. → </span>21683 сымб.) # [[Ізраіль]] (<span style="color: #909090;">15645 сымб. → </span>21903 сымб.) # [[Грэцкі альфабэт]] (<span style="color: #909090;">15742 сымб. → </span>22039 сымб.) # [[Ўолт Дыснэй]] (<span style="color: #909090;">16007 сымб. → </span>22410 сымб.) # [[Міжнародны валютны фонд]] (<span style="color: #909090;">16011 сымб. → </span>22415 сымб.) # [[Канал]] (<span style="color: #909090;">16048 сымб. → </span>22467 сымб.) # [[Леанарда да Вінчы]] (<span style="color: #909090;">16107 сымб. → </span>22550 сымб.) # [[Пераклад]] (<span style="color: #909090;">16161 сымб. → </span>22625 сымб.) # [[Фёдар Дастаеўскі]] (<span style="color: #909090;">16314 сымб. → </span>22840 сымб.) # [[Фэдэрыка Фэліні]] (<span style="color: #909090;">16351 сымб. → </span>22891 сымб.) # [[Асманская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">16367 сымб. → </span>22914 сымб.) # [[Карыбскае мора]] (<span style="color: #909090;">16429 сымб. → </span>23001 сымб.) # [[Паўночнае мора]] (<span style="color: #909090;">16492 сымб. → </span>23089 сымб.) # [[Індыйскі акіян]] (<span style="color: #909090;">16554 сымб. → </span>23176 сымб.) # [[Клімат]] (<span style="color: #909090;">16615 сымб. → </span>23261 сымб.) # [[Цытрус]] (<span style="color: #909090;">16682 сымб. → </span>23355 сымб.) # [[Ядзерная зброя]] (<span style="color: #909090;">16838 сымб. → </span>23573 сымб.) # [[Аль-Харэзьмі]] (<span style="color: #909090;">17459 сымб. → </span>24443 сымб.) # [[Жанна д’Арк]] (<span style="color: #909090;">17572 сымб. → </span>24601 сымб.) # [[Шарль дэ Голь]] (<span style="color: #909090;">17630 сымб. → </span>24682 сымб.) # [[Асацыяцыя дзяржаваў Паўднёва-Ўсходняй Азіі]] (<span style="color: #909090;">17788 сымб. → </span>24903 сымб.) # [[Інжынэрная справа]] (<span style="color: #909090;">18071 сымб. → </span>25299 сымб.) # [[Сахара]] (<span style="color: #909090;">18181 сымб. → </span>25453 сымб.) # [[Мартын Гайдэгер]] (<span style="color: #909090;">18263 сымб. → </span>25568 сымб.) # [[Афрыканскі зьвяз]] (<span style="color: #909090;">18283 сымб. → </span>25596 сымб.) # [[Макс Вэбэр]] (<span style="color: #909090;">18456 сымб. → </span>25838 сымб.) # [[Дыскрымінацыя]] (<span style="color: #909090;">18460 сымб. → </span>25844 сымб.) # [[Аўстралія]] (<span style="color: #909090;">18580 сымб. → </span>26012 сымб.) # [[Этыёпія]] (<span style="color: #909090;">18988 сымб. → </span>26583 сымб.) # [[Ежа]] (<span style="color: #909090;">18991 сымб. → </span>26587 сымб.) # [[Базыліка Сьвятога Пятра]] (<span style="color: #909090;">19006 сымб. → </span>26608 сымб.) # [[Здароўе]] (<span style="color: #909090;">19381 сымб. → </span>27133 сымб.) # [[Танзанія]] (<span style="color: #909090;">19438 сымб. → </span>27213 сымб.) # [[Анры Матыс]] (<span style="color: #909090;">19497 сымб. → </span>27296 сымб.) # [[Куба]] (<span style="color: #909090;">19812 сымб. → </span>27737 сымб.) # [[Політэізм]] (<span style="color: #909090;">19829 сымб. → </span>27761 сымб.) # [[Кіліманджара]] (<span style="color: #909090;">19863 сымб. → </span>27808 сымб.) # [[Сусьвет]] (<span style="color: #909090;">19910 сымб. → </span>27874 сымб.) # [[Ум Кульсум]] (<span style="color: #909090;">19912 сымб. → </span>27877 сымб.) # [[Дантэ Аліг’еры]] (<span style="color: #909090;">19924 сымб. → </span>27894 сымб.) # [[Віетнам]] (<span style="color: #909090;">20101 сымб. → </span>28141 сымб.) # [[Дэмакратычная Рэспубліка Конга]] (<span style="color: #909090;">20336 сымб. → </span>28470 сымб.) # [[Сунь Ятсэн]] (<span style="color: #909090;">20641 сымб. → </span>28897 сымб.) # [[Касьпійскае мора]] (<span style="color: #909090;">20667 сымб. → </span>28934 сымб.) # [[Тэніс]] (<span style="color: #909090;">20780 сымб. → </span>29092 сымб.) # [[Людовік XIV]] (<span style="color: #909090;">20795 сымб. → </span>29113 сымб.) # [[Банглядэш]] (<span style="color: #909090;">20858 сымб. → </span>29201 сымб.) # [[Ёсіф Сталін]] (<span style="color: #909090;">20951 сымб. → </span>29331 сымб.) # [[Бангкок]] (<span style="color: #909090;">21000 сымб. → </span>29400 сымб.) # [[Сусьветная арганізацыя здароўя]] (<span style="color: #909090;">21115 сымб. → </span>29561 сымб.) # [[Сымона дэ Бавуар]] (<span style="color: #909090;">21533 сымб. → </span>30146 сымб.) # [[Армія]] (<span style="color: #909090;">21550 сымб. → </span>30170 сымб.) # [[Ёган Вольфганг фон Гётэ]] (<span style="color: #909090;">21557 сымб. → </span>30180 сымб.) # [[Жак Карт’е]] (<span style="color: #909090;">21603 сымб. → </span>30244 сымб.) # [[Ашока]] (<span style="color: #909090;">21736 сымб. → </span>30430 сымб.) # [[Гаўтама Буда]] (<span style="color: #909090;">21745 сымб. → </span>30443 сымб.) # [[Алан Т’юрынг]] (<span style="color: #909090;">21755 сымб. → </span>30457 сымб.) # [[Пітэр Паўль Рубэнс]] (<span style="color: #909090;">21762 сымб. → </span>30467 сымб.) # [[Фрэнк Лойд Райт]] (<span style="color: #909090;">21816 сымб. → </span>30542 сымб.) # [[Апэрацыйная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">21834 сымб. → </span>30568 сымб.) # [[Паблё Пікаса]] (<span style="color: #909090;">21867 сымб. → </span>30614 сымб.) # [[Польшча]] (<span style="color: #909090;">21876 сымб. → </span>30626 сымб.) # [[Го]] (<span style="color: #909090;">21882 сымб. → </span>30635 сымб.) # [[Міжнародны рух Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца]] (<span style="color: #909090;">21896 сымб. → </span>30654 сымб.) # [[Джакама Пучыні]] (<span style="color: #909090;">21956 сымб. → </span>30738 сымб.) # [[Сонечная сыстэма]] (<span style="color: #909090;">22009 сымб. → </span>30813 сымб.) # [[Малярыя]] (<span style="color: #909090;">22062 сымб. → </span>30887 сымб.) # [[Француская рэвалюцыя]] (<span style="color: #909090;">22064 сымб. → </span>30890 сымб.) # [[Сынгапур]] (<span style="color: #909090;">22079 сымб. → </span>30911 сымб.) # [[Дыназаўр]] (<span style="color: #909090;">22117 сымб. → </span>30964 сымб.) # [[Леанард Ойлер]] (<span style="color: #909090;">22121 сымб. → </span>30969 сымб.) # [[Ерусалім]] (<span style="color: #909090;">22149 сымб. → </span>31009 сымб.) # [[Вэргіліюс]] (<span style="color: #909090;">22172 сымб. → </span>31041 сымб.) # [[Галяктыка]] (<span style="color: #909090;">22175 сымб. → </span>31045 сымб.) # [[Фрыдэрык Шапэн]] (<span style="color: #909090;">22185 сымб. → </span>31059 сымб.) # [[Энцыкляпэдыя]] (<span style="color: #909090;">22190 сымб. → </span>31066 сымб.) # [[Віктор Юго]] (<span style="color: #909090;">22210 сымб. → </span>31094 сымб.) # [[Джон Мэйнард Кейнз]] (<span style="color: #909090;">22221 сымб. → </span>31109 сымб.) # [[Турэцкая мова]] (<span style="color: #909090;">22292 сымб. → </span>31209 сымб.) # [[Лізавета I]] (<span style="color: #909090;">22302 сымб. → </span>31223 сымб.) # [[Сатурн]] (<span style="color: #909090;">22305 сымб. → </span>31227 сымб.) # [[Канстантын I Вялікі]] (<span style="color: #909090;">22327 сымб. → </span>31258 сымб.) # [[Танк]] (<span style="color: #909090;">22331 сымб. → </span>31263 сымб.) # [[Хрысьціянства]] (<span style="color: #909090;">22341 сымб. → </span>31277 сымб.) # [[Авідыюс]] (<span style="color: #909090;">22343 сымб. → </span>31280 сымб.) # [[Піва]] (<span style="color: #909090;">22409 сымб. → </span>31373 сымб.) # [[Дынастыя Тан]] (<span style="color: #909090;">22412 сымб. → </span>31377 сымб.) # [[Сыднэй]] (<span style="color: #909090;">22417 сымб. → </span>31384 сымб.) # [[Уран]] (<span style="color: #909090;">22492 сымб. → </span>31489 сымб.) # [[Франклін Дэлана Рузвэлт]] (<span style="color: #909090;">22519 сымб. → </span>31527 сымб.) # [[Мэркурый]] (<span style="color: #909090;">22525 сымб. → </span>31535 сымб.) # [[Транспарт]] (<span style="color: #909090;">22582 сымб. → </span>31615 сымб.) # [[Француская мова]] (<span style="color: #909090;">22619 сымб. → </span>31667 сымб.) # [[Міжнародная сыстэма СІ]] (<span style="color: #909090;">22646 сымб. → </span>31704 сымб.) # [[Багдад]] (<span style="color: #909090;">22656 сымб. → </span>31718 сымб.) # [[Мухамад]] (<span style="color: #909090;">22663 сымб. → </span>31728 сымб.) # [[Сэул]] (<span style="color: #909090;">22722 сымб. → </span>31811 сымб.) # [[Ёган Кеплер]] (<span style="color: #909090;">22737 сымб. → </span>31832 сымб.) # [[Дака]] (<span style="color: #909090;">22750 сымб. → </span>31850 сымб.) # [[Лі Бо]] (<span style="color: #909090;">22869 сымб. → </span>32017 сымб.) # [[Архімэд]] (<span style="color: #909090;">22871 сымб. → </span>32019 сымб.) # [[Юпітэр]] (<span style="color: #909090;">22884 сымб. → </span>32038 сымб.) # [[Карачы]] (<span style="color: #909090;">22885 сымб. → </span>32039 сымб.) # [[Рэнэ Дэкарт]] (<span style="color: #909090;">22940 сымб. → </span>32116 сымб.) # [[Карл Фрыдрых Гаўс]] (<span style="color: #909090;">22961 сымб. → </span>32145 сымб.) # [[Мартын Лютэр Кінг]] (<span style="color: #909090;">23001 сымб. → </span>32201 сымб.) # [[Авіцэна]] (<span style="color: #909090;">23006 сымб. → </span>32208 сымб.) # [[Ліпіды]] (<span style="color: #909090;">23052 сымб. → </span>32273 сымб.) # [[Рэвалюцыя 1917 году ў Расеі]] (<span style="color: #909090;">23062 сымб. → </span>32287 сымб.) # [[Мікелянджэлё]] (<span style="color: #909090;">23076 сымб. → </span>32306 сымб.) # [[Эканоміка]] (<span style="color: #909090;">23094 сымб. → </span>32332 сымб.) # [[Фільм]] (<span style="color: #909090;">23103 сымб. → </span>32344 сымб.) # [[Мартын Лютэр]] (<span style="color: #909090;">23104 сымб. → </span>32346 сымб.) # [[Антарктыда]] (<span style="color: #909090;">23198 сымб. → </span>32477 сымб.) # [[Сінтаізм]] (<span style="color: #909090;">23205 сымб. → </span>32487 сымб.) # [[Мігель Сэрвантэс]] (<span style="color: #909090;">23240 сымб. → </span>32536 сымб.) # [[Старажытны Эгіпет]] (<span style="color: #909090;">23268 сымб. → </span>32575 сымб.) # [[Токіё]] (<span style="color: #909090;">23284 сымб. → </span>32598 сымб.) # [[Анатомія]] (<span style="color: #909090;">23291 сымб. → </span>32607 сымб.) # [[Эрвін Шрэдынгер]] (<span style="color: #909090;">23320 сымб. → </span>32648 сымб.) # [[Антон Чэхаў]] (<span style="color: #909090;">23323 сымб. → </span>32652 сымб.) # [[Бізантыйская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">23333 сымб. → </span>32666 сымб.) # [[Тайлянд]] (<span style="color: #909090;">23339 сымб. → </span>32675 сымб.) # [[Калката]] (<span style="color: #909090;">23430 сымб. → </span>32802 сымб.) # [[Багата]] (<span style="color: #909090;">23542 сымб. → </span>32959 сымб.) # [[Мумбаі]] (<span style="color: #909090;">23559 сымб. → </span>32983 сымб.) # [[Дынастыя Мін]] (<span style="color: #909090;">23576 сымб. → </span>33006 сымб.) # [[Мальер]] (<span style="color: #909090;">23651 сымб. → </span>33111 сымб.) # [[Расейская мова]] (<span style="color: #909090;">23675 сымб. → </span>33145 сымб.) # [[Мэксыка]] (<span style="color: #909090;">23685 сымб. → </span>33159 сымб.) # [[Аргентына]] (<span style="color: #909090;">23702 сымб. → </span>33183 сымб.) # [[Ісак Ньютан]] (<span style="color: #909090;">23715 сымб. → </span>33201 сымб.) # [[Дамаск]] (<span style="color: #909090;">23736 сымб. → </span>33230 сымб.) # [[Рэінкарнацыя]] (<span style="color: #909090;">23764 сымб. → </span>33270 сымб.) # [[Аўганістан]] (<span style="color: #909090;">23795 сымб. → </span>33313 сымб.) # [[Дэлі]] (<span style="color: #909090;">23819 сымб. → </span>33347 сымб.) # [[Пэкін]] (<span style="color: #909090;">23821 сымб. → </span>33349 сымб.) # [[Саудаўская Арабія]] (<span style="color: #909090;">23841 сымб. → </span>33377 сымб.) # [[Старажытная Грэцыя]] (<span style="color: #909090;">23982 сымб. → </span>33575 сымб.) # [[Найробі]] (<span style="color: #909090;">23983 сымб. → </span>33576 сымб.) # [[Мост]] (<span style="color: #909090;">24055 сымб. → </span>33677 сымб.) # [[Рыю-дэ-Жанэйру]] (<span style="color: #909090;">24100 сымб. → </span>33740 сымб.) # [[Вальтэр]] (<span style="color: #909090;">24115 сымб. → </span>33761 сымб.) # [[Ўільям Шэксьпір]] (<span style="color: #909090;">24191 сымб. → </span>33867 сымб.) # [[Сальвадор Далі]] (<span style="color: #909090;">24211 сымб. → </span>33895 сымб.) # [[Бронзавы век]] (<span style="color: #909090;">24265 сымб. → </span>33971 сымб.) # [[Іран]] (<span style="color: #909090;">24270 сымб. → </span>33978 сымб.) # [[Банан (плод)]] (<span style="color: #909090;">24344 сымб. → </span>34082 сымб.) # [[Турэччына]] (<span style="color: #909090;">24349 сымб. → </span>34089 сымб.) # [[Мэхіка]] (<span style="color: #909090;">24407 сымб. → </span>34170 сымб.) # [[Будызм]] (<span style="color: #909090;">24434 сымб. → </span>34208 сымб.) # [[Электроніка]] (<span style="color: #909090;">24482 сымб. → </span>34275 сымб.) # [[Скалістыя горы]] (<span style="color: #909090;">24489 сымб. → </span>34285 сымб.) # [[Чжэн Хэ]] (<span style="color: #909090;">24644 сымб. → </span>34502 сымб.) # [[Пратэстанцтва]] (<span style="color: #909090;">24675 сымб. → </span>34545 сымб.) # [[Эўропа]] (<span style="color: #909090;">24678 сымб. → </span>34549 сымб.) # [[Тадж Магал]] (<span style="color: #909090;">24684 сымб. → </span>34558 сымб.) # [[Дзьмітры Мендзялееў]] (<span style="color: #909090;">24712 сымб. → </span>34597 сымб.) # [[Дрэва]] (<span style="color: #909090;">24747 сымб. → </span>34646 сымб.) # [[Бялкі]] (<span style="color: #909090;">24801 сымб. → </span>34721 сымб.) # [[Гандаль]] (<span style="color: #909090;">24824 сымб. → </span>34754 сымб.) # [[Арабска-ізраільскі канфлікт]] (<span style="color: #909090;">24850 сымб. → </span>34790 сымб.) # [[Джакарта]] (<span style="color: #909090;">24858 сымб. → </span>34801 сымб.) # [[Індыя]] (<span style="color: #909090;">25054 сымб. → </span>35076 сымб.) # [[Нігерыя]] (<span style="color: #909090;">25083 сымб. → </span>35116 сымб.) # [[Кітай]] (<span style="color: #909090;">25183 сымб. → </span>35256 сымб.) # [[Мэка]] (<span style="color: #909090;">25191 сымб. → </span>35267 сымб.) # [[Біялёгія]] (<span style="color: #909090;">25212 сымб. → </span>35297 сымб.) # [[Ангельская мова]] (<span style="color: #909090;">25312 сымб. → </span>35437 сымб.) # [[Карабель]] (<span style="color: #909090;">25428 сымб. → </span>35599 сымб.) # [[Зараастрызм]] (<span style="color: #909090;">25469 сымб. → </span>35657 сымб.) # [[Тлен]] (<span style="color: #909090;">25559 сымб. → </span>35783 сымб.) # [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка]] (<span style="color: #909090;">25629 сымб. → </span>35881 сымб.) # [[Майкл Джэксан]] (<span style="color: #909090;">25763 сымб. → </span>36068 сымб.) # [[Марс]] (<span style="color: #909090;">25780 сымб. → </span>36092 сымб.) # [[Ватыкан]] (<span style="color: #909090;">25829 сымб. → </span>36161 сымб.) # [[Першая сусьветная вайна]] (<span style="color: #909090;">26005 сымб. → </span>36407 сымб.) # [[Антоніё Вівальдзі]] (<span style="color: #909090;">26242 сымб. → </span>36739 сымб.) # [[Эгіпет]] (<span style="color: #909090;">26379 сымб. → </span>36931 сымб.) # [[Тэгеран]] (<span style="color: #909090;">26438 сымб. → </span>37013 сымб.) # [[Аўтамабіль]] (<span style="color: #909090;">26514 сымб. → </span>37120 сымб.) # [[Хуткасьць сьвятла]] (<span style="color: #909090;">26663 сымб. → </span>37328 сымб.) # [[Георг Фрыдрых Гэндэль]] (<span style="color: #909090;">26975 сымб. → </span>37765 сымб.) # [[Лагас]] (<span style="color: #909090;">26976 сымб. → </span>37766 сымб.) # [[Судан]] (<span style="color: #909090;">27068 сымб. → </span>37895 сымб.) # [[Вашку да Гама]] (<span style="color: #909090;">27792 сымб. → </span>38909 сымб.) # [[Жан-Жак Русо]] (<span style="color: #909090;">28096 сымб. → </span>39334 сымб.) # [[Мустафа Кемаль Ататурк]] (<span style="color: #909090;">28159 сымб. → </span>39423 сымб.) # [[Японія]] (<span style="color: #909090;">29075 сымб. → </span>40705 сымб.) # [[Нацысцкая Нямеччына]] (<span style="color: #909090;">29151 сымб. → </span>40811 сымб.) # [[Паўночная Амэрыка]] (<span style="color: #909090;">29314 сымб. → </span>41040 сымб.) # [[Тэхналёгія]] (<span style="color: #909090;">29652 сымб. → </span>41513 сымб.) # [[Эўрапейскі Зьвяз]] (<span style="color: #909090;">30025 сымб. → </span>42035 сымб.) # [[Вада]] (<span style="color: #909090;">30372 сымб. → </span>42521 сымб.) # [[Баскетбол]] (<span style="color: #909090;">30657 сымб. → </span>42920 сымб.) # [[Швайцарыя]] (<span style="color: #909090;">30660 сымб. → </span>42924 сымб.) # [[Ірак]] (<span style="color: #909090;">30866 сымб. → </span>43212 сымб.) # [[Сара Бэрнар]] (<span style="color: #909090;">31391 сымб. → </span>43947 сымб.) # [[Энрыка Фэрмі]] (<span style="color: #909090;">31649 сымб. → </span>44309 сымб.) # [[Застуда]] (<span style="color: #909090;">31680 сымб. → </span>44352 сымб.) # [[Атэны]] (<span style="color: #909090;">31871 сымб. → </span>44619 сымб.) # [[The Beatles]] (<span style="color: #909090;">31882 сымб. → </span>44635 сымб.) # [[Мэдыцына]] (<span style="color: #909090;">31921 сымб. → </span>44689 сымб.) # [[Кансэрватызм]] (<span style="color: #909090;">32008 сымб. → </span>44811 сымб.) # [[Пётар Чайкоўскі]] (<span style="color: #909090;">32079 сымб. → </span>44911 сымб.) # [[Гішпанія]] (<span style="color: #909090;">32166 сымб. → </span>45032 сымб.) # [[Цягліцы]] (<span style="color: #909090;">32174 сымб. → </span>45044 сымб.) # [[Санкт-Пецярбург]] (<span style="color: #909090;">32242 сымб. → </span>45139 сымб.) # [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры]] (<span style="color: #909090;">33118 сымб. → </span>46365 сымб.) # [[Чынгісхан]] (<span style="color: #909090;">33122 сымб. → </span>46371 сымб.) # [[Азія]] (<span style="color: #909090;">33296 сымб. → </span>46614 сымб.) # [[Дыялектыка]] (<span style="color: #909090;">33477 сымб. → </span>46868 сымб.) # [[Вольфганг Амадэй Моцарт]] (<span style="color: #909090;">33873 сымб. → </span>47422 сымб.) # [[Эйфэлева вежа]] (<span style="color: #909090;">34681 сымб. → </span>48553 сымб.) # [[Аляксандар Пушкін]] (<span style="color: #909090;">34761 сымб. → </span>48665 сымб.) # [[Афрыка]] (<span style="color: #909090;">35086 сымб. → </span>49120 сымб.) # [[Масква]] (<span style="color: #909090;">35575 сымб. → </span>49805 сымб.) # [[Кір II]] (<span style="color: #909090;">35642 сымб. → </span>49899 сымб.) # [[Бульба]] (<span style="color: #909090;">35647 сымб. → </span>49906 сымб.) # [[Джэйн Остын]] (<span style="color: #909090;">35786 сымб. → </span>50100 сымб.) # [[Сусьветная гандлёвая арганізацыя]] (<span style="color: #909090;">35881 сымб. → </span>50233 сымб.) # [[Кейптаўн]] (<span style="color: #909090;">36461 сымб. → </span>51045 сымб.) # [[Ісус Хрыстос]] (<span style="color: #909090;">36531 сымб. → </span>51143 сымб.) # [[Нікола Тэсла]] (<span style="color: #909090;">36540 сымб. → </span>51156 сымб.) # [[Стамбул]] (<span style="color: #909090;">36584 сымб. → </span>51218 сымб.) # [[Ганконг]] (<span style="color: #909090;">37507 сымб. → </span>52510 сымб.) # [[Кіншаса]] (<span style="color: #909090;">37538 сымб. → </span>52553 сымб.) # [[Глябальнае пацяпленьне]] (<span style="color: #909090;">38029 сымб. → </span>53241 сымб.) # [[Ёган Сэбастыян Бах]] (<span style="color: #909090;">38407 сымб. → </span>53770 сымб.) # [[Альбэрт Айнштайн]] (<span style="color: #909090;">38873 сымб. → </span>54422 сымб.) # [[Калізэй]] (<span style="color: #909090;">38896 сымб. → </span>54454 сымб.) # [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік]] (<span style="color: #909090;">39963 сымб. → </span>55948 сымб.) # [[Гісторыя]] (<span style="color: #909090;">41456 сымб. → </span>58038 сымб.) # [[Алімпійскія гульні]] (<span style="color: #909090;">41477 сымб. → </span>58068 сымб.) # [[Сусьветны банк]] (<span style="color: #909090;">41676 сымб. → </span>58346 сымб.) # [[Рабіндранат Тагор]] (<span style="color: #909090;">42836 сымб. → </span>59970 сымб.) # [[Рэмбрант]] (<span style="color: #909090;">44461 сымб. → </span>62245 сымб.) # [[Мао Дзэ-дун]] (<span style="color: #909090;">44978 сымб. → </span>62969 сымб.) # [[Расея]] (<span style="color: #909090;">45417 сымб. → </span>63584 сымб.) # [[Канада]] (<span style="color: #909090;">46191 сымб. → </span>64667 сымб.) # [[Вена]] (<span style="color: #909090;">46921 сымб. → </span>65689 сымб.) # [[Шанхай]] (<span style="color: #909090;">48989 сымб. → </span>68585 сымб.) # [[Хрыстафор Калюмб]] (<span style="color: #909090;">51150 сымб. → </span>71610 сымб.) # [[Злучаныя Штаты Амэрыкі]] (<span style="color: #909090;">51408 сымб. → </span>71971 сымб.) # [[Футбол]] (<span style="color: #909090;">52261 сымб. → </span>73165 сымб.) # [[Шахматы]] (<span style="color: #909090;">53026 сымб. → </span>74236 сымб.) # [[Джузэпэ Вэрдзі]] (<span style="color: #909090;">53080 сымб. → </span>74312 сымб.) # [[Аўстрыя]] (<span style="color: #909090;">53739 сымб. → </span>75235 сымб.) # [[Рэфармацыя]] (<span style="color: #909090;">53786 сымб. → </span>75300 сымб.) # [[Бэрлін]] (<span style="color: #909090;">54057 сымб. → </span>75680 сымб.) # [[Лос-Анджэлес]] (<span style="color: #909090;">56606 сымб. → </span>79248 сымб.) # [[Дубай]] (<span style="color: #909090;">56640 сымб. → </span>79296 сымб.) # [[Альжыр]] (<span style="color: #909090;">56691 сымб. → </span>79367 сымб.) # [[Парыж]] (<span style="color: #909090;">57056 сымб. → </span>79878 сымб.) # [[Амстэрдам]] (<span style="color: #909090;">57097 сымб. → </span>79936 сымб.) # [[Густаў Малер]] (<span style="color: #909090;">58733 сымб. → </span>82226 сымб.) # [[Сан-Паўлу]] (<span style="color: #909090;">59025 сымб. → </span>82635 сымб.) # [[Нідэрлянды]] (<span style="color: #909090;">60716 сымб. → </span>85002 сымб.) # [[Арганізацыя краін-экспартэраў нафты]] (<span style="color: #909090;">62400 сымб. → </span>87360 сымб.) # [[Аляксандар Македонскі]] (<span style="color: #909090;">63234 сымб. → </span>88528 сымб.) # [[Украіна]] (<span style="color: #909090;">63657 сымб. → </span>89120 сымб.) # [[Мадрыд]] (<span style="color: #909090;">66665 сымб. → </span>93331 сымб.) # [[Каір]] (<span style="color: #909090;">69502 сымб. → </span>97303 сымб.) # [[Лёндан]] (<span style="color: #909090;">70611 сымб. → </span>98855 сымб.) # [[Італія]] (<span style="color: #909090;">71393 сымб. → </span>99950 сымб.) # [[Пётар I]] (<span style="color: #909090;">73782 сымб. → </span>103295 сымб.) # [[Другая сусьветная вайна]] (<span style="color: #909090;">74800 сымб. → </span>104720 сымб.) # [[Напалеон I Банапарт]] (<span style="color: #909090;">76814 сымб. → </span>107540 сымб.) # [[Рым]] (<span style="color: #909090;">79729 сымб. → </span>111621 сымб.) # [[Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы]] (<span style="color: #909090;">80951 сымб. → </span>113331 сымб.) # [[Актавіян Аўгуст]] (<span style="color: #909090;">83740 сымб. → </span>117236 сымб.) # [[Буэнас-Айрэс]] (<span style="color: #909090;">85028 сымб. → </span>119039 сымб.) # [[Нямеччына]] (<span style="color: #909090;">90307 сымб. → </span>126430 сымб.) # [[Партугалія]] (<span style="color: #909090;">92439 сымб. → </span>129415 сымб.) # [[Калюмбія]] (<span style="color: #909090;">93460 сымб. → </span>130844 сымб.) # [[Інданэзія]] (<span style="color: #909090;">96748 сымб. → </span>135447 сымб.) # [[Пакістан]] (<span style="color: #909090;">96832 сымб. → </span>135565 сымб.) # [[Рэспубліка Карэя]] (<span style="color: #909090;">98121 сымб. → </span>137369 сымб.) # [[Вялікабрытанія]] (<span style="color: #909090;">102057 сымб. → </span>142880 сымб.) # [[Цягнік]] (<span style="color: #909090;">102352 сымб. → </span>143293 сымб.) # [[Вашынгтон (акруга Калюмбія)]] (<span style="color: #909090;">103706 сымб. → </span>145188 сымб.) # [[Нью-Ёрк]] (<span style="color: #909090;">109938 сымб. → </span>153913 сымб.) # [[Бразылія]] (<span style="color: #909090;">111082 сымб. → </span>155515 сымб.) # [[Чорная дзірка]] (<span style="color: #909090;">116987 сымб. → </span>163782 сымб.) # [[Францыя]] (<span style="color: #909090;">125799 сымб. → </span>176119 сымб.) # [[Філіпіны]] (<span style="color: #909090;">128232 сымб. → </span>179525 сымб.) # [[Сьвятая Рымская імпэрыя]] (<span style="color: #909090;">162545 сымб. → </span>227563 сымб.) 5bohzx2zcv9f2u6nouf6tvvd1g5hsbz Фастаў 0 96609 2674621 2666966 2026-06-18T02:48:18Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674621 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Фастаў |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Фастава |Арыгінальная назва = Фастів |Герб = Coat of Arms of Fastiv.png |Сьцяг = Flag of Fastiv.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1390 |Статус з = |Магдэбурскае права = 1601 |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Фастаўскі раён|Фастаўскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 43 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 46323 |Год падліку колькасьці = 2018 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2018/zb/06/zb_chnn2018pdf.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2018 року (PDF)]{{ref-uk}}</ref> |Нацыянальны склад насельніцтва = [[украінцы]] – 90.73%<br> [[расейцы]] – 7.77%<br> [[беларусы]] – 0.44% |Год падліку нацыянальнага складу= 2001 |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Паштовыя індэксы = 08500—08509 |Тэлефонны код = 4565 |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = 10 |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 50 |Шырата хвілінаў = 4 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 55 |Даўгата сэкундаў = 5 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = [http://www.fastiv.osp-ua.info/ Сайт Фастава] |Лацінка=Fastaŭ}} '''Фастаў''' (дарэвалюцыйным правапісам — ''Хвастаў'') — горад абласнога падпарадкаваньня [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]], [[раён]]ны цэнтар, разьмешчаны на Прыдняпроўскім узвышшы над ракой [[Унава]]й (прыток [[Ірпень|Ірпеню]]). Вялікі чыгуначны вузел, 43950 жыхароў (2024). == Гісторыя == Упершыню згадваецца ў 1390 годзе, з канца XIII стагодзьдзя ''Хвастив'' — мястэчка. У 1601 горад атрымаў [[магдэбурскае права]]. Зь сярэдзіны 1680-х pp. да пачатку XVIII стагодзьдзя польскі [[павет|павятовы]] і палкавы горад. У 1702 годзе быў цэнтрам антыпольскага паўстаньня [[Сямён Палій|Сямёна Палія]]. У 1793 годзе ўвайшло ў склад [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], 1797 — мястэчка [[Васількоў]]скага павету [[Кіеўская губэрня|Кіеўскай губэрні]]. 24 жніўня 1919 году — баі войскаў [[Украінская Галіцкая армія|Украінскай Галіцкай арміі]] з бальшавікамі. З 1923 году — раённы цэнтар, з 1938 году — горад. Сучасны Фастаў — горад чыгуначнікаў, дзе чыгуначныя зносіны абслугоўваюць 12 буйных прадпрыемстваў і арганізацыяў [[ЮЗЖД]]. Гісторыя Фастаўшчыны сыходзіць у глыбокую старажытнасьць і бярэ пачатак з насельніцтва краю першабытнымі людзьмі, якія жылі на Фастаўшчыне 20-25 тыс. гадоў таму, у эпоху [[палеаліт]]у. Па вул. Камарова пры будаўніцтве агульнаадукацыйнай школы № 4 была знойдзена стаянка першабытнага чалавека — паляўнічых на [[мамант]]а і дзікага каня. Сьведкамі тых часоў зьяўляюцца помнікі археалёгіі: гарадзішча і [[Скіфскія курганы|курганы скіфскай эпохі]], паселішча рымскага пэрыяду, старажытнарускія селішчы. Гістарычны шлях гораду цесна зьвязаны з Кіевам. У старажытныя часы менавіта па тэрыторыі цяперашняй Фастаўшчыны праходзілі межы Кіеўскай зямлі. Разам з тым, Фастаў мае сваю самабытную, непаўторную гісторыю. Упершыню горад згадваецца ў летапісе пад 1390 годам. Тады ў грамаце літоўскага князя [[Уладзімер Альгердавіч|Ўладзімера Альгердавіча]] сьцьвярджалася права валоданьня Фаставам роду князёў Ражаноўскіх. Зьяўляюцца найбольш раньнія летапісныя сьведчаньні, па якіх назва паселішча магла паўстаць у часы кіеўскіх князёў [[Князь Алег|Алега]] і Ігара, калі будавалася [[Кіеўская Русь]] і Олег''начал горада ставіць''… Дасьледаваньне гістарычных дакумэнтаў паказалі, што да 1094 году землі [[Сквіра]], [[Ягоцін]], [[Трылес (Фастаўскі раён)|Трылес]], Фушчава (Фастаў) і іншыя належалі полаўскаму князю Тугортхану, які падарыў іх кіеўскаму князю [[Святаполк II Ізяславіч|Святаполку]], як пасаг сваёй дачкі ў 1094 годзе. У іншых летапісных дакумэнтах, датаваных 1390 годам ''Фощево''(Фастаў) згадваецца як населены пункт, празь які праходзяць гандлёвыя шляхі, у ім праводзяць кірмашы. Мясцовыя дасьледнікі высьветлілі, што назва ''Фаст'' (Фост) сустракаецца двойчы — 912 і 944 году. Важна тое, што гэтае імя сустракаецца не ў легендах або паданьнях, якіх нямала падае летапісец, а ў гістарычных дакумэнтах — дагаворах з грэкамі. Існуе шэраг народных вэрсіяў аб паходжаньні назвы гораду. Адна зь іх зьвязана з варыянтам у агучваньні гэтай назвы — ''Хвастоў''. У ёй распавядаецца, што Фастаў — гэта мясцовасьць, дзе калісьці адбывалася кровапралітнай бітва паміж войскамі кіеўскіх князёў і качэўнікамі. Вораг пакінуў тут вялікую колькасьць хвастоў — своеасаблівых ваенных адрозьненьняў. Адсюль і назва ''Хвастова''. Яшчэ адна легенда зьвязана з назвамі невялікіх ручаёў, якія назывались''Фосамы''и ўпадалі ў Унава. Каля вёскі Фаставец у мясцовасьці, якая носіць назву [[Білакняжае поле]], нараўне вёскі [[Мар’янаўка (Васількоўскі раён)|Мар’янаўка Васількоўскага раёну]] ёсьць магіла [[Перапяць]]. Пры раскопках, праведзеных у 1846 годзе стала вядома, што ў кургане пахаваны скіфскі цар. На пахавальнай трызну лаяліся смутак і гора, або ''Фаэ-фаст'' на мове скіфаў. Навукоўцы лічаць, што ўсё гэта выявілася ў назьве гораду. Гісторыю Фастава раньняга [[сярэднявечча]] застаецца толькі дадумваць: музэйныя фонды ня маюць матэрыяльных сьведчаньняў таго пэрыяду. У першай палове XVII ст. Фастаў хоць і меў прывілеі мястэчка, але па сутнасьці застаўся вёскай. У 1630 годзе тут налічвалася 152 двары. Разьвітыя было жывёлагадоўля, значна менш — земляробства. Важнае месца ў гаспадарцы займалі промыслы, у прыватнасьці рыбалоўства і [[паляваньне]], а таксама [[рамёствы]]: ткацтва, [[ганчарства]], апрацоўка дрэва. Гучную славу гораду і адчувальны ўздым эканамічнай і палітычнай жыцьця на рубяжы XVI і XVII стагодзьдзяў прынёс Фастаўскі палкоўнік [[Сямён Палій]]. Бо гэта яму ўдалося дамагчыся з канца 80-х гадоў цалкам незалежнага кіраваньня спрадвечнымі казачых землямі ад [[Дняпро|Дняпра]] да [[Паўднёвая Случ|Случы]]. Менавіта пры ім казацкі лад на правым беразе Дняпра набыў, па сьведчаньні гісторыкаў, рысаў дзяржаўнага ўтварэньня, а гэтая тэрыторыя з выразна пазначанымі межамі называлася «Паліева дзяржава». Вогненыя гады [[Калееўшчына|Калееўшчыны]] — то пераможныя і сумныя радкі гісторыі гораду. Жыхары Фастава актыўна падтрымлівалі народных важакоў — [[Мікіта Швачка|М. Швачку]] і [[Андрэй Журба|А. Журба]], якія на чале вялікага [[Гайдамакаў|гайдамацкага]] атрада ў 1768 годзе захапілі Фастаў і зрабілі яго сваёй рэзыдэнцыяй. Фастаўшчына зноў апынулася ў віры бурных падзей у канцы 1825 годзе падчас паўстаньня [[Дзекабрысты|дзекабрыстаў]] — першага ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] рэвалюцыйнага выбуху. 29 сьнежня 1825 году ў в. [[Трылес (Фастаўскі раён)|Трылес]], дзе была раскватараваная 5-я мушкетэрская рота Чарнігаўскага палка, пачалося выступленьне, які падтрымалі роты, разьмешчаныя ў г. [[Васількоў]]. Вялікаму Кабзару [[Тарас Шаўчэнка|Тарасу Шаўчэнку]], які пабываў на Фастаўшчыне пры раскопках кургана Перапяць у складзе археалягічнай камісіі ў с. Фаставец, было блізка і цікава багатае гістарычнае мінулае Фастаўшчыны, аб чым сьведчаць яго шматлікія творы: «Манах», «Швачка», «Иржавец». У сярэдзіне XIX ст. 90% зямлі засталіся ў руках польскіх землеўладальнікаў. На Фастаўшчыне велізарныя валоданьні належалі такім казачна багатым польскім магнатам, як сям’і [[Браніцкія|Браніцкіх]], [[Патоцкія|Патоцкіх]] і г. д. [[Сялянская рэформа ў Расейскай імпэрыі|Адмена прыгоннага права]] ў 1861 годзе абумовіла больш высокія тэмпы эканамічнага разьвіцьця ўкраінскіх земляў у складзе Расейскай імпэрыі. Гэта мела месца і на Фастаўшчыне: адкрыцьцё руху на Фастаўскай чыгунцы, будаўніцтва сьпіртзавода ў с. Трылес, [[Фастаўскі піўзавод|піваварнага завода]] ў г. Фастаў, заснаваньне ў горадзе таварыства ўзаемнага крэдыту, будаўніцтва кацельна-мэханічнага завода і стварэньне на яго базе «Акцыянэрнага таварыства Ф. Бранта». На гэтым прадпрыемстве працаваў [[Бенардос Мікалай Мікалаевіч|Мікалай Бенардос]] — выбітны айчынны вынаходнік і рацыяналізатар. Больш за сто вынаходак у розных галінах навукі і тэхнікі на яго рахунку, і праславіўся вучоны перш за ўсё дзякуючы першаму ў сьвеце абгрунтаваньню спосабу [[дугавая зварка|дуговой зваркі]]. Ішлі дзесяцігодзьдзі … Паступова горад ператвараўся ў цэнтар прамысловага і эканамічнага разьвіцьця. Праз Фастаў у 1870 годзе пралегла чыгунка [[Кіеў]] — [[Адэса]]. Характэрнай рысай эканомікі Фастава канца XIX — пачатку ХХ ст. было наяўнасьць вялікай колькасьці дробных паўсаматужных прадпрыемстваў па 5—10 рабочых. Гэта, у прыватнасьці, 2 скураныя, 2 мылаварныя, 5 цагляных, некалькі медоварэнные прадпрыемстваў, 2 вадзяныя млыны, 5 крупорушэк г.д. У мястэчку налічвалася больш за 60 двароў рамесьнікаў, зь іх 40 — шаўцоў, 7 — Бондараў, 13 — займаліся сьлясарна-кавальскай здабычай. Рабочыя Фастава актыўна выступалі супраць царызму ў гады [[Рэвалюцыя 1905—1907 гадоў|першай расейскай рэвалюцыі]] (1905—1907 гг), [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], [[Грамадзянская вайна ў Расеі|грамадзянскай вайны]]. Да выбітных падзеяў гісторыі краю ў кантэксьце ўкраінскай гісторыі варта аднесьці і падпісаньне на шляхах Фастаўскага вакзалу 1 сьнежня 1918 году [[Акт аб Злучэньні|дагавора аб узьяднаньні]] паміж [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспублікай]] і [[Заходне-Ўкраінская Народная Рэспубліка|Заходне-Ўкраінскай Народнай Рэспублікай]] у адну дзяржаўную адзінку. Зь вясны 1921 году Фастаўшчына існавала і разьвівалася ў складзе [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Савецкай Украіны]] амаль сем дзесяцігодзьдзяў. У 1932—1933 гадах пра цяжкае харчовае становішча, выпадкі апуханьня, галоднай сьмерці і факты [[канібалізм]]у сьведчаць успаміны відавочцаў і статыстыка. З [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] не вярнулася больш за 5 тысячаў фастаўчан. Вызваленьне гораду ад нямецкіх акупантаў адбылося 7 лістапада 1943 году. За мужнасьць і гераізм, праяўлены ў ходзе апэрацыі, больш за 21 тысяча салдат і афіцэраў [[Савецкая армія|Савецкай Арміі]] былі ўзнагароджаныя ордэнамі і мэдалямі. За вызваленьне Фастава ад нямецкіх захопнікаў 31 салдат і афіцэр атрымалі званьне [[Герой Савецкага Саюзу]]. За важкі ўклад у разьвіцьцё Фастава, умацаваньне і прымнажэньне яго працоўных, гаспадарчых, культурных, духоўных традыцыяў, выхаваньне падрастаючага пакаленьня ў духу любові да роднага краю 20 фастаўчанам прысвоена званьне «Ганаровы грамадзянін гораду Фастава». Сярод іх — удзельнікі вызваленьня Фастава ад нямецкіх захопнікаў — Героі Савецкага Саюзу І. П. Бабрыкін, С. Ф. Гусеў, В. М. Міняева. Вядомае далёка за межамі гораду імя аднаго з найлепшых прадстаўнікоў інтэлігенцыі — лекара, прафэсара, Героя Савецкага Саюзу [[Пётар Буйко|П. М. Буйко]], які выратаваў ад дакладнай згубы дзясяткі землякоў. Ёсьць сярод Ганаровых грамадзян і іншыя [[вэтэраны]] вайны і працы, якія праславілі Фастаў — Е. Д. Чырванашчокі, І. М. Грышын, В. М. Люцканаў, І. І. Цімашэнка. Пасьля вайны за значны асабісты ўклад у пашырэньне і ўмацаваньне матэрыяльнай базы прамысловага, жыльлёвага, сацыяльна-культурнага будаўніцтва ў горадзе Ганаровага званьня былі ўдастоены былыя кіраўніка гарадскога савета А. П. Боруца і А. В. Гирченко, раённага — С. А. Дарашэнка. {{Артаграфія}} Заўсёды вялікай павагай у людзей карысталіся настаўнікі. Таму натуральна, што без работнікаў гэтай гуманнай у стагодзьдзях прафэсіі сьпіс ганаровых грамадзян гораду быў бы ня поўным. Таму сярод іх І. А. Каравай — былы настаўнік матэматыкі школы-інтэрната, [[Герой Сацыялістычнай Працы]], М. Я. Кручкова — вэтэран пэдагагічнай працы, першы прэзыдэнт клюбу вэтэранаў вайны і працы «Заход», а яшчэ Аб А. Цьопич — майстар спорту, трэнер дзіцяча-юнацкай школы, які падрыхтаваў нямала спартовай моладзі. Стаў Ганаровым фастивчанином і [[заслужаны майстар спорту]], чэмпіён Эўропы, уладальнік Кубка сьвету па боксе В. М. Качановский. У свой час у Фаставе жыў і вучыўся ўкраінскі кампазытар-песеньнік [[Анатоль Гарчынскі]], які сваёй песеннай творчасьцю спрыяў фармаваньню любові да ўкраінскай песьні. Менавіта за гэта фастаўчане і ўдастоілі яго званьня — Ганаровы грамадзянін гораду. Сёньня архітэктурныя асаблівасьці Фастава трывала зьвязаны з імем яшчэ аднаго яго Ганаровага грамадзяніна — А. А. Дрэвецкі. Сярод яго прац — скульптурная кампазыцыя воінам-фастаўчанам на кургане Славы, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, помнік Герою Савецкага Саюза, фастивчанину І. Ю. Чайковскому. А яшчэ Анатоль Анатольевіч — аўтар помнікаў [[Шаўчэнкі Тарас Рыгоравіч|вялікаму Кабзара]] і навукоўцу-вынаходніку [[Бенардос Мікалай Мікалаевіч|М. М. Бенардосу]]. Сёньня скульптар, член [[Нацыянальны саюз мастакоў Украіны|Нацыянальнага саюза мастакоў Украіны]]. А. А. Дрэвецкі ўзначальвае гарадскую школу народнага майстэрства. == Прамысловасьць == Аснову прамысловага патэнцыялу гораду складаюць 15 прадпрыемстваў. Сярод прадукцыі, якая на іх выпускаецца: хімічнае, электратэрмічнае, нафтагазаперапрацоўчае і газаспажывецкае абсталяваньне, мэбля, разнастайныя [[алівы]] і змазкі, швейныя вырабы, [[піва]], [[мука]], паліграфічная прадукцыя, [[хлеб]] і хлебабулачныя вырабы. У сфэры прамысловай вытворчасьці г. Фастаў уваходзіць у дзясятку найбуйнейшых па аб’ёмах вытворчасьці рэгіёнаў [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]]. Аб’ёмы прамысловай вытворчасьці ў горадзе з году ў год растуць. Калі ў 1997 годзе яны складала 44 300 000 грн, то ў 2006 годзе (у супастаўных цэнах) 450 700 000 грн. Аснову прамысловага патэнцыялу гораду складаюць 17 буйных і сярэдніх прадпрыемстваў. Сярод прадпрыемстваў гораду, якія дасягнулі ў мінулым годзе найлепшых вынікаў — [[Фастаўскі піўзавод|ДП ЗАТ «Оболонь» «Піваварня Зыбэрта»]]. У 2006 годзе гэта прадпрыемства адсьвяткавала 100-годзьдзе з дня заснаваньня. У мінулым годзе на прадпрыемстве ўведзена ў дзеяньне новая лінія наліву піва і безалькагольных напояў, асвоены новыя віды прадукцыі: піва «Аксамітнае» у спэцпляшках ёмістасьцю 1 л і безалькагольная «настальгічная серыя» — «Оболонь ситро», «Оболонь ліманад», «Оболонь Оранж», «Кола новая». Пашыраюцца рынкі збыту — прадукцыя экспартуецца амаль у 20 краінаў сьвету, а з траўня 2006 году ў ЗША. На ААТ «Факел» таксама адбыліся значныя зьмены. Акрамя ўжо асвоеных рынкаў Расеі і Беларусі прадпрыемства актыўна заваёўвае ўкраінскі рынак. На прадукцыю, якая некалькі гадоў не выпускалася, адноўлена сертыфікаты, спэцыялістамі вядзецца работа па распрацоўцы і асваеньню новых відаў прадукцыі. Пасьпяхова разьвіваецца адно з новых прадпрыемстваў гораду — ТАА «Кампанія» Юнівест Маркетынг "" (паліграфічная прамысловасьць). Аб’ём інвестыцый у асноўны капітал у 2006 годзе склаў 9.860.000 грыўняў, што на 81,2% больш, чым у 2005 годзе. Аб’ём экспарту прадукцыі складае амаль 10 млн дал ЗША. Вялікая ўвага надаецца навучанню персаналу, для гэтых мэтаў прыцягваюцца замежныя спецыялісты. На базе ТАА «Кампанія» Юнівест Маркетынг "" утварыліся новыя прадпрыемствы па такім жа кірункам дзейнасьці: ТАА «Юніверсал-Фолдер», ТАА «Юнівест Медыя», ТАА «Юнівест Препресс». Нарошчвае аб’ёмы вытворчасьці ТАА «Промгазтехнология» у сувязі з павелічэньнем аб’ёму заказаў. Прадпрыемства пасьпяхова праводзіць інвэстыцыйную і інавацыйную палітыку: у 2006 годзе затраты на набыцьцё абсталяваньня больш чым удвая перавысілі аналягічныя расходы 2005 году, а на асваеньне новых відаў прадукцыі ў справаздачным годзе накіравана сродкаў на 24,7% больш у параўнаньні з 2005 годам. На ААТ «электранагравальнік» асвоены новыя віды прадукцыі: вокны з шклопакетаў, евробрус (для дэкаратыўнага аздабленьня хат) новыя віды мэблі. Для вытворчасьці новай прадукцыі закуплена новае абсталяваньне. Адбыліся значныя структурныя і рэорганизационные зьмены на ААТ «Чырвоны Кастрычнік». На адасобленай часткі гэтага прадпрыемства стварылася новае — ТАА НВА ФЗХМ «Чырвоны Кастрычнік», і дзякуючы правядзеньню новым кіраўніцтвам актыўнай інвэстыцыйнай палітыкі на дадзеным прадпрыемстве ў 2006 годзе, пачынаючы з траўня, значнымі тэмпамі нарошчваліся аб’ёмы вытворчасьці. Параўнальна нядаўна (зь сярэдзіны 2004 году) пачаў сваю дзейнасьць ДП ААТ "Кіеўскі завод мэталавырабаў імя Пісьмовага. У горадзе вядзецца паслядоўная і настойлівая работа па рэалізацыі знешнеэканамічнай палітыкі, якая спрыяе нарошчванню аб’ёмаў экспартных паставак прадукцыі вытворча-тэхнічнага прызначэння і тавараў народнага спажывання. Прамысловыя прадпрыемствы горада маюць партнёрскія адносіны з многімі замежнымі краінамі. Сярод іх краіны блізкага замежжа: [[Расія]], [[Беларусь]], [[Малдова]], [[Туркмэністан]]. Аб’ёмы экспартных паставак за 2006 год складаюць 18800000 дал ЗША. Сярод прадпрыемстваў, якія ажыццяўляюць экспартныя аперацыі ААТ «Элопак-Фастаў», ТАА «Кампанія» Юнівест Маркетынг "", ТАА ЗТМ «Арыян», ААТ «Факел», ДП ЗАТ «Оболонь» «Піваварня Зиберта», ДП ААТ "Кіеўскі завод мэталавырабаў ім. Пісьмовага ". Аб’ёмы імпарту ў 2006 годзе ў параўнаньні з 2005 годам вырасьлі на 4,7% і складае 22,2 млн дал ЗША. Агульны тавараабарот у 2006 годзе склаў 41.100.000 дал ЗША, што складае да 2005 году 91,0%. Расьце ўплыў і прадпрыемстваў малога бізнэсу. Сёньня ў горадзе Фастаў зарэгістравана 5 сумесных прадпрыемстваў, 307 таварыства з абмежаванай адказнасьцю, 382 малое прыватнае або калектыўнае прадпрыемства, 7 каапэратываў, 29 акцыянэрных таварыстваў, 4 асацыяцый. Без стварэньня юрыдычнай асобы працуе 3883 прадпрымальнікаў. Імі наладжаны выпуск мясных, каўбасных і кандытарскіх вырабаў, макаронаў, газаванай вады, марожанага, вырабаў з драўніны, будаўнічых матэрыялаў. == Насельніцтва == === Колькасьць === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAAA;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small><ref>[https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}</ref> |-bgcolor="#EEEEEE" ! 1923 !! 1926 !! 1939 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2018 |- bgcolor="#FFFFFF" | align=center| 12 714 | align=center| 13 876 | align=center| 20 732 | align=center| 30 240 | align=center| 42 328 | align=center| 51 179 | align=center| 53 861 | align=center| 51 976 | align=center| 46 323 |} === Мова === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small><ref>[https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}</ref> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|90.83% | align=center|8.61% |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20140407075520/http://interfast.com.ua/ ІНТЕРФАСТ&nbsp;— Медіа-портал міста Фастів. Новини міста Фастів. Форум]{{Ref-ua}} * [https://web.archive.org/web/20091010062219/http://www.fastiv.com.ua/ Фастів. Незалежне інтернет-видання. Все про Фастів. Форум. Фотогалерея. Новини]{{Ref-ua}} [[Катэгорыя:Гарады Ўкраіны]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці]] mrjntlvddi6q9w3hyjfha97995iycm3 Украінцы ў Беларусі 0 102319 2674604 2311475 2026-06-17T23:15:06Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674604 wikitext text/x-wiki [[Файл:Ukrainians in Belarus (2019).png|міні|320пкс|Украінцы ў Беларусі па выніках перапісу 2019 року]] [[Файл:Ukrainians in Belarus 2009.PNG|міні|320пкс|Украінцы ў Беларусі па выніках перапісу 2009 року]] '''Украі́нцы ў Белару́сі''' ({{мова-uk|Українці в Білорусі}}) — нацыянальная меншасьць у [[Рэспубліка Беларусь|Рэспубліцы Беларусь]]. Налічвае 158,7 тыс. асобаў. Гэта 1,7% ад агульнай колькасьці насельніцтва краіны. [[Украінцы|Украінцаў]] падзяляюць на аўтахтонных і мігрантаў. Аўтахтонныя ўкраінцы жывуць, галоўным чынам, у [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай]] ды [[Гомельская вобласьць|Гомельскай]] вобласьцях. Тэрытарыяльна, болей за ўсё ўкраінцаў жыве на Берасьцейшчыне (40 тыс. асобаў, альбо 2,9% ад усяго насельніцтва вобласьці). Найбольшая канцэнтрацыя ўкраінцаў — у паўднёва-заходняй частцы вобласьці<ref>[https://web.archive.org/web/20120510053257/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/itogi1.php Перапіс 2009 року. Статыстычныя публікацыі].</ref>. {| class="wikitable" |- ! Раён !! Адсотак |- | [[Камянецкі раён]] || 7,4 |- | [[Маларыцкі раён]] || 7,2 |- | [[Берасьцейскі раён]] || 6,9 |- | [[Кобрынскі раён]] || 4,5 |- | [[Жабінкаўскі раён]] || 4,3 |- | [[Берасьце]] || 4,2 |} == Гісторыя == {{Глядзіце таксама|палешукі}} Карэннае насельніцтва Берасьцейшчыны расейскія навукоўцы другой паловы [[19 стагодзьдзе|XIX стагодзьдзя]] лічылі ўкраінскім, якое размаўляла «малороссийским наречием» (зрэшты, існавалі іншыя погляды на этнічную прыналежнасьць мясцовых жыхароў — Баброўскі, Доўнар-Запольскі). Так, паводле вынікаў перапісу 1897 року, у [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]] было 362,5 тыс. украінцаў, гэта 22,6% ад усяго насельніцтва губэрні. Украінцы былі ў большасьці ў наступных паветах:<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=344 Вынікі перапісу насельніцтва 1897 року. Нацыянальны склад. Гарадзенская губэрня]</ref> * [[Кобрынскі павет (Гарадзенская губэрня)|Кобрынскі]] — 146 789 (79,6%) * [[Берасьцейскі павет (Гарадзенская губэрня)|Берасьцейскі]] — 140 561 (64,4%) == Мова == У дачыненьні мовы, украінцы паступова асымілююцца, але не [[беларусізацыя|беларусіфікуюцца]], а, галоўным чынам, [[Русіфікацыя|русіфікуюцца]]. Гаворкі вышэйпамянёнага аўтахтоннага палескага насельніцтва ў беларускай [[дыялекталёгія|дыялекталёгіі]] падзяляюць на дзьве групы: мазырскую й берасьцейска-пінскую. {| class="wikitable" |+Родная мова ўкраінцаў ў Беларусі <br /> <small>паводле вынікаў перапісу 2009 року</small> |- ! Вобласьць !! [[Украінская мова|Украінская]] !! [[Расейская мова|Расейская]] !! [[Беларуская мова|Беларуская]] !! Іншая/няма зьвестак |- | [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейская]] ||align="center" | 39,3% ||align="center" | 51,5% ||align="center" | 7,9% ||align="center" | 1,3% |- | [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] ||align="center" | 26,5% ||align="center" | 66,7% ||align="center" | 5,8% ||align="center" | 1,0% |- | [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] ||align="center" | 26,7% ||align="center" | 62,5% ||align="center" | 9,1% ||align="center" | 1,7% |- | [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] ||align="center" | 23,4% ||align="center" | 64,0% ||align="center" | 11,2% ||align="center" | 1,4% |- | [[Менск]] ||align="center" | 23,8% ||align="center" | 67,9% ||align="center" | 5,4% ||align="center" | 2,9% |- | [[Менская вобласьць|Менская]] ||align="center" | 28,7% ||align="center" | 60,8% ||align="center" | 8,8% ||align="center" | 1,7% |- | [[Магілёўская вобласьць|Магілёўская]] ||align="center" | 26,2% ||align="center" | 65,0% ||align="center" | 7,5% ||align="center" | 1,3% |- ! Беларусь || 29,2% || 61,2% || 7,9% || 1,7% |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * ''Сяргей Лашчанка''. [http://www.umoloda.kiev.ua/number/1731/163/61253/ ''Беларуская Кубань''. Як жывуць украінцы на этнічных землях Берасьцейшчыны?] // «[[Україна Молода]]» № 164 за [[7 верасьня]] [[2010]] року * [https://web.archive.org/web/20120104044506/http://ukdim.blog.tut.by/ Інтэрнэт-старонка Ўкраінскага Дому] {{Насельніцтва Беларусі}} {{Украінская дыяспара}} [[Катэгорыя:Украінцы]] [[Катэгорыя:Насельніцтва Беларусі]] [[Катэгорыя:Украінцы Беларусі| ]] 0e979brad5scxufpulgroh8iaa4z9no Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік 0 104877 2674542 2451626 2026-06-17T16:40:26Z Rabbi Mendl 18959 /* Забруджанасьць */ [[Вікіпэдыя:Выявы|выява]] 2674542 wikitext text/x-wiki {{Ня блытаць|Палескі прыродны запаведнік|прыродным запаведнікам|ва Ўкраіне}} {{Запаведная зона |назва = Палескі запаведнік |назва2 = Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік |катэгорыя_МСАП = |выява = Radioactivity warning near Homel.jpg |памер_выявы = 200пкс |подпіс_выявы = Папярэджаньне пра забруджанасьць грыбоў і ягадаў (2009 г.) |мапа = Polesie State Radioecological Reserve (OpenStreetMap).png |памер_мапы = 200пкс |подпіс_мапы = Месцазнаходжаньне на мапе Беларусі (2015 г.) |разьмяшчэньне = [[Брагінскі раён|Брагінскі]], [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] і [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] раёны (Гомельская вобласьць, Беларусь) |места = [[Хвойнікі]] |мястэчка = |шырата_паўшар’е = паўночнае |шырата_градусаў = 51 |шырата_хвілінаў = 36 |шырата_сэкундаў = 34 |даўгата_паўшар’е = усходняе |даўгата_градусаў = 29 |даўгата_хвілінаў = 56 |даўгата_сэкундаў = 17 |вышыня = 120 м |плошча = 2160,93 км² (2018 г.) |уласьнік = [[Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяродзьдзя Беларусі]] |заснаваны = {{Дата пачатку|18|7|1988|1}} |колькасьць_наведваньняў = |год_наведваньняў = |крыніца_наведваньняў = |сайт = https://zapovednik.by/ |commons = Category:Polesie State Radioecological Reserve }} '''Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік''' (ПДРЭЗ) — адзіны свайго роду ў сьвеце і найбуйнейшы (216,2 тысячаў [[га]]) на [[Беларусь|Беларусі]] запаведнік. Падзяляецца на запаведную (1477,13 км²; 68% плошчы) і досьледна-гаспадарчую часткі (683,8 км²; 32% плошчы). На адлегласьці кілямэтру ад запаведніка забараняецца [[паляваньне]] і [[рыбалоўства]], скідваньне сьцёкавых водаў і высечка лесу. У найбліжэйшым да [[Чарнобыльская АЭС|Чарнобыльскай АЭС]] беларускім паселішчы [[Масаны]] (Хвойніцкі раён) працуе назіральная станцыя біякліматычных дасьледаваньняў і нагляду радыяцыйнай абстаноўкі. Існуе досьледны пчальнік і сад. Штат супрацоўнікаў запаведніка складае каля 700 чалавек, зь іх 40 — з навуковай ступеньню. Штогадовыя выдаткі складаюць каля 4 млн [[даляр ЗША|даляраў ЗША]]<ref>[https://web.archive.org/web/20091022095805/http://www.chornobyl.in.ua/polissia_radioeco_reserve.htm Полесский государственный радиационно-экологический заповедник]</ref>. На 2018 году кіраўніцтва запаведніка месьцілася ў [[Хвойнікі|Хвойніках]] па вуліцы Церашковай, д. 7<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.zapovednik.by/contacts/|выдавец=Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|мова=ru|дата публікацыі=2018|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. Пасаду кіраўніка займаў [[Міхаіл Рубашчанка]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сьпіс службовых асобаў і іх кантактныя зьвесткі|спасылка=http://www.zapovednik.by/i/Info/Kontakty.pdf|выдавец=Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|мова=ru|дата публікацыі=2018|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. На паўночны захад ад запаведніка разьмешчаны [[Прыпяцкі нацыянальны парк]]. == Задачы == Паводле Статуту задачамі супрацоўнікаў запаведніка ёсьць прадухіленьне пераносу радыенуклідаў, ахова ад пажараў і вонкавага пранікненьня, забесьпячэньне разьвіцьця разнастайнасьці жывой прыроды, вывучэньне стану прыроднай расьліннасьці, радыяцыйны нагляд, дасьледаваньне радыеактыўнага забруджваньня, аблясеньне земляў пры воднай і ветравой эрозіі, распрацоўка выкарыстаньня забруджаных земляў. == Забруджанасьць == На 2012 г. у межах запаведніка засяроджвалася 30% [[цэз]]у, 70% [[стронц]]у і 97% [[ізатоп]]аў [[Плютон (элемэнт)|плютону]], што выпалі ў Беларусі. Ровень паверхневага забруджваньня перавышаў 1300 [[Кюры (адзінка вымярэньня)|кюры]] на 1 кв.км па цэзу-137 і 70 Кюры/км² па стронцу-90. Ахову ад пранікненьня ажыцьцяўлялі 11 прапускных пунктаў. Асноўная частка запаведніка застанецца па-за гаспадарчым карыстаньнем нават у аддаленай будучыні праз забруджваньне [[Глеба|глебы]] доўгажывучымі [[ізатоп]]амі [[Плютон (элемэнт)|плютону]] і [[амэрыц]]у са шчыльнасьцю да 5 Кюры/кв.км. <center><gallery mode=packed heights=180> Выява:КПП Бабчин ПГРЭЗ Беларусь.jpg Выява:Krasnoselye PSRER Radiation warning sign 2026-04-20.jpg Выява:Krasnoselye PSRER ATOMTEX dosimeter 2.81 uSv per h 2026-04-22.jpg Выява:Stele of Khoiniki District with mosaic.jpg </gallery></center> == Жывёльны і расьлінны сьвет == [[Файл:Feeding Przewalski's horses.jpg|значак|270пкс|[[Конь Пржавальскага|Коні Пржавальскага]] ў Палескім запаведніку (2020 год)]] Запаведнік находзіцца ў Паўднёва-Палескім геабатанічным раёне падзоны шыракаліста-хвойных лясоў. Найбуйнейшая [[рака]] — [[Прыпяць]], якая перасякае запаведнік і мае агульную працягласьць на гэтым участку звыш 120 км. Лясістасьць складае 38,2%. Пераважаюць хвойнікі, распаўсюджаныя бярэзьнікі, чорнаалешнікі і дубровы. Ахоўваецца мікрагрупоўка карэльскай бярозы, дрэвы чарашчатага дуба і звычайнага ясеня, насаджэньні эўрапейскай лістоўніцы. Налічваецца 71 [[Від (біялёгія)|від]] дрэўных і 1021 сасудзістых [[Расьліны|расьлінаў]] (звыш 2/3 [[флёра|флёры]] краіны), 18 зь іх занесеныя ў Міжнародную Чырвоную кнігу і [[Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь|Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь]]. Фаўна ўключае 54 віда [[сысун]]оў, 25 відаў [[рыбы|рыб]], 280 відаў [[птушкі|птушак]]. У 2006—2010 гадах у запаведніку выявілі 11 відаў земнаводных (84,6% жывёльнага сьвету Беларусі) і 7 відаў паўзуноў (100%). На 2012 г. жывёльны сьвет улучаў 43 рэдкія віды, занесеныя ў Чырвоную кнігу. Сярод іх звыш 70 зуброў<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =25 красавіка 2012| url =http://news.belta.by/by/news/infographics?i_id=1143| копія = | загаловак =Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны запаведнік| фармат = | назва праекту =Інфаграфіка| выдавец =[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]| дата = 26 чэрвеня 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Хоць запаведнік створаны з мэтай радыябіялягічных і экалягічных дасьледваньняў, ён уяўляе інтарэс і для [[біялёгія|біёлягаў]]. Умяшальніцтва чалавека мінімальна, зьяўляецца магчымасьць назіраць разьвіцьцё дзікай прыроды ва ўмовах Беларусі. «У сувязі са зьняцьцем антрапагеннай нагрузкі і багацьцем расьліннага сьвету тут утварыліся, па сутнасьці, ідэальныя ўмовы для аднаўленьня жывёльнага сьвету», — паведамляецца ў дакладзе Камітэту па праблемах наступстваў катастрофы на ЧАЭС пры [[Савет міністраў Рэспублікі Беларусь|Савеце міністраў Беларусі]]<ref>[https://web.archive.org/web/20131203070034/http://www.interfax.by/node/1018470 Более 40 видов млекопитающих обитает в Полесском государственном радиационно-экологическом заповеднике.]</ref>. == Мінуўшчына == 18 ліпеня 1988 году [[Савет міністраў БССР]] зацьвердзіў Распараджэньне № 485-р аб стварэньні Палескага дзяржаўнага экалягічнага запаведніка (ПДЭЗ) у падпарадкаваньні Дзяржаўнага камітэту па экалёгіі БССР у беларускай частцы [[Зона адчужэньня Чарнобыльскай АЭС|зоны адчужэньня]] на тэрыторыі трох найбольш пацярпелых ад [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы]] [[раёны Беларусі|раёнаў]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] — [[Брагінскі раён|Брагінскага]], [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага]] і [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага]]. Пры стварэньні плошча запаведніка складала 1428 км². На тэрыторыі знаходзіцца 96 пакінутых [[населены пункт|населеных пунктаў]], дзе да катастрофы пражывала больш за 22 тысячаў жыхароў<ref>[http://www.b2b.by/ru/infopage.php?code=X100_27052 b2b.by ПГРЭЗ]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 10 красавіка 1989 году Савет міністраў БССР ухваліў Пастанову № 122, паводле якой перайменаваў ПДЭЗ у Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік (ПДРЭЗ). 27 сьнежня 1990 году Савет міністра БССР зацьвердзіў Пастанову № 344, якой перадаў ПДРЭЗ у падпарадкаваньне Дзяржаўнаму камітэту БССР па праблемах наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. 3 сакавіка 1993 году Выканаўчы камітэт Гомельскай вобласьці ўхваліў Рашэньне № 71 аб перадачы ў склад Палескага запаведніка прылеглых забруджаных земляў, зь якіх адсялілі людзей. У выніку плошча запаведніка вырасла на 51 % да 2155 км²<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Пра запаведнік|спасылка=http://www.zapovednik.by/about/|выдавец=Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|мова=ru|дата публікацыі=2018|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. У 1995 годзе былі інтрадукаваныя некаторыя віды, у тым ліку і [[зубар]]. У 1995 годзе на ўскрайку Палескага запаведніка адвялі 7 км² для распрацоўкі спосабаў атрыманьня чыстых вырабаў сельскай гаспадаркі на забруджанай зямлі. Спачатку заклалі пладова-костачкавы [[сад]]. Пазьней разгарнулі пчальнік на 80 пчоласем’яў на чыстых кавалках глебы. З 1996 году ажыцьцяўляецца [[конегадоўля]] пародаў [[рускі ламавік]], [[савецкі ламавік]] і [[руская рысістая]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Палескаму дзяржаўнаму радыяцыйна-экалягічнаму запаведніку 25 гадоў|спасылка=https://blr.belta.by/printv/dossier/view/paleskamu-dzjarzhaunamu-radyjatsyjna-ekalagichnamu-zapavedniku-25-gadou-39057/|выдавец=[[БелТА]]|дата публікацыі=26 красавіка 2013|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. 29 сьнежня 2006 году А. Лукашэнка падпісаў Указ № 756, якім перадаў запаведнік у падпарадкаваньне [[Міністэрства па надзвычайных сытуацыях Рэспублікі Беларусь]]. У 2007 годзе ў запаведніку зьявіліся [[Конь Пржавальскага|коні Пржавальскага]]<ref name="а">{{Артыкул|аўтар=Анатоль Кляшчук.|загаловак=У самым сэрцы тэрыторыі «Ч»|спасылка=http://zviazda.by/be/news/20130921/1379751343-u-samym-sercy-terytoryi-ch|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=21 верасьня 2013|нумар=178 (27543)|старонкі=[http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/09/1379751340_1.pdf 1], [http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/09/1379751340_3.pdf 3]|issn=1990-763x}}</ref>. 21 студзеня 2013 году А. Лукашэнка падпісаў Указ № 41 «Аб ПДРЭЗ», якім зацьвердзіў Палажэньне аб ПДРЭЗ і пашырыў яго плошчу да 2160,93 км², зь якіх 1477,13 км² (68 %) адвялі пад запаведную частку. Рэшту земляў адвялі для досьледнай гаспадаркі<ref>{{Навіна|аўтар=А. Лукашэнка|загаловак=Указ прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь № 41 «Аб Палескім дзяржаўным радыяцыйна-экалягічным запаведніку»|спасылка=https://mchs.gov.by/upload/iblock/2dc/ukaz-prezidenta-respubliki-belarus-ot-21-yanvarya-2013-g.-_-41.docx|выдавец=[[Міністэрства па надзвычайных сытуацыях Рэспублікі Беларусь]]|мова=ru|дата публікацыі=30 студзеня 2018|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. Паводле 6-га пункту Палажэньня, «у склад запаведніка ўлучаюцца водныя аб'екты, што знаходзяцца ў яго межах», што ўвяло дазвольны парадак заплыву ў зону адчужэньня па [[Прыпяць|Прыпяці]], якая падзяляе землі ПДРЭЗ. У верасьні 2013 году ў Палескім запаведніку налічвалася 740 супрацоўнікаў — лесьнікоў, вартаўнікоў кантрольна-прапускных пунктаў, ахоўнікаў, дасьледнікаў, дазымтрыстаў і службоўцаў. Існавала 37 мэталічных назіральных вышак для прагляду лясоў на выпадак пажару. Лясы разьмежавалі ўзворваньнем. Для дазапраўкі пажарных машынаў вырылі некалькі дзясяткаў вадаёмаў. У запаведніку быў табун на больш як 300 коней, якіх разводзілі для племянной конегадоўлі. У 2013 годзе ад догляду пчолаў атрымалі звыш 3 тонаў [[мёд]]у, за які выручылі 100 млн [[Беларускі рубель|рублёў]]. Выдаткі склалі 40 млн рублёў. [[Кумыс]]най фэрме і іншым сельскім гаспадаркам прадалі 50 коней<ref name="а"/>. Ад пачатку 2023 году Палескі запаведнік перайшоў у падпарадкаваньне [[Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяродзьдзя Беларусі]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=«Рай для вучоных, цікава і турыстам»|спасылка=https://blr.belta.by/president/view/raj-dlja-vuchonyh-tsikava-i-turystam-lukashenka-patrabue-razvivats-paleski-zapavednik-127488-2023/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=28 красавіка 2023|дата доступу=2 траўня 2023}}</ref>. == Населеныя пункты == === [[Брагінскі раён]] === === [[Нараўлянскі раён]] === === [[Хвойніцкі раён]] === * [[Аравічы]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 222 сям’і * [[Бабчын]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 194 сям’і * [[Буда (Хвойніцкі раён)|Буда]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 56 сем’яў * [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС жыхары выселены * [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 214 сем’яў * [[Ламачы (Гомельская вобласьць)|Ламачы]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 38 сем’яў * [[Навакухнаўшчына]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 13 сем’яў * [[Новы Пакроўск]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 29 сем’яў * [[Чамкоў]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 29 сем’яў == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20161014165252/http://www.zapovednik.by/ Афіцыйная бачына]{{ref-en}}{{ref-ru}} * [http://bp21.org.by/ru/books/celeb021.html Радиационный контроль на территории Полесского государственного радиационно-экологического заповедника]{{ref-ru}} {{Чарнобыльская катастрофа}} [[Катэгорыя:Запаведнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Гомельская вобласьць]] [[Катэгорыя:Зона адчужэньня Чарнобыльскай АЭС]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1988 годзе]] 4vg3s8ncf9a6bbcxhbxqbuznrtzqaaa 2674543 2674542 2026-06-17T16:47:14Z Rabbi Mendl 18959 /* Населеныя пункты */ [[Вікіпэдыя:Выявы|выява]] 2674543 wikitext text/x-wiki {{Ня блытаць|Палескі прыродны запаведнік|прыродным запаведнікам|ва Ўкраіне}} {{Запаведная зона |назва = Палескі запаведнік |назва2 = Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік |катэгорыя_МСАП = |выява = Radioactivity warning near Homel.jpg |памер_выявы = 200пкс |подпіс_выявы = Папярэджаньне пра забруджанасьць грыбоў і ягадаў (2009 г.) |мапа = Polesie State Radioecological Reserve (OpenStreetMap).png |памер_мапы = 200пкс |подпіс_мапы = Месцазнаходжаньне на мапе Беларусі (2015 г.) |разьмяшчэньне = [[Брагінскі раён|Брагінскі]], [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] і [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] раёны (Гомельская вобласьць, Беларусь) |места = [[Хвойнікі]] |мястэчка = |шырата_паўшар’е = паўночнае |шырата_градусаў = 51 |шырата_хвілінаў = 36 |шырата_сэкундаў = 34 |даўгата_паўшар’е = усходняе |даўгата_градусаў = 29 |даўгата_хвілінаў = 56 |даўгата_сэкундаў = 17 |вышыня = 120 м |плошча = 2160,93 км² (2018 г.) |уласьнік = [[Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяродзьдзя Беларусі]] |заснаваны = {{Дата пачатку|18|7|1988|1}} |колькасьць_наведваньняў = |год_наведваньняў = |крыніца_наведваньняў = |сайт = https://zapovednik.by/ |commons = Category:Polesie State Radioecological Reserve }} '''Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік''' (ПДРЭЗ) — адзіны свайго роду ў сьвеце і найбуйнейшы (216,2 тысячаў [[га]]) на [[Беларусь|Беларусі]] запаведнік. Падзяляецца на запаведную (1477,13 км²; 68% плошчы) і досьледна-гаспадарчую часткі (683,8 км²; 32% плошчы). На адлегласьці кілямэтру ад запаведніка забараняецца [[паляваньне]] і [[рыбалоўства]], скідваньне сьцёкавых водаў і высечка лесу. У найбліжэйшым да [[Чарнобыльская АЭС|Чарнобыльскай АЭС]] беларускім паселішчы [[Масаны]] (Хвойніцкі раён) працуе назіральная станцыя біякліматычных дасьледаваньняў і нагляду радыяцыйнай абстаноўкі. Існуе досьледны пчальнік і сад. Штат супрацоўнікаў запаведніка складае каля 700 чалавек, зь іх 40 — з навуковай ступеньню. Штогадовыя выдаткі складаюць каля 4 млн [[даляр ЗША|даляраў ЗША]]<ref>[https://web.archive.org/web/20091022095805/http://www.chornobyl.in.ua/polissia_radioeco_reserve.htm Полесский государственный радиационно-экологический заповедник]</ref>. На 2018 году кіраўніцтва запаведніка месьцілася ў [[Хвойнікі|Хвойніках]] па вуліцы Церашковай, д. 7<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.zapovednik.by/contacts/|выдавец=Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|мова=ru|дата публікацыі=2018|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. Пасаду кіраўніка займаў [[Міхаіл Рубашчанка]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сьпіс службовых асобаў і іх кантактныя зьвесткі|спасылка=http://www.zapovednik.by/i/Info/Kontakty.pdf|выдавец=Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|мова=ru|дата публікацыі=2018|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. На паўночны захад ад запаведніка разьмешчаны [[Прыпяцкі нацыянальны парк]]. == Задачы == Паводле Статуту задачамі супрацоўнікаў запаведніка ёсьць прадухіленьне пераносу радыенуклідаў, ахова ад пажараў і вонкавага пранікненьня, забесьпячэньне разьвіцьця разнастайнасьці жывой прыроды, вывучэньне стану прыроднай расьліннасьці, радыяцыйны нагляд, дасьледаваньне радыеактыўнага забруджваньня, аблясеньне земляў пры воднай і ветравой эрозіі, распрацоўка выкарыстаньня забруджаных земляў. == Забруджанасьць == На 2012 г. у межах запаведніка засяроджвалася 30% [[цэз]]у, 70% [[стронц]]у і 97% [[ізатоп]]аў [[Плютон (элемэнт)|плютону]], што выпалі ў Беларусі. Ровень паверхневага забруджваньня перавышаў 1300 [[Кюры (адзінка вымярэньня)|кюры]] на 1 кв.км па цэзу-137 і 70 Кюры/км² па стронцу-90. Ахову ад пранікненьня ажыцьцяўлялі 11 прапускных пунктаў. Асноўная частка запаведніка застанецца па-за гаспадарчым карыстаньнем нават у аддаленай будучыні праз забруджваньне [[Глеба|глебы]] доўгажывучымі [[ізатоп]]амі [[Плютон (элемэнт)|плютону]] і [[амэрыц]]у са шчыльнасьцю да 5 Кюры/кв.км. <center><gallery mode=packed heights=180> Выява:КПП Бабчин ПГРЭЗ Беларусь.jpg Выява:Krasnoselye PSRER Radiation warning sign 2026-04-20.jpg Выява:Krasnoselye PSRER ATOMTEX dosimeter 2.81 uSv per h 2026-04-22.jpg Выява:Stele of Khoiniki District with mosaic.jpg </gallery></center> == Жывёльны і расьлінны сьвет == [[Файл:Feeding Przewalski's horses.jpg|значак|270пкс|[[Конь Пржавальскага|Коні Пржавальскага]] ў Палескім запаведніку (2020 год)]] Запаведнік находзіцца ў Паўднёва-Палескім геабатанічным раёне падзоны шыракаліста-хвойных лясоў. Найбуйнейшая [[рака]] — [[Прыпяць]], якая перасякае запаведнік і мае агульную працягласьць на гэтым участку звыш 120 км. Лясістасьць складае 38,2%. Пераважаюць хвойнікі, распаўсюджаныя бярэзьнікі, чорнаалешнікі і дубровы. Ахоўваецца мікрагрупоўка карэльскай бярозы, дрэвы чарашчатага дуба і звычайнага ясеня, насаджэньні эўрапейскай лістоўніцы. Налічваецца 71 [[Від (біялёгія)|від]] дрэўных і 1021 сасудзістых [[Расьліны|расьлінаў]] (звыш 2/3 [[флёра|флёры]] краіны), 18 зь іх занесеныя ў Міжнародную Чырвоную кнігу і [[Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь|Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь]]. Фаўна ўключае 54 віда [[сысун]]оў, 25 відаў [[рыбы|рыб]], 280 відаў [[птушкі|птушак]]. У 2006—2010 гадах у запаведніку выявілі 11 відаў земнаводных (84,6% жывёльнага сьвету Беларусі) і 7 відаў паўзуноў (100%). На 2012 г. жывёльны сьвет улучаў 43 рэдкія віды, занесеныя ў Чырвоную кнігу. Сярод іх звыш 70 зуброў<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =25 красавіка 2012| url =http://news.belta.by/by/news/infographics?i_id=1143| копія = | загаловак =Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны запаведнік| фармат = | назва праекту =Інфаграфіка| выдавец =[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]| дата = 26 чэрвеня 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Хоць запаведнік створаны з мэтай радыябіялягічных і экалягічных дасьледваньняў, ён уяўляе інтарэс і для [[біялёгія|біёлягаў]]. Умяшальніцтва чалавека мінімальна, зьяўляецца магчымасьць назіраць разьвіцьцё дзікай прыроды ва ўмовах Беларусі. «У сувязі са зьняцьцем антрапагеннай нагрузкі і багацьцем расьліннага сьвету тут утварыліся, па сутнасьці, ідэальныя ўмовы для аднаўленьня жывёльнага сьвету», — паведамляецца ў дакладзе Камітэту па праблемах наступстваў катастрофы на ЧАЭС пры [[Савет міністраў Рэспублікі Беларусь|Савеце міністраў Беларусі]]<ref>[https://web.archive.org/web/20131203070034/http://www.interfax.by/node/1018470 Более 40 видов млекопитающих обитает в Полесском государственном радиационно-экологическом заповеднике.]</ref>. == Мінуўшчына == 18 ліпеня 1988 году [[Савет міністраў БССР]] зацьвердзіў Распараджэньне № 485-р аб стварэньні Палескага дзяржаўнага экалягічнага запаведніка (ПДЭЗ) у падпарадкаваньні Дзяржаўнага камітэту па экалёгіі БССР у беларускай частцы [[Зона адчужэньня Чарнобыльскай АЭС|зоны адчужэньня]] на тэрыторыі трох найбольш пацярпелых ад [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы]] [[раёны Беларусі|раёнаў]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] — [[Брагінскі раён|Брагінскага]], [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага]] і [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага]]. Пры стварэньні плошча запаведніка складала 1428 км². На тэрыторыі знаходзіцца 96 пакінутых [[населены пункт|населеных пунктаў]], дзе да катастрофы пражывала больш за 22 тысячаў жыхароў<ref>[http://www.b2b.by/ru/infopage.php?code=X100_27052 b2b.by ПГРЭЗ]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 10 красавіка 1989 году Савет міністраў БССР ухваліў Пастанову № 122, паводле якой перайменаваў ПДЭЗ у Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік (ПДРЭЗ). 27 сьнежня 1990 году Савет міністра БССР зацьвердзіў Пастанову № 344, якой перадаў ПДРЭЗ у падпарадкаваньне Дзяржаўнаму камітэту БССР па праблемах наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. 3 сакавіка 1993 году Выканаўчы камітэт Гомельскай вобласьці ўхваліў Рашэньне № 71 аб перадачы ў склад Палескага запаведніка прылеглых забруджаных земляў, зь якіх адсялілі людзей. У выніку плошча запаведніка вырасла на 51 % да 2155 км²<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Пра запаведнік|спасылка=http://www.zapovednik.by/about/|выдавец=Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|мова=ru|дата публікацыі=2018|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. У 1995 годзе былі інтрадукаваныя некаторыя віды, у тым ліку і [[зубар]]. У 1995 годзе на ўскрайку Палескага запаведніка адвялі 7 км² для распрацоўкі спосабаў атрыманьня чыстых вырабаў сельскай гаспадаркі на забруджанай зямлі. Спачатку заклалі пладова-костачкавы [[сад]]. Пазьней разгарнулі пчальнік на 80 пчоласем’яў на чыстых кавалках глебы. З 1996 году ажыцьцяўляецца [[конегадоўля]] пародаў [[рускі ламавік]], [[савецкі ламавік]] і [[руская рысістая]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Палескаму дзяржаўнаму радыяцыйна-экалягічнаму запаведніку 25 гадоў|спасылка=https://blr.belta.by/printv/dossier/view/paleskamu-dzjarzhaunamu-radyjatsyjna-ekalagichnamu-zapavedniku-25-gadou-39057/|выдавец=[[БелТА]]|дата публікацыі=26 красавіка 2013|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. 29 сьнежня 2006 году А. Лукашэнка падпісаў Указ № 756, якім перадаў запаведнік у падпарадкаваньне [[Міністэрства па надзвычайных сытуацыях Рэспублікі Беларусь]]. У 2007 годзе ў запаведніку зьявіліся [[Конь Пржавальскага|коні Пржавальскага]]<ref name="а">{{Артыкул|аўтар=Анатоль Кляшчук.|загаловак=У самым сэрцы тэрыторыі «Ч»|спасылка=http://zviazda.by/be/news/20130921/1379751343-u-samym-sercy-terytoryi-ch|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=21 верасьня 2013|нумар=178 (27543)|старонкі=[http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/09/1379751340_1.pdf 1], [http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/09/1379751340_3.pdf 3]|issn=1990-763x}}</ref>. 21 студзеня 2013 году А. Лукашэнка падпісаў Указ № 41 «Аб ПДРЭЗ», якім зацьвердзіў Палажэньне аб ПДРЭЗ і пашырыў яго плошчу да 2160,93 км², зь якіх 1477,13 км² (68 %) адвялі пад запаведную частку. Рэшту земляў адвялі для досьледнай гаспадаркі<ref>{{Навіна|аўтар=А. Лукашэнка|загаловак=Указ прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь № 41 «Аб Палескім дзяржаўным радыяцыйна-экалягічным запаведніку»|спасылка=https://mchs.gov.by/upload/iblock/2dc/ukaz-prezidenta-respubliki-belarus-ot-21-yanvarya-2013-g.-_-41.docx|выдавец=[[Міністэрства па надзвычайных сытуацыях Рэспублікі Беларусь]]|мова=ru|дата публікацыі=30 студзеня 2018|дата доступу=13 сьнежня 2018}}</ref>. Паводле 6-га пункту Палажэньня, «у склад запаведніка ўлучаюцца водныя аб'екты, што знаходзяцца ў яго межах», што ўвяло дазвольны парадак заплыву ў зону адчужэньня па [[Прыпяць|Прыпяці]], якая падзяляе землі ПДРЭЗ. У верасьні 2013 году ў Палескім запаведніку налічвалася 740 супрацоўнікаў — лесьнікоў, вартаўнікоў кантрольна-прапускных пунктаў, ахоўнікаў, дасьледнікаў, дазымтрыстаў і службоўцаў. Існавала 37 мэталічных назіральных вышак для прагляду лясоў на выпадак пажару. Лясы разьмежавалі ўзворваньнем. Для дазапраўкі пажарных машынаў вырылі некалькі дзясяткаў вадаёмаў. У запаведніку быў табун на больш як 300 коней, якіх разводзілі для племянной конегадоўлі. У 2013 годзе ад догляду пчолаў атрымалі звыш 3 тонаў [[мёд]]у, за які выручылі 100 млн [[Беларускі рубель|рублёў]]. Выдаткі склалі 40 млн рублёў. [[Кумыс]]най фэрме і іншым сельскім гаспадаркам прадалі 50 коней<ref name="а"/>. Ад пачатку 2023 году Палескі запаведнік перайшоў у падпарадкаваньне [[Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяродзьдзя Беларусі]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=«Рай для вучоных, цікава і турыстам»|спасылка=https://blr.belta.by/president/view/raj-dlja-vuchonyh-tsikava-i-turystam-lukashenka-patrabue-razvivats-paleski-zapavednik-127488-2023/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=28 красавіка 2023|дата доступу=2 траўня 2023}}</ref>. == Населеныя пункты == === [[Брагінскі раён]] === === [[Нараўлянскі раён]] === === [[Хвойніцкі раён]] === * [[Аравічы]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 222 сям’і * [[Бабчын]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 194 сям’і * [[Буда (Хвойніцкі раён)|Буда]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 56 сем’яў * [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС жыхары выселены * [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 214 сем’яў * [[Ламачы (Гомельская вобласьць)|Ламачы]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 38 сем’яў * [[Навакухнаўшчына]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 13 сем’яў * [[Новы Пакроўск]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 29 сем’яў * [[Чамкоў]] — у сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС выселены 29 сем’яў <center><gallery mode=packed heights=180> Выява:Krasnoselye PSRER Aerial view of abandoned village 2026-04-22.jpg Выява:Abandoned school Dernovichi Belarus.jpg Выява:Abandoned school gymnasium Dernovichi moss floor Polesie Reserve.jpg Выява:Krasnoselye PSRER Wooden cross at cemetery 2026-04-20.jpg Выява:Vyazishche abandoned house overgrown yard.jpg Выява:Krasnoselye PSRER Aerial view of abandoned village 2026-04-22.jpg </gallery></center> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20161014165252/http://www.zapovednik.by/ Афіцыйная бачына]{{ref-en}}{{ref-ru}} * [http://bp21.org.by/ru/books/celeb021.html Радиационный контроль на территории Полесского государственного радиационно-экологического заповедника]{{ref-ru}} {{Чарнобыльская катастрофа}} [[Катэгорыя:Запаведнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Гомельская вобласьць]] [[Катэгорыя:Зона адчужэньня Чарнобыльскай АЭС]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1988 годзе]] 7s5xwnl83s340h8470fd44fqyy0tcxq Хацін 0 110379 2674641 2667019 2026-06-18T06:29:28Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674641 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Хацін |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Хаціну |Назва ўкраінскай мовай = Хотин |Герб = Coat_of_arms_of_Khotyn.png |Сьцяг = Flag_of_Khotyn.png |Гімн = |Дата заснаваньня = 22 верасьня 1002 |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Чарнавіцкая вобласьць|Чарнавіцкая]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Хацінскі раён|Хацінскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 20.39 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 8936 |Год падліку колькасьці = 2022 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://db.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2022/zb_Сhuselnist.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2022 року, Київ-2022 — Державний комітет статистики України]</ref> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = украінцы – 92.9%, расейцы – 5.1%, малдаване – 0.6%,<br>цыганы – 0.4% |Год падліку нацыянальнага складу = 2001 |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 60000—60005 |Тэлефонны код = +380-3731 |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = СЕ / 26 |Выява = Chocim stronghold.jpg |Апісаньне выявы = [[Хацінскі замак]] |Шырата градусаў = 48 |Шырата хвілінаў = 29 |Шырата сэкундаў = 36 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 30 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Хацін''' ({{Мова-uk|Хотин}} — Хатын, {{Мова-ro|Hotin}}) — [[места]] ў [[Паўднёвая Бэсарабія|Паўднёвай Бэсарабіі]], на правым беразе [[Днестар|Днястра]]. Раённы цэнтар [[Чарнавіцкая вобласьць|Чарнавіцкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Насельніцтва — 8900 чалавек (2024). == Мінуўшчына == У X—XIII стагодзьдзях належаў [[Русь|рускім]] княствам, з XIV стагодзьдзя пераходзіў да [[Малдова|Малдовы]], [[Турэччына|Турэччыны]], [[Польшча|Польшчы]]. У XVII—XVIII стагодзьдзях — памежная турэцкая цьвердзь. Месца дзьвюх вялікіх бітваў войскаў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з туркамі (у [[Бітва пад Хоцінам 1621 году|1621]] і [[Бітва пад Хоцінам 1673 году|1673]] роках). У 1812 далучаны да [[Расейская імпэрыя|Расеі]], з 1918 — у [[Румынія|Румыніі]]. У 1940—1991 роках разам з [[Паўночная Букавіна|Букавінай]] у межах [[Украінская ССР|Украінскай ССР]] (за выняткам 1941—1944, калі быў ізноў уключаны ў склад Румыніі), з 1991 ва Ўкраіне. == Насельніцтва == === Колькасьць === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAAA;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва |-bgcolor="#EEEEEE" ! 1897 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2020 |- bgcolor="#FFFFFF" | align=center| 18 398 | align=center| 10 319 | align=center| 11 603 | align=center| 11 932 | align=center| 12 393 | align=center| 11 216 | align=center| 9132 |} === Мова === {| width="25%" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! малдаўская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|93,73% | align=center|4,96% | align=center|0,41% |} == Глядзіце таксама == * [[Хацінскі замак]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20111025221955/http://kresywschodnie.republika.pl/chocim/chocim.html Фатаздымкі Хаціна] * {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|I|598}} {{Чарнавіцкая вобласьць}} [[Катэгорыя:Хацін| ]] hkzll6zsp3zfzz6ihjhvhatb76ecbyn Фальклярыстыка 0 115452 2674669 2395794 2026-06-18T09:50:10Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Вонкавыя спасылкі 2674669 wikitext text/x-wiki '''Фалькляры́стыка''' — навука, што вывучае народную творчасьць ([[фальклёр]]) і знаходзіцца на сутыку [[этнаграфія|этнаграфіі]], [[літаратуразнаўства]] і [[музыказнаўства]]. У сфэры навуковых інтэрасаў фальклярыстыкі знаходзіцца зьбіраньне, выданьне, тыпалягізацыя і агульнае вывучэньне народнай творчасьці. == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = Загадчыца аддзела фальклярыстыкі й культуры славянскіх народаў Цэнтра дасьледаваньняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, доктар філялягічных навук, прафэсар Тацьцяна Валодзіна; вядучая Натальля Сіротка | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 26 лютага 2026 | url = https://www.youtube.com/watch?v=7Bko5LSVzt4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Фальклорныя скарбы Беларусі»: карані і сэнсы | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{Накід}} [[Катэгорыя:Этнаграфія]] [[Катэгорыя:Фальклярыстыка| ]] k46swzi7pyn2jc9l5lvxf99fssmqse3 2674674 2674669 2026-06-18T09:58:35Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне літаратура 2674674 wikitext text/x-wiki '''Фалькляры́стыка''' — навука, што вывучае народную творчасьць ([[фальклёр]]) і знаходзіцца на сутыку [[этнаграфія|этнаграфіі]], [[літаратуразнаўства]] і [[музыказнаўства]]. У сфэры навуковых інтэрасаў фальклярыстыкі знаходзіцца зьбіраньне, выданьне, тыпалягізацыя і агульнае вывучэньне народнай творчасьці. == Літаратура == * [[Янка Саламевіч|І. У. Саламевіч]]. Фалькларыстыка. // {{Літаратура/БелЭн|16|309—311}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = Загадчыца аддзела фальклярыстыкі й культуры славянскіх народаў Цэнтра дасьледаваньняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, доктар філялягічных навук, прафэсар Тацьцяна Валодзіна; вядучая Натальля Сіротка | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 26 лютага 2026 | url = https://www.youtube.com/watch?v=7Bko5LSVzt4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Фальклорныя скарбы Беларусі»: карані і сэнсы | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{Накід}} [[Катэгорыя:Этнаграфія]] [[Катэгорыя:Фальклярыстыка| ]] 1vm3ioo0s84t3l97s3zn3gkziukl3r4 Тырана (футбольны клюб) 0 116411 2674581 2580128 2026-06-17T21:26:44Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674581 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Тырана |Лягатып = |ПоўнаяНазва = Klubi i Futbollit Tirana |Заснаваны = 1920 |Горад = [[Тырана]], [[Альбанія]] |Стадыён = [[Сэлман Стэрмасі (стадыён)|Сэлман Стэрмасі]] |Умяшчальнасьць = 6000 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Альбаніі|ТыранаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Альбаніі|ТыранаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Альбаніі|Тырана}} |Сайт = http://www.kftirana.al/ |Прыналежнасьць = Альбанскія }} «'''Тырана'''» ({{мова-sq|Tirana}}) — альбанскі футбольны клюб з гораду [[Тырана|Тыраны]]. Заснаваны ў 1920 годзе. 26-разовы [[Чэмпіянат Альбаніі па футболе|чэмпіён Альбаніі]], 16-разовы ўладальнік [[Кубак Альбаніі па футболе|Кубка Альбаніі]]. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20070517190000/http://www.kftirana.al/ Афіцыйны сайт] {{Супэрліга чэмпіянату Альбаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Тырана]] gd43bt785p8miezqs8k46kk871kcudp Чуваскі дзяржаўны тэатар опэры і балету 0 125422 2674676 2582662 2026-06-18T10:22:01Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674676 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} '''[[Чувашыя|Чуваскі]] дзяржаўны тэатар опэры і балету''' — тэатар, створаны на аснове Чуваскага дзяржаўнага музычнага тэатру. == Гісторыя == Тэатар адкрыўся ў 1960 г. чуваскай опэрай «Шывармань» («Вадзяны млын») Ф. Васільева. Калектыў ўзначаліў [[Барыс Маркаў|Барыс Сямёнавіч Маркаў]]. Першапачаткова спэктаклі граліся на сцэне Чуваскага музычна-драматычнага тэатру. У 1967 ажыцьцёўлена этапная пастаноўка опэры «Нарсьпі» Г. Хірбю, адзначаная Дзяржаўнай прэміяй ЧАССР імя К. Іванова, паказаны першы балетны спэктакль — «[[Жызэль]]» А. Адана. У 1969 музычная трупа была выдзелена ў самастойны Чуваскі музычны тэатар, ператвораны ў 1993 у Чуваскі дзяржаўны тэатар опэры і балету<ref>[http://www.otido21.ru/place/чувашский-государственный-театр-оперы-и-балета Чуваскі дзяржаўны тэатар опэры і балету]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. На працягу ўсёй сваёй гісторыі трупа тэатру асвойвала творы айчыннай і замежнай клясыкі. Усьлед за «Яўгенам Анегіным» былі пастаўлены опэры «Алека» [[Сяргей Рахманінаў|С. Рахманінава]] і «Паяцы» Р. Леонкавалё, «Сэвільскі цырульнік» Дж. Расіні і «Мадам Батэрфляй» [[Джакама Пуччыні|Дж. Пуччыні]], «[[Рыгалета]]» і «Травіята», «Трубадур», «Баль-маскарад» [[Джузэпэ Вэрдзі|Дж. Вэрдзі]], «Пікавая дама», «Яланта» [[Пётар Чайкоўскі|П. Чайкоўскага]], «Барыс Гадуноў» М. Мусарскага, «Князь Ігар» А. Барадзіна і іншыя. 28 чэрвеня 1970 г. нарадзіўся першы нацыянальны Чуваскі балет — адбылася прэм’ера балету «Сарпіге» Ф. Васільева. Празь пяць гадоў на сцэне тэатра быў пакінуты іншы балет Ф. Васільева — «Арзюры». У далейшым нацыянальны харэаграфічны рэпертуар папаўняўся балетамі «Цудоўная вышывальшыца» В. Хадзяшчава ў пастаноўцы А. Андрэева, «згасла» А. Лоцевой у пастаноўцы В. Бударина, балетам для дзяцей «Пюрнеске» А. Галкіна ў пастаноўцы В. Бударына. У 2007 годзе на грант Прэзыдэнта Чуваскай Рэспублікі ажыцьцёўлена пастаноўка нацыянальнага балету «Сьвятло вячэрняй зары» А. Лоцевой. Рэпэртуарнай асновай працы балетнай трупы тэатру быў і застаецца клясычны рэпертуар. Асаблівую ролю ва ўмацаваньні творчых кантактаў Чуваскага дзяржаўнага тэатру опэры і балету гуляюць фэстывалі. == Опэрная трупа == Опэрная трупа тэатру опэры і балету адна з найлепшых у рэгіёне. Рэпертуар сьпевакоў ўключае ў сябе вельмі складаныя творы як клясыкаў, так і сучасных аўтараў. Многія артысты опернай трупы зьяўляюцца ляўрэатамі ўсерасейскіх і міжнародных конкурсаў, а таксама спэцыяльных праектаў тэатру, вядуць актыўную канцэртную дзейнасьць. == Балетная трупа == У апошнія гады трупа значна вырасла прафэсійна, артысты зь [[Ёшкар-Ала|Ёшкар-Алы]], Пецярбургу і іншых гарадоў папаўняюць трупу. Штогадовыя расейскія і замежныя гастролі знаёмяць гледачоў многіх гарадоў і краінаў з творчасьцю чуваскага балету. == Праекты == * З 1991 на сцэне тэатру штогод праводзіцца Міжнародны опэрны фэстываль імя Максіма Міхайлава * З 1997 — штогадовы Міжнародны балетны фэстываль == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20111016193256/http://opera21.ru/list.php?c=festivali Афіцыйны сайт Чуваскага дзяржаўнага тэатру опэры і балету] * [http://gov.cap.ru/info.aspx?gov_id=49&type=main&id=3536645 Михаил Игнатьев посетил гала-концерт XXI Международного балетного фестиваля] * [https://specialradio.ru/oih/chuvashskij-gosudarstvennyj-teatr-opery-i-baleta/ Чувашский государственный театр оперы и балета] - статья на портале specialradio.ru / 08.06.2017 * [https://web.archive.org/web/20110720223431/http://opera21.ru/page.php?id=124 Гала-концерт в селе Аликово] * [https://web.archive.org/web/20080503225602/http://rosteatr.ru/ballet/386/index.html Сайт театра] * [http://gov.cap.ru/home/57/webbibl/Markov.htm В.Давыдов-Анатри о Борисе Маркове] * [https://web.archive.org/web/20191211062115/https://www.mkrf.ru/news/regions/volga/detail.php?id=80473 Гала-концертом завершился оперный фестиваль в Чувашии] {{ref-ru}} * [http://chuvash.org/news/4920.html Культура: Чувашские артисты вернулись из Европы] * [http://chuvash.org/news/6837.html Театр оперы и балета откроет сезон оперой «Нарспи»] * [http://chuvash.org/news/13937.html Новая «Золушка» и немцам понравилась] * [http://chuvash.org/news/15469.html Для ремонта театра оперы балета выделили 13 миллион рублей] * [https://chuvash.org/news/16252.html Перед театром буде чувашский орнамент] * [https://chuvash.org/news/18282.html На фестивале балет «Сарпике»: «в самом деле интересный»] * [https://chuvash.org/news/24563.html Название Театра оперы и балета написано по-чувашски] {{Ізаляваны артыкул}} [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1960 годзе]] [[Катэгорыя:Опэрныя тэатры]] [[Катэгорыя:Тэатры Расеі]] 7k9sam27mga5kdxxt2z4aw9nqj7fsgv Трубяцкая разьня 0 129869 2674567 2454662 2026-06-17T20:12:11Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674567 wikitext text/x-wiki {{Падвойная выява|справа|Amścisłaŭski zamak. Амсьціслаўскі замак (1654, 1912).jpg|175|Amścisłaŭ, Trubiackaja raźnia. Амсьціслаў, Трубяцкая разьня (1654, 1912).jpg|175|Фрэскі [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Амсьціслаў)|кармэліцкага касьцёла]]: узяцьце маскавітамі замка (налева) і разьня мірнага насельніцтва (направа)}} '''Трубяцка́я разьня́'''<ref name="holubieu">[[Валянцін Голубеў|Голубеў В.]], Кітурка І. Гісторыя Беларусі ад старажытнасці да канца XVIII ст. — Санкт-Пецярбург: «Неўскі прастор», 2014. С. 90.</ref><ref name="sahanovic">{{Літаратура/Невядомая вайна: 1654—1667|к}}</ref><ref name="kiturka">Кітурка І. Гісторыя Беларусі: дапам. ― Горадня: ГрДУ, 2006. С. 70.</ref><ref>Канапацкая З. Войны і сацыяльна-палітычныя канфлікты: гістарычны аспект. [http://elib.bspu.by/bitstream/doc/246/1/001697.pdf Вучэбна-метадычны комплекс па вучэбнай дысцыпліне], [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка]]</ref><ref>Сакалоў М., Шкуцько Л., Пракаповіч Л., Вялікі А., Канапацкая З. [http://elib.bspu.by/handle/doc/205 Вучэбна-метадычны комплекс па вучэбнай дысцыпліне «Гісторыя Беларусі»], [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка]]</ref> — [[масавае забойства]] мірнага насельніцтва [[Амсьціслаў|Амсьціслава]], учыненае 22 ліпеня 1654 году [[Маскоўская дзяржава|маскоўскімі]] войскамі ў пачатку [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] (1654—1667). У разьні загінулі практычна ўсе жыхары [[места]]<ref>Пушкін І. Гістарычная спадчына горада Магілёва: курс лекцый. — Магілёў: УА МДУХ, 2006. С. 63. [https://web.archive.org/web/20191221211819/http://www.mgup.by/sites/default/files/userfiles/EF/GD/files/members/spadczyna_lock.pdf]</ref> (ад 10 да 15<ref name="holubieu"/><ref name="kiturka"/><ref>[[Андрэй Мяцельскі|Мяцельскі А.]] Мсціслаўскае княства і ваяводства ў ХІІ-ХVІІІ стст. — {{Менск (Мінск)}}: Беларуская навука, 2010, 2014. С. 241.</ref><ref>[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]] Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67 // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 373.</ref><ref name="tkacou-trusau">[[Міхась Ткачоў|Ткачоў М.]], [[Алег Трусаў|Трусаў А.]] Старажытны Мсціслаў. — {{Менск (Мн.)}}: Полымя, 1992. С. 22.</ref><ref>[[Андрэй Мяцельскі|Мяцельскі А.]] Старадаўні Крычаў. — Менск: «Беларуская навука», 2003. С. 114.</ref> тыс. чал.), сам Амсьціслаў амаль цалкам зьнішчылі<ref>Гісторыя Беларусі: У 2 ч. Ч. 1. Са старажытных часоў да канца XVIII ст.: Курс лекцый. / [[Іван Крэнь|І. Крэнь]], [[Іван Коўкель|І. Коўкель]], [[Сьвятлана Марозава|С. Марозава]], С. Сяльверстава, І. Фёдараў. — Менск: РІВШ БДУ, 2000. С. 512. [http://vsu.moy.su/Docs/i.p-krehn_i_insh-gistoryja_belarusi-ch.1-ad_staraz.pdf]</ref>. Апроч Трубяцкой разьні, таксама зазначаецца разьня<ref>Касажэцкі К. Бітва пад Палонкай 28 чэрвеня 1660 г. [http://www.belhistory.eu/kshyshtaf-kasazhecki-bitva-pad-palonkaj-28-chervenya-1660-g/] // Беларускі Гістарычны Агляд. — 2004. — Т. 11. — Сш. 1—2.</ref> ў [[Берасьце|Берасьці]], учыненая маскоўскім войскам пад камандаю [[Іван Хаванскі|Івана Хаванскага]] 13 студзеня 1660 году. У выніку яе захопнікі забілі каля 1,7 тыс. чал.<ref>Курукин И. В., Булычев А. А. Повседневная жизнь опричников Ивана Грозного. — Москва: Молодая гвардия, 2010. С. 336.</ref>, а само места цалкам зьнішчылі<ref name="sahanovic"/><ref>Гладыщук А. А. Никитчик А. Д. Инвентари Берестейского замка и города после 1660 года // Вестник Брестского государственного технического университета. №6, 2013. С. 42. [https://web.archive.org/web/20181223012012/http://www.bstu.by/uploads/vestnik/13-6.pdf]</ref>. Яшчэ адну разьню 8 жніўня 1655 году маскоўскія захопнікі ўчынілі ў [[Вільня|Вільні]], дзе забілі палову жыхароў места<ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 243.</ref>. == Гісторыя == Па захопе [[Рослаў|Рослава]], у ліпені 1654 году маскоўскія войскі на чале з [[Аляксей Трубяцкі|Аляксеем Трубяцкім]] узялі ў аблогу [[Амсьціслаў]], сталіцу [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|аднаго]] зь дзевяці ваяводзтваў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Пад ахову ваяводзкага места з магутным [[Замак|горадам (замкам)]] зьбегся паспаліты люд з далёкіх ваколіцаў, захапіўшы з сабой дакумэнты і ўсю магчымую рухомую маёмасьць: «''…все панове обывателе воеводства Мстиславского… до города Мстиславского з жонами, з детьми, з справами и зо всеми маетностями заехавшы спровадили''»{{Заўвага|№143 — 1660 г. Июля 20. Заявление зем. Александра Плескачевского об участии в обороне Мстиславского замка от московских войск, при чем были утрачены им все документы и имущество и он сам попал в плен // Акты, издаваемые Виленскою комиссиею для разбора древних актов. — Вильна, 1909. Т. 34. С. 157.}}. Неўзабаве на дапамогу амсьціслаўцам падышло войска рослаўскага ўрадніка М. Похалаўскага. Аднак у баі маскоўскія захопнікі разьбілі гэтае войска, у выніку чаго больш за 500 чалавек трапіла ў палон<ref name="evkl">Мялешка В. Мсціслава абарона // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 320.</ref><ref name="be">Мялешка В. Мсціслава абарона // {{Літаратура/БелЭн|10к}} С. 536.</ref><ref name="ehb">Мялешка В. Мсціслава абарона // {{Літаратура/ЭГБ|5к}} С. 224.</ref>. Амсьціслаў абараняла ваколічная [[шляхта]] і [[мяшчане]] пад камандаю [[Ян Станкевіч (амсьціслаўскі гараднічы)|Яна Станкевіча]]. Маскоўскія ваяводы даволі хутка захапілі і спалілі астрог, але здабыць замак ня здолелі. Тады яны паабяцалі амсьціслаўцам «''великие дары и волности''», агітавалі здацца, аднак абаронцы места, «''сурова отповедаючы''» адбіваліся і спадзяваліся на дапамогу. У выніку прыступу 22 ліпеня «''великою потугою и усилством през штурм''»{{Заўвага|№10 — 1654 г. Июля 24. Заявление земянки Екатерины Кисель о пропаже документов во время взятия русскими города Мстиславля // Акты, издаваемые Виленскою комиссиею для разбора древних актов. — Вильна, 1909. Т. 34. С. 9.}} захопнікі авалодалі местам. Паводле шматлікіх сьведчаньняў відавочцаў тых падзеяў, пераможцы «''места агнём выпалілі і людзей пасеклі''»<ref>{{Літаратура/Замкі Беларусі|к}} С. 92.</ref>; «''народ усялякі шляхецкі, мяшчанаў і жыдоў, а таксама простых людзей у пень высеклі, потым адтрубіўшы, сярод трупаў жывых знаходзілі і ў палон на Маскву забіралі, а скарбы ўсялякія забраўшы, замак і паркан увесь агнём спалілі і дазваньня спустошылі''»{{Заўвага|№310 — 1664 г. Июля 18. Заявление земянина Яна Котла о злоключениях при осаде Мстиславского замка Московскими войсками // Акты, издаваемые Виленскою комиссиею для разбора древних актов. — Вильна, 1909. Т. 34. С. 349.}}<ref name="sahanovic"/><ref name="tkacou-trusau"/>. У часе ўзяцьця места, як сьцьвярджаюць гістарычныя крыніцы, захопнікі зьнішчылі шмат помнікаў пісьменства. У дакумэнтах Маскоўскай дзяржавы адзначалася, што пры захопе Амсьціслава агулам забілі больш за 10 тысячаў чалавек, у некаторых маскоўскіх актах{{Заўвага|Записка о военных действиях во время Польского похода 1655 года, с росписью покоренных Русскими войсками городов // Акты, собранные в библиотеках и архивах России. Т. 4. — СПб., 1836. С. 128.}} сустракаюцца паведамленьні пра 15 тысячаў ахвяраў. У жывых пакінулі толькі 700 чалавек, пераважна рамесьнікаў, якіх прывялі да прысягі маскоўскаму гаспадару. Неўзабаве многіх зь іх гвалтоўна вывезьлі ў глыб Масковіі<ref name="sahanovic"/>. Невялікую частку жыхароў Амсьціслава, што выжылі, доўгі час называлі «недасекамі»<ref>Іванова В. Лісты з асабістага архіва Івана Грыгаровіча // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 8 / Рэдкалегія: Э. Савіцкі (гал. рэд.) і інш. — {{Менск (Мінск)}}: БелНДІДАС, 2007. С. 224.</ref>. Маскоўскі гаспадар [[Аляксей Міхайлавіч]] у сваёй грамаце [[Багдан Хмяльніцкі|Б. Хмяльніцкаму]] пісаў<ref name="evkl"/><ref name="be"/><ref name="ehb"/>, што Амсьціслаў {| |- |{{пачатак цытаты}} узяты прыступам і шляхты, палякаў і літвы і іншых служылых людзей і ксяндзоў і езуітаў і іншага іх чыну забіта больш за дзесяць тысячаў чалавек. {{арыгінал|ru|взяты взятьем и шляхты, поляков и литвы и иных служылых людей и ксендзов и езвуитов и иного их чину побито больши десяти тысяч человек.}} {{канец цытаты}} |} Паводле гісторыка [[Генадзь Сагановіч|Генадзя Сагановіча]], з 33 тысячаў жыхароў Амсьціслава па разьні засталося жыць ня больш за тры тысячы<ref name="10viakou">{{Літаратура/Дзесяць вякоў беларускай гісторыі (1997)|к}}</ref>. Неўзабаве ў ваколіцах места разгарнуўся найбольш актыўны ў Вялікім Княства Літоўскім народны партызанскі рух. Напрыклад, у ліпені 1654 году трохтысячны аддзел сялянаў з Калесьнікаўскай воласьці заатакаваў пад Амсьціславам войска ваяводы Трубяцкога, у якім налічвалася да 15 тысячаў ратнікаў<ref name="10viakou"/>. Археоляг [[Леанід Аляксееў]] у сваёй лічбе аб раскопках на [[Амсьціслаўскі замак|Замчышчы]] адзначаў, што культурны пласт падзяляецца на тры часткі: ніжні — рэшткі жыцьцядзейнасьці места да 1654 году, сярэдні — папялішча, якое датуецца 22 ліпеня 1654 году, верхні — агароды<ref>Абрамчук Р. [https://ais.by/story/15533 Апакаліпсіс мясцовага значэння: жыццё і смерць Мсціслаўскага замка (1135—1660)] // Архитектура и строительство. № 1 (231), 2013 г.</ref>. Спалены Амсьціслаў назаўжды страціў былое значэньне, а замак спыніў сваё існаваньне<ref>Алексеев Л. В. Мстиславльский детинец XII—XIV вв. // Российская археология. № 3, 1995. С. 75.</ref>. У [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Амсьціслаў)|касьцёле Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі]] захавалася фрэска XVII ст., прысьвечаная Трубяцкой разьні. На ёй адлюстроўваецца аблога места і забіцьце манахаў. Прозьвішчы палеглых законьнікаў: Ігумен (прыёр) а. Мэльхіёр Таргоўскі, прапаведнік а. Аляксей Борх, а таксама а. Арсень Гладышэвіч. Паводле гісторыка і этнографа [[Міхал Без-Карніловіч|Міхала Без-Карніловіча]], памяць пра падзеі 1654 году пад назвай «Рэзь Трубяцкога» захоўвалася ў народных паданьнях яшчэ ў сярэдзіне XIX ст.<ref>Без-Корнилович М. О. Исторические сведения о примечательнейших местах в Белоруссии присовокуплением и других сведений к ней же относящихся. — СПб, 1855. С. 190.</ref> == Савецкая цэнзура == У 1985 годзе выйшла апошняя кніга [[Уладзімер Караткевіч|Ўладзімера Караткевіча]] (памёр у 1984 годзе) «Мсціслаў: эсэ пра гісторыю і людзей адной зямлі», у якой савецкая цэнзура без аніякіх тлумачэньняў цалкам выразала фрагмэнт пра Трубяцкую разьню<ref>Жаўняровіч П. Публіцыстычны дыскурс Уладзіміра Караткевіча / П. Жаўняровіч; навук. рэд. В. Іўчанкаў. — {{Менск (Мінск)}}: РІВШ, 2011. С. 147.[https://web.archive.org/web/20170517115038/http://pdf.kamunikat.org/24446-1.pdf]</ref>. Савецкі гісторык [[Лаўрэнці Абэцэдарскі]], якога вінавацяць у сьвядомай аднабаковасьці<ref>[[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [https://web.archive.org/web/20111118081704/http://old.knihi.com/vy/falsifik.html …І робіцца трывожна] // З гісторыяй на «ВЫ». Выпуск 1. — Менск, 1991.</ref><ref name="vh">[[Валянтын Грыцкевіч|Грыцкевіч В.]] Гісторыя і міфы. — Менск: «БелФранс», 1998. [http://knihi.com/Valancin_Hryckievic/Historyja_i_mify.html]</ref><ref name="urban">[[Паўла Урбан|Урбан П.]] У сьвятле гістарычных фактаў. — Мюнхэн, Нью-Ёрк: БІНІМ, 1972. [http://knihi.com/Paula_Urban/U_sviatle_histarycnych_faktau.html]</ref> і фальсыфікацыях<ref name="smalancuk">[[Алесь Смалянчук|Смалянчук А.]] Феномен беларускай савецкай гістарыяграфіі // [[Гістарычны Альманах]]. Том 10, 2004. [https://web.archive.org/web/20160921094957/http://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=2135]</ref><ref>[[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Арлоў У.]] Еўфрасіння Полацкая. — Менск: «Мастацкая літаратура», 1992. С. 6.</ref><ref>Весялкоўскі Ю. Беларуска-польская канфэрэнцыя гісторыкаў // Голас Часу. № 14 (5), 15 (6). — Лёндан 1991.</ref> дзеля адмаўленьня нацыянальнага пачатку ў гісторыі [[Беларусь|Беларусі]], якую ён лічыў часткай гісторыі [[Расея|Расеі]]<ref>[[Валянцін Грыцкевіч|Грыцкевіч В.]] Абэцэдарскі Лаўрэнцій Сямёнавіч // {{Літаратура/ЭГБ|1к}} С. 24.</ref><ref name="pam">{{Літаратура/Памяць/Менск|1к}} С. 484</ref>, спрабаваў аспрэчыць факт разьні<ref>Абецедарский Л. С. Белоруссия и Россия. Очерки русско-белорусских связей второй половины XVI—XVII вв. Минск, 1978. С. 150—153.</ref>, грунтуючыся на пазьнейшых маскоўскіх дакумэнтах<ref name="krol">Кроль П. Беларуская кампанія 1654 г. (да бітвы пад Шапялевічамі) // Беларускі Гістарычны Агля. — 1999. — Т. 6. — Сш. 1—2.</ref>. Апроч таго, Абэцэдарскі ставіў пад сумнеў праўдзівасьць актаў, апублікаваных уладамі [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] ў 34 томе «Актов, издаваемых Виленскою комиссиею для разбора древних актов», сьцьвярджаючы, што такім чынам шляхта хацела ўтоіць уцёкі і здаваньне замку<ref name="krol"/>. Пры гэтым ён ніяк не камэнтаваў і, увогуле, ігнараваў наяўнасьць дакумэнтаў [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]], у якіх паведамляецца пра разьню і вялікую колькасьць забітых жыхароў Амсьціслава. == Глядзіце таксама == * [[Генацыд]] * [[Русіфікацыя Беларусі]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Абрамчук Р. [https://ais.by/story/15533 Апакаліпсіс мясцовага значэння: жыццё і смерць Мсціслаўскага замка (1135—1660)] // Архитектура и строительство. № 1 (231), 2013 г. * {{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)}} * {{Літаратура/БелЭн|10}} * {{Літаратура/ЭВКЛ|1}} * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * {{Літаратура/Невядомая вайна: 1654—1667}} * {{Літаратура/ЭГБ|5}} {{Расейска-беларускія бітвы}} [[Катэгорыя:Амсьціслаў]] [[Катэгорыя:Вайна Расеі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў]] [[Катэгорыя:Этнічныя чысткі]] [[Катэгорыя:Генацыды]] [[Катэгорыя:Злачынствы супраць чалавечнасьці]] cgj54j6ey7tyd452ot17b7utz8wfneu Футбол на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году 0 130046 2674630 2319490 2026-06-18T04:13:08Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674630 wikitext text/x-wiki [[Файл:Football_pictogram.svg|150пкс|справа]] '''[[Футбол]]ьны турнір на [[Летнія Алімпійскія гульні 2012 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]]''' праходзіў з 25 ліпеня па 11 жніўня. Гульні турніру адбываліся ня толькі ў [[Лёндан]]е, але і ў іншых гарадх [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]. Фіналы прайшлі на стадыёне «[[Ўэмблі]]». Былі разыграныя два камлекты мэдалёў, па адным у мужчынскім і ў жаночым турнірах. У спаборніцтвах узялі ўдзел нацыянальныя жаночыя каманды і алімпійскія мужчынскія (узрост да 23 гадоў). Мужчынскім камандам было дазволена мець у заяўцы трох гульцоў узростам старэйшых за 23 гады. == Стадыёны == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! [[Лёндан]] ! [[Кардыф]] ! [[Глазга]] |- | [[Ўэмблі]] | [[Міленіюм (стадыён)|Міленіюм]] | [[Гэмпдэн Парк]] |- | Умяшчальнасьць: '''90 000''' | Умяшчальнасьць: '''74 500''' | Умяшчальнасьць: '''52 103''' |- | [[Файл:Wembley 22-08-2007.jpg|160пкс|Уэмблі]] | [[Файл:MillenniumStadiumExterior.jpg|160пкс|Міленіюм]] | [[Файл:Hampden Stadium.jpg|160пкс|Гэмпдэн Парк]] |- ! [[Манчэстэр]] ! [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] ! [[Ковэнтры]] |- | [[Олд Трафард]] | [[Сэнт-Джэймз Парк]] | [[Сіці оф Ковэнтры]] |- | Умяшчальнасьць: '''76 212''' | Умяшчальнасьць: '''52 387''' | Умяшчальнасьць: '''32 500''' |- | [[Файл:Old Trafford football stadium - geograph.org.uk - 347822.jpg|160пкс|Олд Трафард]] | [[Файл:St James Park Newcastle south west corner.jpg|160пкс|Сэнт-Джэймз Парк]] | [[Файл:Ricoh Arena, Coventry.JPG|160пкс|Сіці оф Ковэнтры]] |} == Мужчынскі турнір == У 1/4 фіналу выходзяць па дзьве найлепшыя каманды з кожнай групы. === Група A === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Зборная Вялікабрытаніі па футболе (да 23 гадоў)|Вялікабрытанія]]|Г1 = 3|В1 = 1|Н1 = 1|П1 = 0|РМ1 = 5–2|А1 = 7|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Сэнэгалу}} [[Зборная Сэнэгалу па футболе (да 23 гадоў)|Сэнэгал]] |Г2 = 3|В2 = 1|Н2 = 2|П2 = 0|РМ2 = 4–2|А2 = 5|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Уругваю}} [[Зборная Ўругваю па футболе (да 23 гадоў)|Уругвай]] |Г3 = 3|В3 = 1|Н3 = 0|П3 = 2|РМ3 = 2–4|А3 = 3|Колер3 = #fcc |Каманда4 = {{Сьцяг ААЭ}} [[Зборная Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў па футболе (да 23 гадоў)|ААЭ]] |Г4 = 3|В4 = 0|Н4 = 1|П4 = 2|РМ4 = 3–6|А4 = 1|Колер4 = #fcc }} {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 26 ліпеня 2012 | align=center | [[Манчэстэр]] | align=right | [[Зборная Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў па футболе (да 23 гадоў)|ААЭ]] {{Сьцяг ААЭ}} ! 1:2 | {{Сьцяг Уругваю}} [[Зборная Ўругваю па футболе (да 23 гадоў)|Уругвай]] | [[Ісмаіл Матар|Матар]], 23; [[Гастон Рамірэс|Рамірэс]], 42, [[Нікаляс Лядэйра|Лядэйра]], 56 | {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Пітэр О’Ліры]] |- | align=center | 26 ліпеня 2012 | align=center | [[Манчэстэр]] | align=right | [[Зборная Вялікабрытаніі па футболе (да 23 гадоў)|Вялікабрытанія]] {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} ! 1:1 | {{Сьцяг Сэнэгалу}} [[Зборная Сэнэгалу па футболе (да 23 гадоў)|Сэнэгал]] | [[Крэйг Бэламі|Бэламі]], 20; [[Пап Муса Канатэ|Канатэ]], 82 | {{Сьцяг Узбэкістану}} [[Раўшан Ірматаў]] |- | align=center | 29 ліпеня 2012 | align=center | [[Лёндан]] | align=right | [[Зборная Сэнэгалу па футболе (да 23 гадоў)|Сэнэгал]] {{Сьцяг Сэнэгалу}} ! 2:0 | {{Сьцяг Уругваю}} [[Зборная Ўругваю па футболе (да 23 гадоў)|Уругвай]] | [[Пап Муса Канатэ|Канатэ]], 10, 37 | {{Сьцяг Нямеччыны}} [[Фэлікс Брых]] |- | align=center | 29 ліпеня 2012 | align=center | [[Лёндан]] | align=right | [[Зборная Вялікабрытаніі па футболе (да 23 гадоў)|Вялікабрытанія]] {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} ! 3:1 | {{Сьцяг ААЭ}} [[Зборная Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў па футболе (да 23 гадоў)|ААЭ]] | [[Раян Гігс|Гігс]], 16, [[Скот Сінклэр|Сінклэр]], 73, [[Дэніел Старыдж|Старыдж]], 76; [[Рашэд Эйса|Эйса]], 60 | {{Сьцяг Мэксыкі}} [[Рабэрта Гарсія]] |- | align=center | 1 жніўня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Зборная Сэнэгалу па футболе (да 23 гадоў)|Сэнэгал]] {{Сьцяг Сэнэгалу}} ! 1:1 | {{Сьцяг ААЭ}} [[Зборная Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў па футболе (да 23 гадоў)|ААЭ]] | [[Пап Муса Канатэ|Канатэ]], 49; [[Ісмаіл Матар|Матар]], 21 | {{Сьцяг Нарвэгіі}} [[Свэйн Удвар Моэн]] |- | align=center | 1 жніўня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Зборная Вялікабрытаніі па футболе (да 23 гадоў)|Вялікабрытанія]] {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} ! 1:0 | {{Сьцяг Уругваю}} [[Зборная Ўругваю па футболе (да 23 гадоў)|Уругвай]] | [[Дэніел Старыдж|Старыдж]], 45+1 | {{Сьцяг Японіі}} [[Юіці Нісімура]] |} === Група B === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Мэксыкі}} [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]] |Г1 = 3|В1 = 2|Н1 = 1|П1 = 0|РМ1 = 3–0|А1 = 7|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]]|Г2 = 3|В2 = 1|Н2 = 2|П2 = 0|РМ2 = 2–1|А2 = 5|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Габону}} [[Зборная Габону па футболе (да 23 гадоў)|Габон]] |Г3 = 3|В3 = 0|Н3 = 2|П3 = 1|РМ3 = 1–3|А3 = 2|Колер3 = #fcc |Каманда4 = {{Сьцяг Швайцарыі}} [[Зборная Швайцарыі па футболе (да 23 гадоў)|Швайцарыя]] |Г4 = 3|В4 = 0|Н4 = 1|П4 = 2|РМ4 = 2–4|А4 = 1|Колер4 = #fcc }} {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 26 ліпеня 2012 | align=center | [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] | align=right | [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]] {{Сьцяг Мэксыкі}} ! 0:0 | {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]] | | {{Сьцяг Тунісу}} [[Сьлім Жэдыдзі]] |- | align=center | 26 ліпеня 2012 | align=center | [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] | align=right | [[Зборная Габону па футболе (да 23 гадоў)|Габон]] {{Сьцяг Габону}} ! 1:1 | {{Сьцяг Швайцарыі}} [[Зборная Швайцарыі па футболе (да 23 гадоў)|Швайцарыя]] | [[П’ер-Эмэрык Абамэянг|Абамэянг]], 45; [[Адмір Мэхмэдзі|Мэхмэдзі]], 5 ([[пэнальці (футбол)|пэн]].) | {{Сьцяг Калюмбіі}} [[Вільмар Ральдан]] |- | align=center | 29 ліпеня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]] {{Сьцяг Мэксыкі}} ! 2:0 | {{Сьцяг Габону}} [[Зборная Габону па футболе (да 23 гадоў)|Габон]] | [[Джавані дос Сантас|дос Сантас]], 63, 90+2 ([[пэнальці (футбол)|пэн]].) | {{Сьцяг Аўстраліі}} [[Бэн Ўільямз]] |- | align=center | 29 ліпеня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]] {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} ! 2:1 | {{Сьцяг Швайцарыі}} [[Зборная Швайцарыі па футболе (да 23 гадоў)|Швайцарыя]] | [[Пак Чу Ён]], 57, [[Кім Бо Гён]], 64; [[Інасэнт Эмэгара|Эмэгара]], 60 | {{Сьцяг Балівіі}} [[Рауль Ароска]] |- | align=center | 1 жніўня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]] {{Сьцяг Мэксыкі}} ! 1:0 | {{Сьцяг Швайцарыі}} [[Зборная Швайцарыі па футболе (да 23 гадоў)|Швайцарыя]] | [[Арыбэ Пэральта|Пэральта]], 69 | {{Сьцяг Узбэкістану}} [[Раўшан Ірматаў]] |- | align=center | 1 жніўня 2012 | align=center | [[Лёндан]] | align=right | [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]] {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} ! 0:0 | {{Сьцяг Габону}} [[Зборная Габону па футболе (да 23 гадоў)|Габон]] | | {{Сьцяг Чэхіі}} [[Павел Кралавец]] |} === Група C === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Бразыліі}} [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]] |Г1 = 3|В1 = 3|Н1 = 0|П1 = 0|РМ1 = 9–3|А1 = 9|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Эгіпту}} [[Зборная Эгіпту па футболе (да 23 гадоў)|Эгіпет]] |Г2 = 3|В2 = 1|Н2 = 1|П2 = 1|РМ2 = 6–5|А2 = 4|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Беларусі}} [[Зборная Беларусі па футболе (да 23 гадоў)|Беларусь]] |Г3 = 3|В3 = 1|Н3 = 0|П3 = 2|РМ3 = 3–6|А3 = 3|Колер3 = #fcc |Каманда4 = {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе (да 23 гадоў)|Новая Зэляндыя]]|Г4 = 3|В4 = 0|Н4 = 1|П4 = 2|РМ4 = 1–5|А4 = 1|Колер4 = #fcc }} {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 26 ліпеня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Зборная Беларусі па футболе (да 23 гадоў)|Беларусь]] {{Сьцяг Беларусі}} ! 1:0 | {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе (да 23 гадоў)|Новая Зэляндыя]] | [[Дзьмітры Бага|Бага]], 45+1 | {{Сьцяг Гамбіі}} [[Бакары Гасама]] |- | align=center | 26 ліпеня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]] {{Сьцяг Бразыліі}} ! 3:2 | {{Сьцяг Эгіпту}} [[Зборная Эгіпту па футболе (да 23 гадоў)|Эгіпет]] | [[Рафаэл Пэрэйра да Сылва|Рафаэл]], 16, [[Леандра Даміян|Даміян]], 26, [[Нэймар]], 30; [[Махамэд Абутрыка|Абутрыка]], 52, [[Магамэд Саляг|Саляг]], 76 | {{Сьцяг Італіі}} [[Джанлюка Рокі]] |- | align=center | 29 ліпеня 2012 | align=center | [[Манчэстэр]] | align=right | [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]] {{Сьцяг Бразыліі}} ! 3:1 | {{Сьцяг Беларусі}} [[Зборная Беларусі па футболе (да 23 гадоў)|Беларусь]] | [[Алешандрэ Пату|Пату]], 15, [[Нэймар]], 65, [[Аскар дус Сантус|Аскар]], 90+3; [[Рэнан Брэсан|Брэсан]], 8 | {{Сьцяг Японіі}} [[Юіці Нісімура]] |- | align=center | 29 ліпеня 2012 | align=center | [[Манчэстэр]] | align=right | [[Зборная Эгіпту па футболе (да 23 гадоў)|Эгіпет]] {{Сьцяг Эгіпту}} ! 1:1 | {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе (да 23 гадоў)|Новая Зэляндыя]] | [[Магамэд Саляг|Саляг]], 40; [[Крыс Ўуд|Ўуд]], 17 | {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Марк Клатэнбург]] |- | align=center | 1 жніўня 2012 | align=center | [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] | align=right | [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]] {{Сьцяг Бразыліі}} ! 3:0 | {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе (да 23 гадоў)|Новая Зэляндыя]] | [[Данілу Луіс да Сылва|Данілу]], 23, [[Леандра Даміян|Даміян]], 29, [[Сандра Раньеры|Сандра]], 52 | {{Сьцяг Гамбіі}} [[Бакары Гасама]] |- | align=center | 1 жніўня 2012 | align=center | [[Глазга]] | align=right | [[Зборная Эгіпту па футболе (да 23 гадоў)|Эгіпет]] {{Сьцяг Эгіпту}} ! 3:1 | {{Сьцяг Беларусі}} [[Зборная Беларусі па футболе (да 23 гадоў)|Беларусь]] | [[Магамэд Саляг|Саляг]], 56, [[Марван Махсэн|Махсэн]], 73, [[Махамэд Абутрыка|Абутрыка]], 79; [[Андрэй Варанкоў|Варанкоў]], 87 | {{Сьцяг Мэксыкі}} [[Рабэрта Гарсія]] |} === Група D === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Японіі}} [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]] |Г1 = 3|В1 = 2|Н1 = 1|П1 = 0|РМ1 = 2–0|А1 = 6|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Гандурасу}} [[Зборная Гандурасу па футболе (да 23 гадоў)|Гандурас]]|Г2 = 3|В2 = 1|Н2 = 2|П2 = 0|РМ2 = 3–2|А2 = 4|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Марока}} [[Зборная Марока па футболе (да 23 гадоў)|Марока]] |Г3 = 3|В3 = 0|Н3 = 2|П3 = 1|РМ3 = 2–3|А3 = 1|Колер3 = #fcc |Каманда4 = {{Сьцяг Гішпаніі}} [[Зборная Гішпаніі па футболе (да 23 гадоў)|Гішпанія]] |Г4 = 3|В4 = 0|Н4 = 1|П4 = 2|РМ4 = 0–2|А4 = 0|Колер4 = #fcc }} {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 26 ліпеня 2012 | align=center | [[Глазга]] | align=right | [[Зборная Гішпаніі па футболе (да 23 гадоў)|Гішпанія]] {{Сьцяг Гішпаніі}} ! 0:1 | {{Сьцяг Японіі}} [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]] | [[Юкі Отсу|Отсу]], 34 | {{Сьцяг ЗША}} [[Марк Гейгер]] |- | align=center | 26 ліпеня 2012 | align=center | [[Глазга]] | align=right | [[Зборная Гандурасу па футболе (да 23 гадоў)|Гандурас]] {{Сьцяг Гандурасу}} ! 2:2 | {{Сьцяг Марока}} [[Зборная Марока па футболе (да 23 гадоў)|Марока]] | [[Джэры Бэнгтсон|Бэнгтсон]], 56, 65; [[Абдэльазіз Барада|Барада]], 39, [[Закарыя Лаб’яд|Лаб’яд]], 67 | {{Сьцяг Чэхіі}} [[Павел Кралавец]] |- | align=center | 29 ліпеня 2012 | align=center | [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] | align=right | [[Зборная Гішпаніі па футболе (да 23 гадоў)|Гішпанія]] {{Сьцяг Гішпаніі}} ! 0:1 | {{Сьцяг Гандурасу}} [[Зборная Гандурасу па футболе (да 23 гадоў)|Гандурас]] | [[Джэры Бэнгтсон|Бэнгтсон]], 7 | {{Сьцяг Вэнэсуэлы}} [[Хуан Сота]] |- | align=center | 29 ліпеня 2012 | align=center | [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] | align=right | [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]] {{Сьцяг Японіі}} ! 1:0 | {{Сьцяг Марока}} [[Зборная Марока па футболе (да 23 гадоў)|Марока]] | [[Кенсуке Нагаі|Нагаі]], 84 | {{Сьцяг Нарвэгіі}} [[Свэйн Удвар Моэн]] |- | align=center | 1 жніўня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]] {{Сьцяг Японіі}} ! 0:0 | {{Сьцяг Гандурасу}} [[Зборная Гандурасу па футболе (да 23 гадоў)|Гандурас]] | | {{Сьцяг Тунісу}} [[Сьлім Жэдыдзі]] |- | align=center | 1 жніўня 2012 | align=center | [[Манчэстэр]] | align=right | [[Зборная Гішпаніі па футболе (да 23 гадоў)|Гішпанія]] {{Сьцяг Гішпаніі}} ! 0:0 | {{Сьцяг Марока}} [[Зборная Марока па футболе (да 23 гадоў)|Марока]] | | {{Сьцяг Аўстраліі}} [[Бэн Ўільямз]] |} === Плэй-оф === {{Турнір8 <!--Дата-Месца/Каманда 1/Галы каманды 1/Каманда 2/Галы каманды 2--> <!--Чвэрцьфіналы--> |4 жніўня. [[Кардыф]]|{{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Зборная Вялікабрытаніі па футболе (да 23 гадоў)|Вялікабрытанія]]|1 (4)¹|'''{{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]]'''|'''1 (5)''' |4 жніўня. [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]]|'''{{Сьцяг Бразыліі}} [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]]'''|'''3'''|{{Сьцяг Гандурасу}} [[Зборная Гандурасу па футболе (да 23 гадоў)|Гандурас]]|2 |4 жніўня. [[Лёндан]]|'''{{Сьцяг Мэксыкі}} [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]]'''|'''4²'''|{{Сьцяг Сэнэгалу}} [[Зборная Сэнэгалу па футболе (да 23 гадоў)|Сэнэгал]]|2 |4 жніўня. [[Манчэстэр]]|'''{{Сьцяг Японіі}} [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]]'''|'''3'''|{{Сьцяг Эгіпту}} [[Зборная Эгіпту па футболе (да 23 гадоў)|Эгіпет]]|0 <!--Паўфіналы--> |7 жніўня. [[Манчэстэр]]|{{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]]|0|'''{{Сьцяг Бразыліі}} [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]]'''|'''3''' |7 жніўня. [[Лёндан]]|'''{{Сьцяг Мэксыкі}} [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]]'''|'''3'''|{{Сьцяг Японіі}} [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]]|1 <!--Фінал--> |11 жніўня. [[Лёндан]]|{{Сьцяг Бразыліі}} [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]]|1 {{Срэбны мэдаль}}|'''{{Сьцяг Мэксыкі}} [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]]'''|'''2''' {{Залаты мэдаль}} <!--Матч за 3-е месца--> |10 жніўня. [[Кардыф]]|'''{{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]]'''|'''2''' {{Бронзавы мэдаль}}|{{Сьцяг Японіі}} [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]]|0 |За3месца=так }} :<small><sup>1</sup> — матч завершыўся ў сэрыі пэнальці :<sup>2</sup> — матч завершыўся ў дадатковы час</small> === 1/4 фіналу === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 4 жніўня 2012 | align=center | [[Манчэстэр]] | align=right | [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]] {{Сьцяг Японіі}} ! 3:0 | {{Сьцяг Эгіпту}} [[Зборная Эгіпту па футболе (да 23 гадоў)|Эгіпет]] | [[Кенсуке Нагаі|Нагаі]], 14, [[Мая Ёсіда|Ёсіда]], 78, [[Юкі Отсу|Отсу]], 83 | {{Сьцяг ЗША}} [[Марк Гейгер]] |- | align=center | 4 жніўня 2012 | align=center | [[Лёндан]] | align=right | [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]] {{Сьцяг Мэксыкі}} ! 4:2 ([[авэртайм|д. ч.]]) | {{Сьцяг Сэнэгалу}} [[Зборная Сэнэгалу па футболе (да 23 гадоў)|Сэнэгал]] | [[Хорхэ Энрыкес|Энрыкес]], 10, [[Хавіер Акіна|Акіна]], 62, [[Джавані дос Сантас|дос Сантас]], 98, [[Эктар Мігель Эрэра|Эрэра]], 109; [[Пап Муса Канатэ|Канатэ]], 69, [[Ібрагіма Бальдэ|Бальдэ]], 76 | {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Марк Клатэнбург]] |- | align=center | 4 жніўня 2012 | align=center | [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] | align=right | [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]] {{Сьцяг Бразыліі}} ! 3:2 | {{Сьцяг Гандурасу}} [[Зборная Гандурасу па футболе (да 23 гадоў)|Гандурас]] | [[Леандра Даміян|Даміян]], 38, 60, [[Нэймар]], 50 ([[пэнальці (футбол)|пэн]].); [[Марыё Мартынэс|Мартынэс]], 12, [[Рохэр Эсьпіноса|Эсьпіноса]], 48 | {{Сьцяг Нямеччыны}} [[Фэлікс Брых]] |- | align=center | 4 жніўня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Зборная Вялікабрытаніі па футболе (да 23 гадоў)|Вялікабрытанія]] {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} ! 1:1 (4:5, [[пэнальці (футбол)|пэн]].) | {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]] | [[Ааран Рэмсі|Рэмсі]], 36 ([[пэнальці (футбол)|пэн]].); [[Джы Донг Вон]], 29 | {{Сьцяг Калюмбіі}} [[Вільмар Рольдан]] |} === 1/2 фіналу === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 7 жніўня 2012 | align=center | [[Лёндан]] | align=right | [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]] {{Сьцяг Мэксыкі}} ! 3:1 | {{Сьцяг Японіі}} [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]] | [[Марка Фабіян|Фабіян]], 31, [[Арыбэ Пэральта|Пэральта]], 65, [[Хавіер Картэс|Картэс]], 90+3; [[Юкі Отсу|Отсу]], 12 | {{Сьцяг Італіі}} [[Джанлюка Рокі]] |- | align=center | 7 жніўня 2012 | align=center | [[Манчэстэр]] | align=right | [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]] {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} ! 0:3 | {{Сьцяг Бразыліі}} [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]] | [[Рамула Боржэс Мантэйра|Рамула]], 38, [[Леандра Даміян|Даміян]], 57, 64 | {{Сьцяг Чэхіі}} [[Павел Кралавец]] |} === Матч за трэцяе месца === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 10 жніўня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе (да 23 гадоў)|Паўднёвая Карэя]] {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} ! 2:0 | {{Сьцяг Японіі}} [[Зборная Японіі па футболе (да 23 гадоў)|Японія]] | [[Пак Чу Ён]], 38, [[Ку Джа Чхоль]], 57 | {{Сьцяг Узбэкістану}} [[Раўшан Ірматаў]] |} === Фінал === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 11 жніўня 2012 | align=center | [[Лёндан]] | align=right | [[Зборная Бразыліі па футболе (да 23 гадоў)|Бразылія]] {{Сьцяг Бразыліі}} ! 1:2 | {{Сьцяг Мэксыкі}} [[Зборная Мэксыкі па футболе (да 23 гадоў)|Мэксыка]] | [[Жыванілду Халк|Халк]], 90+1; [[Арыбэ Пэральта|Пэральта]], 1, 75 | {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Марк Клатэнбург]] |} == Жаночы турнір == У 1/4 фіналу выходзяць дзьве найлепшыя каманды з кожнай групы, а таксама дзьве найлепшыя з трох, якія занялі трэція месцы ў групах. === Група E === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Жаночая зборная Вялікабрытаніі па футболе|Вялікабрытанія]]|Г1 = 3|В1 = 3|Н1 = 0|П1 = 0|РМ1 = 5–0|А1 = 9|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Бразыліі}} [[Жаночая зборная Бразыліі па футболе|Бразылія]] |Г2 = 3|В2 = 2|Н2 = 0|П2 = 1|РМ2 = 6–1|А2 = 6|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Жаночая зборная Новай Зэляндыі па футболе|Новая Зэляндыя]]|Г3 = 3|В3 = 1|Н3 = 0|П3 = 2|РМ3 = 3–3|А3 = 3|Колер3 = #cfc |Каманда4 = {{Сьцяг Камэруну}} [[Жаночая зборная Камэруну па футболе|Камэрун]] |Г4 = 3|В4 = 0|Н4 = 0|П4 = 3|РМ4 = 1–11|А4 = 0|Колер4 = #fcc }} {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 25 ліпеня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Жаночая зборная Вялікабрытаніі па футболе|Вялікабрытанія]] {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} ! 1:0 | {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Жаночая зборная Новай Зэляндыі па футболе|Новая Зэляндыя]] | [[Стэф Гогтан|Гогтан]], 64 | {{Сьцяг ЗША}} [[Кары Сэйтц]] |- | align=center | 25 ліпеня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Жаночая зборная Камэруну па футболе|Камэрун]] {{Сьцяг Камэруну}} ! 0:5 | {{Сьцяг Бразыліі}} [[Жаночая зборная Бразыліі па футболе|Бразылія]] | [[Франсіеле]], 7, [[Рэната Коста]], 10, [[Марта]], 73 ([[пэнальці (футбол)|пэн]].), 88, [[Крыстыянэ дэ Соўза|Крыстыянэ]], 78 | {{Сьцяг Швэцыі}} [[Джэні Пальмквіст]] |- | align=center | 28 ліпеня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Жаночая зборная Новай Зэляндыі па футболе|Новая Зэляндыя]] {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} ! 0:1 | {{Сьцяг Бразыліі}} [[Жаночая зборная Бразыліі па футболе|Бразылія]] | [[Крыстыянэ дэ Соўза|Крыстыянэ]], 86 | {{Сьцяг Нямеччыны}} [[Бібіяна Штайнгаўс]] |- | align=center | 28 ліпеня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Жаночая зборная Вялікабрытаніі па футболе|Вялікабрытанія]] {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} ! 3:0 | {{Сьцяг Камэруну}} [[Жаночая зборная Камэруну па футболе|Камэрун]] | [[Кейсі Стоўні|Стоўні]], 18, [[Джыл Скот|Дж. Скот]], 23, [[Стэф Гогтан|Гогтан]], 82 | {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Чон Он-А]] |- | align=center | 31 ліпеня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Жаночая зборная Новай Зэляндыі па футболе|Новая Зэляндыя]] {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} ! 3:1 | {{Сьцяг Камэруну}} [[Жаночая зборная Камэруну па футболе|Камэрун]] | [[Рэбэка Сьміт|Сьміт]], 43, [[Ісіс Сонкенг|Сонкенг]], 49 (аўтагол), [[Сара Грэгорыюс|Грэгорыюс]], 62; [[Габрыель Ангуэн|Ангуэн]], 75 | {{Сьцяг Нарвэгіі}} [[Крыстына Пэдэрсэн]] |- | align=center | 31 ліпеня 2012 | align=center | [[Лёндан]] | align=right | [[Жаночая зборная Вялікабрытаніі па футболе|Вялікабрытанія]] {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} ! 1:0 | {{Сьцяг Бразыліі}} [[Жаночая зборная Бразыліі па футболе|Бразылія]] | [[Стэф Гогтан|Гогтан]], 2 | {{Сьцяг Канады}} [[Кэрал Эн Шэнар]] |} === Група F === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Швэцыі}} [[Жаночая зборная Швэцыі па футболе|Швэцыя]] |Г1 = 3|В1 = 1|Н1 = 2|П1 = 0|РМ1 = 6–3|А1 = 5|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Японіі}} [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]] |Г2 = 3|В2 = 1|Н2 = 2|П2 = 0|РМ2 = 2–1|А2 = 5|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Канады}} [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]] |Г3 = 3|В3 = 1|Н3 = 1|П3 = 1|РМ3 = 6–4|А3 = 4|Колер3 = #cfc |Каманда4 = {{Сьцяг ПАР}} [[Жаночая зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]]|Г4 = 3|В4 = 0|Н4 = 1|П4 = 2|РМ4 = 1–7|А4 = 1|Колер4 = #fcc }} {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 25 ліпеня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]] {{Сьцяг Японіі}} ! 2:1 | {{Сьцяг Канады}} [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]] | [[Нахомі Кавасумі|Кавасумі]], 33, [[Ая Міяма|Міяма]], 44; [[Мэліса Танкрэдзі|Танкрэдзі]], 55 | {{Сьцяг Фінляндыі}} [[Кірсі Хэйкінэн]] |- | align=center | 25 ліпеня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Жаночая зборная Швэцыі па футболе|Швэцыя]] {{Сьцяг Швэцыі}} ! 4:1 | {{Сьцяг ПАР}} [[Жаночая зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] | [[Ніля Фішэр|Фішэр]], 7, [[Ліса Дальквіст|Дальквіст]], 20, [[Лёта Шэлін|Шэлін]], 21, 63; [[Портыя Мадысэ|Мадысэ]], 60 | {{Сьцяг Аргентыны}} [[Салямэ ды Ёрыё]] |- | align=center | 28 ліпеня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]] {{Сьцяг Японіі}} ! 0:0 | {{Сьцяг Швэцыі}} [[Жаночая зборная Швэцыі па футболе|Швэцыя]] | | {{Сьцяг Мэксыкі}} [[Кецалі Альварада]] |- | align=center | 28 ліпеня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]] {{Сьцяг Канады}} ! 3:0 | {{Сьцяг ПАР}} [[Жаночая зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] | [[Мэліса Танкрэдзі|Танкрэдзі]], 7, [[Крыстына Сынклэйр|Сынклэйр]], 58, 86 | {{Сьцяг Нарвэгіі}} [[Крыстына Пэдэрсэн]] |- | align=center | 31 ліпеня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]] {{Сьцяг Японіі}} ! 0:0 | {{Сьцяг ПАР}} [[Жаночая зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] | | {{Сьцяг Грэцыі}} [[Эфталія Міцы]] |- | align=center | 31 ліпеня 2012 | align=center | [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] | align=right | [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]] {{Сьцяг Канады}} ! 2:2 | {{Сьцяг Швэцыі}} [[Жаночая зборная Швэцыі па футболе|Швэцыя]] | [[Мэліса Танкрэдзі|Танкрэдзі]], 43, 84; [[Мары Гамарстрэм|Гамарстрэм]], 14, [[Сафія Якабсан|Якабсан]], 16 | {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Чон Он-А]] |} === Група G === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг ЗША}} [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]] |Г1 = 3|В1 = 3|Н1 = 0|П1 = 0|РМ1 = 8–2|А1 = 9|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Францыі}} [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]] |Г2 = 3|В2 = 2|Н2 = 0|П2 = 1|РМ2 = 8–4|А2 = 6|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг КНДР}} [[Жаночая зборная КНДР па футболе|КНДР]] |Г3 = 3|В3 = 1|Н3 = 0|П3 = 2|РМ3 = 2–6|А3 = 3|Колер3 = #fcc |Каманда4 = {{Сьцяг Калюмбіі}} [[Жаночая зборная Калюмбіі па футболе|Калюмбія]]|Г4 = 3|В4 = 0|Н4 = 0|П4 = 3|РМ4 = 0–6|А4 = 0|Колер4 = #fcc }} {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 25 ліпеня 2012 | align=center | [[Глазга]] | align=right | [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]] {{Сьцяг ЗША}} ! 4:2 | {{Сьцяг Францыі}} [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]] | [[Эбі Вамбах|Вамбах]], 19, [[Алекс Морган|Морган]], 32, 66, [[Карлі Лойд|Лойд]], 56; [[Гаэтан Тынэй|Тынэй]], 12, [[Мары-Лёр Дэлі|Дэлі]], 14 | {{Сьцяг Японіі}} [[Саціка Ямагісі]] |- | align=center | 25 ліпеня 2012 | align=center | [[Глазга]] | align=right | [[Жаночая зборная Калюмбіі па футболе|Калюмбія]] {{Сьцяг Калюмбіі}} ! 0:2 | {{Сьцяг КНДР}} [[Жаночая зборная КНДР па футболе|КНДР]] | [[Кім Сонь-Хі]], 39, 85 | {{Сьцяг Канады}} [[Кэрал Эн Шэнар]] |- | align=center | 28 ліпеня 2012 | align=center | [[Глазга]] | align=right | [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]] {{Сьцяг ЗША}} ! 3:0 | {{Сьцяг Калюмбіі}} [[Жаночая зборная Калюмбіі па футболе|Калюмбія]] | [[Мэган Рапіно|Рапіно]], 33, [[Эбі Вамбах|Вамбах]], 74, [[Карлі Лойд|Лойд]], 77 | {{Сьцяг Японіі}} [[Эфталія Міцьсі]] |- | align=center | 28 ліпеня 2012 | align=center | [[Глазга]] | align=right | [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]] {{Сьцяг Францыі}} ! 5:0 | {{Сьцяг КНДР}} [[Жаночая зборная КНДР па футболе|КНДР]] | [[Лёра Жорж|Жорж]], 45, [[Элядзі Таміс|Таміс]], 70, [[Мары-Лёр Дэлі|Дэлі]], 71, [[Вэндзі Рэнар|Рэнар]], 81, [[Каміль Катала|Катала]], 87 | {{Сьцяг Камэруну}} [[Тэрэза Нэгуэль]] |- | align=center | 31 ліпеня 2012 | align=center | [[Манчэстэр]] | align=right | [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]] {{Сьцяг ЗША}} ! 1:0 | {{Сьцяг КНДР}} [[Жаночая зборная КНДР па футболе|КНДР]] | [[Эбі Вамбах|Вамбах]], 25 | {{Сьцяг Швэцыі}} [[Джэні Пальмквіст]] |- | align=center | 31 ліпеня 2012 | align=center | [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] | align=right | [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]] {{Сьцяг Францыі}} ! 1:0 | {{Сьцяг Калюмбіі}} [[Жаночая зборная Калюмбіі па футболе|Калюмбія]] | [[Элядзі Таміс|Таміс]], 5 | {{Сьцяг Мэксыкі}} [[Кецалі Альварада]] |} === Плэй-оф === {{Турнір8 <!--Дата-Месца/Каманда 1/Галы каманды 1/Каманда 2/Галы каманды 2--> <!--Чвэрцьфіналы--> |3 жніўня. [[Ковэнтры]]|{{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Жаночая зборная Вялікабрытаніі па футболе|Вялікабрытанія]]|0|'''{{Сьцяг Канады}} [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]]'''|'''2''' |3 жніўня. [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]]|'''{{Сьцяг ЗША}} [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]]'''|'''2'''|{{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Жаночая зборная Новай Зэляндыі па футболе|Новая Зэляндыя]]|0 |3 жніўня. [[Глазга]]|{{Сьцяг Швэцыі}} [[Жаночая зборная Швэцыі па футболе|Швэцыя]]|1|'''{{Сьцяг Францыі}} [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]]'''|'''2''' |3 жніўня. [[Кардыф]]|{{Сьцяг Бразыліі}} [[Жаночая зборная Бразыліі па футболе|Бразылія]]|0|'''{{Сьцяг Японіі}} [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]]'''|'''2''' <!--Паўфіналы--> |6 жніўня. [[Манчэстэр]]|{{Сьцяг Канады}} [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]]|3¹|'''{{Сьцяг ЗША}} [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]]'''|'''4''' |6 жніўня. [[Лёндан]]|{{Сьцяг Францыі}} [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]]|1|'''{{Сьцяг Японіі}} [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]]'''|'''2''' <!--Фінал--> |9 жніўня. [[Лёндан]]|'''{{Сьцяг ЗША}} [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]]'''|'''2''' {{Залаты мэдаль}}|{{Сьцяг Японіі}} [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]]|1 {{Срэбны мэдаль}} <!--Матч за 3-е месца--> |9 жніўня. [[Ковэнтры]]|'''{{Сьцяг Канады}} [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]]'''|'''1''' {{Бронзавы мэдаль}}|{{Сьцяг Францыі}} [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]]|0 |За3месца=так }} :<small><sup>1</sup> — матч завершыўся ў дадатковы час</small> === 1/4 фіналу === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 3 жніўня 2012 | align=center | [[Глазга]] | align=right | [[Жаночая зборная Швэцыі па футболе|Швэцыя]] {{Сьцяг Швэцыі}} ! 1:2 | {{Сьцяг Францыі}} [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]] | [[Ніля Фішэр|Фішэр]], 18; [[Ляўра Жаржэс|Жаржэс]], 29, [[Вэндзі Рэнар|Рэнар]], 39 | {{Сьцяг ЗША}} [[Кары Сэйтц]] |- | align=center | 3 жніўня 2012 | align=center | [[Ньюкасл-эпон-Тайн|Ньюкасл]] | align=right | [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]] {{Сьцяг ЗША}} ! 2:0 | {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Жаночая зборная Новай Зэляндыі па футболе|Новая Зэляндыя]] | [[Эбі Вамбах|Вамбах]], 27, [[Сыдні Леру|Леру]], 87 | {{Сьцяг Аргентыны}} [[Салямэ ды Ёрыё]] |- | align=center | 3 жніўня 2012 | align=center | [[Кардыф]] | align=right | [[Жаночая зборная Бразыліі па футболе|Бразылія]] {{Сьцяг Бразыліі}} ! 0:2 | {{Сьцяг Японіі}} [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]] | [[Юкі Агімі|Агімі]], 27, [[Сінобу Она|Она]], 73 | {{Сьцяг Фінляндыі}} [[Кірсі Хэйкінэн]] |- | align=center | 3 жніўня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Жаночая зборная Вялікабрытаніі па футболе|Вялікабрытанія]] {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} ! 0:2 | {{Сьцяг Канады}} [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]] | [[Жанэль Філіньё|Філіньё]], 12, [[Крыстына Сынклэйр|Сынклэйр]], 26 | {{Сьцяг Японіі}} [[Саціка Ямагісі]] |} === 1/2 фіналу === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 6 жніўня 2012 | align=center | [[Лёндан]] | align=right | [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]] {{Сьцяг Францыі}} ! 1:2 | {{Сьцяг Японіі}} [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]] | [[Эўжэні Ле Самэр|Ле Самэр]], 76; [[Юкі Агімі|Агімі]], 32, [[Мідзуха Сакагуці|Сакагуці]], 49 | {{Сьцяг Мэксыкі}} [[Кецалі Альварада]] |- | align=center | 6 жніўня 2012 | align=center | [[Манчэстэр]] | align=right | [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]] {{Сьцяг Канады}} ! 3:4 ([[авэртайм|д. ч.]]) | {{Сьцяг ЗША}} [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]] | [[Крыстына Сынклэйр|Сынклэйр]], 22, 67, 73; [[Мэган Рапіно|Рапіно]], 54, 70, [[Эбі Вамбах|Вамбах]], 80 ([[пэнальці (футбол)|пэн]].), [[Алекс Морган|Морган]], 120+3 | {{Сьцяг Нарвэгіі}} [[Крыстына Пэдэрсэн]] |} === Матч за трэцяе месца === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 9 жніўня 2012 | align=center | [[Ковэнтры]] | align=right | [[Жаночая зборная Канады па футболе|Канада]] {{Сьцяг Канады}} ! 1:0 | {{Сьцяг Францыі}} [[Жаночая зборная Францыі па футболе|Францыя]] | [[Дыяна Матэсан|Матэсан]], 90+2 | {{Сьцяг Швэцыі}} [[Джэні Пальмквіст]] |} === Фінал === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" ! Дата ! Месца ! colspan="3" | Вынік ! Аўтары галоў ! Судзьдзя |- | align=center | 9 жніўня 2012 | align=center | [[Лёндан]] | align=right | [[Жаночая зборная ЗША па футболе|ЗША]] {{Сьцяг ЗША}} ! 2:1 | {{Сьцяг Японіі}} [[Жаночая зборная Японіі па футболе|Японія]] | [[Карлі Лойд|Лойд]], 8, 54; [[Юкі Агімі|Агімі]], 63 | {{Сьцяг Нямеччыны}} [[Бібіяна Штайнгаўс]] |} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20121029134238/http://www.london2012.com/football/ Афіцыйны сайт] [[Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2012 году]] [[Катэгорыя:Футбол на летніх Алімпійскіх гульнях|2012]] g687f1ff8o6v3jq7vtrbkcc39v4y1t5 Цяжкая атлетыка на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году 0 130150 2674651 2319500 2026-06-18T08:55:38Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674651 wikitext text/x-wiki [[Файл:Weightlifting pictogram.svg|150пкс|справа]] '''Спаборніцтвы па [[цяжкая атлетыка|цяжкай атлетыцы]] на [[Летнія Алімпійскія гульні 2012 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]]''' праходзілі з 28 ліпеня па 7 жніўня. Спаборніцтвы адбываліся ў [[Выставачны цэнтар (Лёндан)|Выставачным цэнтры]] [[Лёндан]]у. Былі разыграныя 15 камплектаў мэдалёў. == Узнагароды == [[Файл:ExCel Exhibition Centre.jpg|міні|Выставачны цэнтар]] {| class="wikitable" |- align=center |width=250 bgcolor=efefef|'''Дысцыпліна''' |width=200 bgcolor=gold |'''Золата''' |width=200 bgcolor=silver|'''Срэбра''' |width=200 bgcolor=cc9966|'''Бронза''' |- align=center !colspan="4"|Мужчыны |- | да 56 кг | {{Сьцяг КНДР}} [[Ом Юн-Чол]] | {{Сьцяг Кітаю}} [[У Джынбіяо]] | {{Сьцяг Азэрбайджану}} [[Валянцін Хрыстаў]] |- | да 62 кг | {{Сьцяг КНДР}} [[Кім Ун-Гук]] | {{Сьцяг Калюмбіі}} [[Оскар Фігероа]] | {{Сьцяг Інданэзіі}} [[Эко Юлі Эраван]] |- | да 69 кг | {{Сьцяг Кітаю}} [[Лінь Цынфэн]] | {{Сьцяг Інданэзіі}} [[Трыятна]] | {{Сьцяг Румыніі}} [[Рэзван Мартын]] |- | да 77 кг | {{Сьцяг Кітаю}} [[Лу Сяоцзюнь]] | {{Сьцяг Кітаю}} [[Лу Хаоцзе]] | {{Сьцяг Кубы}} [[Іван Камбар]] |- | да 85 кг{{Заўвага|Першапачаткова срэбны мэдаль атрымаў [[Апці Аўхадаў]] з Расеі, але пазьней ён быў дыскваліфікаваны за допінг}} | {{Сьцяг Польшчы}} [[Адрыян Зялінскі]] | {{Сьцяг Ірану}} [[Кянуш Растамі]] | {{Сьцяг Эгіпту}} [[Тарэк Егія]] |- | да 94 кг{{Заўвага|Першапачаткова залаты мэдаль атрымаў [[Ільля Ілін]] з Казахстану, срэбны — [[Аляксандар Іваноў]] з Расеі, бронзавы — [[Анатоль Кырыку]] з Малдовы, але пазьней яны былі дыскваліфікаваныя за допінг}} | {{Сьцяг Ірану}} [[Саед Магамадпур]] | {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Кім Мін Джэ]] | {{Сьцяг Польшчы}} [[Томаш Зялінскі]] |- | да 105 кг | {{Сьцяг Украіны}} [[Алексій Тарахцій]] | {{Сьцяг Ірану}} [[Наваб Насіршалал]] | {{Сьцяг Польшчы}} [[Бартламей Бонк]] |- | больш за 105 кг | {{Сьцяг Ірану}} [[Бэхдад Салімі]] | {{Сьцяг Ірану}} [[Саджад Анушыравані]] | {{Сьцяг Расеі}} [[Руслан Албегаў]] |- align=center !colspan="4"|Жанчыны |- | да 48 кг | {{Сьцяг Кітаю}} [[Ван Мінцьзюань]] | {{Сьцяг Японіі}} [[Хіромі Міяке]] | {{Сьцяг КНДР}} [[Лян Чжун Хва]] |- | да 53 кг{{Заўвага|Першапачаткова залаты мэдаль атрымала [[Зульфія Чыншанло]] з Казахстану, бронзавы — [[Крыстына Ёву]] з Малдовы, але пазьней яны былі дыскваліфікаваныя за допінг}} | {{Сьцяг Тайваню}} [[Ху Шу-Чын]] | {{Сьцяг Інданэзіі}} [[Сытра Фэбрыянці]] | {{Сьцяг Украіны}} [[Юлія Паратава]] |- | да 58 кг{{Заўвага|Першапачаткова бронзавы мэдаль атрымала [[Юлія Каліна]] з Украіны, але пазьней яна была дыскваліфікаваныя за допінг}} | {{Сьцяг Кітаю}} [[Лі Сюэінь]] | {{Сьцяг Тайлянду}} [[Прымсыры Сырыкаеў]] | {{Сьцяг Тайлянду}} [[Сырыпуч Гулной]] |- | да 63 кг{{Заўвага|Першапачаткова залаты мэдаль атрымала [[Мая Манэза]] з Казахстану, срэбны — [[Сьвятлана Царукаева]] з Расеі, але пазьней яны былі дыскваліфікаваныя за допінг}} | {{Сьцяг Канады}} [[Крыстын Жырар]] | {{Сьцяг Баўгарыі}} [[Мілка Манева]] | {{Сьцяг Мэксыкі}} [[Люс Акоста]] |- | да 69 кг{{Заўвага|Першапачаткова бронзавы мэдаль атрымала [[Марына Шкерманкова]] зь Беларусі, але пазьней яна была дыскваліфікаваныя за допінг}} | {{Сьцяг КНДР}} [[Лім Джон Сім]] | {{Сьцяг Румыніі}} [[Раксана Кокаш]] | {{Сьцяг Казахстану}} [[Ганна Нурмухамбэтава]] |- | да 75 кг{{Заўвага|Першапачаткова залаты мэдаль атрымала [[Сьвятлана Падабедава]] з Казахстану, срэбны — [[Натальля Забалотная]] з Расеі, бронзавы — [[Ірына Кулеша]] зь Беларусі, але пазьней яны былі дыскваліфікаваныя за допінг}} | {{Сьцяг Гішпаніі}} [[Лідыя Валентын]] | {{Сьцяг Эгіпту}} [[Абээр Абдэльрагман]] | {{Сьцяг Камэруну}} [[Мадыяс Нзэсо]] |- | больш за 75 кг{{Заўвага|Першапачаткова бронзавы мэдаль атрымала [[Рыпсымэ Хуршудзян]] з Армэніі, але пазьней яна была дыскваліфікаваныя за допінг}} | {{Сьцяг Кітаю}} [[Жу Лулу]] | {{Сьцяг Расеі}} [[Тацяна Кашырына]] | {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Чан Мі Ран]] |} == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20130329011850/http://www.london2012.com/weightlifting/ Афіцыйны сайт] [[Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2012 году]] [[Катэгорыя:Цяжкая атлетыка на летніх Алімпійскіх гульнях|2012]] 9v0gs11ln8v5b4z40zp0ad410c5srav Тэніс на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году 0 130257 2674587 2319484 2026-06-17T21:48:21Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674587 wikitext text/x-wiki [[Файл:Tennis pictogram.svg|150пкс|справа]] '''Спаборніцтвы па [[тэніс]]е на [[Летнія Алімпійскія гульні 2012 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]]''' праходзілі з 28 ліпеня па 5 жніўня. Спаборніцтвы адбываліся на кортах Усеангельскага лаўн-тэніснага і кракетнага клюбу ў [[Ўімбэлдан]]е. Былі разыграныя 5 камплектаў мэдалёў. == Узнагароды == [[Файл:Centre Court, 28 March 2012.jpg|міні|Цэнтральны корт]] {| class="wikitable" |- align=center |width=200 bgcolor=efefef|'''Дысцыпліна''' |width=200 bgcolor=gold |'''Золата''' |width=200 bgcolor=silver|'''Срэбра''' |width=200 bgcolor=cc9966|'''Бронза''' |- | Мужчыны | {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Эндзі Марэй]] | {{Сьцяг Швайцарыі}} [[Роджэр Фэдэрэр]] | {{Сьцяг Аргентыны}} [[Хуан Мартын дэль Потра]] |- | Жанчыны | {{Сьцяг ЗША}} [[Сэрэна Ўільямз]] | {{Сьцяг Расеі}} [[Марыя Шарапава]] | {{Сьцяг Беларусі}} [[Вікторыя Азаранка]] |- | Мужчынскія пары | {{Сьцяг ЗША}} [[Боб Браян]], [[Майк Браян]] | {{Сьцяг Францыі}} [[Мікаэль Ляндра]], [[Жо-Вільфрэд Цанга]] | {{Сьцяг Францыі}} [[Жульен Бэнэто]], [[Рышар Гаске]] |- | Жаночыя пары | {{Сьцяг ЗША}} [[Сэрэна Ўільямз]], [[Вэнус Ўільямз]] | {{Сьцяг Чэхіі}} [[Андрэа Главачкава]], [[Люсі Градзецка]] | {{Сьцяг Расеі}} [[Марыя Кірыленка]], [[Надзея Пятрова]] |- | Мікст | {{Сьцяг Беларусі}} [[Вікторыя Азаранка]], [[Макс Мірны]] | {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Лора Робсан]], [[Эндзі Марэй]] | {{Сьцяг ЗША}} [[Ліза Рэйманд]], [[Майк Браян]] |} == Вонкавыя спасылкі == * [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20130228084117/http://www.london2012.com/tennis/ Афіцыйны сайт] [[Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2012 году]] [[Катэгорыя:Тэніс на летніх Алімпійскіх гульнях|2012]] 1jzkw2o4etovvrjhnkcicwnia4fzw6x Трыятлён на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году 0 130274 2674572 2319480 2026-06-17T20:31:00Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674572 wikitext text/x-wiki [[Файл:Triathlon pictogram.svg|150пкс|справа]] '''Спаборніцтвы па [[трыятлён]]е на [[Летнія Алімпійскія гульні 2012 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]]''' праходзілі 4 (жанчыны) і 7 (мужчыны) жніўня. Спаборніцтвы адбываліся ў [[Гайд Парк]]у ў [[Лёндан]]е. Былі разыграныя два камплекты мэдалёў: індывідуальныя ў мужчынаў і жанчын. == Узнагароды == [[Файл:Aerial view of Hyde Park.jpg|міні|Гайд Парк]] {| class="wikitable" |- align=center |width=180 bgcolor=efefef|'''Дысцыпліна''' |width=210 bgcolor=gold |'''Золата''' |width=210 bgcolor=silver|'''Срэбра''' |width=210 bgcolor=cc9966|'''Бронза''' |- | Мужчыны | {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Элістэр Браўнлі]] | {{Сьцяг Гішпаніі}} [[Франсіска Хавіер Гомэс Ноя]] | {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Джонатан Браўнлі]] |- | Жанчыны | {{Сьцяг Швайцарыі}} [[Ніколя Шпірыг]] | {{Сьцяг Швэцыі}} [[Ліза Нордэн]] | {{Сьцяг Аўстраліі}} [[Эрын Дэнзгэм]] |} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120909125056/http://www.london2012.com/triathlon/ Афіцыйны сайт] {{Накід:Спорт}} [[Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2012 году]] [[Катэгорыя:Трыятлён на летніх Алімпійскіх гульнях|2012]] 92zd7t7p94nmujec56hut94862slnxi Тэквандо на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году 0 130366 2674585 2319482 2026-06-17T21:41:32Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674585 wikitext text/x-wiki [[Файл:Taekwondo pictogram.svg|150пкс|справа]] '''Спаборніцтвы па [[тэквандо]] на [[Летнія Алімпійскія гульні 2012 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]]''' праходзілі з 8 па 11 жніўня. Спаборніцтвы адбываліся ў [[Выставачны цэнтар Лёндану|Выставачным цэнтры]] [[Лёндан]]у. Былі разыграныя 8 камплектаў мэдалёў. == Узнагароды == [[Файл:ExCel Exhibition Centre.jpg|міні|Выставачны цэнтар Лёндану]] {| class="wikitable" |- align=center |width=250 bgcolor=efefef|'''Дысцыпліна''' |width=200 bgcolor=gold |'''Золата''' |width=200 bgcolor=silver|'''Срэбра''' |width=200 bgcolor=cc9966|'''Бронза''' |- align=center !colspan="4"|Мужчыны |- | да 58 кг | {{Сьцяг Гішпаніі}} [[Хоэль Гансалес]] | {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Лі Дэ Хун]] | {{Сьцяг Расеі}} [[Аляксей Дзенісенка]]<br />{{Сьцяг Калюмбіі}} [[Оскар Муньнёс]] |- | да 68 кг | {{Сьцяг Турэччыны}} [[Сэрвэт Тазэгюл]] | {{Сьцяг Ірану}} [[Махамад Багеры Матамэд]] | {{Сьцяг ЗША}} [[Тэрэнс Джэнінгс]]<br />{{Сьцяг Аўганістану}} [[Рахула Нікпай]] |- | да 80 кг | {{Сьцяг Аргентыны}} [[Сэбастыян Крысманіч]] | {{Сьцяг Гішпаніі}} [[Нікаляс Гарсія]] | {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Лутала Мухамад]]<br />{{Сьцяг Італіі}} [[Маўра Сарміента]] |- | больш за 80 кг | {{Сьцяг Італіі}} [[Карлё Мальфэта]] | {{Сьцяг Габону}} [[Энтані Абамэ]] | {{Сьцяг Кубы}} [[Рабэліс Дэспэнь]]<br />{{Сьцяг Кітаю}} [[Лю Сяабо (тэквандыст)|Лю Сяабо]] |- align=center !colspan="4"|Жанчыны |- | да 49 кг | {{Сьцяг Кітаю}} [[Ву Джыню]] | {{Сьцяг Гішпаніі}} [[Брыгітэ Яге]] | {{Сьцяг Тайлянду}} [[Чанатып Санхам]]<br />{{Сьцяг Харватыі}} [[Люцыя Занінавіч]] |- | да 57 кг | {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Джэйд Джонз]] | {{Сьцяг Кітаю}} [[Ху Южу]] | {{Сьцяг Францыі}} [[Марлен Арнуа]]<br />{{Сьцяг Тайваня}} [[Цэнг Лі Чэнг]] |- | да 67 кг | {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Хванг К’юнг Сэн]] | {{Сьцяг Турэччыны}} [[Нур Татар]] | {{Сьцяг ЗША}} [[Пэйдж Макфэрсан]]<br />{{Сьцяг Нямеччыны}} [[Гэлена Фром]] |- | больш за 67 | {{Сьцяг Сэрбіі}} [[Міліца Мандыч]] | {{Сьцяг Францыі}} [[Ан-Каралін Граф]] | {{Сьцяг Расеі}} [[Анастасія Барышнікава]]<br />{{Сьцяг Мэксыкі}} [[Марыя Эсьпіноса]] |} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120909125013/http://www.london2012.com/taekwondo/ Афіцыйны сайт] [[Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2012 году]] [[Катэгорыя:Тэквандо на летніх Алімпійскіх гульнях|2012]] crsnrurc0dduwm8cxj8l1u6d29p63yz Хакей на траве на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году 0 130505 2674633 2319496 2026-06-18T05:45:46Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674633 wikitext text/x-wiki [[Файл:Field hockey pictogram.svg|150пкс|справа]] '''Турнір па [[хакей на траве|хакеі на траве]] на [[Летнія Алімпійскія гульні 2012 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]]''' праходзіў з 29 ліпеня па 11 жніўня. Усе гульні турніру адбываліся на «[[Рывэрбанк Арэна|Рывэрбанк Арэне]]». Былі разыграныя два камлекты мэдалёў, па адным у мужчынскім і ў жаночым турнірах. [[Файл:Riverbank Arena, 1 August 2012.jpg|міні|Рывэрбанк Арэна]] == Мужчынскі турнір == У паўфіналы выходзяць па дзьве найлепшыя каманды з кожнай групы. === Група A === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Аўстраліі}} [[Зборная Аўстраліі па хакеі на траве|Аўстралія]] |Г1 = 5|В1 = 3|Н1 = 2|П1 = 0|РМ1 = 23–5|А1 = 11|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Зборная Вялікабрытаніі па хакеі на траве|Вялікабрытанія]]|Г2 = 5|В2 = 2|Н2 = 3|П2 = 0|РМ2 = 14–8|А2 = 9|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Гішпаніі}} [[Зборная Гішпаніі па хакеі на траве|Гішпанія]] |Г3 = 5|В3 = 2|Н3 = 2|П3 = 1|РМ3 = 8–10|А3 = 8|Колер3 = #fcc |Каманда4 = {{Сьцяг Пакістану}} [[Зборная Пакістану па хакеі на траве|Пакістан]] |Г4 = 5|В4 = 2|Н4 = 1|П4 = 2|РМ4 = 9–16|А4 = 7|Колер4 = #fcc |Каманда5 = {{Сьцяг Аргентыны}} [[Зборная Аргентыны па хакеі на траве|Аргентына]] |Г5 = 5|В5 = 1|Н5 = 1|П5 = 3|РМ5 = 10–14|А5 = 4|Колер5 = #fcc |Каманда6 = {{Сьцяг ПАР}} [[Зборная ПАР па хакеі на траве|ПАР]] |Г6 = 5|В6 = 0|Н6 = 1|П6 = 4|РМ6 = 11–22|А6 = 1|Колер6 = #fcc }} === Група B === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Нідэрляндаў}} [[Зборная Нідэрляндаў па хакеі на траве|Нідэрлянды]] |Г1 = 5|В1 = 5|Н1 = 0|П1 = 0|РМ1 = 18–7|А1 = 15|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Нямеччыны}} [[Зборная Нямеччыны па хакеі на траве|Нямеччына]] |Г2 = 5|В2 = 3|Н2 = 1|П2 = 1|РМ2 = 14–11|А2 = 10|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Бэльгіі}} [[Зборная Бэльгіі па хакеі на траве|Бэльгія]] |Г3 = 5|В3 = 2|Н3 = 1|П3 = 2|РМ3 = 8–7|А3 = 7|Колер3 = #fcc |Каманда4 = {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Зборная Паўднёвай Карэі па хакеі на траве|Паўднёвая Карэя]]|Г4 = 5|В4 = 2|Н4 = 0|П4 = 3|РМ4 = 9–8|А4 = 6|Колер4 = #fcc |Каманда5 = {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Зборная Новай Зэляндыі па хакеі на траве|Новая Зэляндыя]] |Г5 = 5|В5 = 1|Н5 = 2|П5 = 2|РМ5 = 10–14|А5 = 5|Колер5 = #fcc |Каманда6 = {{Сьцяг Індыі}} [[Зборная Індыі па хакеі на траве|Індыя]] |Г6 = 5|В6 = 0|Н6 = 0|П6 = 5|РМ6 = 6–18|А6 = 0|Колер6 = #fcc }} === Мэдальны раўнд === {{Турнір4 <!--Дата. Месца/Каманда 1/Галы каманды 1/Каманда 2/Галы каманды 2--> <!--Паўфіналы--> |9 жніўня|{{Сьцяг Аўстраліі}} [[Зборная Аўстраліі па хакеі на траве|Аўстралія]]|2|'''{{Сьцяг Нямеччыны}} [[Зборная Нямеччыны па хакеі на траве|Нямеччына]]'''|'''4''' |9 жніўня|{{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Зборная Вялікабрытаніі па хакеі на траве|Вялікабрытанія]]|2|'''{{Сьцяг Нідэрляндаў}} [[Зборная Нідэрляндаў па хакеі на траве|Нідэрлянды]]'''|'''9''' <!--Фінал--> |11 жніўня|'''{{Сьцяг Нямеччыны}} [[Зборная Нямеччыны па хакеі на траве|Нямеччына]]'''|'''2''' {{Залаты мэдаль}}|{{Сьцяг Нідэрляндаў}} [[Зборная Нідэрляндаў па хакеі на траве|Нідэрлянды]]|1 {{Срэбны мэдаль}} <!--Матч за 3-е месца--> |11 жніўня|'''{{Сьцяг Аўстраліі}} [[Зборная Аўстраліі па хакеі на траве|Аўстралія]]'''|'''3''' {{Бронзавы мэдаль}}|{{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Зборная Вялікабрытаніі па хакеі на траве|Вялікабрытанія]]|1 |За3месца=так }} === За 5—12 месцы === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 50%;" ! ! Дата ! colspan="3" | Вынік |- | align=center | За 5—6 месцы | align=center | 11 жніўня | align=right | [[Зборная Гішпаніі па хакеі на траве|Гішпанія]] {{Сьцяг Гішпаніі}} ! 2:5 | {{Сьцяг Бэльгіі}} [[Зборная Бэльгіі па хакеі на траве|Бэльгія]] |- | align=center | За 7—8 месцы | align=center | 9 жніўня | align=right | [[Зборная Пакістану па хакеі на траве|Пакістан]] {{Сьцяг Пакістану}} ! 3:2 | {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Зборная Паўднёвай Карэі па хакеі на траве|Паўднёвая Карэя]] |- | align=center | За 9—10 месцы | align=center | 9 жніўня | align=right | [[Зборная Аргентыны па хакеі на траве|Аргентына]] {{Сьцяг Аргентыны}} ! 1:3 | {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Зборная Новай Зэляндыі па хакеі на траве|Новая Зэляндыя]] |- | align=center | За 11—12 месцы | align=center | 11 жніўня | align=right | [[Зборная ПАР па хакеі на траве|ПАР]] {{Сьцяг ПАР}} ! 3:2 | {{Сьцяг Індыі}} [[Зборная Індыі па хакеі на траве|Індыя]] |} == Жаночы турнір == У паўфіналы выходзяць па дзьве найлепшыя каманды з кожнай групы. === Група A === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Нідэрляндаў}} [[Жаночая зборная Нідэрляндаў па хакеі на траве|Нідэрлянды]] |Г1 = 5|В1 = 5|Н1 = 0|П1 = 0|РМ1 = 12–5|А1 = 15|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Жаночая зборная Вялікабрытаніі па хакеі на траве|Вялікабрытанія]] |Г2 = 5|В2 = 3|Н2 = 0|П2 = 2|РМ2 = 14–7|А2 = 9|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Кітаю}} [[Жаночая зборная Кітаю па хакеі на траве|Кітай]] |Г3 = 5|В3 = 2|Н3 = 1|П3 = 2|РМ3 = 6–3|А3 = 7|Колер3 = #fcc |Каманда4 = {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} [[Жаночая зборная Паўднёвай Карэі па хакеі на траве|Паўднёвая Карэя]]|Г4 = 5|В4 = 2|Н4 = 0|П4 = 3|РМ4 = 9–13|А4 = 6|Колер4 = #fcc |Каманда5 = {{Сьцяг Японіі}} [[Жаночая зборная Японіі па хакеі на траве|Японія]] |Г5 = 5|В5 = 1|Н5 = 1|П5 = 3|РМ5 = 3–9|А5 = 4|Колер5 = #fcc |Каманда6 = {{Сьцяг Бэльгіі}} [[Жаночая зборная Бэльгіі па хакеі на траве|Бэльгія]] |Г6 = 5|В6 = 0|Н6 = 2|П6 = 3|РМ6 = 2–10|А6 = 2|Колер6 = #fcc }} === Група B === {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Сьцяг Аргентыны}} [[Жаночая зборная Аргентыны па хакеі на траве|Аргентына]] |Г1 = 5|В1 = 3|Н1 = 1|П1 = 1|РМ1 = 12–4|А1 = 10|Колер1 = #cfc |Каманда2 = {{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Жаночая зборная Новай Зэляндыі па хакеі на траве|Новая Зэляндыя]]|Г2 = 5|В2 = 3|Н2 = 1|П2 = 1|РМ2 = 9–5|А2 = 10|Колер2 = #cfc |Каманда3 = {{Сьцяг Аўстраліі}} [[Жаночая зборная Аўстраліі па хакеі на траве|Аўстралія]] |Г3 = 5|В3 = 3|Н3 = 1|П3 = 1|РМ3 = 5–2|А3 = 10|Колер3 = #fcc |Каманда4 = {{Сьцяг Нямеччыны}} [[Жаночая зборная Нямеччыны па хакеі на траве|Нямеччына]] |Г4 = 5|В4 = 2|Н4 = 1|П4 = 2|РМ4 = 6–7|А4 = 7|Колер4 = #fcc |Каманда5 = {{Сьцяг ПАР}} [[Жаночая зборная ПАР па хакеі на траве|ПАР]] |Г5 = 5|В5 = 1|Н5 = 0|П5 = 4|РМ5 = 9–14|А5 = 3|Колер5 = #fcc |Каманда6 = {{Сьцяг ЗША}} [[Жаночая зборная ЗША па хакеі на траве|ЗША]] |Г6 = 5|В6 = 1|Н6 = 0|П6 = 4|РМ6 = 3–12|А6 = 3|Колер6 = #fcc }} === Мэдальны раўнд === {{Турнір4 <!--Дата. Месца/Каманда 1/Галы каманды 1/Каманда 2/Галы каманды 2--> <!--Паўфіналы--> |8 жніўня|'''{{Сьцяг Нідэрляндаў}} [[Жаночая зборная Нідэрляндаў па хакеі на траве|Нідэрлянды]]'''|'''2 (3)'''|{{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Жаночая зборная Новай Зэляндыі па хакеі на траве|Новая Зэляндыя]]|2 (1) |8 жніўня|{{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Жаночая зборная Вялікабрытаніі па хакеі на траве|Вялікабрытанія]]|1|'''{{Сьцяг Аргентыны}} [[Жаночая зборная Аргентыны па хакеі на траве|Аргентына]]'''|'''2''' <!--Фінал--> |10 жніўня|'''{{Сьцяг Нідэрляндаў}} [[Жаночая зборная Нідэрляндаў па хакеі на траве|Нідэрлянды]]'''|'''2''' {{Залаты мэдаль}}|{{Сьцяг Аргентыны}} [[Жаночая зборная Аргентыны па хакеі на траве|Аргентына]]|0 {{Срэбны мэдаль}} <!--Матч за 3-е месца--> |10 жніўня|{{Сьцяг Новай Зэляндыі}} [[Жаночая зборная Новай Зэляндыі па хакеі на траве|Новая Зэляндыя]]|1|'''{{Сьцяг Вялікабрытаніі}} [[Жаночая зборная Вялікабрытаніі па хакеі на траве|Вялікабрытанія]]'''|'''3''' {{Бронзавы мэдаль}} |За3месца=так }} === За 5—12 месцы === {| class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 50%;" ! ! Дата ! colspan="3" | Вынік |- | align=center | За 5—6 месцы | align=center | 10 жніўня | align=right | [[Жаночая зборная Кітаю па хакеі на траве|Кітай]] {{Сьцяг Кітаю}} ! 0:2 | {{Сьцяг Аўстраліі}} [[Жаночая зборная Аўстраліі па хакеі на траве|Аўстралія]] |- | align=center | За 7—8 месцы | align=center | 8 жніўня | align=right | [[Жаночая зборная Паўднёвай Карэі па хакеі на траве|Паўднёвая Карэя]] {{Сьцяг Паўднёвай Карэі}} ! 1:4 | {{Сьцяг Нямеччыны}} [[Жаночая зборная Нямеччыны па хакеі на траве|Нямеччына]] |- | align=center | За 9—10 месцы | align=center | 8 жніўня | align=right | [[Жаночая зборная Японіі па хакеі на траве|Японія]] {{Сьцяг Японіі}} ! 2:1 ([[авэртайм|д. ч.]]) | {{Сьцяг ПАР}} [[Жаночая зборная ПАР па хакеі на траве|ПАР]] |- | align=center | За 11—12 месцы | align=center | 10 жніўня | align=right | [[Жаночая зборная Бэльгіі па хакеі на траве|Бэльгія]] {{Сьцяг Бэльгіі}} ! 2:1 | {{Сьцяг ЗША}} [[Жаночая зборная ЗША па хакеі на траве|ЗША]] |} == Вонкавыя спасылкі == * [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20130228083701/http://www.london2012.com/hockey/ Афіцыйны сайт] [[Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2012 году]] [[Катэгорыя:Хакей на траве на летніх Алімпійскіх гульнях|2012]] axcf2m0ym4b3wxq4qe7a0jmblsaoucn Украінка (горад) 0 133817 2674601 2666892 2026-06-17T22:57:40Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674601 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Украінка |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Украінкі |Назва ўкраінскай мовай = Українка |Герб = Ukrainka_gerb.png |Сьцяг = Flags of Ukrainka.png |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = XV стагодзьдзе |Статус з = 1979 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Абухаўскі раён|Абухаўскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 5.91 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 15926 |Год падліку колькасьці = 2018 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2018/zb/06/zb_chnn2018pdf.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2018 року (PDF)]{{ref-uk}}</ref> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = [[украінцы]] — 77,8%<br />[[расейцы]] — 19,8%<br />[[беларусы]] — 0,9% |Год падліку нацыянальнага складу = 2001 |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 08720 |Тэлефонны код = +380-4572 |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 50 |Шырата хвілінаў = 9 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 45 |Даўгата сэкундаў = 7 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Украінка''' ({{мова-uk|Українка}}) — [[горад|места]] ў [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Плошча 5,91 км². Насельніцтва на 1 студзеня 2018 году — 15 926 чал. == Гісторыя == * XV ст.: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах. * 1979: атрымаў статус места. == Насельніцтва == === Колькасьць === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAAA;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small><ref>[https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}</ref> |-bgcolor="#EEEEEE" ! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2008 !! 2018 |- bgcolor="#FFFFFF" | align=center| 10 244 | align=center| 14 393 | align=center| 16 327 | align=center| 14 163 | align=center| 14 798 | align=center| 15 926 |} === Мова === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small><ref>[https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}</ref> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! беларуская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|71,18% | align=center|28,15% | align=center|0,24% |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} {{Кіеўская вобласьць}} [[Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласьці]] 6lvyv4bz5pe1lrc7s8sf0b5fzpatwy5 Чуднаў 0 134191 2674677 2667040 2026-06-18T10:22:14Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674677 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Чуднаў |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Чуднава |Арыгінальная назва = Чуднів |Герб = Cudnov-coat-of-arms.svg |Сьцяг = Chudniv prapor.png |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1416 |Статус з = 2012 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чуднаўскі раён|Чуднаўскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 10 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 5583 |Год падліку колькасьці = 2018 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2018/zb/06/zb_chnn2018pdf.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2018 року (PDF)]{{ref-uk}}</ref> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 13200 |Тэлефонны код = +380-4139 |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 50 |Шырата хвілінаў = 3 |Шырата сэкундаў = 10 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 5 |Даўгата сэкундаў = 49 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Чу́днаў''' ({{мова-uk|Чуднів}}) — [[горад|места]] ў [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Плошча 10 км². Насельніцтва 5583 чал. (1 студзеня 2018). == Гісторыя == * [[1416]]: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах. * [[2012]]: атрымаў статус места. == Насельніцтва == === Колькасьць === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAAA;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small><ref>[https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}</ref> |-bgcolor="#EEEEEE" ! 1897 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 2001 !! 2012 |- bgcolor="#FFFFFF" | align=center| 10 500 | align=center| 5903 | align=center| 6430 | align=center| 7390 | align=center| 6450 | align=center| 5782 |} === Мова === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small><ref>[https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}</ref> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|97.84% | align=center|1.88% |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Жытомірская вобласьць}} [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1416 годзе]] [[Катэгорыя:Чуднаў| ]] 8govdtckz767qhm96s2rr8jo4m1nu8l Хуст 0 134295 2674647 2667024 2026-06-18T07:18:27Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674647 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Хуст |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Хусту |Арыгінальная назва = Хуст |Герб = Hust gerb.png |Сьцяг = Khust prapor.png |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1090 |Статус з = 1946 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Закарпацкая вобласьць|Закарпацкая]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 8 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 28424 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2019/zb/06/zb_chnn2019.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2019 року (PDF]</ref> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 90400—90408 |Тэлефонны код = +380-3142 |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 48 |Шырата хвілінаў = 10 |Шырата сэкундаў = 27 |Даўгата градусаў = 23 |Даўгата хвілінаў = 17 |Даўгата сэкундаў = 23 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = |Лацінка=Chust}} '''Хуст''' ({{мова-uk|Хуст}}) — [[горад|места]] ў [[Закарпацкая вобласьць|Закарпацкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Плошча 8 км². Насельніцтва 29 тыс. чал. == Гісторыя == * [[1090]]: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах. * [[1946]]: атрымаў статус места. == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="48%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2019 |- bgcolor="#FFFFFF" | align=center| 20 902 | align=center| 23 810 | align=center| 27 522 | align=center| 31 287 | align=center| 29 080 | align=center| 28 424 |} === Мова === {| width="24%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! вугорская !! расейская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|90,22% | align=center|4,75% | align=center|4,09% |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine] {{ref-en}} * [http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Dialog/Saveshow.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{Недаступная спасылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-uk}} {{Commons}} {{Закарпацкая вобласьць}} [[Катэгорыя:Гарады Ўкраіны]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Закарпацкай вобласьці]] pneue5twa68pi6r1zuxxmpo34yzkx1x Хмельнік 0 134495 2674642 2667020 2026-06-18T06:52:16Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674642 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Хмельнік |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Хмельніку |Арыгінальная назва = Хмільник |Герб = Hmilnyk city gerb.png |Сьцяг = Flag of Khmilnyk.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1362 |Статус з = |Магдэбурскае права = 1448 |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віньніцкая вобласьць|Віньніцкая]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Хмельніцкі раён|Хмельніцкі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 20.5 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 27398 |Год падліку колькасьці = 2020 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року, Київ-2020 — Державний комітет статистики України]</ref> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = украінцы – 95.3%, расейцы – 2.9%,<br>палякі – 1.0% |Год падліку нацыянальнага складу = 2001 |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 22000—22007 |Тэлефонны код = +380-4338 |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = Khmelnik.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 49 |Шырата хвілінаў = 33 |Шырата сэкундаў = 25 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 57 |Даўгата сэкундаў = 26 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = <!--|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = Гарадзкі савет |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = Хмельніцкі--> |Лацінка=Chmelnik}} '''Хме́льнік''' ({{мова-uk|Хмільник}}) — [[горад|места]] ў [[Віньніцкая вобласьць|Віньніцкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Плошча 20,5 км². Насельніцтва {{лік|28270}} чал. (1 студзеня 2025). == Гісторыя == * 1362: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах. * 1448: магдэбурскае права. * 1448: атрымаў статус места. == Насельніцтва == === Колькасьць === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAAA;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| |-bgcolor="#EEEEEE" ! 1897 !! 1926 !! 1939 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2020 |- bgcolor="#FFFFFF" | align=center| 11 657 | align=center| 10 794 | align=center| 7513 | align=center| 13 288 | align=center| 18 490 | align=center| 23 793 | align=center| 29 702 | align=center| 27 898 | align=center| 27 398 |} === Мова === {| width="25%" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|97,12% | align=center|2,59% |} == Вядомыя жыхары == * [[Ігар Барысевіч]] — імуноляг, доктар мэдычных навук, прафэсар * [[Дзьмітры Дворкіс]] — палітык, дэпутат Вярхоўнай Рады Ўкраіны, гарадзкі галава Віньніцы == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-uk}}{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Віньніцкая вобласьць}} [[Катэгорыя:Гарады Ўкраіны]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Віньніцкай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIV стагодзьдзі]] p5xb8joophsy29htpa5t7025tm23oe3 Чыгірын 0 134563 2674679 2667042 2026-06-18T10:30:18Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674679 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Чыгірын |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Чыгірына |Арыгінальная назва = Чигирин |Герб = Coat of arms of Chyhyryn.png |Сьцяг = Flag of Chyhyryn.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = XVI ст. |Статус з = 1795 |Магдэбурскае права = 1592 |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Чаркаская вобласьць|Чаркаская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чыгірынскі раён|Чыгірынскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 14.12 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 8539 |Год падліку колькасьці = 2022 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://db.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2022/zb_Сhuselnist.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2022 року (PDF)]</ref> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Нацыянальны склад насельніцтва = [[украінцы]] — 92.6%<br>[[расейцы]] — 5.1%<br>[[цыганы]] — 1.0% |Год падліку нацыянальнага складу = 2001 |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 20900—20906 |Тэлефонны код = +380-4730 |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = View of Chyhyryn from Castle Hill.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 49 |Шырата хвілінаў = 4 |Шырата сэкундаў = 38 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 6 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = |Лацінка=Čyhiryn}} '''Чыгіры́н''' ({{мова-uk|Чигирин}}) — [[горад|места]] ў [[Чаркаская вобласьць|Чаркаскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Плошча 14,12 км². Насельніцтва 8539 чал. (1 студзеня 2022). == Гісторыя == * XVI ст.: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах. * 1592: магдэбурскае права. * 1795: атрымаў статус места. == Насельніцтва == === Колькасьць === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAAA;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#EEEEEE" ! 1897 !! 1923 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2019 |- bgcolor="#FFFFFF" | align=center| 9872 | align=center| 7362 | align=center| 8612 | align=center| 10 534 | align=center| 12 038 | align=center| 12 853 | align=center| 11 960 | align=center| 8658 |} === Мова === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! цыганская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|93,14% | align=center|5,37% | align=center|1,11% |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Чаркаская вобласьць}} [[Катэгорыя:Гарады Ўкраіны]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Чаркаскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] hmukq9ut251z4aj9zd7umzm6c7ouzor Чак Норыс 0 134611 2674659 2662398 2026-06-18T09:22:02Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674659 wikitext text/x-wiki {{Кінэматаграфіст |Імя = Чак Норыс |Імя (арыгінал) = {{мова-en|Chuck Norris}} |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэньні = Карлас Рэй Норыс |Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|10|3|1940|1}} |Месца нараджэньня = [[Раян (Аклагома)|Раян]], {{Нп|Джэфэрсан (акруга, Аклагома)|Джэфэрсан||Jefferson County, Oklahoma}}, [[Аклагома]], [[ЗША]] |Прафэсія = |Гады актыўнасьці = 1969 — цяпер |Напрамак = |Узнагароды = |imdb_id = 0001569 |Сайт = [http://www.chucknorris.com/ www.chucknorris.com] }} '''Чак Но́рыс''' ({{мова-en|Chuck Norris}}, сапраўднае імя — '''Карлас Рэй Норыс-малодшы''', {{мова-en|Carlos Ray Norris Jr.}}; 10 сакавіка 1940, [[Раян (Аклагома)|Раян]], [[Аклагома]] — 19 сакавіка 2026 году) — амэрыканскі кінаактор і майстар [[Адзінаборства|баявых мастацтваў]], які атрымаў вядомасьць выкананьнем галоўных роляў у [[Баявік|фільмах-баевікох]] ягонага брата [[Ааран Норыс|Аарана Норыса]]. == Біяґрафія == Карлас Рэй Норыс-малодшы нарадзіўся 10 сакавіка 1940 году ў маленькім мястэчцы [[Раян (Аклагома)|Раян]], штат [[Аклагома]]. Бацька Норыса — [[аўтамэханік]], вядомы сваёй прыхільнасьцю да алькаголю. Дзед Чака быў чыстакроўным [[ірляндцы|ірляндцам]], а маці адбывалася зь індзейцаў [[чэрокі]]. Самыя запамінальныя ўражаньні дзяцінаства для хлопчыка былі патрэба, адсутнасьць пастаяннага месца жыхарства, паўжабрацкае жыцьцё ў прычэпе з маці й двума малодшымі братамі, а затым развод бацькоў і новы глава сям’і. Норыс успамінае, што менавіта айчым Джордж Найт прышчапіў яму неадольную й палкую любоў да [[спорт]]у. Ужо пасталеўшы, у вольны час падзарабляў грузчыкам. Марыў стаць паліцыянтам. Дзеля ажыцьцяўленьня гэтае мары ён адразу пасьля заканчэньня школы запісваецца ў шэрагі ваенна-паветраных сілаў і ў 1959 годзе быў накіраваны ў [[Паўднёвая Карэя|Паўднёвую Карэю]]. Менавіта на ваеннай базе яго сталі зваць Чакам. Да таго часу ён ужо быў жанаты са сваёй аднакласьніцай Дзіянай Голечак. Служба, паводле яго словаў, была неймаверна сумнай, таму ён і заняўся спортам, а менавіта: запісаўся ў клюб дзюдо, а затым у ґрупу [[Тансудо]]. Праз тры гады, да моманта выхаду з шэрагаў арміі, ён ужо быў уладальнікам чорнага пояса. [[Файл:Chuck Norris (1976).jpg|міні|зьлева|Чак Норыс, інструктар каратэ ў 1976 годзе]] У 1963 годзе Чак Норыс адчыняе першую школу каратэ, праз год — другую, а ў 1965 годзе ён адправіўся на Лос-Анджэлесскі чэмпіянат усіх зоркаў і стаў пераможцам. У 1968 годзе адчыняе сетку школаў каратэ (за ўсё іх налічвалася 32). У тым ж годзе ён становіцца чэмпіёнам сьвету па [[каратэ]] ў паўцяжкай вазе й захоўвае гэтае званьне на працягу сямі гадоў. [[Файл:Chuck Norris Hollywood Star.jpg|значак|справа|275пкс|[[Галівудзкая алея славы]]]] Сваю кар’еру ў сьвеце кіно Чак пачаў з дапамогаю знакамітака, у будучыні, актора [[Макўін, Стыў|Стыва Макўіна]], якому, у свой час, Норыс даваў урокі каратэ ва ўласнай школе. Ён і прывёў Норыса на здымачную пляцоўку. Першая яго адносна сур’ёзная роля была сыграная ў фільме з [[Брус Лі|Брусам Лі]] — «Шлях цмока». Здымацца ў кіно Норысу спадабалася. Але пасьля эфэктыўнага дэбюта ён атрымаў толькі адну прапанову са сьвету кіно — згуляў у другагатунковым ганконскім баявіку «[[Разьня ў Сан-Францыска]]». Норысу зноў дасталася роля нядобрага чалавека, а сам фільм быў настолькі няўдалым, што яго не выпускалі на экраны ЗША ажно да 1981 году. Пагутарыўшы з акторамі-прафэсіяналамі, Чак зразумеў, насколькі цяжкае акторскае майстэрства; убачыў, што акторства — гэта ня проста паказ прыёмаў, удараў перад камэрай, што ўсё нашмат складаней. Цяпер ён вырашыў вучыцца «на актора» ў сапраўдных прафэсіяналаў. Яго настаўнікам у актроскай клясе стала [[Эстэла Гарман]]. 34-гадовы каратыст быў самым старэйшым вучнем. Пэрыяд вучобы шмат чаму яго навучыў: ён стаў нашмат раскаваней перад камэрай, навучыўся правільнай дыкцыі. У 1977 годзе ён вярнуўся ў кіно, згуляў ролю ў баявіку «Выклік! (Breaker! Breaker!)» і неўзабаве стаў зоркай фільмаў фірмы [[Cannon Pictures]]. У пачатку 1990-х гэтая фірма згалела, але Чак працягваў здымацца. У 1993 годзе тэлеканал [[CBS]] прапанаваў яму сыграць ролю тэхаскага рэйнджара Ўокера, і актор пагадзіўся. Ён таксама здымаўся ў фільмах «[[Кодэкс маўчаньня]]», «[[Уварваньне ў ЗША]]», «[[Зьніклыя бязь вестак]]». Пасьля 30 гадоў сумеснага жыцьця зь Дзіянай, Норыс разводзіцца й затым ажэніцца з Монікай Гол — дзяўчынай 25 гадоў, яна жыве ў [[Лос-Анджэлес]]е, займаецца дызайнам інтэр’ераў. Норыс — узорны бацька. Ён падтрымлівае сяброўскія стасункі са сваімі дарослымі сынамі. Брат Чака — [[Ааран Норыс]] — рэжысэр сярэдняй рукі, больш вядомы брат часам дазваляе сабе здымацца ў яго фільмах. Чак Норыс стаў стваральнікам вялікае колькасьці тэлевізыйных шоў, акрамя гэтага ён выдае свой часопіс, напісаў 7 книгаў. Чак таксама займаўся бразыльскім [[джыў-джыцу]]. Першы дан па бразыльскім джыў-джыцу, восьмы дан (майстар, за ўсё 9 данаў) па тэквандо, дзясяты дан па шыта-лю каратэ-до, дзясяты дан па [[Тансудо]].<ref>[https://web.archive.org/web/20120421033755/http://www.graciesd.com/famous-jiu-jitsu-students.html Celebrities who learn Jiu-Jitsu]</ref> == Палітыка == Удзельнічаючы ў шоў на радыё «Ґлэн Бэк», Чак Норыс зявіў, што жыхары [[Тэхас]]а цалкам могуць прэтэндаваць на стварэньне незалежнае дзяржавы на тэрыторыі штата. Паводле меркаваньня Норыса, пасьля таго, як амэрыканскі ўрад падвёў іх, справакаваўшы ў краіне эканамічны заняпад, Тэхас можа прэтэндаваць на самавызначэньне. Актор упэўнены, што ён змог бы стаць ідэяльным кандыдатам на пост прэзыдэнта новага дзяржаўнага ўтварэньня, паколькі: «''патрэба ў гэтым можа праявіцца нашмат хутчэй, чым мы зараз думаем.''».<ref>[https://web.archive.org/web/20090419223809/http://www.internovosti.ru/text/?id=16774 www.internovosti.ru]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20130719144306/http://news2.ru/story/158805/ News2.ru] ([https://web.archive.org/web/20121122102923/http://www.examiner.com/article/chuck-norris-claims-thousands-of-right-wing-cell-groups-exist-and-will-rebel-against-u-s-government оригинал])</ref> Чак Норыс стаў адным зь першых у ліку зоркаў [[шоў-бізнэс]]у, якія падтрымалі забарону на аднаполыя шлюбы ў Каліфорніі. Актор выкрыў ґей-актывістаў у падмене [[дэмакратыя|дэмакратыі]] палітыкай падвойных стандартаў: прыхільнікі аднаполых шлюбаў адкрыта крытыкавалі [[Мармоны|Царкву Ісуса Хрыста Сьвятых апошніх дзён]], але пры гэтым пазьбягалі крытыкаваць [[Афраамэрыканцы|афраамэрыканцаў]], якія, ў большасьці, галасавалі '''за''' ўвядзеньне забароны.<ref>{{Спасылка|url=http://townhall.com/columnists/chucknorris/2008/11/18/if_democracy_doesnt_work,_try_anarchy/page/full/|загаловак = If Democracy Doesn't Work, Try Anarchy|аўтар=Chuck Norris|дата=2008-11-18|выдавец=Townhall}}{{ref-en}}</ref> == Факты аб Чаку Норысе == Чак Норыс стаў папулярны й у сеціве. Фанаты Чака Норыса й проста асобы, якія ведаюць аб існаваньні актора, напісалі інтэрнэт-жарты ў блоґах і на форумах пад назвай «Факты аб Чаку Норысе». == Фільмаґрафія == * 1968 — [[Аварыйная каманда]] / The Wrecking Crew … Целаахоўнік у доме 7 задавальненьняў * 1972 — [[Дарога цмока]] / Return of the Dragon (Way of the Dragon) … Кольт * 1973 — [[Настаўнік-студэнт]] / The Student Teachers … Інструктар па каратэ * 1974 — [[Разьня ў Сан-Францыска]] (Забойства ў Сан-Францыска) / Slaughter in San Francisco … Чак Слотэр/Чак Норыс * 1977 — [[Выклік!]] / Breaker! Breaker! (1977) … Джон Дэвід Даўс * 1978 — [[Добрыя хлопцы ходзяць у чорным]] / Good Guys Wear Black … Джон Букер * 1979 — [[Сіла адзіночкі]] / A Force of One … Мэт Лоґан * 1980 — [[Актаґон]] … Скот Джэймз * 1981 — [[Вока за вока]] / An Eye for an Eye … Шон Кейн * 1982 — [[Маўклівы гнеў]] / Silent Rage … Шэрыф Дэн Стывэнз * 1982 — [[Вымушаная помста]] / Forced Vengeance … Джош Рэндэл * 1983 — [[Самотны воўк Макўэйд]] / Lone Wolf McQuade … Джэй Джэй Макўэйд * 1984 — [[Зьніклыя бязь вестак]] / Missing in Action … Джэймз Брэдак * 1985 — [[Зьніклыя бязь вестак 2: Пачатак]] / Missing in Action 2: The Beginning … Джэймз Брэдак * 1985 — [[Уварваньне ў ЗША]] / Invasion U.S.A. … Мэт Гантэр * 1985 — [[Кодэкс маўчаньня]] / Code of Silence … Эдзі * 1986 — [[Той, хто йдзе ў агні]] / Firewalker … Макс Доніґэн * 1986 — [[Атрад «Дэльта»]] / The Delta Force … Скот Макой * 1988 — [[Брэдак: Зьніклыя безь весткаў 3]] … Джэймз Брэдак * 1988 — [[Герой і жах]] / Hero and the Terror … Дэні * 1990 — [[Атрад «Дэльта» 2]] / Delta Force 2 … Скот Макой * 1991 — [[Аґент]] / The Hitman … Кліф Ґарэт/Дэні Ґроґен * 1992 — [[Парны ўдар]] / Sidekicks … Чак Норыс * 1993—2001 — [[Ўокер, тэхаскі рэйнджар]] / Walker, Texas Ranger … Кордэл Ўокер * 1993 — [[Пасланец пекла]] (Спараджэньне пекла) / Hellbound … Фрэнк Шатэр * 1995 — [[Супэрсышчык]] (Супэрсабака) / Top Dog … Джэйк Ўайлдэр * 1996 — [[Лясны вой]] / Forest Warrior … Лясной воін/Макена * 1998 — [[Вайна Лоґана]] / Logan’s War: Bound by Honor … Джэк Фэлан * 1999 — [[Сыны грома]] / Sons of Thunder … Рэйнджар Кордэл Ўокер * 2000 — [[Кітайскі гарадавы]] (2 сэзон 16 сэрыя) / Martial Law … Кордэл Ўокер * 2000 — [[Чалавек прэзыдэнта]] / The President’s Man … Джошуа Макорд * 2002 — [[Чалавек прэзыдэнта: Лінія на пяску]] / The President’s Man: A Line in the Sand … Джошуа Макорд * 2003 — [[Мясьціна д’ябла]] (Тэхаскі д’ябал) / Bells of Innocence … Мэт’ю * 2005 — [[Ўокер, тэхаскі рэйнджар: Выпрабаваньне агнём]] / Walker Texas Ranger: Trial by fire … Рэйнджар Кордэл Ўокер * 2005 — [[Цені мінулага]] / The Cutter … Джон Шэфэрд * 2012 — [[Нястрыманыя 2]] / The Expendables 2 … Букер * 2013 — [[Першы стрэл]] / The Novice … Эдгар == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20110208162652/http://www.chucknorris.com/ Афіцыйная бачына]{{ref-en}} * {{facebook|officialchucknorrispage|Чак Норыс}} {{ref-en}} * {{twitter|chucknorris|Чак Норыс}} {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20070512120301/http://www.chucknorrisfacts.com/ Факты аб Чацы Норысе]{{ref-en}} * [http://imdb.com/name/nm0001569/ Чак Норыс]{{ref-en}} на сайце [[Internet Movie Database]] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Норыс, Чак}} [[Катэгорыя:Акторы ЗША]] 47zxzeebao1logdbirzkfwtanzpre97 Хутар-Міхайлаўскі 0 134913 2674648 2667025 2026-06-18T07:18:49Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674648 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дружба}} {{Населены пункт/Украіна |Назва = Хутар-Міхайлаўскі |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Хутара-Міхайлаўскага |Няпэўная назва = |Назва на мове краіны = Дружба |Герб = Druzhba gerb.png |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = XVII стагодзьдзе |Першыя згадкі = |Статус з = 1962 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Сумская вобласьць|Сумская]] |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 4654 |Год падліку колькасьці = 2020 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року, Київ-2020 — Державний комітет статистики України]{{ref-uk}}</ref> |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = [[украінцы]] — 85.51%<br />[[расейцы]] — 12.06%<br />[[цыганы]] — 1.30% |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = +380-5456 |Паштовы індэкс = 41220—41222 |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 52 |Шырата хвілінаў = 2 |Шырата сэкундаў = 55 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 33 |Даўгата хвілінаў = 56 |Даўгата сэкундаў = 35 |Назва мапы = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = |Колер = {{Колер|Украіна}} |Назва ўкраінскай мовай=Хутір-Михайлівський}} '''Хутар-Міхайлаўскі''' ({{мова-uk|Хутір-Михайлівський}}) — [[горад|места]] ў [[Сумская вобласьць|Сумской вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Насельніцтва 2500 чал. (2024). == Гісторыя == * XVII ст.: дата заснаваньня. * 1962: атрымаў статус места. == Насельніцтва == === Колькасьць === {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAAA;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва |-bgcolor="#EEEEEE" ! 1926 !! 1939 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2020 |- bgcolor="#FFFFFF" | align=center| 2828 | align=center| 5371 | align=center| 9623 | align=center| 9714 | align=center| 8384 | align=center| 7459 | align=center| 5726 | align=center| 4654 |} === Мова === {| width="25%" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейска !! цыганская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|56,96% | align=center|41,43% | align=center|1,18% |} == Крыніцы == {{Зноскі}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Сумская вобласьць}} [[Катэгорыя:Гарады Сумской вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] je6ozr1ha84lz8ym2xubcqsi4ndw0q0 Украінскі дэмакратычны альянс за рэформы 0 136324 2674603 2358545 2026-06-17T23:08:36Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674603 wikitext text/x-wiki {{Партыя | назва = Украінскі дэмакратычны альянс за рэформы | тып = партыя | лягатып = Logo of the Ukrainian Democratic Alliance for Reform (2020).svg | подпіс = | памер = | лідэр = [[Віталь Клічко]] | заснаваная = [[14 сакавіка]] [[2005]]/[[24 красавіка]] [[2010]] | штаб-кватэра = м.Кіеў, вул. Грушэўскага, 3 | супрацоўніцтва = | ідэалёгія = сацыяльны [[лібэралізм]], права-цэнтрызм | колькасьць = | назва парлямэнту = [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўная Рада]] | дэпутатаў у парлямэнце = {{Партыя месца|42|450|hex=#FF4F00}} | назва мясцовых саветаў = | дэпутатаў у мясцовых саветах = | орган партыйнага друку = | дэвіз = | сайт = [http://klichko.org/ klichko.org]{{ref-uk}} }} '''Украінскі дэмакратычны альянс за рэформы, УДАР''' ({{мова-uk|Український Демократичний Альянс за Реформи, УДАР}}) — палітычная партыя ва [[Украіна|Украіне]]. Лідэр партыі — [[Віталь Клічко]]. == Ідэалёгія == == Удзел у выбарах == На [[Выбары ў Вярхоўную Раду Ўкраіны (2012)|выбарах 2012]] году сьпіс партыі падтрымала 2 847 979 выбарцаў, або 13,96% (трэцяе месца)<ref>[https://web.archive.org/web/20121127194105/http://www.cvk.gov.ua/pls/vnd2012/wp039?PT001F01=900 Відомості про підрахунок голосів виборців в межах одномандатних виборчих округів]{{ref-uk}}</ref> Па сьпісу «УДАР» атрымаў 34 мандаты ў [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўнай Радзе]]. Яшчэ 6 прадстаўнікоў партыі атрымалі месца ў парлямэнце празь перамогі ў мажарытарных акругах. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://klichko.org/ Афіцыйная старонка] {{Партыі Ўкраіны}} {{Накід:Украінская палітыка}} [[Катэгорыя:Палітычныя партыі Ўкраіны]] pd10wzwmga6asdktix0p8csnxe3cn4l Урал Екацярынбург 0 136926 2674618 2616545 2026-06-18T01:24:53Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674618 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Урал |Лягатып = FC Ural Yekaterinburg.svg |Горад = [[Екацярынбург]], [[Расея]] |Стадыён = [[Цэнтральны стадыён (Екацярынбург)|Цэнтральны]] |Умяшчальнасьць = 27 000 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Расеі|УралЕкацярЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Расеі|УралЕкацярСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Расеі|УралЕкацяр}} |Прыналежнасьць = Расейскія |pattern_la1 =_ural1617h |pattern_b1 =_ural1617h |pattern_ra1 =_ural1617h |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 =FF6000 |body1 =FF6000 |rightarm1 =FF6000 |shorts1 =FF6000 |socks1 =FF6000 |pattern_la2 =_novara1617a |pattern_b2 =_novara1617a |pattern_ra2 =_novara1617a |pattern_sh2 =_dumbarton1617h |pattern_so2 = |leftarm2 =FFFFFF |body2 =FFFFFF |rightarm2 =FFFFFF |shorts2 =FFFFFF |socks2 =FFFFFF |pattern_la3 =_novara1617t |pattern_b3 =_novara1617t |pattern_ra3 =_novara1617t |pattern_sh3 =_ural1617a |pattern_so3 = |leftarm3 =000000 |body3 =000000 |rightarm3 =000000 |shorts3 =000000 |socks3 =000000 }} «'''Урал'''» ({{мова-ru|Урал}}) — расейскі футбольны клюб з гораду [[Екацярынбург]]. Заснаваны ў 1930 годзе. Адзін з найстарэйшых футбольных клюбаў Расеі, які мае гісторыю з моманту заснаваньня каманды «Машынабудаўнік» пры [[Уральскі завод цяжкага машынабудаваньня|Ўральскім заводзе цяжкага машынабудаваньня]], затым неаднаразова зьмяняў сваю назву. == Гісторыя == Датай заснаваньня клюбу лічыцца 1930 год, аднак згодна з публікацыямі «Ўральскага працоўнага» вынікае, што ўралмашбудаўнікі стварылі першую футбольную каманду яшчэ ў 1927 годзе, калі толькі ўзводзіліся корпусы будучага заводу. Тады ж каманда дэбютавала ў восеньскім першынстве [[Екацярынбург|Сьвярдлоўску]] пад назвай «Машынабудаўнік». Дэбют каманды ў турнірах СССР адбыўся на [[Кубак СССР па футболе 1938 году|Кубку СССР па футболе 1938 году]]. Тады клюб вылецеў на стадыі 1/128 фіналу, атрымаўшы паразу паводле сумы двух матчаў краснаўральскай камандзе «Калярмэт». Дэбют у [[чэмпіянат СССР па футболе|чэмпіянаце СССР]] датуецца 1947 годам. У гэтым сэзоне сьвярдлоўскі клюб «Авангард» заняў у другой групе 9 месца з 10 магчымых. Каманда працягвала ўдзельнічаць у другой групе чэмпіянату СССР, прапусціўшы з прычыны рэзкага скарачэньня колькасьці камандаў у розыгрышы сэзоны 1950, 1951 і 1952 гадоў. У сэзоне 1953 году адбылося вяртаньне клюбу ў першынство краіны. Пачынаючы з гэтага часу, каманда пачала прагрэсаваць і з кожным сэзонам набліжацца да найвышэйшай прыступкі лігі. У 1959 годзе «Машынабудаўнік» заняў другое месца ў 6 зоне клясы «Б». Праз два гады ён атрымаў канчатковую назву «Ўралмаш» і паўтарыў посьпех, а ў сэзоне 1962 году каманда заняла першае месца ў сваёй зоне. У фінале «Уралмаш» заняў трэцяе месца, што не дазволіла клюбу прайсьці на павышэньне ў клясе. Аднак у 1963 годзе [[Фэдэрацыя футболу СССР]] прыняла рашэньне павялічыць лік камандаў клясы «А» да 38, падзяліўшы клясу на дзьве групы. Дадзенае рашэньне спрыяла выхаду клюбу ў другую групу клясы «А». У другой групе клясы «А» каманда правяла шэсьць сэзонаў, завяршыўшы сэзон 1968 году на першым месцы. Сэзон 1969 году клюб правёў у [[вышэйшая ліга чэмпіянату СССР па футболе|вышэйшай лізе чэмпіянату СССР]], аднак заняўшы апошні радок, зноўку вярнуўся ў дывізіён ніжэй. Гэта быў першы і апошні ўдзел сьвярдлоўскага клюбу ў элітным савецкім футбольным дывізіёне. У далейшым клюб выступаў у другім і трэцім дывізіёнах савецкага першынства. У 1976 годзе быў зафіксаваны адзін з рэкордаў выніковасьці ў гісторыі «Ўралмашу». У рамках [[другая ліга чэмпіянату СССР па футболе|другой лігі]] СССР чыцінскі «[[Лякаматыў Чыта|Лякаматыў]]» прыехаў у Сьвярдлоўск, маючы ў сваім складзе толькі 10 футбалістаў. Матч скончыўся перамогай футбалістаў Сьвярдлоўска зь лікам 9:0. Пасьля распаду СССР клюбу выдалася магчымасьць выступаць у [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Расеі па футболе|вышэйшай лізе чэмпіянату Расеі]]. У ёй «Уралмаш» правёў пяць сэзонаў з 1992 па 1996 гады, а найлепшым дасягненьнем за гэты час было восьмае месца ў 1993 і 1995 гадох. У 1996 годзе клюб страціў магчымасьць выступаць у эліце і апусьціўся ў першую лігу. На наступны сэзон клюб апусьціўся яшчэ ніжэй — у другую лігу. == Склад == : ''Актуальны на 6 красавіка 2025 году''<ref>{{Спасылка|url=https://fc-ural.ru/glavnaya-komanda/igroki|загаловак=Игроки|выдавец=Футбольный клуб «Урал»|дата=6 красавіка 2025|мова=ru}}</ref> {{Склад}} {{Гулец|2|{{Сьцяг Харватыі}}|Аб|Сыльвіе Бэгіч||1993}} {{Гулец|4|{{Сьцяг Расеі}}|Аб|[[Станіслаў Бясьсьмертны]]|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Дынама Масква (футбольны клюб)|Дынама Масква]]||2004}} {{Гулец|5|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Андрэй Ягорычаў||1993}} {{Гулец|8|{{Сьцяг Харватыі}}|ПА|Даніел Мішкіч||1993}} {{Гулец|9|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Данііл Кузьняцоў||2003}} {{Гулец|14|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Юры Жалязноў||2002}}{{Гулец|15|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Ільля Ішкоў||2005}} {{Гулец|16|{{Сьцяг Бразыліі}}|Аб|Італу||2002}} {{Гулец|17|{{Сьцяг Харватыі}}|Нап|Марцін Секуліч||1999}} {{Гулец|18|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Мікіта Марозаў||2006}} {{Гулец|20|{{Сьцяг Расеі}}|Нап|Яўген Маркаў||1994}} {{Гулец|22|{{Сьцяг Расеі}}|Аб|Мінгіян Бявееў||1995}} {{Гулец|24|{{Сьцяг Беларусі}}|Аб|[[Ягор Філіпенка]]||1988}} {{Гулец|27|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Іван Чудзін||1990}} {{Падзел складу}} {{Гулец|37|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Віталь Бондараў||2007}} {{Гулец|42|{{Сьцяг Расеі}}|Аб|Ягор Мосін||2003}} {{Гулец|44|{{Сьцяг Беларусі}}|Аб|[[Уладзіслаў Малькевіч]]||1999}} {{Гулец|43|{{Сьцяг Расеі}}|Аб|Цімафей Маргасаў||1992}} {{Гулец|46|{{Сьцяг Расеі}}|Аб|Арцём Мамін||1997}} {{Гулец|50|{{Сьцяг Расеі}}|Нап|Максім Воранаў||2007}} {{Гулец|55|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Цімур Аюпаў||1993}} {{Гулец1|57|Q21152678|Бр|}} {{Гулец|71|{{Сьцяг Расеі}}|Бр|Аляксей Мамін||1999}} {{Гулец|75|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Фаніль Сунгатулін||2001}} {{Гулец|77|{{Сьцяг Беларусі}}|Бр|[[Дзяніс Шчарбіцкі]]||1996}} {{Гулец|86|{{Сьцяг Расеі}}|Бр|Іван Кузьняцоў||2005}} {{Гулец|94|{{Сьцяг Расеі}}|ПА|Дзьмітры Кучугура||2004}} {{Канец складу}} == Галоўныя трэнэры == * [[Аляксандар Тарханаў]] (2013—2015) * [[Віктар Ганчарэнка]] (2015) * [[Вадзім Скрыпчанка]] (2015—2016)<ref>[http://www.football.by/news/75947.html Вадим Скрипченко назначен главным тренером «Урала»]{{Ref-ru}}</ref> * [[Аляксандар Тарханаў]] (2016—2018) == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20201217192943/http://fc-ural.ru/ Афіцыйны сайт] {{Першая ліга чэмпіянату Расеі па футболе}} [[Катэгорыя:Екацярынбург]] tfxn1rir3pse5w22clufjpwz17dlzvq Зборная Ірану па футболе 0 147938 2674646 2673122 2026-06-18T07:03:02Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2674646 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Іран |Лягатып = |Фэдэрацыя = [[Футбольная фэдэрацыя Ірану]] |Канфэдэрацыя = [[АФК]] |Трэнэр = |Капітан = |Найбольш гульняў = [[Джавад Нэкунам]] (151) |Найбольш пасьпяховы гулец = [[Алі Даеі]] (109) |Першая гульня = {{Футбол Аўганістан|няма}} 0:0 Іран<br />([[Кабул]], [[Аўганістан]]; 25 жніўня 1941) |Перамога = Іран 19:0 {{Футбол Гуам|няма}}<br />([[Тэбрыз]], [[Іран]]; 24 лістапада 2000) |Параза = {{Футбол Рэспубліка Карэя|няма}} 5:0 Іран<br />([[Токіё]], [[Японія]]; 28 траўня 1958)<br />{{Футбол Турэччына|няма}} 6:1 Іран<br />([[Стамбул]], [[Турэччына]]; 28 траўня 1950) |Удзелаў у ЧС = 5 |Першы ЧС = 1978 |Дасягненьні ў ЧС = 1 раўнд |Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак Азіі па футболе|Кубак Азіі]] |Удзелаў у ЧР = 14 |Першы ЧР = [[Кубак Азіі па футболе 1968 году|1968]] |Дасягненьні ў ЧР = Пераможца ([[Кубак Азіі па футболе 1968 году|1968]], [[Кубак Азіі па футболе 1972 году|1972]], [[Кубак Азіі па футболе 1976 году|1976]]) | pattern_la1 = _irn26h | pattern_b1 = _irn26h | pattern_ra1 = _irn26h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = EC0000 | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _irn26a | pattern_b2 = _irn26a | pattern_ra2 = _irn26a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = EC0000 | body2 = EC0000 | rightarm2 = EC0000 | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 }} '''Зборная Ірану па футболе''' — прадстаўляе [[Іран]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Футбольная фэдэрацыя Ірану]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20170807234254/http://www.ffiri.ir/ Афіцыйны сайт Футбольнай фэдэрацыі Ірану] {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Ірану на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Іран}}; |Іран на ЧС-2014 |Іран на ЧС-2018 }} {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Ірану на [[Кубак Азіі па футболе|Кубках Азіі]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Іран}}; |Іран на АФК КА-2015 }} {{Азіяцкія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Зборная Ірану па футболе| ]] kt511qao72e3g2m1bnccniy0jppnyc3 Чарнагорская мова 0 148001 2674668 2658329 2026-06-18T09:46:44Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674668 wikitext text/x-wiki {{Інфармацыя пра мову |Назва мовы = Чарнагорская мова |Назва мовы ў арыгінале = crnogorski jezik, црногорски језик |Краіны ўжываньня = [[Чарнагорыя|Чарнагорыі]] |Рэгіён = [[Балканы]] |Клясыфікацыя = [[Індаэўрапейскія мовы]] * [[Балта-славянскія мовы]] ** [[Славянскія мовы]] *** [[Паўднёваславянскія мовы]] **** Заходняя падгрупа ***** '''Чарнагорская мова''' |Афіцыйная мова ў = [[Чарнагорыя|Чарнагорыі]] |Дапаможная мова ў = грамадзе Малі-Іджаш, [[Ваяводзіна]], [[Сэрбія]] |Рэгулюецца = |Код па ISO 639-1 = |Код па ISO 639-2(B) = cnr<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?code_ID=515| копія = | дата копіі = | загаловак = Alpha-3 Code Search Result - Codes for the representation of names of languages| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Бібліятэка Кангрэсу ЗША|Library of Congress]]| дата доступу = 1 студзеня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref> |Код па ISO 639-2(T) = |Код па SIL = cnr<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://iso639-3.sil.org/code/cnr| копія = | дата копіі = | загаловак = ISO 639-3| фармат = | назва праекту = | выдавец = SIL International| дата доступу = 1 студзеня 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref> |Выява = MontenegroLanguage2011.PNG |Подпіс да выявы = Мова большасьці па муніцыпалітэтах Чарнагорыі {{Легенда|#EE0000|чарнагорская мова}}{{Легенда|#1C86EE|[[сэрбская мова]]}}{{легенда|#9ACD32|[[альбанская мова]]}}{{легенда|#2E8B57|[[басьнійская мова]]}} |Шырыня выявы = 250 пкс }} '''Чарнаго́рская мо́ва''' (саманазва: ''crnogorski jezik'', ''црногорски језик'') — [[паўднёваславянскія мовы|паўднёваславянская]] мова заходняе падгрупы, у вузейшым сэнсе — [[літаратурная мова|літаратурны]] варыянт [[сэрбскахарвацкая мова|сэрбскахарвацкае мовы]], на якім размаўляюць [[чарнагорцы]] і які выкарыстоўваецца ў якасьці афіцыйнае мовы [[Чарнагорыя|Чарнагорыі]]. Мова заснаваная на базе выкарыстоўванага ў Чарнагорыі іекаўска-штакаўскага дыялекту сэрбскахарвацкае моўнае сыстэмы, зьяўляючыся з пункту гледзішча параўнальнае лінгвістыкі адным зь яе стандартызаваных узаемазразумелых варыянтаў побач з [[сэрбская мова|сэрбскай]], [[харвацкая мова|харвацкай]] і [[басьнійская мова|басьнійскай]] мовамі. Дыялект, які палёг у аснову літаратурнай чарнагорскай мовы, зьяўляецца таксама асновай для харвацкай, сэрбскай і басьнійскай моваў<ref>[http://www.rferl.org/content/Serbian_Croatian_Bosnian_or_Montenegrin_Many_In_Balkans_Just_Call_It_Our_Language_/1497105.html Serbian, Croatian, Bosnian, Or Montenegrin? Or Just 'Our Language'?]</ref>. Як адзначаюць некаторыя дасьледчыкі, чарнагорская мова гістарычна мела найменьне ''сэрбскай''<ref>гл. Роланд Сасэкс, Пол Кабэрлі, ''The Slavic Languages'', Cambridge University Press, Cambridge 2006; esp. v. ст. 73: «Serbia had used Serbian as an official language since 1814, and Montenegro even earlier.»</ref>. Ідэя незалежнай, асобнай ад сэрбскай, чарнагорскай мовы ўзьнікла ў пэрыяд 1990-х гадоў і стала актыўнай праз дапамогу прыхільнікаў незалежнасьці Чарнагорыі, у выніку чаго чарнагорская мова была абвешчаная афіцыйнай мовай краіны па ратыфікацыі новай [[Канстытуцыя Чарнагорыі|Канстытуцыі]] краіны 22 кастрычніка 2007 году. Стварэньне літаратурнага стандарту чарнагорскай мовы яшчэ працягваецца ў сучаснай пэрспэктыве. Так, яе [[артаграфія]] была зацьверджаная 10 ліпеня 2009 году, згодна зь якой у мове ўстанаўліваліся два варыянты [[альфабэт]]у. [[Граматыка]] і навучальныя праграмы знаходзяцца ў працэсе распрацоўкі<ref name="cafemontenegro.com">[http://www.cafemontenegro.com/index.php?group=22&news=80985 2 more letters in Montenegrin language]</ref>. == Моўная стандартызацыя == У студзені 2008 году Ўрадам Чарнагорыі была сфармаваная рада па кадыфікацыі мовы, дзейнасьць якой мусіла накіроўвацца на стандартызацыю мовы ў адпаведнасьці зь міжнароднымі стандартамі. Дакумэнты, што паўсталі ў выніку працы рады, сталі ў наступным часткай мясцовых адукацыйных праграмаў. Першая артаграфія чарнагорскае мовы была афіцыйна прадстаўленая ў ліпені 2009 году. У гэтай сыстэме была выказаная прапанова аб замене сэрбскахарвацкіх дыграфаў ''sj'', ''zj'' на асобныя літары, ''ś'' і ''ź''<ref name="cafemontenegro.com"/>. Міністэрства адукацыі, аднак, не аддало перавагі ніводнаму з праектаў і прыняло рашэньне аб прыняцьці ўласнага варыянту артаграфіі. Рада раскрытыкавала гэты новы варыянт, адзначыўшы, на думку сяброў рады, вялікую колькасьць «мэтадалягічных, канцэптуальных і лінгвістычных хібаў»<ref>https://web.archive.org/web/20120929140332/http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest=142385</ref>. 21 чэрвеня 2010 году рада па пытаньнях агульнай адукацыі Чарнагорыі прыняла першую чарнагорскую граматыку. == Статус == На думку шэрагу дасьледчыкаў, моўная сытуацыя зьяўляецца адным з астрэйшых пытаньняў у сучаснай Чарнагорыі<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8520466.stm| копія = | дата копіі = | загаловак = Montenegro embroiled in language row| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[BBC]]| дата = 28 кастрычніка 2013 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Згодна з вынікамі перапісу насельніцтва ў 1991 годзе, большасьць жыхароў Чарнагорыі — 510 320 чал ці 82,97% насельніцтва, пазначыла сябе як носьбітаў тагачаснай афіцыйнай мовы — [[сэрбскахарвацкая мова|сэрбскахарвацкай]]; падобныя зьвесткі былі атрыманыя таксама і па перапісе 1981 году. Між тым, паводле вынікаў перапісу 1909 большасьць насельніцтва (95%) тагачаснага [[Княства Чарнагорыя]] ўказала ў якасьці сваёй роднай мовы [[сэрбская мова|сэрбскую]]. Паводле Канстытуцыі Чарнагорыі 1992 году, афіцыйнай мовай рэспублікі, якая на той момант уваходзіла ў склад Дзяржаўнага зьвязу [[Сэрбія і Чарнагорыя|Сэрбіі і Чарнагорыі]], абвяшчалася сэрбская мова іекаўскай формы. Апошні перапіс насельніцтва ў Чарнагорыі, праведзены ў 2011 годзе, паказаў, што 36,97% насельніцтва краіны лічаць сваёй роднай мовай чарнагорскую, тады як 42,88% у якасьці роднай мовы ўказала сэрсбкую<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf| копія = | дата копіі = | загаловак = Census of Population, Households and Dwellings in Montenegro 2011| фармат = | назва праекту = Monstat| выдавец = | дата = 28 кастрычніка 2013 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Яшчэ да абвяшчэньня вынікаў некаторыя палітыкі, напрыклад, лідэр апазыцыйнай партыі SNP Срджан Міліч, выказалі меркаваньне, што вельмі невялікая частка жыхароў Чарнагорыі назвала сваёй роднай мовай чарнагорскую, а сам праект патрывае фіяска<ref>[https://web.archive.org/web/20140310105757/http://www.kurir-info.rs/kako-je-propao-crnogorski-jezik-clanak-85352 Kako je propao crnogorski jezik]</ref>. Між тым, гэты перапіс засьведчыў падвышэньне адсоткавай дзелі асобаў, якія лічаць роднай мовай чарнагорскую, на 5%. Асобы, якія ўказваюць у якасьці сваёй роднай мовы чарнагорскую, пражываюць у асноўным у старой гістарычнай вобласьці з цэнтрам у [[Падгорыца|Падгорыцы]]. На поўначы краіны, які быў далучаны ў 1912 годзе, большая частка насельніцтва ў якасьці сваёй роднай мовы ўказвае сэрбскую. Чарнагорскі адвакат Міят Шукавіч пры складаньні свайго чарнавога варыянту Канстытуцыі краіны прапанаваў палажэньне аб чарнагорскай мове як афіцыйнай мовы краіны. [[Вэнэцыянская камісія]], кансультацыйны орган пры [[Рада Эўропы|Радзе Эўропы]], у цэлым станоўча паставіўся да праекту Канстытуцыі, не закрануўшы пры гэтым пытаньні мовы і царквы, палічыўшы іх сымбалічнымі. Сваё адмоўнае стаўленьне да моўнага палажэньня выказалі Сацыялістычная народная партыя Чарнагорыі, Народная партыя, Дэмакратычная сэрбская партыя, Басьнійская партыя, Рух за зьмены, а таксама кааліцыя «Сэрбскі сьпіс» на чале з Сэрбскай народнай партыяй. Новая Канстытуцыя, якая рэгулявала б становішча чарнагорскае мовы, была прынятая дзьвюма трацінамі парлямэнту, у тым ліку Кааліцыя за эўрапейскую Чарнагорыю, Рух за зьмены, Басьнійская партыя і Лібэральная партыя Чарнагорыі (пра-сэрбскія партыі выказаліся супраць, партыі альбанскае меншасьці ўстрымаліся). Канстытуцыя краіны, прынятая 22 кастрычніка 2007 году, дэкляруе чарнагорскую мову ў якасьці афіцыйнай мовы Чарнагорыі<ref>Артыкул 13 Канстытуцыі Чарнагорыі.</ref>, а таксама прызнае разам зь ёю [[альбанская мова|альбанскую]], басьнійскую, харвацкую і сэрбскую. Цяперашні прэм’ер-міністар Чарнагорыі Міла Джуканавіч выказваў сваю падтрымку ў справе стандартызацыі чарнагорскае мовы, заявіўшы пра сябе як носьбіта чарнагорскай мовы ў інтэрвію сэрбскаму штодзёньніку ''Politika'' ў кастрычніку 2004 году. Афіцыйны сайт Ураду Чарнагорыі зьмяшчае інфармацыю ў дзьвюх вэрсіях — чарнагорскай і ангельскай<ref>[https://web.archive.org/web/20090215000303/http://www.gov.me/eng/ Official site of Government of Montenegro]</ref>, на афіцыйнай web-старонцы Прэзыдэнта краіны заяўляецца пра напісаньне сайту на ''чарнагорска-сэрбскай вэрсіі'' (''Crnogorsko-srpska verzija''). [[Файл:Serbo croatian languages2006 02.png|thumb|250px|Блакітны колер — тэрыторыя, дзе большасьць насельніцтва адзначыла ў якасьці сваёй роднай мовы чарнагорскую падчас перапісу насельніцтва ў 2003 г.]] У 2004 годзе Ўрад Чарнагорыі зацьвердзіў зьмены, згодна зь якімі назва школьнага прадмэту «Сэрбская мова» зьмянялася на «Родная мова (сэрбская, чарнагорская, басьнійская, харвацкая)», што было зроблена з мэтай падтрымкі моўнае разнастайнасьці краіны і грамадзянаў, якія лічаць сябе носьбітамі іншых моваў, апрача сэрбскай<ref>[https://web.archive.org/web/20060909141638/http://www.voanews.com/Serbian/archive/2004-03/a-2004-03-26-9-1.cfm Slobodan Backović potpisao odluku o preimenovanju srpskog u maternji jezik], ''Voice of America''</ref>. Гэта, аднак, прывяло да забастовак настаўнікаў і адмовы часткі бацькоў пасылаць сваіх дзяцей у школы<ref>[https://web.archive.org/web/20121017005747/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2004/09/17/srpski/D04091602.shtml «Počelo otpuštanje profesora srpskog»], Glas Javnosti</ref> ў местах [[Нікшыч]], [[Падгорыца]], [[Бэранэ]], [[Плеўля]] і [[Хэрцэг-Нові]]. == Дыскусія == Чарнагорыя, на думку некаторых дасьледчыкаў, зьяўляецца адным з прыкладаў драбненьня нацыянальнай ідэнтычнасьці ва Ўсходняй Эўропе на мяжы ХХ-ХХІ стагодзьдзяў. Самавызначэньне для легітымацыі незалежнасьці грунтуецца на двух прынцыпах: * абгрунтаваньне ўласнага гістарычнага шляху, адрознага ад суседніх краінаў * дэклярацыя існаваньня ўласнае мовы Гэтыя прынцыпы аткыўна абмяркоўваюцца ў навуцы з мэтаю падмацаваць палітычныя заявы фактамі лінгвістычных і гістарычных дасьледаваньняў. Прыкладам, прыхільнікі існаваньня асобнай чарнагорскай мовы выступалі і за палітычную незалежнасьць Чарнагорыі. Сябры чарнагорскага ПЭН-цэнтру пратэставалі супраць Канстытуцыі 1992 году, паводле якой у якасьці дзяржаўнай мовы ўсталёўвалася сэрбская, аргумэнтуючы сваю адмоўную пазыцыю правам кожнай нацыі на ўласную мову, прыводзячы на ўзор харвацкую, басьнійскую, македонскую і малдаўскую мовы. Яны не адмаўлялі ўваходжаньня чарнагорскай мовы ў склад сэрбскахарвацкай моўнай сыстэмы. але патрабавалі каб мова мела афіцыйнае найменьне чарнагорскай<ref>[https://web.archive.org/web/20100613082654/http://www.montenet.org/language/pen-decl.htm Declaration of Montenegrin P.E.N. Centre]</ref>, падобныя прапановы былі падтрыманыя і арганізацыяй Matica crnogorska. == Лінгвістычныя рысы == Чарнагорцы размаўляюць перадусім на штакаўскіх гаворках, а менавіта на ўсходнегерцагавінскім (распаўсюджаны на захадзе й паўночным захадзе Чарнагорыі) і зэцка-паўднёвасанджацкім (астатняя частка краіны) дыялектах, якія аб’ядноўваюць іх з носьбітамі іншых суседніх славянскіх краінаў. З пункту гледзішча марфалёгіі чарнагорская мова адрозьніваецца дзякуючы захаваньню ўжываньня ў размоўным маўленьні імпэрфэкту разам з формамі аорысту, пэрфэкту, плюсквампэрфэкту, тады як у іншых рэгіянальных сэрбскахарвацкіх варыянтах гэтая [[дзеяслоў]]ная форма носіць кніжны, а за цяперашнім часам нават архаічны характар. Прыхільнікі асобнасьці чарнагорскае мовы карыстаюцца [[лацінскі альфабэт|лацінскім альфабэтам]] і прапаноўваюць дапоўніць альфабэт літарамі С́ [{{IPA|ç}}], З́ [{{IPA|ʝ}}] и Ѕ [{{IPA|ʣ}}]<ref>[https://web.archive.org/web/20170616094404/http://www.montenet.org/language/letters.htm Proposed Montenegrin alphabet], Montenet.org</ref>. Гэты праект рэфармаваньня, у прыватнасьці, падтрымлівае прафэсар катэдры мовы і літаратуры ў Чарнагорскім кнівэрсытэце і кіраўнік Інстытуту чарнагорскай мовы Ваіслаў Нікчэвіч<ref>Pravopis crnogorskog jezika, Vojislav Nikčević. Crnogorski PEN Centar, 1997</ref>. Аднак на думку апанэнтаў гэтага праекту гукі, для якіх прапаноўваюцца новыя літары, не ўтвараюць моўнае сыстэмы, з гэтае прычыны яны ня могуць быць прызнаныя [[фанэма]]мі і зьяўляюцца толькі [[аляфон]]амі<ref>Politika: [http://www.politika.rs/rubrike/Drustvo/Crnogorci-dopisali-Vuka.sr.html Црногорци дописали Вука]</ref>. Разам з тым, такія гукі ўжываюцца не ва ўсіх чарнагорскіх рэгіёнах, пры гэтым могуць ужывацца ў некаторых нечарнагорскіх (Герцагавіна, Басьнійская Краіна). === Альфабэт === У цяперашні момант выкарыстоўваецца чарнагорскі альфабэт, які мае [[Кірылічны альфабэт|кірылічную]] вэрсію (''црногорска ћирилица / crnogorska ćirilica'' або ''азбука'') і [[Лацінскі альфабэт|лацінскую]] абэцэду (''црногорска латиница / crnogorska latinica'' або ''abeceda''), абедзьве графічныя сыстэмы афіцыйна маюць роўныя правы ў сваім выкарыстаньні<ref>[https://web.archive.org/web/20180120000807/http://www.snp.co.me/strana.asp?kat=1&id=1278 Ustav Crne Gore.]{{ref-sr}}</ref>. Новая графіка была зацьверджана Міністэрствам адукацыі Чарнагорыі 9 чэрвеня 2009 году<ref name="cafemontenegro.com"/>, раней выкарыстоўваліся [[Сэрбскахарвацкая мова|сэрбскахарвацкая]] кірыліца і лацінка<ref>[https://web.archive.org/web/20100110201927/http://rtcg.me/index.php/vijesti/politika/aktuelno/6369-pravopis-crnogorskog-jezika Donijet Pravopis crnogorskog jezika] {{ref-sr}}</ref>. У адрозьненьне ад сэрбскахарвацкага альфабэту, замест [[дыграф]]аў ''sj'', ''zj'' (у кірыліцы ''зj'' і ''сj'') ужываюцца асобныя літары ''ś'' і ''ź'' (адпаведна ''з́'' і ''с́'')<ref>[https://web.archive.org/web/20110722173836/http://rtcg.me/index.php/vijesti/politika/aktuelno/6408-dva-slova-pravopis Dva nova slova u pravopisu]{{ref-sr}}</ref>, але ў лацініцы захаваліся спалучэньні ''dž'', ''nj'', і ''lj'' для пазначэньня асобных гукаў. <center> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ |- ! Лацініца | A | B | C | Č | Ć | D | Dž | Đ | E | F | G | H | I | J | K | L | Lj | M | N | Nj | O | P | R | S | Š ! Ś | T | U | V | Z | Ž ! Ź |- ! Кірыліца{{Заўвага|Тут парадак адпаведна абэцэдзе, правільны парадак чарнагорскай кірыліцы наступны: ''А Б В Г Д Ђ Е Ж З З́ И Ј К Л Љ М Н Њ О П Р С С́ Т Ћ У Ф Х Ц Ч Џ Ш''}} | А | Б | Ц | Ч | Ћ | Д | Џ | Ђ | Е | Ф | Г | Х | И | Ј | К | Л | Љ | М | Н | Њ | О | П | Р | С | Ш ! С́ | Т | У | В | З | Ж ! З́ |- ! <small>Беларускі адпаведік | <small>А</small> | <small>Б</small> | <small>Ц</small> | <small>Ч</small> | <small>ЦЬ</small> | <small>Д</small> | <small>ДЖ</small> | <small>ДЬЖ</small> | <small>Е</small> | <small>Ф</small> | <small>Г</small> | <small>Х</small> | <small>І</small> | <small>Й</small> | <small>К</small> | <small>Л</small> | <small>ЛЬ</small> | <small>М</small> | <small>Н</small> | <small>НЬ</small> | <small>О</small> | <small>П</small> | <small>Р</small> | <small>С</small> | <small>Ш</small> ! <small>СЬ</small> | <small>Т</small> | <small>У</small> | <small>В</small> | <small>З</small> | <small>Ж</small> ! <small>ЗЬ</small> |- |}</center> === Графіка і фанэтыка === Як і ў сэрбскай мове, запазычаныя ўласныя імёны запісваюцца фанэтычна. У чарнагорскай, як і беларускай мове, у цэлым выконваецца правіла, як чуецца — так і пішацца. Чарнагорская мова характарызуецца іекавізмам — ''ije'' вымаўляецца як два склады, тады як у іншых рэгіёнах сэрбскахарвацкай моўнай сыстэмы зьяўляецца дыфтонгам. Гістарычна ''ije'' ёсьць вынікам зьмяненьня асаблівага праславянскага гуку, пазначанага як «ѣ». {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" |+ ! Чарнагорская || Сэрбская, харвацкая, басьнійская || Беларуская |- | ''нијесам'' || ''нисам'' || «я ня ёсьць…» |- | ''тијех'' || ''тих'' || родны склон ''ти, те, та'' «тых» |- | ''тијема'' || ''тима'' || давальны склон ''ти, те, та'' |- | ''овијех'' || ''ових'' || родны склон ''ови, ове, ова'' «гэтых» |- | ''овијема'' || ''овима'' || давальны склон ''ови, ове, ова'' |} Памякчэньне [д], [т], [с], [з] перад [e] у чарнагорскай мае свае асаблівасьці: {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" |+ ! Чарнагорская || Сэрбская || Харвацкая, басьнійская || Беларуская |- | ''ђе'' || ''где'' || ''gdje'' || дзе |- | ''ђевојка'' || ''девојка'' || ''djevojka'' || дзяўчына |- | ''ђеца'' || ''деца'' || ''djeca'' || дзеці |- | ''лећети'' || ''летети'' || ''летјети'' || ляцець |- | ''ћерати'' || ''терати'' || ''тјерати'' || гнаць, разганяць |- | ''с́еди'' || ''седи'' || ''сједи'' || сядзь |- | ''с́екира'' || ''секира'' || ''сјекира'' || сякера |- | ''из́елица'' || ''изелица'' || ''изјелица'' || ядок |} === Лексыка === Чарнагорская лексыка ня мае істотных адрозьненьняў ад сэрбскахарвацкай, але карыстаецца большай колькасьцю запазычыньняў з італьянскай мовы, а таксама выяўляе некаторыя свае асаблівасьці. Ніжэй прыведзеныя словы агульнай этымалёгіі, якія пры гэтым утварылі розныя формы<ref>{{Спасылка | аўтар = Sreten Zekovic| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.montenegrina.net/pages/pages1/jezik/razur_crnogorskoga_jezika_i_njegova_revitalizacija.htm| копія = | дата копіі = | загаловак = RAZUR CRNOGORSKOGA JEZIKA I NJEGOVA REVITALIZACIJA| фармат = | назва праекту = MONTENEGRINA - digitalna biblioteka crnogorske kulture i nasljedja| выдавец = | дата = 28 кастрычніка 2013 | мова = | камэнтар = }}</ref>: {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" |+ ! Чарнагорская || Сэрбская (Сэрбія) || Басьнійская, харвацкая, сэрбская Босьніі || Беларуская |- | ''цкло'' || ''стакло'' || ''стакло'' || шкло |- | ''ђетић'' || ''дечак'' || ''дјечак || хлопчык |- | ''коштањ'' || ''кестен'' || ''кестен'' || каштан |- | ''мртац'' || ''мрвтац'' || ''мрвтац'' || мярцьвяк |- | ''омразити'' || ''мрзети / мрзити'' || ''мрзити'' || ненавідзець |- | ''с́утра'' || ''сутра'' || ''сутра'' || заўтра |- | ''знавен'' || ''познат'' || ''познат'' || вядомы |} Прыклады словаў, што маюць аднолькавае значэньне ў чарнагорскай, сэрбскай і харвацкай: {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" |+ ! Чарнагорская || Сэрбская || Басьнійская, харвацкая || Беларуская |- | ''извањац'' || ''странац'' || ''странац'' || замежнік |- | ''глиб'' || ''блато'' || ''блато'' || гразь |- | ''цукар'' || ''шећер'' || ''шећер'' || цукар |- | ''ориз'' || ''пиринач'' || ''рижа'' || рыс |- | ''разурити'' || ''срушити'' || ''срушити'' || разбурыць |} Формы інтэрнацыяналізмаў у чарнагорскай таксама маюць свае асаблівасьці: {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" |+ ! Чарнагорская || Сэрбская || Басьнійская, харвацкая || Беларуская |- | суфікс ''-тада'' (напр. ''квал''и''тада'') || ''-тет'' (''квалитет'') || ''-тета'' (''квалитета'') || якасьць |- | суфікс ''-ан'' (напр. ''Аустријан'') || ''-анац'' (''Аустријанац'') || ''-анац'' (''Аустријанац'') || аўстрыец |- | суфікс ''-дур(ица)'' (напр. ''штимадур(ица)'') || ''проценитељ(ица)'' || ''процјенитељ(ица)'' || ацэншчык (-ца) |} == У літаратуры == === Мясцовыя аўтары === [[Файл:Oktoih01.jpg|<small>[[Актоіх]] — кніга псальмаў [[Царкоўнаславянская мова|царкоўнаславянскай мовай]], створаная на тэрыторыі сучаснай Чарнагорыі, першая друкаваная кніга [[Паўднёвыя славяне|паўднёвых славян]]</small>|міні|180пкс]] Шматлікія чарнагорскія аўтары абапіраліся пры складаньні сваёй творчасьці на народную аснову. Літаратура [[Сярэднявечча]] збольшага прадстаўляла сабой літаратуру на стараславянскай мове і ейных ізводах, але ў [[19 стагодзьдзе|ХІХ]] ст. дыялекты Чарнагорыі сталі дамінаваць у мясцовай літаратуры. Яна ўключае ў сябе народны [[фальклёр]], сабраны Вукам Стэфановічам Караджычам й інш., асобныя кнігі чарнагорскіх пісьменьнікаў («Горны вянок» Пэтара Пэтравіча Негаша, «Прыклады чалавецтва й адвагі» Марка Мілянава) і г. д. У другой палове [[19 стагодзьдзе|ХІХ]] ст. у літаратуры больш выкарыстоўваўся ўсходнегерцагавінскі дыялект, які зьяўляецца асновай сэрбскахарвацкай мовы, замест мясцовага зэцка-санджацкага дыялекту. Да прыкладу, большая частка формаў вінавальнага склону, якія ўласьцівыя для зэцка-санджацкага дыялекту, Негашам былі замененыя на формы мясцовага, характэрныя для сэрбскай мовы. Напрыклад, у друкаванай вэрсіі радок ''U dobru je lako dobar biti, / na muci se poznaju junaci'' быў заменены на ''U dobro je lako dobar biti, / na muku se poznaju junaci''. У іншых творах чарнагорскіх пісьменьнікаў таксама адсочваецца тэндэнцыя да прытрымліваньня нормаў усходнегерцагавінскага дыялекту. Тым ня менш, у літаратуры таксама трапляліся і рысы, уласьцівыя для зэцка-санджацкага дыялекту: напрыклад, вершы Нікола І Пэтравіча ''Onamo namo, za brda ona'', ''Onamo namo, da viđu'' і г. д. === У сьведчаньнях іншаземцаў === Упершыню лінгвонім ''чарнагорская мова'' быў ужыты ў дзёньніку францускага палкоўніка Віяля дэ Сам’е падчас свайго падарожжа па Чарнагорыі ў 1813 годзе, сам дзёньнік пад назваю «''Ваяж гістарычны і палітычны ў Чарнагорыю''» (''Voyage historique et politique au Montenegro'') быў апублікаваны ў 1820 годзе. Вук Караджыч у сваёй кнізе на нямецкай мове «''Чарнагорыя і чарнагорцы''» (''Montenegro und die Montenegriner'') 1837 году абвяргае Сам’е, які сьцьвярджаў, што чарнагорская мова зьўляецца дыялектам [[грэцкая мова|грэцкай]]<ref>[http://img265.imageshack.us/img265/6460/vukzanjemcezitelji4lm.jpg Vuk Karadžić o crnogorskom jeziku u djelu Montenegro und die Montenegriner (1837)]{{ref-sr}}</ref>. Сэрбскі пісьменьнік Любамір Нянадавіч у сваёй працы «''Пра чарнагорцаў''» (''O Crnogorcima'') 1856 году рабіў высновы, што чарнагорцы «размаўляюць на чарнагорскай мове»<ref>[https://web.archive.org/web/20080317005827/http://www.montenegrina.net/pages/pages1/istorija/dokumenti/drugi_o_cg_i_crnogorcima.htm Ljubomir Nenadović o crnogorskom jeziku] {{ref-hr}}</ref>. {{цытата|Мова — ва ўсіх школах чарнагорская, шмат у чым адрозная ад той прыгожай мовы, на якую Біблія перакладзена. Я казаў аднойчы ў [[Цэціне]], што для пісьмовага адзінства неабходна ўводзіць адну мову, на якой сёньня пішуць у [[Бялград]]зе і [[Нові Сад|Новым Садзе]]. Тую мову, на якой дагэтуль найболей напісана і сказана, якая застанецца вядомай як сэрбская літаратурная мова. Калі чарнагорцы працягнуць шырыць свае школы так як цяпер, то праз сто год між дзьвюма мовамі адрозьненьняў будзе больш, чым між партугальскай і гішпанскай.{{Арыгінал|sr|U svim školama, jezik je – crnogorski, u mnogome različan je od onoga priznatog, lijepog jezika na kome je Biblija prevedena. Govorio sam jednom prilikom na Cetinju da bi trebalo, radi književnog jedinstva, da uvedu onaj jezik kojim se danas piše u Beogradu i Novom Sadu. Taj je jezik, na kojem se dosada najviše pisalo i radilo, ostati će zauvijek kao srpski književni jezik. Ako Crnogorci produze svoje škole kao dosada, onda, poslije sto godina, između ta dva jezika biti će veća razlika nego što je između portugalskog i španjolskog.}}}} У 1927 годзе вугорскі славіст Ёзэф Байза ў сваёй манаграфіі «''Чарнагорскае пытаньне''» (''A montenegrói kérdés'') напісаў: «Пяцівекавая барацьба з [[Асманская імпэрыя|туркамі]] ізалявала чарнагорцаў ад сьвету ў цяжкадаступных цясьнінах. Такім чынам ізаляваўшы і лінгвістычна. Іх мова разьвівалася незалежна і атрымала арыгінальныя рысы<ref>[https://web.archive.org/web/20081201142641/http://www.montenegro-canada.com/articles/article/1998396/33361.htm Jozsef Bajza, „A montenegrói kérdés“, Budapesti szemle A magyar tud. Akademia megbizasabol (601 szam, str. 321—372),Budapest, 1927] {{ref-sr}}</ref>». == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар = Arsenić, Violeta|частка = |загаловак = Govorite li crnogorski?|арыгінал = |спасылка = http://www.vreme.com/arhiva_html/478/18.html|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Vreme|год = 2000|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Glušica, Rajka|частка = 5|загаловак = O nacionalizmu u jeziku: prikaz knjige ''Jezik i nacionalizam''|арыгінал = |спасылка = http://www.ff.ucg.ac.me//dokumenta2/RIJEC%205%20prelom%2019%204.pdf|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Riječ|год = 2011|том = |старонкі = 185-191|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Ivić, Pavle|частка = |загаловак = Standard Language as an Instrument of Culture and the Product of National History|арыгінал = |спасылка = http://web.archive.org/web/20090416025545/http://www.suc.org/culture/history/Hist_Serb_Culture/chc/Standard_Language.html|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Кангрэс сэрбскага адзінства|год = |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Kordić, Snježana|частка = |загаловак = Crnogorska standardna varijanta policentričnog standardnog jezika|арыгінал = |спасылка = http://www.webcitation.org/69f5qFPvV|адказны = Ostojić, Branislav|выданьне = |месца = Podgorica|выдавецтва = Crnogorska akademija nauka i umjetnosti|год = |том = |старонкі = 35-47|старонак = |сэрыя = Jezička situacija u Crnoj Gori – norma i standardizacija: radovi sa međunarodnog naučnog skupa|isbn = 978-86-7215-207-4|наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Lajović, Vuk|частка = |загаловак = Političari prodaju maglu|арыгінал = |спасылка = http://bib.irb.hr/datoteka/589513.Intervju_Vijesti_Politicari_prodaju_maglu.pdf|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Vijesti|год = |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Ramusović, Aida|частка = |загаловак = What Language Do Montenegrins Speak?|арыгінал = |спасылка = http://www.tol.org/client/article/9253-what-language-do-montenegrins-speak.html|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Transitions Online|год = |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20121016071444/http://www.pcgn.org.uk/Montenegro2.pdf A Brief Note on the Effect of Montenegrin Independence on Language], Permanent Committee on Geographical Names * [https://web.archive.org/web/20060430102218/http://montenegrina.net/pages/pages1/jezik/jezik_main.htm Language on Montenegrina] {{Сэрбскахарвацкія мовы}} {{Славянскія мовы}} [[Катэгорыя:Чарнагорская мова| ]] [[Катэгорыя:Мовы Чарнагорыі]] [[Катэгорыя:Паўднёваславянскія мовы]] 1thenr47j2mircrk07h11b2xxv838cb Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці 0 152351 2674680 2670191 2026-06-18T11:25:34Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674680 wikitext text/x-wiki [[Файл:Asambleja_champions.jpg|міні|300пкс|Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці]] '''Прэмія «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці»''' ({{мова-en|Civil Society Champions award}}) — штогадовая прэмія, якая адзначае найбольш значныя, выбітныя і яскравыя асобы, арганізацыі і падзеі знакавыя для разьвіцьця беларускага трэцяга сэктару. Прэмія заснаваная [[Асамблея няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў|Асамблеяй няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў]] Беларусі ў 2009 годзе. Першая цырымонія ўзнагароджаньня адбылася 23 сьнежня 2009 году ў [[Менск]]у.<ref>[http://nn.by/?c=ar&i=33211 Асамблея раздала ўзнагароды]</ref> == Ідэя зьяўленьня прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці» == Ідэя — адзначыць найбольш пасьпяховыя рэалізаваныя крэатыўныя ідэі ў грамадзкім сэктары, вызначыць усе цікавыя падзеі году ў жыцьці грамадзянскай супольнасьці і прыцягнуць да іх увагу беларускага грамадзтва.<ref>[http://spring96.org/be/news/49701 Асамблея НДА ўручыць прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці»]</ref> == Працэдура вызначэньня пераможцаў == Сьпіс намінацыяў прэміі вызначаецца Праўленьнем [[Асамблея няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў|Асамблеі НДА]]. Сябры Рабочай групы Асамблеі НДА прапаноўваюць кандыдатаў на кожную намінацыю з абгрунтаваньнем яе вылучэньня. Шорт-ліст складае Праўленьне. Максымальная колькасьць намінантаў па кожнай намінацыі 7. За пераможцаў галасуюць сябры Рабочай групы, кіраўнікі і экспэрты ўплывовых беларускіх грамадзкіх аб’яднаньняў, атрымальнікам прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці» мінулых гадоў. Галасаваць можна толькі па адной кандыдатуры ў кожнай намінацыі. Пераможцам абвяшчаецца кандыдат, які набраў найбольшую колькасьць галасоў. Вынікі галасаваньня зацьвярджаюцца Праўленьнем [[Асамблея няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў|Асамблеі НДА]].<ref>[http://novychas.info/hramadstva/chto_stanie_cempijonami_hramad/ Хто стане чэмпіёнамі грамадзянскай супольнасьці-2013?]</ref> == Намінацыі == * '''Грамадзкі лідэр году''' — уручаецца грамадзкаму дзеячу за яго ўнёсак у разьвіцьцё грамадзянскай супольнасьці Беларусі ў бягучым годзе. Улічваюцца ягоны ўплыў на грамадзкі сэктар, аўтарытэт і дасягненьні. * '''Кампанія году''' — уручаецца ініцыятарам і/або прадстаўнікам найбольш значнай агульнанацыянальнай кампаніі, праведзенай НДА ў бягучым годзе. Улічваецца важнасьць паднятай тэмы, маштаб кампаніі, дасягнутыя вынікі, а таксама розгалас у СМІ. * '''Новая ініцыятыва''' — уручаецца прадстаўнікам новай грамадзянскай ініцыятывы, якая распачала сваю дзейнасьць у бягучым годзе. Улічваецца актуальнасьць абранага кірунку дзейнасьці і важнасьць ініцыятывы для мэтавай аўдыторыі. * '''Рэгіянальная падзея''' — уручаецца ініцыятарам найбольш значнай рэгіянальнай грамадзкай акцыі/ кампаніі/падзеі. Улічваецца маштаб падзеі, дасягнутыя вынікі і розгалас пра падзею ў агульнанацыянальным маштабе. * '''Месца году''' — уручаецца прадстаўнікам адміністрацыі памяшканьня, якое актыўна выкарыстоўваецца ў дзейнасьці НДА. Улічваецца даступнасьць месца для грамадзкіх актывістаў і ягоная папулярнасьць. * '''Крэатыў году''' — уручаецца ініцыятарам найбольш яскравай і крэатыўнай грамадзкай акцыі/кампаніі/ падзеі. Улічваецца нестандартны падыход да актуалізацыі грамадзка значнай тэмы. * '''Гарбуз году''' — уручаецца за нэгатыўныя дзеяньні ў дачыненьні да арганізацыяў грамадзянскай супольнасьці і іх прадстаўнікоў. * '''Мэдыя/журналіст году''' — уручаецца за найбольш грунтоўнае і рознабаковае асьвятленьне грамадзкай дзейнасьці ў масмэдыя. Улічваецца адкрытасьць да супрацоўніцтва з НДА і асьвятленьне актуальных для няўрадавага сэктару тэмаў. * '''Найлепшы сайт НДА''' — уручаецца найбольш прыкметнаму ў бягучым годзе сайту няўрадавай арганізацыі ці ініцыятывы. Улічваюцца ягоная наведвальнасьць, абнаўляльнасьць, зручнасьць падачы інфармацыі, карысьць для мэтавай аўдыторыі і прамоцыі грамадзкай дзейнасьці ў Беларусі. * '''Партнэрства году''' — уручаецца за салідарныя дзеяньні і рэалізацыю найлепшай ініцыятывы, якая аб’яднала партнэраў з розных сфэраў і сэктараў на карысьць грамадзянскай супольнасьці. Улічваецца колькасьць партнэраў і сацыяльная важнасьць увасобленых імі імпрэзаў або кампаніяў. * '''Талака году''' — уручаецца за найбольш пасьпяховае далучэньне да грамадзкай актыўнасьці людзей праз краўдфандынг, супольныя акцыі, валянтэрства і іншыя формы дзейнасьці. Улічваецца колькасьць удзельнікаў, важнасьць тэматыкі, дасягнутыя вынікі і трываласьць далучанасьці да грамадзкай дзейнасьці. == Пераможцы 2009 году == 23 сьнежня 2009 году ўпершыню адбылася нефармальная цырымонія ўзнагароджаньня найбольш выбітных грамадзкіх ініцыятываў ды кампаніяў<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/1913044.html Асамблея НДА раздала ўзнагароды]</ref>. * '''Нерэгістрацыя году''' — [[Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь]]. * '''Грамадзянская кампанія году''' — супольная ініцыятыва беларускіх праваабаронцаў «Праваабаронцы супраць сьмяротнага пакараньня ў Беларусі».<ref>[http://spring96.org/be/news/26875У Беларусі распачалася кампанія «Праваабаронцы супраць сьмяротнага пакараньня»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Рэгіянальная падзея году''' — масавы Форум Асамблеі НДА Магілёўскай вобласьці, які сабраў пад адным дахам больш за 80 актывістаў дэмакратычных аб’яднаньняў Магілёўшчыны.<ref>[http://spring96.org/be/news/22490Адбыўся форум грамадзкіх арганізацый Магілёшчыны]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Крэатыў году''' — выправа Дзядоў Марозаў у пракуратуру, якія дамагаюцца адмены крымінальнага артыкулу 193.1 у межах кампаніі [[Stop 193.1]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160304130729/http://www.gazetaby.com/cont/art.php?sn_nid=25661%D0%A1%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%83%D1%80%D0%BE%D1%87%D0%BA%D0%B8, зайчики и Деды Морозы штурмовали палату представителей национального собрания]</ref> * '''За дзейсную дабрыню''' — група ініцыятыўных блогераў, якія самаарганізаваліся дзеля дапамогі дзіцячаму дому. * '''За чалавечнае стаўленьне да жывёлаў''' — кампанія ў абарону бяздомных жывёлаў, якая ладзілася цэлым шэрагам арганізацыяў і асобаў: грамадзкімі аб’яднаньнямі «Эгіда» і «Ратаваньне», «Абаронім жыцьцё», «Заасьвет», былымі валянтэрамі «Фаўна гораду», «Ініцыятыва», «[[Беларуская музычная альтэрнатыва]]» ды інш. * '''Найбольш абсурдная адмова году''' — галоўнае ўпраўленьне юстыцыі Гарадзенскага аблвыканкаму. Чыноўнікі адмовілі ў рэгістрацыі грамадзкай арганізацыі «Залаты леў», таму што «ў тэксьце статуту арганізацыі адсутнічае расшыфроўка назвы „Залаты леў“».<ref>[http://new.racyja.com/comment/reply/207Гарадзенскі суд над Залатым Львом]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Пераможцы 2010 году == 21 лютага 2011 году ў галерэі «Ў» прадстаўнікі [[Асамблея няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў|Асамблеі НДА]] ўганаравалі найбольш заўважныя ў 2010 годзе ініцыятывы. 2010 год прайшоў пад знакам прэзыдэнцкай кампаніі. Аднак, грамадзкія ініцыятывы і аб’яднаньні спраўна дзейнічалі ў неспрыяльных умовах. 19 сьнежня 2010 году адбыўся жорсткі разгон акцыі пратэсту супраць фальсыфікацыі выбараў, шэраг палітыкаў, грамадзкіх актывістаў, журналістаў апынуліся ў турмах.<ref>[https://web.archive.org/web/20140202105743/http://by.belapan.com/archive/2010/12/19/436027_436028/]</ref> Салідарнасьць і ўзаемапавагу можна адзначыць як асноўны прынцып дзейнасьці трэцяга сэктару ў 2010 годзе<ref>[http://www.nv-online.info/by/153/society/27764/%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8B-%E2%80%9C%D0%A7%D1%8D%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%91%D0%BD%D1%8B-%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9-%D1%81%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%96-%E2%80%93-2010%E2%80%9D.htm?tpl=127 Названы «Чэмпіёны грамадзкай супольнасьці — 2010»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. * '''Кампанія году''' — ініцыятыва [[Беларускі Хэльсынскі камітэт|Беларускага Хэльсынскага камітэта]] і [[Вясна (цэнтар)|Праваабарончага цэнтру «Вясна»]] «[[Праваабаронцы за свабодныя выбары]]». * '''Грамадзкі лідэр году''' — старшыня [[Беларуская асацыяцыя журналістаў|Беларускай асацыяцыі журналістаў]], сябра Рабочай групы [[Асамблея няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў|Асамблеі НДА]], [[Жанна Літвіна]]. * '''Рэгіянальная падзея году''' — Фэст моладзевай журналістыкі «Твой стыль», які адбыўся ў [[Горадня|Горадні]] і ў якім прымалі ўдзел каля 150 рэпартэраў-пачаткоўцаў. * '''Акцыя году''' — Акцыя Салідарнасьці з рэпрэсаванымі 19—20 сьнежня.<ref>[http://netblya.ru/8255/Хваля рэпрэсій выклікала цунамі салідарнасьці]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Нечаканая рэгістрацыя году''' — Асацыяцыя дадатковай адукацыі і асьветы, якой першапачаткова было адмоўлена ў рэгістрацыі, пасьля чаго адмова пасьпяхова была аспрэчаная ў судзе.<ref>[https://web.archive.org/web/20140320114809/http://adukatar.net/]</ref> * '''Адмова году''' — аб’яднаньне «Берасьцейская вясна». Колькасьць адмоваў у рэгістрацыі арганізацыі наблізілася да дзесяці.<ref>[https://web.archive.org/web/20160305002736/http://inform-progulka.by/ru/24/daily_news/1203/%D0%92%D1%8B%D0%BD%D1%96%D0%BA%D1%96-2010-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0--%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0-%C2%AB%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%96%C2%BB-%D0%B7%D0%B0%D0%B2%D1%8F%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8F-%D0%BD%D0%B5%D0%B1%D1%8B%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%96-%D1%80%D1%8D%D0%BF%D1%80%D1%8D%D1%81%D1%96%D1%8F%D0%BC%D1%96-%D1%96-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D1%96-%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%96.htm?tpl=168 Вынікі 2010 года: палітыка «лібэралізацыі» завяршылася небывалымі рэпрэсіямі і масавымі арыштамі]</ref> * '''Асяродак грамадзянскай супольнасьці''' — Кнігарня «Ў». * '''Выкарыстаньне віртуальнай прасторы ў грамадзкай дзейнасьці''' — блогерка Zmagarka ([[Тацьцяна Елавая]]), якая правяла ў Інтэрнэце грамадзкае расьсьледаваньне па падзеях 19—20 сьнежня.<ref>[http://news.21.by/other-news/2011/01/09/227553.html Таццяна Елавая: Правакатары маглі быць наймітамі спэцслужбаў]</ref> == Пераможцы 2011 году == Цырымонія ўзнагароджаньня прайшла 7 лютага 2012 у [[Менск]]у ў «[[Арт Сядзіба|Арт-сядзібе]]». Пераможцы атрымалі ганаровыя дыплёмы і гадзіньнікі з выяваю пэрсанажу Вож Проста Вож<ref>[http://spring96.org/be/news/49734 Алесь Бяляцкі — «Грамадзкі лідар году-2011»]</ref>. * '''Грамадзкі лідэр году''' — праваабаронца, старшыня [[Вясна (цэнтар)|ПЦ «Вясна»]], [[Алесь Бяляцкі]], які знаходзіцца за кратамі праз сваю праваабарончую дзейнасьць. Прэмію за Алеся Бяляцкага атрымалі праваабронцы Валянцін Стэфановіч і Тацьцяна Равяка. * '''Месца году''' — галерэя «Ў». * '''Найлепшая грамадзкая ініцыятыва''' — «Народны журналіст». * '''Рэгістрацыя году''' — Офіс па правах людзей з інваліднасьцю.<ref>[https://web.archive.org/web/20211202094020/https://disright.org/be/news/ofis-pa-pravah-lyudzey-z-invalidnascyu-adchyniusya-u-belarusi Офіс па правах людзей з інваліднасьцю адчыніўся ў Беларусі!]</ref> * '''Адмова году''' — «Цэнтар разьвіцьця валянтэрства» па прычыне адмовы кіраўніка цэнтру '''Мікалая Кванталіяні''' супрацоўнічаць з КДБ.<ref>[https://web.archive.org/web/20160306110416/http://by.belapan.com/archive/2011/03/21/457661_457662/ Кіраўнік Цэнтра разьвіцьця валанцёрства заявіў пра націск напярэдадні вырашэньня пытаньня аб рэгістрацыі грамадзкага аб’яднаньня ў Міністэрстве юстыцыі]</ref> * '''Найлепшая кампанія году''' — Кампанія па зборы подпісаў за непрыняцьцё закону аб некамэрцыйных арганізацыях, якую праводзілі супольна [[Асамблея няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў|Асамблея НДА]] і Цэнтар прававой трансфармацыі «Lawtrend». * '''Найлепшая рэгіянальная падзея''' — Страйк супрацоўнікаў жыльлёва-камунальнай гаспадаркі гораду [[Барысаў|Барысава]]. Супрацоўнікі ЖКГ пабаяліся прыехаць у [[Менск]], таму прызы за іх атрымаў барысаўскі журналіст Міхась Васільеў, які асьвятляў гэтую падзею. Разам з дыплёмам, гадзіньнікам і кубкам у [[Барысаў]] перадалі цьвікі зь [[Бел-чырвона-белы сьцяг|бел-чырвона-белымі]] стужкамі як сымбаль непахіснасьці характару барысаўскіх пралетарыяў.<ref>[http://new.racyja.com/news/straik-u-barysave-zavershyusya-pospekham Страйк у Барысаве завершыўся посьпехам]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Крэатыў году''' — віртуальны абменьнік — сайт Prokopovi.ch. Самі стваральнікі сайту не рызыкнулі прыйсьці за ўзнагародай і ў звароце папрасілі пакінуць да лепшых часоў прызы ў офісе Асамблеі НДА.<ref>[https://web.archive.org/web/20140212192307/http://prokopovi.ch/node/172025 Сайт Prokopovi.ch перамог у намінацыі «Крэатыў году»]</ref> == Пераможцы 2012 году == 1 лютага ў [[Менск]]у ў кнігарні «Логвінаў» адбылася цырымонія ўзнагароджаньня<ref>[https://web.archive.org/web/20160306054826/http://by.belapan.com/archive/2013/02/02/603512/%D0%A3 Мінску ўручаны прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці — 2012»]</ref>. * '''Грамадзкі лідэр году''' — гарадзенскі журналіст [[Андрэй Пачобут]] і выдавец часопісу [[ARCHE]] [[Валер Булгакаў]]. Узнагароды ў гэтай намінацыі давялося ўручаць дыстанцыйна. * '''Месца году''' — офіс [[Вясна (цэнтар)|праваабарончага цэнтру «Вясна»]]. * '''Адмова году''' — «[[Арт Сядзіба]]». * '''Крэатыў году''' — [[плюшавы дэсант]], які быў зладжаны [[Studio Total]]. * '''Кампанія году''' — Беларуская антыядзерная кампанія. * '''Рэгістрацыя году''' — Прыватная культурна-асьветніцкая ўстанова «Плятформ Інавэйшн»<ref>[http://spring96.org/be/news/60197 Андрэй Бандарэнка: Зарэгістравалі новую арганізацыю, працуем далей]</ref>. * '''Новая ініцыятыва''' — Маратон салідарнасьці «Свабоду палітвязьням».<ref>[http://www.pyx.by/bel/naviny/ruh/2461/ Ганна Шапуцька: Мэта марафону — узмацніць хвалю салідарнасьці]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Рэгіянальная падзея''' — стварэньне структураў незалежных прафсаюзаў на прадпрыемстве «Граніт» у [[Мікашэвічы|Мікашэвічах]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160304223143/http://www.brestspring.com/index.php?id=6437&page=61&rub=&year=2013 Незалежны прафсаюз на «Граніце» стаў падзеяй года]</ref> == Пераможцы 2013 году == 23 сьнежня 2013 году ў памяшканьні «[[Арт Сядзіба|Арт Сядзібы]]» адбылася пятая штогадовая цырымонія ўручэньня прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці». Сёлета паступіла рэкордная колькасьць прапановаў па кожнай намінацыі — агулам больш за 160 прапановаў<ref>[https://web.archive.org/web/20160306092557/http://by.belapan.com/archive/2013/12/24/by_media_premia_ph/ У Мінску аб’яўлены лаўрэаты пятай штогадовай прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці»]</ref>. * '''Грамадзкі лідэр году''' — [[Сяргей Міхалок]], лідэр гурту «[[Ляпіс Трубяцкі]]». * '''Кампанія году''' — агульнанацыянальная кампанія [[Асамблея няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў|Асамблеі НДА]] «Зробім лепш!», удзел у якой узялі 27 грамадзкіх арганізацыяў з 14 гарадоў Беларусі. У межах кампаніі праведзены шэраг разнастайных мерапрыемстваў, якія аб’ядналі больш за шэсьць тысячаў чалавек па ўсёй краіне. Кампанія завершылася вялікім фэстам «Зробім лепш!» у менскім клюбе [[Re:public]].<ref>[https://web.archive.org/web/20140129114119/http://belngo.info/zrobim-lepsh Кампанія «Зробім лепш!»]</ref> * '''Новая ініцыятыва''' — моўныя курсы «Мова ці кава», што цягам году праходзілі ў сталічнай галерэі «Ў». Прэмію атрымала аўтарка курсаў журналістка '''Кацярына Кібальчыч'''.<ref>[http://nn.by/?c=ar&i=105178 Першая мінская «Мова ці кава» сабрала сто чалавек]</ref> * '''Рэгіянальная падзея''' — народныя бунты супраць ліквідацыі хатніх сьвіньняў у сувязі зь небясьпекаю распаўсюду афрыканскай чумы. Атрымаць прэмію ў Менск прыехала актыўная ўдзельніца кампаніі '''Кацярына Музыкантава''' зь вёскі [[Сумарокава]] (Магілёўскі раён).<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/25087736.html Куды падзець сьвіней? Перасяліць!]</ref> * '''Месца году''' — пляцоўка «ЦЭХ». * '''Крэатыў году''' — PRацоўня сацыяльнай рэклямы за крэатыўную прамоцыю НДА<ref>[http://nn.by/?c=ar&i=112407 У Мінску стартаваў праект «PR недзяржаўных арганізацый, ініцыятыў, кампаній. Візытоўкі»]</ref> і прыватная ініцыятыва па ўсталяваньні ў Астравецкім раёне помніка паўстанцам [[Кастусь Каліноўскі|Каліноўскага]] мэцэнатам Мікітам Забугам<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/25198329.html Прыватны помнік Кастусю Каліноўскаму]</ref> * '''СМІ году''' — інтэрнэт-тэлебачаньне партала [[TUT.BY]]. Статуэтку і дыплём атрымала рэдактарка TUT.BY-TV '''Алёна Андрэева'''. * '''Найлепшы сайт НДА''' — сайт [[Вясна (цэнтар)|Праваабарончага цэнтру «Вясна»]]. * '''Лапаць году''' — '''Ірына Бійнік''', арганізатарка вэляпрабегу «Стылягі на роварах». За арганізацыю вэляпрабегу яе прысудзілі да штрафу ў два мільёны беларускіх рублёў. == Пераможцы 2014 году == 13 студзеня 2015 году ў Арт Сядзібе прайшла шостая цырымонія ўручэньня прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці». [[Асамблея няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў]] адзначыла выбітныя і яскравыя акцыі ў грамадзкім сэктары за 2014 год. Сёлета ў журы ўвайшло 100 чалавек зь ліку лідэраў трэцяга сэктару, мінулагодніх пераможцаў і журналістаў, якія стала пішуць пра НДА.<ref>[https://web.archive.org/web/20160311104715/http://belngo.info/2015.asambleya-nazvala-che-mpiyonau-gramadzyanskaj-supol-nas-tsi-2014-godu.html Асамблея назвала чэмпіёнаў грамадзянскай супольнасьці 2014 году]</ref> * '''Грамадзкі лідэр году''' — вядоўцы моўных шоў «[[Мова нанова]]», «Мова ці кава», «Мова веда» і «Мова TUT». * '''Кампанія году''' — кампанія «Пазнач сябе беларусам». Цягам 2014 году моладзь з Арт Сядзібы правяла шэраг акцыяў па прамоўцыі беларускіх сымбаляў, вышымаек, былі зладжаныя два Дні вышыванкі<ref>[https://web.archive.org/web/20160305114923/http://belngo.info/2014.pershy-fe-sty-val-belaruskaj-kul-tury-dzen-vy-shy-vanki-prajshou-u-mensku.html Першы Дзень вышыванкі прайшоў у Менску]</ref> і раздадзеныя 5 кілямэтраў стужкі з нацыянальным арнамэнтам. * '''Новая ініцыятыва''' — экспэрты ў абарону [[Курапаты|Курапатаў]]. Археолягі, архітэктары, інжынэры, юрысты, культуролягі, журналісты ў 2014 годзе аб’ядналі свае намаганьні, каб юрыдычна бараніць ахоўныя межы Курапатаў ад незаконнага скарачэньня й забудовы. * '''Рэгіянальная падзея''' — Дзень памяці паўстанцаў 1863 году ў Сьвіслачы. У 2014 падзея адзначыла свой 20-гадовы [[юбілей]]. * '''Крэатыў году''' — акцыя салідарнасьці футбольных фанатаў на матчы «Беларусь-Украіна», які прайшоў 9 кастрычніка на [[Барысаў-Арэна|Барысаў-Арэне]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150122140955/http://news.tut.by/politics/419762.html Эксперты: Футбольные фанаты были и будут политически активны]</ref> * '''Журналіст/мэдыя году''' — '''Марат Гаравы''', журналіст газэты «[[Новы час (газэта)|Новы час]]». * '''Найлепшы сайт НДА''' — інфармацыйна-мэтадычны партал для настаўнікаў [https://web.archive.org/web/20150122152031/http://www.nastaunik.info/ www.nastaunik.info]. * '''Гарбуз году '''— атрымалі Ўпраўленьне па грамадзянству й міграцыі ГУУС Мінгарвыканкаму й Аддзел па грамадзянству й міграцыі [[Першамайская РУУС (Менск)|Першамайскага РУУС г. Менску]] за ануляваньне віду на жыхарства праваабаронцы '''Алены Танкачова'''й.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304130611/http://www.lawtrend.org/expulsion/sud-pervomajskogo-rajona-otkazal-v-udovletvorenii-zhaloby-eleny-tonkachevoj-o-nezakonnosti-ee-vysylki-iz-belarusi Суд Первомайского района г. Минска отказал в удовлетворении жалобы Елены Тонкачевой о незаконности ее высылки из Беларуси]</ref> == Пераможцы 2015 году == 15 студзеня 2016 году Асамблея зладзіла сёмую цырымонію ўганараваньня пераможцаў прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці», каб адзначыць лідэраў і найбольш значныя падзеі трэцяга сэктару за мінулы год. Журы складалася з 114 грамадзкіх лідэраў, экспэртаў, журналістаў і пераможцаў мінулых гадоў, зь якіх за намінантаў прагаласавала 75 чалавек. * '''Грамадзкі лідэр году''' — [[Сьвятлана Алексіевіч]]. Атрыманьне ёй [[Нобэлеўская прэмія ў галіне літаратуры|Нобэлеўскай прэміі]] аб’яднала беларусаў, а грамадзкая пазыцыя прымусіла задумацца пра сытуацыю ў краіне. * '''Кампанія году''' — кампанія салідарнасьці з кадэтамі Ястрэмбельскай школы-інтэрнату (#Пагоняпобач). Прэмію ўручылі ініцыятарам кампаніі — прадстаўнікам «Арт Сядзібы». * '''Новая ініцыятыва''' — сэрыя пэрформансаў у падтрымку людзей з абмежаванымі магчымасьцямі, якую зладзілі студэнты Тэатральнай лябараторыі «Фонтынбрас» пры Беларускім свабодным тэатры. * '''Рэгіянальная падзея''' — абарона берагу возера [[Балдук]] у Пастаўскім раёне ад забудовы. Сябры арганізацыяў «Зялёная сетка», «Экадом», «[[Ахова птушак Бацькаўшчыны]]» разам зь мясцовымі жыхарамі з 2012 году змагаюцца супраць забудовы ля возера. * '''Партнэрства году''' — Гуманітарны маршрут «Беларусь-АТО». У 2015 годзе гэта намінацыя была ўведзена ўпершыню, і ўручалася за салідарныя дзеяньні і рэалізацыю найлепшай ініцыятывы, якая аб’яднала партнэраў з розных сфэраў і сэктараў на карысьць грамадзянскай супольнасьці. * '''Найлепшы сайт НДА''' — партал adukacyja.info. * '''Крэатыў году''' — стрыт-арт фэст Urban Myths у Менску. * '''Гарбуз году''' — атрымала Міністэрства інфармацыі за загад зьнішчыць наклад кнігі [[Віталь Сіліцкі|Віталя Сіліцкага]] «Доўгая дарога ад тыраніі: посткамуністычны аўтарытарызм і барацьба за дэмакратыю ў Сэрбіі і Беларусі». * '''Мэдыя/журналіст году''' — блогер '''Антон Матолька'''. == Пераможцы 2016 году == 23 сьнежня 2016 году ў Менску прайшла восьмая цырымонія ўручэньня прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці». Асамблея няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў адзначыла найбольш выбітныя і яскравыя падзеі ў грамадзкім сэктары за бягучы год. Журы складалася з 116 грамадзкіх лідэраў, экспэртаў, журналістаў і пераможцаў мінулых гадоў, а лонг-ліст намінантаў сёлета склаў 166 прапановаў.  * '''Грамадзкі лідэр году''' — [[Зьміцер Дашкевіч]]. Ён цягам 2016 году ініцыяваў збор подпісаў за наданьне бел-чырвона-беламу сьцягу статусу гістарычнай каштоўнасьці, зьнішчыў «3,5 кв.м урадлівага слою глебы» на беларуска-расейскай мяжы, пратэставаў супраць адкрыцьця графіці «Масква-Менск» і ўсталяваньня помніку Леніну. * '''Кампанія году''' — кампанія па зборы подпісаў за наданьне [[Бел-чырвона-белы сьцяг|бел-чырвона-беламу сьцягу]] статусу гісторыка-культурнай каштоўнасьці, #нашсьцяг. * '''Новая ініцыятыва''' — установа «Human Constanta», якая запомніліся грамадзтву дзеяньнямі ў абарону правоў уцекачоў і мігрантаў у Берасьці. * '''Рэгіянальная падзея''' — кампанія ў абарону гісторыка-культурнага раёну Менску «Асмалоўка». * '''Партнэрства году''' — плятформа Talaka.by. На гэтай некамэрцыйнай пляцоўцы актыўныя людзі знаходзяць каманду, памочнікаў і фінансы для рэалізацыі сваіх ідэяў. Найбольшай падтрымкай на плятформе карыстаюцца ідэі ў сфэры разьвіцьця беларускай мовы і культуры.  * '''Мэдыяактыўнасьць году''' — он-лайн-часопіс «Имена», які дае магчымасьць ня толькі даведацца пра гісторыі, лёсы і ўчынкі беларусаў, а таксама ствараць і падтрымліваць важныя для грамадзтва праекты.  * '''Крэатыў году''' — невядомы мастак, які дамаляваў калючы дрот на прапагандысцкім графіці «Менск-Масква». * '''Гарбуз году''' — супрацоўнікі ГУУС Менгарвыканкаму, якія сёлета жорстка затрымалі ўдзельнікаў негвалтоўнай акцыі раварыстаў «[[Крытычная маса (рух)|Крытычная маса]]». * '''Мэдыя / журналіст году''' — Галіна Абакунчык, карэспандэнтка [[Радыё Свабода]], аўтарка 98 матэрыялаў пра грамадзянскую супольнасьць, яе ініцыятывы і перасьлед у 2016 годзе. == Пераможцы 2017 году == 21 сьнежня 2017 году Асамблея НДА зладзіла дзявятую цырымонію ўганараваньня пераможцаў прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці», каб адзначыць выбітных асобаў і важныя падзеі трэцяга сэктару Беларусі ў 2017 годзе. Журы складалася з 110 грамадзкіх лідэраў, экспэртаў, журналістаў і пераможцаў мінулых гадоў, зь якіх за намінантаў прагаласавала 90 чалавек. * '''Грамадзкі лідэр году''' — Сяргей Драздоўскі, каардынатар Офісу па правах людзей з інваліднасьцю, рухавік кампаніі «Павестка 50». Кампанія разгарнулася ў пяці беларускіх гарадах і была накіраваная на імплемэнтацыю палажэньняў Канвэнцыі аб правах людзей з інваліднасьцю. * '''Кампанія году''' — Кампанія ў абарону Курапатаў, #[[курапаты]]. * '''Новая ініцыятыва''' — грамадзкі рух «Дзея» ды ініцыятыва «Хайсы» зь Віцебску (2 пераможцы). * '''Рэгіянальная падзея''' — «маршы недармаедаў» супраць дэкрэту №3, якія прайшлі сёлета ў розных гарадах Беларусі. У акцыях бралі актыўны ўдзел грамадзкія актывісты і мясцовыя жыхары. Прыз у гэтай намінацыі атрымалі прадстаўнікі Слоніму, Воршы і Гомеля. * '''Партнэрства году''' — Беларускія ўікэнды. Дзякуючы ім цягам 2017 году беларускамоўныя вэрсіі фільмаў былі паказаныя ў шэрагу кінатэатраў краіны.  * '''Мэдыяактыўнасьць году''' — сацыяльныя сеткі пошукава-выратавальнага атраду «Анёл». * '''Крэатыў году''' — акцыя «[[Ноч расстраляных паэтаў]]» — супольная ініцыятыва [[Малады фронт|Маладога Фронту]] і творчых асяродкаў.  * '''Гарбуз году''' — журы вырашыла «адзначыць» гэтай антыпрэміяй крымінальную справу па «факце» навучаньня і падрыхтоўкі да ўдзелу ў масавых беспарадках. Па справе было затрымана больш за 30 чалавек — былых актывістаў арганізацыі «[[Белы легіён]]» і спартова-патрыятычнага клюбу «Патрыёт». * '''Мэдыя / журналіст / журналістка году''' — гомельскі відэаблогер Максім Філіповіч. Ягоны канал на YouTube тсаў такім папулярным, што ўлады абвінавацілі Максіма ў «падмене дзяржаўных СМІ». == Пераможцы 2018 году == У чацвер 10 студзеня ў культурніцкай прасторы «Корпус» у Менску назвалі пераможцаў прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці». Дзясяты раз яе ўручала Асамблея НДА. У шорт-лісьце было 57 намінантаў, а ў журы — 112 грамадзкіх лідэраў, экспэртаў і журналістаў з усёй Беларусі. * '''Грамадзкі лідэр году''' — Павал Белавус, заснавальнік «Арт Сядзібы». Адзін з арганізатараў сьвяткаваньня 100-годзьдзя БНР, канцэрту і інфармацыйнай кампаніі #БНР100, акцыяў #добрыясловы і «Брукаванка памяці» ў Курапатах. * '''Кампанія году''' — кампанія па адзначэньні 100-годзьдзя БНР. Агульнабеларуская грамадзкая кампанія, якая ўцягнула мноства людзей, арганізацыяў, камэрцыйных структураў і нават дзяржаўных установаў у дзясятках гарадоў нашай краіны. * '''Новая ініцыятыва''' — унівэрсытэт імя Ніла Гілевіча. Зарэгістраваны ў якасьці ўстановы ў сакавіку 2018. Заснаваны ТБМ, каб выправіць ганебную сытуацыю зь немагчымасьцю атрымаць вышэйшую адукацыю на беларускай мове. * '''Рэгіянальная падзея''' — кампанія супраць акумулятарнага заводу ў Берасьці. * '''Партнэрства году''' — кааліцыйная праца праваабарончых НДА Беларусі пры падрыхтоўцы дакладу для Камітэту па правах чалавека ААН. У выніку больш як 60 рэкамэндацыяў Камітэту правоў чалавека ААН да ўраду Беларусі маюць у сваім складзе прапановы беларускіх праваабаронцаў дзеля выпраўленьня сытуацыі з правамі чалавека ў краіне. * '''Мэдыяактыўнасьць году''' — кароткія ролікі ў сацсетках і перадача «Мова пра мову» Вінцука Вячоркі папулярызуюць мову сучаснымі сродкамі. * '''Крэатыў году''' — бацькоўская ініцыятыва «Дзеткі-кветкі», якая правяла грамадзкі маніторынг моўнага статусу 106 дзіцячых садкоў у Менску. * '''Гарбуз году''' — Антыўзнагарода «Гарбуз году» дастаўся БелТА, па заяве якой 14 журналістаў недзяржаўных мэдыя абвінавацілі ў несанкцыянаваным доступе да інфармацыі. * '''Мэдыя / журналіст / журналістка году''' — Тацьцяна Каравянкова, якая на [[БелаПАН]] прафэсійна асьвятляе грамадзка-палітычныя тэмы ў Беларусі. * '''Талака году''' — краўдфандынгавая плятформа «Талака», якая летась дасягнула паказальніку ў 1 мільён рублёў, сабраных на грамадзкія праекты. <br /> == Пераможцы 2019 году == 9 студзеня ў менскім клюбе «Бруге» адбылася цырымонія ўзнагароджаньня пераможцаў прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці-2019». Асамблея НДА ў адзінаццаты раз адзначыла асобаў і важныя падзеі грамадзкага сэктару. Сёлета ў журы была рэкордная колькасьць грамадзкіх лідэраў, экспэртаў, журналістаў і пераможцаў мінулых гадоў — агулам 150 чалавек. * '''Грамадзкая лідэрка году''' — першае месца падзялілі '''Сьвятлана Гатальская''' з руху «Маршыруй, дзетка!», які прасоўвае прыняцьцё закону аб супрацьдзеяньні хатняму гвалту, і '''Алена Масьлюкова,''' лідэрка ініцыятывы супраць запуску заводу па вытворчасьці бялёнай цэлюлёзы ў Сьветлагорску. * '''Кампанія году''' — Кампанія па ўшанаваньні паўстанцаў 1863-1864 году ў Вільні. * '''Новая ініцыятыва''' — адукацыйна-асьветніцкая пляцоўка «Тэрыторыя правоў», заснаваная Беларускім домам правоў чалаавека і ПЦ «Вясна». * '''Мэдыяактыўнасьць''' — перамог відэа-блог на youtube «Рудабельская паказуха». * '''Талака году''' — краўдфандынгавая пляцоўка MolaMola. * '''Рэгіянальная падзея''' — праект «Інклюзіўны барыста», які распаўсюдзіў сваю працу на абласныя і малыя гарады. * '''Партнэрства году''' — усталяваньне помніка Алесю Адамовічу ў Глушы. Грамадзянская супольнасьць ініцыявала і сабрала сродкі. Праект падрыхтаваў скульптар Гэнік Лойка, падтрымала дачка пісьменьніка Натальля Адамовіч, а мясцовая ўлада вылучыла годнае месца для помніка і дапамагла з арганізацыяй урачыстасьці. * '''Крэатыў году''' — [[мабільны дастасунак]] reBrest – гід па архітэктурнай спадчыне гораду. * '''Журналістка году''' — Дзіяна Серадзюк, якая вядзе рубрыку «Грамадзтва» ў «[[Новы час (газэта)|Новым Часе]]"». * '''Антыпрэмія «Гарбуз» году''' — апраўданьне зносу памятных крыжоў у Курапатах і перасьледу абаронцаў мэмарыялу. == Відэа == * [http://www.youtube.com/watch?v=u4uIpA3QXN8 Зварот Валера Булгакава — грамадзкага лідэра-2012] * [http://www.youtube.com/watch?v=Re1bBx2CUmY Зварот Анджэя Пачобута — грамадзкага лідэра-2012] * [http://www.youtube.com/watch?v=kGcUYZ9HYhE Крэатыў году — Studio Total] * [https://web.archive.org/web/20160305124806/http://belngo.info/2013.u-mensku-u-ganaravali-che-mpiyonau-gramadzyanskaj-supol-nas-tsi-lide-r-godu-syargej-mihalok-fota-vide-a.html У Менску ўганаравалі Чэмпіёнаў грамадзянскай супольнасьці-2013] * [http://belsat.eu/be/obiektyw/wiadomosci/a,6572,uznagharody-dlia-chempiionau.html Узнагароды для чэмпіёнаў]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://belsat.eu/be/obiektyw/wiadomosci/a,8979,chempiiony-nda.html Чэмпіёны НДА-2013. Рэпартаж Белсата]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20130510153152/http://belngo.info/ Belngo.info] * [http://belngo.info/?page_id=216 Сайт прэміі]{{Недаступная спасылка|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Катэгорыя:Прэміі Беларусі]] rndzag9yk153tml3srpj4jbjtdsxjz0 Сьпіс гарадоў Фарэрскіх астравоў 0 160562 2674526 2466112 2026-06-17T12:55:40Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674526 wikitext text/x-wiki [[Файл:Faroe Islands-CIA WFB Map.png|справа|350пкс|Мапа Фарэрскіх астравоў]] '''Сьпіс [[горад|гарадоў]] [[Фарэрскія астравы|Фарэрскіх астравоў]] паводле колькасьці насельніцтва'''. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 1 000 чалавек па стане на [[1 студзеня]] [[2015]]. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія складаюць яго прыгарады. == Сьпіс == {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! № ! Па-беларуску ! Па-фарэрску ! Насельніцтва<br />(2015) ! Выява |- |1 || align="left" | [[Торсгаўн]] || Tórshavn || 12 964 || [[file:Tinganes, Tórshavn 2004.1.jpg|100пкс]] |- |2 || align="left" | [[Кляксвуйк]] || Klaksvík || 4 668 || [[file:Klaksvik, Faroe Islands.jpg|100пкс]] |- |3 || align="left" | [[Гойвік]] || Hoyvík || 3 847 || [[file:Faroe Islands, Streymoy, Tórshavn (3).jpg|100пкс]] |- |4 || align="left" | [[Аргір]] || Argir || 2 006 || [[file:Argir Faroe Islands in January 2010.jpg|100пкс]] |- |5 || align="left" | [[Фугляф'ёрдур]] || Fuglafjørður || 1 486 || [[file:Fuglafjordur, Faroe Islands, beach.jpg|100пкс]] |- |6 || align="left" | [[Воавур]] || Vágur || 1 331 || [[file:Vagur, Faroe Islands, in the winter, sunlight on slope.JPG|100пкс]] |- |7 || align="left" | [[Вэстмана]] || Vestmanna || 1 208 || [[file:Vestmanna, Faroe Islands (3).JPG|100пкс]] |- |8 || align="left" | [[Мідвоавур]] || Miðvágur || 1 074 || [[file:Miðvágur, Faroe Islands (2).JPG|100пкс]] |- |9 || align="left" | [[Сёрвоавур]] || Sørvágur || 1 005 || [[file:Sørvágur on Vágar Island, Faroe Islands, December 2010.JPG|100пкс]] |} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20150924024857/http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/ibugvar-og-val/folkatal Fólkatal | Hagstova Føroya] {{ref-fo}} {{Сьпіс гарадоў Эўропы}} [[Катэгорыя:Гарады Фарэрскіх астравоў]] 85zkqx09ntikqt6qji9cli2mdove4ap Украінская мова 0 161589 2674602 2658247 2026-06-17T23:05:58Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674602 wikitext text/x-wiki {{Інфармацыя пра мову |Назва мовы = Украінская мова |Назва мовы ў арыгінале = українська мова |Выява = Idioma ucraniano.png |Подпіс да выявы = {{Легенда|#0080ff|Украінская мова – мова большасьці}} {{Легенда|#88c4ff|Украінская мова – мова меншасьці}} |Шырыня выявы = 250пкс |Краіны ўжываньня = [[Украіна]], [[Расея]], [[Беларусь]], [[Польшча]], [[Малдова]], [[Славаччына]], [[Румынія]], [[Казахстан]] |Рэгіён = [[Усходняя Эўропа]] |Колькасьць карыстальнікаў = мова камунікацыі ад 41 млн<ref name="Ethnologue">[http://photius.com/rankings/languages2.html «Ethnologue», 13 выданьне]. {{ref-en}}</ref> да ~ 45 млн. Родная~ 37 млн<ref>[https://web.archive.org/web/20110807023956/http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size Статыстыка моў з сайту «ethnologue.org»]. {{ref-en}}</ref> Другая мова ~15 млн<ref>[https://web.archive.org/web/20121105101026/http://archive.mignews.com.ua/articles/283917.html Апытаньне цэнтру эканамічных і палітычных дасьледваньняў ім. А. Разумкова]. {{ref-ru}}</ref> |Клясыфікацыя = {{Просты сьпіс| *[[Індаэўрапейскія мовы|Індаэўрапейская]] :** [[Славянскія мовы|Славянская]] ::*** [[Усходнеславянскія мовы|Усходнеславянская]] }} |Афіцыйная мова ў = [[Украіна]]<br /> * ''[[Рэспубліка Крым]]''{{Заўвага|Дэ-юрэ — тэрыторыя Ўкраіны як [[Аўтаномная Рэспубліка Крым]], дэ-факта пад кантролем Расейскай Фэдэрацыі.}}<ref name=federal>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 21 сакавіка 2014| url = http://pravo.gov.ru:8080/page.aspx?92495| копія = | дата копіі = | загаловак = Фэдэральны канстытуцыйны закон аб прыняцьці ў Расейскую Фэдэрацыю Рэспублікі Крым і ўтварэньні ў складзе Расейскай Фэдэрацыі новых суб’ектаў — Рэспублікі Крым і места фэдэральнага значэньня Севастопаль| фармат = | назва праекту = | выдавец = Дзяржаўная Дума Расейскай Фэдэрацыі, Рада Фэдэрацыі| дата = 1 красавіка 2014 | мова = ru| камэнтар = }}</ref> [[Прыднястроўе]]<ref name=Pr1>[http://zakon-pmr.com/DetailDoc.aspx?document=62295 Конституція ПМР]{{ref-ru}}</ref> <small>(непрызнаная дзяржава)</small><br /> '''Рэгіянальная:'''<br /> [[Малдова]] * [[Аўтаномнае тэрытарыяльнае ўтварэньне з асаблівым прававым статусам Прыднястроўе|АТУ Прыднястроўе]]<ref name='ATU'>[http://lex.justice.md/index.php?action=view&view=doc&lang=2&id=313004 Закон № 173 от 22.07.2005 об основных положениях особого правового статуса населенных пунктов левобережья Днестра (Приднестровья)]. Статья 6 {{ref-ru}}</ref> [[Румынія]]<ref name=autogenerated224 /><ref name = Romania>[https://web.archive.org/web/20070221075455/http://www.dri.gov.ro/documents/li_h1206.pdf#page=3 HOTARARE nr. 1.206 din 27 noiembrie 2001 pentru aprobarea Normelor de aplicare a dispozitiilor privitoare la dreptul cetatenilor apartinand unei minoritati nationale de a folosi limba materna în administratia publica locala, cuprinse în Legea administratiei publice locale nr. 215/2001]</ref> * Жудэц ''Марамурэш''{{Заўвага|Жудэц — назва [[павет]]аў у [[Румынія|Румыніі]].}} ** 7 камунаў * Жудэц ''Сучава'' ** 3 камуны * Жудэц ''Караш-Сэвэрын'' ** 2 камуны * Жудэц ''Тыміш'' ** 2 камуны [[Славаччына]]<ref name=autogenerated224 /><ref name = karpatnews>[http://karpatnews.in.ua/news/49941 У Словаччині збільшиться кількість населених пунктів, де офіційно вживатиметься мова нацменшин]{{Недаступная спасылка|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&nbsp;— Karpatnews {{ref-uk}}</ref><br /> * 18 населеных пунктаў * 68 населеных пунктаў <small>([[Русінская мова|русінская]])</small> [[Сэрбія]]<ref name=autogenerated224 >[http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) // Council of Europe]. Рэгулюецца «Эўрапейскай хартыяй рэгіянальных моў» {{ref-en}}</ref> * [[Ваяводзіна|АК Ваяводзіна]] <small>([[Русінская мова|русінская]])</small> [[Польшча]]<ref name=autogenerated224 /><br /> [[Харватыя]]<ref name="UMUCH">[https://web.archive.org/web/20130505204933/http://languagecharter.eokik.hu/docs/AppliedToLanguages/Ukrainian_in_Croatia_chP2%263.pdf Украінская мова ў Харватыі]. {{ref-en}}</ref><br /> [[Босьнія і Герцагавіна]]<ref name=autogenerated224 /><br /> '''Мова нацыянальнай меншасьці:'''<br /> [[Чэхія]]<ref name="languages">[http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic]{{ref-en}}</ref> |Рэгулюецца = [[Нацыянальная акадэмія навук Украіны]]: Інстытут украінскай мовы, Украінскі моўна-інфармацыйны фонд, Інстытут мовазнаўства імя А. А. Патэбні |Код па ISO 639-1 = uk |Код па ISO 639-2(B) = ukr |Код па ISO 639-2(T) = ukr |Код па SIL = UKR }} '''Украі́нская мо́ва''' ({{мова-uk|українська мова}}, [[IPA]]: [ukrɑˈjɪɲsʲkɑ ˈmɔwɑ], гістарычныя назвы — ''рус[ь]кая, русінская''<ref>''С.&nbsp;Я.&nbsp;Єрмоленко'' Історія української літературної мови // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref><ref>[http://izbornyk.org.ua/ohukr/ohu04.htm Іван Огієнко. Історія української літературної мови]{{ref-uk}}</ref><ref>[http://litopys.org.ua/rizne/ukrtable.htm Історичний розвиток української мови]{{ref-uk}}</ref>) — [[нацыянальная мова]] [[Украінцы|ўкраінцаў]]. Адносіцца да [[Славянскія мовы|славянскай галіны]] [[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай моўнай сям’і]]. Колькасьць носьбітаў — каля 45 млн, большасьць зь якіх жыве ва [[Украіна|Ўкраіне]]. Зьяўляецца [[Дзяржаўная мова|дзяржаўнай мовай]] ва Ўкраіне<ref>[http://www.president.gov.ua/ru/content/chapter01.html Конституція України // ст. 10-я]{{ref-uk}}</ref>, адна зь дзяржаўных у [[Прыднястроўская Малдаўская Рэспубліка|Прыднястроўі]]. Распаўсюджаная таксама ў [[Беларусь|Беларусі]]<ref>''О. І. Скопненко'' Українська мова в Білорусі // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>, [[Малдова|Малдове]]<ref>''Н.&nbsp;П.&nbsp;Прилито.'' Українська мова в Молдові // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref><ref>''Убийвовк Н.'' Українська мова в Придністров'ї: минуле і перспективи // «Мово­знавство. Доповіді та повідомлення на IV Міжнар. конгресі україністів». К., 2002 {{ref-uk}}</ref>, [[Польшча|Польшчы]]<ref>''Й. О. Дзендзелівський'' Українська мова в Польщі // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>, [[Расея|Расеі]]<ref>''Н.&nbsp;П.&nbsp;Прилито.'' Українська мова в європейській частині Росії // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref><ref>''Н.&nbsp;П.&nbsp;Прилито.'' Українська мова в Сибіру та на Далекому Сході // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>, [[Румынія|Румыніі]]<ref>''С. В. Семчинський''. Українська мова в Румунії // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>, [[Славаччына|Славаччыне]]<ref>''Й.&nbsp;О.&nbsp;Дзендзелівський.'' Українська мова у Словаччині // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>, [[Казахстан]]е<ref>''С.&nbsp;Ф.&nbsp;Клименко, В.&nbsp;В.&nbsp;Степаненко.'' Українська мова в Казахстані // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>, [[Аргентына|Аргентыне]], [[Бразылія|Бразыліі]], [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]<ref>''Р. П. Зорівчак.'' Українська мова у Великій Британії // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>, [[Канада|Канадзе]]<ref>''Р.&nbsp;П.&nbsp;Зорівчак.'' Українська мова в Канаді // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>, [[ЗША]]<ref>''Р.&nbsp;П.&nbsp;Зорівчак.'' Українська мова у США // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref> і іншых краінах, дзе жывуць украінцы. Украінскай мовай у сьвеце карыстаюцца ад 41 да 45 млн чалавек, яна зьяўляецца другой або трэцяй [[Славянскія мовы|славянскай мовай]] паводле колькасьці носьбітаў (пасьля [[Расейская мова|расейскай]] і, магчыма, [[Польская мова|польскай]]) і ўваходзіць у трэці дзясятак распаўсюджаных моваў сьвету{{Заўвага|Глядзіце таксама [[сьпіс моваў па колькасьці носьбітаў]]{{ref-en}}}}. Навука аб украінскай мове завецца ''лінгвістычнай украіністыкай'' або ''ўкраінскай філялёгіяй''. [[File:WIKITONGUES- Vira speaking Ukrainian.webm|thumb|250px|Украінская мова]] Для запісу ўкраінскай мовы выкарыстоўваюць адаптаваную [[Кірыліца|кірыліцу]] («[[Грамадзянскі шрыфт|грамадзянка]]»), зрэдку — [[Украінская лацінка|лацінку]] ў розных варыянтах. Правілы ўкраінскай мовы рэгулюе [[Нацыянальная акадэмія навук Украіны]], у прыватнасьці ''Інстытут украінскай мовы НАН Украіны'' (гісторыя, граматыка, лексыкалёгія, тэрміналёгія, анамастыка, стылістыка і культура маўленьня, дыялекталёгія, сацыялінгвістыка), ''Украінскі моўна-інфармацыйны фонд НАН'' (кампутарная лінгвістыка, слоўнікі), ''Інстытут мовазнаўства імя А. А. Патэбні НАН'' (украінская мова ў стасунках зь іншымі мовамі). Штогод 9 лістапада ва Ўкраіне адзначаецца [[Дзень украінскага пісьменства і мовы]]. == Клясыфікацыя == Паводле традыцыйнай генэалягічнай клясыфікацыі, украінская мова належыць да [[Усходнеславянскія мовы|ўсходнеславянскай групы]] [[Славянскія мовы|славянскай галіны]] [[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай моўнай сям’і]]<ref>Сучасна українська мова : Підручник / Пономарів О. Д., Різун В. В., Шевченко Л. Ю. та ін.; за ред. Пономарева О. Д.&nbsp;— вид.2-ге —К. : Либідь , 2001&nbsp;— 400 с.&nbsp;— {{ISBN|966-06-0173-5}}.&nbsp;— стор. 5 {{ref-uk}}</ref><ref>''Васенко Л. А., Дубічинський В. В., Кримець О.&nbsp;М.''&nbsp;Фахова українська мова. Центр учбової літератури&nbsp;— К., 2007.&nbsp;— стор. 7 {{ref-uk}}</ref><ref>''С. В. Семчинський.'' Генеалогічні класифікація мов // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>. Сучасныя дасьледаваньні, аднак, паказваюць, што ўкраінская мова ў фанэтыцы і граматыцы мае больш агульных рысаў зь [[Верхнелужыцкая мова|верхнелужыцкай]] ды [[Беларуская мова|беларускай]] мовамі (29 агульных рысаў), [[Ніжнелужыцкая мова|ніжнелужыцкай]] мовай (27 агульных рысаў), [[Чэская мова|чэскай]] і [[Славацкая мова|славацкай]] мовамі (23 агульныя рысы), [[Польская мова|польскай]] (22 агульныя рысы), [[Харвацкая мова|харвацкай]] і [[Баўгарская мова|баўгарскай]] мовамі (21 агульная рыса), [[Сэрбская мова|сэрбскай]] і [[Македонская мова|македонскай]] мовамі (20 агульных рысаў), вымерлай [[Палабская мова|палабскай]] мовай (19 агульных рысаў), [[Славенская мова|славенскай]] мове (18 агульных рысаў), чым з [[Расейская мова|расейскай]] (11 агульных рысаў)<ref name=tishenko>''Тищенко К. Н.'' [https://web.archive.org/web/20121202133102/http://img.tyzhden.ua/Content/PhotoAlbum/2012/10_12/04/tyshenko/tyshenko.pdf Правда про походження української мови]. {{ref-uk}}</ref>. Найбліжэйшай генэалягічна да ўкраінскай ёсьць беларуская мова<ref>Беларуска-украінскіе ізалексы.&nbsp;— Мінск, 1971.&nbsp;— 125 с.</ref><ref>''Сцяцко П.&nbsp;У.''&nbsp;Словаутваральныя регіяналізмы беларускай мовы, агульные з украінскай мовай // Проблеми дослідження діалектної лексики і фразеології української мови. Тези доповідей.&nbsp;— Ужгород, 1978.&nbsp;— С. 66-67.</ref><ref>''Янкова Т.&nbsp;С.''&nbsp;Із спостережень над перехідними говірками між українською та білоруською мовами (за матеріалами фразеології) // Праці ХІІ Республіканської діалектологічної наради.&nbsp;— К.: Наук. думка, 1971.&nbsp;— С. 382—388. {{ref-uk}}</ref> (з IX—XI стагодзьдзяў абедзьве мовы часткова фармаваліся на сумеснай дыялектнай базе — у прыватнасьці паўночная дыялектная група ўкраінскай мовы ўдзельнічала ў фармаваньні гутарковай беларускай мовы [[Палесьсе|Палесься]]<ref>''Бузук П.'' Взаємовідносини між укр. та білорус. мовами. «Зап. Істор.-філол. відділу УАН», 1926, кн. 7&nbsp;— 8 {{ref-uk}}</ref>, абодва народы ў сярэднявеччы мелі агульную [[Старабеларуская мова|пісьмовую кніжную ўкраінска-беларускую мову]]<ref>''Гумецька Л.&nbsp;Л.''&nbsp;Уваги до укр.-білорус. мовних зв’язків періоду XIV&nbsp;— XVII ст. // Дослідження з укр. та рос. мов. К., 1964 {{ref-uk}}</ref><ref>''Анічэнка У.&nbsp;В.''&nbsp;Беларус.-укр. пісьмовамоўныя сувязі. Менск, 1969</ref>). Паводле тыпалягічнай клясыфікацыі, украінская — флектыўная мова<ref>''С.&nbsp;В.&nbsp;Семчинський'' Типологічна класифікація мов // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>. == Графіка == Традыцыйна для запісу ўкраінскай мовы выкарыстоўвалі [[Кірыліца|кірылічныя літары]]. Гэта зьвязана з [[Праваслаўе|усходнім абрадам]] украінскай царквы, якая доўгі час была магутным, амаль адзіным распаўсюднікам адукацыі. Да XVIII стагодзьдзя ўжываўся клясычны кірылічны шрыфт, у XVI—XVII стагодзьдзях паралельна выкарыстоўваўся таксама «''казацкі [[хуткапіс]]''», у якім напісаньне літар было іншым («хвалістым» або «барочным»)<ref>[http://litopys.org.ua/rizne/mitch.htm Віталій Мітченко. Мистецтво скоропису в просторі українського бароко] {{ref-uk}}</ref>. У XVII стагодзьдзі [[Пётар Магіла]]<ref>Всероссийский «словарь-толкователь» / Под ред. В.&nbsp;В.&nbsp;Жукова.&nbsp;— 1-е изд.&nbsp;— СПб.: А.&nbsp;А.&nbsp;Каспари, 1893—1895.&nbsp;— Т. 1.&nbsp;— С. 445. {{ref-ru}}</ref> распрацаваў спрошчаны кірылічны шрыфт, які пазьней у [[Расейская Імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] ўвёў [[Пётар I]] пад назваю «[[грамадзянка]]». З Расеі выкарыстаньне гэтага шрыфту распаўсюдзілася і на іншыя народы, якія ўжывалі кірылічнае пісьмо. Такім чынам стварэньне новай украінскай артаграфіі адбывалася на базе грамадзянкі. Сёньня для запісу ўкраінскай мовы выкарыстоўваюць адаптаваную кірылічную азбуку з 33 літар. Асаблівасьцямі ўкраінскага альфабэту ў параўнаньні зь іншымі кірылічнымі зьяўляецца наяўнасьць літар <big>''[[ґ]], [[є]]''</big> ды <big>''[[ї]]''</big> (<big>''[[ґ]]''</big> ужываюць таксама ва [[Урумская мова|ўрумскім]] і, часам, у [[Беларускі альфабэт|беларускім]] альфабэтах). {{Украінскі альфабэт}} * Таксама як і ў беларускай мове, ва ўкраінскай ёсьць [[апостраф]]: {{мова|uk|''дев’ять''}} (дзевяць), {{мова|uk|''пам’ять''}} (памяць){{Заўвага|Тут і далей ''курсівам'' пазначаны ўкраінскія словы паводле афіцыйнага ўкраінскага правапісу, у дужках — беларускія пераклады, акрамя выпадкаў поўнага супадзеньня ў напісаньні.}}; * '''''Е е''''' — адпаведнік беларускай літары і гука '''Э э'''; * '''''Є є''''' — гук [йэ], адпаведнік беларускай літары '''Е е'''. * '''''Ї ї''''' — гук [йі], ужываны і ў беларускай мове: да іх [да '''йі'''х], выбаіна [выба'''йі'''на]; * '''''Щ щ''''' — гук [шч], ня можа быць мяккім, толькі цьвёрдым{{Заўвага|Астатнія літары ўкраінскага альфабэту пазначаюцца і вымаўляюцца гэтаксама як і ў беларускай мове.}}. У розныя гістарычныя эпохі для запісу ўкраінскай мовы выкарыстоўвалі таксама [[Украінская лацінка|лацінскі альфабэт]] розных рэдакцыяў. Сёньня ўкраінская лацінка ня мае адзінага стандарту і афіцыйнага статусу (на афіцыйным узроўні замацаваныя толькі правілы трансьлітарацыі з кірыліцы на лацінку). Яе ўжываньне вельмі абмежаванае: як правіла гэта публікацыі на тэму ўласна ўкраінскай лацінкі<ref>[http://www.ji.lviv.ua/n23texts/chornovol.htm Ігор Чорновол. Латинка в українському правописі: ретроспектива і perspektyva]</ref>. Дыскусіі па ўніфікацыі і магчымым укараненьні лацінкі ва ўкраінскім правапісе адбываліся спачатку ў [[Галіцыя|Галіцыі]] і [[Букавіна|Букавіне]] ў 1830-я, 1850-я гады, пасьля ў 1920-я гады ва [[УССР]], а пасьля ў 1991 годзе яны аднавіліся ўжо ў незалежнай Украіне. == Адрозьненьні ад іншых славянскіх моваў == Украінская мова як асобная [[Славянскія мовы|славянская мова]], мае шматлікія рысы, якія збліжаюць або аддаляюць яе ад суседніх славянскіх моваў — [[Польская мова|польскай]], [[Беларуская мова|беларускай]], [[Расейская мова|расейскай]], [[Баўгарская мова|баўгарскай]] і [[Славацкая мова|славацкай]]{{Заўвага|Глядзіце таксама сьпіс Сўодэша для славянскіх моў [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists_for_Slavic_languages Swadesh lists for Slavic languages] {{ref-en}}}}. З пункту гледжаньня лексыкі найбліжэйшая да ўкраінскай — [[беларуская мова]] (ад 75% да 84% агульнай лексыкі), затым [[Польская мова|польская]] (70% агульнай лексыкі), [[Славацкая мова|славацкая]] (68% агульнай лексыкі) і [[расейская мова]] (62% агульнай лексыкі<ref>[https://web.archive.org/web/20150501234649/http://langs.com.ua/movy/zapoz/2.htm Мови Європи: відстані між мовами за словниковим складом]. {{ref-uk}}</ref>). Напрыклад, па сваім лексычным складзе [[ангельская мова]] адрозьніваецца ад [[Галяндзкая мова|галяндзкай]] на 37%, а [[Швэдзкая мова|швэдзкая]] ад [[Нарвэская мова|нарвэскай]] на 16%. Сваю спэцыфіку мова выяўляе на ўзроўні словаўтваральных мадэляў і, найбольш рэльефна, на ўзроўні лексыкі — гэтак званых лексычных [[украінізм]]аў<ref name="Tsaruk">Українська мова серед інших слов’янських: етнологічні та граматичні параметри: Монографія / О. Царук.&nbsp;— Дніпропетровськ: Наука і освіта, 1998.&nbsp;— 324 с {{ref-uk}}</ref>. На [[Фанэтыка|фанэтычным]] і [[марфалёгія (мовазнаўства)|марфалягічным]] узроўні ўкраінскую мову адрозьнівае: * найбольшая колькасьць гукаў (фанэмаў) з усіх славянскіх моваў — 48; * высокая вакальнасьць — «празрыстасьць», гучнасьць<ref>''Тимошенко П. Д.'' Засоби милозвучності (евфонії) української мови. УМШ, 1952, №&nbsp;4 {{ref-uk}}</ref>; * пасьлядоўна захаваная [[флексія]] [[Клічны склон|клічнага склону]] (у адрозьненьне ад іншых усходнеславянскіх моваў)<ref>''Тимченко Є''. Вокатив і інструменталь в українській мові.&nbsp;— К.:ДУАН, 1926. {{ref-uk}}</ref>; * паралельна выкарыстоўваюцца флексіі [[давальны склон|давальнага склону]] для назоўнікаў мужчынскага роду: {{мова|uk|''директор-'''у'''''}}, {{мова|uk|''директор-'''ові'''''}} (дырэктару); * захаваны паралельныя формы стварэньня будучага часу: {{мова|uk|''ходитиму, буду ходити''}} (буду хадзіць). === Лексыка === Асноўны слоўнікавы фонд украінскай мовы зьмяшчае чатыры пласты славянскіх словаў: агульнаіндаэўрапейская лексыка ({{мова|uk|''батько''}} (бацька), {{мова|uk|''матір''}} (маці), {{мова|uk|''сестра''}} (сястра), {{мова|uk|''дім''}} (дом), {{мова|uk|''вовк''}} (воўк), {{мова|uk|''бути''}} (быць), {{мова|uk|''жити''}} (жыць), {{мова|uk|''їсти''}} (есьці) і г. д.); праславянскія словы ({{мова|uk|''коса''}} (каса), {{мова|uk|''сніп''}} (сноп), {{мова|uk|''жито''}} (жыта), {{мова|uk|''віл''}} (вол), {{мова|uk|''корова''}} (карова), {{мова|uk|''ловити''}} (лавіць) і г. д.); уласна ўкраінскія словы, уласьцівыя ў асноўным украінскай мове ({{мова|uk|''кисень''}} ([[тлен]]), {{мова|uk|''водень''}} ([[вадатвор]]), {{мова|uk|''мрія''}} (мроя), {{мова|uk|''зволікати''}} (марудзіць), {{мова|uk|''зайвий''}} (лішні), {{мова|uk|''байдуже''}} (абыякава), {{мова|uk|''примхи''}} (прымхі), {{мова|uk|''перекотиполе''}} (павей) і г. д.); запазычаньні зь іншых славянскіх моваў<ref>Етимологічний словник української мови: У 7 т. / Редкол. О.&nbsp;С.&nbsp;Мельничук (голов. ред.) та ін.&nbsp;— К.: Наук. думка, 1983&nbsp;— .&nbsp;— {{ISBN|966-00-0816-3}}. Т. 5: Р&nbsp;— Т / Уклад.: Р.&nbsp;В.&nbsp;Болдирєв та ін.&nbsp;— 2006.&nbsp;— 704 с {{ISBN|966-00-0785-X}}.&nbsp;— стор. 27-28 {{ref-uk}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110522141714/http://langs.com.ua/publics/KM/Zapozychennia/index.htm Запозичення до української мови]. {{ref-uk}}</ref><ref>Історія запозичення слів до українського словника.{{ref-uk}}</ref> (зь [[Беларуская мова|беларускай]] — {{мова|uk|''розкішний''}} (раскошны), {{мова|uk|''обридати''}} (абрыднуць), {{мова|uk|''нащадок''}} (нашчадак), {{мова|uk|''ззаду''}}; з [[Польская мова|польскай]] — {{мова|uk|''перешкода''}} (перашкода), {{мова|uk|''недолугий''}} (шалапутны), {{мова|uk|''дощенту''}} (дашчэнту), {{мова|uk|''обіцяти''}} (абяцаць), {{мова|uk|''цікавий''}} (цікавы), {{мова|uk|''гасло''}} (лёзунг), {{мова|uk|''міць''}} (імгненьне), {{мова|uk|''шлюб''}}, {{мова|uk|''завжди''}} (заўсёды); з [[Чэская мова|чэскай]] — {{мова|uk|''брама'', ''огида''}} (агіда), {{мова|uk|''ярко''}} (ярка), {{мова|uk|''паркан'', ''карк''}} (карак); з [[Сэрбская мова|сэрбскай]] — {{мова|uk|''хлопець''}} (хлопец), з [[Баўгарская мова|баўгарскай]] — {{мова|uk|''храм'', ''глава'', ''владика''}} (уладыка), {{мова|uk|''сотворити''}} (зьдзейсьніць); з [[Царкоўнаславянская мова|царкоўнаславянскай]] мовы — {{мова|uk|''приязнь''}} (прыхільнасьць), {{мова|uk|''злочин''}} (злачынства){{Заўвага|У сувязі зь вялікай колькасьцю запазычаньняў з польскай, нямецкай, чэскай і лаціны, на пачатку станаўленьня сучасная ўкраінская мела большае лексычнае падабенства з заходнеславянскімі мовамі, чым з царкоўнаславянскай і расейскай<ref>Yaroslav Hrytsak. „On Sails and Gales, and Ships Driving in Various Directions: Post-Soviet Ukraine as a Test Case for the Meso-Area Concept“. In: Kimitaka Matsuzato ed. Emerging meso-areas in the former socialist countries: histories revived or improvised?. Slavic Research Center, Hokkaido University. 2005. p. 57.{{ref-en}}</ref>. У сярэдзіне XVII стагодзьдзя лінгвістычныя разыходжаньні паміж украінскай і расейскай мовамі мелі такі сур’ёзны характар, што існавала неабходнасьць у наяўнасьці талмача-перакладніка падчас [[Пераяслаўская рада|Пераяслаўскай рады]], між [[Багдан Хмяльніцкі|Багданам Хмяльніцкім]] і прадстаўнікамі маскоўскага цара<ref>Nicholas Chirovsky. (1973). On the historical beginnings of Eastern Slavic Europe: readings New York: Shevchenko Scientific Society, pg. 184{{ref-en}}</ref>.}}<ref>[https://web.archive.org/web/20110522141625/http://www.ukrlit.vn.ua/info/criticism/staroslovyanizm.html Старослов’янізми]. {{ref-uk}}</ref>, запазычаньні з розных цюрскіх моваў — {{мова|uk|''кавун'', ''торба'', ''тютюн''}} (тытунь), запазычаньні з германскіх моваў — {{мова|uk|''фарба'', ''дах''}}. Рэшту лексыкі складаюць позьнія запазычаньні, сярод якіх найбольш зь мёртвых клясычных моваў — [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай]] — {{мова|uk|''огірок''}} (агурок), {{мова|uk|''троянда''}} (ружа); [[Лаціна|лаціны]] — {{мова|uk|''мета''}} (мэта), {{мова|uk|''раптом''}} (раптам). За [[УССР|савецкім часам]] у лексычны склад увайшло шмат расеізмаў — {{мова|uk|''копійка''}} (капейка), {{мова|uk|''вертоліт''}} (верталёт). Апошнім часам лексычны склад актыўна папаўняецца запазычаньнямі з [[Ангельская мова|ангельскае]] мовы. Агульнае разьвіцьцё мовы адбываецца за кошт унутраных рэсурсаў украінскае мовы: новыя словы ўзьнікаюць на базе ўжо існых<ref name=mfa>[https://web.archive.org/web/20060625132447/http://mfa.gov.ua/mfa/ua/publication/content/392.htm Українська мова]. сайт МЗС України{{ref-uk}}</ref>. Антрапаніміка{{Заўвага|Антрапаніміка — тут: украінскія імёны}} ўкраінскай мовы зазнала моцны ўплыў [[хрысьціянства]] і [[Грэцкая мова|грэцкай]] мовы. Лексычна ўкраінская мова паўплывала на іншыя суседнія славянскія мовы, перш за ўсё на польскую<ref>[http://www.nbuv.gov.ua/portal/Natural/Vdpu/Soc_komun/2008_1/45.html Харченко І. До проблеми польсько-українських мовних зв’язків] {{ref-uk}}</ref> і расейскую літаратурныя мовы{{Заўвага|Абумоўлена перш за ўсё даволі працяглым знаходжаньнем украінскіх зямель у складзе гэтых суседніх дзяржаў.}}. Да многіх моў сьвету ўвайшлі ўкраінскія словы<ref>[http://litopys.org.ua/ukrmova/um121.htm З ЕНЦИКЛОПЕДІЇ «УКРАЇНСЬКА МОВА»] {{ref-uk}}</ref>: {{мова|uk|«''гопак''»}}, {{мова|uk|«''козак''»}}, {{мова|uk|«''стэп''»}}, {{мова|uk|«''бандура''»}}, {{мова|uk|«''борщ''»}} (да польскай былі запазычаны ўкраінскія словы {{мова|pl|„hreczka”}} — {{мова|uk|''гречка''}}, {{мова|pl|„chory”}} — {{мова|uk|''хворий''}}, да расейскай {{мова|ru|«вареники»}} — {{мова|uk|''вареники''}}, {{мова|ru|«пасека»}} — {{мова|uk|''пасека''}}, {{мова|ru|«бублик»}} — {{мова|uk|''бублик''}}, {{мова|ru|«подполковник»}} — {{мова|uk|''підполковник''}} і інш. === Уплыў на беларускую мову === Украінскія запазычаньні ў беларускай мове пазначаюцца тэрмінам ''[[украінізм]]''. Украінская лексыка пачала пранікаць у практыку беларускага пісьменства ўжо прынамсі з XV стагодзьдзя, чаму спрыялі творы на аснове ўкраінскіх крыніцаў; творы, напісаныя на беларуска-ўкраінскім этнічным памежжы, перамяшчэньне цэнтру праваслаўя ВКЛ у Кіеў і паходжаньне некаторых пісьменьнікаў тагачаснай тэрыторыі Беларусі з сучаснай Украіны. Існавала таксама лексыка, што мела ўкраінскую агаласоўку, лексычныя або словаўтваральныя ўкраінізмы, а таксама зьмяшэньне на пісьме літараў ''и''—''ы'', ''ѣ''—''и''<ref name="энцык"/>. У пэўнай ступені новая хваля ўкраінізмаў адзначаецца ў новай гісторыі, калі ў ХХ стагодзьдзі ў сучасную літаратурную беларускую мову трапілі словы, утвораныя на аснове ўкраінскіх лексычных мадэляў (напрыклад, ''барацьбіт'', ''дзеяслоў''), а таксама словы для спэцыфічных паняткаў украінскай культуры (гл. вышэй). Некаторы ўкраінскі ўплыў бачны на ўзорах беларускіх дыялектаў (напрыклад, [[паўднёва-заходні дыялект|паўднёва-заходнім]])<ref name="энцык"/>. === Дыялекты === [[Файл:Map of Ukrainian dialects.png|міні|260пкс|Мапа ўкраінскіх дыялектаў:{{легенда|#5987FF|Паўночная група}}{{легенда|#FFD326|Паўднёва-ўсходняя група}}{{легенда|#FF4E44|Паўднёва-заходняя група}}]] У сучаснай украінскай мове вылучаюць тры асноўныя дыялекты<ref>''Жилко Ф.&nbsp;Т.''&nbsp;Нариси з діалектології української мови. К., 1966; {{ref-uk}}</ref><ref>''Бевзенко С.&nbsp;П.''&nbsp;Українська діалектологія. К., 1980 {{ref-uk}}</ref><ref name="AUM">Атлас української мови у 3-ох томах {{ref-uk}}</ref>: * '''''паўночны (палескі) дыялект'''''<ref>''Никончук М. В.'' [http://izbornyk.org.ua/ukrmova/um161.htm Північне наріччя] // Українська мова: Енциклопедія. — Киев: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref> — да паўночнага дыялекту належыць усходнепалеская, сярэднепалеская і заходнепалеская гаворкі<ref name="AUM"/>. На поўначы дыялекты мяжуюць зь пераходнымі ўкраінска-беларускімі дыялектамі [[Берасьцейшчына|Берасьцейшчыны]] і [[Піншчына|Піншчыны]]<ref>Дыялекталагічны атлас беларускай мовы. Менск, 1963</ref>. Гаворкі гэтых рэгіёнаў адрозьніваецца ў бок фанэтычнага зьмяшэньня ўкраінскай мовы з расейскаю і беларускаю мовамі. * '''''паўднёва-заходні дыялект''''' <ref>''Гриценко П. Е.'' [http://litopys.org.ua/ukrmova/um159.htm Південно-західне наріччя] // Українська мова: Енциклопедія. — Киев: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref> — да паўднёва-заходняга дыялекту адносяцца ''валынская, падольская, надднястранская, надсянская, покуцка-букавінская, гуцульская, байкаўская, закарпацкая'' гаворкі<ref name="AUM"/>. Паўднёва-заходні дыялект адрозьніваецца значнай дыялектнай раздробленасьцю, абумоўленай іншамоўным уплывам ([[Польская мова|польскім]], [[Славацкая мова|славацкім]], [[Вугорская мова|вугорскім]], [[Румынская мова|румынскім]]), працяглым адасабленьнем тых ці іншых гаворак у межах розных дзяржаваў і адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак, часткова геаграфічнымі ўмовамі (адноснай ізаляцыяй у горных раёнах [[Карпаты|Карпат]]). Фанэтычныя асаблівасьці: цьвёрды гук ''р'': {{мова|uk|''бура, гира, радно''}} (літаратурна {{мова|uk|''буря, гиря, рядно́''}} — бура, гіра, коўдра); канчатак ''-є'' замест ''-я'' і адсутнасьць даўжыні зычнага: {{мова|uk|''житє, весілє, зілє''}} ({{мова|uk|''життя, весілля, зілля''}} — жыцьцё, вясельле, зельле); адрозьненьні ў склонавых канчатках: {{мова|uk|''батькови, ковальови, коньом, земльою, на поли''}} ({{мова|uk|''батькові, ковалеві, конем, землею, на полі''}} — бацьку, кавалю, канём, зямлёю, на полі); канчатак ''-ий'' замест ''-ій'': {{мова|uk|''синий, третий''}} ({{мова|uk|''синій, третій''}} — сіні, трэці). Апроч таго да паўднёва-заходняга дыялекту некаторыя лінгвісты адносяць асобную [[Русінская мікрамова|русінскую мікрамову]]. * '''''паўднёваўсходні дыялект'''''<ref>''Железняк М. Г.'' [http://izbornyk.org.ua/ukrmova/um160.htm Південно-східне наріччя] // Українська мова: Енциклопедія. — Киев: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref> — да гэтага дыялекту належыць ''сярэднепадняпроўская, стэпавая'' і ''слабажанская'' гаворкі<ref name="AUM"/>. Гаворкі Сярэдняй Наддняпраншчыны ляглі ў аснову сучаснай украінскай літаратурнай мовы. Асаблівасьці: зьмяшэньне ў маўленьні безнаціскных ''е'' і ''и'': {{мова|uk|''сеило, веишневий, зеилений''}} (літаратурна {{мова|uk|''село, вешневий, зелений''}} — сяло, вішнёвы, зялёны); канчаткі ''-ю'' і ''-е'' ў 1-ай і 3-ай асобах: {{мова|uk|''ходю́, носю́, хо́де, но́се''}} (літаратурна {{мова|uk|''ходжу, ношу, ходить, носить''}} — хаджу, нашу, ходзіць, носіць). === Суржык === {{Асноўны артыкул|Суржык}} [[Файл:SurzhykUse.png|міні|260пкс|Выкарыстаньне [[суржык]]у ў рэгіёнах Украіны, дадзеныя Кіеўскага міжнароднага інстытуту сацыялёгіі, 2003 год]] [[Суржык]]ам называюць ненарматыўнае маўленьне ўкраінскаю, якое ўвабрала ў сябе элемэнты расейскае мовы — перш за ўсё лексычныя і ў меншай ступені марфалягічныя (фанэтыка і граматыка застаюцца ўкраінскімі). Гэтая зьява ўзьнікла ў канцы XVII — пачатку XVIII стагодзьдзяў, калі асыміляцыйная палітыка [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] перапыніла разьвіцьцё стараўкраінскай пісьмовай традыцыі на захопленых землях усходняй Украіны<ref name="масенко">Лариса Масенко. Суржик: між мовою і язиком. Київ, 2011 {{ref-uk}}</ref>. Тэрмін «суржык» для абазначэньня моўнай зьявы пачалі выкарыстоўваць у першай чвэрці XX стагодзьдзя. Верагодна, гэты тэрмін паходзіць з народнае гаворкі, дзе ў літаральным сэнсе абазначаў сумесь розных відаў збожжа, а ў пераносным — чалавека зьмешанага паходжаньня<ref name="масенко"/>. Пры гэтым даць агульную характарыстыку суржыку вельмі цяжка з прычыны шырокай рэгіянальнай і індывідуальнай варыятыўнасьці. Нягледзячы на агульныя рысы, на індывідуальным узроўні суржыкамоўцы прымаюць розную колькасьць расеізмаў, ступень марфалягічнага скажэньня лексыкі таксама розная<ref name="масенко"/>. == Фанэтыка == {{Асноўны артыкул|Фаналёгія ўкраінскай мовы}} Украінская мова мае найбольшую колькасьць [[фанэма]]ў сярод славянскіх моваў — 48{{Заўвага|Тоўстым шрыфтам пазначанае гучаньне фанэмы беларускім альфабэтам}}<ref>''Коструба П.&nbsp;П.''&nbsp; Фонологічна система української літературної мови. Чергування фонем і його функції // Сучасна українська літературна мова. Вступ. Фонетика / Відп. ред. М.&nbsp;А.&nbsp;Жовтобрюх.&nbsp;— К., 1969. {{ref-uk}}</ref>: * 6 галосных: {{IPA|[ɑ]}}&nbsp;— '''а''', {{IPA|[ɛ]}}&nbsp;— ''е'', {{IPA|[i]}}&nbsp;— ''’і''', {{IPA|[u]}}&nbsp;— '''у''', {{IPA|[ɔ]}}&nbsp;— '''о''', {{IPA|[ɪ]}}&nbsp;— '''и'''; * 32 асноўныя зычныя: {{IPA|[m]}}&nbsp;— '''м''', {{IPA|[n]}}&nbsp;— '''н''', {{IPA|[nʲ]}}&nbsp;— '''нь''', {{IPA|[b]}}&nbsp;— '''б''', {{IPA|[d]}}&nbsp;— '''д''', {{IPA|[d͡z]}}&nbsp;— '''дз''', {{IPA|[d͡zʲ]}}&nbsp;— '''дзь''', {{IPA|[d͡ʒ]}}&nbsp;— '''дж''', {{IPA|[dʲ]}}&nbsp;— '''дь''', {{IPA|[ɡ]}}&nbsp;— '''ґ''', {{IPA|[p]}}&nbsp;— '''п''', {{IPA|[t]}}&nbsp;— '''т''', {{IPA|[t͡s]}}&nbsp;— '''ц''', {{IPA|[t͡sʲ]}}&nbsp;— '''ць''', {{IPA|[t͡ʃ]}}&nbsp;— '''ч''', {{IPA|[tʲ]}}&nbsp;— '''ть''', {{IPA|[k]}}&nbsp;— '''к''', {{IPA|[w]}}&nbsp;— '''в''', {{IPA|[j]}}&nbsp;— '''й''', {{IPA|[ɦ]}}&nbsp;— '''г''', {{IPA|[z]}}&nbsp;— '''з''', {{IPA|[zʲ]}}&nbsp;— '''зь''', {{IPA|[ʒ]}}&nbsp;— '''ж''', {{IPA|[f]}}&nbsp;— '''ф''', {{IPA|[s]}}&nbsp;— '''с''', {{IPA|[sʲ]}}&nbsp;— '''сь''', {{IPA|[ʃ]}}&nbsp;— '''ш''', {{IPA|[x]}}&nbsp;— '''х''', {{IPA|[l]}}&nbsp;— '''л''', {{IPA|[lʲ]}}&nbsp;— '''ль''', {{IPA|[rʲ]}}&nbsp;— '''рь''', {{IPA|[r]}}&nbsp;— '''р''', 10 падвоеных зычных: {{IPA|[ɲː]}}&nbsp;— '''мяккая нн''', {{IPA|[ɟː]}}&nbsp;— '''мяккая дд''', {{IPA|[cː]}}&nbsp;— '''мяккая тт''', {{IPA|[ʎː]}}&nbsp;— '''мяккая лл''', {{IPA|[t͡sʲː]}}&nbsp;— '''мяккая цц''', {{IPA|[zʲː]}}&nbsp;— '''мяккая зз''', {{IPA|[sʲː]}}&nbsp;— '''мяккая сс''', {{IPA|[t͡ʃʲː]}}&nbsp;— '''мяккая чч''', {{IPA|[ʒʲː]}}&nbsp;— '''мяккая жж''', {{IPA|[ʃʲː]}}&nbsp;— '''мяккая шш'''. === Галосныя гукі === [[Галосныя гукі|Галосных гукаў]] ва ўкраінскай мове шэсьць ({{IPA|[ɑ]}}&nbsp;— ''a'', {{IPA|[ɛ]}}&nbsp;— ''e'', {{IPA|[i]}}&nbsp;— ''i'', {{IPA|[u]}}&nbsp;— ''y'', {{IPA|[ɔ]}}&nbsp;— ''o'', {{IPA|[ɪ]}}&nbsp;— ''и''), акрамя таго ёсьць напаўгалосны {{IPA|[j]}}&nbsp;— ''й'' (паводле іншай клясыфікацыі гэта шчылінны санорны сярэднеязыкавы цьвёрдападнёбны мяккі зычны). Украінскія галосныя — поўнага ўтварэньня. Яны вымаўляюцца дакладна і выразна як у націскной пазыцыі, так і ў ненаціскной, але ў ненаціскных пазыцыях вымаўляюцца прыкладна ўдвая карацей, і, як вынік, больш выразна, што найбольш прыкметна для галосных зь вельмі падобнымі [[Артыкуляцыя|артыкуляцыйнымі]] парамэтрамі. Аднак ва ўкраінскай мове няма кароткіх рэдукаваных галосных, ненаціскныя галосныя, гэтак жа як і націскныя зьяўляецца гукамі поўнага ўтварэньня. Спалучэньне ''й'' з галоснай перадаюць адной літарай (''я, є, ї, ю''). Няма звыклай для беларускага альфабэту [[Літара ё|літары ё]], на пісьме перадаецца спалучэньнем «''йо''», а таксама (толькі ў асобных дыялектах) спалучэньнем «''йи''». === Зычныя гукі === Большасьць [[Зычныя|зычных]] мае 3 разнавіднасьці: цьвёрды, мяккі ([[Паляталізацыя|паляталізаваны]]) і доўгі, напрыклад: ''л'', ''л<sup>ь</sup>'', ''лл'' або ''н'', ''н<sup>ь</sup>'', ''нн''. На пісьме разнавіднасьць зычнага звычайна абазначаюць наступным галосным. У асобных выпадках ужываюць асаблівы знак мяккасьці — ''ь'' і цьвёрдасьці — ''апостраф''. Для пазначэньня даўгаты зычны пішуць двойчы запар. Гукі ''d͡z'' (''дз'') і гук ''d͡ʒ'' (''дж''), як і ў беларускай мове, ня маюць адмысловых літараў для пазначэньня: кожны зь іх пазначаюць дзьвюма літарамі. Ва ўкраінскай ёсьць доўгія зычныя гукі, якія зьяўляюцца рэалізатарамі дзьвюх аднолькавых зычных фанэмаў. <center> {| class="wikitable" |- |/nʲ/ || {{мова|uk|''знання''}} (веды/[аў])|| [znɑˈɲːɑ] || [''знан':а́''] |- |/dʲ/|| {{мова|uk|''суддя''}} (судзьдзя)|| [suˈɟːɑ] || [''суд':а́''] |- |/tʲ/ || {{мова|uk|''життя''}} (жыцьцё/[ця])|| [ʒɪ̞ˈcːɑ] || [''жи<sup>е</sup>т':а́''] |- |/lʲ/ || {{мова|uk|''зілля''}} (зельле/[ля])|| [ˈzʲiʎːɑ] || [''з’і́л':а''] |- |/t͡sʲ/ || {{мова|uk|''міццю''}} (моцай) || [ˈmʲit͡sʲːu] || [''м’і́ц':у''] |- |/zʲ/ || {{мова|uk|''мотуззя''}} (вяроўка/[кі])|| [moˈtuzʲːɑ] || [''мо<sup>у</sup>ту́з':а''] |- |/sʲ/ || {{мова|uk|''колосся''}} (калосьсе/[ся]|| [kɔˈlɔsʲːɑ] || [''коло́с':а''] |- |/t͡ʃ/ || {{мова|uk|''обличчя''}} (твар/[ру])|| [ɔˈblɪt͡ʃʲːɑ] || [''обли́ч’:а''] |- |/ʒ/ || {{мова|uk|''збіжжя''}} (збожжа)|| [ˈzbʲiʒʲːɑ] || [''зб’і́ж’:а''] |- |/ʃ/ || {{мова|uk|''затишшя''}} (зацішша)||[zɑˈtɪʃʲːɑ] || [''зати́ш’:а''] |}</center> У некаторых паўднёва-ўсходніх гаворках /rʲ/ таксама асыміляваў наступны /j/, утвараючы мяккі доўгі [rʲː], напрыклад {{мова|uk|''пірря''}} (пёры) [ˈpirʲːɐ] [п’і́р':а], літаратурна ''пір’я'' [ˈpirjɐ] [п’і́рйа]. == Вымаўленьне == {{Асноўны артыкул|Артаэпія ўкраінскай мовы}} Ва ўкраінскай літаратурнай мове [[Артаэпія ўкраінскай мовы|вымаўленьне слоў і словазлучэньняў]] падпарадкоўваецца наступным правілам: === Галосныя гукі === * Галосныя гукі ва ўкраінскай літаратурнай мове пад націскам вымаўляюцца выразна, дакладна: {{мова|uk|[''нака́з'']}}, {{мова|uk|[''го́рдість'']}} (гонар), {{мова|uk|[''у́сно'']}} (вусна), {{мова|uk|[''се́ла'']}} (вёскі), {{мова|uk|[''кри́ця'']}} (сталь), {{мова|uk|[''лі́вий'']}} (левы). Для літаратурнай мовы характэрнае таксама выразнае вымаўленьне '''[а]''', '''[у]''', '''[і]''', '''[о]''' у ненаціскных складах: {{мова|uk|[''малина'']}} (маліна), {{мова|uk|[''кувати'']}} (куваць), {{мова|uk|[''пішоў'']}} (пайшоў), {{мова|uk|[''молоко'']}} (малако). * У ненаціскных складах '''[е]''' вымаўляецца з набліжэньнем да '''[и]''', а '''[и]''' гучыць падобна да '''[е]'''. Напрыклад: {{мова|uk|[''се<sup>и</sup>ло'']}} (вёска), {{мова|uk|[''те<sup>и</sup>че'']}} (цячэ), {{мова|uk|[''ди<sup>е</sup>вис'']}} (глядзі). Аднак у залежнасьці ад месца ў слове, ад характару суседніх гукаў набліжэньне '''[е]''' да '''[и]''' і '''[и]''' да '''[е]''' не заўсёды аднолькавае. Перад складам з націскным '''[е]''' галосны '''[и]''' вымаўляецца як '''[еи]''', a галосны '''[е]''' перад складам з націскным '''[и]''' гучыць як '''[иі]''' {{мова|uk|[''т'''еи'''хенький'']}} (ціхенькі) {{мова|uk|[''м'''иі'''ні'']}} (мне). Ненаціскны '''[и]''' перад наступным '''[й]''' вымаўляецца выразна {{мова|uk|[''добрий'']}} (добры), {{мова|uk|[''ч'''еи'''рвоний'']}} (чырвоны)<ref>''Тоцька Н. І.'' Сучасна українська літературна мова. Фонетика, орфоепія, графіка, орфографія. — К., 1981 {{ref-uk}}</ref>. === Зычныя гукі === * Звонкія зычныя '''[дж]''', '''[дз]''', '''[дз']''' ва ўкраінскай літаратурнай мове вымаўляюцца як адзіны гук, што адрозьнівае іх ад вымаўленьня гукаспалучэньняў '''[д]''' + '''[ж]''', '''[д]''' + '''[з]''', '''[д]''' + '''[з']'''. * Шыпячыя зычныя '''[ж]''', '''[ч]''', '''[ш]''', '''[дж]''' перад галоснымі '''[а]''', '''[о]''', '''[у]''', '''[е]''', '''[и]''' і перад зычнымі вымаўляюцца ва ўкраінскай літаратурнай мове цьвёрда. * У маўленчым струмені зычныя гукі '''[ж]''', '''[ч]''', '''[ш]''' прыпадабняюцца наступным гукам '''[з]''', '''[ц]''', '''[з]''', а гукі '''[з]''', '''[ц]''', '''[з]''' прыпадабняюцца наступным '''[ж]''', '''[ч]''', '''[ш]'''. Вымаўляецца {{мова|uk|[''звазься''], [''стезьці''], [''смієсься''], [''не муцься''], [''ріцьці''], [''зрішши''], [''жчепленьня'']}}, пішацца {{мова|uk|''зважся''}} (наважся), {{мова|uk|''стежці''}} (сьцежцы), {{мова|uk|''смієшся''}} (сьмяесься), {{мова|uk|''не мучся''}} (не пакутуй), {{мова|uk|''річці''}} (рэчцы), {{мова|uk|''зрісши''}} (павялічыўшыся), {{мова|uk|''зчеплення''}} (счапленьне). * У маўленчым струмені спалучэньне мяккага гуку '''[т']''' зь мяккімі '''[з']''' або '''[ц']''' утварае падоўжаны мяккі гук '''[ц':]''' або '''[ц']'''. Вымаўляецца {{мова|uk|[''робиецьца''], [''тіцьці''], [''брацький'']}}, пішацца {{мова|uk|''робиться''}} (робіцца), {{мова|uk|''тітці''}} (цётцы), {{мова|uk|''братський''}} (братэрскі). * У маўленчым струмені звонкі гук '''[з]''' у спалучэньні зь іншымі зычнымі вымаўляецца звонка: {{мова|uk|''з'ї[з]д''}} (зьезд), {{мова|uk|''[з]боку''}}, {{мова|uk|''[з]года''}}, {{мова|uk|''лі[з]ти''}} (лезьці), {{мова|uk|''Моро[з]ко''}} (Марозка). Прэфікс '''''з''''', як [[прыназоўнік]], перад глухім зычным пераходзіць у '''''с'''''-: вымаўляецца {{мова|uk|[сьцідити]}}, пішацца {{мова|uk|''зцідити''}} (зцадзіць), вымаўляецца {{мова|uk|[''ссушити'']}}, пішацца {{мова|uk|''зсушити''}} (засушыць). Зьмена прэфікса '''''з'''''- на '''''с'''''- замацоўваецца правапісам, калі прэфікс стаіць перад '''[к]''', '''[п]''', '''[т]''', '''[х]''', '''[ф]''': {{мова|uk|''сказати''}} (сказаць), {{мова|uk|''спитати''}} (спытаць), {{мова|uk|''стурбований''}} (занепакоены), {{мова|uk|''схилити''}} (схіліць), {{мова|uk|''сфотографувати''}} (сфатаграфаваць). * У маўленчым струмені глухія зычныя перад звонкімі прыпадабняюцца да парных звонкіх, азванчаюцца: вымаўляецца {{мова|uk|[''бородьба'']}}, але пішацца {{мова|uk|''боротьба''}} (барацьба), вымаўляецца {{мова|uk|[''прозьба'']}}, але пішацца {{мова|uk|''просьба''}}, вымаўляецца {{мова|uk|[''ходжби'']}}, але пішацца {{мова|uk|''хоч би''}} (хоць бы). * У маўленчым струмені зычныя '''[д]''', '''[т]''', '''[л]''', '''[н]''', '''[з]''', '''[с]''', '''[ц]''' у спалучэньні зь мяккімі зычнымі мякчэюць: {{мова|uk|[''міцьнісьть''], [''пісьля''] [''сьвято''] [''гідьні'']}}, пішацца: {{мова|uk|''міцність''}} (моцнасьць), {{мова|uk|''після''}} (пасьля), {{мова|uk|''свято''}} (сьвята), {{мова|uk|''гідні''}} (годныя). * Зычны '''[в]''' у канцы склада, у пачатку слова перад зычным вымаўляецца як нескладовы гук '''[ў]''', які ня можа прыпадабняцца глухому зычнаму '''[ф]'''. У маўленчым струмені адбываецца чаргаваньне гукаў '''[у]''' — '''[в]''', '''[і]''' — '''[й]''', што дазваляе пазьбягаць непажаданага, цяжкага для вымаўленьня зьбегу зычных гукаў. * Чаргаваньне '''[у]''' — '''[в]''', '''[і]''' — '''[й]''' залежыць ад таго, якім гукам — зычным ці галосным — сканчаецца папярэдняе слова і пачынаецца наступнае: {{мова|uk|''А скільки '''в'''[''ў''] нас багатства і щастя золотого''}} (а колькі ў нас багацьця і шчасьця залатога). * У пачатку маўленьня перад словам, якое пачынаецца зычным гукам, вымаўляецца і адпаведна пішацца '''[у]''': {{мова|uk|'''''У''' лісі був, а дров не бачи'''в'''[''ў'']''}} (У лесе быў, а дроваў ня бачыў). Перад словам, якое пачынаецца з галоснага, гучыць зычны '''[в]''': {{мова|uk|'''''В'''[''ў''] автобусі ба­гато людей''}} (у аўтобусе багата людзей). Чаргаваньне '''[у]''' — '''[в]''' у пачатку словаў залежыць ад значэньня слова. Правапіс замацоўвае напісаньне некаторых словаў толькі з '''[у]''' ці толькі з '''[в]''': {{мова|uk|''утиск''}} (уціск), {{мова|uk|''угруповання''}} (групоўка), {{мова|uk|''уряд''}} (урад), {{мова|uk|''указ''}} (указ), {{мова|uk|''влада''}} (улада), {{мова|uk|''власний''}} (уласны), {{мова|uk|''вплив''}} (уплыў), {{мова|uk|вправа}} (управа [кірунак]), але зь іншым значэньнем — {{мова|uk|''управа''}} (управа [на кагосьці]), {{мова|uk|''враження''}} (уражаньне), але {{мова|uk|''ура­ження''}} (паражэньне), {{мова|uk|''вступ''}} (уступленьне), але {{мова|uk|''уступ''}} (уступ [прыступка]). == Граматыка == === Словаўтварэньне === Ва ўкраінскай мове вылучаюць марфалягічныя і немарфалягічныя спосабы словаўтварэньня<ref>Словотвір сучасної української літературної мови. К., 1979. {{ref-uk}}</ref>. Да марфалягічных спосабаў адносяцца наступныя тыпы ўтварэньня<ref>''Клименко Н.&nbsp;Ф.''&nbsp;Система афіксального словотворення сучасної української мови. К., 1973 {{ref-uk}}</ref>: * [[суфікс]]альны (спосаб утварэньня словаў з дапамогай суфіксу: {{мова|uk|''гарячий → гаряч'''еньк'''ий''}} (гарачы → гарач'''аньк'''і), {{мова|uk|''слухати → слух'''ач'''''}} (слухаць → слух'''ач'''), {{мова|uk|''вітер → вітер'''ець'''''}} (вецер → ветр'''ык'''); * [[Прыстаўка (мовазнаўства)|прыставачны]] (спосаб утварэньня словаў з дапамогай словаўтваральных [[прэфікс]]аў: {{мова|uk|''давати → '''на'''давати''}} (даваць → '''на'''даваць), {{мова|uk|''хто → ніхто''}}, {{мова|uk|''в’язати}} → {{мова|uk|'''ви'''в’язати''}} (вязаць → '''зь'''вязаць); * прыставачна-суфіксальны (дазваляе ствараць словы адначасовым даданьнем да ўтваральнай асновы словаўтваральнага прэфіксу і суфіксу: {{мова|uk|''межа → '''без'''меж'''н'''ий''}} (мяжа → '''бязь'''меж'''н'''ы), {{мова|uk|''при дорозі → '''при'''дорож'''н'''ій''}} (пры дарозе → '''пры'''дарож'''н'''ы); * [[Афікс|безафіксны]] (спосаб утварэньня словаў шляхам скарачэньня зыходнага слова: {{мова|uk|''переходити → перехід''}} (пераходзіць → пераход), {{мова|uk|''нічний → ніч''}} (начны → ноч); * складаньня асноваў і словаў (спосаб утварэньня словаў, пры якім дзьве і больш асновы аб’ядноўваюцца ў адно слова: {{мова|uk|''хмари чесати → хмарочос''}} (часаць хмары → хмарачос), {{мова|uk|''синій + жовтий → синьо-жовтий''}} (сіні + жоўты → сіня-жоўты). Пры немарфалягічных спосабах утварэньне новага слова адбываецца: * празь зьліцьцё цэлага словазлучэньня: {{мова|uk|''цього дня → сьогодні''}} (сяго дня → сёньня), {{мова|uk|''добра ніч → добраніч''}} (добрая ноч → дабранач); * праз набыцьцё словам новага значэньня: {{мова|uk|''корінь''<sup>у рослин</sup> → ''корінь''<sup>у математиці</sup>}} (корань<sup>у расьлінаў</sup> → корань<sup>у матэматыцы</sup>); {{мова|uk|''супутник''<sup>людина</sup> → ''супутник''<sup>космічний апарат</sup>}} (спадарожнік<sup>чалавек</sup> → спадарожнік<sup>касьмічны апарат</sup>); * шляхам пераходу адной часьціны мовы ў іншую: {{мова|uk|''операційна''}} (апэрацыйная), {{мова|uk|''швидка''}} (хуткая). Яшчэ адной разнавіднасьцю словаўтварэньня зьяўляецца [[абрэвіяцыя]]: {{мова|uk|''медсестра ← медична сестра''}} (мэдсястра ← мэдычная сястра), {{мова|uk|''ЛПУ ← Ліберальна партія України''}} (ЛПУ ← Лібэральная партыя Ўкраіны), {{мова|uk|''ДЕК ← державна екзаменаційна комісія''}} (ДЭК ← дзяржаўная экзамэнацыйная камісія) і г. д. === Марфалёгія === Ва ўкраінскай мове традыцыйна вылучаюць дзесяць часьцін мовы<ref>''Жовтобрюх М А., Кулик Б.&nbsp;М.''&nbsp;Курс сучасної української літературної мови.&nbsp;— К., 1965.&nbsp;— Ч. І. {{ref-uk}}</ref><ref>''Вихованець І. Р.'' Части­ни мови в семантико-граматичному аспекті. К., 1988 {{ref-uk}}</ref>: * '''самастойныя''': [[назоўнік]], [[дзеяслоў]], [[прыметнік]], [[лічэбнік]], [[займеньнік]], [[прыслоўе]]; * '''службовыя''' (не выконваюць сынтаксычнай ролі ў сказе): [[злучнік]], [[прыназоўнік]], [[часьціца]]; * [[выклічнік]]. Назоўнік, прыметнік, лічэбнік, займеньнік і дзеяслоў зьяўляюцца зьменнымі часьцінамі мовы (скланяюцца), іншыя часьціны зьяўляюцца нязьменнымі. Ва ўкраінскай мове вылучаюць сем склонаў<ref>''Вихованець І. Р.'' Система відмінків української мови. К., 1987 {{ref-uk}}</ref>: ([[Назоўны склон|назоўны]], [[Родны склон|родны]], [[Давальны склон|давальны]], [[Вінавальны склон|вінавальны]], [[Творны склон|творны]], [[Месны склон|месны]], [[Клічны склон|клічны]]) і два лікі ([[Адзіночны лік|адзіночны]] і [[Множны лік|множны]])<ref>''І. Р. Вихованець''. Відмінювання // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>. [[Парны лік]], які быў уласьцівы [[Стараславянская мова|стараславянскай мове]], толькі часам праяўляецца ў сучаснай украінскай мове{{Заўвага|Гэтаксама як і ў сучаснай беларускай мове.}}, напрыклад, у творным склоне: {{мова|uk|''очима, плечима''}} (вачыма, плячыма), нароўні з {{мова|uk|''очами, плечами''}} (вачамі, плячамі)<ref>''М. А. Жовтобрюх''. Двоїна // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}} {{ref-uk}}</ref>. Існуе тры граматычныя роды: [[Мужчынскі род|мужчынскі]], [[Жаночы род|жаночы]] і [[Ніякі род|ніякі]]<ref>''Самійленко С. П.'' Категорія роду // Українська мова і література в школі. — 1965, № 10; 1966, № 5{{ref-uk}}</ref>. '''Назоўнік''' зьмяняецца па ліках, скланяецца: <center> {| class="wikitable" |+ Скланеньне назоўнікаў | Склон ''(укр.)'' || Прыклад ''(укр.)'' || Склон ''(бел.)'' || Прыклад ''(бел.)'' |- | {{мова|uk|'''називний''' '' хто / що?''}} || {{мова|uk|брат, мова}} || '''назоўны''' ''хто/што?''|| брат, мова |- | {{мова|uk|'''родовий''' ''кого / чого?''}} || {{мова|uk|брата, мови}} || '''родны''' ''каго / чаго?''|| брата, мовы |- | {{мова|uk|'''давальний''' ''кому / чому?''}} || {{мова|uk|братові/у, мові}} || '''давальны''' ''каму / чаму?''|| брату, мове |- | {{мова|uk|'''знахідний''' ''кого / що?''}} || {{мова|uk|брата, мову}} || '''вінавальны''' '' каго / што?''|| брата, мову |- | {{мова|uk|'''орудний''' ''ким / чим?''}} || {{мова|uk|братом, мовою/й}} || '''творны''' ''кім / чым?''|| братам, моваю/й |- | {{мова|uk|'''місцевий ''' ''о/на/у/по/ кому / чому?''}} || {{мова|uk|по браті/ові, у мові}} || '''месны''' ''аб/па/на/па кім / чым?''|| аб браце, у мове |- | {{мова|uk|'''кличний''' ''хто / що?''}} || {{мова|uk|брате, мово}} || '''клічны'''{{Заўвага|Нягледзячы на тое, што асобна [[клічны склон]] у беларускай мове не вылучаюць, у ёй захаваўся шэраг слоў з падобнаю клічнаю формаю.}} || браце, '''—''' |- |}</center> '''Дзеяслоў''' мае 4 часы: [[цяперашні час|цяперашні]] — {{мова|uk|''читає''}} (чытае), [[мінулы час|мінулы]] — {{мова|uk|''читав''}} (чытаў), [[будучы час|будучы]], які мае тры формы: простую — {{мова|uk|''читатиме''}} (будзе чытаць / чытацьме), складзеную — {{мова|uk|''буде читати''}} (будзе чытаць) і даўномінулую — {{мова|uk|''був читав''}} (быў чытаў). Усе дзеясловы дзеляцца на два трываньні — закончанае і незакончанае. У мінулым часе дзеяслоў ня мае характарыстыкі асобы, затое мае характарыстыку роду<ref>''Русанівський В.&nbsp;М.''&nbsp;Дієслово // Безпояско О. К., Городенська К. Г., Русанівський В.&nbsp;М.&nbsp;Граматика української мови: Морфологія.&nbsp;— К.: Либідь, 2003 {{ref-uk}}</ref>. Да дзеяслова таксама традыцыйна адносяць [[дзеепрыслоўе]] і [[дзеепрыметнік]]<ref>''Гнатюк Г.&nbsp;М.''&nbsp;Дієприкметник у сучасній українській літературній мові.&nbsp;— К., 1982 {{ref-uk}}</ref>. '''Прыметнік''' — нязначная колькасьць прыметнікаў мужчынскага роду разам з агульнаўжывальнай поўнай формай мае кароткую (нязьменную) форму: {{мова|uk|''ясен''}} (ясны), {{мова|uk|''дрібен''}} (дробны), {{мова|uk|''зелен''}} (зялёны), {{мова|uk|''повен''}} (поўны), {{мова|uk|''славен''}} (слаўны), {{мова|uk|''красен''}} (красны), {{мова|uk|''винен''}} (вінны), {{мова|uk|''потрібен''}} (патрэбны), {{мова|uk|''певен''}} (пэўны), {{мова|uk|''годен''}} (годны), {{мова|uk|''ладен''}} (ладны), {{мова|uk|''рад''}} (рады){{Заўвага|Калі-некалі, асабліва ў мастацкай літаратуры, падобныя кароткія формы дзеепрыметнікаў сустракаюцца і ў беларускай мове: патрэбен, красен, вінен і г. д.}}. Поўныя формы прыметнікаў могуць мець не ўласьцівую ўкраінскай мове нясьціслую форму (толькі прыметнікі жаночага і ніякага роду, сустракаюцца ў асноўным у народнай творчасьці і паэтыцы) у назоўным і вінавальным склонах адзіночнага і множнага лікаў<ref>''Пронь К.&nbsp;Л''.&nbsp;Нестягнені форми прикметників в українській мові // Українська мова і література в школі.&nbsp;— 1972.&nbsp;— №&nbsp;7 {{ref-uk}}</ref>: {{мова|uk|''гарная''}} (пекная), {{мова|uk|''гарнеє''}} (пекнае), {{мова|uk|''гарнії''}} (пекныя); {{мова|uk|''синяя''}} (сіняя), {{мова|uk|''синєє''}} (сіняе), {{мова|uk|''синії''}} (сініі); замест традыцыйнага ўжываньня {{мова|uk|''гарна'', ''гарне'', ''гарні''; ''синя'', ''синє'', ''сині''}}. == Гісторыя == Аб паходжаньні і станаўленьні ўкраінскай мовы існуе шмат вэрсіяў <ref>''Онуфрієнко Г. С., Хваткова С.&nbsp;О.''&nbsp;Проблема походження й періодизації української мови в концепціях і гіпотезах ХХ століття: Зб. наук. пр. VI Всеукр. наук.-практ. конф. «Державна етнонаціональна політика: правовий та культурологічний аспекти в умовах Півдня України» / Під заг. ред. М.&nbsp;В.&nbsp;Дєдкова.&nbsp;— Запоріжжя: Облдержадміністрація, ЗНТУ, 2005. {{ref-uk}}</ref>, найбольш вядомыя зь якіх — [[Праславянская мова|праславянская]]<ref>''Півторак Г.&nbsp;П.''&nbsp;Українці&nbsp;— звідки ми і наша мова.&nbsp;— К., 1993. {{ref-uk}}</ref><ref>''Німчук В.&nbsp;В.''&nbsp;Аспекти дослідження етноглотогенезу українців // Пам’ятки писемності східнослов’янськими мовами ХІ-XVIII ст.&nbsp;— К., 1995 {{ref-uk}}</ref><ref>''Півторак Г.&nbsp;П.''&nbsp;Хронологічні межі формування української мови як мовної системи // Пам’ятки писемності східнослов’янськими мовами ХІ-XVIII ст.&nbsp;— К., 1995. {{ref-uk}}</ref>, [[Старажытнаруская мова|старажытнаруская]]<ref>''Шахматов А.&nbsp;А.''&nbsp;Очерк древнейшего периода истории русского языка. {{ref-uk}}</ref><ref>''Шахматов О. О., Кримський А. Ю.'' Нариси з історії української мови та хрестоматія з пам’ятників письменської староукраїнщини ХІ-XVIII&nbsp;вв. // Короткий нарис історії української мови.&nbsp;— К., 1924. {{ref-uk}}</ref>, паўднёваруская<ref>''Житецький П.&nbsp;Г.''&nbsp;Очерк звуковой истории малоруського наречия.&nbsp;— К., 1876. {{ref-uk}}</ref><ref>''Потебня А. А.'' К истории звуков руського язика.&nbsp;— Воронеж, 1876. {{ref-uk}}</ref>. Паводле нядаўна апублікаванай гіпотэзы ўкраінскага мовазнаўцы К. Н. Цішчанка, украінская мова зьяўляецца вынікам інтэграцыі трох дыялектаў праславянскай мовы: [[Паляне|палянскага]], [[Драўляне|драўлянскага]] і [[Севяране|севяранскага]]<ref name=tishenko/>. === Сярэднявечча === [[Файл:Словарь 1596 г. Лаврына Зызания Тустановского.jpg|міні|зьлева|150пкс|Аркуш зь першага слоўніка [[Лаўрэнці Зізані|Лаўрэнція Зізанія]] (1596), зьлева словы на [[Царкоўнаславянская мова|царкоўнаславянскай мове]], справа — адпаведнікі «простай мовай»]] Гісторыя ўкраінскай мовы пачынаецца ад [[праславянская мова|праславянскага моўнага адзінства]] (да VI стагодзьдзя н. э.). Дакладна ўстаноўлена, што спэцыфічныя моўныя рысы ўкраінскай мовы сустракаюцца ўжо ў помніках XI—XII стагодзьдзяў, якія паходзяць з Паўднёвай Русі<ref>''Франко І.'' Студії над найдавнішим київським літописом. // Франко І. Зібрання творів, т. 6. К., 1976 {{ref-uk}}</ref>. Яны сыстэматычна выяўляюцца ў помніках позьняга часу (XIV—XV стагодзьдзяў). Украінскі этнас фармаваўся ў нетрах [[Кіеўская Русь|Кіеўскай Русі]], перш за ўсё на аснове насельніцтва [[Кіеўскае княства|Кіеўскага]], [[Чарнігаўскае княства|Чарнігаўскага]], [[Пераяслаўскае княства|Пераяслаўскага]], [[Галіцка-Валынскае княства|Галіцкага і Валынскага]] княстваў. Кансалідацыі ўкраінскага народу, станаўленьню ягонай мовы перашкаджала тая акалічнасьць, што пасьля мангольскага нашэсьця ў XIII стагодзьдзі ўкраінскія землі ўваходзілі ў склад розных дзяржаваў. Так, [[Чарнігаў|Чарнігава]]-[[Северская зямля|Севершчына]], [[Падольле]] і [[Кіеў]]шчына зь Пераяслаўшчынай, а таксама вялікая частка [[Валынь|Валыні]] належалі [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікаму Княству Літоўскаму]] з афіцыйнаю «рус[ь]кай», г. зн. агульнай [[Старабеларуская мова|старабеларуска-ўкраінскай]] мовай; Паўночная [[Букавіна]] стала часткаю [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] — тут таксама доўгі час усе дзяржаўныя справы вяліся на «рус[ь]кай» мове; частку Заходняй Валыні і [[Галічына|Галічыну]] захапіла [[Польскае Каралеўства (1385—1569)|Польшча]], а [[Закарпацьце]] — [[Вугоршчына]]. Ужо ў пэрыяд існаваньня ВКЛ гаворкі ўкраінскае мовы кантактавалі з нормамі маўленьня [[старабеларуская мова|старабеларускае мовы]]. [[Украінізмы]] ў тагачаснай беларускай літаратуры вядомыя прынамсі з XV стагодзьдзя і ўкараняліся дзякуючы творам на аснове ўкраінскіх крыніцаў; твораў, створаных на этнічным беларуска-ўкраінскім памежжы, а таксама дзякуючы перамяшчэньню цэнтру [[ВКЛ|літоўскага]] праваслаўя зь [[Вільня|Вільні]] ў [[Кіеў]]. Зь іншага боку, трапленьню ў старабеларускую мову ўкраінізмаў спрыялі аўтары паходжаньнем з украінскіх зямель, якія тварылі на тэрыторыях сучаснай Беларусі. Да гэтых украінізмаў адносілася ня толькі лексыка, але й словы з украінскай агаласоўкай, лексычныя або словаўтваральныя ўкраінізмы<ref name="энцык">{{Кніга|аўтар=У. В. Анічэнка|частка=Украінізм|загаловак=Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах|арыгінал=|спасылка=|адказны=[[Генадзь Пашкоў]]|выданьне=|месца=Менск|выдавецтва=[[Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі]]|год=2003|том=16|старонкі=206|старонак=576|сэрыя=|isbn=985-11-0263-6|наклад=10 000}}</ref>. Асабліва вялікае значэньне для кансалідацыі ўкраінскага народу і ягонай мовы, разьвіцьця яго самасьвядомасьці і дзяржаўнасьці меў Кіеў. Гэты горад стаў магутным цэнтрам разьвіцьця і распаўсюду навукі, адукацыі і культуры, тут зарадзіліся ідэі народна-вызваленчай барацьбы супраць чужаземнага прыгнёту. У 2-й палове XVI — 1-й палове XVII стагодзьдзяў украінцы засялялі ў асноўным Кіеўшчыну, Чарнігаўшчыну, Палтаўшчыну, Брацлаўшчыну (Падольле), Запорожжа, Валынь, Галічыну, Паўночную Букавіну і Закарпацкую Русь. У гэты час узмацняецца міграцыйны рух украінцаў з захаду на ўсход — на поўдзень Кіеўшчыны, Брацлаўшчыну, левабярэжную Ўкраіну, Слабажаншчыну. Характэрныя фанэтычныя, граматычныя і лексычныя рысы ўкраінскай народнай мовы ўвайшлі ў яе першую літаратурную форму — агульную [[Старабеларуская мова|старабеларуска-ўкраінскую літаратурную мову]]. У некаторых тагачасных пісьмовых помніках фіксуюцца такія напісаньня, як ''ш'''і'''сть'' замест ''ш'''е'''сть'', адбываецца чаргаваньне '''''в''''' з '''''у''''' ('''''у'''жити'' — '''''в'''жити'', '''''у'''тиск'' — '''''в'''тиск''), ужываюцца мясцовыя народныя словы (''верховина'' — верхняя плынь ракі, ''грунь'' — пагорак, ''криничина'' — мясцовасьць, багатая на крыніцы, ''полонина'' — горная паша і інш.), юрыдычная тэрміналёгія (''дідич, дідизна, займище, закоп, нащадок, осадити, податок'') і інш. З XV стагодзьдзя ва Ўкраіну пранікаюць [[Рэфармацыя|рэфарматарскія ідэі]], выкліканыя зьяўленьнем перакладаў [[Эвангельле|эвангельскіх]] тэкстаў стараўкраінскаю (старабеларускаю) літаратурнаю мовай, якая з адзінафункцыянальнай (дзелавой) становіцца поліфункцыянальнай, што значна пашырае яе слоўнік і ўзбагачае выражэнчыя магчымасьці. === Новы і найноўшы час === [[Файл:1897 Ukrainians.jpg|міні|260пкс|Распаўсюджаньне ўкраінскай мовы, 1897 год]] [[Файл:UkrSchool.jpeg|міні|зьлева|[[Русіфікацыя|Антырусіфікацыйны]] плякат «Украінскім дзецям — украінскую школу!»]] На пачатку XVIII стагодзьдзя ўказам расейскага цара [[Пётар I|Пятра I]] ва Ўсходняй Украіне было забаронена друкаваць на ўкраінскай мове рэлігійную літаратуру. Гэта адбілася на кнігавыдавецкай справе ў цэлым. Украінская мова прымусова выцясьнялася расейскай<ref>[https://web.archive.org/web/20111210083555/http://dhost.info/newbabilon/ukrvidr/r1_3.html ''І. В. Діяк.'' У братніх обіймах. (Українська мова в Російській імперії) // Українське відродження або нова русифікація (2000)]</ref>. Тым ня менш, украінская мова працягвала функцыянаваць на заходнеўкраінскіх землях, якія знаходзіліся ў складзе [[Аўстра-Вугоршчына|Аўстра-Вугоршчыны]]. З канца XVIII стагодзьдзя зараджаецца новая ўкраінская літаратурная мова на народнай аснове. Такія ўкраінамоўныя пісьменьнікі як [[Іван Катлярэўскі]], [[Тарас Шаўчэнка]], [[Іван Франко]], [[Панас Мірны]], [[Міхайла Кацюбінскі]], [[Леся Ўкраінка]] і іншыя сваёй творчасьцю ўзьнялі новую ўкраінскую літаратурную мову да ўзроўню агульнанароднай<ref>''Левченко Г.&nbsp;А.''&nbsp;Нариси з історії української літературної мови першої половини XIX ст. К.-Х., 1946. {{ref-uk}}</ref><ref>''Білодід І. К.'' Т.&nbsp;Г.&nbsp;Шевченко в історії укр. літ. мови. К., 1964. {{ref-uk}}</ref><ref>''Білодід І. К.'' Каменяр українського слова. К., 1966. {{ref-uk}}</ref><ref>''Тимошенко П.&nbsp;Д.''&nbsp;Хрестоматія мат-лів з історії української літературної мови, ч. 2. К., 1961. {{ref-uk}}</ref><ref>''Грицютенко І. Є.'' Питання розвитку української літературної мови XIX ст. у висвітленні Панаса Мирного. УМШ, 1957, №&nbsp;5; {{ref-uk}}</ref><ref>''Статєєва В. І'' Українські письменники про проблеми літературної мови та мовознавства кінця XIX&nbsp;— поч. XX ст. Ужгород, 1997. {{ref-uk}}</ref>. У 1860—1880-х гадох разьвіцьцё ўкраінскай літаратурнай мовы штучна абмяжоўвалася царскімі забаронамі (''Валуеўскі цыркуляр 1863'', ''Эмскі акт 1876'')<ref>Національні процеси в Україні. Історія і сучасність.&nbsp;— К., 1997.&nbsp;— Ч. 1.&nbsp;— С.260-261. {{ref-uk}}</ref><ref>''Грушевский М.'' Очерк истории украинского народа.&nbsp;— К., 1991.&nbsp;— С. 332—333. {{ref-ru}}</ref>. З пачатку XX стагодзьдзя ўкраінская літаратурная мова была адзначана ня толькі ў мастацкай, але ў навуковай і публіцыстычнай літаратуры. Асабліва бурна яна разьвіваецца пасьля аднаўленьня ўкраінскай дзяржаўнасьці (1917) і практычна да канца 1-й трэці XX стагодзьдзя яна ўваходзіць ва ўсе сфэры грамадзкага жыцьця, стаўшы інструмэнтам асьветы, навукі і культуры, спрыяе росту новай украінскай інтэлігенцыі. І хоць у гады бальшавіцкіх рэпрэсіяў рабілася ўсё, каб замарудзіць працэс разьвіцьця ўкраінскай мовы<ref>Мовна політика в УРСР: історія лінгвоциду // Українська мова у ХХ сторіччі: історія лінгвоциду. Документи і матеріали. За ред. Л. Масенко. К.: Вид. дім Києво-Могилянська академія&nbsp;— 2005. {{ref-uk}}</ref><ref>''Дзюба І. М.'' Інтернаціоналізм чи русифікація?&nbsp;— К. : Видавничий дім «KM Academia», 1998,&nbsp;— с. 276 {{ref-uk}}</ref>, аднак зьнішчыць мову, укаранёную ў сыстэме адукацыі і культуры, сродках масавай інфармацыі, было ўжо немагчыма. Новы наступ на яе быў зьдзейсьнены ў часы [[застой|застою]] — украінская мова пачала зьнікаць з навучальных установаў, навукі, іншых сфэраў грамадзкага жыцьця. У 1989 годзе дзякуючы намаганьням патрыятычнай грамадзкасьці быў прыняты Закон [[УССР]] «Пра мовы ва Ўкраінскай ССР», які надаў украінскай мове статус дзяржаўнай. Гэты статус быў замацаваны ў [[Канстытуцыя Ўкраіны|Канстытуцыі Ўкраіны]] 1996 году. === Назвы === Назву «ўкраінская мова» ўжывалі, пачынаючы з XVI стагодзьдзя, для абазначэньня мовы паўднёварускіх зямель [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]], аднак да сярэдзіны XIX стагодзьдзя асноўнай назвай гэтай мовы была «[[стараўкраінская мова|рус[ь]кая мова]]»{{Заўвага|Руская мова — гэтую назву ў той час ужывалі і да мовы сучасных беларускіх зямель.}}. Гэта пачало ўносіць блытаніну з моманту далучэньня Ўкраіны да [[Масковія|Масковіі]] (пазьней да [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]), бо расейцы з XVIII стагодзьдзя пачалі пазначаць сваю мову падобным [[прыметнік]]ам ({{мова-ru|русский язык}}). Пасьля пэўнага пэрыяду ваганьняў між тымі ці іншымі назвамі менавіта назва «ўкраінская мова» паступова перамагла ва ўсіх украінскіх рэгіёнах. У розны час, між іншага, мелі ўжытак наступныя назвы: * ''проста мова'' ў позьнім [[Сярэднявечча|сярэднявеччы]] ў процівагу кніжнай<ref>[http://kogni.narod.ru/gediminas.htm Вячеслав Вс. Иванов. Славянские диалекты в соотношении с другими языками Великого княжества Литовского] {{ref-ru}}</ref>; * ''маларасейская / маларуская'' мова ці ''паўднёварасейская / паўднёваруская'' гаворка ў Расейскай імпэрыі; * ''русінская мова'' (афіцыйна), ''рус[ь]кая мова'' (гутаркова) ў [[Аўстра-Вугоршчына|Аўстра-Вугоршчыне]]; * ''вуграрус[ь]кая'' або ''карпатарус[ь]кая'' гаворка ў [[Вугоршчына|Вугоршчыне]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150328222428/http://ukrcenter.com/%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0/%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE-%D0%A7%D1%83%D1%87%D0%BA%D0%B0/26265/%D0%9D%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%B2%D1%96%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8C-%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D1%85-%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%B2-%D1%83-%D0%A5%D0%A5-%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%96%D1%82%D1%82%D1%96 Національна свідомість закарпатських українців у ХХ столітті. Павло Чучка] {{ref-uk}}</ref>. === Правапісныя нормы === [[Файл:Shevchenko Bukvar p12.jpg|міні|160пкс|«''Рукописна азбука велика''» (1861) [[Тарас Шаўчэнка|Т. Шаўчэнкі]], складзена украінскага правапісным варыянтам 1876—1905 гадоў]] З XVIII стагодзьдзя існавалі і канкуравалі некалькі сыстэм украінскага правапісу (да 50-ці рознай ступені распаўсюджанасьці, у тым ліку і чыста індывідуальныя<ref>Український правопис. Київ: Наукова думка, 1993. С. 3 {{ref-uk}}</ref>) з розным складам альфабэту і заснаваныя на розных прынцыпах. Іх можна падзяліць на тры асноўныя групы: * '''(Паў)фанэтычныя сыстэмы на аснове [[Кірыліца|кірыліцы]]''' : :* правапіс [[Іван Катлярэўскі|І. Катлярэўскага]] (1798): пераходны ад этымалягічнага да фанэтычнага; :* правапіс граматыкі ''А. Паўлоўскага'' (1818): гук [i] незалежна ад паходжаньня перадаецца цераз ''і'', [je], ['е] цераз ѣ, [jo], ['о] цераз ''іô'', [g] цераз ''кг''; няма ''и''; :* правапіс слоўніка ''Бялецкага-Насенка'' (1840-я); :* афіцыйны варыянт украінскага правапісу 1876—1905 гадоў у Расейскай імпэрыі (на ім пісаў свае вершы, між іншага, [[Тарас Шаўчэнка]]): максымальна набліжаны да дарэформеннага расейскага правапісу, існавалі літары ''ы'', ''ъ'', не існавала ''є'', ''ї'', апострафа. * '''Этымалягічныя сыстэмы''': :* сыстэма Максімовіча — «максімовічаўка» (1827); :* закарпацкі правапіс (да 1940-х). * '''Фанэтычныя сыстэмы на аснове зьмененага альфабэту''': :* правапіс «''Русалкі Днястровай''» (1837): ''и, i, ѣ, є, џ, ў''; няма ''ы'', ''ъ''; :* сыстэма ''П. Куліша'' — «кулішоўка» (1850-я): ''і, i, е, є'', разьдзяляльны ''ъ''; ''g'' або ''ґ''; няма ''ы''; :* сыстэма ''М. Драгаманава'' — «драгаманаўка» (1870-я): ''і, i, j''; няма ''ѣ, ю, я, ш, ы, ъ''; :* сыстэма ''Я. Жэляхоўскага'' — «[[жэляхоўка]]» (1886): склад альфабэту тоесны цяперашняму ўкраінскаму; :* фанэтычны правапіс слоўніка ''Б. Грынчанка'' (1907—1909); :* афіцыйныя зводы артаграфіі 1921 году<ref>[http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm УКРАЇНСЬКИЙ ПРАВОПИС).{{ref-uk}}</ref>. :* у 1928—1933 гады афіцыйна існаваў [[украінскі правапіс 1928 году]], называны таксама «скрыпнікаўскім» (па прозьвішчы аднаго з аўтараў правапіснага зводу ''М. Скрыпніка''). :* [[Украінскі правапіс 1933 году|ўкраінскі правапіс 1933]], 1946, 1960, 1990, [[Украінскі правапіс 1993 году|1993]] гадоў. З канца 1930-х гадоў пачынаецца плянамернае збліжэньне ўкраінскага правапісу з расейскім. Новы правапіс, які ўвайшоў у абарот яшчэ да вайны, замацоўваецца рэформай 1946 году. :* у 2019 годзе быў прыняты [[Украінскі правапіс 2019 году|новы правапіс]], які вярнуў частку нормаў [[Украінскі правапіс 1928 году|правапісу 1928 года]]. == Распаўсюджанасьць == === Геаграфія распаўсюджаньня === [[Файл:Ukrainianlang2001ua.PNG|260px|thumb|Украінская мова як родная па раёнах, вынік {{нп|Перапіс насельніцтва Украіны (2001)|перапісу 2001 года|uk|Перепис населення України (2001)}}]] Геаграфічна тэрыторыя распаўсюджаньня ўкраінскай мовы разьмяшчаецца між арэалам распаўсюджаньня [[Расейская мова|расейскай мовы]] на паўночным усходзе (пазьней таксама і на ўсходзе), [[Беларуская мова|беларускай]] на поўначы, [[Польская мова|польскай]] і [[Славацкая мова|славацкай]] на захадзе, [[Баўгарская мова|баўгарскай]] на паўднёвым-захадзе. Зь неславянскіх моваў украінская прыкладна ад 895 году мяжуе на захадзе з [[Вугорская мова|вугорскай]], якая належыць да [[уральскія мовы|ўральскай]] сям’і, на паўднёвым захадзе з румынскай і ейных [[Малдаўская мова|малдаўскіх гаворак]] ([[Раманскія мовы|раманская група]]), якія прынамсі з XIII стагодзьдзя разарвалі непасрэдны кантакт між украінскай і [[Баўгарская мова|баўгарскай]] мовамі; да 1945 году і з пачатку 1990-х гадоў таксама і з крымскататарскай мовай, якая належыць да цюрскай моўнай сям’і. Раней кантакты ўкраінскай мовы зь цюрскімі былі больш моцныя і разнастайныя: печанегі (X—XI стагодзьдзі), полаўцы (XI—XIII стагодзьдзі) і [[татары]] (ад XIII стагодзьдзя) межавалі зь ёй на ўсходзе і паўднёвым усходзе, а часам пранікалі і ўглыб украінскай тэрыторыі, [[туркі]] межавалі з украінскімі землямі на поўдні (асабліва ў XVII—XVIII стагодзьдзях). У асобных рэгіёнах украінская мова мела цесныя кантакты таксама з румынскай (Букавіна, Паўночная Бэсарабія, Буджак, Прыднястроўе), вугорскай (Закарпацьце), славацкай (Прашыўшчына ў Славаччыне) і беларускай (Берасьцейшчына, Чарнігаўшчына) мовамі. Кантакты зь [[Немцы|нямецкімі]], [[Армяне|армянскімі]], [[сэрбы|сэрбскімі]] і іншымі народамі былі абмежаваныя ў часе і тэрытарыяльна<ref>[http://izbornyk.org.ua/shevelov/shev03.htm Історична фонологія української мови. Ю. Шевельов]{{ref-uk}}</ref>. === Колькасьць носьбітаў === [[Файл:Ukraine census 2001 Ukrainian.svg|260пкс|міні|Украінская мова як родная па абласьцёх, вынік перапісу 2001 году]] Украінская мова зьўляецца роднай мовай украінцаў, якія пражываюць на тэрыторыі Ўкраіны (па перапісе 2001 году роднай яе лічылі 32 млн 600 тыс. чалавек — 67,5% насельніцтва Ўкраіны, і 85,2% этнічных украінцаў<ref>[https://web.archive.org/web/20040907225125/http://ukrcensus.gov.ua/results/general/language/ Всеукраїнський перепис населення 2001 р.] {{ref-uk}}</ref>) і за межамі Ўкраіны: у [[Расея|Расеі]] (валодае 1 млн 800 тыс. чалавек <ref>[https://web.archive.org/web/20120329195736/http://perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_04.xls Всероссийская перепись населения 2002 г.] {{ref-ru}}</ref>), [[Малдова|Малдове]] (без уліку Прыднястроўя ўкраінская зьяўляецца роднай для 181 тыс. чалавек<ref>[https://web.archive.org/web/20081118145804/http://www.statistica.md/recensamint/Caracteristici_demografice_ro.doc Перепись населения Молдовы 2004 р.] {{ref-ro}}, {{ref-ru}}, {{ref-en}}</ref><ref>[http://statistica.md/pageview.php?l=ru&idc=295&id=2234 Національності Молдови за регіоном]. {{ref-ro}}</ref>, [[Канада|Канадзе]] (валодае 174 тыс. чалавек<ref>[https://web.archive.org/web/20130309151710/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/tbt/Rp-eng.cfm?TABID=1&LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=837928&GK=0&GRP=1&PID=89189&PRID=0&PTYPE=88971,97154&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2006&THEME=70&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=&D1=0&D2=0&D3=0&D4=0&D5=0&D6=0 Перапіс насельніцтва Канады 2006 году] {{ref-en}}</ref>), [[ЗША]] (129 тыс. носьбітаў<ref>[https://web.archive.org/web/20110821064635/http://www.mla.org/map_data_results%26mode%3Dlang_tops%26SRVY_YEAR%3D2000%26lang_id%3D641 Перапіс насельніцтва ЗША 2000 г.] {{ref-en}}</ref>), [[Казахстан]]е (размаўляюць украінскай 128 тыс. чалавек<ref>[http://www2.ohchr.org/english/issues/minorities/docs/WP5.doc Колькасьць украінцаў, якія валодаюць украінскаю моваю ў Казахстане]. {{ref-en}}</ref>), [[Беларусь|Беларусі]] (роднай называе 116 тыс. чалавек<ref>{{Навіна|аўтар=Марына Носава|загаловак=За студзень—ліпень 2009 года колькасьць насельніцтва Беларусі зьменшылася на 12,9 тысячы чалавек|спасылка=http://by.belapan.by/archive/2009/08/26/324704_324722|выдавец=[[БелаПАН]]|дата публікацыі=26 жніўня 2009|дата доступу=5 чэрвеня 2013}}</ref><ref>{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Большасьць насельніцтва карыстаецца расейскай мовай, але і беларуская нам родная|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=43525|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=[[Газэта]]|год=19 верасьня 2009|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/index.php?idate=2009-09-19 177 (26535)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/43504/19ver-4.pdf 4]|issn=1990-763x}}</ref>), [[Румынія|Румыніі]] (57 тыс. носьбітаў<ref>[https://web.archive.org/web/20090528100836/http://wiki.answers.com/Q/How_many_languages_are_spoken_in_romania Нацыянальны перапіс насельніцтва 2002 г.] {{ref-en}}</ref>), [[Польшча|Польшчы]] (23 тыс. чалавек, якія стала пражываюць на тэрыторыі Польшчы<ref name="polandlanguages">[https://web.archive.org/web/20110514010027/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_nsp2002_tabl7.xls Польскі перапіс насельніцтва 2002 г.] {{ref-pl}}</ref> і ад 20 да 450 тыс. чалавек зь ліку працоўных [[Эміграцыя|эмігрантаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20131126090430/http://www.aber.ac.uk/mercator/images/Martapaper.pdf Мовы меншасьцяў Польшчы]. {{ref-en}}</ref><ref>[http://khpg.org/index.php?id=1207780279 Трудова міграція українців за кордон]. {{ref-uk}}</ref>), [[Бразылія|Бразыліі]] (ня менш за 17 тыс. носьбітаў), [[Славаччына|Славаччыне]] (11 тыс. чалавек, якія назвалі сваю мову ўкраінскай<ref name="slovakia1">[https://web.archive.org/web/20090726100339/http://www.mercator-research.eu/minority-languages/Language-Factsheets/minority-language-education-in-slovakia Мовы меншасьцяў у Славаччыне]. {{ref-en}}</ref> і 24 тыс. чалавек, якія назвалі сваёй мовай [[Русінская мова|русінскую]]<ref name="slovakia2">[https://web.archive.org/web/20091215072644/http://mfa.gov.ua/slovakia/en/2667.htm Сайт амбасады Ўкраіны ў Славаччыне]. {{ref-en}}</ref>) і іншых краінах. Украінская мова займае па колькасьці яе носьбітаў, паводле розных крыніцаў, 25<ref name="top">[http://vistawide.com/languages/top_30_languages.htm 30 найбуйнейшых моў сьвету]. {{ref-en}}</ref> або, магчыма, 22 месца<ref name="second">[https://web.archive.org/web/20101210130620/http://langs.com.ua/movy/demogr.htm Мови світу за демографічною потужністю]. {{ref-uk}}</ref> у сьвеце. Яна таксама трэцяя<ref name="top"/> або другая<ref name="second"/> па распаўсюджанасьці сярод славянскіх моваў. Па розных ацэнках у сьвеце ў цэлым на ўкраінскай мове размаўляе ад 41 млн<ref name="Ethnologue"/> да 45 млн чалавек<ref name=mfa/>. === Украінская мова ў Інтэрнэце === {{Асноўны артыкул|{{нп|Укрнет||uk|Укрнет}}|{{нп|Інтэрнэт ва Украіне||uk|Інтернет в Україні}}}} {{Глядзіце таксама|Украінская Вікіпэдыя}} Па даных пошукавай сістэмы «[[Яндэкс]]», восеньню 2010 года найбольшая доля запытаў на ўкраінскай мове ў гэтай сістэме была ў [[Тарнопальская вобласьць|Тарнопальскай вобласьці]] — 33 %, найменшая — у [[Крым]]е — 3,7 %. Аднак расейскамоўнымі лічыліся тыя запыты, якія аднолькава пісаліся як на ўкраінскай, так і на расейскай мовах<ref>{{ref-uk}} {{Cite web | url = http://www.mukachevo.net/ua/blogs/view_post/516-українська-інтернет-статистика | title = Українська інтернет-статистика | archive-url = https://web.archive.org/web/20110522143534/http://www.mukachevo.net/ua/blogs/view_post/516-українська-інтернет-статистика | archive-date = 22 травня 2011}}</ref>. Украінская таксама з’яўляецца адной з даступных моў у сэрвісе {{нп|Нейронны машынны пераклад|нейронавага машыннага перакладу|uk|Нейронний машинний переклад}} {{нп|DeepL||uk|DeepL Translator}}<ref>{{ref-en}} {{Cite web|title=DeepL learns Ukrainian|url=https://www.deepl.com/en/blog/deepl-learns-ukrainian}}</ref><ref>{{ref-uk}} {{Cite web|title=Онлайн-перекладач DeepL отримав підтримку української мови|url=https://ain.ua/2022/09/07/deepl-otrymav-pidtrymku-ukrayinskoyi-movy/|publisher={{нп|AIN.UA||uk|AIN.UA}}}}</ref>. Паводле звестак рэсурсу w3techs.com, на 5 красавіка 2021 года ўкраінская мова займала 16 месца ў свеце па выкарыстаньні ў інтэрнэце<ref>{{Cite web|title=Usage Statistics and Market Share of Content Languages for Websites, April 2021|url=https://w3techs.com/technologies/overview/content_language|website=w3techs.com|access-date=2021-04-05|archive-date=17 серпня 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190817192928/https://w3techs.com/technologies/overview/content_language/all/}}</ref> і дэманстравала імклівы рост папулярнасці<ref>{{Cite web|title=Historical yearly trends in the usage statistics of content languages for websites, April 2021|url=https://w3techs.com/technologies/history_overview/content_language/ms/y|website=w3techs.com|access-date=2021-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|title=Usage Statistics and Market Share of Ukrainian for Websites, April 2021|url=https://w3techs.com/technologies/details/cl-uk-|website=w3techs.com|access-date=2021-04-05}}</ref>. Пасля пачатку [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (з 2022)|поўнамаштабнага расейскага уварваньня ва Ўкраіну]] выкарыстаньне ўкраінскай мовы ў сацсетках значна павялічылася<ref>{{Cite web|title="Радикальний прогрес". У соцмережах української стало набагато більше, – дослідження|url=https://texty.org.ua/fragments/111001/radykalnyj-prohres-u-socmerezhah-ukrayinskoyi-stalo-nabahato-bilshe-doslidzhennya/}}</ref>. Станам на [[14 сьнежня]] [[2023]] года сайт платформы «Маніфест»<ref>{{Cite web|title=Платформа «Маніфест» створила відео про здобутки українського YouTube в 2020 році|url=https://ms.detector.media/trendi/post/26224/2020-12-18-platforma-manifest-stvoryla-video-pro-zdobutky-ukrainskogo-youtube-v-2020-rotsi/|publisher={{нп|Дэтэктар медыя||uk|Детектор медіа}}}}</ref> змяшчае больш за 11 тысяч украінамоўных [[YouTube]]-каналаў<ref>{{Cite web|title=Маніфест — рейтинг ютуб-каналів українською|url=https://manifest.in.ua/}}</ref>. Станам на [[19 сьнежня]] [[2023]] года сайт «КУЛІ» (укр. ''Каталог української локалізації ігор'') змяшчае інфармацыю пра 1731 афіцыйную, 39 напаўафіцыйных і 415 {{нп|Аматарскі пераклад відэагульняў|неафіцыйных|uk|Аматорський переклад відеоігор}} украінскіх {{нп|Лакалізацыя відэагульняў|лакалізацый відэагульняў|uk|Локалізація відеоігор}}<ref>{{Cite web|title=Каталог української локалізації ігор (Головна сторінка)|url=https://kuli.com.ua/}}</ref>. == Статус == Да 1990-х гадоў украінская мова больш за 350 год знаходзілася пад забаронай ці ў прыгнечаным становішчы, зазнала рэпрэсіі й ня мела паўнапраўнага дзяржаўнага статусу ў тых краінах, у склад якіх уваходзілі ўкраінскія землі{{Заўвага|У [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] ад 1614 году, калі [[польская мова|польскай мовай]] замест кніжнай [[Старабеларуская мова|украінска-беларускай]] упершыню быў складзены [[Статуты ВКЛ|Літоўскі статут]], да часоў развалу [[СССР]], калі ўкраінскай мове быў нададзены статус афіцыйнай ва Ўкраіне.}}. === Ранейшыя часы === Украінская мова была дзяржаўнай ці рэгіянальнай, між іншым, у такіх дзяржавах і адміністрацыйных суб’ектах, як: * [[Украінская Народная Рэспубліка]] (1917—1921)<ref>[https://web.archive.org/web/20140514071221/http://histua.com/knigi/istoriya-derzhavi-i-prava-ukraini-zaruba/zagalna-harakterstka-zakonodavstva-19171920-rr Заруба В. М. Історія держави і права України] {{ref-uk}}</ref>; * [[Украінская дзяржава]] (1918); * [[Заходнеўкраінская Народная Рэспубліка]] (1918—1919)<ref>[http://www.hai-nyzhnyk.in.ua/doc2/1919%20%2802%29%2015.%20zakon%20pro%20movu.php Закон Української Національної Ради про уживання української мови у внутрішнім і зовнішнім урядуванні державних властей і урядів, публічних інституцій і державних підприємств у Західній області Української Народної Республіки] {{ref-uk}}</ref>; * [[Кубанская Народная Рэспубліка]] (1918—1920); * {{Артыкул у іншым разьдзеле|Зялёны Клін|Зялёны Клін|uk|Зелений Клин}} (''Зялёная Ўкраіна'') (1918—1922); :* З 1850 па 1918 год украінская (русінская) мова была краёвай мовай у {{Артыкул у іншым разьдзеле|Каралеўства Галіцыі і Ладамэрыі|Каралеўстве Галіцыі і Ладамэрыі|uk|Королівство Галичини та Володимирії}} ў складзе [[Аўстра-Вугоршчына|Аўстра-Вугоршчыны]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305031713/http://radnuk.info/statti/250-istoriuaprava/15001-2011-01-21-04-10-07.html В.Я Марковський ПРАВОВИЙ СТАТУС УКРАЇНСЬКОЇ МОВИ В АВСТРО-УГОРСЬКІЙ ІМПЕРІЇ] {{ref-uk}}</ref>; :* З 1938 па 1939 год была афіцыйнай у аўтаномнай [[Падкарпацкая Русь|Падкарпацкай Рус́і]] (''Падкарпацкай Украіне'') у складзе [[Чэхаславаччына|Чэхаславаччыны]]; :* Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на падкантрольных [[Трэці Райх|Трэцяму Райху]] ўкраінскіх землях у складзе марыянэткавых і самаабвешчаных дзяржаўных утварэньняў<ref>[https://web.archive.org/web/20130502235755/http://exlibris.org.ua/distrikt/ Василь Офіцинський ДИСТРИКТ ГАЛИЧИНА (1941—1944)]{{ref-uk}}</ref>; :* Ва [[УССР|Ўкраінскай ССР]] украінская мова афіцыйна выкарыстоўвалася з 1920 па 1989 год нароўні з расейскай, была дзяржаўнай мовай (1989—1991)<ref>[https://web.archive.org/web/20110522142649/http://www.ccu.gov.ua/doccatalog/document?id=9344 Рішення Конституційного Суду України] щодо застосування державної мови органами державної влади, органами місцевого самоврядування та використання її у навчальному процесі в навчальних закладах України {{ref-uk}}</ref>; :* Афіцыйна выкарыстоўвалася Ўрадам УНР у выгнаньні (1920—1992); :* З 1 па 5 чэрвеня 2006 году была рэгіянальнай у дзяржаўным саюзе [[Сэрбія і Чарнагорыя|Сэрбіі і Чарнагорыі]]<ref>[http://www.bbc.co.uk/ukrainian/indepth/story/2006/04/060410_serbia_language.shtml З 1 червня українська — офіційна мова у Сербії]{{ref-uk}}</ref>. === Сучаснасьць === [[Файл:50 PMR 2000 ruble obverse.jpg|240пкс|міні|Надпіс украінскаю «''Придністровський Республіканський Банк''», грошы [[Прыднястроўе|Прыднястроўя]]]]{{Глядзіце таксама|Закон Украіны «Пра забесьпячэньне функцыянаваньня ўкраінскай мовы як дзяржаўнай»}} * [[Украіна]] У адпаведнасьці з артыкулам 10 (Разьдзел I — «Агульныя палажэньні») [[Канстытуцыя|Канстытуцыі]] [[Украіна|Ўкраіны]]<ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=254%EA%2F96-%E2%F0 Конституція України]. {{ref-uk}}</ref>, украінская мова зьяўляецца адзінай [[Дзяржаўная мова|дзяржаўнай мовай]] Украіны. * [[ПМР|Прыднястроўе]] (непрызнаная рэспубліка) У адпаведнасьці з артыкулам 12 Канстытуцыі непрызнанай [[Прыднястроўская Малдаўская Рэспубліка|Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі]], украінская мова, нароўні з малдаўскай і расейскай, зьяўляецца адной з трох афіцыйных моў ПМР<ref name=Pr1 />. * [[Расея]] У выніку падзеяў [[крымскі крызіс (2014)|крымскага крызісу]] й наступнай [[расейская інтэрвэнцыя ва Ўкраіне (2014)|інтэрвэнцыі]] Расеі ва Ўкраіну 18 сакавіка Расеяй і самаабвешчанымі ўладамі паўвостраву Крым было зацьверджанае фактычнае далучэньне тэрыторыі паўвостраву Крым да Расеі. На месцы дэ-факта скасаванай [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Аўтаномнай Рэспублікі Крым]] Украіны ўладамі Расеі было абвешчанае ўтварэньне [[Рэспубліка Крым|Рэспублікі Крым]], адной зь дзяржаўных моваў якой стала ўкраінская мова<ref name=federal/>. Севастопальская меская рада (не ўваходзіць у Аўтаномную Рэспубліку Крым) расейскімі ўладамі пераўтвораная ў места фэдэральнага значэньня Севастопаль, якое паводле Канстытуцыі Расейскай Фэдэрацыі ня можа ўстанаўліваць дзяржаўную мову. За межамі Ўкраіны і Прыднястроўя статус украінскай мовы рэгулюе «Эўрапейская хартыя рэгіянальных моў»<ref name=autogenerated224 />. ''Статус рэгіянальнай мовы:'' * [[Румынія]]<ref name=autogenerated224 /> :* Жудэц ''Марамурэш'' :** 7 камунаў :* Жудэц ''Сучава'' :** 3 камуны :* Жудэц ''Караш-Сэвэрын'' :** 2 камуны :* Жудэц ''Тыміш'' :** 2 камуны * [[Малдова]] :* [[Аўтаномнае тэрытарыяльнае ўтварэньне з асаблівым прававым статусам Прыднястроўе|АТУ Прыднястроўе]]<ref name='ATU' /> * [[Славаччына]]<ref name=autogenerated224 /><ref name = karpatnews /><ref>[http://www.zbierka.sk/sk/predpisy/184-1999-z-z.p-4824.pdf Predpis č. 184/1999 Z. z. Zákon o používaní jazykov národnostných menšín] {{ref-sl}}</ref> :* 18 населеных пунктаў :* 68 населеных пунктаў (русінская) * [[Сэрбія]]<ref name=autogenerated224 /> :* [[Ваяводзіна|АК Ваяводзіна]] (русінская)<ref name = VOJVODINE>[http://dopuna.ingpro.rs/Aktuelni%20tekstovi/28259.htm Статут Аутономне Покрајине Војводине] {{ref-sr}}</ref> * [[Польшча]]<ref name=autogenerated224 /> * [[Харватыя]]<ref name="UMUCH" /> * [[Босьнія і Герцагавіна]]<ref name=autogenerated224 /> ''Мова нацменшасьці:'' * [[Чэхія]]<ref name="languages" /> === Рэлігійныя ўстановы і цэрквы === ==== Праваслаўныя цэрквы ==== Паводле артыкула 14 разьдзелу II «Памесны Сабор» Статуту аб кіраваньні [[Украінская праваслаўная царква Кіеўскага патрыярхату|Ўкраінскай праваслаўнай царквой Кіеўскага патрыярхату]] яе афіцыйнай мовай сабору і вядзеньня пратаколаў зьяўляецца ўкраінская мова<ref>[https://web.archive.org/web/20130528045643/http://cerkva.info/uk/statut.html СТАТУТ ПРО УПРАВЛІННЯ УКРАЇНСЬКОЇ ПРАВОСЛАВНОЇ ЦЕРКВИ КИЇВСЬКИЙ ПАТРІАРХАТ]{{ref-uk}}</ref>. Таксама ўкраінская выкарыстоўваецца як мова набажэнстваў, навучаньня, пропаведзяў, тэалягічнай і царкоўнай літаратуры<ref>[http://risu.org.ua/ua/index/blog/~ydorosh/48366/ Патріарх Філарет: Київський Патріархат проти другої державної мови] — Релігійно-інформаційна служба України {{ref-uk}}</ref> З 1919 году ўкраінская мова нароўні з царкоўнаславянскай зьяўляецца мовай набажэнстваў ва {{артыкул у іншым разьдзеле|Украінская аўтакефальная праваслаўная царква|Ўкраінскай аўтакефальнай праваслаўнай царкве|uk|Українська автокефальна православна церква}}<ref>[http://blyzhchedoboga.com.ua/ukrayinska-avtokefalna-pravoslavna-tserkva/ Українська Автокефальна Православна Церква] — Ближче до Бога, грудень 8, 2011 {{ref-uk}}</ref>. Украінская мова выкарыстоўваецца для правядзеньня набажэнстваў у некаторых парафіях ''Украінскае Праваслаўнае Царквы маскоўскага патрыярхату'', якая ўваходзіць у склад [[Расейская Праваслаўная Царква|Расейскай Праваслаўнай Царквы]] на правах самаўраднай царквы з правамі шырокай аўтаноміі<ref>[http://risu.org.ua/ua/index/all_news/orthodox/uoc/51223/ В УПЦ (МП) готові перейти на українську мову Богослужінь] — Релігійно-інформаційна служба України {{ref-uk}}</ref>. Украінская мова нароўні з [[Ангельская мова|ангельскай]] выкарыстоўваецца ва ''Ўкраінскай праваслаўнай царкве Канады'', якая зьяўляецца самаўраднай царквой у складзе [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай праваслаўнай царквы]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130918092650/http://stsophiemontreal.org/missionCommittee/UkrainianBrochure.pdf Українська Православна Катедра Святої Софії] {{ref-uk}}</ref> Украінскія супольнасьці [[Польская Праваслаўная Царква|Польскай Праваслаўнай Царквы]] ўжываюць украінскую мову ў чытаньні [[Біблія|Сьвятога Пісаньня]] і ў пропаведзі<ref>[https://web.archive.org/web/20140514123856/http://uaoc.net/2011/05/polska/ Польська православна церква стає … польськомовною] — Автокефалія {{ref-uk}}</ref>. ==== Ватыкан, Сьвяты Прастол і Каталіцкая Царква ==== Паводле першага пункту «Рашэньняў і пастаноў ухваленых Сынодам біскупаў ''Украінскае грэка-каталіцкай царквы'', які адбыўся ў [[Рым]]е ў дні з 24 верасьня па 8 кастрычніка 1939 году» Ўкраінская грэка-каталіцкая царква ў сваім набажэнстве выкарыстоўвае ўкраінскую мову, хоць яе афіцыйнай літургічнай мовай зьяўляецца царкоўна-славянская<ref>[http://risu.org.ua/ua/index/blog/~nykodym/40150/ Феномен літургійної мови] — Релігійно-інформаційна служба України {{ref-uk}}</ref>. === Міжнароднае тэле- і радыёвяшчаньне === Украінская мова выкарыстоўваецца шэрагам міжнародных дзяржаўных тэлеканалаў, сярод іх: * Закарпацкая абласная дзяржаўная тэлерадыёкампанія «''Тиса-1''» — украінскі дзяржаўны тэлеканал, заснаваны ў 1968 годзе{{Заўвага|Тут і далей: вяшчае на ўкраінскай мове з моманту стварэньня (калі не ўказана асобна іншага).}}<ref>[https://web.archive.org/web/20130205041230/http://www.tysa1.tv/index.php/home/pro-telekanal-tysa-1 Про нас] — Тиса {{ref-uk}}</ref>. * [[Голас Амэрыкі]] — амэрыканскі дзяржаўны тэлеканал, вяшчае на ўкраінскай мове з 1933 году<ref>[https://web.archive.org/web/20130308022403/http://ukrainian.voanews.com/info/about_us/1933.html Про нас] — Голос Америки {{ref-uk}}</ref>. * [[УТР]] (Дзяржаўная тэлерадыёкампанія Сусьветная служба «''Українське телебачення і радіомовлення''») — украінскі дзяржаўны тэлеканал, заснаваны ў 2003 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20130421085026/http://www.utr.tv/channel.html Державна телерадіокомпанія "Всесвітня служба «Українське телебачення і радіомовлення»] {{ref-uk}}</ref>. * [[Euronews]] — тэлеканал Эўрапейскага вяшчальнага саюзу, вядзе вяшчаньне на ўкраінскай мове з 2009 году<ref>[https://web.archive.org/web/20130315064827/http://ua.euronews.com/distribution/ Мовлення] — Euronews {{ref-uk}}</ref>. * ''Перший Ukraine'' — украінскі дзяржаўны тэлеканал, заснаваны ў 2012 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20130415225009/http://firstua.com/uk/about Перший Ukraine. Про канал] {{ref-uk}}</ref>. Таксама ўкраінскаю вядуць сваё вяшчаньне такія прыватныя міжнародныя тэлеканалы, як: [[Міжнародны славянскі канал]], ''Інтер +'', ''1+1 International''. Украінскаю моваю вядзе радыёвяшчаньня шэраг дзяржаўных міжнародных радыёстанцыяў, сярод якіх: * ''Радыё Ватыкан'' — дзяржаўнае радыё Ватыкану, вядзе радыёвяшчаньне на ўкраінскай мове з 1939 году<ref name = RadioHist>[https://web.archive.org/web/20120713022509/http://daa-dxer.narod.ru/history.htm МІЖНАРОДНЕ РАДІОМОВЛЕННЯ УКРАЇНСЬКОЮ МОВОЮ. З ІСТОРІЇ]{{ref-uk}}</ref><ref name = RadioStat>[https://archive.is/20130407011133/daa-dxer.narod.ru/stations.htm МІЖНАРОДНЕ РАДІОМОВЛЕННЯ УКРАЇНСЬКОЮ МОВОЮ. РАДІОСТАНЦІЇ] {{ref-uk}}</ref>. * ''Сусьветная служба Радыё Румынія'' — дзяржаўнае радыё Румыніі, вядзе радыёвяшчаньне на ўкраінскай мове з 1941 году (рэгулярныя перадачы з 1994 году)<ref name = RadioHist/><ref>[https://web.archive.org/web/20120617115219/http://www.rri.ro/cat.shtml?lang=12&sec=111 Частоти] — Всесвітня служба Радіо Румунія {{ref-uk}}</ref>. * ''Радыё Прыднястроўя'' — дзяржаўнае радыё непрызнанай [[Прыднястроўская Малдаўская Рэспубліка|Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі]], створанае ў 1991 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20170702235429/http://www.radiopmr.org/ Радио Приднестровья]{{ref-ru}}</ref>. * ''Польскае радыё для замежжа'' — дзяржаўнае радыё Польшчы, вядзе радыёвяшчаньне на ўкраінскай мове з 1992 году<ref name = RadioHist/><ref>[https://web.archive.org/web/20150222045206/http://www.polradio.pl/5/34/Artykul/84769 Polskie Radio dla Zagranicy] {{ref-pl}}</ref>. * ''[[Голас Расеі]]'' — дзяржаўнае радыё Расеі, вядзе радыёвяшчаньне на ўкраінскай мове з 2003 году (праграма «Мая Ўкраіна» Нацыянальнага радыё Ўкраіны, уласнае вяшчаньне з 2009 году)<ref name = RadioHist/><ref name = RadioStat/>. * ''Міжнароднае радыё Кітаю'' — дзяржаўнае радыё [[КНР]], украінскамоўны сайт быў запушчаны ў 2008 годзе<ref name = RadioStat/>. Таксама ўкраінскаю моваю вядуць міжнароднае радыёвяшчаньне прыватныя радыёстанцыі, такія як: [[Радыё Свабода]], ''[[Транссусьветнае радыё]] — Украіна'', ''Голас Бібліі'', ''Радыё Тэос'', ''Адвэнтысцкае сусьветнае радыё — Голас Надзеі''. == Глядзіце таксама == * [[Вуграруская мова]] * [[Мовы Ўкраіны]] * [[Русінская мова]] * [[Сьпіс Сўодэша для падляскае, беларускае і ўкраінскае моваў]] * [[Сьпіс Сўодэша для славянскіх моваў]] * [[Пераклады Бібліі на ўкраінскую мову]] * [[Закон Украіны «Пра забесьпячэньне функцыянаваньня ўкраінскай мовы як дзяржаўнай»]] ** {{не перакладзена|Рашэньне Канстытуцыйнага Суда Ўкраіны № 1-р/2021 па Законе Ўкраіны «Пра забесьпячэньне функцыянаваньня ўкраінскай мовы як дзяржаўнай»||uk|Рішення № 1-р/2021 Конституційного Суду України щодо Закону України «Про забезпечення функціонування української мови як державної»}} == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|3}} == Літаратура == * Енциклопедія українознавства. У 10-х томах. / Головний редактор ''В. Кубійович''. — Париж; Нью-Йорк: Молоде життя, 1954—1989.{{ref-uk}} * Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. {{ISBN|966-7492-07-9}}{{ref-uk}} * Словник української мови в 11-ти т. — К.: Наукова думка, 1970—1980.{{ref-uk}} * Словник української мови. У 20-ти т. / Український мовно-інформаційний фонд НАН України; за ред. ''В. М. Русанівського''. — Київ: Наукова думка, 2010. — Т.1. А — Б. — 911 с.{{ref-uk}} * Український орфографічний словник: понад 175 тис. слів / уклали: ''В. В. Чумак'' [та ін.]; за ред. ''В. Г. Скляренка''. — Вид. 9-е, переробл. і доповн. — Київ: Дніпро, 2009. — 1011 с — (Словники України). — {{ISBN|978-966-507-260-7}}{{ref-uk}} * Етимологічний словник української мови: В 7 т. / АН УРСР. Ін-т мовознавства ім. О. О. Потебні; Редкол. ''О. С. Мельничук'' (головний ред.) та ін. — К.: Наук. думка, 1982.{{ref-uk}} * Фразеологічний словник української мови у 2-х т.- К.:Наук. думка, 1993.{{ref-uk}} == Вонкавыя спасылкі == {{Interwiki|uk|ўкраінскай|}} {{Вікікнігі|Украінская мова}} {{Commons}} * {{YouTube|vnDt3Uly2RI|logo=1|Так буде українською}} * [https://web.archive.org/web/20201107122834/http://sum.in.ua/ Тлумачальны «Слоўнік украінскай мовы» ў 11 т. (1970—1980)] {{ref-uk}} * [http://www.ulif.org.ua/dictua/ «Слоўнікі Ўкраіны on-line»: граматычны слоўнік, слоўнікі сынонімаў, антонімаў, фразэалёгіі]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20230708125343/https://www.internetpolyglot.com/russian/lessons-uk-ru Урокі ўкраінскай мовы на Інтэрнэт Паліглоце ] {{ref-ru}} * {{Спасылка|url=http://franklang.ru/44/index.php?option=com_content&view=category&id=31&Itemid=57|загаловак=Матэрыялы для засваеньня ўкраінскай мовы|копія=http://web.archive.org/web/20130522082321/http://franklang.ru/44/index.php?option=com_content&view=category&id=31&Itemid=57|мова=ru}} * [https://web.archive.org/web/20130713144227/http://lcorp.ulif.org.ua/dictua/ Украінскі лінгвістычны партал] {{ref-uk}} * [http://litmisto.org.ua/?page_id=6961 Сучасная ўкраінская літаратурная мова] {{ref-uk}} {{Славянскія мовы}} {{Афіцыйныя мовы ў Расеі}} {{Абраны артыкул}} [[Катэгорыя:Украінская мова| ]] 78bpz4zbgnze9cgrfyu2s6pa1a7hhvb Харцыск 0 166462 2674639 2667016 2026-06-18T06:12:46Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674639 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Харцыск |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Харцыску |Арыгінальная назва = Харцизьк |Герб = Coat of Arms of Khartsyzk.svg |Сьцяг = Flag_of_Khartsyzk.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = 1869 |Першыя згадкі = |Статус з = 1938 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Данецкая вобласьць|Данецкая]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = Валеры Дубовы |Плошча = 19.3 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 57860 |Год падліку колькасьці = 2017 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 86700—86780 |Тэлефонны код = |КОАТУУ = 1415000000 |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = Ab foto 2005 harcizsk 01.jpg |Апісаньне выявы = Ібэрскі храм |Шырата градусаў = 48 |Шырата хвілінаў = 2 |Шырата сэкундаў = 34 |Даўгата градусаў = 38 |Даўгата хвілінаў = 8 |Даўгата сэкундаў = 33 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = [http://khartsyzk-rada.gov.ua/ukr/ Харцыская рада] |Лацінка=Charcysk}} '''Харцы́ск''' ({{мова-uk|Харци́зьк}}) — [[места]] абласнога падпарадкаваньня ў [[Данецкая вобласьць|Данецкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Атрымала статус места ў 1938 годзе. Мае добраразьвітую прамысловасьць. == Насельніцтва == Колькасьць насельніцтва на 2011 год — 60 016 асобаў. За 2010 год насельніцтва скарацілася на 594 чалавекі.<ref>[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/katalog/nasel/chnas.zip Збірка «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2011 року»]</ref> [[Украінская мова|Украінскую мову]] падчас перапісу 2001 року назвалі роднаю 16,3% насельніцтва. Гістарычныя зьмены насельніцтва места (без найбліжэйшых сёлаў, што падпарадкоўваюцца мескае радзе Харцыску)<ref>https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm</ref> * XIX стагодзьдзе: 1897 год — 674 чалавекі * XX стагодзьдзе: 1926 год — 5100 чалавек; 1931 год — 8323 чалавекі; 1939 год — 13 622 чалавекі; 1959 год — 33 641 чалавек; 1970 год — 51 076 чалавек; 1979 год — 57 559 чалавек; 1981 год — 63 000 чалавек; 1989 год — 67 916 чалавек * XXI стагодзьдзе: 2001 год — 64 175 чалавек; 2005 год — 62 263 чалавекі; 2014 год — 58 641 чалавек Нацыянальны склад насельніцтва Харцыску за 2001 год<ref>[https://web.archive.org/web/20070213092341/http://donetskstat.gov.ua/census/census.php?ncp=11 Національний склад та рідна мова населення Донецької області. Розподіл постійного населення за найбільш численними національностями та рідною мовою по міськрадах та районах]</ref> {| class="wikitable" | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Нацыянальнасьць''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Колькасьць''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Частка, %''' |- | [[украінцы]] ||59 615||52,4 |- | [[расейцы]] ||50 129||44,1 |- | [[беларусы]] ||1043||0,9 |- | [[армяне]] ||342||0,3 |- | [[грэкі]] ||321||0,3 |- | [[грузіны]] ||254||0,2 |} == Мінулае== Назва места паходзіць ад татарскага слова «харцізі». Гэтым словам называлі зьбеглых сялянаў з Рэчы Паспалітае й Расеі, што сяліліся на мяжы паміж Татарскім царствам і Рэччу Паспалітаю-Расеею. === Захоп места Расеяй === 13 красавіка 2014 року места Харцыск было захоплена прыхільнікамі далучэньня да Расеі.<ref name="Лук'янов">[http://www.pravda.com.ua/news/2014/04/13/7022290/ У Харцизьку «зелені чоловічки» захопили міськраду. «Регіонал» з ними] Українська правда, 13 квітня 2014&nbsp;р.</ref> 14 лістапада 2014 году Харцыск быў прызнаны Ўкраінай страчаным. Цяпер там пануюць улады т. зв. [[ДНР]]<ref>[http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/1085-2014-%D1%80 Кабінет міністрів України. Розпорядження від 7 листопада 2014 р. № 1085-р]</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20070120003929/http://khartsizsk.com/ «Увесь Харцыск»] — выстава ў сеціве места Харцыск * [https://web.archive.org/web/20110901054625/http://sobes.org.ua/ Пошук працы ў Харцыску] * [https://web.archive.org/web/20150726212037/http://imsu-doneck.info/mista-i-sela-doneckoi-oblasti/harcyzk.html Харцизьк&nbsp;— Інформаційно-пізнавальний портал | Донецька область у складі УРСР] (На основі матеріалів енциклопедичного видання про історію міст та сіл України, том&nbsp;— Історія міст і сіл Української РСР. Донецька область.&nbsp;— К.: Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1970.&nbsp;— 992 с.) * [http://www.unn.com.ua/uk/news/1376614-boyoviki-z-minometiv-obstrilyali-khartsizk Расейцы зь мінамётаў абстралялі Харцыск] {{Данецкая вобласьць}} [[Катэгорыя:Харцыск| ]] 8dj4dqyvyzdqk92za7oke5b4kih49kf Сэксуальныя цацкі 0 170852 2674534 2619781 2026-06-17T14:33:51Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674534 wikitext text/x-wiki '''Сэксуальныя цацкі''' — прылады, выкарыстоўваныя чалавекам для задавальненьня сваіх запатрабаваньняў для атрыманьня асалоды шляхам раздражненьня полавых частак цела. Да гэтых прадметаў можна аднесьці падвескі, дубцы і канчукі, нашыйнікі і маскі, спэцыялізаваныя ланцугі і міліцэйскія наручнікі, рамяні і спражкі, некаторы выгляды адзежы і ніжняй бялізны, прадметы мэблі і ўжытку, выкарыстоўваныя ў адпаведных гульнях. Найбольш папулярныя і часта выкарыстоўваныя ў гульнях прадметы — прылады для дрыжаньня: заменьнікі рук, [[похва|похвы]] або мужчынскага струка, вырабленыя ў выглядзе дакладных (або не) дзід чалавечых палавых органаў. Да цацак не адносіцца прэзэрватыў, [[парнаграфія]], рэчывы, папераджальныя [[цяжарнасьць]]. Сэксуальныя цацкі дапамагаюць дасягнуць задавальненьня людзям, што ў шлюбе (або не) у любым узросьце, асабліва пры некаторых хваробах, або душэўнай скаванасьці пры блізкасьці ў ложку. == Гісторыя == [[Файл:Khajurahosculpture.jpg|міні|зьлева|150пкс|Выявы храма каханьня. Індыя. Крайняя постаць мужчыны трымае ў руцэ падабенства мужчынскага струка.]] Яшчэ з даўніх часоў чалавецтва выкарыстоўвала для ўзрушанасьці і забавак цацкі. Гэта былі знакі і прадметы рэлігійных культаў храмаў каханьня ў старажытнай [[Індыя|Індыі]]. Вядома аб выкарыстаньні штучных струкоў у [[Рым]]е і [[Грэцыя|Грэцыі]]. Старажытныя [[Эгіпет|егіпцяне]] 2500 гадоў назад выкарыстоўвалі штучны мужчынскі струк. Думка аб прадмеце, што дрыжыць і разам з тым выклікае прыемнасьць у жанчын, пачалі выпускаць у дваццатым стагодзьдзі. Выбар сучасных дапаможных сродкаў для дарослых, прадаваных у [[крама]]х, вельмі разнастайны. Пачынальна ад разнастайных мадэляў вібратараў, кольцаў для струка, шарыкаў для похвы, алеяў для змазкі, надуўных лялек, розных прыладаў для самазадавальненьня да панадлівай і вельмі сэксуальнай бялізны. == Разнавіднасці == === Вібратары === [[Файл:Double dildo simple end 01.jpg|thumb|right|200px|Прылада для дрыжэньня, што выклікае прыемнасьць у жанчын]] {{Асноўны артыкул|Вібратар (сэкс)}} Прылада для дрыжэньня, што выклікае прыемнасьць у жанчын — электрамэханічны выраб, прызначаны для ўзбуджэньня похвы, або заднепраходнага выхаду. Адпаведна, адрозьніваюцца тры выгляду прыладаў: зьнешні, унутры похвы і задні, а таксама мяшаня. Часам маюць выгляд мужчынскага струка.<ref>[http://www.desiresecrets.com/?department=Rabbit_vibrators Rabbit Vibrators]</ref> Дзеяньне прылады заснавана на пастаянным дрыжэньні прылады, што выклікае прыемнае адчуваньне ў похве і можа ў далейшым выклікаць прыемныя сутаргі похвы. === Штучныя мужчынскія струкі === '''Штучныя мужчынскія струкі''' — адмысловы выраб, які мае выгляд мужчынскага струка пры любадзействе. Ужываецца пры самазадавальненьні. Існуе вялікая разнастайнасьць. Штучны мужчынскі струк, прымацаваны да трусікаў-папружкам, завецца [[страпон]]. === Заднепраходныя ўстаўкі === [[Файл:Buttplug.png|thumb|200px|Заднепраходны корак]] '''[[Заднепраходны корак]]''' — Штучны мужчынскі струк, прызначаны для ўводзін у задні праход. Служыць для раздражненьня задняга праходу, расслабленьня перад [[анальны сэкс|анальным сэксам]] або для звужэньня похвы. Апошняе можа выкарыстоўвацца як для жанчын з шырокай похвай (напрыклад, калі похва саслабленыя), так і проста для ўзмацненьня адчуваньняў падчас сэксу. Існуюць дэкараваныя Заднепраходныя ўстаўкі, (напрыклад, у форме лісінага хваста<ref>[http://www.extremerestraints.com/fox-tail-anal-plug_371.html Fox Tail Anal Plug]</ref> або хваста труса<ref>[http://www.extremerestraints.com/bunny-tail-butt-plug_440.html Bunny Tail Butt Plug]</ref>) якія робяць сэксуальнае жыцьцё цікавейшым. [[Файл:Anal beads.jpg|thumb|200px|Двухбаковы заднепраходны ланцужок]] '''[[Заднепраходны ланцужок]]''' — цацка, якая служыць для раздражненьня задняга праходу. Заднепраходны ланцужок уяўляе сабой некалькі шарыкаў, злучаных пасьлядоўна паміж сабой цьвёрдымі або гнуткімі перамычкамі. '''Прылада для дрыжэньня і «раздражненьня» прастаты''' — прылада для дрыжэньня, яка служыць для т.зв. “масажу” [[прадсталёвая залоза|прастаты]]. Прылада вельмі небясьпечная для здароўя й жыцьця для чалавека. Выкарыстоўваць нельга. === Штучная похва === [[Файл:Artificial vagina-5.jpg|міні|200пкс|Штучная похва і задні праход з устаўленым у яго вібраяечкам]] [[Штучная похва]] — цацка, якая служыць для раздражненьня мужчынскага струка. Вырабляецца падобнай на жаночыя палавыя органы. Штучныя похвы вырабляюцца зь мяккіх, эластычных матэрыялаў, часам дапаўняюць прыладай для дрыжэньня, награвальнікам, адсекам для даданьня змазкі. === Кольцы і насадкі === [[Файл:Cockring.jpg|міні|200пкс|Кольца-насадка на штучны мужчынскі струк]] '''Кольца-насадка на штучны мужчынскі струк ''' служаць для дадатковага раздражненьняі сьценак похвы, што паскарае наступ прыемныага пачуцьця ў жанчыны. '''Эрэкцыйныя кольцы''' ужываюцца для падтрыманьня стану эрэкцыі ў мужчын з палавою нямогласьцю. Іх дзеяньне заснавана на прадухіленьні хуткага адтоку крыві за лік шчыльнага абхопу аснаваньня мужчынскагаструка. Прылада небясьпечная для здароўя. === Шарыкі === [[Файл:Ben Wa balls.jpg|міні|200пкс|Шарыкі для похвы]] '''Шарыкі для похвы''' — цацкі, якія служыць для ўмацаваньня і разьвіцьця похвы (гэта асабліва актуальна для жанчын пасьля родаў, у якіх саслабленыя мяса похвы), а гэтак жа для таго, каб выклікаць дадатковую ўзрушанасьць. Невялікага памеру шарыкі, як правіла, вырабленыя з плястыка, зьмяшчаюцца ў похву. Часам шарыкі дапаўняюць мэханізмам дрыжэньня. Шарыкі для похвы, у адрозьненьне ад большасьці іншых цацак, можна выкарыстаць ня толькі ў інтымным становішчы — іх часта носяць у сабе падчас працы, шпацыры і інш. '''Заднепраходныя шарыкі''' — адрозьніваюцца ад «для похвы» тым, што зьмяшчаюцца ў задні праход. Гэтыя шарыкі звычайна маюць меншы памер, чым “для похвы”. Існуюць гэтак жа камбінаваныя шарыкі, якія могуць быць выкарыстаныя як для похвы, так і для задняга праходу. === Сэкс-набор === '''Сэкс-набор''' (Эратычны набор) — гэта набор прылады для дрыжэньня з рознымі насадкамі,змазкамі. Эратычныя наборы выкарыстоўваюцца для занясеньня разнастайнасьці ў сэксуальнае жыцьцё. === Сэкс-Лялькі === '''[[Сэкс-лялька|Сэкс-лялькі]]''' — цацкі, якія імітуюць палавога партнёра. У большасьці сваім, лялькі імітуюць жаночае цела, але сустракаюцца і ўзоры, якія імітуюць цела мужчыны. Лялькі вырабляюцца зь мяккага, эластычнага матэрыялу, як правіла, гэта надуўныя цацкі з латэкса або [[поліэтылен]]у. Існуюць разнавіднасьці з шчыльных сынтэтычных пенаматэрыялаў. Лялькі маюць адтуліны і паглыбленьні, якія імітуюць похву, задні праход і рот (лялькі для жанчын маюць прымацаваны штучны мужчынскі струк). Могуць камплектавацца дадатковымі абагравальнікамі (для нагрэву лялькі да тэмпэратуры блізкай да тэмпэратуры чалавечага цела), прыладамі вылучэньня змазкі. Лялькі могуць выкарыстоўвацца як для самазадавальненьня, так і для сэксу. === Помпы === '''Помпа''' — прылада, дзеяньне якога заснавана на адпампоўваньні паветра з зоны яе дзеяньня. Помпа спрыяе эрэкцыі за лік стымуляцыі мужчынскага струка, а гэтак жа падвышае адчувальнасьць і актыўнасьць, а часьцяком і пазбаўляе ад імпатэнцыі. Помпы дзеляцца на мужчынскія (служаць для стымуляцыі мужчынскага струка) і жаночыя (грудныя масажоры). Лічыцца, што гісторыя стварэньня вакуўмных помпаў зьвязаная з назіраньнем [[эрэкцыя|эрэкцыі]] ў лётчыкаў пры ўздыме [[самалёт]]аў на вялікую вышыню, дзе ціск павестра значна ніжэй, чым на паверхні зямлі.<ref>[https://web.archive.org/web/20130524201011/http://www.sexgames.ru/vacuum/ Помпы]</ref> === Сада-маза атрыбутыка === Да '''сада-маза атрыбутыцы''' адносяць прадметы, выкарыстоўваныя ў [[БДСМ]]-практыцы. Да гэтых прадметаў адносяць прынады для зьвязваньня (наручнікі, кляпы), хвастаньні (бізуны, дубцы), фэтыш-атрыбутыку (маскі). === Эратычная бялізна === '''Эратычная бялізна''' — гэтая бялізна, служыць для ўзмацненьня ўзрушанасьці. Яе дзеяньне заснавана на тым, што галізна ўзбуджае ў меншай ступені, чым няпоўнае агаленьне.<ref>[https://web.archive.org/web/20071118165057/http://www.belowbelt.ru/part3.html Эратычная бялізна]</ref> === Сэкс-мэбля === '''Сэкс-мэбля''' — розныя прылады, якія дапамагаюць зьдзяйсьняць палавы акт у пазыцыях, не даступных пры звычайных умовах, а таксама што дапамагаюць зьнізіць нагрузку на людзей падчас каханьня. Да сэкс-мэблі адносяць эратычныя арэлі, падушкі адмысловай формы і інш. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Timothy Archibald. ''Sex Machines: Photographs and Interviews''. Process, 2005. {{ISBN|0-9760822-3-3}}. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20240125154145/https://www.sexpuppenetz.de/be/der-markt-fuer-kuenstlich-intelligente-sexroboter-wird-bald-explodieren.html Рынак сэкс-робатаў са штучным інтэлектам вось-вось выбухне] * [https://web.archive.org/web/20240125154418/https://www.hydoll.de/be/warum-kaufen-maenner-lebensechte-sexpuppe.html Чаму мужчыны купляюць сапраўдныя сэкс-лялькі?] * [http://www.museumofsex.com/ Музей сэксу ў Нью-Ёрку] * [http://www.payer.de/religionskritik/karikaturen12.htm Антычныя карыкатуры і сатыра] * [https://web.archive.org/web/20100419032329/http://rutube.ru/tracks/34769.html?v=acf3ea2dc0355f3822b1c08c556866ae Хвалісты папугайчык] {{Сэкс}} [[Катэгорыя:Сэкс]] puxdqlx5gei7xrks8356a8wystmxaml Хорашаў 0 173888 2674644 2667022 2026-06-18T07:01:13Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674644 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна | Назва = Хорашаў | Назва ў родным склоне = Хорашава | Статус = Мястэчка | Няпэўная назва = | Арыгінальная назва = Хорошів | Краіны = Украіны | Герб = | Сьцяг = | Першыя згадкі = [[1545]] | Статус з = [[1617]], [[1924]] | Магдэбурскае права = | Былыя назвы = | Мясцовая назва = | Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] | Раён = [[Хорашаўскі раён|Хорашаўскі]] | Кіраўнік = | Плошча = 8.328 | Вышыня = 208 | Колькасьць насельніцтва = 7795 | Год падліку колькасьці = 2015 | Шчыльнасьць насельніцтва = | Колькасьць двароў = | Часавы пас = | Летні час = | Тэлефонны код = +380 4145 | Паштовы індэкс = 12101 | Аўтамабільны код = | Выява = Volodarsk-Volynsky Stone Museum.jpg | Апісаньне выявы = | Шырата паўшар'е = паўночнае | Шырата градусаў = 50 | Шырата хвілінаў = 35 | Шырата сэкундаў = 51 | Даўгата паўшар'е = усходняе | Даўгата градусаў = 28 | Даўгата хвілінаў = 26 | Даўгата сэкундаў = 21 | Пазыцыя подпісу на мапе = зьнізу | Водступ подпісу на мапе = | Commons = | Сайт = | Колер = {{Колер|Украіна}} }} '''Хорашаў''' ({{мова-uk|Хорошів}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ [[Ірша]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хорашаўскі раён|Хорашаўскага раёну]]. Насельніцтва 7&nbsp;795 чал. ([[2015]]). == Насельніцтва == * [[1959]] — 4&nbsp;637 чал. * [[1970]] — 6&nbsp;830 чал. * [[1979]] — 7&nbsp;601 чал. * [[1989]] — 8&nbsp;588 чал. * [[2001]] — 8&nbsp;036 чал. * [[2015]] — 7&nbsp;795 чал. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine] {{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip] {{ref-uk}} {{Жытомірская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] epiw6d93vkfsgva46agq1ykbgleig9e Чарняхоў 0 173956 2674672 2667035 2026-06-18T09:54:24Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674672 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна | Назва = Чарняхоў | Назва ў родным склоне = Чарняхова | Статус = Мястэчка | Няпэўная назва = | Арыгінальная назва = Черняхів | Краіны = Украіны | Герб = Chernyahiv gerb.png | Сьцяг = Chernyahiv prapor.png | Першыя згадкі = [[1545]] | Статус з = [[1924]] | Магдэбурскае права = | Былыя назвы = | Мясцовая назва = | Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] | Раён = [[Чарняхоўскі раён|Чарняхоўскі]] | Кіраўнік = | Плошча = 11.99 | Вышыня = 224 | Колькасьць насельніцтва = 9682 | Год падліку колькасьці = 2015 | Шчыльнасьць насельніцтва = | Колькасьць двароў = | Часавы пас = | Летні час = | Тэлефонны код = +380 4134 | Паштовы індэкс = 12301 | Аўтамабільны код = | Выява = Chernyakhiv.JPG | Апісаньне выявы = | Шырата паўшар'е = паўночнае | Шырата градусаў = 50 | Шырата хвілінаў = 27 | Шырата сэкундаў = 18 | Даўгата паўшар'е = усходняе | Даўгата градусаў = 28 | Даўгата хвілінаў = 39 | Даўгата сэкундаў = 55 | Пазыцыя подпісу на мапе = зьнізу | Водступ подпісу на мапе = | Commons = | Сайт = | Колер = {{Колер|Украіна}} }} '''Чарняхоў''' ({{мова-uk|Черняхів}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ Ачарацянка. Адміністрацыйны цэнтар [[Чарняхоўскі раён|Чарняхоўскага раёну]]. Насельніцтва 8848 чал. (2024). == Насельніцтва == * [[1959]] — 6 500 чал. * [[1970]] — 8 437 чал. * [[1979]] — 9 448 чал. * [[1989]] — 10 378 чал. * [[2001]] — 10 416 чал. * [[2015]] — 9&nbsp;682 чал. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine] {{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip] {{ref-uk}} {{Жытомірская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] jwa8qt5aajqz1ed7688mwp6uicn2l80 Уладзімерац 0 174059 2674607 2666898 2026-06-18T00:25:07Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674607 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Уладзімерац |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Уладзімерца |Назва ўкраінскай мовай = Володимирець |Герб = Volodymyrec s.png |Сьцяг = Volodimirets pgt fl.png |Гімн = |Дата заснаваньня = 1570 |Першыя згадкі = |Статус з = 1957 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Ровенская вобласьць|Ровенская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Уладзімерацкі раён|Уладзімерацкі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 60.13 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 176 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 9107 |Год падліку колькасьці = 2015 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 34300 |Тэлефонны код = +380 3634 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 25 |Шырата сэкундаў = 15 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 08 |Даўгата сэкундаў = 42 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = |Лацінка=Uładzimierac}} '''Уладзімерац''' ({{мова-uk|Володимирець}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Ровенская вобласьць|Ровенскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ [[Стыр]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Уладзімерацкі раён|Уладзімерацкага раёну]]. Насельніцтва 9100 чал. ([[2024]]). == Насельніцтва == * [[1959]] — 3 124 чал. * [[1970]] — 4 876 чал. * [[1979]] — 6 951 чал. * [[1989]] — 8 395 чал. * [[2001]] — 8 867 чал. * [[2015]] — 9 107 чал. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} {{Ровенская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ровенскай вобласьці]] ohw28lm3a7l67wy41i58nis94o2ijxb Турыйск (Украіна) 0 174086 2674573 2666878 2026-06-17T20:58:55Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674573 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Турыйск |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Турыйску |Назва ўкраінскай мовай = Турійськ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1097 |Статус з = 1940 |Магдэбурскае права = 1759 |Былая назва = |Вобласьць = [[Валынская вобласьць|Валынская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Ковельскі раён|Ковельскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 8.74 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 180–190 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 5812 |Год падліку колькасьці = 2015 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 44801 |Тэлефонны код = +380 3363 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = Turyis'k Mogyla Brats'ka Voyiniv 01(YDS 8085).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 05 |Шырата сэкундаў = 18 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 31 |Даўгата сэкундаў = 25 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Туры́йск''' ({{мова-uk|Турійськ}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Валынская вобласьць|Валынскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ Турыя (прытока [[Прыпяць|Прыпяці]]). Былы адміністрацыйны цэнтар [[Ковельскі раён|Ковельскага раёну]]. Насельніцтва 5400 чал. (2024). == Насельніцтва == {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|2331 | align=center|3084 | align=center|4928 | align=center|6017 | align=center|5945 | align=center|5812 |} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Месты & мястэчкі Ўкраіны] {{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip] {{ref-uk}} {{Валынская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Валынскай вобласьці]] 7slh7ti5ifqc79ycxcclornn72fizzt Тэафіпаль 0 174206 2674584 2666880 2026-06-17T21:37:48Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674584 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Тэафіпаль |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Тэафіпалю |Назва ўкраінскай мовай = Теофіполь |Герб = Coat of Arms of Teofipol.svg |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = 1420 |Першыя згадкі = |Статус з = 1959 |Магдэбурскае права = 1420 |Былая назва = |Вобласьць = [[Хмяльніцкая вобласьць|Хмяльніцкая]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Тэафіпальскі раён|Тэафіпальскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 4.63 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 6773 |Год падліку колькасьці = 2015 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 30600—30608 |Тэлефонны код = +380 3844 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = Теофіполь. РДА.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 49 |Шырата хвілінаў = 50 |Шырата сэкундаў = 31 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 24 |Даўгата сэкундаў = 43 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = |Лацінка=Teafipaĺ}} '''Тэафіпаль''' ({{мова-uk|Теофіполь}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Хмяльніцкая вобласьць|Хмяльніцкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ Полтва (прытока [[Гарынь|Гарыні]]). Адміністрацыйны цэнтар [[Тэафіпальскі раён|Тэафіпальскага раёну]]. Насельніцтва 6773 чал. ([[2015]]). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|3979 | align=center|2761 | align=center|5669 | align=center|7824 | align=center|7161 | align=center|6773 |} === Мова === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская мова !! расейская !! беларуская !! армянская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|98.46% | align=center|1.28% | align=center|0.03% | align=center|0.13% |} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Хмяльніцкая вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хмяльніцкай вобласьці]] m5vvhdkvqew69tcsi0f77ff295r93ww Чамяроўцы 0 174209 2674663 2667030 2026-06-18T09:30:06Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674663 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Чамяроўцы |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Чамяроўцаў |Назва ўкраінскай мовай = Чемерівці |Герб = Chemerivtsi gerb.png |Сьцяг = Chemerivci prapor.png |Гімн = |Дата заснаваньня = 1518 |Першыя згадкі = |Статус з = 1959 |Магдэбурскае права = 1797 |Былая назва = |Вобласьць = [[Хмяльніцкая вобласьць|Хмяльніцкая]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чамеравецкі раён|Чамеравецкі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 5.61 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 278 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 5318 |Год падліку колькасьці = 2015 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 31600—607 |Тэлефонны код = +380 3859 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 49 |Шырата хвілінаў = 00 |Шырата сэкундаў = 44 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 21 |Даўгата сэкундаў = 11 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Чамяро́ўцы''' ({{мова-uk|Чемерівці}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Хмяльніцкая вобласьць|Хмяльніцкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ Жванчык (прытока [[Днестар|Днястра]]). Адміністрацыйны цэнтар [[Чамеравецкі раён|Чамеравецкага раёну]]. Насельніцтва 4148 чал. ([[2023]]). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|4112 | align=center|3912 | align=center|4460 | align=center|5528 | align=center|5431 | align=center|5318 |} === Мова === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! беларуская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|98.95% | align=center|0.95% | align=center|0.04% |} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Хмяльніцкая вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хмяльніцкай вобласьці]] [[Катэгорыя:Мястэчкі Хмяльніцкай вобласьці]] e7no9i8lhobxtwrikm6zc4bkw66zzgb Чарнухі 0 174288 2674671 2667034 2026-06-18T09:53:51Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674671 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Чарнухі |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Чарнухаў |Назва ўкраінскай мовай = Чорнухи |Герб = Chernuhy gerb.png |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = 1261 |Першыя згадкі = |Статус з = 1971 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Палтаўская вобласьць|Палтаўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чарнухінскі раён|Чарнухінскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 6.90 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 2585 |Год падліку колькасьці = 2015 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 37101 |Тэлефонны код = +380 5340 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = Pol-186 06.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 50 |Шырата хвілінаў = 16 |Шырата сэкундаў = 24 |Даўгата градусаў = 32 |Даўгата хвілінаў = 56 |Даўгата сэкундаў = 18 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Чарнухі''' ({{мова-uk|Чорнухи}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Палтаўская вобласьць|Палтаўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ Многа. Адміністрацыйны цэнтар [[Чарнухінскі раён|Чарнухінскага раёну]]. Насельніцтва 2585 чал. ([[2015]]). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|2380 | align=center|2697 | align=center|3040 | align=center|3500 | align=center|3194 | align=center|2585 |} === Мова === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! беларуская !! армянская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|97.42% | align=center|2.39% | align=center|0.06% | align=center|0.06% |} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Палтаўская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Палтаўскай вобласьці]] b3u87irwp4to6uxdaug5ehqx4poxbm4 Чутава 0 174292 2674678 2667041 2026-06-18T10:25:57Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674678 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Чутава |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Чутавы |Назва ўкраінскай мовай = Чутове |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = 1743 |Першыя згадкі = |Статус з = 1957 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Палтаўская вобласьць|Палтаўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чутаўскі раён|Чутаўскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = 104 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 6185 |Год падліку колькасьці = 2015 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 38800—803 |Тэлефонны код = +380 5347 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 49 |Шырата хвілінаў = 43 |Шырата сэкундаў = 18 |Даўгата градусаў = 35 |Даўгата хвілінаў = 10 |Даўгата сэкундаў = 10 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Чутава''' ({{мова-uk|Чутове}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Палтаўская вобласьць|Палтаўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ Чутавка. Адміністрацыйны цэнтар [[Чутаўскі раён|Чутаўскага раёну]]. Насельніцтва 6185 чал. ([[2015]]). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|7331 | align=center|5058 | align=center|5766 | align=center|6647 | align=center|6419 | align=center|6185 |} === Мова === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! беларуская !! армянская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|96.25% | align=center|3.31% | align=center|0.19% | align=center|0.22% |} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Палтаўская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Палтаўскай вобласьці]] pwiwoi52xylzyda4dpsmib8n57zg22u Чарнабай 0 174337 2674667 2667032 2026-06-18T09:45:28Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674667 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Чарнабай |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Чарнабаю |Назва ўкраінскай мовай = Чорнобай |Герб = Cernobai2.png |Сьцяг = Flag of Chornobai.png |Гімн = |Дата заснаваньня = XVII ст. |Першыя згадкі = |Статус з = 1965 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Чаркаская вобласьць|Чаркаская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чарнабаеўскі раён|Чарнабаеўскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 87.43 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 121 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 6878 |Год падліку колькасьці = 2022 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 19900 |Тэлефонны код = +380 4739 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 49 |Шырата хвілінаў = 40 |Шырата сэкундаў = 28 |Даўгата градусаў = 32 |Даўгата хвілінаў = 19 |Даўгата сэкундаў = 48 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Чарнабай''' ({{мова-uk|Чорнобай}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Чаркаская вобласьць|Чаркаскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ Ірклій. Адміністрацыйны цэнтар [[Чарнабаеўскі раён|Чарнабаеўскага раёну]]. Насельніцтва 6878 чал. ([http://db.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2022/zb_Сhuselnist.pdf 2022]). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|5413 | align=center|6606 | align=center|7441 | align=center|8783 | align=center|8364 | align=center|7326 |} === Мова === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! армянская !! беларуская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|97.66% | align=center|1.91% | align=center|0.16% | align=center|0.11% |} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Чаркаская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Чаркаскай вобласьці]] sqzjpghrbe3tzz5uv2ceok2al40sknr Усьцінаўка (Кіраваградзкая вобласьць) 0 174365 2674620 2666931 2026-06-18T01:59:42Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674620 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Усьцінаўка |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Усьцінаўкі |Назва ўкраінскай мовай = Устинівка |Герб = Wappen Ustyniwka.png |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = XVIII ст. |Першыя згадкі = |Статус з = 1968 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Кіраваградзкая вобласьць|Кіраваградзкая]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Усьцінаўскі раён|Усьцінаўскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 9.1 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 76 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 3360 |Год падліку колькасьці = 2020 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року, Київ-2020 — Державний комітет статистики України]{{ref-uk}}</ref> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 28600 |Тэлефонны код = +380 5239 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 47 |Шырата хвілінаў = 56 |Шырата сэкундаў = 45 |Даўгата градусаў = 32 |Даўгата хвілінаў = 32 |Даўгата сэкундаў = 03 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Усьцінаўка''' ({{мова-uk|Устинівка}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Кіраваградзкая вобласьць|Кіраваградзкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ [[Бярозаўка (прыток Дняпра)|Бярозаўка]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Усьцінаўскі раён|Усьцінаўскага раёну]]. Насельніцтва 3077 чал. ([[2025]]). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2020 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|4309 | align=center|4422 | align=center|4688 | align=center|4880 | align=center|4158 | align=center|3360 |} === Мова === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! армянская !! малдаўская !! беларуская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|96.79% | align=center|1.64% | align=center|0.58% | align=center|0.80% | align=center|0.10% |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Кіраваградзкая вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіраваградзкай вобласьці]] qjc89ubj1u92slxo2ytysmtyw9rn6tr Урадзіеўка 0 174678 2674617 2666914 2026-06-18T01:24:05Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674617 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Урадзіеўка |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Урадзіеўкі |Назва ўкраінскай мовай = Врадіївка |Герб = Vradiyivka gerb.png |Сьцяг = Vradiyivka prapor.png |Гімн = |Дата заснаваньня = 1772 |Першыя згадкі = |Статус з = 1967 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Мікалаеўская вобласьць|Мікалаеўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Урадзіеўскі раён|Урадзіеўскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 13 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 158 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 8396 |Год падліку колькасьці = 2015 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 56301 |Тэлефонны код = +380 5135 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 47 |Шырата хвілінаў = 51 |Шырата сэкундаў = 42 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 35 |Даўгата сэкундаў = 35 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Урадзіеўка''' ({{мова-uk|Врадіївка}}) — [[мястэчка]] ў [[Мікалаеўская вобласьць|Мікалаеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]] на рацэ [[Кадыма (рака)|Кадыма]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Урадзіеўскі раён|Урадзіеўскага раёну]]. Насельніцтва 8400 чал. (2024). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|9126 | align=center|9862 | align=center|10 728 | align=center|10 501 | align=center|9948 | align=center|8396 |} === Мова === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! малдаўская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|97,47% | align=center|1,89% | align=center|0,46% |} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Мікалаеўская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Мікалаеўскай вобласьці]] 93ogh4634l7tovc2j8nl0zqahagizgq Чарнігаўка (Запароская вобласьць) 0 174682 2674673 2667036 2026-06-18T09:55:17Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674673 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Чарнігаўка |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Чарнігаўкі |Назва ўкраінскай мовай = Чернігівка |Герб = Coat of arms of Chernihivka.jpg |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = 1783 |Першыя згадкі = |Статус з = 1957 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Запароская вобласьць|Запароская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чарнігаўскі раён (Запароская вобласьць)|Чарнігаўскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 12 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 117 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 6051 |Год падліку колькасьці = 2015 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 71200—204 |Тэлефонны код = +380 6140 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = Chernihivka, School, 2012.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 47 |Шырата хвілінаў = 11 |Шырата сэкундаў = 26 |Даўгата градусаў = 36 |Даўгата хвілінаў = 11 |Даўгата сэкундаў = 55 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Чарнігаўка''' ({{мова-uk|Чернігівка}}) — [[мястэчка]] ў [[Запароская вобласьць|Запароскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]] на рацэ [[Такмак (рака)|Такмак]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Чарнігаўскі раён (Запароская вобласьць)|Чарнігаўскага раёну]]. Насельніцтва 6051 чал. (2015). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|7489 | align=center|7420 | align=center|8253 | align=center|8645 | align=center|7593 | align=center|6051 |} === Мова === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! вугорская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|94.11% | align=center|5.46% | align=center|0.11% |} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Запароская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Запароскай вобласьці]] kbkbk50g3d18zk6w0v60zhjqt9haa0f Чаплынка 0 174858 2674664 2667031 2026-06-18T09:33:50Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674664 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Чаплынка |Статус = пасёлак гарадзкога тыпу |Назва ў родным склоне = Чаплынкі |Назва ўкраінскай мовай = Чаплинка |Герб = Chapl1 p02.jpg |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = 1794 |Першыя згадкі = |Статус з = 1956 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Хэрсонская вобласьць|Хэрсонская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чаплынскі раён|Чаплынскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 13 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 20 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 9622 |Год падліку колькасьці = 2020 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 75200—204 |Тэлефонны код = +380 5538 |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 46 |Шырата хвілінаў = 21 |Шырата сэкундаў = 52 |Даўгата градусаў = 33 |Даўгата хвілінаў = 31 |Даўгата сэкундаў = 59 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Чаплынка''' ({{мова-uk|Чаплинка}}) — [[мястэчка]] ў [[Хэрсонская вобласьць|Хэрсонскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Чаплынскі раён|Чаплынскага раёну]]. Насельніцтва 9622 чал. (2020). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2020 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|4515 | align=center|6638 | align=center|8925 | align=center|10 559 | align=center|10 619 | align=center|9622 |} === Мова === {| width="35%" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! армянская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|92,54% | align=center|5,94% | align=center|0,50% |} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2020 року ([https://web.archive.org/web/20201009111450/http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf PDF]){{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Хэрсонская вобласьць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хэрсонскай вобласьці]] 0dna98a8lhrduxd9y9jfag285khna63 Чарнаморскае 0 175513 2674670 2667033 2026-06-18T09:50:11Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674670 wikitext text/x-wiki {{Іншы артыкул|места абласнога падпарадкаваньня Адэскае вобласьці|Чарнаморск|пасёлак ў акупаванай Расеяй Аўтаномнай Рэспубліцы Крым, цэнтар аднайменнага раёну}} {{Населены пункт/Украіна |Назва = Чарнаморскае |Статус = пасёлак |Назва ў родным склоне = Чарнаморскага |Назва ўкраінскай мовай = Чорноморське |Герб = COA Chornomorske, Krym.svg |Сьцяг = FLA Chornomorske, Krym, Ukraine.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = 2024 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|АР Крым]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чарнаморскі раён|Чарнаморскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 119 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 7 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 11092 |Год падліку колькасьці = 2014 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = |Тэлефонны код = |Аўтамабільны нумарны знак = |КОАТУУ = |Выява = Автовокзал Черноморского.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 45 |Шырата хвілінаў = 30 |Шырата сэкундаў = 07 |Даўгата градусаў = 32 |Даўгата хвілінаў = 42 |Даўгата сэкундаў = 09 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Чарнаморскае''' ({{мова-uk|Чорноморське}}, {{мова-ru|Черноморское}}, {{мова-crh|Aqmeçit}}) — пасёлак ва [[Украіна|Ўкраіне]], у [[Эўпатарыйскі раён|Эўпатарыйскім раёне]] [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Аўтаномнай Рэспублікі Крым]]. Колішні адміністрацыйны цэнтар [[Чарнаморскі раён|Чарнаморскага раёну]]. Насельніцтва 11 092 чал. (2014). == Насельніцтва == === Колькасьць === {| width="40%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва <small>(чал.)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2014 |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|2476 | align=center|5128 | align=center|6628 | align=center|11 978 | align=center|11 709 | align=center|11 092 |} === Мова === {| width="30%" align="center" border="0" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#AAAAFF" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Насельніцтва па роднай мове <small>(2001)</small> |-bgcolor="#eeeeff" ! украінская&nbsp;мова !! расейская !! крымскататарская |- bgcolor="#f7f9ff" | align=center|10,90% | align=center|82,73% | align=center|4,89% |} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities & towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}} * Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}} {{Аўтаномная Рэспубліка Крым}} [[Катэгорыя:Аўтаномная рэспубліка Крым]] j7ms4qphub9utr3ey4no72yo4q4nhsf Харваты ў Сэрбіі 0 180629 2674634 2208052 2026-06-18T05:58:59Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674634 wikitext text/x-wiki {{Этнас |Назва = Харваты ў Сэрбіі |Саманазва = Hrvati u Srbiji |Колькасьць = 57 900 (2011) |Рэгіёны = [[Ваяводзіна]], [[Бялград]] |Мовы = [[харвацкая мова|харвацкая]], [[сэрбская мова|сэрбская]] |Рэлігіі = [[каталіцтва]] |Блізкія этнасы = [[сэрбы]], іншыя паўднёвыя славяне }} '''Харваты Сэрбіі''' ({{мова-hr|Hrvati u Srbiji}}, {{мова-sr|Хрвати у Србији}} / ''Hrvati u Srbiji''), таксама '''сэрбскія харваты''' ({{мова-hr|Srpski Hrvati}}, {{мова-sr|Српски Хрвати}} / ''Srpski Hrvati'') — прадстаўнікі афіцыйна прызнанае [[харваты|харвацкае]] этнічнае меншасьці ў [[Сэрбія|Сэрбіі]]. Харваты афіцыйна прызнаныя нацыянальнаю меншасьцю ў 2002 годзе.<ref>{{Спасылка| url=http://rs.mvp.hr/?mh=335&mv=1934&id=1890 | title=Hrvatska manjina u Republici Srbiji | work=rs.mvp.hr | publisher=[[Міністэрства замежных і эўрапейскіх справаў Харватыі]] | language=hr| accessdate=1 красавіка 2012}}</ref> Паводле зьвестак перапісу 2011 году, колькасьць харватаў у Сэрбіі складае 57 900 чалавек, то бок 0,8% насельніцтва краіны.<ref>{{Спасылка|url=http://webrzs.stat.gov.rs/WebSite/Public/ReportResultView.aspx?rptId=1216| title=Official Census 2011 Results| publisher=Republički zavod za statistiku|accessdate=3 лютага 2013}}</ref> 54 785 прадстаўнікоў харвацкае меншасьці жывуць у [[Ваяводзіна|Ваяводзіне]] (дзе складаюць 2,4% насельніцтва ды зьяўляюцца чацьвертаю паводле колькасьці этнічнай групай) і Бялградзе, а рэшта (3115 чал.) дыспэрсна ўва ўсёй краіне. == Гісторыя == У XV стагодзьдзі харваты жылі ў ваколіцах [[Срэм]]у, прычым складалі большасьць насельніцтва ў 76 вёсках з 801, што ў той час існавалі на тэрыторыі сучаснае Ваяводзіны.<ref>[http://www.mtafki.hu/konyvtar/kiadv/etnika/ethnicMAP/005_session_e.html Károly Kocsis, Saša Kicošev: Changing ethnic patterns on the present territory of Vojvodina]</ref>. Праз два стагодзьдзі на тэрыторыю сучаснай Сэрбіі з Далматыі мігруе асобная этнічная група, г.зв. [[бунеўцы]], рыма-каталікі паводле вызнаньня. Іншая этнічная група, што цяпер лічыцца лякальным субэтнасам харватаў — г. зв. [[шокцы]], продкі якіх, паводле аднога зь меркаваньняў, жывуць на гэтых землях з восьмага стагодзьдзя. Гутарковым дыялектам сярэднявечных паўднёвых славянаў Ваяводзіны мог быць ікаўскі, які цяпер асацыюецца з [[харвацкая мова|харвацкаю літаратурнаю мовай]]. [[Файл:Novi Sad, Petrovaradin, kostel svatého Jurija, deska krále Tomislava.jpg|міні|зьлева|250пкс|Мэмарыяльная дошка «Таміславу, першаму каралю Харватыі» на Касьцёле сьв. Юрыя ў прадмесьці Новага Саду]] Паводле зьвестак на 1851 год, на тэрыторыі сучаснай Ваяводзіны жылі, апроч іншых этнічных групаў, 62 936 бунеўцаў і шокцаў ды 2860 харватаў.<ref>Dr Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini, knjiga 3, Novi Sad, 1990.</ref> Пазьнейшая статыстыка ў гэты пэрыяд (дасьледваньні праведзеныя ў Аўстра-Вугоршчыне ў другой палове XIX стагодзьдзя) не лічыла бунеўцаў і шокцаў за харватаў, клясыфікуючы іх як «іншых» (у тым ліку падчас перапісу насельніцтва Аўстра-Вугоршчыны ў 1910, калі 70,000 бунеўцаў былі запісаныя ў «іншыя»).<ref name="Lončarević">Juraj Lončarević: Hrvati u Mađarskoj i Trianonski ugovor, Školske novine, Zagreb, 1993, {{ISBN|953-160-004-X}}</ref>. Перапіс насельніцтва Аўстра-Вугоршчыны 1910 году таксама паказаў, што колькасьць дэкляраваных бунеўцаў ды шокцаў значна перавышае колькасьць харватаў. Колькасьць «носьбітаў іншых моваў» (пераважна бунеўскага дыялекту) склала тады 33 390 чалавек<ref name="talmamedia.com">[https://archive.is/20121216114127/http://www.talmamedia.com/php/district/district.php?county=B%E1cs-Bodrog]</ref> У [[Шомбар]]ы колькасьць носьбітаў харвацкай мовы паводле перапісу склала 83 асобы, колькасьць носьбітаў «іншых моваў» (у т. л. бунеўскай гаворкі) — 6289 асобаў<ref>https://web.archive.org/web/20080329021819/http://www.talmamedia.com/php/district/district.php?county=B%E1cs-Bodrog</ref>. У 1990-я гады, падчас [[Вайна за незалежнасьць Харватыі|вайны ў Харватыі]], сябры Сэрбскай радыкальнай партыі арганізавалі, кіравалі й бралі ўдзел у выгнаньні харватаў з часткі тэрыторыі Ваяводзіны. Старшыня (прэзыдэнт) партыі, [[Воіслаў Шэшэль]] абвінавачаны ў непасрэдным удзеле ў гэтых падзеях.<ref>[http://www.un.org/icty/indictment/english/ses-ii030115e.htm Vojislav Seselj indictment]</ref> Прыкладная колькасьць харватаў, што ў той час пакінулі Сэрбію праз палітычны ціск з боку Мілошэвічавага рэжыму, складае ад 20 да 40 тысячаў асобаў.<ref>{{Спасылка|url = http://www.mvpei.hr/hmiu/tekst.asp?q=hnm007 |загаловак = Hrvatska nacionalna manjina u Srbiji |копія = https://web.archive.org/web/20090311170041/http://www.mvpei.hr/hmiu/tekst.asp?q=hnm007 |дата копіі = 11 сакавіка 2009}}</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} [[Катэгорыя:Народы Сэрбіі]] [[Катэгорыя:Харвацкая дыяспара]] n7ple2vfpl91qcwb9l8szvty8cm7bjr Чадамэн 0 217530 2674653 2638617 2026-06-18T09:18:05Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674653 wikitext text/x-wiki {{Асоба | імя = Чадамэн<br />{{мова-pl|Czadoman|скарочана}} | арыгінал імя = Павел Дудэк<br />{{мова-pl|Paweł Dudek}} | партрэт = Czadoman.JPG |памер = 260px | апісаньне = 2010 год | імя пры нараджэньні = Павел Дудэк {{мова-pl|Paweł Dudek|скарочана}} | род дзейнасьці = [[сьпявак]] | жонка = Міраслава | дзеці = 2 дачкі | сайт = [https://www.facebook.com/czadomanprywatny Фэйсбук, асабістая старонка Чадамэна] | дадаткова = выступае на [[Польская мова|польскай мове]], [[дыска-поля]], электрамузыка }} '''Чадаман''' (або '''Чадамэн''') сапраўднае імя Павел Дудэк<ref name="sa">[https://web.archive.org/web/20181006154905/https://www.fokus.tv/news/czadoman-pawel-dudek-kim-jest-video/12683 Czadoman — Paweł Dudek. Kim jest?{{ref-pl}}]</ref> ({{мова-pl|Paweł Dudek}}), які нарадзіўся 8 лютага 1986 г.<ref>[https://www.facebook.com/czadomanprywatny Хвэйсбук, асабістая старонка Чадамэна]</ref> — [[Польшча|польскі]] сьпявак, які выконвае музыку на мяжы жанраў [[дыска-поля]] і танцаў<ref name="saq">[https://www.eska.pl/news/czadoman-wszystkie-hity-w-jednym-miejscu-znasz-przeboje-czadomana-aa-RzAa-L81v-uQN4.html Czadoman — wszystkie hity w jednym miejscu. Znasz przeboje Czadomana?{{ref-pl}}]</ref>. == Дзейнасьць == Пачаў сваю музычную кар’еру пад сваім імем і прозьвішчам сьпяваком музычнага калектыву «Арэна», які выконваў рок-музыку. Пачаткова ён хацеў пачаць сольную кар’еру ў поп-рок-музыцы, але яе перапыніла спрэчка паміж выканаўцам і кіраўніком<ref name="sa" />. З 2013 году ён выступае пад псэўданімам Чадамэн, дзе спасылаецца на імёны фільмаў амэрыканскіх супэргерояў, такіх як Супэрмэн ці Чалавек-павук. Ён праславіўся такімі песьнямі, як «[[Рудая пляша, як шалёная]]», «Давай на калені» і «Блізьняты», якія дасягнулі дзясяткаў мільёнаў праглядаў на старонцы Ют’юб<ref>[https://www.youtube.com/results?search_query=czadoman&search_sort=video_view_count Сьпіс песень на Ют’юб]</ref>. У 2015 годзе падчас першага выпуску музычнага фэстывалю «Польсат супэрхіт» музычны кліп на песьню «Рудая танцуе як вар’ят» заняў трэцяе месца ў катэгорыі хітоў сеткі, уключаючы кліпы з найбольшымі праглядамі на Ют’юб (на той момант іх было больш за 26 мільёнаў). Далей ён выступаў у перадачах польскага ТБ Тэфаўэн: Добры ранак (2014) і Куба Ваяводзкі (2015)<ref>[https://web.archive.org/web/20200215221857/https://kuba.tvn.pl/aktualnosci,836,n/czadoman-i-krzysztof-antkowiak-u-kuby-wojewodzkiego,183052.html Czadoman i Krzysztof Antkowiak u Kuby Wojewódzkiego!{{ref-pl}}]</ref>. Быў удзельнікам забаўляльнай праграмы «Польсат пляша з зоркамі», «Танцы з зоркамі» (2019)<ref>[https://www.onet.pl/?utm_source=pl.wikipedia.org_viasg_plejada&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=ucs&pid=e152ad54-7953-4a55-bd3b-ecb7e1c8599f&sid=fa6d4510-5922-45b7-8963-4dcc05c514ce&utm_v=2 «Taniec z gwiazdami». Gwiazda disco polo zatańczy w Polsacie!{{ref-pl}}]</ref> і навагодні выпуск на тэлебачаньні (2018). У 2020 годзе выйграў шоў «Twoja twarz brzmi znajomo»<ref>[https://www.telemagazyn.pl/artykuly/twoja-twarz-brzmi-znajomo-odcinek-12-s-13-final-wygral-czadoman-jako-krzysztof-cugowski-z-budki-suflera-nie-mial-sobie-rownych-86211.html "Twoja twarz brzmi znajomo" odcinek 12. s. 13. FINAŁ! Wygrał Czadoman jako Krzysztof Cugowski z Budki Suflera! Nie miał sobie równych?]{{ref-pl}}</ref>. == Паходжаньне == Чадамэн паходзіць з [[ПНР]], в. [[Апалева]], у [[Любускае ваяводзтва|Любускім ваяводзтве]]<ref name="saq" /><ref name="sa" />. == Сям’я == Ён жанаты на Міраславе. Мае 2 дачкі. == Сьпіс кампазыцыяў == Сьпіс песьняў і складанак Чадамана. === Складанкі === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" style="width:20em;"|Назва ! scope="col"|Дзень выхаду ў продаж ! scope="col"|Продаж ! scope="col"|Спосаб продажу |- ! scope="row" |''[[Czadomania]]'' | * Дзень: 16 чэрвеня 2014<ref>[https://itunes.apple.com/pl/album/czadomania/id1046910662?l=pl Czadomania выстаўленая ў itunes.apple.com дзень доступу 2016-09-02]</ref> * Вытворца: Леман-запіс | * 60 тыс.<ref>[https://web.archive.org/web/20100513080633/http://www.zpav.pl/rankingi/wyroznienia/regulamin.php Назва: ZPAV: regulamin przyznawania wyróżnień | opublikowany = bestsellery.zpav.pl | język = pl | data dostępu = 2016-09-02]</ref> | * 2-ух баковы дыск<ref>[https://web.archive.org/web/20160822091741/http://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/platynoweplyty/cd.php Назва: ZPAV: platynowe płyty 2016 | opublikowany = bestsellery.zpav.pl | język = pl | data dostępu = 2016-09-02]</ref> |- ! scope="row" |''[[Kochaj mnie]]'' | * Дзень: 18 чэрвеня 2018 * Вытворца: Леман-запіс | * 60 тыс. | * 2-ух баковы дыск |- |} === Асобныя песьні без складанкі === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"| Назва ! scope="col" rowspan="2" | Рок ! scope="col" colspan="1" | Месца па праслухоўваньню ! scope="col" rowspan="2" style="width:15em;"| Зборнік |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;" |[[СВГП]]<br /><ref>[http://ozz.zpav.pl/newsletter.php?idnewslettera=47&idinformacji=1206 Назва: TOP Dyskoteki – styczeń 2015 | opublikowany = ZPAV | język = pl | data dostępu = 2015-09-23]</ref><ref>[http://ozz.zpav.pl/muzykawbiznesie/toplistyprzebojow.php?idtypu=11&idlisty=1848 Назва: Top Dyskoteki – grudzień 2015 r.|opublikowany = ozz.zpav.pl|data dostępu = 2016-01-20]</ref><ref>[http://ozz.zpav.pl/muzykawbiznesie/toplistyprzebojow.php?idtypu=11&idlisty=1473 Назва: TOP Dyskoteki – 17 listopada – 23 listopada 2014 r | opublikowany = ZPAV | język = pl | data dostępu = 2015-09-23]</ref> |- ! scope="row" |"Kochane panie" |2014 || 29 |rowspan=2|''Czadomania'' |- ! scope="row" |"Ruda tańczy jak szalona" |rowspan=2|2015 || 10 |- ! scope="row" |"Bo to jest miłość" ||37 |''Kochaj mnie'' |- |} === Іншае === * [[Dziewczyna z Instagrama]] * [[Ruda tańczy jak szalona]] * [[Moja bejbe]] * [[Hej hej bawmy Się]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Польскія музыкі]] [[Катэгорыя:Польскія сьпевакі]] [[Катэгорыя:Дыска-поля]] [[Катэгорыя:Чадамэн| ]] [[Катэгорыя:Асобы тэлебачаньня]] ed93dy1esq855lmam5h66omhe6b6gcq Сэкс-лялька 0 225269 2674533 2619780 2026-06-17T14:30:53Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674533 wikitext text/x-wiki '''Сэкс-лялька''' — [[сэксуальныя цацкі|сэксуальная цацка]], якая імітуе сэксуальнага партнэра. У большасьці сваім, лялькі імітуюць жаночае цела, але сустракаюцца і ўзоры, якія імітуюць цела мужчыны або нават жывёлы ([[авечка]], [[карова]]). == Тыпы лялек == Самыя простыя лялькі — надзьмухальныя. Зробленыя яны, звычайна, з [[Полівінілхярыд|вініл]]у, маюць аддаленае падабенства з чалавекам і штучныя [[плоцевыя органы]]. Больш складаныя лялькі зробленыя з [[лятэкс]]у. У іх праўдападобныя галовы, як у манекенаў, галовы і целы выглядаюць больш праўдападобнымі, чым у надзьмухальных лялек, рукі і ногі больш падобныя да чалавечых. Некаторыя мадэлі могуць напаўняцца цёплай вадой, для стварэньня большага эфькту падабенства да чалавечага цела. [[Файл:Sandy_sex_doll_or_poseable_mannequin.jpeg|значак|справа|200пк|Сыліконавая сэкс-лялька]] Існуюць мадэлі, якія вырабляюць з [[сылікон]]у. Падабенства да чалавека ў такіх лялек можа быць амаль ідэальным. Часам яны капіруюць рэальных людзей. У такіх лялек ёсьць [[шкілет]], зроблены з [[полівінілхларыд]]у або [[мэтал]]у, згінальныя суставы. Такія лялькі могуць прымаць розныя позы для зьдзяйсьненьня [[Плоцевы акт|сэксуальных актаў]]. Такія лялькі больш цяжкія за таньнейшых надзьмухальных. == Глядзіце таксама == * [[Страпон]] * [[Дыльда]] == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.bubblebabachallenge.ru/ Bubble Baba Challenge] * [https://web.archive.org/web/20240125154145/https://www.sexpuppenetz.de/be/der-markt-fuer-kuenstlich-intelligente-sexroboter-wird-bald-explodieren.html Рынак сэкс-робатаў са штучным інтэлектам вось-вось выбухне] * [https://web.archive.org/web/20240125154418/https://www.hydoll.de/be/warum-kaufen-maenner-lebensechte-sexpuppe.html Чаму мужчыны купляюць сапраўдныя сэкс-лялькі?] [[Катэгорыя:Сэксуальныя цацкі]] 6114i6xpcmekabyqj2hn0z1o2g89q3s Тырговіштэ 0 243034 2674582 2215531 2026-06-17T21:28:05Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674582 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Тырговіштэ |Статус = горад |Код мовы назвы краіны = bg |Краіна = Баўгарыя |Назва ў родным склоне = Тырговіштэ |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 43 |Шырата хвілінаў = 15 |Шырата сэкундаў = 33 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 35 |Даўгата сэкундаў = 21 }} '''Тырго́віштэ''' ({{мова-bg|Търговище}}) — горад у цэнтральнае частцы [[Баўгарыя|Баўгарыі]], які зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам [[Тырговіштыйская вобласьць|Тырговіштыйскай вобласьці]]. Горад месьціцца за 335 км ад [[Сафія|Сафіі]]. == Гісторыя == Архэалягічныя дасьледаваньні паказваюць, што ў гэтых мясьцінах жылі людзі ў [[каменны век|каменным веку]]. У непасрэднай блізкасьці ад гораду знаходзяцца рэшткі тракійскіх паселішчаў, а таксама больш позьняга рымскага паселішча. Баўгарскае паселішча было заснаванае ў X стагодзьдзі за часам [[Першае Баўгарскае царства|Першага Баўгарскага царства]], аднак парз блізкасьць да сталіцы [[Вялікі-Праслаў|Вялікага-Праслава]] яно разьвілося толькі ў XII стагодзьдзі. У XII стагодзьдзі, дзякуючы разьмяшчэньню на галоўнай дарозе ад новай сталіцы [[Вэліка-Тырнава]], была пабудаваная крэпасьць. У XIII стагодзьдзі была адчынена манастырская школа, а ў 1846 годзе была створана першая сьвецкая школа. Разьвіцьцё прамысловасьці пачалося пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Былі адкрытыя заводы, якія вырабляюць аўтамабільныя акумулятары і машыны для харчовай прамысловасьці; пазьней разьвілася мэблевая і тэкстыльная прамысловасьць. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20070813150339/http://targovishte.bg/index_en.php?nav=profile&nav1=99 Афіцыйны сайт]. [[Катэгорыя:Тырговіштэ| ]] teic7r91pxjc2fakogtr797yz1d6zp2 Чаглар Сёюнджу 0 245342 2674652 2672824 2026-06-18T09:16:47Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674652 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Чагла́р Сёюнджу́''' ({{мова-tr|Çağlar Söyüncü}}; {{Н}} 23 траўня 1996 году) — [[Турэччына|турэцкі]] футбаліст, абаронца клюбу «[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]» і [[Зборная Турэччыны па футболе|нацыянальнай зборнай Турэччыны]]. == Кар’ера == Сёюнджу пачаў сваю прафэсійную кар’еру ў клюбе «[[Алтынарду Ізьмір|Алтынарду]]» [[Першая ліга чэмпіянату Турэччыны па футболе|Першай лігі]] турэцкага футболу. На працягу [[чэмпіянат Турэччыны па футболе 2015—2016 гадоў|сэзону 2015—2016 гадоў]], дзякуючы добрым выступам, журналісты прагназавалі пераход абаронцы ў «[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20191107155453/http://www.hurriyet.com.tr/besiktastan-etoo-bombasi-40093776 «Beşiktaş'tan Eto'o bombası!»]. Milliyet.</ref>, «[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]» або «[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільлю]]», але 20-гадовы футбаліст абраў [[Бундэсьліга|Бундэсьлігу]], бо палічыў, што гэта будзе найлепшым выбарам дзеля ягонай кар’еры і ўдасканаленьня гульні<ref>[http://www.milliyet.com.tr/caglar-soyuncu-icin-itiraf--besiktas-2248697-skorerhaber/ «Çağlar Söyüncü için itiraf: Beşiktaş ve Sevilla»]. Milliyet.</ref>. 24 траўня 2016 году ў летняе трансфэрнае вакно Сёюнджу далучыўся да табару нямецкага «[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбургу]]», які здолеў здабыць квіток у найвышэшы нямецкі дывізіён<ref>[http://www.kicker.de/news/fussball/2bundesliga/vereine/652549/artikel_offiziell_-soeyuencue-schlaegt-im-breisgau-auf.html# «Offiziell: Söyüncü schlägt im Breisgau auf»]. Kicker.</ref>. Прыкметна, што гулец стаў першым турэцкім футбалістам, які перайшоў у Бундэсьлігу непасрэдна зь Першай лігі Турэччыны, другога паводле ўзроўню дывізіёну футбольнай сыстэмы краіны<ref>[https://web.archive.org/web/20160610060612/http://www.aljazeera.com.tr/haber/1-ligden-yurt-disina-ilk-transfer «1. Lig'den yurt dışına ilk transfer»]. Al Jazeera Türk.</ref>. Дэбют турка прыпаў на першы тур чэмпіянату ў гасьцявым матчы супраць бэрлінскай «[[Гэрта Бэрлін|Гэрты]]», які скончыўся паразай клюбу зь лікам 2:1<ref>[http://www.fanatik.com.tr/2016/08/28/caglar-soyuncu-freiburg-ile-ilk-macina-cikti-1250016 «Çağlar Söyüncü Freiburg ile ilk maçına çıktı»]. Fanatik.</ref>. Адразу ж абаронца зарэкамэндаваў сябе і патрапіў у сфэру цікавасьці «[[Ліль (футбольны клюб)|Ліля]]», «[[Рома Рым|Ромы]]» і «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэалу]]», аднак застаўся ў клюбе. 9 жніўня 2018 году Сёюнджу далучыўся да табуру ангельскага клюбу «[[Лэстэр Сіці]]», склаўшы пяцігадовую дамову<ref>[https://www.lcfc.com/news/799283/leicester-city-agree-alar-sync-transfer/press-release «Leicester City Agree Çağlar Söyüncü Transfer»]. Leicester City F.C.</ref>. Плата за трансфэр склала 18 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў, з магчымасьцю павелічэньня сумы да 20 мільёнаў фунтаў<ref>[https://www.sportsmole.co.uk/fb_332793.html «Leicester City 'agree Caglar Soyuncu fee'»]. Sports Mole.</ref>. Дэбют турэцкага абаронцы адбыўся 27 кастрычніка 2018 году ў матчы [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]], дзе «Лэстэр Сіці» згуляў унічыю з клюбам «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]» зь лікам 1:1. Паводле вынікаў [[Прэм’ер-Ліга 2019—2020 гадоў|сэзону 2019—2020 гадоў]] Сёюнджу быў улучаны ў сымбалічную зборную Прэм’ер-лігі. == Дасягненьні == '''«Лэстэр Сіці»''': * Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]: 2021 * Уладальнік [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубка Ангельшчыны]]: 2021 '''«Фэнэрбахчэ»''': * Уладальнік [[Супэркубак Турэччыны па футболе|Супэркубка Турэччыны]]: 2025 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Сёюнджу ў складзе [[Зборная Турэччыны па футболе|зборнай Турэччыны]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Турэччына}}; |Турэччына на ЧЭ-2020 |Турэччына на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сёюнджу, Чаглар}} [[Катэгорыя:Турэцкія футбалісты]] 6xyzkpzrwpznl0airrrp1y2l591xssn Філіп Вішніч 0 254515 2674631 2316727 2026-06-18T05:05:04Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674631 wikitext text/x-wiki {{музыка}} '''Філіп Вішніч''' ({{мова-sr|Филип Вишњић}}; 1767—1834) — сэрбскі [[Эпас|эпічны]] [[паэт]] і [[гусьле|гусьляр]], народжаны ў паўночнай [[Босьнія|Босьніі]]. Стаў сьведкам найбольш значных падзей [[Гісторыя Сэрбіі|сэрбскай гісторыі]], складаў паэмы пра падзеі, якія цяпер займаюць значную частку традыцыйнага сэрбскага эпасу. [[Вук Караджыч]] адклікаецца пра яго як пра лепшага аўтара баляд і сьпевака свайго часу. Часта Вішніча завуць «сэрбскім [[Гамэр]]ам» за яго сьлепату і такі ж выдатны паэтычны талент. == Жыцьцяпіс == Нарадзіўся ў 1767 годзе ў вёсцы Трнова недалёка ад гораду [[Углевік|Ўглевік]] [[Босьнія (правінцыя, Асманская імпэрыя)|Басьнійскага эялету]] [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыі]] (цяпер [[Босьнія і Герцагавіна]]). Вядома, што яго сапраўднае прозьвішча Віліч. Па дадзеных некаторых дасьледчыкаў, Вішнічам яго празвалі па імені маці Вішня, альбо па кварталу Вішніца ў вёсцы Меджяшы, дзе ён пражываў да пераезду ў Сэрбію. У роднай вёсцы ён жыў ўсяго толькі тры гады, пасьля чаго ўсю яго сям’ю зьнішчылі туркі, якія туды ўварваліся. Яго маці выжыла і паўторна выйшла замуж, далучылася да сям’і Мірканавіч і пераехала ў Меджяшы ў нізінах [[Сэмбэрыя|Сэмбэрыі]], узяўшы Філіпа з сабой. Тут ён навучыўся граць на [[Гусле|гусьле]], галоўным інструмэнце сэрбскіх эпічных паэтаў, і напісаў свае першыя вершы. Па ўсёй верагоднасьці, першыя яго выступы маглі адбывацца ў царкве Сьвятых Пятра і Паўла ў [[Бродац-Доні]]. Паколькі з-за перанесенай воспы Філіп з раньняга дзяцінства быў сьляпым, складаньне і выкананьне народных песень заставалася для яго адзіным магчымым сродкам заробку. Падчас [[першае сэрбскае паўстаньне|першага сэрбскага паўстаньня]] супраць Асманскай тыраніі, ня маючы магчымасьці пайсьці ў бой, Вішніч спрабаваў падняць баявы дух суайчыньнікаў і складаў мноства патрыятычных песень, апісаў бітвы, якія адбываліся, у выглядзе эпічных хронік. Калі ў 1813 годзе туркі задушылі паўстаньне, пераехаў у вёску [[Грк]] у [[Срэм]]е, дзе сустрэў [[Вук Караджыч|Вука Караджыча]], які ўзяў яго з сабой у манастыр [[Шышатовац (кляштар)|Шышатовац]] і запісаў там некалькі песень. Пасьля Караджыч апублікаваў трынаццаць песень Вішніча, сярод іх «Почетак буне против дахия», «Бой на Чокешини», «Бой на Мишару», «Кнез Иво Кнежевич» і інш. Паэзія Вішніча часьцяком выходзіць за рамкі традыцыйнага народнай творчаьці: ён з дакладна апісвае бітвы і зьявы, якія адбываюцца, але пры гэтым таксама вялікую ўвагу надае складаньню псыхалягічных партрэтаў асобных удзельнікаў гэтых падзей, як то лідэр вызвольнага руху [[Карагеоргі]] або князь Іван Кнежавіч, якія ахвяравалі ўсім дзеля вызваленьня свайго народа ад турэцкай дыктатуры. Філіп Вішніч памёр у 1834 годзе ў той жа вёсцы Грк, якая пазьней у яго гонар была перайменаваная ў Вішнічава, недалёка ад гораду [[Шыд]], які ў той час зьяўляўся часткай [[Аўстра-Вугорская імпэрыя|Аўстрыйскай імпэрыі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20140222055623/http://www.rastko.org.rs/rastko-drina/umetnost/knjizevnost/usmena/visnjic/maticki.htm Филип Вишњић — певач и песник] {{Архівавана|url=https://archive.is/20121221100147/http://www.rastko.org.rs/rastko-drina/umetnost/knjizevnost/usmena/visnjic/maticki.htm |date=21 снежня 2012 }} {{ref-sr}} — статья на сайте Проекта Растко {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вішніч, Філіп}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Асманскай імпэрыі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Босьніі і Герцагавіне]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Харватыі]] [[Катэгорыя:Сэрбскія сьпевакі і сьпявачкі]] [[Катэгорыя:Сэрбскія музыкі]] [[Катэгорыя:Сьляпыя музыкі]] bb4macdz9edrjwrljhzph17v0opaiu6 Даўмонт (імя) 0 263951 2674530 2674406 2026-06-17T14:10:30Z -2026-35238-l8 98364 /* Паходжаньне */ 2674530 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даўмонт |лацінка = Daŭmont |арыгінал = Damond <br> Dagmunt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Мунд|Mond]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Munt |варыянт = Даўмунд, Даўмунт, Даўмонд, Дамонт, Даўгімонт, Даўкмонт, Домант, Домунд, Домунт, Доўмант, Доўмунд |вытворныя = [[Талімонт (імя)|Талімонт]], [[Дульмант]] |зьвязаныя = }} '''Даўмонт''' (''Даўмунд'', ''Даўмунт'', ''Даўмонд'', ''Дамонт''), '''Даўгімонт''' (''Даўкмонт'') — мужчынскае імя і вытворныя ад яго прозьвішчы '''Доўмант''' (''Доўмунд''), '''Домант''' (''Домунд'', ''Домунт''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Theumondo ([[Тэўда (імя)|Theu]]-mondo)<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA534&dq=theumondo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj46f2Zw8SEAxVEhv0HHbwcDHsQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=theumondo&f=false P. 534].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Довъмонтъ'' ([[Галіцка-Валынскі летапіс]]); ''Довмонтъ… с Доумонтомъ съ пльсковичи на Литву'' (''Доумонтъ''<ref name="Urban-2001-155">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 155.</ref>; [[Наўгародзкі першы летапіс]]); ''псалъ Довмонтовъ писець'' (па 1266 годзе)<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=+%D0%BF%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8A+%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A+%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B5%D1%86%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BF%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8A%20%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%20%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B5%D1%86%D1%8C&f=false С. 15].</ref>; ''Dovmundus'' (1292 год)<ref>Hansisches Urkundenbuch. Bd. 1. — Halle, 1876. [https://books.google.by/books?id=r-8OAAAAYAAJ&pg=PA378&dq=Dovmundus+1292&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjAh4uFzob9AhUt57sIHQwYCz0Q6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Dovmundus%201292&f=false S. 378].</ref>; ''передъ намесники полоцькими: перед Домонтом'' (7 сакавіка 1399 — 25 сакавіка 1407 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 112.</ref>; ''у Доманта'' (1410 — пачатак 1420-х гадоў)<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 669, 734.</ref>; ''nobilibus… Woitko Dolmontowicz'' (22 траўня 1425 году{{Заўвага|У публікацыі 1932 году адпаведны дакумэнт азначаецца як «падроблены»}})<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 119.</ref>; ''Iewlaschonis Dowmunthowicz'' ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]])<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Wygaelowycz#v=snippet&q=Wygaelowycz&f=false С. 135].</ref>; ''Dewmunt Wolkowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб., 1868. [https://books.google.by/books?id=JmhcAAAAcAAJ&pg=PA191&dq=Dewmunt+Wolkowicz&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9l4_Lzob9AhU08LsIHZVwBqEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Dewmunt%20Wolkowicz&f=false С. 191].</ref>; ''Некрашу Довкгимонътовичу земля Кгвоздева'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Домонтъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 40, 42, 45, 180—182, 198].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 193—195, 197—198, 200, 203].</ref> або ''Домантъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 40—41, 180, 302].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 193, 195, 198.</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]] і [[Сафійскі першы летапіс]]); ''землицы покупили… у Степанка у Домонтовского'' (каля 1466 — каля 1480 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 290.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: Доумонтъ [[Война|Воиневич]]'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Gabriele Domunthowicz'' (10 чэрвеня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 317.</ref>; ''ducem Domunth, Jacobum fratrem germanum de Swyr'' (''dux Domunth de [[Сьвір (мястэчка)|Swyr]]''<ref name="Urban-2001-155"/>; 1483 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 388.</ref>; ''Daumunt Butwidowicz'' (31 кастрычніка 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 399.</ref>; ''Павле Домантове'' (XV ст.)<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 104.</ref>; ''Домантъ''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 145, 150, 159].</ref> або ''Домонтъ''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 145, 150—151].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''[[Упіцкі павет|Упитское]] волости… в бояр… у Васка Довмонтовича'' (9 чэрвеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 339.</ref>; ''Довмонт Билевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Томъко Довмонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 84.</ref>, ''Довмонтъ Маръковичъ… Томъко Довмонътович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Талюшъ Довкмонътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Павел Довмонътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''[[Нарбут (імя)|Нарбут]] Довмонтович… [[Нарымонт (імя)|Нармонтъ]] Довмонтович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 25, 196.</ref>; ''волости [[Горадня|Городеньское]]… землицу пустовъскую на имя Домонътовъщину'' (20 лістапада 1552 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} P. 168.</ref>; ''бояр господарских тогож повету Минского: князя Ивана Домонта'' (2 кастрычніка 1557 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|3к}} С. 20.</ref>; ''Петръ Домонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A+640#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A%20640&f=false С. 640].</ref>, ''Павелъ Томковичъ Домонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 647.</ref>, ''Григорей Шимковичъ Домонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A8%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%A8%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 652].</ref>, ''Петръ Домонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 669.</ref>, ''Петръ Домонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1322.</ref> (1567 год); ''Johannes Domundns Lituanus'' (1580 год)<ref>Czaplewski P. Polacy na studyach w Ingolsztacie. Z rękopisów Uniwersytetu Monachijskiego. — Poznań, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eVNAQFo05RIC&q=Johannes+Domundns+#v=snippet&q=Johannes%20Domundns&f=false S. 25].</ref>; ''pana Yana Pietrowicza Dowmonta… подпис руки писмом рускимъ тыми словы: Ян Петровичъ Довмонт властною рукою'' (24 верасьня 1585 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 249, 266.</ref>; ''еи милость панеи Ганъне Балтромеевне Довмонта Сесицкои'' (4 сакавіка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 405.</ref>; ''Kasper z Dowmunta Siesicki'' (3 ліпеня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 362.</ref>; ''Езофъ Станиславовичъ Довмонт рукою [властною] подписалъ'' (11 кастрычніка 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 470.</ref>; ''Daumondus'' ([[Альбэрт Каяловіч]], 1650 год)<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Daumondus#v=snippet&q=Daumondus&f=false P. 152, 162, 164].</ref>; ''Dowmund Sieśickj… Dowmundami… Dowmond'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Dowmund#v=snippet&q=Dowmund&f=false S. 23].</ref>; ''Samuel Domontowicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 168.</ref>; ''Pan Domont Karol'' (7 ліпеня 1664 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 15. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QA4LAAAAIAAJ&q=Domont#v=snippet&q=Domont&f=false С. 124].</ref>; ''Marcjan Domontowicz'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 42.</ref>; ''земянинъ гдрский воеводства Полоцкого, панъ Ерый Доминикъ Домонтовичъ… бояре нашы Харитонъ да Олехъно Балтромеевичы Домонтовичы… даный Глебу Юревичу Домонъту'' (6 чэрвеня 1668 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 24. — Витебск, 1893. С. 306—307.</ref>; ''Damontowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 136.</ref>; ''paniej Krystyny Ihnatowiczówny Dowmątowej'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 83, 94.</ref>; ''Dominicus Dowmont'' (3 сьнежня 1708 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 471.</ref>; ''Dowmontowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Adam Domant'' (1757 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Domant&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Benedykt Domontt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 111.</ref>; ''Marianna Domontt'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Domontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Augustinus Dowmontt… Georgius Dowmontt'' (20 і 25 верасьня 1778 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1778_1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1778—1779 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Andrzej Dowmuntt'' (22 лютага 1780 год)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 318.</ref>; ''Parafia Kowarska… Dowmunty, okolica'' (1784 год)<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 32.</ref>; ''Szymon Dowmond… Adam Dowmond''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 459.</ref>, ''Adam Dowmont x, Maciej Dowmond x, Bartłomiej Dowmond x''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 464.</ref>, ''Adam Dowmunt''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 488.</ref> (9 лютага 1791 году); ''Jerzy Domunt'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=B&exac=1&search_lastname=Domunt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józefa Dowmund'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dowmund&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Daumont Domont'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Daumont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łunna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonella Dowmontowicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Dowmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Даўмонт]] ({{†}} 1285) — меркаваны [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] * [[Даўмонт Пскоўскі|Даўмонт]] (у праваслаўі Цімафей; {{†}} 1299) — князь у Нальшанскай зямлі, служылы князь пскоўскі * Даўмонт Воўкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1432 годзе * Яўлашка Даўмонтавіч ({{†}} па 1431) — літоўскі баярын, які ўжываў пячаць з рускім надпісам «Печать Евлашка Домонтова»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 205.</ref> * Даўмонт [[Бутывід]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1484 годзе * Даўмонт Білевіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Томка Даўмонтавіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Даўмонт Маркавіч і Томка Даўмонтавіч — [[Сумілішкі|суміліскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Павал Даўмонтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Даўмонт — легендарны князь на [[Уцяна|Ўцяне]], сын легендарнага князя літоўскага, жамойцкага і рускага Рамана * [[Марцін Гедройц|Марцін Матушавіч Даўмонт Гедройц]] (1545—1621) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Ваяводы амсьціслаўскія|ваявода амсьціслаўскі]]<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 193.</ref> * [[Міхал Сясіцкі|Міхал Даўмонт Сясіцкі]] ({{†}} 1713) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода [[Ваяводы менскія|менскі]] і амсьціслаўскі * Андрэй, Матэвуш, Міхал і Станіслаў Доўманты — шляхцічы [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref> * Павал Аляксеевіч Дамантовіч — уладальнік зямлі ў [[Дрысенскі павет|Дрысенскім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 296.</ref> * [[Міхайла Дамантовіч]] (1830—1902) — народжаны на Чарнігаўшчыне генэрал і вайсковы гісторык, украінскі і беларускі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 70.</ref>, які засьведчыў, што ўкраінцы «''гэтым імём ([[ліцьвіны]])… называюць увогуле ўсіх [[беларусы|беларусаў]]''»<ref>Домонтовыч М. Материалы географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Черниговская губерния. — СПб., 1865. [https://books.google.by/books?id=ULhiAAAAcAAJ&pg=PA533&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiRpcXCk7X6AhXJvKQKHWvOCp8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 532].</ref> З XVI ст. прыдомкам Доўманд або Доўмунд (Доўмунт) карысталіся [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды [[Рукевічы|Рукевічаў]] (Руковічаў<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>) і [[Сясіцкія|Сясіцкіх]] гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Dowmond+Dowmund#v=snippet&q=Dowmond%20Dowmund&f=false S. 32].</ref>. Доўманты гербаў [[Пагоня]], [[Баволя]] і [[Розьмер]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref>. Доўманты (Dowmont) — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў [[Камаі|Камаяў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 260.</ref>. Долманты або Дольманты (Dołmont, Dolmont) і Доманты (Domont) — літоўскія шляхецкія роды з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. [[Доманты|Доманты Машэнскія]] гербу ўласнага — літоўскі княскі род. Далмунты, Дамантовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Доўманты-Ляскатоўскія<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Даўмунтовічы (Dowmuntowicz) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 138.</ref>. Дэмантовічы (Demontowicz) гербу [[Вяж]] — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на Жамойці<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 318.</ref>. Дамантовіч (Domontowicz), Доўмант (Dowmontt) і Доўмунт (Dowmunt) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Даўмонтавічы і маёнтак Дамонтавічы ў [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкім ваяводзтве]], маёнтак Даўмонтаўшчызна або Кублічы ў [[Полацкае ваяводзтва|Полацкім ваяводзтве]] і фальварак Даўмонты ў [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 246, 252.</ref>. У XVI ст. існавалі маёнтак Дамонты і рака Дамонта (''Домонта'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B&f=false С. 89, 101].</ref>. На 1906 год існаваў маёнтак Доўмантаўшчына (Даўмантоўшчына) у Лепельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 192.</ref>. На [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] існуе вёска [[Домантавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Дзяманты]], у ваколіцах [[Залатаноша|Залатаношы]] — [[Дамантава]] (упаміналася ў 1536 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Даўга]] * [[Мунда|Мунд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай даўг}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 6obd03ylsdo67ezutf4bl2zrn3osn5t Рымавід (імя) 0 264298 2674578 2665576 2026-06-17T21:17:06Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674578 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рымвід |лацінка = Rymavid |арыгінал = |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рым (імя)|Rimo]] + [[Від (імя)|Wid]] |варыянт = Рымвід, Рынвід |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рымаві́д''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Ры́мвід''' (''Ры́нвід''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Рым (імя)|Рыма]] (Rimo) і [[Від (імя)|Від]] (Wid) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rim+Rimo#v=snippet&q=Rim%20Rimo&f=false S. 1273, 1563].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Рымавід азначае «непарушная моцнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref>. Адзначалася германскае імя Rennuit ([[Рагін|Renn]]-uit)<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref name="DNFB-R">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/r/ R], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Renuwidi<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007.</ref><ref name="DNFB-R"/>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Рымвід (Rymwid) і Рымвіт (Rymwit)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Johanne Rymowydowicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Johannes Rimouidouicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Johannem Rymowidowicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> (''Johannes Rymowydowicz''<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 171.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Juschko Rymowidowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Juschko#v=snippet&q=Juschko&f=false С. 191].</ref>; ''пан Римовидъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>, ''Юшко Римовидович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 22.</ref>, ''Олехно Римовидович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 35, 53.</ref> (1440—1449 гады); ''alias [[Карэйва|Coreyva]] Rimvidowicz'' (1442 год)<ref>Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 119.</ref>; ''domino Rimouid'' (1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 240.</ref>; ''generosis et nobilibus dominis… Olechno Rimowidowicz'' (13 чэрвеня 1456 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 249.</ref>; ''Римовид Якгинтович наместник берестейский'' (29 лістапада 1459 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 52.</ref>; ''nos… Svdvmvnth Rymowydowicz et Myszko germanus eius… Nymyra Rymowydovicz… Svdymvd Rymowidovicz'' (13 студзеня 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259—260.</ref>; ''ego Joannes Jagynthowicz Rimowjd heres in [[Поразаў|Porozow]]'' (29 чэрвеня 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 264.</ref>; ''homines… Rimowid'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 271.</ref>; ''nos nobiles… Nyemyera Rymowydowycz'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 415.</ref>; ''Немира Римовидович'' (1 сакавіка 1491 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d192.htm Грамота Анны, вдовы дорогичинского судьи Немиры Римовидовича, о продаже имения Миколаю Радзивилловичу (1491)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''homines… Rymovyd'' (3 чэрвеня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 482.</ref>; ''у [[Ваўкавыскі павет|Волковьиском повете]]… на Римовидовскои земли подле его дворца Римовидовского'' (12 верасьня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 185.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Mikołaja Rimowidowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''[[Васілішкі|Василищане]]… Станко Римовидович'' (24 жніўня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 5.</ref>; ''Миколаи Римовидович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Петко Рымъвидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Римовидъ Ромашъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>, ''Рымвидъ Вибревичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Мартинъ Римвидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''Якуб Римъвидович… Ян Римъвидович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 321.</ref>; ''Родъ Римвидовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 724, 726].</ref>, ''Янъ Станиславовичъ Рымовидъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 774.</ref>, ''Войтехъ Станиславовичъ Рымовидъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 775.</ref> (1567 год); ''з роду Римвидов з Арвистова… з роду Римвидов от Каплицы Еразмусу Мартиновичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''пана Юръи Ринъвида… Jerzy Rymwid'' (16 кастрычніка 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 474.</ref>; ''Янъ Римвидъ — чешникъ Мозырскій… Jan Rymwid — czesznik Mozyrski'' (16 сакавіка 1672 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. С. 458.</ref>; ''Hieronim Rinwid'' (27 чэрвеня 1697 году)<ref>Grala T. Stronnictwo saskie na Litwie w pierwszym okresie panowania Augusta II. — Poznań, 2017. S. 448.</ref>; ''Pan Eliasz Rynwid Podkomorzy Lidzki'' (1717 год)<ref>Taryfa Podymnego Powiatu Lidzkiego 1717 rok / Opracował Ł. Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-226). — 2025. S. 17.</ref>; ''Piotr Franciszek Rymwid Mickiewicz, cześn. i rotm. pow. orszańskiego… Józef Rymwid Mickiewicz, skarb. wiłkomierski''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 281, 285, 295.</ref>, ''Piotr Franciszek Rymwid Mickiewicz, cześn. i rotm. nowogródzki''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 284.</ref> (10 лютага 1779 году); ''Tadeusz Rymwid'' (7 лютага 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 306.</ref>; ''Maciej Rymwit'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 488.</ref>; ''Józef Rymwid'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rymwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Рымавід]] ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], пачынальнік родаў [[Забярэзінскія|Забярэзінскіх]] і [[Аляхновічы (род)|Аляхновічаў]]; меў сыноў Юрыя (Юшку) і Алехну * [[Ян Ягінтавіч Рымавід]] ({{†}} па 1460) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[берасьце]]йскі * Рымавід — адзін з даньнікаў, запісаных у 1461 годзе [[Андрэй Даўгердавіч|Андрэем Даўгердавічам]] [[Касьцёл Сьвятога Апостала Андрэя (Лынтупы)|касьцёлу]] ў [[Лынтупы|Лынтупах]] * Няміра Рымавідавіч ({{†}} да 1491) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагічынскі]] судзьдзя * Мікалай Рымавідавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пецька Рымвідавіч — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Рымавід Рамашкавіч — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Марцін Вібравіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Марцін Рымвідавіч — вялёнскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Гендрута]] Якубаўна Рымвідовіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 75.</ref> * Юры Рымвід Міцкевіч — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі [[амсьціслаў]]скі ў 1702—1703 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 140.</ref> З XVI ст. прыдомкам Рымвід або Рынвід карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Мацкевічы (род)|Мацкевічаў]] гербу [[Порай]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Rymwid#v=snippet&q=Rymwid&f=false S. 104].</ref>. Рымвіды<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, Рымвіды-Міцкевічы і Рынвіды-Міцкевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Рымвід (Rymwid) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рым (імя)|Рым]] * [[Від (імя)|Від]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай рым}} {{Імёны з асновай від}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] rxakmffha3cgok8f0jk00s9mpuhobvq Геза (імя) 0 265102 2674590 2672084 2026-06-17T22:00:59Z ~2026-35485-41 98365 2674590 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґеза |лацінка = Gieza / Hieza |арыгінал = Geso |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Гіза, Гез, Гезь, Кезь, Гіса, Гіжа, Гесь, Кейза, Кейжа, Кіза, Кіжа |вытворныя = [[Каз]] |зьвязаныя = [[Геска]], [[Гезела]], [[Гізбэрт]], [[Гішвід]], [[Кезгайла]], [[Гесьмін]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт]] }} '''Геза''' (''Кейза'', ''Кейжа''), '''Гіза''' (''Гіжа'', ''Гіса'', ''Кіза'', ''Кіжа''), '''Гез''' (''Гезь'', ''Гесь'', ''Кезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гейза, Геза, Геса, Гіза або Кеза (Geiso, Geso, Gesso<ref>к.и.н. А. С. Ануфриев, [http://hist.msu.ru/departments/8823/solinvictus/bd/data/bd_church_nobility_ottonian_dynasty.pdf База данных «Церковная знать в окружении государей Оттоновской династии»], Исторический факультет МГУ имени М. В. Ломоносова</ref>, Geso, Giso, Keso<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geiso+Kies+Giso#v=snippet&q=Geiso%20Kies%20Giso&f=false S. 589, 644].</ref>. Іменная аснова -гез- (-гіз-, -кез-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, германскага gaizá 'завостраны кій'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Геска]], [[Гезела|Гезела (Кезела)]], [[Гізбэрт|Гізбэрт (Гіжбэрт)]], [[Гішвід]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт (Гізымант)]]. Адзначаліся германскія імёны Geske, Gesela (Kisela), Gisbert, Gisoidis, Gesimund (Gismondus). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gizo (Gisz), Gizen (Gizin, Gisen)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 219.</ref>, Gismar (Gisemar), Gizebert, Kieswald, Keswin (Geskwin)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 68—70, 289.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Geze / Gesse / Gyse'' (1393 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Geze#v=snippet&q=Geze&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gesse#v=snippet&q=Gesse&f=false S. 32—33].</ref>. У 1619 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Michael Gissa, Marggrabouiensis Borussus… Constantinus Giese, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gissa#v=snippet&q=Gissa&f=false S. 242, 247].</ref>. Германскія імёны Gise і Giseke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Giseke#v=snippet&q=Giseke&f=false S. XL, 96].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''generosisque Juskone Gyzovicz'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 273.</ref>; ''в бояръ керновских въ Юшка а в Кезя'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 359.</ref>; ''подалъ Миколая Святковича Кгеза… светъка того Миколая Кгеза'' (4 лістапада 1428 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 61.</ref>; ''Giza Stanislawowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 407.</ref>; ''земянинъ повету Берестейско­го… жоны своее Томилы Гижовны'' (18 кастрычніка 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 247.</ref>; ''Мицъ Кгежовичъ… Иванъ Кгезъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 392.</ref>; ''Михалъ Кгиза'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0&f=false С. 954].</ref>; ''Juchim Kis'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Kis#v=snippet&q=Kis&f=false С. 170].</ref>; ''Grzegoż Giza'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 211.</ref>; ''Józef Kiziewicz… Balcer Kizewicz… Kiziewiczem'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 31, 35, 51.</ref>; ''Kieziewicz'' (1695 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 218.</ref>; ''Samuel Gesiewicz'' (1728 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Eva Gizowa'' (8 красавіка 1763 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1760_1764.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1760—1764 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Bazyli Grzegorz Gieź'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gie%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Malewo (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Кізінь (адзначалася германскае імя Giesen<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Giesecke#v=onepage&q=Giesecke&f=false S. 32].</ref>): ''Marcijanna z Strzałkowskich Kiziniewicz'' (1893 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22836/cmentarz-szawle-lit-siauliai-hist-saules-spis-grobow Cmentarz Szawle (lit. Šiauliai (hist. Saulės) - spis grobów], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>; * Гізун, Кежун (адзначалася германскае імя Gizon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GIZON.html Patronyme GIZON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Kieżun'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Павал Гізун (1890—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Гарадзішча (Баранавіцкі раён)|Гарадзішча]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Гесьвіл, Кесьвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кгесвил [[Гайла (імя)|Кгаилеявичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Agata Kieswil'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kieswil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Кісьвін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кисвинусу у Медницох чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; * Гезгалд, Гежгаўт (адзначалася германскае імя Giesguth<ref>[https://wiki.genealogy.net/Giesguth_(Familienname) Giesguth (Familienname)], GenWiki</ref>): ''Marina Giesgołdowna'' (1705 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaud- variantų lietuvių kalboje // Baltistica. T. 48, Nr. 1 (2013). P. 120.</ref>, Гезгалды (Giezgołd) гербу [[Дубарог]] і Гезгаўты (Giezgowt) гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref>, Ґежґаўты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Кезгін, Кішкін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisekin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gisekin#v=snippet&q=Gisekin&f=false S. 644].</ref>, пазьнейшае Giesken<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=144394&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=576d15ab26bc75851bca880d08e471ec Giesken], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''людеи наших в Городенском повете в Жерославскои волости… Сенка Кишкиновича'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>, ''Słuzba bartnikow Strazdow… Adam Kezgin'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 399.</ref>; * Кейзэрт (адзначалася германскае імя Geissert<ref name="Eule-1900-31">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Geissert#v=snippet&q=Geissert&f=false S. 31].</ref>): ''Paulus Ioseph Kieyzert'' (26 сьнежня 1717 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 61.</ref>; * Кейзэр (адзначалася германскае імя Geyser<ref name="Eule-1900-31"/>): ''Anzelm Kiejzer'' (1 кастрычніка 1714 году)<ref>Tylus S. Duchowieństwo Lubomla, Oleksińca, Torczyna i Turzyska : spis na podstawie materiałów archiwalnych (XVII w. — 1826) // Archiwa, biblioteki i muzea rościelne. T. 75, 2001. S. 402.</ref>; * Кейсман, Гішман (адзначалася старажытнае германскае імя Gezman<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 109.</ref>, пазьнейшае Kiessmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA203&dq=giseman+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjr1an-09aJAxUWxQIHHYA_MPMQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=giseman%20namenkunde&f=false S. 203].</ref>): ''Antoni Giszman'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giszman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Кейсман у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 967.</ref>; * Кезмарк: ''ленътвоиту места Полоцкого Якубу Кезмарковичу'' (28 чэрвеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 56.</ref>; * Геждаўд: Геждаўды (Gieżdowd) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Геза]] ({{†}} 1011) — біскуп [[Турын]]у * Кезь — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1510 годзе * Мікалай Сьвяткавіч Гез — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе * Таміла Гіжаўна — [[берасьце]]йская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1561 годзе * Мікалай Гез — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 311.</ref> * Іван і Васіль Гісы — жыхары вёскі [[Жортай|Жортаю]] (каля [[Чашнікі|Чашнікаў]]), якія ўпамінаюцца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох * Ян Кеса — жыхар вёскі [[Каляданцы|Каляданцаў]] (каля [[Эйшышкі|Эйшышкаў]]), які ўпамінаецца ў 1775 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232021/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/338-inventar-ejshishskogo-starostva-1775-g инвентарь Эйшишского староства 1775 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 сьнежня 2015 г.</ref> * Ёсіф Гіз (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Іван Кейза (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Вярэнаў|Вярэнава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Кейзы (Кейжы), Кіжэвічы і Кізевічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Гісічы (Gisicz) — прыгонныя вёсак [[Алянец|Алянцу]] і [[Акушкаўшчына|Акушкаўшчыны]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 317.</ref>. Гесэвіц (''Gessewitz''), Кейза (''Kiejza'', ''Kiejzo'') і Кейза-Кайзевіч (''Kiejzo-Kiejzewicz'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 660, 967.</ref>. На 1909 год існавала [[урочышча|ўрочышча]] Гезаўшчына ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гізаўшчына]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гезаў]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гез}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] a66pkur2pbzlf9h9ag67kf3dnii62ev 2674591 2674590 2026-06-17T22:02:22Z ~2026-35485-41 98365 2674591 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґеза |лацінка = Gieza / Hieza |арыгінал = Geso |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Гіза, Гез, Гезь, Кезь, Гіса, Гіжа, Гесь, Кейза, Кейжа, Кіза, Кіжа |вытворныя = [[Каз]] |зьвязаныя = [[Геска]], [[Гезела]], [[Гізбэрт]], [[Гішвід]], [[Кезгайла]], [[Гесьмін]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт]] }} '''Геза''' (''Кейза'', ''Кейжа''), '''Гіза''' (''Гіжа'', ''Гіса'', ''Кіза'', ''Кіжа''), '''Гез''' (''Гезь'', ''Гесь'', ''Кезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гейза, Геза, Геса, Гіза або Кеза (Geiso, Geso, Gesso<ref>к.и.н. А. С. Ануфриев, [http://hist.msu.ru/departments/8823/solinvictus/bd/data/bd_church_nobility_ottonian_dynasty.pdf База данных «Церковная знать в окружении государей Оттоновской династии»], Исторический факультет МГУ имени М. В. Ломоносова</ref>, Geso, Giso, Keso<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geiso+Kies+Giso#v=snippet&q=Geiso%20Kies%20Giso&f=false S. 589, 644].</ref>. Іменная аснова -гез- (-гіз-, -кез-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, германскага gaizá 'завостраны кій'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Геска]], [[Гезела|Гезела (Кезела)]], [[Гізбэрт|Гізбэрт (Гіжбэрт)]], [[Гішвід]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт (Гізымант)]]. Адзначаліся германскія імёны Geske, Gesela (Kisela), Gisbert, Gisoidis, Gesimund (Gismondus). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gizo (Gisz), Gizen (Gizin, Gisen)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 219.</ref>, Gismar (Gisemar), Gizebert, Kieswald, Keswin (Geskwin)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 68—70, 289.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Geze / Gesse / Gyse'' (1393 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Geze#v=snippet&q=Geze&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gesse#v=snippet&q=Gesse&f=false S. 32—33].</ref>. У 1619 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Michael Gissa, Marggrabouiensis Borussus… Constantinus Giese, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gissa#v=snippet&q=Gissa&f=false S. 242, 247].</ref>. Германскія імёны Gise і Giseke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Giseke#v=snippet&q=Giseke&f=false S. XL, 96].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''generosisque Juskone Gyzovicz'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 273.</ref>; ''в бояръ керновских въ Юшка а в Кезя'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 359.</ref>; ''подалъ Миколая Святковича Кгеза… светъка того Миколая Кгеза'' (4 лістапада 1428 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 61.</ref>; ''Giza Stanislawowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 407.</ref>; ''земянинъ повету Берестейско­го… жоны своее Томилы Гижовны'' (18 кастрычніка 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 247.</ref>; ''Мицъ Кгежовичъ… Иванъ Кгезъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 392.</ref>; ''Михалъ Кгиза'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0&f=false С. 954].</ref>; ''Juchim Kis'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Kis#v=snippet&q=Kis&f=false С. 170].</ref>; ''Grzegoż Giza'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 211.</ref>; ''Józef Kiziewicz… Balcer Kizewicz… Kiziewiczem'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 31, 35, 51.</ref>; ''Kieziewicz'' (1695 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 218.</ref>; ''Samuel Gesiewicz'' (1728 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Eva Gizowa'' (8 красавіка 1763 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1760_1764.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1760—1764 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Bazyli Grzegorz Gieź'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gie%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Malewo (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Кізінь (адзначалася германскае імя Giesen<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Giesecke#v=onepage&q=Giesecke&f=false S. 32].</ref>): ''Marcijanna z Strzałkowskich Kiziniewicz'' (1893 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22836/cmentarz-szawle-lit-siauliai-hist-saules-spis-grobow Cmentarz Szawle (lit. Šiauliai (hist. Saulės) - spis grobów], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>; * Гізун, Кежун (адзначалася германскае імя Gizon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GIZON.html Patronyme GIZON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Kieżun'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Павал Гізун (1890—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Гарадзішча (Баранавіцкі раён)|Гарадзішча]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Гесьвіл, Кесьвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кгесвил [[Гайла (імя)|Кгаилеявичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Agata Kieswil'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kieswil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Кісьвін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кисвинусу у Медницох чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; * Гезгалд, Гежгаўт (адзначалася германскае імя Giesguth<ref>[https://wiki.genealogy.net/Giesguth_(Familienname) Giesguth (Familienname)], GenWiki</ref>): ''Marina Giesgołdowna'' (1705 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaud- variantų lietuvių kalboje // Baltistica. T. 48, Nr. 1 (2013). P. 120.</ref>, Гезгалды (Giezgołd) гербу [[Дубарог]] і Гезгаўты (Giezgowt) гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref>, Ґежґаўты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Кезгін, Кішкін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisekin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gisekin#v=snippet&q=Gisekin&f=false S. 644].</ref>, пазьнейшае Giesken<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=144394&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=576d15ab26bc75851bca880d08e471ec Giesken], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''людеи наших в Городенском повете в Жерославскои волости… Сенка Кишкиновича'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>, ''Słuzba bartnikow Strazdow… Adam Kezgin'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 399.</ref>; * Кейзэрт (адзначалася германскае імя Geissert<ref name="Eule-1900-31">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Geissert#v=snippet&q=Geissert&f=false S. 31].</ref>): ''Paulus Ioseph Kieyzert'' (26 сьнежня 1717 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 61.</ref>; * Кейзэр (адзначалася германскае імя Geyser<ref name="Eule-1900-31"/>): ''Anzelm Kiejzer'' (1 кастрычніка 1714 году)<ref>Tylus S. Duchowieństwo Lubomla, Oleksińca, Torczyna i Turzyska : spis na podstawie materiałów archiwalnych (XVII w. — 1826) // Archiwa, biblioteki i muzea rościelne. T. 75, 2001. S. 402.</ref>; * Кейсман, Гішман (адзначалася старажытнае германскае імя Gezman<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 109.</ref>, пазьнейшае Giesman і Kiessmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA203&dq=giseman+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjr1an-09aJAxUWxQIHHYA_MPMQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=giseman%20namenkunde&f=false S. 203].</ref>): ''Antoni Giszman'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giszman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Кейсман у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 967.</ref>; * Кезмарк: ''ленътвоиту места Полоцкого Якубу Кезмарковичу'' (28 чэрвеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 56.</ref>; * Геждаўд: Геждаўды (Gieżdowd) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Геза]] ({{†}} 1011) — біскуп [[Турын]]у * Кезь — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1510 годзе * Мікалай Сьвяткавіч Гез — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе * Таміла Гіжаўна — [[берасьце]]йская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1561 годзе * Мікалай Гез — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 311.</ref> * Іван і Васіль Гісы — жыхары вёскі [[Жортай|Жортаю]] (каля [[Чашнікі|Чашнікаў]]), якія ўпамінаюцца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох * Ян Кеса — жыхар вёскі [[Каляданцы|Каляданцаў]] (каля [[Эйшышкі|Эйшышкаў]]), які ўпамінаецца ў 1775 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232021/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/338-inventar-ejshishskogo-starostva-1775-g инвентарь Эйшишского староства 1775 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 сьнежня 2015 г.</ref> * Ёсіф Гіз (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Іван Кейза (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Вярэнаў|Вярэнава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Кейзы (Кейжы), Кіжэвічы і Кізевічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Гісічы (Gisicz) — прыгонныя вёсак [[Алянец|Алянцу]] і [[Акушкаўшчына|Акушкаўшчыны]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 317.</ref>. Гесэвіц (''Gessewitz''), Кейза (''Kiejza'', ''Kiejzo'') і Кейза-Кайзевіч (''Kiejzo-Kiejzewicz'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 660, 967.</ref>. На 1909 год існавала [[урочышча|ўрочышча]] Гезаўшчына ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гізаўшчына]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гезаў]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гез}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mjft9757plv07duedl07gvxaf82qup5 2674596 2674591 2026-06-17T22:26:01Z ~2026-35485-41 98365 2674596 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґеза |лацінка = Gieza / Hieza |арыгінал = Geso |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Гіза, Гез, Гезь, Кезь, Гіса, Гіжа, Гесь, Кейза, Кейжа, Кіза, Кіжа |вытворныя = [[Каз]] |зьвязаныя = [[Геска]], [[Гезела]], [[Гізбэрт]], [[Гішвід]], [[Кезгайла]], [[Гесьмін]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт]] }} '''Геза''' (''Кейза'', ''Кейжа''), '''Гіза''' (''Гіжа'', ''Гіса'', ''Кіза'', ''Кіжа''), '''Гез''' (''Гезь'', ''Гесь'', ''Кезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гейза, Геза, Геса, Гіза або Кеза (Geiso, Geso, Gesso<ref>к.и.н. А. С. Ануфриев, [http://hist.msu.ru/departments/8823/solinvictus/bd/data/bd_church_nobility_ottonian_dynasty.pdf База данных «Церковная знать в окружении государей Оттоновской династии»], Исторический факультет МГУ имени М. В. Ломоносова</ref>, Geso, Giso, Keso<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geiso+Kies+Giso#v=snippet&q=Geiso%20Kies%20Giso&f=false S. 589, 644].</ref>. Іменная аснова -гез- (-гіз-, -кез-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, германскага gaizá 'завостраны кій'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Геска]], [[Гезела|Гезела (Кезела)]], [[Гізбэрт|Гізбэрт (Гіжбэрт)]], [[Гішвід]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт (Гізымант)]]. Адзначаліся германскія імёны Geske, Gesela (Kisela), Gisbert, Gisoidis, Gesimund (Gismondus). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gizo (Gisz), Gizen (Gizin, Gisen)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 219.</ref>, Gismar (Gisemar), Gizebert, Kieswald, Keswin (Geskwin)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 68—70, 289.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Geze / Gesse / Gyse'' (1393 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Geze#v=snippet&q=Geze&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gesse#v=snippet&q=Gesse&f=false S. 32—33].</ref>. У 1619 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Michael Gissa, Marggrabouiensis Borussus… Constantinus Giese, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gissa#v=snippet&q=Gissa&f=false S. 242, 247].</ref>. Германскія імёны Gise і Giseke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Giseke#v=snippet&q=Giseke&f=false S. XL, 96].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''generosisque Juskone Gyzovicz'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 273.</ref>; ''в бояръ керновских въ Юшка а в Кезя'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 359.</ref>; ''подалъ Миколая Святковича Кгеза… светъка того Миколая Кгеза'' (4 лістапада 1428 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 61.</ref>; ''Giza Stanislawowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 407.</ref>; ''земянинъ повету Берестейско­го… жоны своее Томилы Гижовны'' (18 кастрычніка 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 247.</ref>; ''Мицъ Кгежовичъ… Иванъ Кгезъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 392.</ref>; ''Михалъ Кгиза'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0&f=false С. 954].</ref>; ''Juchim Kis'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Kis#v=snippet&q=Kis&f=false С. 170].</ref>; ''Grzegoż Giza'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 211.</ref>; ''Józef Kiziewicz… Balcer Kizewicz… Kiziewiczem'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 31, 35, 51.</ref>; ''Kieziewicz'' (1695 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 218.</ref>; ''Samuel Gesiewicz'' (1728 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Eva Gizowa'' (8 красавіка 1763 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1760_1764.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1760—1764 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Bazyli Grzegorz Gieź'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gie%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Malewo (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Кізінь (адзначалася германскае імя Giesen<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Giesecke#v=onepage&q=Giesecke&f=false S. 32].</ref>): ''Marcijanna z Strzałkowskich Kiziniewicz'' (1893 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22836/cmentarz-szawle-lit-siauliai-hist-saules-spis-grobow Cmentarz Szawle (lit. Šiauliai (hist. Saulės) - spis grobów], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>; * Гізун, Кежун (адзначалася германскае імя Gizon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GIZON.html Patronyme GIZON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Kieżun'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Павал Гізун (1890—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Гарадзішча (Баранавіцкі раён)|Гарадзішча]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Гесьвіл, Кесьвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кгесвил [[Гайла (імя)|Кгаилеявичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Agata Kieswil'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kieswil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Кісьвін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кисвинусу у Медницох чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; * Гезгалд, Гежгаўт (адзначалася германскае імя Giesguth<ref>[https://wiki.genealogy.net/Giesguth_(Familienname) Giesguth (Familienname)], GenWiki</ref>): ''Marina Giesgołdowna'' (1705 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaud- variantų lietuvių kalboje // Baltistica. T. 48, Nr. 1 (2013). P. 120.</ref>, Гезгалды (Giezgołd) гербу [[Дубарог]] і Гезгаўты (Giezgowt) гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref>, Ґежґаўты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Кезгін, Кішкін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisekin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gisekin#v=snippet&q=Gisekin&f=false S. 644].</ref>, пазьнейшае Giesken<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=144394&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=576d15ab26bc75851bca880d08e471ec Giesken], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''людеи наших в Городенском повете в Жерославскои волости… Сенка Кишкиновича'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>, ''Słuzba bartnikow Strazdow… Adam Kezgin'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 399.</ref>; * Кейзэрт (адзначалася германскае імя Geissert<ref name="Eule-1900-31">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Geissert#v=snippet&q=Geissert&f=false S. 31].</ref>): ''Paulus Ioseph Kieyzert'' (26 сьнежня 1717 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 61.</ref>; * Кейзэр (адзначалася германскае імя Geyser<ref name="Eule-1900-31"/>): ''Anzelm Kiejzer'' (1 кастрычніка 1714 году)<ref>Tylus S. Duchowieństwo Lubomla, Oleksińca, Torczyna i Turzyska : spis na podstawie materiałów archiwalnych (XVII w. — 1826) // Archiwa, biblioteki i muzea rościelne. T. 75, 2001. S. 402.</ref>; * Кейсман, Гісман, Гішман (адзначалася старажытнае германскае імя Gezman<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 109.</ref>, пазьнейшае Giesman і Kiessmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA203&dq=giseman+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjr1an-09aJAxUWxQIHHYA_MPMQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=giseman%20namenkunde&f=false S. 203].</ref>): ''Antoni Giszman'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giszman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Gisman'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gisman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Кейсман у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 967.</ref>; * Кезмарк: ''ленътвоиту места Полоцкого Якубу Кезмарковичу'' (28 чэрвеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 56.</ref>; * Геждаўд: Геждаўды (Gieżdowd) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Геза]] ({{†}} 1011) — біскуп [[Турын]]у * Кезь — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1510 годзе * Мікалай Сьвяткавіч Гез — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе * Таміла Гіжаўна — [[берасьце]]йская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1561 годзе * Мікалай Гез — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 311.</ref> * Іван і Васіль Гісы — жыхары вёскі [[Жортай|Жортаю]] (каля [[Чашнікі|Чашнікаў]]), якія ўпамінаюцца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох * Ян Кеса — жыхар вёскі [[Каляданцы|Каляданцаў]] (каля [[Эйшышкі|Эйшышкаў]]), які ўпамінаецца ў 1775 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232021/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/338-inventar-ejshishskogo-starostva-1775-g инвентарь Эйшишского староства 1775 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 сьнежня 2015 г.</ref> * Ёсіф Гіз (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Іван Кейза (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Вярэнаў|Вярэнава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Кейзы (Кейжы), Кіжэвічы і Кізевічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Гісічы (Gisicz) — прыгонныя вёсак [[Алянец|Алянцу]] і [[Акушкаўшчына|Акушкаўшчыны]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 317.</ref>. Гесэвіц (''Gessewitz''), Кейза (''Kiejza'', ''Kiejzo'') і Кейза-Кайзевіч (''Kiejzo-Kiejzewicz'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 660, 967.</ref>. На 1909 год існавала [[урочышча|ўрочышча]] Гезаўшчына ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гізаўшчына]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гезаў]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гез}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] n7fgbx9zx2p4e9gyjcv259k6f2rxf94 Суна (імя) 0 265254 2674538 2672427 2026-06-17T14:54:26Z -2026-35238-l8 98364 /* Паходжаньне */ 2674538 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Суна |лацінка = Suna |арыгінал = Sunna |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Шуна, Шунь |вытворныя = [[Сань]] |зьвязаныя = [[Соніка]], [[Сунела]], [[Сонбут]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сунгард]], [[Сонгуць]], [[Сонкін]], [[Дзірсун]] }} '''Суна''' (''Шуна'', ''Шунь'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Суня, Суна або Сона (Sunja, Sunna, Sonna<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=sunna+sonna&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD7ZiJ0t6BAxX24AIHHUV1BxkQ6AF6BAgBEAI#v=onepage&q=sunna%20sonna&f=false P. 527].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sunja#v=snippet&q=Sunja&f=false S. 1370].</ref>. Іменная аснова -сун- (-сон-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sunja 'праўда', sunis 'сапраўдны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Соніка|Соніка (Шунейка)]], [[Сунела]], [[Сонбут]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сангел)]], [[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]], [[Сонгуць]], [[Сонкін]]. Адзначаліся германскія імёны Sonnica (Sunuko), Sunilo, Sonobodis, Sunigelo, Sungart (Songarta), Sungod, Sunken. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Sunobold (Sunoboldus)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref> У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Sonicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sonnica<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sonnica#v=snippet&q=Sonnica&f=false S. 1370].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Sonicke#v=snippet&q=Sonicke&f=false S. 717].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Barbara Suniewicz'' (1713 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Suniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szuniewicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jozeff Suniewicz'' (25 жніўня 1812 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 37. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tmYjAQAAMAAJ&q=%22Z+Puniszcza+Jozeff+Suniewicz%22#v=snippet&q=%22Z%20Puniszcza%20Jozeff%20Suniewicz%22&f=false С. 319].</ref>{{Заўвага|Таксама: * Сумбар, Шумбар (адзначалася германскае імя Sombart<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA563&dq=%22sombart%22+namenkunde+sunja&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjswM2swaqKAxUwg_0HHYVtGZUQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22sombart%22%20namenkunde%20sunja&f=false S. 563].</ref>): ''Szumbarowicz'' (1666 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 305.</ref>, ''Sumbar'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Антоні, Міхаліна, Вікторыя, Эмілія і Казімер Сумбары (''Sumbar'') — уладальнікі гаспадарак у Кальноце каля [[Падбярэзьзе (Віленскі павет)|Падбярэзьзя]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>; * Сондаг: Сондаґі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Сунат (адзначалася германскае імя Sonnet<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA483&dq=Son+net++namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjb9fOGmqOFAxUB-gIHHUNPAWoQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Son%20net%20%20namenkunde&f=false S. 483].</ref>): ''Онъдреику Сунатовичу'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62.</ref> * [[Сумонт]] (адзначалася старажытнае германскае імя *Sunjamundus<ref>Piel J. M. Os nomes germânicos na toponímia portuguesa // Boletim de Filologia. T. VI, 1940. P. 336.</ref><ref>Crespo Pozo J. S. Interpretación de algunos curiosos topónimos de Redondela y de sus municipios // Grial: revista galega de cultura. Nr. 29, 1970. P. 350.</ref>, *Suniamundus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>): ''чоловеки… Сумонътовичъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Samantany'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Суна]] ({{†}} па 388) — водца [[Франкі|франкаў]] * Юзэф Суневіч — [[Докшыцы|докшыцкі]] шляхціч, які ўпамінаецца ў 1812 годзе На 1906 год існавала вёска Сунева ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 349.</ref>. У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Шуневічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 28.</ref>. Шуневічы (Szuniewicz) гербаў [[Лада (герб)|Лада]] і [[Ладзьдзя (герб)|Ладзьдзя]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]] і [[Слуцкае княства|Слуцкага]] паветаў<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 218.</ref> На мяжы гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыны]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыны]] існуе вёска [[Шуневічы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сун}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4iv48vdcyrl4zy61xpofxia5nl0r3w7 Гелігуд 0 265258 2674566 2673262 2026-06-17T20:08:03Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674566 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґеліґуд |лацінка = Gieligud / Hielihud |арыгінал = Gelgod |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гайла (імя)|Gelo]] + [[Гуда (імя)|Godo]] |варыянт = Гелгод, Гелгуд, Гелагуда, Гелгут, Геўгут, Гялгуд, Гелгудзь |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гудзігал]] }} '''Гелігу́д''' (''Гелгод'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Ге́лгуд''' (''Гелгут'', ''Геўгут''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гелгод (Gelgod) і Годэгель (Godegel<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA325&dq=Godegel&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjq8IHZk7L_AhXOC-wKHYwgB50Q6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Godegel&f=false P. 325].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Gelgod#v=snippet&q=Gelgod&f=false S. 568].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты', а аснова [[Гуда (імя)|-гуд- (-год-, -гут-)]] (імёны ліцьвінаў [[Готарт]], [[Гудман]], [[Саўгут]]; германскія імёны Gotard, Gudman, Savegot) — ад гоцкага guþs 'Бог'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, gôþs 'добры, старанны, пабожны' або *guts '[[Готы|гот]]'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 134.</ref>. У Польшчы ў 1766 годзе адзначалася прозьвішча Gałgut<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 543.</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Gelgod<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GELGOD&ofb=memelland&modus=&lang=de GELGOD], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы бытуе прозьвішча Гелгут (Gełgut, Giełgut)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 116, 120.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кгеликгуду три чоловеки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>; ''Станислав Кгелкгудовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Миколаи Кгилкгудовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref> (1528 год); ''а Кгелк­годишок… ыменья ее Кгелкгодишъского… а Кгелкгодишъки'' (22 сьнежня 1535 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 112—113.</ref>; ''w Gielgodziszkach… słuzeb liudzi wilienskich w Gielgodziszkach'' (23 красавіка 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 72—73.</ref>; ''Родъ Кгелкгудовъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 735].</ref>; ''земяном повету ковенского… з роду Кгелкгудов с Кульвы Андрею Богдановичу, Амъброжею а Мисю Нарбутовичом, Мисю Стасевичу, Станиславу Мартиновичу, Лаврину Андрушковичу, Томашу а Миколаю Андрушковичомъ, Яну Петровичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 416.</ref>; ''земяном господарскимъ земъли Жомоитское… пану Станиславу Томашевичу Кгелкгуду'' (31 студзеня 1592 году)<ref>Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 101.</ref>; ''Piotr Giełgud'' (23 верасьня 1606 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 164.</ref>; ''пани Кристыну Кгелкгудовну'' (26 лістапада 1653 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 15. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QA4LAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83&f=false С. 52].</ref>; ''Andrzej Giełgud'' (10 траўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 274.</ref>; ''Andrzey Giełłgud'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 298, 321.</ref>; ''Kazimierz Gielgud'' (22 сьнежня 1665 году, 27 сакавіка 1676 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=e9QDAAAAYAAJ&q=Gielgud#v=snippet&q=Gielgud&f=false С. 24, 252].</ref>; ''pan Gielgut'' (30 красавіка 1666 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 254.</ref>; ''Giełgut'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.</ref>; ''Andrzey Kazimierz Giełgud'' (25 чэрвеня 1672 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|3к}} С. 228.</ref>; ''Andrzej Giełgud'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 247.</ref>; ''Andrzej Giełoguda'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gie%C5%82oguda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szymon Giewgut'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Giewgut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Korwie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józefata Giełgudź'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gie%C5%82gud%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Julian Giałgut'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gia%C5%82gut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mejszagoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni, Eleonora Giełgud'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gie%C5%82gud%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Horodec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Gełgut'' (1880 год)<ref>Małgorzata K. Frąckiewicz, [https://name.lomza.pl/2023/04/11/malgorzata-k-frackiewicz-nazwiska-litewskie-w-onomastykonie-lomzynskim-nasze-korzenie-cz-1/ Nazwiska litewskie w onomastykonie łomżyńskim]. Nasze korzenie, cz. 1.</ref>. == Носьбіты == * Гелігуд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Станіслаў Гелігудавіч — пянянскі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Мікалай Гелігудавіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар і Марцін Тамашавічы Гелгуды — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 105, 127].</ref> * Ян Станіслававіч Гельгуд — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%B0&f=false С. 118].</ref> * Ганна, Дарота, Катрына, [[Рэйнь|Рэйна]], Пётар, Станіслаў і Марцін Тамашавічы Гелгудовічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1590 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 86.</ref> [[Гелгуды]] гербу [[Дзялоша]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род. Гельгуд (Gielgud) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксаваліся прозьвішчы Гелгода, Гелгота і Гелгот у [[Летувізацыя|летувізаваных формах]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 648.</ref>. У XVI ст. існавала ўрочышча Гельгудаўшчына (''Гельгудовщизна'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0&f=false С. 70].</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнткі Гелгоды ў Жамойцкім старостве і Гелгуды ў [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 189.</ref>. У былым Жамойцкім старостве на рацэ [[Нёман]]е існуе вёска [[Гелгудышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Гайла (імя)|Гайла]] * [[Гуда (імя)|Гуда]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гайл}} {{Імёны з асновай гуд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jfzlvumolnee2z3uoi91ucyhqf3egqa Бірута (імя) 0 265713 2674583 2603058 2026-06-17T21:34:42Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674583 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бірута |лацінка = Biruta |арыгінал = Bierotte |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бера|Biro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -т- (-t-)}} |варыянт = Бірот, Бірут, Бярута, Бэрот, Берут, Біруць, Бяродзь, Пірут, Пірута, Перут, Пэрут |вытворныя = [[Барут (імя)|Барут]] |зьвязаныя = }} '''Бірута''' (''Бірут'', ''Біруць'', ''Пірута'', ''Пірут''), '''Бірот''', '''Бярута''' (''Берут'', ''Перут'', ''Пэрут'') — жаночае і мужчынскае імёны, а таксама вытворнае ад іх прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Біротэ або Берот (Bierotte, Berotus<ref>Acta Henrici VII. P. 1. — Florentiae, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aoNDAAAAYAAJ&q=berotus#v=snippet&q=berotus&f=false P. 165].</ref><ref>Archives historiques du département de la Gironde. T. 1. — Paris, 1859. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1v6tJm7Li3AC&q=Berotus#v=snippet&q=Berotus&f=false P. 356].</ref>, Berote<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=berot+berote&pg=PA162&printsec=frontcover P. 162].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA101&dq=Bier+otte+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLvP33lrKEAxU4gf0HHSdYAvkQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bier%20otte%20namenkunde&f=false S. 101].</ref>. Іменная аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Апроч таго, адзначалася германскае імя [[Барут (імя)|Baruthus]] ([[Бар (імя)|Bar]]-uth)<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Baruthus#v=snippet&q=Baruthus&f=false S. 25].</ref>. Паходжаньне імя Бірута ад асновы бер- (бір-), пашыранай германскім суфіксам -ут-, сьцьвярджае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19—20.</ref>. Паводле францускага лінгвіста-[[Германістыка|германіста]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Бірута можа адпавядаць старажытнаму германскаму імю Beroidis<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. У Польшчы ў 1605 годзе адзначалася прозьвішча Bierut, у 1650 годзе — Birut<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 234—235.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Бірут (Birut) і Бірута (Biruta)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 59.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Пируте а Петрищу дано за себе люди'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 42.</ref>; ''imenem Birutu… pannu Birutu'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 17. — СПб., 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NpMnAQAAIAAJ&q=%40Birutu#v=snippet&q=%40Birutu&f=false С. 494—495]</ref>; ''костела Бетикголского… каплана Бируту… тот алтариста Бирута'' (19 жніўня 1523 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 87—88.</ref>; ''земълю пустовъскую у повете Городеньскомъ на имя Пирутевъщыну Тильвиковщыну'' (13 лістапада 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 350—351.</ref>; ''а [[Нарэйка|Нарка]] дойлида Пирута'' (8 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%9F%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%B0&f=false С. 312].</ref>; ''Piruta Jankowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Piruta#v=snippet&q=Piruta&f=false С. 115].</ref>; ''челед… Заня Бирутовна'' (3 сакавіка 1587 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 281.</ref>; ''две службы людей… в повете Виленском лежачые, Андрея Бирутовича'' (2 сакавіка 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 64].</ref>; ''з едной жоны Бириты'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 63.</ref>; ''Hrehory Biruta… Biruta Prokop… Gabryel Bazyli Biruta'' (26 студзеня 1664 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 5. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GHRgAAAAcAAJ&q=biruta#v=snippet&q=biruta&f=false С. 176].</ref>; ''Biruta'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 281.</ref>; ''Jerzy Birut'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 657.</ref>; ''cappella Biruta'' (1715 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 141.</ref>; ''Dorota Apolonia Perutowicz'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Perutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyna Birotowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Birotowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joannum Berotowicz'' (22 лістапада 1810 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/b/ B], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Józefa Biruta'' (1871 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Biruta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołma (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Сьпірут (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''Katarzyna Spirutowicz'' (1753 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Spirutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> }}. == Носьбіты == * [[Бірута]] ({{†}} 1382) — жонка [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Кейстут]]а * Сімон Бірутавіч — [[Коўна|ковенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1524 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 318.</ref> * Антон, Самуіл і Іван Ясафатавічы Перутовічы (''Перутовичи'') — шляхцічы з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 243.</ref> * Вінцэнт Бірутовіч — пробашч Сольскага касьцёла на 1897 году<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 155].</ref> * Франц Бірутовіч — пробашч [[Браслаў]]скага касьцёла на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 159].</ref> * [[Баляслаў Берут]] (1892—1956) — партыйны і дзяржаўны дзяяч [[Польская Народная Рэспубліка|Польскай Народнай Рэспублікі]] Бяруты — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref>. Біруці (Biruć) — прыгонныя зь вёскі [[Петрышкі|Петрышкаў]] (каля [[Лынтупы|Лынтупаў]]), якія ўпамінаюцца ў [[XIX]] стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref>. Берутовічы (Bierutowicz) гербу [[Шранява (герб)|Шранява]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з ваколіцаў [[Шаўлі|Шаўляў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 93.</ref>. Берадзевічы (Bierodziewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 41.</ref>. У 1524 годзе ўпаміналася пустаўшчына Піруцеўшчына-Цільвікоўшчына ў [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскім павеце]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 291.</ref>. На 1903 год існавала сяліба Беруці ў Новааляксандраўскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 182.</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Германскія імёны з суфіксам т}} {{Імёны з асновай бер}} [[Катэгорыя:Жаночыя імёны]] [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] nysahkjowonl107qo20qhxrnledl7ue Таўцігін 0 265751 2674595 2674199 2026-06-17T22:23:22Z ~2026-35485-41 98365 2674595 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Таўціґін |лацінка = Taŭcigin / Taŭcihin |арыгінал = Theudekin |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Тэўда (імя)|Deut]] + [[Гін|Genno]] <br> Deut + [[суфікс]] -кен (-ken) |варыянт = Таўткін, Талцігін, Таўдзікін, Таўдкін, Таўдгін, Таўгін, Тоўткінь, Таўген, Толкін |вытворныя = [[Даўгін]] |зьвязаныя = }} '''Таўцігін''' (''Таўткін'', ''Талцігін''), '''Таўдзікін''' (''Таўдкін'', ''Таўдгін'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Та́ўгін''' (''Тоўткінь'', ''Таўген''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Тэўдэкін, Дэўтген або Дэўтыкін (Theudekin<ref>Jungfer J. Magerit — Madrid // Revue hispanique. T. 18, Nr. 53, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dvQ7AAAAIAAJ&q=Theudekin#v=snippet&q=Theudekin&f=false S. 22].</ref>, Deutgen<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 81.</ref>, Duethekin) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Duethekin#v=snippet&q=Duethekin&f=false S. 355, 1413].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід|Таўдвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=k%C3%AEn+Erdiken+#v=snippet&q=k%C3%AEn%20Erdiken&f=false S. 356].</ref>. Такім парадкам, імя Таўцігін азначае «зачатак роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Таўгень (Tawgień), Таўкін (Tawkin, Taukin), Таўкіновіч (Tawkinowicz) і Тоўгін (Towgin)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 328, 331.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Tawtegynnen dorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Tawtegynnen#v=snippet&q=Tawtegynnen&f=false S. 694].</ref>; ''Wolochko Tawtiginonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''мещане [[Берасьце|берестейскии]]: <…> Мишко Товдикинович'' (26 чэрвеня 1466 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 63.</ref>; ''бояринъ Ковенского повету, Петръ а Ян Товдикгиновичы'' (30 сакавіка 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>; ''на мещан берестеиских, на Сенка а на Яцка, а на Богданка Мишковичов Товтикгиновича'' (23 студзеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 107.</ref>; ''боярин слонимскии Сенько Толтикгиновичъ'' (1 лютага 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 356.</ref>; ''бояре ковенскии Юшко а Ян, а Петръ, а Якубъ Товтькгиновичи'' (11 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 264.</ref>; ''Jacobus Tavdgynovycz, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynovyczy fratres… nos Jacobus, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynoviczy'' (30 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 609—610.</ref><ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 60.</ref>; ''Jacobus Tau(d)ginowicz, Jusko, Michael et Martinus Tawdginowiczy'' (20 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644.</ref>; ''што в закупе была в Товъкгина'' (5 чэрвеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 161.</ref>; ''Marcin Biedmin Taudginowicz'' (11 сакавіка 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 103.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Nežinomi Lietuvos Metrikos dvikamieniai asmenvardžiai su pirmaisiais apeliatyviniais dėmenimis // Baltistica. T. 53, Nr. 2 (2018). P. 315.</ref>; ''generosis et nobilibus viris… Andrea Thautgynowicz'' (30 красавіка 1521 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 210.</ref>; ''Андреи Товтъгинович самъ. Миколаи Товткиновичъ сам''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Якубъ Товтигинович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Юревая Товкгиновича… Петръ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Олехно Товкгиновичъ… Петко Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Мартинъ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Товткин Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Анъдреи Товъкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref> (1528 год); ''на боярыню Троцкого повета Анъдреевую Товтъкгиновича Альжбету… небожчыка Анъдрея Товткгиновича'' (28 ліпеня 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 197.</ref>; ''боярина господаръского Яна Андреевича Товткгиновича… того Яна Товтыкгиновича'' (25 кастрычніка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 122.</ref>; ''Ławryn Towgidynowicz z synmi, z bratem Grzegorzem… Hrehory Towdyginowicz'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 256.</ref>; ''боярину слонимскому Сен’ку Толтикгиновичу'' (20 ліпеня 1556 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 217.</ref>; ''Павелъ Товткгиновичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 737.</ref> (1567 год); ''его пни Галена Яновна Товкгиновна… пну Яну Андревичу Товкгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 153, 157].</ref>, ''пну Якубу Миколаевичу Товткгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 169.</ref> (5 лютага 1596 году); ''Я Крыштофъ Миколаевич Товкгин, земенин гдрьски повету Вилкомиръского'' (6 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 163.</ref>; ''пна Себестияна а пна Станислава Миколаевичов Товткгинов'' (7 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 171.</ref>; ''пна Жыкгимонта Томашевича Товткгина, пна Езофа Томашевича Товткгина'' (5 ліпеня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 392.</ref>; ''Michał Tołkin'' (1712 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=To%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Taukin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Taukin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Towgin'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bonawenturum Tawgenowicz… Tawgenowiczowa'' (26 студзеня 1809 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/t/ T], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Ignacy Tawgien''{{Заўвага|Праіндэксаваны як ''Tawgień''}} (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Tawgie%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Tałkin'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ta%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Towkin'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towkin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Tawdgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawdgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marcyanna Tawgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1838 год); ''Marianna Tougin'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tougin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Towtgin'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Towtgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Валочка Таўцігінавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] * Пётар і Ян Таўдзігінавічы — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе * Сенька Таўцігінавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе * Юшка, Ян, Пётар і Якуб Таўцігінавічы — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1501 і 1556 гадох * Андрэй Таўгінавіч — харунжы [[Упіцкі павет|ўпіцкі]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref> * Таўдкін Марцінавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi06PLM39WCAxVcgv0HHc7HB2YQ6AF6BAgIEAI P. 204].</ref> * Андрэй Таўцігінавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1541 годзе; меў жонку Альжбету і сына Яна * Стэфан Юр’евіч Тоўткінь — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1600 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E&f=false С. 209].</ref> * Станіслаў Мікалаевіч Таўтгін Скрамлеўскі і Матэвуш Янавіч Таўтгін Чаховіч — [[Упіцкі павет|упіцкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1611 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 308.</ref> * Лявон Таўкін (1886—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|які пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%BA%D1%96%D0%BD_%D0%9B%D1%8F%D0%B2%D0%BE%D0%BD_%D0%A6%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Таўкін Лявон Цімафеевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Пётар Таўгін (1892—1937) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1892) Таўгін Пётр Васільевіч (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Таўгіны гербаў [[Дрыя]], [[Ляліва]] і [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 206, 825.</ref>. Прыдомкам Таўгін карыстаўся літоўскі шляхецкі род [[Бэрнатовічы|Бэрнатовічаў]] гербу [[Ляліва]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Towgin#v=snippet&q=Towgin&f=false S. 123].</ref>. Чаховічы-Тоўгіны — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У XVI ст. існавала «поле і ваколіца» Таўгінавічы (''Товгиновичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 310].</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Таўзгіняны]]. Назву [[Таўкіні]] маюць вёскі на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Лідчыне. == Глядзіце таксама == * [[Тэўда (імя)|Тэўта]] * [[Гін]]а == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай тэўд}} {{Імёны з асновай гін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 44owa4byj96nbyo4zyhvbsti0j28w12 Вілянт 0 266455 2674532 2664675 2026-06-17T14:30:03Z -2026-35238-l8 98364 2674532 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Вілянт |лацінка = Vilant |арыгінал = Willand |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віла|Willo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -нд- (-nd-)}} |варыянт = Вілянд, Вілент, Вілента |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Вілянт''' (''Вілент'', ''Вілента''), '''Вілянд''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вілянд, Вілянт або Вілінд (Willand, Wilant, Wilind) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilant+Willand#v=snippet&q=Wilant%20Willand&f=false S. 1593].</ref>. Іменная аснова [[Віла|-віл-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wilant (Wiland)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 287.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Wiland<ref>Wenzel W. Personennamen des Amtes Schlieben // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 50.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gregorius Willantus [[Ліцьвіны|lithuanus]]'' (1563 год)<ref>Tomkowicz S. Metrica nec non liber nationis Polonicae Universitatis Lipsiensis ab anno 1409 — usque ad 1600. — Kraków, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eko8g89Xd20C&q=Willantus#v=snippet&q=Willantus&f=false S. 24].</ref>; ''за писанъемь листу пана Григоріа Миколаевича Вилiанта вріадника Кнiажицского'' (1 лютага 1578 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 32. — Витебск, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CpVOAQAAMAAJ&q=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B0+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B0%20%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 39].</ref>; ''Bartolomaeus Villentus, Casparus Villentus, fratres, filij pastoris Lithuanicae Ecclesiae, gratis in honorem patris recepti sunt'' (1578 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Villentus#v=snippet&q=Villentus&f=false S. 65].</ref>; ''пан Кгригор Вилянт у закупе [[Баркулабаў|Баркулабов]] держал'' ([[Баркулабаўскі летапіс]])<ref>Помнікі старажытнай беларускай пісьменнасці. — {{Менск (Мінск)}}, 1975. С. 122.</ref>; ''Stephanus Wilant'' (1752 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 20.</ref>; ''Leon Wilant'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 112.</ref>; ''Anna Wilenta'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wilenta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; '' Szymon, Anna Wilent'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wilent&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Вільгельм]] Вілянд (Wilhelm Willand) — [[кракаў]]скі [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1437 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 74.</ref> * Рыгор Вілянт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў [[Баркулабаўскі летапіс|Баркулабаўскім летапісе]] пад 1589 годам * Лявон Вілянт — шляхціч [[Аршанскі павет|Аршанскага павету]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе Вілянды (Wiland) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 848.</ref>. Вілянты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Віляндовіч (Wilendowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -анд}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] miaas40sxvmcb617p3274rh2ivj5vhc Сыр (імя) 0 267775 2674531 2672158 2026-06-17T14:25:56Z -2026-35238-l8 98364 2674531 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сыр |лацінка = Syr |арыгінал = Sirio |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Сыры, Сыса, Сур, Зыра, Шур |вытворныя = |зьвязаныя = [[Сірэйка]], [[Сырбут]], [[Сырвід]], [[Сурвіла]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сургонт]], [[Сурман]], [[Шырмер]], [[Сурмін]], [[Сысымунд|Сысымант / Сірмонт]], [[Сір’ят]] }} '''Сыр''' (''Сыры'', ''Зыра''), '''Сур''', '''Сыса''' (''Зыс'', ''Зыз'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сыры, Сыса, Сура або Сур (Sirio, Siso, Surro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 451.</ref>, Sure<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Sure#v=snippet&q=Sure&f=false S. 134].</ref>, Sur<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1345">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sirio+Siso#v=snippet&q=Sirio%20Siso&f=false S. 1345].</ref>. Іменная аснова сір- (сіс-, сур-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -жыр- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], для іменнай асновы сір- за найбольш адэкватнае прызнае ''sìrti'' 'ахінуць; атачаць', ''apsìrti'' 'акружыць, аблажыць; загарнуць, ахінуць; улучыць', а для іменнай асновы сур- — прускае ''sur-gi'' 'аб; каля; вакол'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам ''si̇̀rti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1932—1968 гадоў<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=sirti&id=24068740000 si̇̀rti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сірэйка|Сірэйка (Сірык)]], [[Сырбут]], [[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Шырвіл)]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сургонт|Сургонт (Сурконт)]], [[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд)]], [[Сіргут|Сіргут (Шыргут, Сургут)]], [[Сурман|Сурман (Шурман)]], [[Шырмер|Шырмер (Жыжмар)]], [[Сысымунд|Сысымант (Сірмонт, Шырмунт, Жырмант)]]. Адзначаліся германскія імёны Sirica, Sirobodus, Surville, Surawine, Sirigardus, Sisigunda (Surrigvn), Siriaud, Sireguti (Sisagut), Surmannus, Sisimir, Sisemund (Sirmont, Sirmund){{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sirobald (Siro-[[Больд|bald]])<ref name="Förstemann-1900-1345"/>, Syriwald (Syri-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Syriwald#v=snippet&q=Syriwald&f=false S. 1347].</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Surman, Sismont (Sismunt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179, 262.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя ''Surawd''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>{{Заўвага|Таксама: ''tempore Sironis'' (1222 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Sironis#v=snippet&q=Sironis&f=false P. 27—28].</ref>}}. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Sirgaude / Surgaude''{{Заўвага|Адзначалася старажатнае германскае імя Сіргаўд (Siriaud, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Siriaud#v=snippet&q=Siriaud&f=false S. 607].</ref>}} (1362 год), ''Surgedde / Sirgite'' (1357 год), ''Surgenne'', ''Sirotte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74">Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 74.</ref>}}, ''Surreyth / Surreide''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Siret (Sired)<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Siret+Sired#v=snippet&q=Siret%20Sired&f=false P. 48].</ref>}} (1414 год), ''Surmynne / Surmanne''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surman<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false S. 762].</ref>}} (1345 і 1388 гады), ''Surwille / Sirwille''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surville<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref>}} (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirgaude#v=snippet&q=Sirgaude&f=false S. 92, 100—101].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жырка (Жырака), Жырша (або Жыраша), Жыравіт, Жыраслаў і Жырата<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Зыза (Zyza)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 375.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanislao Pyethkowycz et fratre ipsius Zyra marschalkoni curie nostre'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''пан Миколам Сиревич'' (6 ліпеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 77.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 5 копъ грошеи'' (26 красавіка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 411.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 20 копъ'' (23 кастрычніка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 416.</ref>; ''Станиславъ Сиревичъ'' (1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 166.</ref>; ''Дорота Сиревая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Счепанъ Сировичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''пана Станислава Сиревича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Ян Сиревич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''Fiedzko Sysa'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=sysa#v=snippet&q=sysa&f=false С. 241, 243].</ref>; ''Кгрегор Миколаевичъ Сиса з Опола'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 342.</ref>; ''Сиса Васко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0&f=false С. 436].</ref>; ''Станиславъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0&f=false С. 886].</ref>, ''Матей Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 909.</ref>, ''Войтехъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 923.</ref>, ''Грицъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1023].</ref>, ''панъ Станиславъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1260.</ref>, ''пана Станислава Миколаевича Сиревича… пань Янь Миколаевичъ Сиревича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Мацко Сысовичъ'' (27 верасьня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 636, 644.</ref>; ''земенина господарского повету Троцкого пана Якуба Андреевича Сыровича… небощыка Войтеха Щепановича Сыра… Войтеху Сыру, деду его пана Якуба Сыровича… пана Андрея Сыра паном Якубом Андреевичом Сыревича… небощык Андрей Войтехович Сыр, отец его пана Якуба Сыровича'' (22 кастрычніка 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0+%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0%20%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 245—250].</ref>; ''Omelan y Arist Sysowiczy'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Sysowiczy#v=snippet&q=Sysowiczy&f=false С. 280].</ref>; ''Martinus Syrewicz'' (11 студзеня 1793 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 66.</ref>; ''pater Iosephus Syrewicz'' (11 сьнежня 1820 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 287.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Шурыла, Сырула, Сурыла, Сурэль (адзначалася германскае імя Sirola<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 253.</ref>, *Sisila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Surila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=%22Surila%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipntXiiKOKAxUa97sIHZtqIKIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Surila%22%20repertori&f=false P. 527].</ref>): ''[[Даўгайла|Dowgiał]] Szuriłowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 45.</ref>, ''Marianna Surel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Syrulewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Магдалена Сурылава (''Surilowa'') — уладальніца гаспадаркі ў Гаўцях каля [[Солы|Солаў]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>; * Сурын: ''Глебу Суриновичу 6 копъ с коръчомъ новъгородъскихъ'' (9 лютага 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 27.</ref>; * Сырун: ''Syruniewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864/>; * Сурынт, Сурэнт, Сірынт (адзначалася германскае імя Surant<ref>Schwab L. Die Beinamen im Urkundenbuch der Stadt Strassburg. — Strassburg, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IwkrAAAAYAAJ&q=Surant#v=snippet&q=Surant&f=false S. 22].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sirandus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA503&dq=%22Sirandus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuuMDwh6OKAxVM7bsIHTSBKIAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22Sirandus%22&f=false P. 503].</ref>): ''Andrzej Suryntowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 191.</ref>, ''Bartłomiej Mateusz Sirynt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1100&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Канстантын Сурэнт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Краснае|Краснага]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[hhttps://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сурэнт Канстанцін Іванавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Антон Сурынт (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Ільля (вёска)|Ільлі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Сірута, Сірот, Сырут (адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74"/>, Sirut-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Яцъ, Сирута, [[Аліхвер|Олихверъ]] Быковичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 251].</ref>, Сіратовічы (Sirotowicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 91.</ref>, Сырутовічы (Syrutowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 195.</ref>; * Жырбурт (адзначалася старажытнае германскае імя Sisbert<ref name="Förstemann-1900-1345"/>): ''Листъ короля его милости Жикгимонта потверженье на продажу Жирбуртовича'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dmZOAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false S. 244].</ref>; * Сурвік (адзначалася старажытнае германскае імя Sesvigia<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 205.</ref>): ''Болтромеи Сурвиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>; * Шырвінт: ''Ewa Szyrwint'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szyrwint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сурувойна (адзначалася германскае імя Sorwein<ref>[https://wiki.genealogy.net/Sorwein_(Familienname) Sorwein (Familienname)], GenWiki</ref>): ''тую сеножать [[Мільвід|Мильвиду]] Сурувойновичу, отцу Миланеву'' (26 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 383.</ref>; * Сыргед: Сыльвэстар, Сямён і Лаўрын Сыргеды — сяляне з ваколіцаў [[Уцяна|Уцяны]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 312.</ref>; * Сургель, Сыргель, Сурыгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Sarchilo, Sarkilo<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 164.</ref>): ''Janusz Surgielewicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 136.</ref>, ''Surgel… Surgiel'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 201.</ref>, ''parochum agit rndus dnus Casimirus Syrgielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 41.</ref>, ''p. Surygajłowa'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 277.</ref>; * Сургін (адзначалася германскае імя Sircken<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Sircken#v=snippet&q=%40Sircken&f=false S. 340].</ref>): ''Петръ Суръкгинович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 20, 184.</ref>; * Сіргінт, Сургінт: ''Tomasz Surgint'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1450&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Sirgint'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сырдаг: ''Stanislaus Syrdogowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; * Сырдаўг: ''бояринъ господарьский Станко Сирдовкговичь'' (28 красавіка 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 85, 88]</ref>; * Сурміла: на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Сурміліцы]]; * Сыртаўт, Сырдаўт, Сырталт, Шыртаўт: ''в Жижморъскои волости десяти чоловеков къ своему дворцу на Вельи… Сиртовъта Петровича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>, ''бояринъ троцкии Пац Ширътовътович'' (18 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 372.</ref>, ''Бортъко Сирдовтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Pan Syrtolt'' (1618 год)<ref>Monumenta Reformationis Polonicae et Lithuanicae: Zbiór pomników reformacji kościoła polskiego i litewskiego. Serja 4, z. 2. — Wilno, 1915. S. 46.</ref>, ''Sirtołt. Adamus Sirtołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 580.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sirtaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIRTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de SIRTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> }}. == Носьбіты == * Сьцяпан Сіравіч — [[Сумілішкі|сумілішкаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Войцех Сьцяпанавіч Сыр — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Троцкі павет|Троцкага павету]], меў сына Андрэя і ўнука Якуба * Ціш Сыравіч (Сыровіч) — падданы [[Берасьцейскі павет|берасьцейскага]] [[Зямяне|зямяніна]] Адама Ваўкавіцкага, які ўпамінаецца ў 1646 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 197.</ref> * Франц Сырэвіч (1877—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацяпеў ад уладамаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1877) Сырэвіч Франц Антонавіч (1877)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Суровіч (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Суровіч Аляксей Пятровіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Рыгор Зыс-Зыз (1912—1937) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Сырэвічы (Syrewicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 774.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 422.</ref> Сурэвічы (Surewicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Шурэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Суровіч (Surowicz), Сырэвіч (Syrewicz) і Сыровіч (Syrowic) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сір}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 6i8qdv8brbfdvygcfvpijgibtfavw16 Гінібут 0 269802 2674550 2667898 2026-06-17T19:18:32Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674550 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінібут |лацінка = Ginibut / Hinibut |арыгінал = Genebod |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Geno]] + [[Бода|Bodo]] <br> Geno + [[Бота|Boto]] |варыянт = Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут, Гімбат |вытворныя = |зьвязаныя = [[Будгін]] }} '''Гінібут''' (''Гінбут'', ''Кінбут'', ''Гімбут'', ''Гімбат''), '''Генбут''' (''Гембут'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Генебод або Генбод (Genebod, Genobod<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=Genobod&dq=Genobod&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwip_8WjweuBAxVLKewKHXo3AWUQ6AF6BAgHEAI S. 85, 202].</ref>, Genbaud<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genbaud#v=snippet&q=Genbaud&f=false S. 628].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Genebuth / Genebote / Gynneboth'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Genebuth#v=snippet&q=Genebuth&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Genebote#v=snippet&q=Genebote&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Gimboth<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GIMBOTH&ofb=memelland&modus=&lang=de GIMBOTH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кгинибуту Давидовичу опекати се [[Ганус (імя)|Ганусовымъ]] селомъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Кгинибуту Веркшневичу дядковъщина Еитивиловъщина''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>, ''Петъку Кинбутовичу чоловекъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''dominus Gymbuth qui rexit in [[Рудаміна|Rudomina]] [cui]us animam filius eius Bogdan'' (люты 1457 году)<ref name="Rowell-1999-118">Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 118.</ref>; ''Bartholomeus filius domini Gymbuth… cum uxore sua domina Sonyka… matre sua domina Martha alias Marchwa'' (люты 1475 году)<ref name="Rowell-1999-118"/>; ''бояринъ нашъ Бартошъ Кинбутовичъ'' (9 студзеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 103.</ref>; ''Gimbut… Giembuta… Ginbut'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 129.</ref>; ''на боярына нашого Миколая Алексанъдровича Кгинбутовича'' (25 ліпеня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 305.</ref>; ''Якубовая Кинбутовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Бортъко Кинъбутовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref> (1528 год); ''бояромъ [[Крожы|крожскимъ]]: Ивашку и брату его Кгенбуту'' (3 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 270.</ref>; ''Мац Кгинбутович… Якуб Кинбутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 29—30, 198.</ref>; ''писара его Адам Кгинбута даты писанья у [[Койданаў|Койданове]]'' (12 лютага 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|264к}} P. 165.</ref>; ''Адамъ Кгинбутъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A&f=false С. 783].</ref>, ''Шимко ловчи Кгимбутъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A&f=false С. 827].</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Андрею Кгимбутовичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Адамъ Кгимъбут, кгродскии писар'' (19 верасьня 1569 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|264к}} P. 78.</ref>; ''item Sieha Dutko sz Kinbutem'' (13 кастрычніка 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 404.</ref>; ''пана Авкгуштына Яновича Кгинбута… Авкгуштын Кгинбут… Авкгуштын Янович Кгинбут'' (31 студзеня 1592 году)<ref>Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 90—97.</ref>; ''pana Awgusztyna Ginbuta… Авъкгуштын Кгинбут рукою властною подписалъ'' (5 кастрычніка 1595 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 396.</ref>; ''Ginbutt'' (1603—1629 гады)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. pirmosios pusės Kauno miestiečių asmenvardžių kilmė // Acta linguistica Lithuanica. T. 43, 2000. P. 98.</ref>; ''Gymbutowycz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 142.</ref>; ''Helena Urszula Ludwika Gimbut'' (1700 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wierzchowice], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Giembutt'' (21 траўня 1752 году)<ref name="Mosėdžio">[https://mosedispromemoria.mozello.lt/g/ G], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Josephus Giębutt'' (8 лістапада 1789 году)<ref name="Mosėdžio"/>; ''Antoni Gimbutt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 109.</ref>; ''Barbara Giębut'' (1779 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Gi%C4%99but&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Apollinaris Gimbutt'' (26 красавіка 1782 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 197.</ref>; ''Antoni Gimbatt'' (1919—1939 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/litwin/ziemianiei.html Wykaz części majątków na Litwie Kowieńskiej w latach 1919—1939 w opracowaniu Jerzego Żenkiewicza pt. «Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską»]</ref>. == Носьбіты == * Гінібут Давідавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Юшка Кінбутавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 278.</ref> * Антон Гімбут — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Васіль Гімбут (1873—1933) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лагойск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Мікалай Гімбут (1916—1938) — беларус зь [[Бягомель|Бягомлю]], забіты ўладамі СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 178.</ref> Гімбуты (Gimbut) гербу [[Наленч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 272.</ref>. Гінбуты (Ginbut) гербу Наленч — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 139.</ref>. Гімбуты (Gymbut) — літоўскі шляхецкі род з [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 34.</ref>. Гімбут (Gimbutt) і Гімбат (Gimbatt) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1910 год існаваў маёнтак Гімбатаўка ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 94.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гімбуты]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Гімбатаўка]]. == Глядзіце таксама == * [[Гін]]а * [[Бота]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гін}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] k6amj02pq2zu5xm3kyuzbwdbhvm4kc2 2674551 2674550 2026-06-17T19:19:37Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674551 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінібут |лацінка = Ginibut / Hinibut |арыгінал = Genebod |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Geno]] + [[Бода|Bodo]] <br> Geno + [[Бота|Boto]] |варыянт = Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут, Гімбат |вытворныя = |зьвязаныя = [[Будгін]] }} '''Гінібут''' (''Гінбут'', ''Кінбут'', ''Гімбут'', ''Гімбат''), '''Генбут''' (''Гембут'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Генебод або Генбод (Genebod, Genobod<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=Genobod&dq=Genobod&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwip_8WjweuBAxVLKewKHXo3AWUQ6AF6BAgHEAI S. 85, 202].</ref>, Genbaud<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genbaud#v=snippet&q=Genbaud&f=false S. 628].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Genebuth / Genebote / Gynneboth'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Genebuth#v=snippet&q=Genebuth&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Genebote#v=snippet&q=Genebote&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Gimboth<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GIMBOTH&ofb=memelland&modus=&lang=de GIMBOTH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кгинибуту Давидовичу опекати се [[Ганус (імя)|Ганусовымъ]] селомъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Кгинибуту Веркшневичу дядковъщина Еитивиловъщина''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>, ''Петъку Кинбутовичу чоловекъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''dominus Gymbuth qui rexit in [[Рудаміна|Rudomina]] [cui]us animam filius eius Bogdan'' (люты 1457 году)<ref name="Rowell-1999-118">Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 118.</ref>; ''Bartholomeus filius domini Gymbuth… cum uxore sua domina Sonyka… matre sua domina Martha alias Marchwa'' (люты 1475 году)<ref name="Rowell-1999-118"/>; ''бояринъ нашъ Бартошъ Кинбутовичъ'' (9 студзеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 103.</ref>; ''Gimbut… Giembuta… Ginbut'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 129.</ref>; ''на боярына нашого Миколая Алексанъдровича Кгинбутовича'' (25 ліпеня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 305.</ref>; ''Якубовая Кинбутовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Бортъко Кинъбутовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref> (1528 год); ''бояромъ [[Крожы|крожскимъ]]: Ивашку и брату его Кгенбуту'' (3 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 270.</ref>; ''Мац Кгинбутович… Якуб Кинбутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 29—30, 198.</ref>; ''писара его Адам Кгинбута даты писанья у [[Койданаў|Койданове]]'' (12 лютага 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|264к}} P. 165.</ref>; ''Адамъ Кгинбутъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A&f=false С. 783].</ref>, ''Шимко ловчи Кгимбутъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A&f=false С. 827].</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Андрею Кгимбутовичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Адамъ Кгимъбут, кгродскии писар'' (19 верасьня 1569 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|264к}} P. 78.</ref>; ''item Sieha Dutko sz Kinbutem'' (13 кастрычніка 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 404.</ref>; ''пана Авкгуштына Яновича Кгинбута… Авкгуштын Кгинбут… Авкгуштын Янович Кгинбут'' (31 студзеня 1592 году)<ref>Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 90—97.</ref>; ''pana Awgusztyna Ginbuta… Авъкгуштын Кгинбут рукою властною подписалъ'' (5 кастрычніка 1595 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 396.</ref>; ''Ginbutt'' (1603—1629 гады)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. pirmosios pusės Kauno miestiečių asmenvardžių kilmė // Acta linguistica Lithuanica. T. 43, 2000. P. 98.</ref>; ''Gymbutowycz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 142.</ref>; ''Helena Urszula Ludwika Gimbut'' (1700 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wierzchowice], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Giembutt'' (21 траўня 1752 году)<ref name="Mosėdžio">[https://mosedispromemoria.mozello.lt/g/ G], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Josephus Giębutt'' (8 лістапада 1789 году)<ref name="Mosėdžio"/>; ''Antoni Gimbutt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 109.</ref>; ''Barbara Giębut'' (1779 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Gi%C4%99but&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Apollinaris Gimbutt'' (26 красавіка 1782 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 197.</ref>; ''Florian Szymon Gimbutt'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbutt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dzisna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Gimbatt'' (1919—1939 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/litwin/ziemianiei.html Wykaz części majątków na Litwie Kowieńskiej w latach 1919—1939 w opracowaniu Jerzego Żenkiewicza pt. «Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską»]</ref>. == Носьбіты == * Гінібут Давідавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Юшка Кінбутавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 278.</ref> * Антон Гімбут — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Васіль Гімбут (1873—1933) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лагойск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Мікалай Гімбут (1916—1938) — беларус зь [[Бягомель|Бягомлю]], забіты ўладамі СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 178.</ref> Гімбуты (Gimbut) гербу [[Наленч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 272.</ref>. Гінбуты (Ginbut) гербу Наленч — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 139.</ref>. Гімбуты (Gymbut) — літоўскі шляхецкі род з [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 34.</ref>. Гімбут (Gimbutt) і Гімбат (Gimbatt) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1910 год існаваў маёнтак Гімбатаўка ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 94.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гімбуты]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Гімбатаўка]]. == Глядзіце таксама == * [[Гін]]а * [[Бота]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гін}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ndhk5a3lrqwvha7cepy9bqnvp9qno9z Кестарт 0 269862 2674556 2672751 2026-06-17T19:43:03Z ~2026-35485-41 98365 2674556 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кестарт |лацінка = Kiestart |арыгінал = Gesterd |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гаст|Geste]] + [[Гардзь|Hardt]] |варыянт = Гестарт, Гестард, Гештарт, Гештэрт, Кестэрт, Кештарт, Кейстарт, Гейштарт |вытворныя = [[Каштарт]] |зьвязаныя = Hartigast }} '''Кестарт''' (''Кестэрт'', ''Кештарт'', ''Кейстарт''), '''Гестарт''' (''Гестард'', ''Гештарт'', ''Гештэрт'', ''Гейштарт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гастард, Гастарт, Гестэрд, Гістард або Кастэрт (Gastard, Gastart, Gesterd<ref name="Meineke-2016-154">Meineke B. Ortsnamen des Kreises Minden-Lübbecke. — Bielefeld, 2016. S. 154.</ref>, Gesthard<ref name="Meineke-2016-154"/>, Gisteard<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Gastart%2C+Gisteard#v=snippet&q=Gastart%2C%20Gisteard&f=false P. 296].</ref>, Kastert<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA279&dq=Kastert+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiWzPyKqb6CAxUY2AIHHUYJCzMQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Kastert%20namenkunde&f=false S. 279].</ref>) і Гартыгаст (Hartigast) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gastart+Gld+#v=snippet&q=Gastart%20Gld&f=false S. 605, 754].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гаст|-гаст- (-каст-, -гест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гасьціла]], [[Гестар]], [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]]; германскія імёны Gastila, Gaster, Gastald) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага gasts 'госьць, вандроўнік'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], іменная аснова [[Геза (імя)|-гез- (-гіз-, -кез-)]] (імёны ліцьвінаў [[Геска]], [[Гізель]], [[Гезімунд (імя)|Гесмонт]]; германскія імёны Geske, Giesel, Gismondus) паходзіць ад гоцкага gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Труда|-друд- (-трут-, -трот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гаўдрут]], [[Гендрута]], [[Кондрут]]; германскія імёны Gautrude, Genedrudis, Cundrud) — ад гоцкага і германскага þruþs 'мажнасьць, веліч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Адзначаліся старажытныя германскія імёны Гіструда (Gistrudis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gistrudis#v=snippet&q=Gistrudis&f=false S. 422, 645].</ref>) і Трудгіс (Thrudgis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Thrudgis#v=snippet&q=Thrudgis&f=false S. 425, 643].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''сумежниковъ своихъ людей господарьскихъ… Пашка Кестортовичъ'' (14 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 389].</ref>; ''Kiesztort Maiewicz… Kiesztort Januszkowicz'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 112—113.</ref>; ''передъ нами Себестіяномъ Себестіяновичомъ Кестортомъ — тивуномъ его королевской милости Ойракгольскимъ — судьею… паней Барбаре Станиславовне Товтковне Миколаевой Кгесторта… Кесторта'' (3 кастрычніка 1595 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 533.</ref>; ''передъ нами Себестіаномъ Себестіановичемъ Кейстортомъ — тивуномъ его королевское милости Ойракгольскимъ — судьею'' (6 чэрвеня 1597 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 297].</ref>; ''передъ нами Себестыяномъ Себестыяновичомъ Кестортомъ — тивуномъ его королевской милости Ойракгольскимъ, судьею'' (4 кастрычніка 1604 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 8].</ref>; ''пани Галшка Кгестортовна мела справу зъ еи милости пани Совестыяновою Кестортовою, судиною земскою жомоитскою'' (6 жніўня 1614 году)<ref>Raganu teismai Lietuvoje. — Vilnius, 1987. P. 149.</ref>; ''Mikołaj Gieysztort''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 49.</ref>, ''Eliasz Giesztort''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 67.</ref>, ''P. Jan i p. Samuel Piotrowiczowie Kęstortowie''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 74.</ref>, ''Jan Kestort''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 91.</ref>, ''Mikołaj Kęstort''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 102.</ref> (1621 год); ''Kiesztort'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.</ref>; ''od JM p. Jana Kiesztorta, starosty taurogińskiego'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 392.</ref>; ''Jerzy Giesztertowicz'' (1737 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giesztertowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Paweł Giestartt'' (1753 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Giestartt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barbara Giesztartt'' (1795 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Giesztartt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kołtyniany k. Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Giestord'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giestord%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wiszniew], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Раман Кестартавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&dq=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi97ePvodWCAxV1xAIHHQaqKGwQ6AF6BAgHEAI P. 371].</ref> * Барбара Сэбастыянаўна Кестэртовіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 180].</ref> * Сэбастыян, Міхайла, Мікалай і Пётар Сэбастыянавічы Кестарты — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 2, 9, 43.</ref> * Мікалай Гейштарт — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе * Эльяш Гештарт — [[Жамойцкае староства|жамойцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе * Ян і Самуэль Кенстарты — [[Відукля|відуклеўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1621 годзе * Ян Кестарт — [[Куркляны|курклянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе * Мікалай Кенстарт — [[Цельшы|цельшаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе == Глядзіце таксама == * [[Гаст]] * [[Гардзь|Гарт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гаст}} {{Імёны з асновай гард}} {{Імёны з асновай друд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 5v5txeyj20gm8kpzz439tgzgkltlwuu Імёны ліцьвінаў 0 270556 2674557 2674513 2026-06-17T19:43:50Z ~2026-35485-41 98365 /* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */ 2674557 wikitext text/x-wiki '''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]]. == Германскія імёны == === Паходжаньне === [[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]] Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]]. [[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]] На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>. Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}. Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>. Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>. У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}. Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>: * Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад «вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>) * Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}} * Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}} * Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}} Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>. === Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі === {{Аўтанумарацыя табліцы | {{ {| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;" |- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center" ! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}} |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}} | — | ''Abo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}} | — | ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абель]]''' | — | ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]''' | | ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}} | | ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абрат]]''' | | ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]''' | — | ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]''' | — | ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]''' | — | ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якш|Якш (Агша)]]''' | — | ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якбут]]''' | | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]''' | | ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]''' | | ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]''' | | ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]''' | | ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]''' | | ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягуці|Ягуці (Ягут, Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]''' | | ''Águti'' (''Agut'', ''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]''' | | ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]] | | ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]''' | | ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]''' | | ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт)]]''' | | ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]''' | — | ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]''' | — | ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]''' | — | ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]''' | — | ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]''' | | ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]''' | | ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвін]]''' | | ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвіс]]''' | | ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]''' | | ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]''' | | ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]''' | | ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]''' | | ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альмін]]''' | | ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яльмуд]]''' | | ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]''' | | ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]''' | — | ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]''' | — | ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]''' | — | ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аўтаўт]]''' | | ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]''' | | ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]''' | — | ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]''' | — | ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]''' | — | ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгіш]]''' | — | ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]] | [[Мінялк]] | Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann | Minno + Helgi (Alko) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]''' | | ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]''' | — | ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]''' | — | ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]''' | — | ''Arila'' <br> Aro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]''' | — | ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]''' | — | ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]''' | | ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]''' | | ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]''' | | ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]''' | | ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]''' | | ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]''' | | ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]''' | | ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армонт, Арамонт, Ярмонт)]]''' | | ''Armund'' (''Armunt'', ''Arimondus'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]''' | | ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]''' | — | ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]''' | | ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]''' | | ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Арбш]]''' | — | ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярг]]''' | — | ''Argo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]''' | — | ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]''' | — | ''Asco'' (''Asc'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкела)]]''' | — | ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]''' | | ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]''' | | ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]''' | | ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]''' | | ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]''' | | ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]''' | — | ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азела|Азела (Ясіла, Ясель, Эзель)]]''' | — | ''Aselo'' (''Esilo'') <br> Asi + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]''' | — | ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]''' | | ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясвад]]''' | | ''Asuad'' <br> Asi + Wado | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясоўд|Ясоўд (Асвальд)]]''' | | ''Asold'' (''Asuald'', ''Oswald'') <br> Asi + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]''' | | ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]] | | Asi + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвільт]]''' | | ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азгайла]]''' | | ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]''' | | ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгірд]]''' | | ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгін|Эзгін (Азгін, Ашкін, Ажгін)]]''' | | ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]''' | | ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]''' | | ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]''' | | ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]''' | | ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]''' | — | ''Ast'' (''Osta'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]''' | — | ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]''' | — | ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Яшталт, Яштаўт)]]''' | | ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo | ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]''' | | ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астрат]]''' | | ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]''' | — | ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]''' | — | ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]''' | — | ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]''' | — | ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батаўт]]''' | | ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]''' | | ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo | ''Willibad'' <br> Wilo + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батвін]]''' | | ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino | ''Winibad'' <br> Wino + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]''' | | ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari) | ''Heribad'' <br> Heri + Bado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]''' | — | ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]''' | — | ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]''' | — | ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]''' | — | ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]''' | — | ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болташ]]''' | — | ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальдвін]]''' | | ''Baldwin'' <br> Bald + Wino | ''Winibald'' <br> Wino + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдаг]]''' | | ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago | ''Dacbold'' <br> Dago + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]''' | | ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri | ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]''' | | ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart) | ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]''' | | ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Баўдамір]]''' | | ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]''' | [[Рыбалт]] | ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]] | | Bald + Rim | ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]''' | | ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]''' | | ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бар (імя)|Бар (Бара, Пара)]]''' | — | ''Baro'' (''Paro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]''' | — | ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]''' | — | ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]''' | — | ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]''' | | ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido | ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвік]]''' | | ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]''' | [[Вінбор]] | ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino | ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвойн]]''' | | ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]''' | | ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барконт]]''' | | ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund) | ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Парман]]''' | | ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барда|Барда (Барта)]]''' | — | ''Bardo'' (''Barto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]''' | — | ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]''' | — | ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]''' | | ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut) | ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]''' | — | ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка, Бінека)]]''' | — | ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]''' | — | ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]''' | — | ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінгель]]''' | | ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бенат]]''' | | ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінэрт]]''' | | ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бімунт]]''' | | ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бера|Бера (Біра)]]''' | — | ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]''' | — | ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]''' | — | ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]''' | — | ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]''' | — | ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыбольд]]''' | | ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]''' | | ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald | ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]''' | | ''Berwid'' <br> Bero + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]''' | | ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]''' | | ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]''' | | ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]''' | | ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бермень)]]''' | | ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]''' | | ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ператрут]]''' | | ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]''' | — | ''Bern'' (''Pirn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]''' | — | ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бярнут]]''' | — | ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]''' | — | ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Барнат, Бернят, Парнат)]]''' | | ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt | ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]''' | | ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari) | ''Erbern'' <br> Heri + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]''' | | ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt | ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Пергайла)]]''' | | ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]''' | — | ''Bert'' (''Perht'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртыка]]''' | — | ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]''' | — | ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртун]]''' | — | ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]''' | — | ''Bertsch'' <br> Bert + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]''' | | ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut) | ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біе (імя)|Біе]]''' | — | ''Bie'' (''Biho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]] | | ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]''' | | ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]''' | — | ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біліка|Біліка (Білейка)]]''' | — | ''Biliko'' <br> Bilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білін]]''' | — | ''Bilin'' <br> Bilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]''' | | ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]''' | | ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]''' | | ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Білімін|Білімін (Більмін)]] | | Bilo + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]''' | | ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]''' | — | ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]''' | — | ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]''' | — | ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]''' | — | ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]''' | | ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]''' | | ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бруна]]''' | — | ''Bruno'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Брунейка]]''' | — | ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]''' | — | ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]''' | — | ''Bodo'' (''Budo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзейка|Будзейка (Будзека, Будзіка, Байдзейка)]]''' | — | ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]''' | — | ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]''' | — | ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будыш|Будыш (Бодыш, Будуш)]]''' | — | ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]''' | | ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido | ''Widbod'' <br> Wid + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]''' | | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo | ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]''' | | ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno | ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]] | [[Гедбуд]] | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) | Geda + Bodo (Budo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]''' | | ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari) | ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]''' | | ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih) | ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]''' | — | ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]''' | — | ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]''' | — | ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]''' | — | ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]''' | — | ''Botsch'' <br> Boto + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]''' | [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]] | ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) | ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]''' | [[Відбут]] | ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido | ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]''' | | ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito | ''Witbot'' <br> Wito + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]''' | [[Вільбут]] | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo | ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]''' | | ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino | ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгель]]''' | [[Галбута]] | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгер]]''' | [[Гербут]] | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero | ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]''' | [[Гарбут]] | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) | ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутэрт]]''' | | ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутман]]''' | | ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]''' | [[Мінбут]] | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]''' | [[Нарбут (імя)|Нарбут]] | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам, Бутрэм)]]''' | | ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]''' | | ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick | ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]''' | [[Рымбут]] | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботэй]]''' | [[Эйбут]] | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) | Eicho (Eich) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]''' | — | ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]''' | — | ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бой (імя)|Буй]]''' | — | ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]''' | — | ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]] | | Boio (Búi) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Боер|Боер (Бэер)]]''' | | ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бумонт]]''' | | ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]''' | — | ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]''' | | ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]''' | | ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бранта]]''' | — | ''Branto'' (''Brando'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]''' | — | ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]''' | — | ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]''' | | ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бурэйка]]''' | — | ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]''' | — | ''Burga'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]''' | | ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo) | ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]''' | — | ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]''' | — | ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]''' | — | ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]''' | | ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]''' | | ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]''' | — | ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушка|Бушка (Буска, Босіка, Боська, Бусека, Бусейка, Бошэйка, Бушэйка)]]''' | — | ''Buschke'' (''Buske'', ''Bosico'', ''Buseke'') <br> Boos (Boso) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]''' | — | ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]''' | — | ''Buosin'' <br> Boos + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]''' | | ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]''' | | ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]''' | — | ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]''' | — | ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]''' | — | ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]''' | — | ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдаўт]]''' | | ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]''' | | ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]''' | | ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]''' | | ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валь]]''' | — | ''Wal'' (''Walo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валейка|Валейка (Валека, Валіка)]]''' | — | ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валіла]]''' | — | ''Walilo'' <br> Wal + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валін (імя)|Валін]]''' | — | ''Walin'' <br> Wal + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валант|Валант (Валянт)]]''' | — | ''Waland'' <br> Wal + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валат]]''' | — | ''Wallath'' <br> Wal + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вальгун]]''' | | ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]''' | — | ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]''' | — | ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]''' | — | ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]''' | — | ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Волдат]]''' | [[Ятаўт]] | ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) | ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]''' | | ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari) | ''Erivald'' <br> Heri + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]''' | | ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro) | ''Meruald'' <br> Mero + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]''' | [[Монтаўт]] | ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt) | ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]''' | — | ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варна (імя)|Варна]]''' | — | ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варнела]]''' | — | ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вярнат]]''' | | ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]''' | — | ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]''' | | ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]''' | | ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгір]]''' | | ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгерд]]''' | | ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]''' | | ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]''' | | ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]''' | — | ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]''' | — | ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]''' | — | ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]''' | — | ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]''' | — | ''Vivilo'' <br> Vivo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]''' | — | ''Wigo'' (''Wic'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]''' | — | ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]''' | — | ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікша]]''' | — | ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]''' | [[Гельвіх]] | ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo) | ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]''' | | ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]''' | | ''Wigent'' <br> Wigo + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]''' | | ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund) | ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]''' | | ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari) | ''Ervig'' <br> Heri + Wigo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]''' | [[Мандывік]] | ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікерат]]''' | | ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato) | ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]''' | — | ''Wido'' (''Wid'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Відзіка, Ведзейка, Ведзік)]]''' | — | ''Wideke'' (''Widike'', ''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відыла (імя)|Відул]]''' | — | ''Widulo'' (''Widilo'') <br> Wido + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]''' | — | ''Widin'' <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]''' | — | ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відут|Відут (Відута)]]''' | — | ''Widut'' <br> Wido + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]''' | [[Бутвід]] | ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto) | ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відаўт]]''' | | ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігайла]]''' | [[Гальвід]] | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]''' | [[Гервід]] | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro) | ''Gerwid'' <br> Gero + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]''' | [[Гірдзівід]] | ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo) | ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]''' | [[Гінвід]] | ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) | Ginno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]''' | | ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri | ''Ervid'' <br> Heri + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відарт]]''' | [[Артавід]] | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]''' | | ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзіман]]''' | [[Манівід]] | ''Widiman'' <br> Wido + Mann | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | [[Мінвід]] | Wido + Minno | ''Minuit'' <br> Minno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]''' | [[Мантывід (імя)|Мантывід]] | ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Wido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віт|Віт (Віта)]]''' | — | ''Wito'' (''Witt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]''' | — | ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]''' | — | ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]''' | — | ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]''' | | ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut) | ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітвін]]''' | | ''Witwin'' <br> Wito + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]''' | | ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]''' | | ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari) | ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]''' | | ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]''' | | ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітмонт]]''' | | ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE " align="left" | 1 | '''[[Віцэр]]''' | | ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вела]]''' | — | ''Welo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]''' | — | ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велянт|Велянт (Велянда)]]''' | — | ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]''' | — | ''Welut'' <br> Welo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]''' | | ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велерат]]''' | | ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віла|Віла (Віль)]]''' | — | ''Wilo'' (''Wili'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]''' | — | ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілян]]''' | — | ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]''' | — | ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]''' | — | ''Wilun'' <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілянт]]''' | — | ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]''' | — | ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільбут]]''' | [[Бутвіл]] | ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto) | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]] | | ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]''' | | ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]''' | [[Гердвіл]] | ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) | Gerd + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгет]]''' | [[Гедзівіл]] | ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo) | Geda (Giddo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]''' | [[Гудвіл]] | ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) | ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]''' | | ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]''' | | ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]''' | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]] | ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno | Ginno + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]''' | [[Манвіл]] | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann | Mann + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]''' | [[Монтвіл]] | ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt) | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]''' | [[Ятвіл]] | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi) | ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]''' | — | ''Wilto'' (''Wildo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзека, Вільдзік)]]''' | — | ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]''' | — | ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]''' | [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]] | ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) | ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віна (імя)|Віна]]''' | — | ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]''' | — | ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]''' | — | ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]''' | — | ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]''' | [[Борвін|Борвін (Барвін)]] | ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero | ''Barwin'' <br> Baro + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]''' | | ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud | ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]''' | [[Гервін]] | ''Winger'' <br> Wino + Gero | ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгіль]]''' | | ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгольт]]''' | | ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo | ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]''' | | ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari) | ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінарт]]''' | [[Эртвін]] | ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart) | ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінмот]]''' | | ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda) | ''Motwin'' <br> Mot + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінстаўт]]''' | | ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]''' | — | ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]''' | — | ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]''' | — | ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтаўт]]''' | [[Таўтвін]] | ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut) | ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]''' | | ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri | ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]''' | | ''Wero'' (''Varo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]''' | | ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]''' | | ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірбольт]]''' | | ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]''' | | ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргаўд]]''' | | ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]''' | | ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варгіра]]''' | | ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргірд]]''' | | ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]''' | | ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]''' | | ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund) | ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]''' | | ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]''' | — | ''Werzo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]''' | — | ''Werzel'' <br> Werzo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Вірсімунд]] | | Werzo + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]''' | — | ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]''' | — | ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]''' | — | ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]''' | — | ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісун]]''' | — | ''Wisun'' <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]''' | — | ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]''' | | ''Wisbar'' <br> Wis + Baro | ''Barwis'' <br> Baro + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]''' | | ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo | ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]''' | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido | ''Widuis'' <br> Wido + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]''' | | ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]] | | Wis + Gailo | ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]''' | | ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo | ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]''' | | ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero) | ''Gervisa'' <br> Gero + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]''' | | ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]''' | [[Гінівойша]] | ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]] | | Wis + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісконт]]''' | | ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]''' | | ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado) | ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]''' | | ''Wisman'' <br> Wis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісьміл]] | | Wis + Milo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]''' | | ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]''' | | ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]''' | | ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]''' | — | ''West'' (''Viste'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вістэла]]''' | — | ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]''' | — | ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]''' | | ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]''' | | ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войша]]''' | — | ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]''' | — | ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br> | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайшыла|Вайшыла (Вайшэль, Вэйшэль, Войшэль)]]''' | — | ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшын|Войшын (Войсін)]] | — | ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]] | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]] | | ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайсар]]''' | | ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войсят]]''' | | ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]] | | ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]''' | [[Нарывойша]] | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro | Noro + Voysch |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]] | | Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo) | ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]] | | ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Война]]''' | — | ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]''' | — | ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]''' | — | ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]''' | — | ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]''' | | ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]''' | | ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Воланг]]''' | | ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вольман]]''' | | ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавейка]]''' | — | ''Gauke'' <br> Gawo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]''' | — | ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]''' | — | ''Gawin'' <br> Gawo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўвід]]''' | | ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido | ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]''' | | ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]''' | — | ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]''' | — | ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]''' | — | ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]''' | — | ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]''' | [[Бутгель]] | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]''' | | ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвід]]''' | [[Відзігайла]] | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]''' | | ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвірд]]''' | | ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]''' | [[Вігайла (імя)|Вігайла]] | ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo | ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]''' | | ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin | ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]''' | [[Гудзігал]] | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галінт]]''' | | ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]''' | [[Мангайла]] | ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]''' | [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]] | ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno | ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]''' | [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]] | ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гала (імя)|Гала]]''' | — | ''Halo'' (''Helli'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галека]]''' | — | ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галень|Галень (Гален)]]''' | — | ''Hallen'' <br> Halo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]''' | | ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]''' | | ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гальмонт]]''' | | ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]''' | — | ''Hanus'' (''Johannes'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Гешт, Кест, Гейст)]]''' | — | ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]''' | — | ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]''' | — | ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]''' | — | ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]] | — | Gast (Keast) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]''' | | ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart) | ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гестард, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]''' | | ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut) | ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]''' | | ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari) | ''Herigast'' <br> Heri + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]''' | | ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гешталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]''' | | ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut) | ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]''' | — | ''Gaudo'' (''Gauto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]''' | — | ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]''' | — | ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]''' | — | ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]''' | — | ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтоўт]]''' | | ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt) | ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтвід]]''' | | ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido | ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гоўдвік]]''' | | ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic) | ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]''' | | ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri | ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]''' | | ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]''' | | ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick | ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гаўдрым]] | [[Рымгальд]] | Gaudo + Rim | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]''' | | ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus) | ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]''' | — | ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]''' | — | ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]''' | — | ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]''' | — | ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]] | [[Будзікід (імя)|Будзікід]] | Geda + Bodo (Budo) | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]''' | | ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt) | ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]''' | | ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut) | ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]] | | Geda + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]] | [[Вільгет]] | Geda (Giddo) + Wilo | ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедвін]]''' | | ''Gedovin'' <br> Geda + Wino | ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]''' | | ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]''' | | ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]] | | Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]''' | | ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзіман]]''' | | ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]''' | | ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno | ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]''' | | ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадарых|Гедрык]]''' | | ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадзь|Гадзь (Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]''' | — | ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]''' | — | ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]''' | — | ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]''' | — | ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]''' | [[Волдат]] | ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) | ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]''' | | ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]''' | | ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo | ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]''' | [[Вілят]] | ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгаўд]]''' | | ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo | ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгін]]''' | [[Гінят]] | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]''' | | ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]''' | | ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]''' | | ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]''' | | ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гатман|Гатман (Гадман, Адаман, Атман, Адамэн)]]''' | | ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]''' | | ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атрант]]''' | | ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейман]]''' | | ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]''' | | ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генрых|Генрык]]''' | | ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]''' | | ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]''' | — | ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]''' | — | ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]''' | — | ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]''' | | ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]''' | | ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэман]]''' | | ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]''' | — | ''Heido'' (''Haido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]''' | — | ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвід]]''' | | ''Heidvid'' <br> Heido + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]''' | | ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]''' | | ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]''' | | ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick | ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]''' | — | ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]''' | — | ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]''' | — | ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]''' | | ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert | ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]] | | Geso (Keso) + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гішвід]]''' | | ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido | ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]] | | Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann | ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]''' | | ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt) | ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гес]]''' | — | ''Haso'' (''Hesa'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьмір]]''' | | ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь)]]''' | — | ''Geldo'' (''Gildo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]''' | | ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt) | ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ільць]]''' | — | ''Hilto'' (''Ildia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]''' | — | ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]''' | | ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto) | ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілгут]]''' | | ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta) | ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільтэр]]''' | | ''Hilder'' <br> Hilto + Heri | ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]''' | | ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann | ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіка]]''' | — | ''Hico'' (''Hiko'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гікель]]''' | — | ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]''' | — | ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]''' | — | ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]''' | — | ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]''' | — | ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]''' | — | ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтш|Гінтш (Гінч)]]''' | — | ''Gentsch'' <br> Gento + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]''' | [[Таўцігін]] | ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) | ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]''' | | ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari) | ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінтарт]]''' | | ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]''' | | ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]''' | — | ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]''' | — | ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]''' | — | ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герын|Герын (Гірын)]]''' | — | ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]''' | — | ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]''' | — | ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]''' | — | ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]''' | [[Бутгер]] | ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto) | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервала]]''' | | ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo) | ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геральд|Геральт (Гералт, Гералд, Геральд)]]''' | | ''Gerold'' (''Gerolt'') <br> Gero + Waldo (Walt) | ''Waldger'' <br> Waldo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервід]]''' | [[Відугер]] | ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кірвік]]''' | | ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic) | ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Карвіл, Гервел)]]''' | | ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo | ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]''' | [[Вінгер]] | ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino | ''Winger'' <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервойна]]''' | | ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona) | ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гергард|Гіргарт]]''' | | ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart) | ''Hartger'' <br> Hardt + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]''' | | ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto | ''Hatger'' <br> Hatho + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герод|Герод (Гірод)]]''' | [[Гродгар (імя)|Рутгер]] | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho | ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]''' | | ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]] | | Gero (Kero) + Gunth (Cund) | ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керман (імя)|Керман (Герман)]]''' | | ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann | ''Manger'' <br> Gero + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]''' | [[Мінгер]] | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno | ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]''' | | ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]''' | [[Стангір]] | ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) | ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]] | | Gero (Giro) + Stalto | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]''' | | ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo | ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]''' | — | ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гірык]]''' | — | ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]''' | — | ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]''' | — | ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]''' | — | ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]''' | [[Бутар]] | ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гербэрт]]''' | | ''Herbert'' <br> Heri + Bert | ''Berther'' <br> Bert + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ірвіл]]''' | | ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo | ''Wileri'' <br> Wilo + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]''' | [[Манар]] | ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]''' | | ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]''' | | ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt) | ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ерандзь]]''' | [[Рандар]] | ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd- | ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]''' | — | ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]''' | — | ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]''' | — | ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]''' | — | ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]''' | — | ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]''' | — | ''Kerdut'' <br> Gerd + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]''' | | ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt) | ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]''' | | ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido | ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]] | [[Вільгерд]] | Gerd + Wilo | ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвойна|Гердвойна (Гірдвойна)]] | | ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona) | ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Кірдзімонт)]]''' | [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]] | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) | ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]''' | — | ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]''' | — | ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]]''' | — | ''Hardin'' (''Herden'') <br> Hardt + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Артавід]]''' | [[Відарт]] | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эртвін]]''' | [[Вінарт]] | ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino | ''Winhart'' <br> Wino + Hardt |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]''' | | ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann | ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]''' | — | ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]''' | — | ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]''' | — | ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]''' | — | ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]''' | | ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]''' | | ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіў]]''' | — | ''Givo'' (''Gevo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівейка]]''' | — | ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]''' | — | ''Givin'' <br> Givo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]''' | | ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]''' | | ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]''' | — | ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]''' | — | ''Gilleke'' <br> Gilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]''' | — | ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кілбар]]''' | | ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілбут]]''' | | ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кільман]]''' | | ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]''' | | ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]''' | — | ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]''' | — | ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]''' | — | ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генут|Генут (Генюта)]]''' | — | ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]''' | — | ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]''' | | ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]''' | | ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]''' | | ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінеўт|Гінеўт (Гінэльд)]]''' | | ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt) | ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гімольт]]''' | | ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінвід]] | [[Відзігін]] | Ginno + Wido | ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]] | [[Вількін]] | Ginno + Wilo | ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]''' | | ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino | ''Winneken'' <br> Wino + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]''' | | ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівойша]] | [[Вісігін]] | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch) | ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]''' | [[Ядгін]] | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto) | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]''' | | ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri | ''Herekin'' <br> Heri + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]''' | | ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart) | ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]''' | | ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]''' | | ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]''' | | ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]''' | | ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінет]]''' | | ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]''' | | ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гога|Гога (Гок)]]''' | — | ''Gogo'' (''Goki'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]''' | — | ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]''' | — | ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]''' | — | ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]''' | — | ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родэлін]]''' | — | ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]''' | — | ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]''' | — | ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]''' | | ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut) | ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]''' | | ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]''' | | ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]''' | [[Герод]] | ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero) | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]''' | | ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]''' | | ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]''' | | ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus'' | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]''' | — | ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]''' | — | ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]''' | — | ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]''' | — | ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]''' | — | ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Годаўт)]]''' | | ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut) | ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Годвайн]]''' | | ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona) | ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]''' | [[Вільгод]] | ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo | ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]''' | | ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino | ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігал]]''' | [[Гелігуд]] | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутгер]]''' | | ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]''' | | ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готгін]]''' | | ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]''' | | ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari) | ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]''' | | ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut) | ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Глеб]]''' | | ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]''' | | ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]''' | [[Мангуд]] | ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann | ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]''' | [[Мінгуд]] | ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno) | ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудмунд|Готмант]]''' | | ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Косман]]''' | | ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гошмант]]''' | | ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]''' | — | ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]''' | — | ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]''' | — | ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]''' | — | ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контун]]''' | — | ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]''' | — | ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]''' | | ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut) | ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандбут]]''' | | ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контвід]]''' | | ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido | ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантыгерд]]''' | | ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]''' | | ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari) | ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]''' | | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гумонт]]''' | | ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]''' | | ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato) | ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]''' | [[Рыконт]] | ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрым]]''' | [[Рымконт]] | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрыт]]''' | | ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido | ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундыслаў]]''' | | ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабейка]]''' | — | ''Dabicho'' <br> Dabo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабела|Дабела (Дабіль, Дабель)]]''' | — | ''Dabila'' <br> Dabo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дань|Дань (Дан)]]''' | — | ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]''' | — | ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]''' | — | ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]''' | | ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]''' | | ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнарт]]''' | | ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Данкель]]''' | — | ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]''' | — | ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]''' | — | ''Daugo'' (''Davo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]''' | — | ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]''' | — | ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]''' | | ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]''' | | ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]''' | | ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]''' | | ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давінь]]''' | | ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давойн)]]''' | | ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]''' | | ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]''' | | ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]''' | | ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]''' | | ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]''' | | ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]''' | | ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]] | | Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]''' | | ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]] | | Daugo (Davo) + Luido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]''' | [[Міндоўг (імя)|Міндаў]] | ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) | ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]''' | | ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]''' | | ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] | | Daugo (Davo) + Spranco | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]''' | | ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]''' | — | ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]''' | — | ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]''' | — | ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайль]]''' | — | ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]''' | — | ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакварда]]''' | | ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]''' | | ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]''' | | ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэйна]]''' | — | ''Deina'' (''Dagena'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]''' | | ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]''' | — | ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]''' | — | ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]''' | — | ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]''' | — | ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]] | | ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]''' | | ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]''' | — | ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]''' | — | ''Diericke'' <br> Diehr + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]''' | — | ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]''' | — | ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]''' | — | ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]''' | | ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырольдзь]]''' | | ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]''' | | ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]''' | | ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]''' | | ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]''' | | ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырмот]]''' | | ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Дзірсун]] | | Diehr + Suno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дуніла]]''' | — | ''Dunila'' <br> Duno + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дывіла]]''' | — | ''Divilo'' <br> Deiwe + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Іва]]''' | — | ''Ivo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ібут]]''' | | ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Івар]]''' | | ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ідзель]]''' | — | ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інга|Інка]]''' | — | ''Ingo'' (''Incho'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгіль]]''' | — | ''Ingilo'' <br> Ingo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]''' | | ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ігар]]''' | | ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]''' | | ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйса]]''' | — | ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]''' | | ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісавін]]''' | | ''Isovin'' <br> Iso + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісад]]''' | | ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]''' | | ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]''' | | ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]''' | | ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]''' | | ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кагель]]''' | — | ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]''' | — | ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]''' | — | ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]''' | — | ''Cazilo'' <br> Cazo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]''' | | ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]''' | — | ''Caro'' (''Kárr'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]''' | — | ''Kareke'' <br> Caro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]''' | — | ''Karila'' <br> Caro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]''' | | ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]''' | | ''Caruin'' <br> Caro + Wino | ''Vinicar'' <br> Wino + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]''' | | ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]''' | | ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]''' | | ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann | ''Manakari'' <br> Mann + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кармін (імя)|Кармін]]''' | | ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]''' | | ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыят (імя)|Карыят]]''' | | ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi) | ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]''' | — | ''Carolus'' (''Carellus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінда]]''' | — | ''Kindo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]''' | — | ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцібут]] | | Kindo + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцівіл]] | | Kindo + Wilo | ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кіндэр]]''' | | ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]''' | — | ''Klaus'' (''Nikolaus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кляўзгайла]] | | Klaus + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кома (імя)|Кома]]''' | — | ''Como'' (''Gumo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]''' | — | ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]''' | | ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]''' | — | ''Cono'' (''Cuno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]''' | — | ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]''' | — | ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]''' | — | ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конвід]] | | Cono + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]''' | | ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]''' | | ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конгенд]] | | Cono + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конгер]]''' | | ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]''' | | ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]''' | | ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конер]]''' | | ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]''' | | ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]''' | | ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кондрут]]''' | | ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]''' | — | ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k- |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]''' | | ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леварт|Леварт (Левард)]]''' | | ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]''' | | ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Легарт]]''' | | ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лідэла]]''' | — | ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Летаўт]]''' | | ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ліба]]''' | — | ''Libo'' <br> ''Lubo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэка|Лібэка (Лібіка, Лібік)]]''' | — | ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібель]]''' | — | ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібельт]]''' | | ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэр]]''' | | ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]''' | — | ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]''' | — | ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзін]]''' | — | ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]''' | — | ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодыка, Лодзік, Лоцейка)]]''' | — | ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лобарт]]''' | | ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодальд]]''' | | ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]''' | | ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]''' | | ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]''' | | ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Люб|Люб (Люба)]]''' | — | ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]''' | — | ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любель (імя)|Любель]]''' | — | ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любень|Любень]]''' | — | ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любш]]''' | — | ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]''' | | ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari) | ''Erliub'' <br> Heri + Lubo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]''' | | ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto) | ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лют|Лют (Люд)]]''' | — | ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]''' | — | ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людан]]''' | — | ''Liudan'' <br> Liudo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]''' | — | ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]''' | | ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino | ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Літавор, Літавар, Лювер)]]''' | | ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютгарда|Людгарда]]''' | | ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]''' | | ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari) | ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людкен]]''' | | ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людміна]]''' | | ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт)]]''' | | ''Liumunt'' (''Liutmund'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]''' | — | ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]''' | — | ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]''' | | ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]''' | | ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Лянгмін]] | | Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]''' | — | ''Lando'' (''Lanto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянтэла]]''' | — | ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]''' | — | ''Landina'' <br> Lando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]''' | | ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert | ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мага]]''' | — | ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магейка]]''' | — | ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]''' | — | ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]''' | — | ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магін|Магін (Мегін)]]''' | — | ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магун]]''' | — | ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]''' | | ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магер]]''' | | ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Максьвіта]]''' | | ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]''' | — | ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]''' | — | ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]''' | — | ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]''' | — | ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазен]]''' | — | ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]''' | — | ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мезгель, Мазгел)]]''' | | ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]] | | Mazo + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мала]]''' | — | ''Malo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]''' | — | ''Malicho'' <br> Malo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]''' | | ''Malwida'' <br> Malo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малгуд]]''' | | ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мамейка]]''' | — | ''Mamecho'' <br> Mamo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]''' | — | ''Mamila'' <br> Mamo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ман|Ман (Мань)]]''' | — | ''Mann'' (''Manno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]''' | — | ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]''' | — | ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]''' | [[Відзіман]] | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido | ''Widiman'' <br> Wido + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]] | [[Віліман]] | Mann + Wilo | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівін]]''' | | ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann | ''Winiman'' <br> Mann + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель, Манкель)]]''' | [[Гайліман]] | ''Manigel'' (''Mangella'', ''Mangel'', ''Mankel'') <br> Mann + Gailo (Gelo) | ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]''' | | ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo) | ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]''' | | ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]''' | [[Гудман]] | ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo) | ''Guotman'' <br> Gudo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манар]]''' | [[Герман (імя)|Герман]] | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) | ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манят|Манят (Манат)]]''' | | ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi) | ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]''' | | ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro | ''Tormann'' <br> Torro + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]''' | — | ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркальд]]''' | | ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo | ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргер]]''' | | ''Margger'' <br> Marcho + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]''' | — | ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]''' | — | ''Martilo'' <br> Marti + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]''' | | ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]''' | — | ''Masto'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьціла|Масьціла (Масталь, Мастэль)]]''' | — | ''Mastilo'' (''Mastal'') <br> Masto + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьцін]]''' | — | ''Mastin'' <br> Masto + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]''' | | ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]] | | Masto + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]''' | — | ''Matto'' (''Mado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]''' | — | ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]''' | — | ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]''' | — | ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матывік]]''' | | ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медвін]]''' | | ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матар]]''' | | ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari) | ''Herimat''<br> Heri + Matto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]''' | | ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]''' | | ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магон]]''' | — | ''Magonus'' (''Maganus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]''' | — | ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]''' | — | ''Meynell'' <br> Meyn + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мейнуш]]''' | — | ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]''' | | ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]''' | | ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]''' | — | ''Milo'' (''Melus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]''' | — | ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]''' | — | ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]''' | | ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]''' | | ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілар]]''' | | ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]''' | | ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]''' | | ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]''' | | ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]] | | Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]''' | | ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]''' | — | ''Minno'' (''Menno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]''' | — | ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]''' | — | ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]] | [[Альгмін]] | Minno + Helgi (Alko) | Helgi (Algo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінбут]]''' | [[Бутмін]] | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto) | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]''' | | ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]''' | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido | Wido + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]''' | [[Гайлімін]] | ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo) | ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгіла]]''' | | ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo | ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгер]]''' | [[Гермін]] | ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгірд]]''' | | ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]''' | | ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]''' | | ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]''' | [[Гудымін]] | ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) | ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінар|Мінар (Мінэр)]]''' | | ''Minar'' (''Miner'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінард|Менарт (Мінард)]]''' | | ''Mennert'' (''Minnert'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]''' | [[Даўмен]] | ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago | ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінконт]]''' | [[Кантмін]] | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth) | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]] | [[Мантымін]] | Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]''' | | ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента, Манта)]]''' | — | ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]''' | — | ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]''' | [[Таўцімін]] | ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut) | Teudo (Taut) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]''' | | ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендрык|Мендрык (Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]''' | | ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]''' | — | ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]''' | — | ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]''' | — | ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]''' | — | ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]''' | — | ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Марбут]]''' | | ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto) | ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]''' | | ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino | ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]''' | | ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo) | ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркунт]]''' | | ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth) | ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]''' | | ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]''' | — | ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]''' | — | ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]''' | — | ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]''' | — | ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мутаўт]]''' | | ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut) | ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]''' | | ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo | ''Willimot'' <br> Wilo + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]''' | | ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari) | ''Herimot'' <br> Heri + Mot |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]''' | — | ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]''' | — | ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]''' | — | ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]''' | — | ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]''' | — | ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]''' | — | ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]''' | [[Валімонт]] | ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut) | ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандывік]]''' | [[Вігмант]] | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) | ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]] | [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] | Mund (Munt) + Wido | ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]''' | [[Вілімонт]] | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo | ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантывін]]''' | | ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino | ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]''' | [[Галімонт]] | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) | ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]''' | [[Гірдзімонт]] | ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]''' | | ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari) | ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтарт]]''' | | ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart) | ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантымін]] | [[Мінімонт]] | Mund (Munt) + Minno | Minno + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]''' | | ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick | ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]] | [[Рымант]] | Mund (Munt) + Rim | ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нейка]]''' | — | ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]''' | | ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]''' | | ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нань]]''' | — | ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наніка]]''' | — | ''Nannicha'' <br> Nanno + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]''' | | ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наць]]''' | — | ''Nath'' (''Nato'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]''' | | ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])''' | — | ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ніціла]]''' | — | ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]''' | | ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]''' | | ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітарт]]''' | | ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart) | ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нетымер]]''' | | ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]''' | — | ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]''' | — | ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацель]]''' | — | ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутаўт]]''' | | ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]''' | | ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]''' | — | ''Noro'' (''Nero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]''' | — | ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]''' | — | ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]''' | — | ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]''' | — | ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбар]]''' | | ''Norber'' <br> Noro + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]''' | | ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]''' | [[Бутнар]] | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]''' | | ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido | ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвіл]]''' | | ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]] | [[Войшнар]] | Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch) | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]''' | | ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]''' | | ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]''' | | ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]''' | — | ''North'' (''Nardo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]''' | | ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]''' | — | ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявойст]]''' | — | ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нявойна]] | | ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]''' | | ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Неўрад]]''' | | ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нястольт]]''' | | ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ота]]''' | — | ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]''' | — | ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Одзін (імя)|Одзін]]''' | — | ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Отаўт]]''' | | ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атгін]]''' | | ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атмут]]''' | | ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адрык]]''' | | ''Odric'' <br> Oto (Odo) + Rick | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Окель]]''' | — | ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пац|Пац (Пач)]]''' | — | ''Pazzo'' (''Patza'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]''' | | ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прош|Прош (Прыш)]]''' | — | ''Brezzo'' (''Prosch'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]] | | Brezzo (Prosch) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]''' | | ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]''' | — | ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]''' | — | ''Rappo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапш]]''' | — | ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рага|Рага (Рэга)]]''' | — | ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]''' | — | ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]''' | — | ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]''' | | ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]''' | | ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]''' | | ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раган]]''' | — | ''Raganus'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]''' | — | ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]''' | | ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]''' | | ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнар]]''' | | ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]''' | | ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]''' | — | ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]''' | — | ''Rado'' (''Rato'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]''' | — | ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]]''' | — | ''Radila'' (''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]''' | — | ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]''' | — | ''Raduni'' <br> Rado + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]''' | — | ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]''' | | ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut) | ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Радвіл)]]''' | | ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo | ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]''' | | ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino | ''Winirad'' <br> Wino + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радыгайла]]''' | | ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo | ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]''' | | ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]] | | Rado + Minno | ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзімонт]]''' | | ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]''' | — | ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рам]]''' | — | ''Ramo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]''' | — | ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]''' | — | ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамша]]''' | — | ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамаўт]]''' | | ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]''' | | ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рань]]''' | — | ''Rano'' (''Rahn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раніла]]''' | — | ''Ranila'' <br> Rano + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ранвід]]''' | | ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido | ''Widerannus'' <br> Wido + Rano |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]''' | — | ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзіла]]''' | — | ''Randilo'' <br> Rando + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзін]]''' | — | ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]''' | [[Ерандзь]] | ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari) | ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]''' | — | ''Rucco'' (''Rocco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]''' | — | ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рукша]]''' | — | ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руга]]''' | — | ''Rugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]''' | — | ''Rugin'' <br> Rugo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рувіль]]''' | — | ''Rowilo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]''' | — | ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка, Руміка)]]''' | — | ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]''' | — | ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румін|Румін (Ромен)]]''' | — | ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромат]]''' | — | ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]''' | — | ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]''' | | ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]''' | | ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]''' | | ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]''' | — | ''Runo'' (''Run'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]''' | — | ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]''' | — | ''Rupke'' <br> Rupo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]''' | — | ''Rost'' (''Rust'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]''' | — | ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Расьціла]]''' | — | ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростан]]''' | — | ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]''' | — | ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]''' | | ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]''' | — | ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]''' | — | ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]''' | [[Болтрык]] | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald | ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]''' | | ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыконт]]''' | [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]] | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) | ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхлік]]''' | | ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рым (імя)|Рым]]''' | — | ''Rim'' (''Rimo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]''' | — | ''Rimicho'' <br> Rim + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымель]]''' | — | ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэмест]]''' | — | ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]''' | — | ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]''' | — | ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымбут]]''' | [[Бутрым]] | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымальд]]''' | | ''Rimald'' <br> Rim + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]] | | Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]] | | ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымгальд]]''' | [[Гаўдрым]] | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo | Gaudo + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымэр, Рымер)]]''' | | ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымард]]''' | | ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымконт]]''' | [[Кантрым]] | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth) | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыман]]''' | | ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]''' | [[Мантрым (імя)|Мантрым]] | ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]] | | Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]''' | — | ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]''' | — | ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынкун]]''' | — | ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]''' | | ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]''' | — | ''Rido'' (''Rito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]''' | — | ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]''' | — | ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытэн]]''' | — | ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытаўт]]''' | | ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt) | ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдмонт]]''' | | ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саба]]''' | — | ''Saba'' (''Sabas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]''' | — | ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]''' | — | ''Sabine'' <br> Saba + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]''' | | ''Sabherus'' <br> Saba + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сава (імя)|Сава]]''' | — | ''Soava'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Шавіла, Савель, Шавела)]]''' | — | ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]''' | | ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]''' | | ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]''' | | ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўконт]]''' | | ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савімонт]] | | Soava + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]''' | | ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савірым]] | | Soava + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]''' | — | ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]''' | — | ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]''' | — | ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]''' | | ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]''' | | ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]''' | — | ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]''' | — | ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салін]]''' | — | ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]''' | | ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]''' | | ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]''' | | ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]''' | | ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Саўман, Саламен)]]''' | | ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жалмонт]]''' | | ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сань]]''' | — | ''Sanno'' (''Senne'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]''' | — | ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]] | | Sano + Gawo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]''' | — | ''Sando'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сандзейка]]''' | — | ''Sandika'' <br> Sando + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]''' | — | ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]''' | | ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зантэр|Зантэр (Жантар, Сантыр, Шантэр, Зандэр, Зандар, Сандар, Шандэр, Шандар)]]''' | | ''Santer'' (''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шандрык]]''' | | ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]''' | — | ''Sarus'' (''Serre'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]''' | — | ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]''' | — | ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]''' | | ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]''' | | ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]''' | | ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]''' | | ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргонт]]''' | | ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]''' | | ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]''' | | ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]''' | | ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]''' | | ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]] | | Zeiz + Teudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Свала|Свала (Швала)]]''' | — | ''Swala'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]] | | Swala + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]''' | | ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]''' | — | ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]''' | — | ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]''' | — | ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]''' | — | ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]''' | | ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]] | | Suint + Gailo | ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]''' | | ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri | ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]] | | Suint + Rago | ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]] | | Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]''' | | ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut) | ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]''' | — | ''Sibilo'' <br> Sibo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]''' | — | ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]''' | — | ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]''' | — | ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]''' | | ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]''' | | ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]''' | | ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]''' | | ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]''' | | ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіварт|Зіварт (Жыварт, Сіварт)]]''' | | ''Siwart'' (''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]''' | | ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]''' | | ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]''' | | ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]''' | | ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]''' | | ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шыдаг]]''' | | ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]''' | | ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]''' | | ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]''' | | ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгрыда]]''' | | ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шэйбар]]''' | | ''Seiber'' <br> *Seio + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]''' | | ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]''' | | ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]''' | | ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынь|Зынь (Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]''' | — | ''Sino'' (''Sini'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]''' | | ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зінар]]''' | | ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынгель|Зынгель (Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]''' | | ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жында|Жында (Зында)]]''' | — | ''Sindo'' (''Sindt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]''' | — | ''Sindico'' <br> Sindo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]''' | — | ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шымбольт]]''' | | ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt) | ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]''' | | ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt) | ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]''' | | ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri | ''Ersind'' <br> Heri + Sindo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]''' | | ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скольберт]]''' | | ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скальбут]] | | Scalc (Schalch) + Boto (Buto) | ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]''' | | ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скольд]]''' | — | ''Sculd'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]] | | Sculd + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]''' | | ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скера|Скера (Скіра)]]''' | — | ''Scira'' (''Sciri'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]''' | — | ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скіран]]''' | — | ''Skerun'' <br> Scira + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]''' | | ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]] | | Scira + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірман]]''' | | ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]''' | | ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скудэр]]''' | | ''Scoder'' <br> Scot + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]''' | — | ''Somo'' (''Sumo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]''' | — | ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]''' | — | ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сомалт]]''' | | ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]''' | | ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стана|Стана (Штэйн)]]''' | — | ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]''' | — | ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Станвіла]] | | Steina (Stean) + Wilo | ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангель|Стангель (Штангель)]]''' | | ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]''' | [[Керстэн]] | ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) | ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Суг|Суг (Шук)]]''' | — | ''Sugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]''' | | ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]''' | | ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]''' | — | ''Sudo'' (''Suto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]''' | — | ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]''' | — | ''Suden'' <br> Sudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сударг]]''' | | ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]''' | | ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сутарт]]''' | | ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судман]]''' | | ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судымуд]]''' | | ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]''' | | ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]''' | — | ''Zuto'' (''Zotto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зутан]]''' | — | ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]''' | | ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суня|Суня (Шуня)]]''' | — | ''Sunja'' (''Sonna'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]''' | — | ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунела]]''' | — | ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонбут]]''' | | ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]''' | | ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]''' | | ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]''' | | ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta) | ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]''' | | ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]''' | — | ''Sundo'' (''Sondo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]''' | | ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундар]]''' | | ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зусель]]''' | — | ''Susilo'' <br> Suso + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]''' | — | ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]''' | — | ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]''' | | ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]''' | | ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]''' | | ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]''' | | ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргірд]]''' | | ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]''' | | ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]''' | | ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]''' | | ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман)]]''' | | ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]] | | Sirio (Surro) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]''' | | ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]''' | | ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]] | | Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]''' | — | ''Sito'' (''Sido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]''' | — | ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]''' | — | ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]''' | — | ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]''' | | ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сыдэр|Сыдэр (Зыдар, Жыдар)]]''' | | ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]''' | | ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сявела]]''' | — | ''Sevila'' <br> Sevia + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]''' | — | ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]''' | — | ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]''' | — | ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]''' | — | ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]''' | — | ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]] | | Talo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальман|Дальман (Тальман, Тальмэн)]]''' | | ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талмут]]''' | | ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]''' | | ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]''' | | ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]''' | — | ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]''' | — | ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]''' | — | ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]''' | — | ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]''' | — | ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]''' | — | ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарбут]]''' | | ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]''' | | ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]''' | | ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарвіл]]''' | | ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турвін]]''' | | ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торыгаўт]]''' | | ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарман|Тарман (Дарамен)]]''' | | ''Tormann'' <br> Torro + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]''' | | ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]''' | — | ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]''' | — | ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]''' | — | ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]''' | — | ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]''' | — | ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыбарт]]''' | | ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтвал]]''' | | ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]''' | | ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]''' | | ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]''' | [[Вілтаўт]] | ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo | ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]''' | [[Вінтаўт]] | ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino | ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]''' | | ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]''' | | ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]''' | [[Гінтаўт]] | ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno | ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігіл]]''' | | ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]''' | | ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]''' | | ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]''' | | ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]] | | Teudo (Taut) + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]''' | | ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]] | | Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]''' | — | ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]''' | — | ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]''' | — | ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труцень|Труцень (Трудзень, Друтынь, Друцень, Туртын)]]''' | — | ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]''' | — | ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Тартавід]] | | Trudo (Trut) + Wido | ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]] | | Trudo (Drutus) + Wilo | ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Трубіла]]''' | — | ''Trubilo'' <br> Trubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туба]]''' | — | ''Tubo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]''' | — | ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тола|Тола (Тула)]]''' | | ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дольвін]]''' | | ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]''' | | ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]''' | | ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тума]]''' | — | ''Tumo'' (''Duomo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]''' | — | ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]''' | — | ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домін]]''' | — | ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]''' | — | ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]''' | | ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даматурт]]''' | | ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дундзіла]]''' | — | ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]''' | — | ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]''' | — | ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]''' | — | ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]''' | — | ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доман|Доман (Дотман)]]''' | | ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]''' | — | ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]''' | | ''Uber'' (''Huber'', ''Hugbero'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]''' | | ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]''' | | ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Уграт]]''' | | ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]''' | — | ''Ano'' (''Enno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]''' | — | ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энель|Энель (Аніла)]]''' | — | ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яноўд]]''' | | ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]''' | | ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]] | | ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]''' | | ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]''' | | ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Анар|Анар (Янар)]]''' | | ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Улеб]]''' | | ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]''' | | ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]''' | | ''Unger'' <br> Uno + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Унта]]''' | — | Unto (Undo) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]''' | — | ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]''' | | ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ур]]''' | — | ''Uro'' (''Uhr'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урыка]]''' | — | ''Urich'' <br> Uro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урвік]]''' | | ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]''' | | ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]''' | | ''Urmann'' <br> Uro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]''' | — | ''Tilo'' (''Zill'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цілен]]''' | — | ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільвін]]''' | | ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]''' | | ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]] | | Twerda + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвермунт]] | | Twerda + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]''' | — | ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]''' | — | ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]''' | — | ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]] | | Schat (Schad) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]''' | | ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жадзьвін]]''' | | ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]''' | — | ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкель]]''' | — | ''Eichele'' <br> Eicho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгант]]''' | — | ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]''' | — | ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]''' | | ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]''' | | ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]''' | [[Ботэй]] | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto) | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]''' | | ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]''' | | ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido | ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]''' | | ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвінд|Эвінт]]''' | | ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]''' | | ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]''' | | ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгіл]]''' | | ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]''' | | ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]''' | | ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]''' | | ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]''' | | ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгот]]''' | | ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкар]]''' | | ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйруд]]''' | | ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo) | ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]''' | | ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]''' | | ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймут]]''' | | ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]''' | | ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]''' | | ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]''' | | ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih) | ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]''' | | ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйна]]''' | — | ''Eino'' (''Egino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнік]]''' | — | ''Einicke'' <br> Eino + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйта|Эйта (Эйць, Эйдзь)]]''' | — | ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]''' | — | ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтун]]''' | — | ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]''' | | ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]''' | | ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]''' | | ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтман]]''' | | ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]] | | Eito + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эльзман]]''' | | ''Elsmann'' <br> Elis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алсмунт]]''' | | ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]''' | — | ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]''' | — | ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]''' | — | ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янтаўт]]''' | | ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Антавіт]]''' | | ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Андрат]]''' | | ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]''' | | ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]''' | — | ''Erman'' (''Ermen'') |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]''' | — | ''Eudila'' <br> Euda + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]''' | — | ''Jungo'' (''Junk'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]''' | | ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]''' | — | ''Jundt'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]''' | — | ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юсіла]]''' | — | ''Jusila'' <br> Joso + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]''' | — | ''Aevo'' (''Evo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явін|Явін (Авін)]]''' | — | ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўбут]]''' | | ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]''' | | ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явор|Явар (Явор, Овар)]]''' | | ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явід]]''' | | ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]''' | | ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]''' | | ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Явойша]] | | ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]''' | | ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]''' | | ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Еўна]]''' | — | ''Auno'' (''Euni'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]''' | — | ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ама|Ама (Ям)]]''' | — | ''Amo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямейка]]''' | — | ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямаўт]]''' | | ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яман|Яман (Аман)]]''' | | ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]''' | | ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]''' | | ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]''' | | ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]''' | | ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]''' | — | ''Joto'' (''Juto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]''' | — | ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]''' | — | ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]''' | — | ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютша]]''' | — | ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch- | — |- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left" | 1 | colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}} |} }}}} == Славянскія імёны == Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>. Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>. Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}). == Царкоўныя імёны == З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>. Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>. З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках. == Балтыйскія імёны == Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}. Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нарманская тэорыя]] == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15. * Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53. * Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp. * Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s. * Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578. * Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S. * Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S. * Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S. * Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}. * Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80. * Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}} * Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S. * Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}. * Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}. * Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p. * Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S. * Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S. * Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S. * Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S. * Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S. * Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367. * Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102. * Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S. * Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}. * Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S. * Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S. * Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S. * Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p. * Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}. * Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p. * Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p. * Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p. * Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}. * [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480. * Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}. * Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}. * Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s. * Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}. * [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914. * Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929). * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}. * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}. * Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106. * Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}. * Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp. * Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}. * Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016. == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names] [[Катэгорыя:Беларусы]] [[Катэгорыя:Славяне]] [[Катэгорыя:Балты]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]] 5afnca1q37atnla2n5ncw5agao6h0ri 2674561 2674557 2026-06-17T19:48:37Z ~2026-35485-41 98365 /* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */ 2674561 wikitext text/x-wiki '''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]]. == Германскія імёны == === Паходжаньне === [[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]] Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]]. [[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]] На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>. Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}. Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>. Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>. У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}. Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>: * Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад «вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>) * Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}} * Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}} * Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}} Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>. === Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі === {{Аўтанумарацыя табліцы | {{ {| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;" |- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center" ! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}} |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}} | — | ''Abo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}} | — | ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абель]]''' | — | ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]''' | | ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}} | | ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абрат]]''' | | ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]''' | — | ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]''' | — | ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]''' | — | ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якш|Якш (Агша)]]''' | — | ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якбут]]''' | | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]''' | | ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]''' | | ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]''' | | ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]''' | | ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]''' | | ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягуці|Ягуці (Ягут, Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]''' | | ''Águti'' (''Agut'', ''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]''' | | ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]] | | ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]''' | | ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]''' | | ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт)]]''' | | ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]''' | — | ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]''' | — | ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]''' | — | ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]''' | — | ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]''' | | ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]''' | | ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвін]]''' | | ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвіс]]''' | | ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]''' | | ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]''' | | ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]''' | | ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]''' | | ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альмін]]''' | | ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яльмуд]]''' | | ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]''' | | ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]''' | — | ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]''' | — | ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]''' | — | ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аўтаўт]]''' | | ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]''' | | ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]''' | — | ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]''' | — | ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]''' | — | ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгіш]]''' | — | ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]] | [[Мінялк]] | Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann | Minno + Helgi (Alko) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]''' | | ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]''' | — | ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]''' | — | ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]''' | — | ''Arila'' <br> Aro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]''' | — | ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]''' | — | ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]''' | | ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]''' | | ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]''' | | ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]''' | | ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]''' | | ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]''' | | ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]''' | | ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армонт, Арамонт, Ярмонт)]]''' | | ''Armund'' (''Armunt'', ''Arimondus'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]''' | | ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]''' | — | ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]''' | | ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]''' | | ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Арбш]]''' | — | ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярг]]''' | — | ''Argo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]''' | — | ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]''' | — | ''Asco'' (''Asc'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкела)]]''' | — | ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]''' | | ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]''' | | ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]''' | | ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]''' | | ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]''' | | ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]''' | — | ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азела|Азела (Ясіла, Ясель, Эзель)]]''' | — | ''Aselo'' (''Esilo'') <br> Asi + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]''' | — | ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]''' | | ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясвад]]''' | | ''Asuad'' <br> Asi + Wado | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясоўд|Ясоўд (Асвальд)]]''' | | ''Asold'' (''Asuald'', ''Oswald'') <br> Asi + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]''' | | ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]] | | Asi + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвільт]]''' | | ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азгайла]]''' | | ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]''' | | ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгірд]]''' | | ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгін|Эзгін (Азгін, Ашкін, Ажгін)]]''' | | ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]''' | | ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]''' | | ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]''' | | ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]''' | | ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]''' | — | ''Ast'' (''Osta'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]''' | — | ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]''' | — | ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Яшталт, Яштаўт)]]''' | | ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo | ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]''' | | ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астрат]]''' | | ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]''' | — | ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]''' | — | ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]''' | — | ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]''' | — | ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батаўт]]''' | | ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]''' | | ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo | ''Willibad'' <br> Wilo + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батвін]]''' | | ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino | ''Winibad'' <br> Wino + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]''' | | ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari) | ''Heribad'' <br> Heri + Bado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]''' | — | ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]''' | — | ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]''' | — | ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]''' | — | ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]''' | — | ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болташ]]''' | — | ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальдвін]]''' | | ''Baldwin'' <br> Bald + Wino | ''Winibald'' <br> Wino + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдаг]]''' | | ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago | ''Dacbold'' <br> Dago + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]''' | | ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri | ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]''' | | ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart) | ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]''' | | ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Баўдамір]]''' | | ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]''' | [[Рыбалт]] | ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]] | | Bald + Rim | ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]''' | | ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]''' | | ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бар (імя)|Бар (Бара, Пара)]]''' | — | ''Baro'' (''Paro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]''' | — | ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]''' | — | ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]''' | — | ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]''' | | ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido | ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвік]]''' | | ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]''' | [[Вінбор]] | ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino | ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвойн]]''' | | ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]''' | | ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барконт]]''' | | ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund) | ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Парман]]''' | | ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барда|Барда (Барта)]]''' | — | ''Bardo'' (''Barto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]''' | — | ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]''' | — | ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]''' | | ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut) | ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]''' | — | ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка, Бінека)]]''' | — | ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]''' | — | ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]''' | — | ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінгель]]''' | | ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бенат]]''' | | ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінэрт]]''' | | ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бімунт]]''' | | ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бера|Бера (Біра)]]''' | — | ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]''' | — | ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]''' | — | ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]''' | — | ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]''' | — | ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыбольд]]''' | | ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]''' | | ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald | ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]''' | | ''Berwid'' <br> Bero + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]''' | | ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]''' | | ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]''' | | ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]''' | | ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бермень)]]''' | | ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]''' | | ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ператрут]]''' | | ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]''' | — | ''Bern'' (''Pirn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]''' | — | ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бярнут]]''' | — | ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]''' | — | ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Барнат, Бернят, Парнат)]]''' | | ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt | ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]''' | | ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari) | ''Erbern'' <br> Heri + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]''' | | ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt | ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Пергайла)]]''' | | ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]''' | — | ''Bert'' (''Perht'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртыка]]''' | — | ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]''' | — | ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртун]]''' | — | ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]''' | — | ''Bertsch'' <br> Bert + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]''' | | ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut) | ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біе (імя)|Біе]]''' | — | ''Bie'' (''Biho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]] | | ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]''' | | ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]''' | — | ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біліка|Біліка (Білейка, Пілейка)]]''' | — | ''Biliko'' (''Pilicho'') <br> Bilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білін]]''' | — | ''Bilin'' <br> Bilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]''' | | ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]''' | | ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]''' | | ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Білімін|Білімін (Більмін)]] | | Bilo + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]''' | | ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]''' | — | ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]''' | — | ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]''' | — | ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]''' | — | ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]''' | | ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]''' | | ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бруна]]''' | — | ''Bruno'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Брунейка]]''' | — | ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]''' | — | ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]''' | — | ''Bodo'' (''Budo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзейка|Будзейка (Будзека, Будзіка, Байдзейка)]]''' | — | ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]''' | — | ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]''' | — | ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будыш|Будыш (Бодыш, Будуш)]]''' | — | ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]''' | | ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido | ''Widbod'' <br> Wid + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]''' | | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo | ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]''' | | ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno | ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]] | [[Гедбуд]] | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) | Geda + Bodo (Budo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]''' | | ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari) | ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]''' | | ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih) | ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]''' | — | ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]''' | — | ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]''' | — | ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]''' | — | ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]''' | — | ''Botsch'' <br> Boto + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]''' | [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]] | ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) | ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]''' | [[Відбут]] | ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido | ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]''' | | ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito | ''Witbot'' <br> Wito + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]''' | [[Вільбут]] | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo | ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]''' | | ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino | ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгель]]''' | [[Галбута]] | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгер]]''' | [[Гербут]] | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero | ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]''' | [[Гарбут]] | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) | ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутэрт]]''' | | ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутман]]''' | | ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]''' | [[Мінбут]] | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]''' | [[Нарбут (імя)|Нарбут]] | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам, Бутрэм)]]''' | | ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]''' | | ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick | ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]''' | [[Рымбут]] | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботэй]]''' | [[Эйбут]] | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) | Eicho (Eich) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]''' | — | ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]''' | — | ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бой (імя)|Буй]]''' | — | ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]''' | — | ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]] | | Boio (Búi) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Боер|Боер (Бэер)]]''' | | ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бумонт]]''' | | ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]''' | — | ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]''' | | ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]''' | | ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бранта]]''' | — | ''Branto'' (''Brando'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]''' | — | ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]''' | — | ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]''' | | ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бурэйка]]''' | — | ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]''' | — | ''Burga'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]''' | | ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo) | ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]''' | — | ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]''' | — | ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]''' | — | ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]''' | | ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]''' | | ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]''' | — | ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушка|Бушка (Буска, Босіка, Боська, Бусека, Бусейка, Бошэйка, Бушэйка)]]''' | — | ''Buschke'' (''Buske'', ''Bosico'', ''Buseke'') <br> Boos (Boso) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]''' | — | ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]''' | — | ''Buosin'' <br> Boos + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]''' | | ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]''' | | ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]''' | — | ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]''' | — | ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]''' | — | ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]''' | — | ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдаўт]]''' | | ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]''' | | ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]''' | | ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]''' | | ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валь]]''' | — | ''Wal'' (''Walo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валейка|Валейка (Валека, Валіка)]]''' | — | ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валіла]]''' | — | ''Walilo'' <br> Wal + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валін (імя)|Валін]]''' | — | ''Walin'' <br> Wal + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валант|Валант (Валянт)]]''' | — | ''Waland'' <br> Wal + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валат]]''' | — | ''Wallath'' <br> Wal + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вальгун]]''' | | ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]''' | — | ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]''' | — | ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]''' | — | ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]''' | — | ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Волдат]]''' | [[Ятаўт]] | ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) | ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]''' | | ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari) | ''Erivald'' <br> Heri + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]''' | | ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro) | ''Meruald'' <br> Mero + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]''' | [[Монтаўт]] | ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt) | ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]''' | — | ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варна (імя)|Варна]]''' | — | ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варнела]]''' | — | ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вярнат]]''' | | ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]''' | — | ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]''' | | ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]''' | | ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгір]]''' | | ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгерд]]''' | | ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]''' | | ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]''' | | ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]''' | — | ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]''' | — | ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]''' | — | ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]''' | — | ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]''' | — | ''Vivilo'' <br> Vivo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]''' | — | ''Wigo'' (''Wic'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]''' | — | ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]''' | — | ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікша]]''' | — | ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]''' | [[Гельвіх]] | ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo) | ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]''' | | ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]''' | | ''Wigent'' <br> Wigo + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]''' | | ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund) | ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]''' | | ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari) | ''Ervig'' <br> Heri + Wigo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]''' | [[Мандывік]] | ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікерат]]''' | | ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato) | ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]''' | — | ''Wido'' (''Wid'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Відзіка, Ведзейка, Ведзік)]]''' | — | ''Wideke'' (''Widike'', ''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відыла (імя)|Відул]]''' | — | ''Widulo'' (''Widilo'') <br> Wido + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]''' | — | ''Widin'' <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]''' | — | ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відут|Відут (Відута)]]''' | — | ''Widut'' <br> Wido + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]''' | [[Бутвід]] | ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto) | ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відаўт]]''' | | ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігайла]]''' | [[Гальвід]] | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]''' | [[Гервід]] | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro) | ''Gerwid'' <br> Gero + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]''' | [[Гірдзівід]] | ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo) | ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]''' | [[Гінвід]] | ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) | Ginno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]''' | | ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri | ''Ervid'' <br> Heri + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відарт]]''' | [[Артавід]] | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]''' | | ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзіман]]''' | [[Манівід]] | ''Widiman'' <br> Wido + Mann | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | [[Мінвід]] | Wido + Minno | ''Minuit'' <br> Minno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]''' | [[Мантывід (імя)|Мантывід]] | ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Wido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віт|Віт (Віта)]]''' | — | ''Wito'' (''Witt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]''' | — | ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]''' | — | ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]''' | — | ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]''' | | ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut) | ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітвін]]''' | | ''Witwin'' <br> Wito + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]''' | | ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]''' | | ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari) | ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]''' | | ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]''' | | ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітмонт]]''' | | ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE " align="left" | 1 | '''[[Віцэр]]''' | | ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вела]]''' | — | ''Welo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]''' | — | ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велянт|Велянт (Велянда)]]''' | — | ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]''' | — | ''Welut'' <br> Welo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]''' | | ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велерат]]''' | | ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віла|Віла (Віль)]]''' | — | ''Wilo'' (''Wili'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]''' | — | ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілян]]''' | — | ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]''' | — | ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]''' | — | ''Wilun'' <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілянт]]''' | — | ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]''' | — | ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільбут]]''' | [[Бутвіл]] | ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto) | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]] | | ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]''' | | ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]''' | [[Гердвіл]] | ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) | Gerd + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгет]]''' | [[Гедзівіл]] | ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo) | Geda (Giddo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]''' | [[Гудвіл]] | ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) | ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]''' | | ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]''' | | ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]''' | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]] | ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno | Ginno + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]''' | [[Манвіл]] | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann | Mann + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]''' | [[Монтвіл]] | ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt) | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]''' | [[Ятвіл]] | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi) | ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]''' | — | ''Wilto'' (''Wildo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзека, Вільдзік)]]''' | — | ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]''' | — | ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]''' | [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]] | ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) | ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віна (імя)|Віна]]''' | — | ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]''' | — | ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]''' | — | ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]''' | — | ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]''' | [[Борвін|Борвін (Барвін)]] | ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero | ''Barwin'' <br> Baro + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]''' | | ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud | ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]''' | [[Гервін]] | ''Winger'' <br> Wino + Gero | ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгіль]]''' | | ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгольт]]''' | | ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo | ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]''' | | ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari) | ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінарт]]''' | [[Эртвін]] | ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart) | ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінмот]]''' | | ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda) | ''Motwin'' <br> Mot + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінстаўт]]''' | | ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]''' | — | ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]''' | — | ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]''' | — | ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтаўт]]''' | [[Таўтвін]] | ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut) | ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]''' | | ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri | ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]''' | | ''Wero'' (''Varo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]''' | | ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]''' | | ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірбольт]]''' | | ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]''' | | ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргаўд]]''' | | ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]''' | | ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варгіра]]''' | | ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргірд]]''' | | ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]''' | | ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]''' | | ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund) | ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]''' | | ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]''' | — | ''Werzo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]''' | — | ''Werzel'' <br> Werzo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Вірсімунд]] | | Werzo + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]''' | — | ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]''' | — | ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]''' | — | ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]''' | — | ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісун]]''' | — | ''Wisun'' <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]''' | — | ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]''' | | ''Wisbar'' <br> Wis + Baro | ''Barwis'' <br> Baro + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]''' | | ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo | ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]''' | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido | ''Widuis'' <br> Wido + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]''' | | ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]] | | Wis + Gailo | ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]''' | | ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo | ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]''' | | ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero) | ''Gervisa'' <br> Gero + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]''' | | ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]''' | [[Гінівойша]] | ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]] | | Wis + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісконт]]''' | | ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]''' | | ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado) | ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]''' | | ''Wisman'' <br> Wis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісьміл]] | | Wis + Milo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]''' | | ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]''' | | ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]''' | | ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]''' | — | ''West'' (''Viste'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вістэла]]''' | — | ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]''' | — | ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]''' | | ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]''' | | ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войша]]''' | — | ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]''' | — | ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br> | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайшыла|Вайшыла (Вайшэль, Вэйшэль, Войшэль)]]''' | — | ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшын|Войшын (Войсін)]] | — | ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]] | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]] | | ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайсар]]''' | | ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войсят]]''' | | ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]] | | ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]''' | [[Нарывойша]] | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro | Noro + Voysch |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]] | | Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo) | ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]] | | ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Война]]''' | — | ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]''' | — | ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]''' | — | ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]''' | — | ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]''' | | ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]''' | | ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Воланг]]''' | | ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вольман]]''' | | ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавейка]]''' | — | ''Gauke'' <br> Gawo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]''' | — | ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]''' | — | ''Gawin'' <br> Gawo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўвід]]''' | | ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido | ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]''' | | ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]''' | — | ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]''' | — | ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]''' | — | ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]''' | — | ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]''' | [[Бутгель]] | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]''' | | ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвід]]''' | [[Відзігайла]] | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]''' | | ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвірд]]''' | | ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]''' | [[Вігайла (імя)|Вігайла]] | ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo | ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]''' | | ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin | ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]''' | [[Гудзігал]] | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галінт]]''' | | ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]''' | [[Мангайла]] | ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]''' | [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]] | ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno | ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]''' | [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]] | ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гала (імя)|Гала]]''' | — | ''Halo'' (''Helli'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галека]]''' | — | ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галень|Галень (Гален)]]''' | — | ''Hallen'' <br> Halo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]''' | | ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]''' | | ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гальмонт]]''' | | ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]''' | — | ''Hanus'' (''Johannes'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Гешт, Кест, Гейст)]]''' | — | ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]''' | — | ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]''' | — | ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]''' | — | ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]] | — | Gast (Keast) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]''' | | ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart) | ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гестард, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]''' | | ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut) | ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]''' | | ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari) | ''Herigast'' <br> Heri + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]''' | | ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гешталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]''' | | ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut) | ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]''' | — | ''Gaudo'' (''Gauto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]''' | — | ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]''' | — | ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]''' | — | ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]''' | — | ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтоўт]]''' | | ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt) | ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтвід]]''' | | ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido | ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гоўдвік]]''' | | ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic) | ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]''' | | ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri | ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]''' | | ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]''' | | ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick | ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гаўдрым]] | [[Рымгальд]] | Gaudo + Rim | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]''' | | ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus) | ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]''' | — | ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]''' | — | ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]''' | — | ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]''' | — | ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]] | [[Будзікід (імя)|Будзікід]] | Geda + Bodo (Budo) | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]''' | | ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt) | ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]''' | | ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut) | ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]] | | Geda + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]] | [[Вільгет]] | Geda (Giddo) + Wilo | ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедвін]]''' | | ''Gedovin'' <br> Geda + Wino | ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]''' | | ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]''' | | ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]] | | Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]''' | | ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзіман]]''' | | ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]''' | | ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno | ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]''' | | ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадарых|Гедрык]]''' | | ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадзь|Гадзь (Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]''' | — | ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]''' | — | ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]''' | — | ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]''' | — | ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]''' | [[Волдат]] | ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) | ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]''' | | ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]''' | | ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo | ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]''' | [[Вілят]] | ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгаўд]]''' | | ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo | ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгін]]''' | [[Гінят]] | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]''' | | ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]''' | | ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]''' | | ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]''' | | ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гатман|Гатман (Гадман, Адаман, Атман, Адамэн)]]''' | | ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]''' | | ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атрант]]''' | | ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейман]]''' | | ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]''' | | ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генрых|Генрык]]''' | | ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]''' | | ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]''' | — | ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]''' | — | ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]''' | — | ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]''' | | ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]''' | | ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэман]]''' | | ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]''' | — | ''Heido'' (''Haido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]''' | — | ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвід]]''' | | ''Heidvid'' <br> Heido + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]''' | | ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]''' | | ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]''' | | ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick | ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]''' | — | ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]''' | — | ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]''' | — | ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]''' | | ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert | ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]] | | Geso (Keso) + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гішвід]]''' | | ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido | ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]] | | Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann | ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]''' | | ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt) | ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гес]]''' | — | ''Haso'' (''Hesa'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьмір]]''' | | ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь)]]''' | — | ''Geldo'' (''Gildo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]''' | | ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt) | ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ільць]]''' | — | ''Hilto'' (''Ildia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]''' | — | ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]''' | | ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto) | ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілгут]]''' | | ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta) | ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільтэр]]''' | | ''Hilder'' <br> Hilto + Heri | ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]''' | | ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann | ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіка]]''' | — | ''Hico'' (''Hiko'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гікель]]''' | — | ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]''' | — | ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]''' | — | ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]''' | — | ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]''' | — | ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]''' | — | ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтш|Гінтш (Гінч)]]''' | — | ''Gentsch'' <br> Gento + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]''' | [[Таўцігін]] | ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) | ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]''' | | ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari) | ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінтарт]]''' | | ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]''' | | ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]''' | — | ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]''' | — | ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]''' | — | ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герын|Герын (Гірын)]]''' | — | ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]''' | — | ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]''' | — | ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]''' | — | ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]''' | [[Бутгер]] | ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto) | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервала]]''' | | ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo) | ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геральд|Геральт (Гералт, Гералд, Геральд)]]''' | | ''Gerold'' (''Gerolt'') <br> Gero + Waldo (Walt) | ''Waldger'' <br> Waldo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервід]]''' | [[Відугер]] | ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кірвік]]''' | | ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic) | ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Карвіл, Гервел)]]''' | | ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo | ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]''' | [[Вінгер]] | ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino | ''Winger'' <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервойна]]''' | | ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona) | ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гергард|Гіргарт]]''' | | ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart) | ''Hartger'' <br> Hardt + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]''' | | ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto | ''Hatger'' <br> Hatho + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герод|Герод (Гірод)]]''' | [[Гродгар (імя)|Рутгер]] | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho | ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]''' | | ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]] | | Gero (Kero) + Gunth (Cund) | ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керман (імя)|Керман (Герман)]]''' | | ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann | ''Manger'' <br> Gero + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]''' | [[Мінгер]] | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno | ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]''' | | ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]''' | [[Стангір]] | ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) | ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]] | | Gero (Giro) + Stalto | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]''' | | ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo | ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]''' | — | ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гірык]]''' | — | ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]''' | — | ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]''' | — | ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]''' | — | ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]''' | [[Бутар]] | ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гербэрт]]''' | | ''Herbert'' <br> Heri + Bert | ''Berther'' <br> Bert + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ірвіл]]''' | | ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo | ''Wileri'' <br> Wilo + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]''' | [[Манар]] | ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]''' | | ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]''' | | ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt) | ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ерандзь]]''' | [[Рандар]] | ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd- | ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]''' | — | ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]''' | — | ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]''' | — | ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]''' | — | ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]''' | — | ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]''' | — | ''Kerdut'' <br> Gerd + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]''' | | ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt) | ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]''' | | ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido | ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]] | [[Вільгерд]] | Gerd + Wilo | ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвойна|Гердвойна (Гірдвойна)]] | | ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona) | ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Кірдзімонт)]]''' | [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]] | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) | ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]''' | — | ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]''' | — | ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]]''' | — | ''Hardin'' (''Herden'') <br> Hardt + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Артавід]]''' | [[Відарт]] | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эртвін]]''' | [[Вінарт]] | ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino | ''Winhart'' <br> Wino + Hardt |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]''' | | ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann | ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]''' | — | ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]''' | — | ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]''' | — | ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]''' | — | ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]''' | | ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]''' | | ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіў]]''' | — | ''Givo'' (''Gevo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівейка]]''' | — | ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]''' | — | ''Givin'' <br> Givo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]''' | | ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]''' | | ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]''' | — | ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]''' | — | ''Gilleke'' <br> Gilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]''' | — | ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кілбар]]''' | | ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілбут]]''' | | ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кільман]]''' | | ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]''' | | ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]''' | — | ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]''' | — | ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]''' | — | ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генут|Генут (Генюта)]]''' | — | ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]''' | — | ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]''' | | ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]''' | | ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]''' | | ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінеўт|Гінеўт (Гінэльд)]]''' | | ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt) | ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гімольт]]''' | | ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінвід]] | [[Відзігін]] | Ginno + Wido | ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]] | [[Вількін]] | Ginno + Wilo | ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]''' | | ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino | ''Winneken'' <br> Wino + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]''' | | ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівойша]] | [[Вісігін]] | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch) | ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]''' | [[Ядгін]] | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto) | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]''' | | ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri | ''Herekin'' <br> Heri + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]''' | | ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart) | ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]''' | | ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]''' | | ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]''' | | ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]''' | | ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінет]]''' | | ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]''' | | ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гога|Гога (Гок)]]''' | — | ''Gogo'' (''Goki'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]''' | — | ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]''' | — | ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]''' | — | ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]''' | — | ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родэлін]]''' | — | ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]''' | — | ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]''' | — | ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]''' | | ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut) | ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]''' | | ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]''' | | ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]''' | [[Герод]] | ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero) | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]''' | | ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]''' | | ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]''' | | ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus'' | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]''' | — | ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]''' | — | ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]''' | — | ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]''' | — | ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]''' | — | ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Годаўт)]]''' | | ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut) | ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Годвайн]]''' | | ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona) | ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]''' | [[Вільгод]] | ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo | ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]''' | | ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino | ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігал]]''' | [[Гелігуд]] | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутгер]]''' | | ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]''' | | ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готгін]]''' | | ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]''' | | ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari) | ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]''' | | ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut) | ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Глеб]]''' | | ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]''' | | ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]''' | [[Мангуд]] | ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann | ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]''' | [[Мінгуд]] | ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno) | ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудмунд|Готмант]]''' | | ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Косман]]''' | | ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гошмант]]''' | | ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]''' | — | ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]''' | — | ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]''' | — | ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]''' | — | ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контун]]''' | — | ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]''' | — | ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]''' | | ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut) | ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандбут]]''' | | ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контвід]]''' | | ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido | ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантыгерд]]''' | | ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]''' | | ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari) | ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]''' | | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гумонт]]''' | | ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]''' | | ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato) | ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]''' | [[Рыконт]] | ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрым]]''' | [[Рымконт]] | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрыт]]''' | | ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido | ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундыслаў]]''' | | ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабейка]]''' | — | ''Dabicho'' <br> Dabo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабела|Дабела (Дабіль, Дабель)]]''' | — | ''Dabila'' <br> Dabo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дань|Дань (Дан)]]''' | — | ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]''' | — | ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]''' | — | ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]''' | | ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]''' | | ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнарт]]''' | | ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Данкель]]''' | — | ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]''' | — | ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]''' | — | ''Daugo'' (''Davo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]''' | — | ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]''' | — | ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]''' | | ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]''' | | ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]''' | | ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]''' | | ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давінь]]''' | | ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давойн)]]''' | | ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]''' | | ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]''' | | ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]''' | | ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]''' | | ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]''' | | ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]''' | | ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]] | | Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]''' | | ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]] | | Daugo (Davo) + Luido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]''' | [[Міндоўг (імя)|Міндаў]] | ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) | ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]''' | | ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]''' | | ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] | | Daugo (Davo) + Spranco | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]''' | | ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]''' | — | ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]''' | — | ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]''' | — | ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайль]]''' | — | ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]''' | — | ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакварда]]''' | | ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]''' | | ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]''' | | ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэйна]]''' | — | ''Deina'' (''Dagena'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]''' | | ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]''' | — | ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]''' | — | ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]''' | — | ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]''' | — | ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]] | | ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]''' | | ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]''' | — | ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]''' | — | ''Diericke'' <br> Diehr + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]''' | — | ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]''' | — | ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]''' | — | ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]''' | | ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырольдзь]]''' | | ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]''' | | ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]''' | | ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]''' | | ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]''' | | ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырмот]]''' | | ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Дзірсун]] | | Diehr + Suno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дуніла]]''' | — | ''Dunila'' <br> Duno + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дывіла]]''' | — | ''Divilo'' <br> Deiwe + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Іва]]''' | — | ''Ivo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ібут]]''' | | ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Івар]]''' | | ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ідзель]]''' | — | ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інга|Інка]]''' | — | ''Ingo'' (''Incho'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгіль]]''' | — | ''Ingilo'' <br> Ingo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]''' | | ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ігар]]''' | | ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]''' | | ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйса]]''' | — | ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]''' | | ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісавін]]''' | | ''Isovin'' <br> Iso + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісад]]''' | | ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]''' | | ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]''' | | ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]''' | | ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]''' | | ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кагель]]''' | — | ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]''' | — | ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]''' | — | ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]''' | — | ''Cazilo'' <br> Cazo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]''' | | ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]''' | — | ''Caro'' (''Kárr'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]''' | — | ''Kareke'' <br> Caro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]''' | — | ''Karila'' <br> Caro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]''' | | ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]''' | | ''Caruin'' <br> Caro + Wino | ''Vinicar'' <br> Wino + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]''' | | ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]''' | | ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]''' | | ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann | ''Manakari'' <br> Mann + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кармін (імя)|Кармін]]''' | | ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]''' | | ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыят (імя)|Карыят]]''' | | ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi) | ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]''' | — | ''Carolus'' (''Carellus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінда]]''' | — | ''Kindo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]''' | — | ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцібут]] | | Kindo + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцівіл]] | | Kindo + Wilo | ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кіндэр]]''' | | ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]''' | — | ''Klaus'' (''Nikolaus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кляўзгайла]] | | Klaus + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кома (імя)|Кома]]''' | — | ''Como'' (''Gumo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]''' | — | ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]''' | | ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]''' | — | ''Cono'' (''Cuno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]''' | — | ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]''' | — | ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]''' | — | ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конвід]] | | Cono + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]''' | | ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]''' | | ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конгенд]] | | Cono + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конгер]]''' | | ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]''' | | ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]''' | | ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конер]]''' | | ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]''' | | ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]''' | | ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кондрут]]''' | | ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]''' | — | ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k- |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]''' | | ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леварт|Леварт (Левард)]]''' | | ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]''' | | ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Легарт]]''' | | ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лідэла]]''' | — | ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Летаўт]]''' | | ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ліба]]''' | — | ''Libo'' <br> ''Lubo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэка|Лібэка (Лібіка, Лібік)]]''' | — | ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібель]]''' | — | ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібельт]]''' | | ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэр]]''' | | ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]''' | — | ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]''' | — | ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзін]]''' | — | ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]''' | — | ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодыка, Лодзік, Лоцейка)]]''' | — | ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лобарт]]''' | | ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодальд]]''' | | ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]''' | | ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]''' | | ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]''' | | ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Люб|Люб (Люба)]]''' | — | ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]''' | — | ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любель (імя)|Любель]]''' | — | ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любень|Любень]]''' | — | ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любш]]''' | — | ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]''' | | ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari) | ''Erliub'' <br> Heri + Lubo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]''' | | ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto) | ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лют|Лют (Люд)]]''' | — | ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]''' | — | ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людан]]''' | — | ''Liudan'' <br> Liudo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]''' | — | ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]''' | | ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino | ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Літавор, Літавар, Лювер)]]''' | | ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютгарда|Людгарда]]''' | | ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]''' | | ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari) | ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людкен]]''' | | ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людміна]]''' | | ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт)]]''' | | ''Liumunt'' (''Liutmund'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]''' | — | ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]''' | — | ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]''' | | ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]''' | | ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Лянгмін]] | | Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]''' | — | ''Lando'' (''Lanto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянтэла]]''' | — | ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]''' | — | ''Landina'' <br> Lando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]''' | | ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert | ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мага]]''' | — | ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магейка]]''' | — | ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]''' | — | ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]''' | — | ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магін|Магін (Мегін)]]''' | — | ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магун]]''' | — | ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]''' | | ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магер]]''' | | ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Максьвіта]]''' | | ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]''' | — | ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]''' | — | ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]''' | — | ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]''' | — | ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазен]]''' | — | ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]''' | — | ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мезгель, Мазгел)]]''' | | ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]] | | Mazo + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мала]]''' | — | ''Malo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]''' | — | ''Malicho'' <br> Malo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]''' | | ''Malwida'' <br> Malo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малгуд]]''' | | ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мамейка]]''' | — | ''Mamecho'' <br> Mamo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]''' | — | ''Mamila'' <br> Mamo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ман|Ман (Мань)]]''' | — | ''Mann'' (''Manno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]''' | — | ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]''' | — | ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]''' | [[Відзіман]] | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido | ''Widiman'' <br> Wido + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]] | [[Віліман]] | Mann + Wilo | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівін]]''' | | ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann | ''Winiman'' <br> Mann + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель, Манкель)]]''' | [[Гайліман]] | ''Manigel'' (''Mangella'', ''Mangel'', ''Mankel'') <br> Mann + Gailo (Gelo) | ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]''' | | ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo) | ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]''' | | ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]''' | [[Гудман]] | ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo) | ''Guotman'' <br> Gudo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манар]]''' | [[Герман (імя)|Герман]] | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) | ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манят|Манят (Манат)]]''' | | ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi) | ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]''' | | ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro | ''Tormann'' <br> Torro + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]''' | — | ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркальд]]''' | | ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo | ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргер]]''' | | ''Margger'' <br> Marcho + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]''' | — | ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]''' | — | ''Martilo'' <br> Marti + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]''' | | ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]''' | — | ''Masto'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьціла|Масьціла (Масталь, Мастэль)]]''' | — | ''Mastilo'' (''Mastal'') <br> Masto + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьцін]]''' | — | ''Mastin'' <br> Masto + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]''' | | ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]] | | Masto + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]''' | — | ''Matto'' (''Mado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]''' | — | ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]''' | — | ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]''' | — | ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матывік]]''' | | ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медвін]]''' | | ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матар]]''' | | ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari) | ''Herimat''<br> Heri + Matto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]''' | | ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]''' | | ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магон]]''' | — | ''Magonus'' (''Maganus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]''' | — | ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]''' | — | ''Meynell'' <br> Meyn + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мейнуш]]''' | — | ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]''' | | ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]''' | | ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]''' | — | ''Milo'' (''Melus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]''' | — | ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]''' | — | ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]''' | | ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]''' | | ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілар]]''' | | ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]''' | | ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]''' | | ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]''' | | ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]] | | Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]''' | | ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]''' | — | ''Minno'' (''Menno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]''' | — | ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]''' | — | ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]] | [[Альгмін]] | Minno + Helgi (Alko) | Helgi (Algo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінбут]]''' | [[Бутмін]] | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto) | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]''' | | ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]''' | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido | Wido + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]''' | [[Гайлімін]] | ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo) | ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгіла]]''' | | ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo | ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгер]]''' | [[Гермін]] | ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгірд]]''' | | ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]''' | | ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]''' | | ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]''' | [[Гудымін]] | ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) | ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінар|Мінар (Мінэр)]]''' | | ''Minar'' (''Miner'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінард|Менарт (Мінард)]]''' | | ''Mennert'' (''Minnert'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]''' | [[Даўмен]] | ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago | ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінконт]]''' | [[Кантмін]] | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth) | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]] | [[Мантымін]] | Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]''' | | ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента, Манта)]]''' | — | ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]''' | — | ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]''' | [[Таўцімін]] | ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut) | Teudo (Taut) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]''' | | ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендрык|Мендрык (Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]''' | | ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]''' | — | ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]''' | — | ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]''' | — | ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]''' | — | ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]''' | — | ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Марбут]]''' | | ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto) | ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]''' | | ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino | ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]''' | | ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo) | ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркунт]]''' | | ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth) | ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]''' | | ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]''' | — | ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]''' | — | ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]''' | — | ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]''' | — | ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мутаўт]]''' | | ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut) | ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]''' | | ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo | ''Willimot'' <br> Wilo + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]''' | | ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari) | ''Herimot'' <br> Heri + Mot |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]''' | — | ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]''' | — | ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]''' | — | ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]''' | — | ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]''' | — | ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]''' | — | ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]''' | [[Валімонт]] | ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut) | ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандывік]]''' | [[Вігмант]] | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) | ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]] | [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] | Mund (Munt) + Wido | ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]''' | [[Вілімонт]] | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo | ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантывін]]''' | | ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino | ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]''' | [[Галімонт]] | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) | ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]''' | [[Гірдзімонт]] | ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]''' | | ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari) | ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтарт]]''' | | ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart) | ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантымін]] | [[Мінімонт]] | Mund (Munt) + Minno | Minno + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]''' | | ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick | ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]] | [[Рымант]] | Mund (Munt) + Rim | ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нейка]]''' | — | ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]''' | | ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]''' | | ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нань]]''' | — | ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наніка]]''' | — | ''Nannicha'' <br> Nanno + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]''' | | ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наць]]''' | — | ''Nath'' (''Nato'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]''' | | ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])''' | — | ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ніціла]]''' | — | ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]''' | | ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]''' | | ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітарт]]''' | | ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart) | ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нетымер]]''' | | ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]''' | — | ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]''' | — | ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацель]]''' | — | ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутаўт]]''' | | ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]''' | | ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]''' | — | ''Noro'' (''Nero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]''' | — | ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]''' | — | ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]''' | — | ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]''' | — | ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбар]]''' | | ''Norber'' <br> Noro + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]''' | | ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]''' | [[Бутнар]] | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]''' | | ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido | ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвіл]]''' | | ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]] | [[Войшнар]] | Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch) | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]''' | | ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]''' | | ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]''' | | ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]''' | — | ''North'' (''Nardo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]''' | | ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]''' | — | ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявойст]]''' | — | ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нявойна]] | | ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]''' | | ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Неўрад]]''' | | ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нястольт]]''' | | ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ота]]''' | — | ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]''' | — | ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Одзін (імя)|Одзін]]''' | — | ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Отаўт]]''' | | ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атгін]]''' | | ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атмут]]''' | | ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адрык]]''' | | ''Odric'' <br> Oto (Odo) + Rick | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Окель]]''' | — | ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пац|Пац (Пач)]]''' | — | ''Pazzo'' (''Patza'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]''' | | ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прош|Прош (Прыш)]]''' | — | ''Brezzo'' (''Prosch'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]] | | Brezzo (Prosch) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]''' | | ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]''' | — | ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]''' | — | ''Rappo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапш]]''' | — | ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рага|Рага (Рэга)]]''' | — | ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]''' | — | ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]''' | — | ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]''' | | ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]''' | | ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]''' | | ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раган]]''' | — | ''Raganus'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]''' | — | ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]''' | | ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]''' | | ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнар]]''' | | ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]''' | | ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]''' | — | ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]''' | — | ''Rado'' (''Rato'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]''' | — | ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]]''' | — | ''Radila'' (''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]''' | — | ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]''' | — | ''Raduni'' <br> Rado + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]''' | — | ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]''' | | ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut) | ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Радвіл)]]''' | | ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo | ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]''' | | ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino | ''Winirad'' <br> Wino + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радыгайла]]''' | | ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo | ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]''' | | ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]] | | Rado + Minno | ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзімонт]]''' | | ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]''' | — | ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рам]]''' | — | ''Ramo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]''' | — | ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]''' | — | ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамша]]''' | — | ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамаўт]]''' | | ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]''' | | ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рань]]''' | — | ''Rano'' (''Rahn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раніла]]''' | — | ''Ranila'' <br> Rano + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ранвід]]''' | | ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido | ''Widerannus'' <br> Wido + Rano |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]''' | — | ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзіла]]''' | — | ''Randilo'' <br> Rando + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзін]]''' | — | ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]''' | [[Ерандзь]] | ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari) | ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]''' | — | ''Rucco'' (''Rocco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]''' | — | ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рукша]]''' | — | ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руга]]''' | — | ''Rugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]''' | — | ''Rugin'' <br> Rugo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рувіль]]''' | — | ''Rowilo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]''' | — | ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка, Руміка)]]''' | — | ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]''' | — | ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румін|Румін (Ромен)]]''' | — | ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромат]]''' | — | ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]''' | — | ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]''' | | ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]''' | | ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]''' | | ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]''' | — | ''Runo'' (''Run'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]''' | — | ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]''' | — | ''Rupke'' <br> Rupo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]''' | — | ''Rost'' (''Rust'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]''' | — | ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Расьціла]]''' | — | ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростан]]''' | — | ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]''' | — | ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]''' | | ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]''' | — | ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]''' | — | ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]''' | [[Болтрык]] | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald | ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]''' | | ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыконт]]''' | [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]] | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) | ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхлік]]''' | | ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рым (імя)|Рым]]''' | — | ''Rim'' (''Rimo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]''' | — | ''Rimicho'' <br> Rim + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымель]]''' | — | ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэмест]]''' | — | ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]''' | — | ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]''' | — | ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымбут]]''' | [[Бутрым]] | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымальд]]''' | | ''Rimald'' <br> Rim + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]] | | Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]] | | ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымгальд]]''' | [[Гаўдрым]] | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo | Gaudo + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымэр, Рымер)]]''' | | ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымард]]''' | | ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымконт]]''' | [[Кантрым]] | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth) | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыман]]''' | | ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]''' | [[Мантрым (імя)|Мантрым]] | ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]] | | Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]''' | — | ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]''' | — | ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынкун]]''' | — | ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]''' | | ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]''' | — | ''Rido'' (''Rito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]''' | — | ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]''' | — | ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытэн]]''' | — | ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытаўт]]''' | | ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt) | ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдмонт]]''' | | ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саба]]''' | — | ''Saba'' (''Sabas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]''' | — | ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]''' | — | ''Sabine'' <br> Saba + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]''' | | ''Sabherus'' <br> Saba + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сава (імя)|Сава]]''' | — | ''Soava'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Шавіла, Савель, Шавела)]]''' | — | ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]''' | | ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]''' | | ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]''' | | ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўконт]]''' | | ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савімонт]] | | Soava + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]''' | | ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савірым]] | | Soava + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]''' | — | ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]''' | — | ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]''' | — | ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]''' | | ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]''' | | ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]''' | — | ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]''' | — | ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салін]]''' | — | ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]''' | | ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]''' | | ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]''' | | ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]''' | | ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Саўман, Саламен)]]''' | | ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жалмонт]]''' | | ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сань]]''' | — | ''Sanno'' (''Senne'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]''' | — | ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]] | | Sano + Gawo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]''' | — | ''Sando'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сандзейка]]''' | — | ''Sandika'' <br> Sando + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]''' | — | ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]''' | | ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зантэр|Зантэр (Жантар, Сантыр, Шантэр, Зандэр, Зандар, Сандар, Шандэр, Шандар)]]''' | | ''Santer'' (''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шандрык]]''' | | ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]''' | — | ''Sarus'' (''Serre'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]''' | — | ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]''' | — | ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]''' | | ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]''' | | ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]''' | | ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]''' | | ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргонт]]''' | | ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]''' | | ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]''' | | ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]''' | | ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]''' | | ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]] | | Zeiz + Teudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Свала|Свала (Швала)]]''' | — | ''Swala'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]] | | Swala + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]''' | | ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]''' | — | ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]''' | — | ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]''' | — | ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]''' | — | ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]''' | | ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]] | | Suint + Gailo | ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]''' | | ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri | ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]] | | Suint + Rago | ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]] | | Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]''' | | ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut) | ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]''' | — | ''Sibilo'' <br> Sibo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]''' | — | ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]''' | — | ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]''' | — | ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]''' | | ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]''' | | ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]''' | | ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]''' | | ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]''' | | ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіварт|Зіварт (Жыварт, Сіварт)]]''' | | ''Siwart'' (''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]''' | | ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]''' | | ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]''' | | ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]''' | | ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]''' | | ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шыдаг]]''' | | ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]''' | | ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]''' | | ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]''' | | ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгрыда]]''' | | ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шэйбар]]''' | | ''Seiber'' <br> *Seio + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]''' | | ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]''' | | ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]''' | | ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынь|Зынь (Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]''' | — | ''Sino'' (''Sini'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]''' | | ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зінар]]''' | | ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынгель|Зынгель (Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]''' | | ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жында|Жында (Зында)]]''' | — | ''Sindo'' (''Sindt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]''' | — | ''Sindico'' <br> Sindo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]''' | — | ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шымбольт]]''' | | ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt) | ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]''' | | ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt) | ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]''' | | ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri | ''Ersind'' <br> Heri + Sindo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]''' | | ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скольберт]]''' | | ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скальбут]] | | Scalc (Schalch) + Boto (Buto) | ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]''' | | ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скольд]]''' | — | ''Sculd'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]] | | Sculd + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]''' | | ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скера|Скера (Скіра)]]''' | — | ''Scira'' (''Sciri'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]''' | — | ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скіран]]''' | — | ''Skerun'' <br> Scira + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]''' | | ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]] | | Scira + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірман]]''' | | ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]''' | | ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скудэр]]''' | | ''Scoder'' <br> Scot + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]''' | — | ''Somo'' (''Sumo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]''' | — | ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]''' | — | ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сомалт]]''' | | ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]''' | | ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стана|Стана (Штэйн)]]''' | — | ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]''' | — | ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Станвіла]] | | Steina (Stean) + Wilo | ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангель|Стангель (Штангель)]]''' | | ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]''' | [[Керстэн]] | ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) | ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Суг|Суг (Шук)]]''' | — | ''Sugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]''' | | ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]''' | | ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]''' | — | ''Sudo'' (''Suto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]''' | — | ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]''' | — | ''Suden'' <br> Sudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сударг]]''' | | ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]''' | | ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сутарт]]''' | | ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судман]]''' | | ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судымуд]]''' | | ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]''' | | ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]''' | — | ''Zuto'' (''Zotto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зутан]]''' | — | ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]''' | | ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суня|Суня (Шуня)]]''' | — | ''Sunja'' (''Sonna'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]''' | — | ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунела]]''' | — | ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонбут]]''' | | ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]''' | | ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]''' | | ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]''' | | ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta) | ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]''' | | ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]''' | — | ''Sundo'' (''Sondo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]''' | | ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундар]]''' | | ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зусель]]''' | — | ''Susilo'' <br> Suso + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]''' | — | ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]''' | — | ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]''' | | ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]''' | | ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]''' | | ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]''' | | ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргірд]]''' | | ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]''' | | ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]''' | | ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]''' | | ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман)]]''' | | ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]] | | Sirio (Surro) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]''' | | ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]''' | | ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]] | | Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]''' | — | ''Sito'' (''Sido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]''' | — | ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]''' | — | ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]''' | — | ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]''' | | ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сыдэр|Сыдэр (Зыдар, Жыдар)]]''' | | ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]''' | | ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сявела]]''' | — | ''Sevila'' <br> Sevia + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]''' | — | ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]''' | — | ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]''' | — | ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]''' | — | ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]''' | — | ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]] | | Talo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальман|Дальман (Тальман, Тальмэн)]]''' | | ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талмут]]''' | | ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]''' | | ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]''' | | ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]''' | — | ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]''' | — | ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]''' | — | ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]''' | — | ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]''' | — | ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]''' | — | ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарбут]]''' | | ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]''' | | ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]''' | | ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарвіл]]''' | | ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турвін]]''' | | ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торыгаўт]]''' | | ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарман|Тарман (Дарамен)]]''' | | ''Tormann'' <br> Torro + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]''' | | ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]''' | — | ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]''' | — | ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]''' | — | ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]''' | — | ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]''' | — | ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыбарт]]''' | | ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтвал]]''' | | ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]''' | | ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]''' | | ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]''' | [[Вілтаўт]] | ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo | ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]''' | [[Вінтаўт]] | ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino | ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]''' | | ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]''' | | ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]''' | [[Гінтаўт]] | ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno | ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігіл]]''' | | ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]''' | | ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]''' | | ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]''' | | ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]] | | Teudo (Taut) + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]''' | | ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]] | | Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]''' | — | ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]''' | — | ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]''' | — | ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труцень|Труцень (Трудзень, Друтынь, Друцень, Туртын)]]''' | — | ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]''' | — | ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Тартавід]] | | Trudo (Trut) + Wido | ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]] | | Trudo (Drutus) + Wilo | ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Трубіла]]''' | — | ''Trubilo'' <br> Trubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туба]]''' | — | ''Tubo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]''' | — | ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тола|Тола (Тула)]]''' | | ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дольвін]]''' | | ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]''' | | ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]''' | | ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тума]]''' | — | ''Tumo'' (''Duomo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]''' | — | ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]''' | — | ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домін]]''' | — | ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]''' | — | ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]''' | | ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даматурт]]''' | | ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дундзіла]]''' | — | ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]''' | — | ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]''' | — | ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]''' | — | ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]''' | — | ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доман|Доман (Дотман)]]''' | | ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]''' | — | ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]''' | | ''Uber'' (''Huber'', ''Hugbero'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]''' | | ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]''' | | ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Уграт]]''' | | ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]''' | — | ''Ano'' (''Enno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]''' | — | ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энель|Энель (Аніла)]]''' | — | ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яноўд]]''' | | ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]''' | | ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]] | | ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]''' | | ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]''' | | ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Анар|Анар (Янар)]]''' | | ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Улеб]]''' | | ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]''' | | ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]''' | | ''Unger'' <br> Uno + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Унта]]''' | — | Unto (Undo) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]''' | — | ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]''' | | ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ур]]''' | — | ''Uro'' (''Uhr'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урыка]]''' | — | ''Urich'' <br> Uro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урвік]]''' | | ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]''' | | ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]''' | | ''Urmann'' <br> Uro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]''' | — | ''Tilo'' (''Zill'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цілен]]''' | — | ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільвін]]''' | | ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]''' | | ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]] | | Twerda + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвермунт]] | | Twerda + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]''' | — | ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]''' | — | ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]''' | — | ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]] | | Schat (Schad) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]''' | | ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жадзьвін]]''' | | ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]''' | — | ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкель]]''' | — | ''Eichele'' <br> Eicho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгант]]''' | — | ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]''' | — | ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]''' | | ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]''' | | ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]''' | [[Ботэй]] | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto) | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]''' | | ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]''' | | ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido | ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]''' | | ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвінд|Эвінт]]''' | | ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]''' | | ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]''' | | ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгіл]]''' | | ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]''' | | ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]''' | | ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]''' | | ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]''' | | ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгот]]''' | | ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкар]]''' | | ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйруд]]''' | | ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo) | ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]''' | | ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]''' | | ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймут]]''' | | ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]''' | | ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]''' | | ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]''' | | ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih) | ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]''' | | ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйна]]''' | — | ''Eino'' (''Egino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнік]]''' | — | ''Einicke'' <br> Eino + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйта|Эйта (Эйць, Эйдзь)]]''' | — | ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]''' | — | ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтун]]''' | — | ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]''' | | ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]''' | | ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]''' | | ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтман]]''' | | ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]] | | Eito + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эльзман]]''' | | ''Elsmann'' <br> Elis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алсмунт]]''' | | ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]''' | — | ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]''' | — | ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]''' | — | ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янтаўт]]''' | | ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Антавіт]]''' | | ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Андрат]]''' | | ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]''' | | ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]''' | — | ''Erman'' (''Ermen'') |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]''' | — | ''Eudila'' <br> Euda + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]''' | — | ''Jungo'' (''Junk'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]''' | | ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]''' | — | ''Jundt'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]''' | — | ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юсіла]]''' | — | ''Jusila'' <br> Joso + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]''' | — | ''Aevo'' (''Evo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явін|Явін (Авін)]]''' | — | ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўбут]]''' | | ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]''' | | ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явор|Явар (Явор, Овар)]]''' | | ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явід]]''' | | ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]''' | | ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]''' | | ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Явойша]] | | ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]''' | | ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]''' | | ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Еўна]]''' | — | ''Auno'' (''Euni'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]''' | — | ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ама|Ама (Ям)]]''' | — | ''Amo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямейка]]''' | — | ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямаўт]]''' | | ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яман|Яман (Аман)]]''' | | ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]''' | | ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]''' | | ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]''' | | ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]''' | | ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]''' | — | ''Joto'' (''Juto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]''' | — | ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]''' | — | ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]''' | — | ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютша]]''' | — | ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch- | — |- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left" | 1 | colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}} |} }}}} == Славянскія імёны == Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>. Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>. Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}). == Царкоўныя імёны == З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>. Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>. З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках. == Балтыйскія імёны == Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}. Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нарманская тэорыя]] == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15. * Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53. * Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp. * Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s. * Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578. * Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S. * Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S. * Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S. * Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}. * Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80. * Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}} * Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S. * Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}. * Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}. * Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p. * Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S. * Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S. * Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S. * Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S. * Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S. * Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367. * Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102. * Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S. * Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}. * Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S. * Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S. * Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S. * Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p. * Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}. * Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p. * Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p. * Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p. * Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}. * [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480. * Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}. * Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}. * Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s. * Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}. * [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914. * Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929). * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}. * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}. * Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106. * Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}. * Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp. * Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}. * Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016. == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names] [[Катэгорыя:Беларусы]] [[Катэгорыя:Славяне]] [[Катэгорыя:Балты]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]] mwt7o8n8b58rj24alqvv7praijm0zas Ранвід 0 270712 2674568 2517150 2026-06-17T20:16:24Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674568 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ранвід |лацінка = Ranvid |арыгінал = Ranvid |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рань|Rano]] + [[Від (імя)|Wid]] |варыянт = |вытворныя = |зьвязаныя = Widerann }} '''Ранвід''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ранвід (Ranoid, Ranvid<ref>Personnamn i Kalmar tänkebok: Personal names in the mediaeval memorandum book of Kalmar. — Stockholm, 1955. [https://books.google.by/books?id=a-Y8AQAAIAAJ&q=Ranvid+Rasa&dq=Ranvid+Rasa&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj2iL-G-ub_AhX0c_EDHdFRB1cQ6AF6BAgHEAI S. 133].</ref><ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=ranvid+ranvit&dq=ranvid+ranvit&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi6lNy6xuWFAxVk_rsIHTrPAvYQ6AF6BAgIEAI S. 280].</ref>) і Відзіран (Widerannus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 221.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ranoid#v=snippet&q=Ranoid&f=false S. 1562].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рань|-ран-]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Раніла]]; германскае імя Ranila) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rana 'мыса дзіка' (у гонар галавы дзіка атрымаў назву клінаваты наканечнік)<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 189.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Paweł Ranwid'' (1832 год)<ref>Ateneum Wileńskie. Z. 12, 1927. [https://books.google.by/books?id=bgcjAQAAIAAJ&newbks=1&newbks_redir=0&printsec=frontcover&dq=%22ranwid%22&q=%22ranwid%22&hl=ru&redir_esc=y S. 48].</ref>. == Носьбіты == * Антоні Ранвід — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Фаўстын Ранвід — [[барысаў]]скі шляхціч, удзельнік [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў]]<ref>Алфавитный список политическим преступникам, лишенным по суду прав состояния, имущества коих подлежат конфискации в казну, по 1-е октября 1864. — [СПб., 1865]. С. 48.</ref> Ранвіды — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рань|Рана]] * [[Від (імя)|Від]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ран}} {{Імёны з асновай від}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 2hs53y9ym6j620igubxs4pr12lsqmiw 2674570 2674568 2026-06-17T20:21:29Z ~2026-35485-41 98365 2674570 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ранвід |лацінка = Ranvid |арыгінал = Ranvid |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рань|Rano]] + [[Від (імя)|Wid]] |варыянт = |вытворныя = |зьвязаныя = Widerann }} '''Ранвід''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ранвід (Ranoid, Ranvid<ref>Personnamn i Kalmar tänkebok: Personal names in the mediaeval memorandum book of Kalmar. — Stockholm, 1955. [https://books.google.by/books?id=a-Y8AQAAIAAJ&q=Ranvid+Rasa&dq=Ranvid+Rasa&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj2iL-G-ub_AhX0c_EDHdFRB1cQ6AF6BAgHEAI S. 133].</ref><ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=ranvid+ranvit&dq=ranvid+ranvit&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi6lNy6xuWFAxVk_rsIHTrPAvYQ6AF6BAgIEAI S. 280].</ref>) і Відзіран (Widerannus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 221.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ranoid#v=snippet&q=Ranoid&f=false S. 1562].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рань|-ран-]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Раніла]]; германскае імя Ranila) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rana 'мыса дзіка' (у гонар галавы дзіка атрымаў назву клінаваты наканечнік)<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 189.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Paweł Ranwid'' (1832 год)<ref>Ateneum Wileńskie. Z. 12, 1927. [https://books.google.by/books?id=bgcjAQAAIAAJ&newbks=1&newbks_redir=0&printsec=frontcover&dq=%22ranwid%22&q=%22ranwid%22&hl=ru&redir_esc=y S. 48].</ref>. == Носьбіты == * Кунэгунда Ранвід — маці Гаўрыіла Вусакоўскага (1782—1837), уніяцкага сьвятара з [[Аршанскі павет|Аршаншчыны]]<ref>Лісейчыкаў Д. Святар у беларускім соцыуме: прасапаграфія ўніяцкага духавенства 1596—1839 гг. — {{Менск (Мінск)}}, 2015. С. 183.</ref> * Антоні Ранвід — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Фаўстын Ранвід — [[барысаў]]скі шляхціч, удзельнік [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў]]<ref>Алфавитный список политическим преступникам, лишенным по суду прав состояния, имущества коих подлежат конфискации в казну, по 1-е октября 1864. — [СПб., 1865]. С. 48.</ref> Ранвіды — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рань|Рана]] * [[Від (імя)|Від]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ран}} {{Імёны з асновай від}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] m5vyros0ne8qs7hvfxqlzwcuccne6ub Рагайла 0 270931 2674594 2668442 2026-06-17T22:08:21Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674594 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Раґайла |лацінка = Ragajła / Rahajła |арыгінал = Ragel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рага|Rago]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Rago + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Рагела, Рагаль |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рагайла''' (''Рагела'', ''Рагаль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рагель або Рагела (Ragel, Rogello<ref>Bulletin de la Societe Archeologique de Nantes. T. 16. — Nantes, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hm8XAAAAYAAJ&q=Rogellus+Rogello#v=snippet&q=Rogellus%20Rogello&f=false P. 97].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA478&dq=Rage+l+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwic9oCH_pOEAxXBOXoKHa7xC6YQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=Rage%20l%20namenkunde&f=false S. 478].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рага|-раг- (-рэг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рагіла|Рагла]], [[Рагін]], [[Рагвалод (імя)|Рагвалод]]; [[Германскія мовы|германскія]] імёны Ragilo, Ragenus, Ragvald) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] raginon 'гаспадарыць, судзіць, выракоўваць', ragin 'вырак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У 1623 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Casparus Regelius, Liccensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Regelius#v=snippet&q=Regelius&f=false S. 269].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Rogall<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROGALL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de ROGALL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ragel'' (26 траўня 1390 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Ragel#v=snippet&q=Ragel&f=false P. 23].</ref>; ''poddanych w powiecie trockim — w [[Жыжмары|Żyżmorach]]… Ragały'' (28 верасьня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 77.</ref>; ''na poddane w Żyżmorach… Ragały'' (28 сьнежня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 78.</ref>; ''Мацко Ракгловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Радивонъ Рогаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 157.</ref> (1528 год); ''село [[Лучыцы (Клецкі раён)|Лучицы]] и Фойная… Тимофей Рогалевичъ'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 638.</ref>; ''[[Мардас|Mordas]] Rogalic… Januc Rogalic synmi Niescierem a Baltromieiem… Stanko Rogalic… Miklass Rogalic… Pawel Rogielicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rogielicz#v=snippet&q=Rogielicz&f=false С. 5—7].</ref>; ''подданыхъ пана своего, на ймя: Стецка Рокгалу'' (11 ліпеня 1561 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. — Киев, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2XPUAAAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%83#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%83&f=false С. 37].</ref>; ''Piotr Rogiel… Sciepan Rogiel… Mikołay Rogiel'' (15 траўня 1567 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Rogiel#v=snippet&q=Rogiel&f=false С. 104].</ref>; ''на витине Миколая Рекгеля'' (да 1600 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 654—655.</ref>; ''Ragella'' (1603—1629 гады)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. pirmosios pusės Kauno miestiečių asmenvardžių kilmė // Acta linguistica Lithuanica. T. 43, 2000. P. 100.</ref>; ''Nicolai Ragel… Nicolai Ragełowicz'' (1610—1622 гады)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. pirmosios pusės Kauno miestiečių asmenvardžių kilmė // Acta linguistica Lithuanica. T. 43, 2000. P. 97.</ref>; ''возных двох енералов… Петра Рокгалю'' (31 траўная 1625 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 1, т. 6. — Киев, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHQmAQAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8E#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8E&f=false С. 557].</ref>; ''Pan Ostaphian Rogayłło z Sawina'' (1654 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 14. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OLUaAAAAYAAJ&q=Rogay%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Rogay%C5%82%C5%82o&f=false С. 26].</ref>; ''Czwierć Leytanowo Ruckie… Zacharko Ragiel'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Ragiel#v=snippet&q=Ragiel&f=false С. 358].</ref>; ''Godfrid Rogal'' (14 лютага 1792 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 63.</ref>; ''Anastazja Ragiełł'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ragiell&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Срагейла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''Sragieylowna'' (28 студзеня 1748 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref> }}. == Носьбіты == * Рагель (Рагела; {{†}} 852) — {{Артыкул у іншым разьдзеле|Кардоўскія мучанікі|Кардоўскі мучанік|en|Martyrs of Córdoba}} * Рагель — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Калтыняны|Калтынянаў]], які ў 1390 годзе засьведчыў умову з [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскім ордэнам]] * Рагайла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE+%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE+48#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%20%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%2048&f=false С. 48].</ref> * Радзівон Рагайлавіч — [[Амсьціслаў|амсьціслаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Астафіян Рагайла з Савіна — [[Ліцьвіны|літоўскі шляхціч]], які ўпамінаецца ў 1654 годзе * Міхал Рагель (Рогель) — жыхар вёскі [[Турчыны|Турчынаў]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1773 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230235/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/626-golny-inventar-v-grodnenskom-povete-1773 Гольны инвентарь в Гродненском повете 1773], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 траўня 2016 г.</ref> * Юльян Рагель (1882—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Амурской обл.</ref> * Вікенці Рагалевіч (1898—1933) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Франц Рагалевіч (1904—1933) — беларус з ваколіцаў Узды, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> Рагелі (Ragiel) — прыгонныя зь вёсак [[Пятровічы (Ашмянскі раён)|Пятровічаў]], [[Панізьзе (Гарадзенская вобласьць)|Панізьзя]], [[Улазавічы (Менская вобласьць)|Улазавічаў]], [[Падбалоцьце|Падбалоцьця]], [[Шчаўканы|Шчаўканаў]], [[Нямоні|Нямоняў]], [[Сакаўшчына|Сакаўшчыны]], [[Жураўцы|Жураўцаў]], [[Дубіна|Дубіны]], [[Зафільцы|Зафільцаў]] і [[Гуменьнікі|Гуменьнікаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 275, 358—359.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 196.</ref>. Рагалевічы (Rogalewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Камаі|Камаяў]] і [[Войстам]]у<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 167.</ref>. Рагелі (Ragel) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>. Рагайлы-Барташэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Рагаля (Ragalo) і Рагель (Ragiel) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1904 год існавала сяльцо Рагайлава ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 266.</ref>. На 1906 год існавала вёска Рэгелева ў Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 394.</ref>. На 1910 год існаваў [[фальварак]] Рагайлаўшчына ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 98.</ref>. На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Рагелева]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Рагелеўцы]], на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]] — [[Рагалі]]. == Глядзіце таксама == * [[Рага]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай раг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hsjjx59pihwlafxxyy5as1e90hyl8n2 Лянда 0 272412 2674539 2668311 2026-06-17T15:02:33Z -2026-35238-l8 98364 2674539 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Лянда |лацінка = Landa |арыгінал = Lando |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Ланта, Ляндэ, Ляндзь |вытворныя = |зьвязаныя = [[Лянтэла]], [[Ландзіна]], [[Лямбэрт|Лямпарт]] }} '''Лянда''' (''Ляндзь''), '''Ланта''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ланда, Ланта або Ланд, пазьней Лянд або Лянт (Lando, Lanto, Land, Landt) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Lando%2C+Lanto%2C+Land#v=snippet&q=Lando%2C%20Lanto%2C%20Land&f=false S. 1003].</ref>. Іменная аснова -ланд- (-лант-) паходзіць ад германскага landa 'зямля'<ref name="SEMSNO-1997-155">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 155.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Лянтэла]], [[Ландзіна]], [[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт)]]. Адзначаліся германскія імёны Lendel (Landel), Landina, Lampert (Lambert). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Land (Landa), Lambart (Lambert, Lampart), Landman, Oland, Ruland (< Hruodland)<ref name="SEMSNO-1997-155"/>. У [[Беласток]]у адзначалася германскае прозьвішча Landiger (1775 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 167.</ref>. У 1644 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Wilhelmus Landaw, Regiomontanus Borussus'', у 1654 годзе — ''Georgius Land, Regiomontanus Borussus'', у 1656 годзе — ''Samuel Land, Elbingensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Landaw#v=snippet&q=Landaw&f=false S. 464, 541, 548].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''именье… у Бельскомъ повете на имя Лантово'' (4 лютага 1528 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 261.</ref>; ''[[Зямяне|земенинъ]] господаръский [[Упіцкі павет|повету Упитского]] Балътромей Станиславовичъ Ланда'' (12 верасьня 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0&f=falsee С. 417].</ref>; ''Mikołaj Lądewicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 333.</ref>; ''w Landziczach'' (1675 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Landziczach#v=snippet&q=Landziczach&f=false С. 198].</ref>{{Заўвага|Таксама: * Ляндзюн: ''Landziun'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 163.</ref>; * Лямбэр (адзначалася старажытнае германскае імя Lanberus, Lantpero<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Lanberus#v=snippet&q=Lanberus&f=false S. 1005].</ref>): ''Jan Jerzy Lombier regent grodski y sądu powiatowego woiewódstwa Trockiego'' (3 сьнежня 1781 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 5. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uugDAAAAYAAJ&q=Lom+bier#v=snippet&q=Lom%20bier&f=false С. 34].</ref>; ''Izabela Franciszka Lomberowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=7375&search_lastname=Lomberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Лендар, Лянтэр (адзначалася старажытнае германскае імя Landar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 1008.</ref>): ''Teresa Lendar'' (1785 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lendar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Lanterowa'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Lanterowa&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Лентаўт, Лінтаўт (адзначалася старажытнае германскае імя Lantolt<ref name="Fo-1900-1010">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Lantolt#v=snippet&q=Lantolt&f=false S. 1010].</ref>): ''Petronela Jozefata Lentowt'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Lentowt&search_lastname2=&from_date=&to_date= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Michal Wladyslaw Lintowt'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Lintowt&search_lastname2=&from_date=&to_date= Bijuciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Ляндвар (адзначалася старажытнае германскае імя Landowarius<ref name="Fo-1900-1010"/>): на [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе места [[Ляндварова]]; * Лондвін, Лентвін (адзначалася старажытнае германскае імя Landuin, Lantwin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Lantwin#v=snippet&q=Lantwin&f=false S. 1011].</ref>): ''Rozalia Londwin'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Londwin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brześć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Stefan Lentwin'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Lentwin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Лентэрт (адзначалася старажытнае германскае імя Lantard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Lantard#v=snippet&q=Lantard&f=false S. 1007].</ref>): ''Krystyna Lentert'' (1790 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=&search_lastname=Lentert&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>}}. == Носьбіты == * Каспар Ландовіч — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Адам Ляндэ (1880—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Грэск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index12.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Ёсіф Лянда (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Капыль|Капылю]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Ляндзевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Ланды (Łanda) — літоўскі шляхецкі род з [[Упіцкі павет|Упіцкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 37.</ref>. На 1910 год існавала вёска Ланды ў Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 176.</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай ланд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 7bsotxzfzu5hws25nm5qj8lxefkgwoc Біцель 0 272858 2674555 2674365 2026-06-17T19:35:15Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674555 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Біцель |лацінка = Biciel |арыгінал = Bitel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Біць|Beto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Бедэль, Бітэла, Бітэль |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Біцель''' (''Бедэль''), '''Бітэла''' (''Бітэль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бідзіла, Бедзіла, Беціла або Бітэл, пазьней Бітэль або Бэтэль (Bydilo<ref name="Morlet-197-57">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 57.</ref>, Bedilo, Betilo, Bitel<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 62.</ref>, Bittel<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Bittel#v=snippet&q=Bittel&f=false S. 98].</ref>, Bettel<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Bettel#v=snippet&q=Bettel&f=false S. 92].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bedilo#v=snippet&q=Bedilo&f=false S. 227].</ref>. Іменная аснова [[Біць|бід- (біт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Біцейка]], [[Біцін]], [[Бітаўт]]; германскія імёны Bettika, Bitinus, Bitold) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] beodan 'чакаць, спадзявацца'<ref name="Morlet-197-57"/>. Імя Бедэл гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Testem… Iohannem Bedellum'' (1492 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 116.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanislao Byedzyelowycz'' (29 сакавіка 1468 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 288.</ref>; ''у Бителя… того Бителя'' (1516 год)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8F#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8F&f=false С. 388—389].</ref>; ''квитъ Анъны Бечелевны Волковны, мещанки виленское… той Ганъне Бечелевне'' (16 сьнежня 1549 году)<ref>Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 63.</ref>; ''Biteła'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 125.</ref>; ''Eua Bedelowa'' (1698—1702 гады<ref name="Posval-1">[http://www.genmetrika.eu/pasvalio_kriksto_1697-1700.html Krinčino bažnyčios 1697—1703 metų Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos Krikšto įrašai (1697—1700 m.)], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref><ref name="Posval-2">[http://www.genmetrika.eu/pasvalio_kriksto_1701-1703.html Krinčino bažnyčios 1697—1703 metų Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos Krikšto įrašai (1701—1703 m.)], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref> гады); ''Petrus Bedelewicz'' (1698<ref name="Posval-1"/> і 1702<ref name="Posval-2"/> гады); ''Magdalena Bitel'' (1738 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bitel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teodor Andrzej Bitell'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Bitell&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barbara Bedelowa'' (5 сакавіка 1777 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. XVIII. 1776—1788 metų mirties metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 10.</ref>; ''Michaele Bedel'' (25 студзеня 1779 год)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 14.</ref>; ''Stanislaus Filius Bedela'' (22 лютага 1780 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. XVIII. 1776—1788 metų mirties metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 24.</ref>; ''Małgorzata Bicielewicz'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bicielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Сямён Біцель (1875—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Самарской обл.</ref> * [[Пятро Бітэль]] (1912—1991) — беларускі паэт, перакладнік, краязнаўца і мэмуарыст На 1903 год існавала вёска Бедзелішкі ў Панявескім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 279.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай бід}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] bkx3pdyt09p4b90m6n38rkq273f75f6 Гельтман 0 274129 2674552 2674517 2026-06-17T19:22:15Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674552 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гельтман |лацінка = Hieltman |арыгінал = Heltmann |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ільць|Hilto]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Гельман, Гільман, Ільман |вытворныя = |зьвязаныя = Manehildis }} '''Гельтман''', '''Гельман''', '''Гільман''', '''Ільман''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гілтыман, пазьней Гельтман, Гельман, Гільман або Ільман (Hiltiman, Heltmann, Hellman, Hillmann, Ilmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA250&dq=Il+mann+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjSzZjB6NSJAxWi1gIHHbCIGhUQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Il%20mann%20namenkunde&f=false S. 250].</ref>) і Манігільда (Manehildis) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hiltiman%2C+Heltmann#v=snippet&q=Hiltiman%2C%20Heltmann&f=false S. 832, 1091].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ільць|-гілд- (-ілт-, -гелт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гільцін]], [[Ілбуць]], [[Ілгут]]; германскія імёны Hiltin, Ilbuth, Illgut) паходзіць ад германскага hildiō 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 103.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Helt і Helman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 104.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Ilmann (Illmann)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ILMANN&ofb=freystadt&modus=&lang=de ILMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ILLMANN&ofb=freystadt&modus=&lang=de ILLMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Marianna Helman'' (1735 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Helman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Karol Heltman'' (1796 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Heltman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wierzchowice], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Ilmanowicz'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ilmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Łunna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Ilman'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Ilman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Brygida Hilmanowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hilmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lack], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == Гельтманы (Heltman) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Гадуцішкі|Гадуцішкаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Ільмін, Гільмін: ''Krystyna Ilminowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ilminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Hilminowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hilminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>}}. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксаваліся прозьвішчы Ілман і Ілмановіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 237.</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гілд}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] sivlyilsuidk69gbti6m0amm9e98q1h Азела 0 274539 2674535 2666990 2026-06-17T14:36:21Z -2026-35238-l8 98364 /* Паходжаньне */ 2674535 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Азела |лацінка = Azieła |арыгінал = Aselo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ас (імя)|Aso]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Ясіла, Азуль, Ясель, Езель, Эзель |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Азела''' (''Азуль'', ''Езель'', ''Эзель''), '''Ясіла''' (''Ясе́ль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Азіла, Азела або Есіла (Asilo, Aselo, Esilo{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Esilinga}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asilo%2C+Aselo#v=snippet&q=Asilo%2C%20Aselo&f=false S. 121].</ref>. Іменная аснова [[Ас (імя)|ас- (ос-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Осман]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]; германскія імёны Osman, Osminna, Asinar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *anseis, германскага ans 'паганскае боства, ідал'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 38.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 6.</ref>. Імя Язіла гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Jazylo'' / ''Jazilo'' (1420 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 470.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Лукашъ Еселевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>; ''именье мое Мацкишки… людми тяглыми… Езель Якубовичъ з братею, служба'' (12 красавіка 1557 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|43к}} С. 85.</ref>; ''Лаврукъ Ясиловичъ'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&dq=%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%8A+%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&q=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 213].</ref>; ''Teresa Jasiłowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jasi%C5%82owicz%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Azel'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Azel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Komaje k. Postaw], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Jasiłowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Jasi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Piwoszuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Лукаш Яселевіч — [[Радунь|радуньскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году Азелы (Oziełło) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 76, 124.</ref>. Азулевічы (Azulewicz) гербу [[Алябанда]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 38.</ref>. Асулевічы (Asulewicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 392.</ref>. Эзелевічы (Ezielewicz) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 209.</ref>. Ясілевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Ажэлішкі]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай ас}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] qeocp08fumxezu8oawzhp3vy9zt14hg Левік 0 275380 2674588 2674505 2026-06-17T21:50:05Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674588 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Левік |лацінка = Levik |арыгінал = Leuico |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Leuo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Лявейка, Леўка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Левік''' (''Лявейка'', ''Леўка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Левіка або Левэка (Leuico, Lēvico<ref>Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. S. 234.</ref>, Levike<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Leweke<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 44, 289.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Leuico%40+#v=snippet&q=Leuico%40&f=false S. 1053].</ref>. Іменная аснова леў- (леан-) паходзіць ад германскага lēw 'леў'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 158.</ref>. Сяроў [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Левальд|Левальд (Левальт)]], [[Леварт]], [[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард)]]. Адзначаліся германскія імёны Lewald (Lewolt), Levard, Leonard (Lennart, Linard). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Lewe, Leon, Lewon, Lewrich<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 158—159.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Lewe''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Leuo<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Leuo#v=snippet&q=Leuo&f=false S. 1053].</ref>; на [[Жамойць|Жамойці]] існуе вёска {{Артыкул у іншым разьдзеле|Левішкі||lt|Leviškiai}}}} (1420 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lewe#v=snippet&q=Lewe&f=false S. 52].</ref>. У Польшчы ў XVI—XVIII стагодзьдзях адзначаліся прозьвішчы Leoman, Lewalt, Lewant, Lewantowicz, Lewar, Lewich<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 352, 354.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''człowieka dwa Rodeyku, Lewika'' (3 жніўня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 399.</ref>; ''Lewika'' (17 кастрычніка 1618 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=Lewika#v=snippet&q=Lewika&f=false С. 477].</ref>{{Заўвага|Таксама: * Леват: ''Joannis Lewot''<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 743.</ref>; * Леванд, Левэнт, Левант, Лявант: ''Wasil Lewandowicz — boiarowie'' (15 красавіка 1772 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=Lewandowicz#v=snippet&q=Lewandowicz&f=false С. 510].</ref>, ''Jan Lawantowicz'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Lawantowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Lewentowicz'' (1812 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, ''Józefa Lewantowicz'' (1861 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lewantowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Hermanowicze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Леўбар, Ляўбер: ''Jan Lewbor'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 68.</ref>, ''Michał Lawbier'' (1870 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lawbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wołma (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Леўбарт (адзначалася германскае імя Leubert<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=leubert#v=snippet&q=leubert&f=false S. 1690].</ref>): ''Anna Leubart'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Leubart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Леўбут (адзначаліся старажытныя германскія імёны Lavbodo<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 233.</ref> і Bodolevos<ref>Jubainville H. A. Études sur la langue des francs à l'époque mérovingienne. — Paris, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Cf0CAAAAIAAJ&q=BODO+LEVOS#v=snippet&q=BODO%20LEVOS&f=false P. 69].</ref>): ''чоловековъ… а Левбутеевича'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>; * Леўгорд: на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Леўгорд у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 67.</ref>; * Леўгаўд, Леўгод (адзначалася старажытнае германскае імя Leutgaud<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Leutgaud#v=snippet&q=Leutgaud&f=false S. 1041].</ref>): у 1621 годзе ўпамінаўся расенскі зямянін Якуб Леўгаўд<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. С. 305.</ref>, ''od pana Jerzego Leugouda''<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 844.</ref> (1675—1677 гады), ''Andrzej Lewgod z Lewgod'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 165.</ref>; * Леўгод, Лаўгод (адзначалася старажытнае германскае імя Levegoda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 18 (264).</ref>, германскае імя Lovegod<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Lovegod#v=snippet&q=Lovegod&f=false P. 57].</ref>): ''Kazimierz Lewgod'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 156.</ref>, ''Lowgodowna'' (10 чэрвеня 1717 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/b/ B], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; * Левар (адзначалася германскае імя Lewer<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 844—845, 1707.</ref>): Эва Леваровіч (''Lewarowicz'') — уладальніца гаспадаркі ў Дайнове каля [[Араны|Аранаў]] на 1936 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>}}. == Носьбіты == * Левік — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]]<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). P. 499.</ref> * Генрык і Станіслаў Лявейкі (''Lewejko'') — уладальнікі гаспадарак у Дайлідаве каля [[Празарокі|Празарокаў]] на 1931 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> У XVI ст. існавала «пустаўская зямля» Левікі (''Левики'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%9B%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9B%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%B8&f=false С. 164].</ref>. У 1905 годзе існаваў [[фальварак]] Леўкішкі ў [[Мусьнікі|Мусьніцкай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 56.</ref>. На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе вёска [[Леўкішкі]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам к}} {{Імёны з асновай леў}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 41lv7suha4ojsu4oqnbilbdhgqtvnt0 Бітаўт 0 275976 2674577 2606157 2026-06-17T21:08:51Z ~2026-35485-41 98365 /* Носьбіты */ 2674577 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бітаўт |лацінка = Bitaŭt |арыгінал = Bitold |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Біць|Bitto]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Біталт, Петаўт, Пэтаўт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бітаўт''' (''Біталт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бідалд, Беталд або Біталд, пазьней Бэтэльт, Бідаўт або Бітаўт (Bidualdus<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen, 1999. P. 157—158.</ref>, Betuald<ref>The Durham Liber Vitae: Linguistic commentary. — London, 2007. [https://books.google.by/books?id=dZ1CAQAAIAAJ&q=Betuald+Betweald&dq=Betuald+Betweald&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj43MyTwZCGAxWo9AIHHeBGCpcQ6AF6BAgHEAI P. 94].</ref><ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 381.</ref>, Betald, Bitold, Betelt<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Betelt#v=snippet&q=Betelt&f=false S. 30].</ref>, Bidaut<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 288.</ref><ref>Morlet M.-T. Étude d'anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 86.</ref>, Bidault<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/b/ B], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Bitaut<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/b7.html Noms commençant par B], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 258, 487.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Біць|бід- (біт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Біцейка]], [[Біцель]], [[Біцін]]; германскія імёны Bettika, Bydilo, Bitinus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] beodan 'чакаць, спадзявацца'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 57.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае паходжаньне імя Бітаўт сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бітаўт: ''Bitawte'' (1347 год)<ref name="Trautmann-1925-19">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bitawte+Bytout#v=snippet&q=Bitawte%20Bytout&f=false S. 19].</ref>; ''Bytout'' (1396 год)<ref name="Trautmann-1925-19"/>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Битовту осмъ чоловековъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''Битовту его люди [[Доман]]овичи а [[Войдат (імя)|Воидатъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 52.</ref> (1440—1492 гады); ''Битовъта [[Гінтаўт|Кинътовътовича]]… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''ego nobilis Bogdan Bytholthowicz'' (1483 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 390.</ref>; ''Богдану Битовътовичу а Римъку Васковичу по возу соли з мыта берестеиского'' (7 жніўня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 66.</ref>; ''Ego vero suprafatus Bogdan Bytholtowycz'' (8 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 515.</ref>; ''боярынь нашъ Богданъ Битовътовичъ'' (22 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>; ''з Мемижи… Миколаи Битовтович — 3 кони… Щастныи Битовтович — кон. Юрии Битовтович — кон.'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 89.</ref>; ''Щасныи Битовтя 2 кони. Миколаи Битовтевич кон.''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Богдан Битовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 86.</ref> (1528 год); ''боярыни господарская Яновая Битовътовичъ Святохна'' (21 красавіка 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 84.</ref>; ''отъ земянина господаръского Миколая Миколаевича Битовтовича'' (19 лістапада 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 73.</ref>; ''miedzy borem Krzysztofa Bohuszewicza a Jura Bitoltowicza… ku granicy ziemian j. k. m. Krzysztofa Bohuszewicza y Jura Bitołtowicza… a Jura Bitołtowicza'' (30 ліпеня 1560 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 142—144.</ref>; ''Размусъ Юрьевичъ Битовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%AE%D1%80%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AE%D1%80%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 538].</ref>, ''з ыменья Битовтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 669].</ref>; ''продку его неякому Битовъту [[Гінтаўт|Кинътовътовичу]]… Битовъта… Битовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''Andrzej Łukaszewicz Bitowt'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 78.</ref>; ''Jan Bittowtt'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 320.</ref>; ''Nikodem Petowtt'' (1764 год)<ref>Volumina Legum: przedruk zbioru praw staraniem xx. pijarów w Warszawie, od roku 1732 do roku 1782 wydanego. T. VII. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fNpbAAAAcAAJ&q=%40Petowtt#v=snippet&q=%40Petowtt&f=false S. 68].</ref>; ''Prezydent Grodzki Upit. Stanisław Bitowtt'' (1824 год)<ref>Kuryer Litewski. Nr. 31, 1824. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qkZJAAAAcAAJ&q=%40Bitowtt#v=snippet&q=%40Bitowtt&f=false S. 6].</ref>; ''Józefa Bytowt'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bytowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бітаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Шчасны Бітаўця і Мікалай Бітаўтавіч — [[Меміж|меміскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Бітаўтавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Юзэф і Нікадзім [[Кляўз|Кляўсы]] Петаўты — электары караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] ад [[Аршанскі павет|Аршанскага павету]]<ref>Elektorów Poczet kłórzy niegdyś głosowali na elektóv. — Lwów, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rEhfAAAAcAAJ&q=Petowt+Klaus#v=snippet&q=Petowt%20Klaus&f=false S. 267].</ref> * Ануфры Бітаўт (''Onufrius Bittowt'') — служка канцылярыі [[Магілёўская архідыяцэзія (гістарычная)|Магілёўскай архідыяцэзіі]] на 1810 год<ref>[https://petergen.com/bovkalo/sp/mohylow1810.html Католическое духовенство Могилевской епархии 1810 г.], Сайт Александра Александровича Бовкало</ref> Бітаўты-Александровічы, Бітаўты (Bitowt, Bittowt, Bitofft<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 1. — Warszawa, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ryQ2AQAAMAAJ&q=Bitowt%2C+Bittowt%2C+Bitofft#v=snippet&q=Bitowt%2C%20Bittowt%2C%20Bitofft&f=false S. 222].</ref>) і Бітаўтовічы гербу [[Грыф (герб)|Грыф]]<ref name="Gajl-2003-260">Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 260.</ref> — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія родя<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref><ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Бітальдовічы (Bitoldowicz) гербу [[Гадземба]] — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref name="Gajl-2003-260"/>. У акце Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся Петаўт (Петовт)<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wMuFmMGU70sC&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 613].</ref>. Бітаўт (Bitowt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1621 і 1727<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 24.</ref> гадох упамінаўся маёнтак Бітаўтавічы ў [[Троцкі павет|Троцкім павеце]]<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 35.</ref>. На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе вёска [[Бітаўтаны]]. == Глядзіце таксама == * [[Біць|Біта]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай бід}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] tr3e4301nrwkc1sn4pg0u6odwdksyv6 Більман 0 275983 2674554 2672749 2026-06-17T19:28:32Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674554 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Більман |лацінка = Bilman |арыгінал = Billmann |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Біла (імя)|Bilo]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Біліман, Пілеман, Піліман, Білмен |вытворныя = [[Білімін]] |зьвязаныя = }} '''Більман''', '''Біліман''' (''Пілеман'', ''Піліман''), '''Білмен''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Біліман, пазьней Більман або Пілеман (Biliman, Billmann, Pielemann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA114&dq=Biliman+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwicjui-prqCAxWNgP0HHaPaC8YQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Biliman%20namenkunde&f=false S. 114].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Біла (імя)|біл-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Біліка]], [[Білін]], [[Більвін]]; германскія імёны Biliko, Bilin, Biliwin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bili 'баявая сякера'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 85.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]], [[Манігерд|Мангерд]]; германскія імёны Derman, Esmann, Mangerðr) — ад германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Балътромеи Билмановичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 285.</ref>; ''Войтехъ Матеевичъ Билмановичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5fRZAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 689].</ref>; ''Bilmanowna'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 125.</ref>; ''Bilmony'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Franciszek Bilmon'' (1771 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bilmon&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jozef Bilman'' (1780—1795 гады)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 214.</ref>; ''Marianna Biłmien'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Bi%C5%82mien&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Hermaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Billmon'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Billmon&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wiszniew], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciej Bilimon'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=S&exac=1&search_lastname=Bilimon&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Lipniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Bilmon'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=150&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Edward Bilman'' (29 сьнежня 1904 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 40.</ref>. == Носьбіты == * Балтрамей Більмановіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * Войцех Мацеевіч Більмановіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году * Ганна, Рыгор, Канстантын, Стэфан, Вольга, Ян і Ігнаці Пілеманы (''Pilemon'') — уладальнікі гаспадарак у Дайлідаве каля [[Празарокі|Празарокаў]] на 1931 год<ref name="Sys">Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ігнаці, Канстантын і Стэфанія Піліманы (''Pilimon'') — уладальнікі гаспадарак ў Дайлідаве на 1931 год, у Старыне каля [[Пліса (Віцебская вобласьць)|Плісы]] на 1933 год і ў Сахновічах каля Празарокаў на 1936 год<ref name="Sys"/> * Людвіг Більман (1888—?) — селянін з ваколіцаў [[Валожын]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%B2%D1%96%D0%B3_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1888) Більман Людвіг Антонавіч (1888)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Більманы гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 95.</ref>. Більманы або Більміны гербу Порай — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 169, 525.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Більмоны]]. == Глядзіце таксама == * [[Біла (імя)|Біла]] * [[Ман]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай біл}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] f2xzik69btnwmszbybjm84nc2x6czji Біла (імя) 0 275984 2674553 2673811 2026-06-17T19:27:06Z ~2026-35485-41 98365 2674553 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Біла |лацінка = Biła |арыгінал = Bilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Біль |вытворныя = |зьвязаныя = [[Біліка]], [[Білін]], [[Більвін]], [[Біляр]], [[Більман]], [[Білімін]], [[Білят]] }} '''Біла''' (''Біль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Біла або Піла, пазьней Біль (Bilo, Pillo, Biel<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA193&dq=Bilo+Biel+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwja2KiFqrqCAxVB_bsIHdyzBPcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Bilo%20Biel%20namenkunde&f=false S. 193].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bilo#v=snippet&q=Bilo&f=false S. 304].</ref>. Іменная аснова біл- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bili 'баявая сякера'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 85.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы біл- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''bìlti'' 'сказаць, апавядаць, абвяшчаць, размаўляць', ''bilùs, bylùs'' 'гаваркі'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам абодва слова ўпершыню фіксуюцца толькі ў сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], але ''bi̇̀lti'' было ўжытае ў [[каралявец|каралявецкай]] бібліі 1590 году і віленскім катэхізьме 1598 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=bilti&lns=-1&les=-1 bi̇̀lti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Біліка]], [[Білін]], [[Більвін]], [[Біляр]], [[Більман]], [[Білят]]. Адзначаліся германскія імёны Biliko, Bilin, Biliwin, Biller (Bilihar), Billmann, Bilaeth. У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Bilant<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 36.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Bylenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Billin<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 262.</ref>}} (1394 год), ''Billote / Bilote''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Bilaeth<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. S. 384.</ref>}} (1334 і 1338 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bylenne#v=snippet&q=Bylenne&f=false S. 19].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Билю чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref>; ''Билеви Куяне на имя'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>; ''Oутенци. На имя… Биля'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''Яну Билевичу 6 рублевъ з винъ [[Браслаў|браславъскихъ]]'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 50.</ref>; ''Довмонт Билевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Стецько Билевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref> (1528 год); ''Bil Zodeykowicz'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Bil+Zodeykowicz#v=snippet&q=Bil%20Zodeykowicz&f=false S. 168].</ref>; ''Biła'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 125.</ref>; ''Mateusz Billewicz, strażnik Księstwa Żmudzkiego'' (25 жніўня 1760 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 128.</ref>; ''z karczmami w tomże meste [[Дрысьвяты (вёска)|dryswiatskim]], do toho podle samoj toj cerkwi — Januka Bila'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 269.</ref>; ''Michał Billewicz'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 404.</ref>; ''Anna Bil'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Bieniakonie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Білюн: Білюн (Bilun) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski">Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Білеш: ''Наруш Билешевичъ'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>; * Білаўт (адзначалася старажытнае германскае імя Biluuald<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. S. 384.</ref>, Bellaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 57.</ref>, пазьнейшае Billault<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Billault#v=snippet&q=Billault&f=false P. 270].</ref>, Bilaud<ref>Carnoy A. Origines des noms de familles en Belgique. — Louvain, 1953. P. 51.</ref>): у перапісу харугваў 1421 году ўпамінаецца баярын Білаўт<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%40%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 47].</ref>; * Білімонд (адзначалася старажытнае германскае імя Bilimund<ref>Jungfer J. Germanisches aus Spanien // Politisch-Anthropologische Monatsschrift für Praktische Politik, für Politische Bildung und Erziehung auf Biologischer Grundlage. Jahrgang 6. — Leipzig, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7uY5AQAAMAAJ&q=%40Bilimund#v=snippet&q=%40Bilimund&f=false S. 711].</ref><ref>Brandstetter J. L. Die Namen «Bilstein» und «Pilatus». — Luzern, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fma4eeTx4QkC&q=%40Bilimund#v=snippet&q=%40Bilimund&f=false S. 115].</ref>): ''Jan Bielmont'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bielmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wiszniew], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Білімонд (Bilimond) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/> }}. == Носьбіты == * Біль — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]] Білевіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Стэцька Білевіч — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Іван Білевіч (1872—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Мікалай Білевіч (1907—1955) — беларус з [[Даўгінаў|Даўгінава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 65.</ref> Білевічы, Більлевічы і Станкевічы-Більлевічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref><ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Білевіч (Bilewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Білевічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 149, 196—197.</ref>. У 1905 годзе існаваў [[засьценак]] Білішкі ў [[Даўгелішкі|Даўгеліскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 268.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Білі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Білевічы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай біл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] a8qg9waf7ijp8f87xxquyye02nacdmh 2674564 2674553 2026-06-17T19:58:01Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674564 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Біла |лацінка = Biła |арыгінал = Bilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Біль |вытворныя = |зьвязаныя = [[Біліка]], [[Білін]], [[Більвін]], [[Біляр]], [[Більман]], [[Білімін]], [[Білят]] }} '''Біла''' (''Біль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Біла або Піла, пазьней Біль (Bilo, Pillo, Biel<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA193&dq=Bilo+Biel+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwja2KiFqrqCAxVB_bsIHdyzBPcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Bilo%20Biel%20namenkunde&f=false S. 193].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bilo#v=snippet&q=Bilo&f=false S. 304].</ref>. Іменная аснова біл- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bili 'баявая сякера'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 85.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы біл- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''bìlti'' 'сказаць, апавядаць, абвяшчаць, размаўляць', ''bilùs, bylùs'' 'гаваркі'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам абодва слова ўпершыню фіксуюцца толькі ў сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], але ''bi̇̀lti'' было ўжытае ў [[каралявец|каралявецкай]] бібліі 1590 году і віленскім катэхізьме 1598 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=bilti&lns=-1&les=-1 bi̇̀lti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Біліка]], [[Білін]], [[Більвін]], [[Біляр]], [[Більман]], [[Білят]]. Адзначаліся германскія імёны Biliko, Bilin, Biliwin, Biller (Bilihar), Billmann, Bilaeth. У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Bilant<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 36.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Bylenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Billin<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 262.</ref>}} (1394 год), ''Billote / Bilote''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Bilaeth<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. S. 384.</ref>}} (1334 і 1338 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bylenne#v=snippet&q=Bylenne&f=false S. 19].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Билю чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref>; ''Билеви Куяне на имя'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>; ''Oутенци. На имя… Биля'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''Яну Билевичу 6 рублевъ з винъ [[Браслаў|браславъскихъ]]'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 50.</ref>; ''Довмонт Билевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Стецько Билевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref> (1528 год); ''Bil Zodeykowicz'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Bil+Zodeykowicz#v=snippet&q=Bil%20Zodeykowicz&f=false S. 168].</ref>; ''Biła'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 125.</ref>; ''Mateusz Billewicz, strażnik Księstwa Żmudzkiego'' (25 жніўня 1760 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 128.</ref>; ''Mojsze Bilewicz'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Leszcze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''z karczmami w tomże meste [[Дрысьвяты (вёска)|dryswiatskim]], do toho podle samoj toj cerkwi — Januka Bila'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 269.</ref>; ''Michał Billewicz'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 404.</ref>; ''Anna Bil'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Bieniakonie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Білюн: Білюн (Bilun) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski">Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Білеш: ''Наруш Билешевичъ'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>; * Білаўт (адзначалася старажытнае германскае імя Biluuald<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. S. 384.</ref>, Bellaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 57.</ref>, пазьнейшае Billault<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Billault#v=snippet&q=Billault&f=false P. 270].</ref>, Bilaud<ref>Carnoy A. Origines des noms de familles en Belgique. — Louvain, 1953. P. 51.</ref>): у перапісу харугваў 1421 году ўпамінаецца баярын Білаўт<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%40%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 47].</ref>; * Білімонд (адзначалася старажытнае германскае імя Bilimund<ref>Jungfer J. Germanisches aus Spanien // Politisch-Anthropologische Monatsschrift für Praktische Politik, für Politische Bildung und Erziehung auf Biologischer Grundlage. Jahrgang 6. — Leipzig, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7uY5AQAAMAAJ&q=%40Bilimund#v=snippet&q=%40Bilimund&f=false S. 711].</ref><ref>Brandstetter J. L. Die Namen «Bilstein» und «Pilatus». — Luzern, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fma4eeTx4QkC&q=%40Bilimund#v=snippet&q=%40Bilimund&f=false S. 115].</ref>): ''Jan Bielmont'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bielmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wiszniew], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Білімонд (Bilimond) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/> }}. == Носьбіты == * Біль — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]] Білевіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Стэцька Білевіч — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Іван Білевіч (1872—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Мікалай Білевіч (1907—1955) — беларус з [[Даўгінаў|Даўгінава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 65.</ref> Білевічы, Більлевічы і Станкевічы-Більлевічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref><ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Білевіч (Bilewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Білевічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 149, 196—197.</ref>. У 1905 годзе існаваў [[засьценак]] Білішкі ў [[Даўгелішкі|Даўгеліскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 268.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Білі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Білевічы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай біл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 29au4pwkl71usaptif8xqlcqssgbvgc Біліка 0 275986 2674559 2670665 2026-06-17T19:47:55Z ~2026-35485-41 98365 2674559 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Біліка |лацінка = Bilika |арыгінал = Biliko |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Біла (імя)|Bilo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Біліка, Пілейка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Біліка''', '''Білейка''' (''Пілейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Біліка або Піліка (Biliko<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 262.</ref>, Bilicha, Pilicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bilicha#v=snippet&q=Bilicha&f=false S. 304].</ref>. Іменная аснова [[Біла (імя)|біл-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Білін]], [[Більвін]], [[Більман]]; германскія імёны Bilin, Biliwin, Billmann) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bili 'баявая сякера'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 85.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''пустовщинъ у [[Эйшышкі|Еишишъском]] повете… а Биликишок'' (22 ліпеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 213.</ref>; ''Матей Билейкович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 56.</ref>; ''передо мною Стефаномъ Биликовичомъ, подчашимъ Ошменскимъ, дворяниномъ его королевской милости, подвоеводимъ Виленскимъ'' (19 кастрычніка 1648 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%B8+%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%B8%20%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 341].</ref>; ''Adam Jakub Stanisław Bilikowicz'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bilikowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zbirogi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józefata Pilejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Pilejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Martham Bilikowiczowna'' (4 лістапада 1813 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Bilikowicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Носьбіты == * Мацей Білейкавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох * Вікторыя Біліковіч (''Биликович'') — шляхцянка з ваколіцаў [[Вількамір]]у, якая мела ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 22.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам к}} {{Імёны з асновай біл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 36oabggxcd7kmomhxjza5r4516zx3ux 2674563 2674559 2026-06-17T19:56:42Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674563 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Біліка |лацінка = Bilika |арыгінал = Biliko |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Біла (імя)|Bilo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Біліка, Пілейка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Біліка''', '''Білейка''' (''Пілейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Біліка або Піліка (Biliko<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 262.</ref>, Bilicha, Pilicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bilicha#v=snippet&q=Bilicha&f=false S. 304].</ref>. Іменная аснова [[Біла (імя)|біл-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Білін]], [[Більвін]], [[Більман]]; германскія імёны Bilin, Biliwin, Billmann) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bili 'баявая сякера'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 85.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''пустовщинъ у [[Эйшышкі|Еишишъском]] повете… а Биликишок'' (22 ліпеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 213.</ref>; ''Матей Билейкович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 56.</ref>; ''передо мною Стефаномъ Биликовичомъ, подчашимъ Ошменскимъ, дворяниномъ его королевской милости, подвоеводимъ Виленскимъ'' (19 кастрычніка 1648 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%B8+%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%B8%20%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 341].</ref>; ''Adam Jakub Stanisław Bilikowicz'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bilikowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zbirogi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józefata Pilejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Pilejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Martham Bilikowiczowna'' (4 лістапада 1813 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Franciszka Bilejko'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bilejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołkowysk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bilikowicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Носьбіты == * Мацей Білейкавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох * Вікторыя Біліковіч (''Биликович'') — шляхцянка з ваколіцаў [[Вількамір]]у, якая мела ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 22.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам к}} {{Імёны з асновай біл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] izyoxzzuofiz5lg3c8fq7opveh1b5d1 Рамша 0 276602 2674529 2607211 2026-06-17T14:01:51Z -2026-35238-l8 98364 2674529 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рамша |лацінка = Ramša |арыгінал = Ramsch |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рам|Ramo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}} |варыянт = Рамш, Рамуш |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рамша''', '''Рамш''', '''Рамуш''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рама (Ramo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ramo+Rami#v=snippet&q=Ramo%20Rami&f=false S. 1243].</ref>. Іменная аснова [[Рам|-рам-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рамут]], [[Рамаўт]], [[Рамант|Рамунт]]; германскія імёны Ramut, Ramaldus, Ramunt) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ram(m)r 'дужы, моцны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 188.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ramsz (Ramisz, Ramiesz, Ramusz)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 203.</ref>: ''Balthazar Nicolai Ramsch de Costen'' (1453 год), ''Ramsch, heres de Thoschaczyno, laicus Premisliensis diocesis'' (1455 год), ''Petir Ramysch de Zathor'' (1457 год), ''Lucas Ramesch de Costen'' (1459 год), ''Peter Ramsch'' (1465 год), ''Nicolaus Rames de Dubyenskye'' (1472 год), ''Nobilis Ramsch, heres de Magna Czyeschaczyn'' (1472 год), ''Petrus Ramisz'' (1477 год), ''Nohilis Ramsch de Cormanycze'' (1478 год), ''Nobili Martino Ramsch de Chelmek'' (1485 год), ''Generosus lohannes, filius olim Stanislai Ramsch de Dzykow'' (1492 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 441—443.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''panem Ramszą'' (29 студзеня 1602 году)<ref>Archiwum Domu Sapiehów. — Lwów, 1892. S. 308.</ref>; ''od pana Ramszy'' (12 жніўня 1602 году)<ref>Archiwum Domu Sapiehów. — Lwów, 1892. S. 331.</ref>; ''przez Ramszę'' (8 ліпеня 1604 году)<ref>Archiwum Domu Sapiehów. — Lwów, 1892. S. 422.</ref>; ''Ramszyn'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Wieś Czukłay. Gus Ramsz, karczmarż'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Ramsz#v=snippet&q=Ramsz&f=false С. 248].</ref>; ''Tomasz Ramuszewicz'' (1919 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Ramuszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lewszowo (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == Рамзевічы, Рамзевічы-Рамэлі, Рамсевічы, Рамшы і Рамшы-Карвецкія — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref><ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Назву [[Рамшына]] маюць вёскі на гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыне]] і [[Віцебскі павет|Віцебшчыне]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам ш}} {{Імёны з асновай рам}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] km2f13c95usbk4g921pmhiui508xdoo Сала (імя) 0 277484 2674597 2674509 2026-06-17T22:28:15Z ~2026-35485-41 98365 2674597 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сала |лацінка = Sała |арыгінал = Sallo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Саля, Шала, Шаль, Заль, Жоль |вытворныя = [[Сава (імя)|Сава]] |зьвязаныя = [[Салейка]], [[Салін]], [[Салата (імя)|Салата]], [[Сельвін]], [[Сальгер]], [[Салкірд]], [[Саламан]], [[Жалмонт]] <br> [[Гундыслаў]] }} '''Сала''' (''Шала'', ''Шаль'', ''Заль'', ''Жоль'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Салва, Сала або Села (Salvo, Sallo, Salo<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Salo#v=snippet&q=Salo&f=false S. 72].</ref>, Selo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1291">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sallo#v=snippet&q=Sallo&f=false S. 1291].</ref>. Іменная аснова -сал- (-салв-) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref name="SEMSNO-1997-216">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -сал- (-сел-, -зел-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Салейка]], [[Салін]], [[Сельвін]], [[Сальгер]], [[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]], [[Саламан|Саламан (Сальман)]], [[Жалмонт]], [[Гундыслаў]]. Адзначаліся германскія імёны Saleko, Salina, Selwin (Salawins), Salger, Salgerd (Salgard), Salaman (Salman), Salamund, Gundisalv. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Sala<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 514.</ref>, Salmut (Zalmut), Salmar (Zalmar)<ref name="SEMSNO-1997-216"/>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sale'' (1327 і 1346 гады)<ref name="Trautmann-1925-85">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sale+Saluch+Saluke+Salucke#v=snippet&q=Sale%20Saluch%20Saluke%20Salucke&f=false S. 85].</ref>, ''Saluch / Saluke / Salucke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salucho<ref name="Förstemann-1900-1291"/>}} (1280, 1352, 1354, 1359 і 1407 гады)<ref name="Trautmann-1925-85"/>, ''Saleide / Saleyde'' (1339, 1359 і 1419 гады)<ref name="Trautmann-1925-85"/>. У 1627 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Salbert{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salbert<ref name="Fo-1900-1292">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salbert#v=snippet&q=Salbert&f=false S. 1292].</ref>}}, Regiomontanus Borussus'', у 1628 годзе — ''Valentinus Salberth, Regiomontanus Borussus'', у 1636 годзе — ''Jacobus Salbertus, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Salbert#v=snippet&q=Salbert&f=false S. 301, 307, 367].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Сяліла (''Селила''), Сялята{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salado<ref name="Fo-1900-1292"/>}} (''Селята'') и Сальмір{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salamir<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salamir#v=snippet&q=Salamir&f=false S. 1293].</ref>}} (''Сольмиръ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 796—796, 800.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у повете [[Віцебск|Вытебъскомъ]], въ Ылемницъкой волости… земли пустовъских наймя Саловича'' (15 жніўня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 15—16.</ref>; ''Жоль Станиславович'' (1563 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 121.</ref>; ''Szala'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Олексей Жолевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 696].</ref>, ''Янъ Жаль''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D1%8C&f=false С. 922].</ref> (1567 год); ''Ławryn Sałowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Salowicz#v=snippet&q=Salowicz&f=false С. 121].</ref>; ''Jerzy Stanisław Szalewicz'' (1648 год паводле выданьня 1737 году)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1737. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Zk82lECOXjQC&q=Szalewicz#v=snippet&q=Szalewicz&f=false S. 211].</ref>; ''Sały wielkie… Sały małe… Zaliszki… Szalewszczyzna'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jerzy Sołowicz'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=So%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bazyli Sołłowicz'' (1766 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=So%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''zaścianki… Sały… wsi Sałły'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 139, 187.</ref>; ''Franciszka Szalawicz'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalawicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Салела: ''Sałeły'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>; * Сялянта: Адам Сялянта (1883—?) — беларус з ваколіцаў [[Заслаўе|Заслаўя]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8F%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%A0%D1%8B%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1883) Сялянта Адам Рыгоравіч (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Шалібор: ''а Шелибору'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref>; * Шалабут, Шалабот, Шалабута, Шалабода, Салабудзь: ''Piotr Szałabut'' (1734 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82abut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Czernawczyce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Szałabot'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82abot&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Sałobudź'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sa%C5%82obud%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Albin Szałabuta'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Sza%C5%82abuta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lack], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Фёдар Шалабода (1888—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index25.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Зальвіль, Шалавіла: ''Paulina Zalwil'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalwil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Сьцяпан Шалавіла (1927—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзівін|Дывіна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%A1%D1%86%D1%8F%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1927) Шалавіла Сцяпан Максімавіч (1927)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Шалавіта (у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Salvido<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://www.google.by/books/edition/Repertori_D_Antrop%C3%B2nims_Catalans/SUwv8x15BE8C?hl=ru&gbpv=1&dq=%22Salvido%22+repertori&pg=PA473&printsec=frontcover P. 473].</ref>): Шалавіты-Шалкоўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Шалагайла: ''Gabrus Szałagayło'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_29.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; * Салген, Шальгін (адзначалася старажытнае германскае імя Selechin<ref name="Fo-1900-1292"/>, германскае імя [[Савігін|Sawkin]]<ref>Harrison H. Surnames of the United Kingdom: A Concise Etymological Dictionary. Vol. 2. — London, 1918. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=erUEAAAAIAAJ&q=Sawkin#v=snippet&q=Sawkin&f=false P. 137].</ref>): ''Marianna Salgieniewicz'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salgieniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Szałgieniewicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82gieniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stare Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шальгіневіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 880.</ref>; * Саўгоўд (адзначалася старажытнае германскае імя Salgaudis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 194.</ref>): у XVI ст. існавала «зямля» Саўгодзішкі (''Совговдишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 295.</ref>; * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Жоль Станіслававіч — [[Геранёны|геранёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1563 годзе * Юзэф і Андрэй Залевічы (''Zalewicz'') — уладальнікі гаспадарак у [[Даўгінаў|Даўгінаве]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> Шаловічы (Szałowicz) гербу ўласнага — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Слуцкае княства|Слуцкага княства]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 237.</ref>. Шалевічы (Szalewicz) гербу [[Шранява (герб)|Шранява]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 330.</ref>. Саля (Sala) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Салавічы (Гарадзенская вобласьць)|Салавічы]], на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] — [[Шалавічы (Слуцкі раён)|Шалавічы]]. На 1909 год існаваў [[засьценак]] Шэльвілы ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 218.</ref> (адзначалася старажытнае германскае імя Selwilus<ref>Braune W. Althochdeutsche Grammatik. 11. Auflage. — Tübingen, 1963. [https://books.google.by/books?id=PtsJAQAAIAAJ&q=%22selwilus%22&dq=%22selwilus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj2qIfY1qiDAxXKgv0HHf1ODKgQ6AF6BAgHEAI S. 200].</ref>). На 1910 год існавала [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Салараўшчына (Салароўшчына) у Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 88.</ref> (адзначалася старажытнае германскае імя Salerius<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 194.</ref>). Назву [[Салавічы]] маюць вёскі на гістарычных [[Віцебскі павет|Віцебшчыне]] і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Салішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Зааляў]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сал}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] j9smrp4grte4qveya8j63841ynux6ac Бальтэр 0 279196 2674562 2596254 2026-06-17T19:54:44Z ~2026-35485-41 98365 /* Паходжаньне */ 2674562 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бальтэр |лацінка = Balter |арыгінал = Balther |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Больд|Baltha]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Балтэр, Болдэр, Балтр |вытворныя = |зьвязаныя = Eribald }} '''Бальтэр''' (''Балтэр'', ''Балтр''), '''Болдэр''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Балдэр, Балтэр або Балдыр, пазьней Больдэр (Baldheri, Balther, Balterus, Baldier, Bolder) і Гарыбалд або Ерыбалд (Haribald, Eribald) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Balther#v=snippet&q=Balther&f=false S. 238—239, 755].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Больд|-балд- (-болд-, -болт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірыбольд]], [[Румбольд]], [[Рыбалт]]; германскія імёны Beribald, Rumbold, Ribald) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *balth, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] bald 'сьмелы, адважны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 10.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Васко Болдыр'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 415.</ref>; ''Iwan Balter… Andrzey Balter'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Balter#v=snippet&q=Balter&f=false С. 177, 179].</ref>; ''wioski… Bołdery'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 210.</ref>; ''Parafia [[Салокі|sołocka]]… Bołdery… Kozaczyzna wieś, czyli Bołdery'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 253, 255, 258.</ref>; ''Ewa Bałterowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=13120&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&ordertable=[[3,%22asc%22]]&searchtable=&rpp2=50 Abele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Boltrowiczowna'' (1804 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Adam Balter'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Balter&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołkowysk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bałtrowiczowna'' (1811 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>. == Носьбіты == Бальтрэвіч (Boltrewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Больд|Бальд]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай балд}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] su21rntesfcanb7wfagf0y114rnm8nw Эймін 0 279267 2674536 2596336 2026-06-17T14:39:05Z -2026-35238-l8 98364 /* Паходжаньне */ 2674536 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Эймін |лацінка = Ejmin |арыгінал = Eimin |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Эйка|Eich]] + [[Мін|Minno]] |варыянт = Аймен |вытворныя = [[Ягмін]] |зьвязаныя = }} '''Эймін''' (''Аймен'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Эймін, Аймін або Аймен (Eiminus, Eyminus, Aiminus, Aimenus) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 122.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Мін|-мін- (-мен-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мінят]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Гайлімін|Гальмін]]; германскія імёны Miniatus, Osminna, Galmin) — ад гоцкага minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''з ыменей своихъ з Ойменина'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9E%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9E%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false 1195—1196].</ref>; ''Marianna Oymenowa'' (1761 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 201.</ref>; ''Wiktoria Ejmin'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ejmin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == Эйміны — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/e/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Э], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Акміны (''Акмины'') у [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 3.</ref>. На 1903 год існавалі вёска і сяліба Эйменішкі ў Панявескім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 358.</ref>. На [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] існуе вёска [[Эймінаўцы]]. == Глядзіце таксама == * [[Эйка|Эйх]] * [[Мін]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай эй}} {{Імёны з асновай мін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] i224a3ai9ty9jxysxurx81myhxc8xap Леварт 0 279299 2674537 2673561 2026-06-17T14:50:14Z -2026-35238-l8 98364 2674537 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Леварт |лацінка = Levart |арыгінал = Levard |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Leuo + [[Гардзь|Hardt]] |варыянт = Левард, Лявэрт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Леварт''', '''Левард''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Левард (Levard) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Levard#v=snippet&q=Levard&f=false S. 1053].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] леў- (леан-) (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Левік]], [[Левальд]], [[Леанард|Ленарт]]; германскія імёны Leuico, Lewald, Leonard) паходзіць ад германскага lēw 'леў'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 158.</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Мэйнарт]], [[Сутарт]]; германскія імёны Beynart, Meinhart, Sutardus) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Maciej Lewart'' (1535 год)<ref>Słownik historycznych nazw osobowych Białostocczyzny (XV—XVII w.). T. 1: A—O. — Białystok, 1997. S. 205.</ref>; ''Матей Левартъ, воискии Дорогицкии'' (29 лютага 1536 году)<ref>Сборник палеографических снимков с древних грамот и актов, хранящихся в Виленском центральном архиве и Виленской публичной библиотеке. Вып. 1. — Вильна, 1884. С. 22.</ref>; ''Konstancja Lawert'' (1788 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Lawert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jozefa Lewartowicza, ekonoma'' (14 лютага 1793 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 2. — Вильнюс, 1961. С. 434.</ref>; ''Katarzyna Lewardowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lewardowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz Górna (Franciszkańska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Lewartowicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lewartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == Левартовічы (Lewartowicz) гербу [[Леварт (герб)|Леварт]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 288.</ref> — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Der polnische adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen adelsfamilien. Bd. 2. — Hamburg, 1900. S. 15.</ref><ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 316.</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Левэртовіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 67.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай леў}} {{Імёны з асновай гард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 0v4h499pzcksm6hvqelqpz8ok00jse6 Тры Будрысы 0 280068 2674569 2669660 2026-06-17T20:20:36Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674569 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор | Назва = Тры Будрысы | Назва-арыгінал = Trzech Budrysów | Выява = | Памер = | Подпіс выявы = | Жанр = баляда | Аўтар = [[Адам Міцкевіч]] | Мова арыгіналу = польская | Напісаны = [[1827]] | Публікацыя = [[1829]] | Асобнае выданьне = | Выдавецтва = | Пераклад = | Электронная вэрсія = https://knihi.com/Adam_Mickievic/Try_Budrysy.html | ВікіКрыніца-тэкст = :be:s:Тры Будрысы (Міцкевіч/Купала) }} [[Файл:Adam Mickiewicz 1827 (53794389) (cropped).jpg|значак|Малады Адам Міцкевіч]] '''Тры Будрысы''' ({{мова-pl|Trzech Budrysów}}) — баляда [[Адам Міцкевіч|Адама Міцкевіча]], якая ў жартаўлівай форме тлумачыць збліжэньне [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] з [[Польшча]]й і палянізацыю [[ліцьвіны|літоўскай]] [[шляхта|шляхты]]. Таксама баляда адлюстроўвае жыцьцёвую пазыцыю паэта: не багацьце, а толькі каханьне прыносіць шчасьце<ref>[https://www.facebook.com/LTMKmuziejus/posts/dėl-tavęs-noriu-tapti-jei-ne-turtingu-tai-įžymiu-karaliaučius-1839-taip-rašyti-j/2313760631995483/ "Dėl Tavęs… — Lietuvos teatro, muzikos ir kino muziejus]</ref>. Напісаная ў канцы 1827 альбо пачатку 1828 і прысьвечана [[Таварыства філяматаў|філямату]] і [[Таварыства філярэтаў|філяэту]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Вінцэнт Будрэвіч|Вінцэнту Будрэвічу|pl|Wіncenty Budrewіcz}}. Упершыню пабачыла сьвет у другім томе зборніка паэзыі Міцкевіча (Пецярбург, 1829). Мае падзагаловак «Баляда літоўская»<ref>[https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/trzech-budrysow.html Trzech Budrysów]</ref>. [[Тадэвуш Булгарын]] назваў баладу «ўзорам прастаты апавяданьня й прыгажосьці»<ref>[http://az.lіb.ru/m/mіckewіch_a/text_1829_trі_budrysa_oldorfo.shtml «Сынъ Отечества и Северный Архивъ» (1829, т. V, с. 113—115)]{{Недаступная спасылка|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Сюжэт == Дзеяньне баляды адбываецца ў [[Літва|Літве]] XІV стагодзьдзя, якая разьвівае сваю моц дзякуючы ваенным дзеяньням, якія праводзяцца на некалькіх франтах адначасова. Першая [[страфа]] п’есы знаёміць чытача з домам галоўнага героя — старога Будрыса, — які адпраўляе трох сыноў на палі бітвы. Кожны зь іх павінен адправіцца ў іншы бок, каб змагацца ў войсках літоўскіх князёў: першы дапаможа [[Альгерд]]у у барацьбе з [[Русіны|рускімі]], другі разам са [[Скіргайла|Скіргелам]] (братам Ягайлы) адправіцца на «[[Палякі|ляхаў]]», а трэці з [[Кейстут]]ам «разграміць тэўтонаў». Яны павінны прывезьці са сваіх экспэдыцый пэўную здабычу: у Расеі гэта «сабаліныя апоны й залатыя заслоны», у [[Прусія|Прусіі]] — «як пяску, там бурштыну, сукны дзіўнага тканьня, і там рызы ў ксяндзоў у дыямэнтах». Самую незвычайную здабычу павінен прывезьці той, хто адправіцца на «ляхаў» — гэта будзе нявеста-полька, вартасьці якіх стары Будрыс сьмела праслаўляе перад сынамі. Такім чынам, трое маладых літоўцаў адпраўляюцца на вайну ў пошуках славы, прыгод і абяцанай бацькам здабычы, пазьней турбуючы Будрыса сваёй доўгай адсутнасьцю. Урэшце, з экспэдыцыі вяртаецца першы з сыноў, прывозячы замест грошай польскую нявесту; неўзабаве пасьля яго ў доме бацькі зьяўляецца другі з братоў зь ідэнтычнай «здабычай». У фінале балады стары Будрыс, заўважыўшы на даляглядзе трэцяга са сваіх ваяўнічых сыноў, больш не пытаецца пра прывезеныя багацьці, рыхтуючы адразу трэцяе вясельле. == Пераклады == На беларускую мову твор Міцкевіча двойчы пераклад [[Янка Купала]], у 1913 і 1940 годзе. На [[летувіская мова|летувіскую мову]] ўпершыню твор пераклаў [[Людвік Адам Юцэвіч]] у 1837 годзе<ref>[https://polona.pl/іtem/wyjatkі-z-nowoczesnych-poetow-polskіch-tlumaczone-na-jezyk-lіtewskі-z-przydanіem-kіlku,ODAwNTg2NTQ/36/#іnfo:metadata Wyjątkі z nowoczesnych poetów polskіch. Wіlno, 1837]</ref>, потым Петрас Армінас-Трупінеліс у 1892 годзе. У 1829 годзе паэму парадкова пераклаў на расейскую мову Тадэвуш Булгарын. На расейскую мову твор таксама пераклаў [[Аляксандар Пушкін]] (1833), што быў апублікаваны ў 1834 годзе ў часопісе «Бібліятэка для чытаньня»<ref>[[Томас Вэнцлава|Томас Венцлова]]. К нулевому пра-тексту: заметки о балладе Будрыс и его сыновья. — Alexander Pushkin: Symposium II, ed. by Andrey Kodjak, Krystyna Pomorska and Kiril Taranovsky. — Columbus: Slavica, 1986. — P. 78—87.</ref>. == У культуры == [[Станіслаў Манюшка]] ў 1839 годзе стварыў да балады музыку<ref>[https://polona.pl/preview/54cccba8-e7ef-4d07-baf2-762540e0feab Trzech Budrysów : Ballada]</ref><ref>[https://pwm.com.pl/pl/wypozyczenia/utwory-wg-kategorii/publikacja/trzech-budrysow,stanislaw-moniuszko,11738,wypozyczenia.htm Moniuszko Stanisław, Trzech Budrysów Ballada Na Baryton I Orkiestrę]</ref>. Польскі мастак [[Юльюш Косак]] стварыў да баляды дзьве карціны<ref>[https://web.archive.org/web/20230810230550/https://sztuka.agraart.pl/licytacja/16/878 Budrys z Laszką]</ref><ref>[https://encyklopedia.interia.pl/slownik-bohaterow-literackich/news-budrysowie,nId,2219989 Bohaterowie tytułowi ballady Adama Mickiewicza «Trzech Budrysów»]</ref>. Пазьней сваю карціну да баляды стварыў летувіскі мастак {{Артыкул у іншым разьдзеле|Джэрард Багданавічус||lt|Gerardas Bagdonavičius}} (1901—1986)<ref>[https://web.archive.org/web/20230207044133/https://www.limis.lt/paieska/perziura/-/exhibit/preview/150000009975913?s_id=7g9B05ltMPAm0FYK&s_ind=4756&valuable_type=EKSPONATAS Trys Budriai]</ref>. [[Аляксандар Ходзька]] напісаў на матыў «Трох Будрысаў» сваю бяладу «Гербы», у якой распавёў гісторыю прымірэньня «[[Герб Польшчы|Белага Арла]]» і «[[Пагоня|Пагоні]]»<ref>Chodzka Aleksander. Poezye. Petersburg, 1829. Пераклад Кастуся Цьвіркі: [https://web.archive.org/web/20071103011819/http://bk.knihi.com/filamaty/filamaty9.html Філаматы і філарэты, 1998, с. 344]</ref>. [[Уладзіслаў Сыракомля]] напісаў да баляды Міцкевіча паэму-працяг «Trzy córki Litwina» («Тры дачкі Літвіна»)<ref>Кондратовичъ, Л. Избранныя стихотворенія Людвига Кондратовича (Владислава Сырокомля) — Москва: В. М. Лавровъ и В. А. Федотовъ, 1879. — Т. 1. — 462 с. — с. 333</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/trzech-budrysow.html Trzech Budrysów] у бібліятэцы Wolne Lektury. {{Адам Міцкевіч}} [[Катэгорыя:Баляды]] [[Катэгорыя:Эпічная паэзія]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1827 годзе]] [[Катэгорыя:Літаратурныя творы, перакладзеныя на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Творчасьць Адама Міцкевіча]] 9ayirswj33733krtdcra3k4745ljk03 Удзельнік:Shabe 2 284286 2674615 2613078 2026-06-18T01:09:27Z Shabe 74009 выдаліць 2674615 wikitext text/x-wiki {{Хутка выдаліць|У1}} 62m0anxetm4sf9q1jux6j415xgrtpnm Фос 0 294246 2674623 2671412 2026-06-18T03:13:11Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674623 wikitext text/x-wiki {{Часопіс |назва = Фос |выява = [[Файл:|200пкс]] |тэматыка = [[праваслаўе]] |пэрыядычнасьць = раз на тры месяцы |мова = [[Беларуская мова|беларуская]] |адрас = |рэдактар = |заснавальнік = Юры Асеньнік |выдавец = [[Брацтва праваслаўнае моладзі Беластоцка-Гданскае эпархіі]]<ref>[https://web.archive.org/web/20250218095331/https://kamunikat.org/fos Фос] на [[Камунікат]]</ref> |краіна = {{Сьцяг Польшчы}}[[Польшча]] |дата заснаваньня = 1989 год |дата закрыцьця = |аб’ём = |фармат = |камплектацыя = |наклад = |ISSN = |сайт = }} '''Фос'''<ref>[https://web.archive.org/web/20250218095331/https://kamunikat.org/fos Фос] на [[Камунікат]]</ref> — [[часопіс]] праваслаўнага брацтва [[Беластоцка-Гданская эпархія|Беластоцка-Гданьскае эпархіі]]. У 1989 годзе быў вучань [[Яблачынская праваслаўная сэмінарыя|Яблачынскае праваслаўнае духоўнае сэмінарыі]] Юрка Асеньнік. У 1989 годзе ён выдаваў малатыражны беларускамоўны праваслаўны часопіс «Фос»<ref name="фос">{{Кніга|аўтар = |імя = Юры|прозьвішча = Туронак|частка = |загаловак = За кардонам Бацькаўшчыны: успаміны|арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Генадзь Сагановіч|Г. Сагановіч]]|выданьне = |месца = [[Менск]]|выдавецтва = Медысонт|год = 2010|том = |старонкі = 173|старонак = 276|сэрыя = [[Бібліятэка часопіса «Беларускі Гістарычны Агляд»|Бібліятэка ч-су Беларускі гістарычны агляд]]|isbn = 978-985-6887|наклад = 500}}</ref>{{Заўвага|Перакладаецца з грэцкага: "Сьвятло".}} і ў ліпені арганізаваў рэйд беларускай праваслаўнай моладзі: [[Крушыняны]] — [[Гарадок (Беластоцкі павет)|Гарадок]] — [[Каралёвы Мост]] — [[Супрасьля]]. Удзельнічала каля 30 маладых людзей. Юрка Асеньнік запрасіў Юрыя Туронка з дакладам у Каралёвы Мост. Там сустрэў усіх падарожнікаў мясцовы сьвятар, выступаў ён культурна на добрай беларускай мове. Удзельнікі рэйда падрыхтавалі эўфрасіньнеўскі крыж, які ўкапалі на царкоўным дварэ. Сьвятар пасьвяціў крыж, а моладзь сьпявала адпаведныя песьні, між іншых «Магутны Божа», якой навучыў Юрка Асеньнік. Было вогнішча з удзелам сьвятара, беларуская патрыятычная атмасфэра. Фос быў адным з кузьняў для стварэньня новага часопісу [[Часопіс (выданьне)|czasopis]]<ref>[https://czasopis.pl/svedka-nashaj-zhyvoj-prysutnasci/ Пра заснаваньне czasopis і існаваньне часопісу Фос]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20250218095331/https://kamunikat.org/fos Фос] на [[Камунікат]] * [https://czasopis.pl/svedka-nashaj-zhyvoj-prysutnasci/ Пра заснаваньне czasopis і існаваньне часопісу Фос] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя выданьні ў Польшчы]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1989 годзе]] 3o34easxwxtiabm3gcjtg5nj1nafmdt Хацунэ Міку 0 294834 2674640 2656936 2026-06-18T06:29:05Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674640 wikitext text/x-wiki {{Праграма|Назва=Хацунэ Міку|Тып=Сынтэз маўленьня, электронная музыка|Афіцыйная старонка=https://ec.crypton.co.jp/pages/prod/virtualsinger/mikuv4x|Ліцэнзія=Прапрыетарнае праграмнае забесьпячэньне|Выгляд=Hatsune_miku_logo_v3.svg}} [[Файл:Hatsune miku logo v4x.png|значак|'''Лягатып Hatsune mіku v4x''']] '''Хацунэ Міку''' ці '''Міку Хацунэ''' ({{мова-ja|初音ミク}}, Hatsune Miku) (часта пішацца Хацунэ Міку ў адпаведнасьці зь японскім парадкам прозьвішча й імені) ці проста Міку - банк галасоў для праграм [[VOCALOІD2]], [[VOCALOІD3]] і [[VOCALOІD4]] ад кампаніі [[Yamaha Corporation]]<ref>https://ec.crypton.co.jp/pages/prod/virtualsinger/cv01_us</ref><ref>https://www.vocaloid.com/en/</ref>. Яе выява, зробленая японскім ілюстратарам KEІ Garou<ref>https://www.itmedia.co.jp/news/articles/0902/10/news036.html</ref>, стала лічыцца й увасабляцца як адна з самых вядомых японскіх віртуальных ідалаў<ref>https://web.archive.org/web/20250318041726/https://dailyprogress.com/life-entertainment/article_7146388b-27c2-5434-95dd-2a093b3b9de4.html</ref>, распрацаванага кампаніяй [[Crypton Future Medіa]] для другой вэрсыі праграмы сінтэзу голасу [[VOCALOІD]]. Яе імя паходзіць ад спалучэньня словаў Hatsu (першы), Ne (гук) і Mіku (будучыня). Галасавыя дадзеныя былі створаны на аснове сэмплаваньня голасу Сакі Фудзіты, японскай актрысы агучваньня<ref>https://www.youtube.com/watch?v=_zmHTzTjRxg</ref>. У адрозьненьне ад звычайных сінтэзатараў голасу, Vocaloіd настроены на стварэньне песьняў (асабліва [[J-pop|J-Pop]]). У абнаўленьні Vocaloіd 3 для Хацунэ Міку таксама зьявіўся банк галасоў з фанемамі, неабходнымі для сьпеваў на [[Ангельская мова|ангельскай мове]].<ref>https://www.capsulecomputers.com.au/2013/08/hatsune-miku-english-software-to-be-released-on-her-6th-birthday/</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2007 годзе]] [[Катэгорыя:Японскія сьпевакі і сьпявачкі]] [[Катэгорыя:Інтэрнэт-мэмы]] qe5031r3i0sj7xok7p7mmn8od75etgk Турынская сатырычна-эратычная папера 0 297701 2674574 2625041 2026-06-17T21:00:05Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2674574 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор |Назва = Турынская сатырычна-эратычная папера |Назва-арыгінал = |Выява = |Памер = |Подпіс выявы = |Жанр = |Аўтар = |Мова арыгіналу = |Напісаны = |Публікацыя = |Асобнае выданьне = |Выдавецтва = |Сэрыя = |Колькасьць старонак = |Ілюстратар = |Афармленьне = |Пераклад = |Перакладчык = |Носьбіт = |Папярэдні твор = |Наступны твор = |ISBN = |Электронная вэрсія = |ВікіКрыніца-тэкст = }} '''Турынская сатырычна-эратычная папера''' — [[Папірус|папера]], якая была знойдзеная ў [[Эгіпет|Эгіпьце]] ў пачатку 19 стагодзьдзя. Папера мае незвычайны зьмест, бо была знойдзена на могілках. Яе зьмест сьмешны і трохі пахатлівы. Папера мае 27 выяваў, а 15 зь іх сьмешныя. Апошнія зь іх непрыстойныя. З-за непрыстойнасьці паперу ніхто не друкаваў да 1970-ых гадоў. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Turin Satirical-Erotic Papyrus - Museo Egizio Turin C 2031}} * [https://web.archive.org/web/20130111075540/http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/partytime/turin1.htm The Turin Erotic Papyrus] [[Катэгорыя:Парнаграфія]] [[Катэгорыя:Парнаграфія ў Эгіпце]] [[Катэгорыя:Культура Старажытнага Эгіпту]] [[Катэгорыя:Эгіпецкія папірусы]] [[Катэгорыя:Старажытнаэгіпецкая літаратура]] [[Катэгорыя:Эратычная літаратура]] [[Катэгорыя:Чалавекападобныя жывёлы]] okjudl7dkg8zu8yhpllgcm94jv2a3p9 Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году 0 299853 2674547 2674473 2026-06-17T19:02:03Z Dymitr 10914 /* Група K */ абнаўленьне зьвестак 2674547 wikitext text/x-wiki {{Актуальнае спаборніцтва|Футбол}} {{Чэмпіянат сьвету па футболе |год = 2026 |месца = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада]], [[Мэксыка]] |назва = |лягатып = 2026 FIFA World Cup emblem.svg |памер = |подпіс = |час = 11 чэрвеня — 19 ліпеня 2026 году |удзельнікаў = |удзельнікаўфінал = 48 |фінал = [[Мэтлайф-стэдыюм]],<br />[[Іст-Ратэрфард]] |чэмпіён = |2 месца = |3 месца = |4 месца = |гульняў = |галоў = |гледачоў = |бамбардзір = |год папярэдняга = 2022 |год наступнага = 2030 }} '''Чэмпіяна́т сьве́ту па футбо́ле 2026 году''' — 23-і чэмпіянат сьвету па футболе, фінальны турнір якога ладзіцца ў 2026 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. Турнір будзе згуляны з 11 чэрвеня па 19 ліпеня 2026 году, а яго сумесна прымуць 16 гарадоў з трох паўночнаамэрыканскіх краінаў. Фінальны матч будзе ладзіцца ў ЗША. Турнір стане першым, гаспадарамі якога будуць адразу тры краіны<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|загаловак=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|дата копіі=01.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. Таксама гэты турнір ёсьць першым, у якім возьмуць удзел 48 зборных, то бок колькасьць удзельнікаў павялічыцца з 32. Гэта таксама першы з [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] турнір, які арганізоўваюць больш чым адная краіна. Мэксыка ўжо ладзіла турніры ў 1970 і 1986 гадах, то бок яна ёсьць першай краінай, якая тройчы рабіла чэмпіянат сьвету, пры гэтым ЗША раней былі арганізатарамі чэмпіянату сьвету 1994 году. Канада ж упершыню ёсьць гаспадыняй таго кшталту турніру. Па папярэднім чэмпіянаце сьвету 2022 году ў Катары, які гуляўся ў лістападзе і сьнежні, гэтае спаборніцтва вернецца да свайго традыцыйнага летняга раскладу. Зборныя [[Зборная ЗША па футболе|ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]], як прадстаўнікі краінаў-гаспадароў турніру, аўтаматычна кваліфікаваліся на спаборніцтва. Зборныя [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Каба-Вэрдэ]], [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]], [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Узбэкістану]] і [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Дзейным чэмпіёнам да пачатку турніру ёсьць [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]], якая ў 2022 годзе здабыла свой трэці тытул у гісторыі. == Выбары гаспадароў == У час з 2013 па 2017 гады [[рада ФІФА]] стала абмяркоўвала абмежаваньні ў ратацыі правядзеньня чэмпіянатаў у залежнасьці ад кантынэнтальных канфэдэрацыяў. Спачатку было ўсталявана, што заяўкі на арганізацыю чэмпіянату ня будуць прымацца ад краінаў, якія не ўваходзяць у склад канфэдэрацыяў, што ладзілі два папярэднія турніры. Гэтае правіла было часова зьмененае, каб забараніць падаваць заяўкі на правядзеньне наступнага турніру толькі краінам, якія ўваходзяць у склад канфэдэрацыі, што ладзіла папярэдні чэмпіянат сьвету<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=5/news=current-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|загаловак=Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained|выдавец=FIFA|дата публікацыі=05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150530211217/http://www.fifa.com/worldcup/news/y%3D2015/m%3D5/news%3Dcurrent-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|дата копіі=05.2015}}</ref>, пасьля чаго правіла было вернутае да папярэдняй рэдакцыі двух чэмпіянатаў сьвету. Рада ФІФА зрабіла выключэньне, якое патэнцыйна дае права на арганізацыю чэмпіянату асацыяцыям-сябрам канфэдэрацыі перадапошняй краіны-гаспадара чэмпіянату сьвету ў выпадку, калі аніводная з атрыманых заявак не адпавядае строгім тэхнічным і фінансавым патрабаваньням<ref name="fifacouncil">{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=10/news=fifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Council discusses vision for the future of football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161017181207/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2016/m%3D10/news%3Dfifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=10.2016}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|загаловак=FIFA blocks Europe from hosting 2026 World Cup, lifting Canada's chances|выдавец=Canadian Broadcasting Corporation|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161014191406/http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|дата копіі=10.2016}}</ref>. У сакавіку 2017 году прэзыдэнт ФІФА [[Джаньні Інфантына]] пацьвердзіў, што Эўропа ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]) і Азія ([[АФК]]) былі выкрасьлены з заяўкі па выбары [[Расея|Расеі]] і [[Катар]]у ў 2018 і 2022 гадах адпаведна<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|загаловак=Trump travel ban could prevent United States hosting World Cup|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211114173744/https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|дата копіі=11.2021}}</ref>. Такім чынам, чэмпіянат сьвету 2026 году можа быць аддадзены адной з чатырох іншых канфэдэрацыяў, як то [[КОНКАКАФ]] (Паўночная Амэрыка; апошні раз ладзіла турнір у 1994 годзе), [[КАФ]] (Афрыка; апошні раз вылучала гаспадара турніру ў 2010 годзе), [[КОНМЭБОЛ]] (Паўднёвая Амэрыка; апошні раз арганізоўвала першынство ў 2014 годзе) або [[КФА]] (Акіянія, дзе аніколі раней не гулялі матчы чэмпіянатаў сьвету), або, магчыма, УЭФА ў выпадку, калі аніводная заяўка ад гэтых чатырох канфэдэрацыяў ня будзе адпавядаць патрабаваньням. Сумеснае ладжаньне чэмпіянату сьвету, якое было забароненае ФІФА па [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]], было ўхваленае для чэмпіянату сьвету 2026 году, але і не абмяжоўвалася канкрэтнай колькасьцю, а разглядалася ў кожным канкрэтным выпадку. Таксама ў 2026 годзе генэральны сакратарыят ФІФА, па кансультацыі з Камітэтам па спаборніцтвах, меў права выключаць з турніру заяўнікаў, якія не адпавядалі мінімальным тэхнічным патрабаваньням для правядзеньня спаборніцтваў<ref name="fifacouncil"/>. ЗША, Канада і Мэксыка публічна разглядалі мажлівасьць высунуць заяўку на правядзеньне турніру асобна, але сумесная заяўка была абвешчаная 10 красавіка 2017 году<ref>{{артыкул|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|загаловак=USA, Mexico, Canada announce bid to host '26 WC|выданьне=Sports Illustrated|год=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411054626/https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|дата копіі=04.2017}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. У сакавіку 2022 году прэзыдэнт мэксыканскай [[Ліга МХ|Лігі МХ]] Мікель Арыёля заявіў, што ўдзел Мэксыкі ў якасьці суарганізатара мог быць пад пагрозай, калі б ліга і фэдэрацыя не адрэагавалі хутка на забурэньні заўзятараў клюбаў «[[Керэтара Сант’яга-дэ-Керэтара|Керэтара]]» і «[[Атляс Гвадаляхара|Атлясу]]», у выніку якіх 26 гледачоў атрымалі раненьні і 14 былі арыштаваныя. Арыёля сказаў, што ФІФА была «шакаваная» інцыдэнтам, але Інфантына быў задаволены тым, як прадстаўнікі лігі разьвязалі праблему<ref>{{навіна|аўтар=Garcia, Arriana|спасылка=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|загаловак=Mexico violence almost cost World Cup 2026 hosting duties - Liga MX president|выдавец=ESPN|дата публікацыі=03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220317194809/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|дата копіі=03.2022}}</ref>. === Галасаваньне === [[Файл:2026 world cup bid election.png|значак|400пкс|Вынікі галасаваньня: {| |- !Мелі дазвол галасаваць !! Ня мелі дазволу галасаваць |- |{{легенда|#867650|Галасавалі за ЗША/Канаду/Мэксыку}}||{{легенда|#FFBD41|ЗША, Канада, Мэксыка}} |- |{{легенда|#2770AB|Галасавалі за Марока}}||{{легенда|#55208D|Марока}} |- |{{легенда|#008E2A|Галасавалі супраць усіх}}||{{легенда|#000000|Адхіленыя ФІФА}} |- |{{легенда|#B32A2F|Устрымаліся ад галасаваньня}}||{{легенда|#C1C1C1|Ня сябра ФІФА}} |} ]] Галасаваньне адбылося 13 чэрвеня 2018 году падчас 68-га кангрэса ФІФА ў [[Масква|Маскве]]. У ім узялі ўдзел 203 прадстаўнікоў, якія мелі права голасу<ref>{{спасылка|аўтар=Graham, Bryan Armen|спасылка=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|загаловак=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|дата копіі=07.2018}}</ref>. Аб’яднаная заяўка паўночнаамэрыканскіх дзяржаваў перамагла, атрымаўшы 134 галасы, у той час як заяўка [[Марока]] была падтрыманая 65-ю галасамі. [[Іран]] прагаласаваў за аніводны варыянт, а [[Куба]], [[Славенія]] і [[Гішпанія]] ўстрымаліся ад галасаваньня. Гана была дыскваліфікавана ФІФА праз карупцыйны скандалу і таму ня мела права галасаваць<ref>{{навіна|аўтар=Gyamera-Antwi, Evans|спасылка=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|загаловак=Ghana & Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote|выдавец=Goal.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|дата копіі=10.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|загаловак=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA|выдавец=myjoyonline.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|загаловак=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift'|выдавец=BBC News|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=05.2017}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|загаловак=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding|выдавец=ABC News|дата публікацыі=06.2015|копія=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|дата копіі=04.2024}}</ref>. {| class="wikitable" style="margin: 0 auto;text-align: center" |- !rowspan="2"|Краіна !colspan="2"|Галасы |- !1-ы раўнд |- style="background:#90ee90" |align=left|'''ЗША, Канада, Мэксыка''' |'''134''' |- |align=left|Марока |65 |- |align=left|Аніводная заяўка |1 |- |align=left|Устрымаліся |3 |- !align=left|Агульная колькасьць !200 |- !align=left|Патрабаваная колькасьць !101 |} == Удзельнікі == === Кваліфікацыя === [[Файл:2026 world cup qualification map.svg|значак|зьлева| {| |- |{{легенда|#0000ff|Кваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#2ad4ff|Каманды з мажлівасьцю да кваліфікацыі}} |- |{{легенда|#ffcc00|Некваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#000000|Выключаныя каманды}} |- |{{легенда|#cccccc|Ня сябры ФІФА}} |}]] Складальнікі агульнай заяўкі паўночнаамэрыканскіх краінаў меркавалі, што ўсе тры краіны-гаспадары аўтаматычна трапяць на чэмпіянат<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|загаловак=United 2026 bid book|выдавецтва=united2026.com|копія=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|дата копіі=09.2021}}</ref>. 31 жніўня 2022 году прэзыдэнт ФІФА Джаньні Інфантына пацьвердзіў, што шэсьць каманд [[КОНКАКАФ]] кваліфікуюцца на чэмпіянат сьвету, пры гэтым [[Зборная ЗША па футболе|зборныя ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]] аўтаматычна кваліфікуюцца ў якасьці гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|загаловак=Presidente de la FIFA confirma cantidad de plazas de Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=ESPN Deportes|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220922004259/https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|дата копіі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|загаловак=Infantino anuncia cuántos cupos tendrá la Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=CRHoy.com|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831205624/https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|дата копіі=08.2022}}</ref>. Гэта было пацьверджанае Радай ФІФА 14 лютага 2023 году<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|загаловак=FIFA Council highlights record breaking revenue in football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|дата копіі=02.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|загаловак=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|выдавец=Reuters|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|дата копіі=02.2023}}</ref>. Беспасярэдне перад 67-м Кангрэсам ФІФА Рада ФІФА зацьвердзіла разьмеркаваньне месцаў на паседжаньні ў [[Манама|Манаме]]<ref name=slot>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|загаловак=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|дата копіі=06.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/39448474|загаловак=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474|дата копіі=03.2017}}</ref>. Была высунутая і ўхваленая ідэя стварэньня міжкантынэнтальнага плэй-оф турніру з удзелам шасьці каманд, каб вызначыць апошнія два месцы на чэмпіянат<ref name=fifa_council>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|загаловак=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|дата копіі=06.2017}}</ref>. Шэсьць камандаў у плэй-оф будуць складацца з адной каманды ад кожнай канфэдэрацыі, за выняткам [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і адной дадатковай каманды ад канфэдэрацыі краінаў-гаспадароў (КОНКАКАФ). Дзьве каманды будуць разьмеркаваныя паводле рэйтынгу ў адпаведнасьці з сусьветным рэйтынгам і згуляюць зь пераможцамі двух гульняў плэй-оф паміж чатырма нясеянымі камандамі за два месцы на чэмпіянат. Турнір з чатырох гульняў будзе ладзіцца ў адной або некалькіх краінах-гаспадарах, а таксама будзе выкарыстоўвацца ў якасьці праверкі<ref name="slot" />. Ратыфікацыя разьмеркаваньня месцаў таксама ўпершыню надала [[КФА]] гарантаванае месца ў фінальным турніры, то бок гэты чэмпіянат сьвету стаў першым турнірам, у якім усе шэсьць канфэдэрацыяў мелі хаця б адно гарантаванае месца, а таксама першым з 2010 году, калі ўсе канфэдэрацыі маюць каманду, якая кваліфікавалася ў чэмпіянату сьвету<ref name="slot" />. [[Зборная Эрытрэі па футболе|Зборная Эрытрэі]] зьнялася з кваліфікацыі перад пачаткам адборачных матчаў праз боязь, што гульцы будуць шукаць палітычнага прытулку, калі ім дазволяць выехаць за мяжу<ref>{{спасылка|спасылка=http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|загаловак=Eritrea Pull Out Of 2026 World Cup Qualifier|выдавецтва=Dehai News|копія=https://web.archive.org/web/20231109141912/http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|загаловак=Eritrea withdrew from 2026 World Cup qualifying 'over fears players will flee'|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=14.11.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231113160357/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|загаловак=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|дата копіі=11.2023}}</ref>. [[Зборная Рэспублікі Конга па футболе|Зборная Рэспублікі Конга]], якая трапіла ў тую ж групу, што і Эрытрэя, была дыскваліфікаваная 6 лютага 2025 году праз умяшальніцтва ўраду ў справы мясцовай футбольнай фэдэрацыі<ref>{{артыкул|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|загаловак=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice|выданьне=FIFA Circular|нумар=1922|год=06.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|дата копіі=02.2025}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07/#:~:text=Feb%207%20(Reuters)%20%2D%20FIFA,governing%20body%20said%20on%20Thursday.|загаловак=FIFA suspends Congo Republic and Pakistan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250208122018/https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07|дата копіі=02.2025}}</ref>. КАФ спачатку ўвогуле скасавала ўсе астатнія матчы зборнай Рэспублікі Конга, аднак пазьней [[Зборная Танзаніі па футболе|зборным Танзаніі]] і [[Зборная Замбіі па футболе|Замбіі]] залічылі тэхнічныя перамогі зь лікам 3:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231128140036/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|дата копіі=11.2023}}</ref>. === Па адборы === З 42 камандаў, якія кваліфікаваліся на сёньня, 26 таксама бралі ўдзел у папярэднім турніры. Папярэдні гаспадар турніру [[Зборная Катару па футболе|зборная Катару]] першы раз трапіла на чэмпіянат сьвету праз адборачную сетку<ref>{{спасылка|спасылка=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|загаловак=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.2025}}</ref>. [[Зборная Калюмбіі па футболе|Зборныя Калюмбіі]]<ref name="Colombia-Paraguay">{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/colombia-paraguay-uruguay-qualify|загаловак=Uruguay, Colombia and Paraguay qualify as Messi equals Cristiano|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>, [[Зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]] і [[Зборная Панамы па футболе|Панамы]] вярнуліся на турнір пасьля свайго апошняга ўдзелу ў 2018 годзе. [[Зборная Альжыру па футболе|Зборныя Альжыру]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/algeria-qualify|загаловак=Algeria seal World Cup return|выдавецтва=FIFA}}</ref> і [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cote-divoire-qualify|загаловак=Côte d’Ivoire clinch return to world stage|выдавецтва=FIFA}}</ref> чакалі на вяртаньне з свайго апошняга ўдзелу ў 2014 годзе. [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе|Зборныя Новай Зэляндыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/new-zealand-qualify-world-cup|загаловак=Second-half blitz sends New Zealand to the World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>, [[Зборная Парагваю па футболе|Парагваю]]<ref name="Colombia-Paraguay"/> і [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] апошні раз бралі ўдзел у чэмпіянаце сьвету 2010 году. [[Зборная Аўстрыі па футболе|Зборныя Аўстрыі]], [[Зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff|загаловак=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff|выдавец=Fox Sports|дата публікацыі=16.11.2025}}</ref>, [[Зборная Шатляндыі па футболе|Шатляндыі]] і [[Зборная Гаіці па футболе|Гаіці]]<ref name="Curacao">{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup|загаловак=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup|выдавец=The Guardian}}</ref> апошнім разам спаборнічалі ў сусьветным першынстве яшчэ ў XX стагодзьдзі. [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Зборныя Каба-Вэрдэ]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify|загаловак=Cabo Verde seal historic World Cup qualification|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=13.10.2025}}</ref>, [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]]<ref name="Curacao"/>, [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] і [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Ўзбэкістану]]<ref>{{навіна|аўтар=Millar, Colin|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/|загаловак=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.06.2025}}</ref> наагул дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Упершыню сем арабскіх краінаў будуць змагацца на чэмпіянаце сьвету<ref>{{навіна|аўтар=Amin, Ahmed|спасылка=https://scoopempire.com/arabs-in-world-cup/|загаловак=For the First Time, Seven Arab Countries Qualify for the World Cup 2026|выдавец=Scoop Empire|дата публікацыі=16.10.2025}}</ref>. Кваліфікаваныя каманды, адсартаваныя паводле сваіх канфэдэрацыяў: {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} '''АФК''': * {{Футбол|Аўстралія|няма}} * {{Футбол|Ірак|няма}} * {{Футбол|Іран|няма}} * {{Футбол|Катар|няма}} * {{Футбол|Рэспубліка Карэя|няма}} * {{Футбол|Саудаўская Арабія|няма}} * {{Футбол|Узбэкістан|няма}} * {{Футбол|Японія|няма}} * {{Футбол|Ярданія|няма}} {{Слупок-новы}} '''КАФ''': * {{Футбол|Альжыр|няма}} * {{Футбол|Гана|няма}} * {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|няма}} * {{Футбол|Каба-Вэрдэ|няма}} * {{Футбол|Кот д’Івуар|няма}} * {{Футбол|Марока|няма}} * {{Футбол|ПАР|няма}} * {{Футбол|Сэнэгал|няма}} * {{Футбол|Туніс|няма}} * {{Футбол|Эгіпет|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОМНЭБОЛ''': * {{Футбол|Аргентына|няма}} * {{Футбол|Бразылія|няма}} * {{Футбол|Калюмбія|няма}} * {{Футбол|Парагвай|няма}} * {{Футбол|Уругвай|няма}} * {{Футбол|Эквадор|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОНКАКАФ''': * {{Футбол|Канада|няма}} * {{Футбол|Кюрасао|няма}} * {{Футбол|Гаіці|няма}} * {{Футбол|Мэксыка|няма}} * {{Футбол|Панама|няма}} * {{Футбол|ЗША|няма}} '''КФА''': * {{Футбол|Новая Зэляндыя|няма}} {{Слупок-новы}} '''УЭФА''': * {{Футбол|Ангельшчына|няма}} * {{Футбол|Аўстрыя|няма}} * {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|няма}} * {{Футбол|Бэльгія|няма}} * {{Футбол|Гішпанія|няма}} * {{Футбол|Нарвэгія|няма}} * {{Футбол|Нідэрлянды|няма}} * {{Футбол|Нямеччына|няма}} * {{Футбол|Партугалія|няма}} * {{Футбол|Турэччына|няма}} * {{Футбол|Францыя|няма}} * {{Футбол|Харватыя|няма}} * {{Футбол|Чэхія|няма}} * {{Футбол|Шатляндыя|няма}} * {{Футбол|Швайцарыя|няма}} * {{Футбол|Швэцыя|няма}} {{Слупок-канец}} == Склады камандаў == {{Асноўны артыкул|Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (склады)}} Перад падачай канчатковага складу на турнір каманды за месяц да пачатку павінны былі назваць папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў. Канчатковыя склады павінны быць зацьверджаныя да 2 чэрвеня. Калі гулец атрымлівае траўму або цяжка захварэе і ня можа браць удзел у турніры, яго можна замяніць іншым гульцом з папярэдняга сьпісу не пазьней чым за 24 гадзіны да першага матчу каманды. Аднак траўмаванага або хворага брамніка дазваляецца замяніць іншым брамнікам з папярэдняга сьпісу ў любы момант турніру<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/squad-lists-number-date|загаловак=When are World Cup squads named, and how many players will feature?|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2026}}</ref>. == Групавы этап == Стадыёны ўжо былі разьмеркаваныя паміж групамі яшчэ да фінальнага лёсаваньня. Па лёсаваньні пары былі разьмеркаваны па пэўных матчах, і быў зацверджаны час пачатку гульняў<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 match schedule Q&A|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=02.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|дата копіі=02.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/scores-fixtures?country=CA&wtw-filter=ALL|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA}}</ref>. === Група A === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=MEX |каманда2=KOR |каманда3=CZE |каманда4=RSA <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=11 чэрвеня 2026 |перамогі_MEX=1 |нічыі_MEX=0 |паразы_MEX=0 |мз_MEX=2 |мп_MEX=0 |перамогі_RSA=0 |нічыі_RSA=0 |паразы_RSA=1 |мз_RSA=0 |мп_RSA=2 |перамогі_KOR=1 |нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=0 |мз_KOR=2 |мп_KOR=1 |перамогі_CZE=0 |нічыі_CZE=0 |паразы_CZE=1 |мз_CZE=1 |мп_CZE=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_MEX={{Футбол|Мэксыка}} |назва_RSA={{Футбол|ПАР}} |назва_KOR={{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |назва_CZE={{Футбол|Чэхія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 11 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = [[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|9}}<br>[[Рауль Хімэнэс|Р. Хімэнэс]] {{Гол|67}} |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = 80824 |судзьдзя = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:1 |каманда2 = {{Футбол|Чэхія}} |галы1 = [[Хван Ін Бом]] {{Гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{Гол|80}} |галы2 = [[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Крэйчы]] {{Гол|59}} |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = 44985 |судзьдзя = [[Амін Амар]] (Эгіпет) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = [[Торы Пэнса]] (ЗША) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = [[Густава Тэхэра]] (Уругвай) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Мэксыка}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Справаздача] |смі = }} === Група B === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SUI |каманда2=CAN |каманда3=QAT |каманда4=BIH <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=13 чэрвеня 2026 |перамогі_CAN=0 |нічыі_CAN=1 |паразы_CAN=0 |мз_CAN=1 |мп_CAN=1 |перамогі_BIH=0 |нічыі_BIH=1 |паразы_BIH=0 |мз_BIH=1 |мп_BIH=1 |перамогі_QAT=0 |нічыі_QAT=1 |паразы_QAT=0 |мз_QAT=1 |мп_QAT=1 |перамогі_SUI=0 |нічыі_SUI=1 |паразы_SUI=0 |мз_SUI=1 |мп_SUI=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_CAN={{Футбол|Канада}} |назва_BIH={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |назва_QAT={{Футбол|Катар}} |назва_SUI={{Футбол|Швайцарыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = [[Кайл Ларын|Ларын]] {{Гол|78}} |галы2 = [[Ёва Лукіч|Лукіч]] {{Гол|21}} |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = 43002 |судзьдзя = [[Факунда Тэльлё]] (Аргентына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Катар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Швайцарыя}} |галы1 = [[Буалем Хухі|Хухі]] {{Гол|90+4}} |галы2 = [[Брээль Эмбалё|Эмбалё]] {{Гол|17|пэн.}} |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = 67966 |судзьдзя = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = [[Жуан Піньейру]] (Партугалія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = [[Крыстыян Гарай]] (Чылі) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Канада}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Справаздача] |смі = }} === Група C === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SCO |каманда2=MAR |каманда3=BRA |каманда4=HAI <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_BRA=0 |нічыі_BRA=0 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=0 |мп_BRA=0 |перамогі_MAR=0 |нічыі_MAR=0 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=0 |мп_MAR=0 |перамогі_HAI=0 |нічыі_HAI=0 |паразы_HAI=0 |мз_HAI=0 |мп_HAI=0 |перамогі_SCO=0 |нічыі_SCO=0 |паразы_SCO=0 |мз_SCO=0 |мп_SCO=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BRA={{Футбол|Бразылія}} |назва_MAR={{Футбол|Марока}} |назва_HAI={{Футбол|Гаіці}} |назва_SCO={{Футбол|Шатляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = [[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|32}} |галы2 = [[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|21}} |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = 80663 |судзьдзя = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гаіці|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 0:1 |каманда2 = {{Футбол|Шатляндыя}} |галы1 = |галы2 = [[Джон Макгін|Макгін]] {{Гол|28}} |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = 64146 |судзьдзя = [[Мустафа Гарбаль]] (Альжыр) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = [[Ілгіз Танташаў]] (Узбэкістан) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 03:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = [[Алехандра Эрнандэс Эрнандэс]] (Гішпанія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бразылія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Марока|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Справаздача] |смі = }} === Група D === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=USA |каманда2=AUS |каманда3=TUR |каманда4=PAR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=13 чэрвеня 2026 |перамогі_USA=1 |нічыі_USA=0 |паразы_USA=0 |мз_USA=4 |мп_USA=1 |перамогі_PAR=0 |нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=1 |мз_PAR=1 |мп_PAR=4 |перамогі_AUS=1 |нічыі_AUS=0 |паразы_AUS=0 |мз_AUS=2 |мп_AUS=0 |перамогі_TUR=0 |нічыі_TUR=0 |паразы_TUR=1 |мз_TUR=0 |мп_TUR=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_USA={{Футбол|ЗША}} |назва_PAR={{Футбол|Парагвай}} |назва_AUS={{Футбол|Аўстралія}} |назва_TUR={{Футбол|Турэччына}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 4:1 |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = [[Даміян Бабадыльля|Бабадыльля]] {{Гол|7|а/г}}<br>[[Фоларын Балоган|Балоган]] {{Гол|31}}, {{Гол|45+5}}<br>[[Джаваньні Рэйна|Рэйна]] {{Гол|90+8}} |галы2 = [[Маўрысію Магальяйнс Праду|Маўрысію]] {{Гол|73}} |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = 70492 |судзьдзя = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|Турэччына}} |галы1 = [[Нэстары Іранкунда|Іранкунда]] {{Гол|27}}<br>[[Конар Мэткалф|Мэткалф]] {{Гол|75}} |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла) |судзьдзя = 52497 |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = [[Фэлікс Цваер]] (Нямеччына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = [[Іван Бартан]] (Сальвадор) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ЗША}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Парагвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Справаздача] |смі = }} === Група E === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=GER |каманда2=CIV |каманда3=ECU |каманда4=CUW <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_GER=1 |нічыі_GER=0 |паразы_GER=0 |мз_GER=7 |мп_GER=1 |перамогі_CUW=0 |нічыі_CUW=0 |паразы_CUW=1 |мз_CUW=1 |мп_CUW=7 |перамогі_CIV=1 |нічыі_CIV=0 |паразы_CIV=0 |мз_CIV=1 |мп_CIV=0 |перамогі_ECU=0 |нічыі_ECU=0 |паразы_ECU=1 |мз_ECU=0 |мп_ECU=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GER={{Футбол|Нямеччына}} |назва_CUW={{Футбол|Кюрасао}} |назва_CIV={{Футбол|Кот д’Івуар}} |назва_ECU={{Футбол|Эквадор}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 7:1 |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = [[Фэлікс Нмэча|Нмэча]] {{Гол|6}}<br>[[Ніка Шлётэрбэк|Шлётэрбэк]] {{Гол|38}}<br>[[Кай Гавэрц|Гавэрц]] {{Гол|45+5|пэн.}}, {{Гол|88}}<br>[[Джамал Мусіяла|Мусіяла]] {{Гол|47}}<br>[[Натаніел Браўн|Браўн]] {{Гол|68}}<br>[[Дэніз Ундаў|Ундаў]] {{Гол|78}} |галы2 = [[Лівана Камэнэнсія|Камэнэнсія]] {{Гол|21}} |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = 68021 |судзьдзя = [[Джаляль Джаед]] (Марока) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:0 |каманда2 = {{Футбол|Эквадор}} |галы1 = [[Амад Дыяльлё|Дыяльлё]] {{Гол|90}} |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = 68274 |судзьдзя = [[Франсуа Летэксье]] (Францыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кюрасао|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нямеччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Справаздача] |смі = }} === Група F === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SWE |каманда2=JPN |каманда3=NED |каманда4=TUN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_NED=0 |нічыі_NED=1 |паразы_NED=0 |мз_NED=2 |мп_NED=2 |перамогі_JPN=0 |нічыі_JPN=1 |паразы_JPN=0 |мз_JPN=2 |мп_JPN=2 |перамогі_SWE=1 |нічыі_SWE=0 |паразы_SWE=0 |мз_SWE=5 |мп_SWE=1 |перамогі_TUN=0 |нічыі_TUN=0 |паразы_TUN=1 |мз_TUN=1 |мп_TUN=5 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_NED={{Футбол|Нідэрлянды}} |назва_JPN={{Футбол|Японія}} |назва_SWE={{Футбол|Швэцыя}} |назва_TUN={{Футбол|Туніс}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:2 |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = [[Вірджыл ван Дэйк|ван Дэйк]] {{Гол|50}}<br>[[Крысэнсіё Сумэрвіль|Сумэрвіль]] {{Гол|64}} |галы2 = [[Кейто Накамура|Накамура]] {{Гол|57}}<br>[[Даіці Камада|Камада]] {{Гол|88}} |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = 69285 |судзьдзя = [[Ісмаіл Эльфат]] (ЗША) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швэцыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 5:1 |каманда2 = {{Футбол|Туніс}} |галы1 = [[Ясін Аяры|Аяры]] {{Гол|7}}, {{Гол|90+6}}<br>[[Аляксандар Ісак|Ісак]] {{Гол|30}}<br>[[Віктар Д’ёкерэш|Д’ёкерэш]] {{Гол|59}}<br>[[Матыяс Сванбэрг|Сванбэрг]] {{Гол|84}} |галы2 = [[Амар Рэкік|Рэкік]] {{Гол|43}} |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = 50987 |судзьдзя = [[Яэль Фалькон]] (Аргентына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 07:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Японія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нідэрлянды}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Справаздача] |смі = }} === Група G === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NZL |каманда2=IRN |каманда3=BEL |каманда4=EGY <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=15 чэрвеня 2026 |перамогі_BEL=0 |нічыі_BEL=1 |паразы_BEL=0 |мз_BEL=1 |мп_BEL=1 |перамогі_EGY=0 |нічыі_EGY=1 |паразы_EGY=0 |мз_EGY=1 |мп_EGY=1 |перамогі_IRN=0 |нічыі_IRN=1 |паразы_IRN=0 |мз_IRN=2 |мп_IRN=2 |перамогі_NZL=0 |нічыі_NZL=1 |паразы_NZL=0 |мз_NZL=2 |мп_NZL=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BEL={{Футбол|Бэльгія}} |назва_EGY={{Футбол|Эгіпет}} |назва_IRN={{Футбол|Іран}} |назва_NZL={{Футбол|Новая Зэляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = [[Магамэд Гані|Гані]] {{Гол|66|а/г}} |галы2 = [[Эмам Ашур|Ашур]] {{Гол|19}} |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = 66775 |судзьдзя = [[Рамон Абацьці]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Іран|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:2 |каманда2 = {{Футбол|Новая Зэляндыя}} |галы1 = [[Рамін Рэзаэян|Рэзаэян]] {{Гол|32}}<br>[[Магамад Магэбі|Магэбі]] {{Гол|64}} |галы2 = [[Элайджа Джаст|Джаст]] {{Гол|7}}, {{Гол|54}} |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = 70108 |судзьдзя = [[Сэсар Артура Рамас]] (Мэксыка) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эгіпет|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бэльгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Справаздача] |смі = }} === Група H === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=URU |каманда2=KSA |каманда3=ESP |каманда4=CPV <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=15 чэрвеня 2026 |перамогі_ESP=0 |нічыі_ESP=1 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=0 |мп_ESP=0 |перамогі_CPV=0 |нічыі_CPV=1 |паразы_CPV=0 |мз_CPV=0 |мп_CPV=0 |перамогі_KSA=0 |нічыі_KSA=1 |паразы_KSA=0 |мз_KSA=1 |мп_KSA=1 |перамогі_URU=0 |нічыі_URU=1 |паразы_URU=0 |мз_URU=1 |мп_URU=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ESP={{Футбол|Гішпанія}} |назва_CPV={{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |назва_KSA={{Футбол|Саудаўская Арабія}} |назва_URU={{Футбол|Уругвай}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 0:0 |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = 67640 |судзьдзя = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Саудаўская Арабія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Уругвай}} |галы1 = [[Абдулела аль-Амры|аль-Амры]] {{Гол|41}} |галы2 = [[Максіміляна Арауха|М. Арауха]] {{Гол|80}} |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = 62764 |судзьдзя = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гішпанія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Справаздача] |смі = }} === Група I === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NOR |каманда2=FRA |каманда3=SEN |каманда4=IRQ <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=16 чэрвеня 2026 |перамогі_FRA=1 |нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=3 |мп_FRA=1 |перамогі_SEN=0 |нічыі_SEN=0 |паразы_SEN=1 |мз_SEN=1 |мп_SEN=3 |перамогі_IRQ=0 |нічыі_IRQ=0 |паразы_IRQ=1 |мз_IRQ=1 |мп_IRQ=4 |перамогі_NOR=1 |нічыі_NOR=0 |паразы_NOR=0 |мз_NOR=4 |мп_NOR=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_FRA={{Футбол|Францыя}} |назва_SEN={{Футбол|Сэнэгал}} |назва_IRQ={{Футбол|Ірак}} |назва_NOR={{Футбол|Нарвэгія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:1 |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = [[Кіліян Мбапэ|Мбапэ]] {{Гол|66}}, {{Гол|90+6}}<br>[[Брадлі Баркаля|Баркаля]] {{Гол|82}} |галы2 = [[Ібраім Мбай|Мбай]] {{Гол|90+5}} |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = 80545 |судзьдзя = [[Алірэза Фагані]] (Аўстралія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ірак|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:4 |каманда2 = {{Футбол|Нарвэгія}} |галы1 = [[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|39}} |галы2 = [[Эрлінг Голян|Голян]] {{Гол|29}}, {{Гол|43}}<br>[[Лео Эстыгар|Эстыгар]] {{Гол|76}}<br>[[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|90+6|а/г}} |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = 63106 |судзьдзя = [[П’ер Ачо]] (Габон) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Францыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Сэнэгал|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Справаздача] |смі = }} === Група J === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ARG |каманда2=AUT |каманда3=JOR |каманда4=ALG <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ARG=1 |нічыі_ARG=0 |паразы_ARG=0 |мз_ARG=3 |мп_ARG=0 |перамогі_ALG=0 |нічыі_ALG=0 |паразы_ALG=1 |мз_ALG=0 |мп_ALG=0 |перамогі_AUT=1 |нічыі_AUT=0 |паразы_AUT=0 |мз_AUT=3 |мп_AUT=1 |перамогі_JOR=0 |нічыі_JOR=0 |паразы_JOR=1 |мз_JOR=1 |мп_JOR=3 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARG={{Футбол|Аргентына}} |назва_ALG={{Футбол|Альжыр}} |назва_AUT={{Футбол|Аўстрыя}} |назва_JOR={{Футбол|Ярданія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:0 |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = [[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|17}}, {{Гол|60}}, {{Гол|76}} |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = 69045 |судзьдзя = [[Шыман Марціняк]] (Польшча) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 08:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстрыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:1 |каманда2 = {{Футбол|Ярданія}} |галы1 = [[Рамана Шмід|Шмід]] {{Гол|21}}<br>[[Язан аль-Араб|аль-Араб]] {{Гол|77|а/г}}<br>[[Марка Арнаутавіч|Арнаутавіч]] {{Гол|90+12|пэн.}} |галы2 = [[Алі Альван|Альван]] {{Гол|50}} |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = 68527 |судзьдзя = [[Даганэ Бэйда]] (Маўрытанія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Альжыр|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аргентына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Справаздача] |смі = }} === Група K === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=COD |каманда2=POR |каманда3=UZB |каманда4=COL <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_POR=0 |нічыі_POR=1 |паразы_POR=0 |мз_POR=1 |мп_POR=1 |перамогі_COD=0 |нічыі_COD=1 |паразы_COD=0 |мз_COD=1 |мп_COD=1 |перамогі_UZB=0 |нічыі_UZB=0 |паразы_UZB=0 |мз_UZB=0 |мп_UZB=0 |перамогі_COL=0 |нічыі_COL=0 |паразы_COL=0 |мз_COL=0 |мп_COL=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_POR={{Футбол|Партугалія}} |назва_COD={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |назва_UZB={{Футбол|Узбэкістан}} |назва_COL={{Футбол|Калюмбія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = [[Жуан Нэвіш|Нэвіш]] {{Гол|6}} |галы2 = [[Яан Віса|Віса]] {{Гол|45+5}} |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = 68777 |судзьдзя = [[Абдульрагман аль-Джасім]] (Катар) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Узбэкістан|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Калюмбія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = [[Энтані Тэйлар]] (Ангельшчына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Партугалія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Справаздача] |смі = }} === Група L === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ENG |каманда2=CRO |каманда3=GHA |каманда4=PAN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ENG=0 |нічыі_ENG=0 |паразы_ENG=0 |мз_ENG=0 |мп_ENG=0 |перамогі_CRO=0 |нічыі_CRO=0 |паразы_CRO=0 |мз_CRO=0 |мп_CRO=0 |перамогі_GHA=0 |нічыі_GHA=0 |паразы_GHA=0 |мз_GHA=0 |мп_GHA=0 |перамогі_PAN=0 |нічыі_PAN=0 |паразы_PAN=0 |мз_PAN=0 |мп_PAN=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ENG={{Футбол|Ангельшчына}} |назва_CRO={{Футбол|Харватыя}} |назва_GHA={{Футбол|Гана}} |назва_PAN={{Футбол|Панама}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = [[Клеман Цюрпэн]] (Францыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гана|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Панама}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = [[Глен Нюбэрг]] (Швэцыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ангельшчына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Харватыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Справаздача] |смі = }} == Маркетынг == === Брэндаваньне === Афіцыйная эмблема і брэндавая ідэнтычнасьць былі высунутыя для публікі 17 траўня 2023 году ў [[абсэрваторыі Грыфіта]] ў [[Лос-Анджэлес]]е. Базавая форма эмблемы складаецца з вэртыкальна «складзеных» лічбаў 26 з выявай [[Кубак сьвету ФІФА (прыз)|Кубка сьвету ФІФА]] на пярэднім пляне. Пры гэтым упершыню ў гісторыі трафэй быў выяўлены на эмблеме чэмпіянату сьвету як фатаграфія, а не стылізаванае графічнае адлюстраваньне. Дызайн быў распрацаваны гэтак, каб яго можна было адаптаваць да рознага кшталту тла<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|загаловак=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518041252/https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" >{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|загаловак='Is That It?': Reaction to 2026 World Cup Logo Swift, Overwhelmingly Negative|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518200435/https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref>. [[Файл:2026 FIFA WC countdown clock Paseo de la Reforma.jpg|значак|Гадзіньнік адліку часу да пачатку чэмпіянату, усталяваны ў [[Мэксыка|Мэксыцы]].]] Наступнага дня ФІФА прадставіла варыянты эмблемы для кожнага гораду-гаспадара. Гэтак яны ўтрымліваюць каляровыя мадыфікацыі і элемэнты, якія адлюстроўваюць мясцовы ляндшафт або культуру. Да прыкладу, у эмблеме, распрацавай для Лос-Анджэлесу, былі стылізаваныя сонца і хвалі, а ў эмблеме [[Мантэрэй|Мантэрэю]] зьмешчаная выява гары [[Сэра-дэ-ля-Сыльля]], а ў эмблеме [[Таронта]] выяўленыя гарадзкі краявід і [[Сі-Эн Таўэр]]<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|загаловак=FIFA, Host Cities Roll Out Specific Branding for 2026 World Cup|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231125024742/https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|загаловак=Unprecedented Host City brands launched to bring FIFA World Cup 26 destinations to life|выдавецтва=www.fifa.com|копія=https://web.archive.org/web/20231125024745/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|дата копіі=11.2023}}</ref>. Рэакцыя на эмблему па ейнай прэзэнтацыі была пераважна нэгатыўная, бо многія палічылі, што дызайн выглядае няскончаным і непрадуманым у параўнаньні з эмблемамі мінулых чэмпіянатаў сьвету. Дзеля параўнаньня, гулец [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] [[Хэсус Фэрэйра]] назваў эмблему «прыгожай»<ref>{{спасылка|аўтар=Shah, Parshva|спасылка=https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|загаловак='It's beautiful' – USMNT striker Jesus Ferreira disagrees with people who hate FIFA's World Cup 2026 logo|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518232153/https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|дата копіі=05.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|загаловак=Fans rip FIFA World Cup 2026 logo after official reveal for men's tournament in USA, Mexico and Canada|выдавецтва=Sporting News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230519060838/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" />. [[Файл:Coca Cola 2026 FIFA World Cup.jpg|значак|зьлева|Самаход з брэндаваньнем, зробленым да чэмпіянату сьвету.]] У сакавіку і красавіку 2025 году ФІФА прадставіла набор з 16 афіцыйных постэраў, якія выяўляюць кожнае места-гаспадара чэмпіянату сьвету 2026 году. Постэры, створаныя мясцовымі мастакамі, былі прызначаныя для таго, каб адлюстраваць асаблівую ідэнтычнасьць і спадчыну кожнага гораду<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/unique-local-spirit-official-world-cup-26-host-city-posters|загаловак=Unique local spirit highlighted in Official FIFA World Cup 26 Host City Posters|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.footyheadlines.com/2025/04/the-2026-wc-posters.html|загаловак=The 2026 World Cup Posters Revealed|выдавецтва=footyheadlines.com/|дата публікацыі=04.2025}}</ref>. 3 сакавіка 2026 году быў высунуты агульны афіцыйны постэр турніру. Упершыню тры мастакі аб’ядналі свае навычкі і мастацкія стылі дзеля стварэньня афіцыйнага постэра. Пры гэтым кожны зь іх паходзіў з адной з краінаў-гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/official-posters|загаловак=Official Tournament Poster|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Тэлевізійныя правы === 12 лютага 2015 году ФІФА падоўжыла кантракты на вяшчальныя правы ў ЗША і Канадзе для кампаніі [[Fox Sports]], [[NBCUniversal]] і [[Bell Media]] на чэмпіянат сьвету 2026 году, не прымаючы іншых заявак. Паводле ''[[The New York Times]]'', гэтае падаўжэньне разглядалася як кампэнсацыя за перанос [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]] на лістапад–сьнежань замест традыцыйнага графіку чэрвень–ліпень, бо гэта стварыла значныя канфлікты з буйнымі прафэсійнымі лігамі, якія звычайна маюць міжсэзоньне ў час мундыялю<ref>{{спасылка|аўтар=Deitsch, Richard|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|загаловак=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Sandomir, Richard|спасылка=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|загаловак=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|загаловак=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|дата копіі=04.2016}}</ref>. Fútbol de Primera атрымала правы на гішпанамоўнае радыёвяшчаньне ў ЗША і [[Пуэрта-Рыка]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 Media Partners|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Міжнародны вяшчальны цэнтар будзе разьмешчаны ў канфэрэнц-цэнтры [[Кей-Бэйлі-Гатчынсан]] у [[Далас]]е<ref>{{спасылка|аўтар=Rosenbaum, Steven|спасылка=https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|загаловак=Dallas approves $15 million spending to serve as media hub for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=CBS News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241212105138/https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|загаловак=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|выдавецтва=FOX News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241211232758/https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|загаловак=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250318125506/https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|дата копіі=03.2025}}</ref>. 8 студзеня 2026 году ФІФА склала ўгоду, паводле якой [[TikTok]] стаў «пераважнай плятформай» для відэакантэнту чэмпіянату сьвету. У межах дамовы вяшчальнікі могуць трансьляваць часткі матчаў у адмысловым разьдзеле ў дадатку TikTok<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup|загаловак=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=01.2026}}</ref>. Пазьней, 17 сакавіка, ФІФА ўхваліла аналягічнае пагадненьне з [[YouTube]], якое дазваляе вяшчальнікам трансьляваць выбраныя матчы цалкам на сваіх каналах, а таксама трансьляваць першыя 10 хвілінаў кожнага матчу, каб заахвоціць маладую аўдыторыю глядзець далей на традыцыйных каналах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup|загаловак=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. Пазьней было пацьверджана, што YouTube пашырыў гэтую дамову разам зь ФІФА і [[CazéTV]], каб дармова трансьляваць усе матчы турніру ў [[Бразылія|Бразыліі]]<ref>{{спасылка|аўтар=Filho, Adalberto Leister|спасылка=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/|загаловак=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026|выдавецтва=Máquina do Esporte|дата публікацыі=03.2026}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Laloni, Marco|спасылка=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/|загаловак=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa”|выдавецтва=MKT Esportivo|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Квіткі === Кошты квіткоў на чэмпіянат сьвету 2026 году першапачаткова былі ад 60 даляраў за матчы групавога этапу да {{Лік|6730}} даляраў за фінал, што было значна больш за цэны на квіткі папярэдняга [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]]. Аднак у верасьні 2025 году ФІФА пацьвердзіла, што ўпершыню будзе выкарыстоўваць дынамічнае цэнаўтварэньне, паводле мадэлі, ужытай на [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2025 году|клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году]]<ref name=":1" >{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46147005/2026-world-cup-tickets-fifa-dynamic-pricing-prices|загаловак=FIFA to use dynamic pricing for World Cup tickets|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Месцы ў гасьцінных зонах сталі дасяжныя ў красавіку 2025 году праз афіцыйнага білетнага партнэра ФІФА<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|загаловак=Limited initial release of FIFA World Cup 26 hospitality packages for matches in United States launched|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2025|копія=http://web.archive.org/web/20250714204258/https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|дата копіі=07.2025}}</ref>. Першая фаза лёсаваньня квіткоў прайшла 10—19 верасьня 2025 году і была абмежаваная трымальнікамі картаў [[Visa]]. Другая фаза ладзілася 27—31 кастрычніка, а трэцяя пачалася пасьля фінальнага лёсаваньня камандаў 5 сьнежня. Продаж быў абмежаваны чатырма квіткамі на чалавека на матч, і аніхто ня можа набыць больш за 40 квіткоў на ўвесь турнір. Афіцыйная плятформа перапродажу квіткоў ФІФА запрацавала 2 кастрычніка 2026 году<ref name=":1" /><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/resale-ticket-exchange-marketplace|загаловак=FIFA Resale/Exchange Marketplace|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Заключная фаза «апошняй хвіліны» продажаў адкрылася 22 красавіка 2026 году, прыкладна за 50 дзён да пачатку турніру. Квіткі на ўсе 104 матчы прадаваліся згодна з прынцыпам «хто першы — таго і месца». На той момант было прададзена больш за пяць мільёнаў квіткоў з чаканых больш як шасьці мільёнаў, а дадатковыя квіткі павінны былі выпускацца паэтапна да самага фіналу, у залежнасьці ад наяўнасьці<ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/world-cup-last-minute-ticket-sales-phase-re-opens-50-days-kick-off-2026-04-22/|загаловак=World Cup last-minute ticket sales phase re-opens 50 days from kick-off|выдавец=Reuters|дата публікацыі=04.2026}}</ref>. Усе гарады ЗША, якія ладзяць у сябе чэмпіянат сьвету, ухвалілі законы, паводле якіх продаж квіткоў на падзеі мундыялю вызваляецца ад дзяржаўных і мясцовых падаткаў з продажаў<ref>{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2026/apr/02/world-cup-countries-face-extra-costs-fifa-tax-deal-us-government|загаловак=More than half of World Cup countries face extra costs as Fifa fails to agree US tax deal|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=04.2026}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Gray, Page|спасылка=https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/|загаловак=Not-So-Free Kick: How the 2026 FIFA World Cup Will Cost Cities Millions|выдавец=Institute on Taxation and Economic Policy|дата публікацыі=12.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Афіцыйны сайт]. {{Чэмпіянаты сьвету па футболе}} [[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе|2026]] gtw81m6g4qa24mizcv9eixu8q21ptve 2674589 2674547 2026-06-17T22:00:54Z Dymitr 10914 /* Група L */ абнаўленьне зьвестак 2674589 wikitext text/x-wiki {{Актуальнае спаборніцтва|Футбол}} {{Чэмпіянат сьвету па футболе |год = 2026 |месца = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада]], [[Мэксыка]] |назва = |лягатып = 2026 FIFA World Cup emblem.svg |памер = |подпіс = |час = 11 чэрвеня — 19 ліпеня 2026 году |удзельнікаў = |удзельнікаўфінал = 48 |фінал = [[Мэтлайф-стэдыюм]],<br />[[Іст-Ратэрфард]] |чэмпіён = |2 месца = |3 месца = |4 месца = |гульняў = |галоў = |гледачоў = |бамбардзір = |год папярэдняга = 2022 |год наступнага = 2030 }} '''Чэмпіяна́т сьве́ту па футбо́ле 2026 году''' — 23-і чэмпіянат сьвету па футболе, фінальны турнір якога ладзіцца ў 2026 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. Турнір будзе згуляны з 11 чэрвеня па 19 ліпеня 2026 году, а яго сумесна прымуць 16 гарадоў з трох паўночнаамэрыканскіх краінаў. Фінальны матч будзе ладзіцца ў ЗША. Турнір стане першым, гаспадарамі якога будуць адразу тры краіны<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|загаловак=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|дата копіі=01.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. Таксама гэты турнір ёсьць першым, у якім возьмуць удзел 48 зборных, то бок колькасьць удзельнікаў павялічыцца з 32. Гэта таксама першы з [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] турнір, які арганізоўваюць больш чым адная краіна. Мэксыка ўжо ладзіла турніры ў 1970 і 1986 гадах, то бок яна ёсьць першай краінай, якая тройчы рабіла чэмпіянат сьвету, пры гэтым ЗША раней былі арганізатарамі чэмпіянату сьвету 1994 году. Канада ж упершыню ёсьць гаспадыняй таго кшталту турніру. Па папярэднім чэмпіянаце сьвету 2022 году ў Катары, які гуляўся ў лістападзе і сьнежні, гэтае спаборніцтва вернецца да свайго традыцыйнага летняга раскладу. Зборныя [[Зборная ЗША па футболе|ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]], як прадстаўнікі краінаў-гаспадароў турніру, аўтаматычна кваліфікаваліся на спаборніцтва. Зборныя [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Каба-Вэрдэ]], [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]], [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Узбэкістану]] і [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Дзейным чэмпіёнам да пачатку турніру ёсьць [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]], якая ў 2022 годзе здабыла свой трэці тытул у гісторыі. == Выбары гаспадароў == У час з 2013 па 2017 гады [[рада ФІФА]] стала абмяркоўвала абмежаваньні ў ратацыі правядзеньня чэмпіянатаў у залежнасьці ад кантынэнтальных канфэдэрацыяў. Спачатку было ўсталявана, што заяўкі на арганізацыю чэмпіянату ня будуць прымацца ад краінаў, якія не ўваходзяць у склад канфэдэрацыяў, што ладзілі два папярэднія турніры. Гэтае правіла было часова зьмененае, каб забараніць падаваць заяўкі на правядзеньне наступнага турніру толькі краінам, якія ўваходзяць у склад канфэдэрацыі, што ладзіла папярэдні чэмпіянат сьвету<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=5/news=current-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|загаловак=Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained|выдавец=FIFA|дата публікацыі=05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150530211217/http://www.fifa.com/worldcup/news/y%3D2015/m%3D5/news%3Dcurrent-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|дата копіі=05.2015}}</ref>, пасьля чаго правіла было вернутае да папярэдняй рэдакцыі двух чэмпіянатаў сьвету. Рада ФІФА зрабіла выключэньне, якое патэнцыйна дае права на арганізацыю чэмпіянату асацыяцыям-сябрам канфэдэрацыі перадапошняй краіны-гаспадара чэмпіянату сьвету ў выпадку, калі аніводная з атрыманых заявак не адпавядае строгім тэхнічным і фінансавым патрабаваньням<ref name="fifacouncil">{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=10/news=fifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Council discusses vision for the future of football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161017181207/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2016/m%3D10/news%3Dfifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=10.2016}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|загаловак=FIFA blocks Europe from hosting 2026 World Cup, lifting Canada's chances|выдавец=Canadian Broadcasting Corporation|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161014191406/http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|дата копіі=10.2016}}</ref>. У сакавіку 2017 году прэзыдэнт ФІФА [[Джаньні Інфантына]] пацьвердзіў, што Эўропа ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]) і Азія ([[АФК]]) былі выкрасьлены з заяўкі па выбары [[Расея|Расеі]] і [[Катар]]у ў 2018 і 2022 гадах адпаведна<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|загаловак=Trump travel ban could prevent United States hosting World Cup|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211114173744/https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|дата копіі=11.2021}}</ref>. Такім чынам, чэмпіянат сьвету 2026 году можа быць аддадзены адной з чатырох іншых канфэдэрацыяў, як то [[КОНКАКАФ]] (Паўночная Амэрыка; апошні раз ладзіла турнір у 1994 годзе), [[КАФ]] (Афрыка; апошні раз вылучала гаспадара турніру ў 2010 годзе), [[КОНМЭБОЛ]] (Паўднёвая Амэрыка; апошні раз арганізоўвала першынство ў 2014 годзе) або [[КФА]] (Акіянія, дзе аніколі раней не гулялі матчы чэмпіянатаў сьвету), або, магчыма, УЭФА ў выпадку, калі аніводная заяўка ад гэтых чатырох канфэдэрацыяў ня будзе адпавядаць патрабаваньням. Сумеснае ладжаньне чэмпіянату сьвету, якое было забароненае ФІФА па [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]], было ўхваленае для чэмпіянату сьвету 2026 году, але і не абмяжоўвалася канкрэтнай колькасьцю, а разглядалася ў кожным канкрэтным выпадку. Таксама ў 2026 годзе генэральны сакратарыят ФІФА, па кансультацыі з Камітэтам па спаборніцтвах, меў права выключаць з турніру заяўнікаў, якія не адпавядалі мінімальным тэхнічным патрабаваньням для правядзеньня спаборніцтваў<ref name="fifacouncil"/>. ЗША, Канада і Мэксыка публічна разглядалі мажлівасьць высунуць заяўку на правядзеньне турніру асобна, але сумесная заяўка была абвешчаная 10 красавіка 2017 году<ref>{{артыкул|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|загаловак=USA, Mexico, Canada announce bid to host '26 WC|выданьне=Sports Illustrated|год=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411054626/https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|дата копіі=04.2017}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. У сакавіку 2022 году прэзыдэнт мэксыканскай [[Ліга МХ|Лігі МХ]] Мікель Арыёля заявіў, што ўдзел Мэксыкі ў якасьці суарганізатара мог быць пад пагрозай, калі б ліга і фэдэрацыя не адрэагавалі хутка на забурэньні заўзятараў клюбаў «[[Керэтара Сант’яга-дэ-Керэтара|Керэтара]]» і «[[Атляс Гвадаляхара|Атлясу]]», у выніку якіх 26 гледачоў атрымалі раненьні і 14 былі арыштаваныя. Арыёля сказаў, што ФІФА была «шакаваная» інцыдэнтам, але Інфантына быў задаволены тым, як прадстаўнікі лігі разьвязалі праблему<ref>{{навіна|аўтар=Garcia, Arriana|спасылка=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|загаловак=Mexico violence almost cost World Cup 2026 hosting duties - Liga MX president|выдавец=ESPN|дата публікацыі=03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220317194809/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|дата копіі=03.2022}}</ref>. === Галасаваньне === [[Файл:2026 world cup bid election.png|значак|400пкс|Вынікі галасаваньня: {| |- !Мелі дазвол галасаваць !! Ня мелі дазволу галасаваць |- |{{легенда|#867650|Галасавалі за ЗША/Канаду/Мэксыку}}||{{легенда|#FFBD41|ЗША, Канада, Мэксыка}} |- |{{легенда|#2770AB|Галасавалі за Марока}}||{{легенда|#55208D|Марока}} |- |{{легенда|#008E2A|Галасавалі супраць усіх}}||{{легенда|#000000|Адхіленыя ФІФА}} |- |{{легенда|#B32A2F|Устрымаліся ад галасаваньня}}||{{легенда|#C1C1C1|Ня сябра ФІФА}} |} ]] Галасаваньне адбылося 13 чэрвеня 2018 году падчас 68-га кангрэса ФІФА ў [[Масква|Маскве]]. У ім узялі ўдзел 203 прадстаўнікоў, якія мелі права голасу<ref>{{спасылка|аўтар=Graham, Bryan Armen|спасылка=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|загаловак=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|дата копіі=07.2018}}</ref>. Аб’яднаная заяўка паўночнаамэрыканскіх дзяржаваў перамагла, атрымаўшы 134 галасы, у той час як заяўка [[Марока]] была падтрыманая 65-ю галасамі. [[Іран]] прагаласаваў за аніводны варыянт, а [[Куба]], [[Славенія]] і [[Гішпанія]] ўстрымаліся ад галасаваньня. Гана была дыскваліфікавана ФІФА праз карупцыйны скандалу і таму ня мела права галасаваць<ref>{{навіна|аўтар=Gyamera-Antwi, Evans|спасылка=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|загаловак=Ghana & Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote|выдавец=Goal.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|дата копіі=10.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|загаловак=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA|выдавец=myjoyonline.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|загаловак=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift'|выдавец=BBC News|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=05.2017}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|загаловак=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding|выдавец=ABC News|дата публікацыі=06.2015|копія=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|дата копіі=04.2024}}</ref>. {| class="wikitable" style="margin: 0 auto;text-align: center" |- !rowspan="2"|Краіна !colspan="2"|Галасы |- !1-ы раўнд |- style="background:#90ee90" |align=left|'''ЗША, Канада, Мэксыка''' |'''134''' |- |align=left|Марока |65 |- |align=left|Аніводная заяўка |1 |- |align=left|Устрымаліся |3 |- !align=left|Агульная колькасьць !200 |- !align=left|Патрабаваная колькасьць !101 |} == Удзельнікі == === Кваліфікацыя === [[Файл:2026 world cup qualification map.svg|значак|зьлева| {| |- |{{легенда|#0000ff|Кваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#2ad4ff|Каманды з мажлівасьцю да кваліфікацыі}} |- |{{легенда|#ffcc00|Некваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#000000|Выключаныя каманды}} |- |{{легенда|#cccccc|Ня сябры ФІФА}} |}]] Складальнікі агульнай заяўкі паўночнаамэрыканскіх краінаў меркавалі, што ўсе тры краіны-гаспадары аўтаматычна трапяць на чэмпіянат<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|загаловак=United 2026 bid book|выдавецтва=united2026.com|копія=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|дата копіі=09.2021}}</ref>. 31 жніўня 2022 году прэзыдэнт ФІФА Джаньні Інфантына пацьвердзіў, што шэсьць каманд [[КОНКАКАФ]] кваліфікуюцца на чэмпіянат сьвету, пры гэтым [[Зборная ЗША па футболе|зборныя ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]] аўтаматычна кваліфікуюцца ў якасьці гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|загаловак=Presidente de la FIFA confirma cantidad de plazas de Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=ESPN Deportes|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220922004259/https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|дата копіі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|загаловак=Infantino anuncia cuántos cupos tendrá la Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=CRHoy.com|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831205624/https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|дата копіі=08.2022}}</ref>. Гэта было пацьверджанае Радай ФІФА 14 лютага 2023 году<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|загаловак=FIFA Council highlights record breaking revenue in football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|дата копіі=02.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|загаловак=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|выдавец=Reuters|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|дата копіі=02.2023}}</ref>. Беспасярэдне перад 67-м Кангрэсам ФІФА Рада ФІФА зацьвердзіла разьмеркаваньне месцаў на паседжаньні ў [[Манама|Манаме]]<ref name=slot>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|загаловак=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|дата копіі=06.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/39448474|загаловак=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474|дата копіі=03.2017}}</ref>. Была высунутая і ўхваленая ідэя стварэньня міжкантынэнтальнага плэй-оф турніру з удзелам шасьці каманд, каб вызначыць апошнія два месцы на чэмпіянат<ref name=fifa_council>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|загаловак=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|дата копіі=06.2017}}</ref>. Шэсьць камандаў у плэй-оф будуць складацца з адной каманды ад кожнай канфэдэрацыі, за выняткам [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і адной дадатковай каманды ад канфэдэрацыі краінаў-гаспадароў (КОНКАКАФ). Дзьве каманды будуць разьмеркаваныя паводле рэйтынгу ў адпаведнасьці з сусьветным рэйтынгам і згуляюць зь пераможцамі двух гульняў плэй-оф паміж чатырма нясеянымі камандамі за два месцы на чэмпіянат. Турнір з чатырох гульняў будзе ладзіцца ў адной або некалькіх краінах-гаспадарах, а таксама будзе выкарыстоўвацца ў якасьці праверкі<ref name="slot" />. Ратыфікацыя разьмеркаваньня месцаў таксама ўпершыню надала [[КФА]] гарантаванае месца ў фінальным турніры, то бок гэты чэмпіянат сьвету стаў першым турнірам, у якім усе шэсьць канфэдэрацыяў мелі хаця б адно гарантаванае месца, а таксама першым з 2010 году, калі ўсе канфэдэрацыі маюць каманду, якая кваліфікавалася ў чэмпіянату сьвету<ref name="slot" />. [[Зборная Эрытрэі па футболе|Зборная Эрытрэі]] зьнялася з кваліфікацыі перад пачаткам адборачных матчаў праз боязь, што гульцы будуць шукаць палітычнага прытулку, калі ім дазволяць выехаць за мяжу<ref>{{спасылка|спасылка=http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|загаловак=Eritrea Pull Out Of 2026 World Cup Qualifier|выдавецтва=Dehai News|копія=https://web.archive.org/web/20231109141912/http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|загаловак=Eritrea withdrew from 2026 World Cup qualifying 'over fears players will flee'|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=14.11.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231113160357/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|загаловак=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|дата копіі=11.2023}}</ref>. [[Зборная Рэспублікі Конга па футболе|Зборная Рэспублікі Конга]], якая трапіла ў тую ж групу, што і Эрытрэя, была дыскваліфікаваная 6 лютага 2025 году праз умяшальніцтва ўраду ў справы мясцовай футбольнай фэдэрацыі<ref>{{артыкул|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|загаловак=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice|выданьне=FIFA Circular|нумар=1922|год=06.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|дата копіі=02.2025}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07/#:~:text=Feb%207%20(Reuters)%20%2D%20FIFA,governing%20body%20said%20on%20Thursday.|загаловак=FIFA suspends Congo Republic and Pakistan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250208122018/https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07|дата копіі=02.2025}}</ref>. КАФ спачатку ўвогуле скасавала ўсе астатнія матчы зборнай Рэспублікі Конга, аднак пазьней [[Зборная Танзаніі па футболе|зборным Танзаніі]] і [[Зборная Замбіі па футболе|Замбіі]] залічылі тэхнічныя перамогі зь лікам 3:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231128140036/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|дата копіі=11.2023}}</ref>. === Па адборы === З 42 камандаў, якія кваліфікаваліся на сёньня, 26 таксама бралі ўдзел у папярэднім турніры. Папярэдні гаспадар турніру [[Зборная Катару па футболе|зборная Катару]] першы раз трапіла на чэмпіянат сьвету праз адборачную сетку<ref>{{спасылка|спасылка=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|загаловак=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.2025}}</ref>. [[Зборная Калюмбіі па футболе|Зборныя Калюмбіі]]<ref name="Colombia-Paraguay">{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/colombia-paraguay-uruguay-qualify|загаловак=Uruguay, Colombia and Paraguay qualify as Messi equals Cristiano|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>, [[Зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]] і [[Зборная Панамы па футболе|Панамы]] вярнуліся на турнір пасьля свайго апошняга ўдзелу ў 2018 годзе. [[Зборная Альжыру па футболе|Зборныя Альжыру]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/algeria-qualify|загаловак=Algeria seal World Cup return|выдавецтва=FIFA}}</ref> і [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cote-divoire-qualify|загаловак=Côte d’Ivoire clinch return to world stage|выдавецтва=FIFA}}</ref> чакалі на вяртаньне з свайго апошняга ўдзелу ў 2014 годзе. [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе|Зборныя Новай Зэляндыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/new-zealand-qualify-world-cup|загаловак=Second-half blitz sends New Zealand to the World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>, [[Зборная Парагваю па футболе|Парагваю]]<ref name="Colombia-Paraguay"/> і [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] апошні раз бралі ўдзел у чэмпіянаце сьвету 2010 году. [[Зборная Аўстрыі па футболе|Зборныя Аўстрыі]], [[Зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff|загаловак=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff|выдавец=Fox Sports|дата публікацыі=16.11.2025}}</ref>, [[Зборная Шатляндыі па футболе|Шатляндыі]] і [[Зборная Гаіці па футболе|Гаіці]]<ref name="Curacao">{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup|загаловак=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup|выдавец=The Guardian}}</ref> апошнім разам спаборнічалі ў сусьветным першынстве яшчэ ў XX стагодзьдзі. [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Зборныя Каба-Вэрдэ]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify|загаловак=Cabo Verde seal historic World Cup qualification|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=13.10.2025}}</ref>, [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]]<ref name="Curacao"/>, [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] і [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Ўзбэкістану]]<ref>{{навіна|аўтар=Millar, Colin|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/|загаловак=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.06.2025}}</ref> наагул дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Упершыню сем арабскіх краінаў будуць змагацца на чэмпіянаце сьвету<ref>{{навіна|аўтар=Amin, Ahmed|спасылка=https://scoopempire.com/arabs-in-world-cup/|загаловак=For the First Time, Seven Arab Countries Qualify for the World Cup 2026|выдавец=Scoop Empire|дата публікацыі=16.10.2025}}</ref>. Кваліфікаваныя каманды, адсартаваныя паводле сваіх канфэдэрацыяў: {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} '''АФК''': * {{Футбол|Аўстралія|няма}} * {{Футбол|Ірак|няма}} * {{Футбол|Іран|няма}} * {{Футбол|Катар|няма}} * {{Футбол|Рэспубліка Карэя|няма}} * {{Футбол|Саудаўская Арабія|няма}} * {{Футбол|Узбэкістан|няма}} * {{Футбол|Японія|няма}} * {{Футбол|Ярданія|няма}} {{Слупок-новы}} '''КАФ''': * {{Футбол|Альжыр|няма}} * {{Футбол|Гана|няма}} * {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|няма}} * {{Футбол|Каба-Вэрдэ|няма}} * {{Футбол|Кот д’Івуар|няма}} * {{Футбол|Марока|няма}} * {{Футбол|ПАР|няма}} * {{Футбол|Сэнэгал|няма}} * {{Футбол|Туніс|няма}} * {{Футбол|Эгіпет|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОМНЭБОЛ''': * {{Футбол|Аргентына|няма}} * {{Футбол|Бразылія|няма}} * {{Футбол|Калюмбія|няма}} * {{Футбол|Парагвай|няма}} * {{Футбол|Уругвай|няма}} * {{Футбол|Эквадор|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОНКАКАФ''': * {{Футбол|Канада|няма}} * {{Футбол|Кюрасао|няма}} * {{Футбол|Гаіці|няма}} * {{Футбол|Мэксыка|няма}} * {{Футбол|Панама|няма}} * {{Футбол|ЗША|няма}} '''КФА''': * {{Футбол|Новая Зэляндыя|няма}} {{Слупок-новы}} '''УЭФА''': * {{Футбол|Ангельшчына|няма}} * {{Футбол|Аўстрыя|няма}} * {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|няма}} * {{Футбол|Бэльгія|няма}} * {{Футбол|Гішпанія|няма}} * {{Футбол|Нарвэгія|няма}} * {{Футбол|Нідэрлянды|няма}} * {{Футбол|Нямеччына|няма}} * {{Футбол|Партугалія|няма}} * {{Футбол|Турэччына|няма}} * {{Футбол|Францыя|няма}} * {{Футбол|Харватыя|няма}} * {{Футбол|Чэхія|няма}} * {{Футбол|Шатляндыя|няма}} * {{Футбол|Швайцарыя|няма}} * {{Футбол|Швэцыя|няма}} {{Слупок-канец}} == Склады камандаў == {{Асноўны артыкул|Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (склады)}} Перад падачай канчатковага складу на турнір каманды за месяц да пачатку павінны былі назваць папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў. Канчатковыя склады павінны быць зацьверджаныя да 2 чэрвеня. Калі гулец атрымлівае траўму або цяжка захварэе і ня можа браць удзел у турніры, яго можна замяніць іншым гульцом з папярэдняга сьпісу не пазьней чым за 24 гадзіны да першага матчу каманды. Аднак траўмаванага або хворага брамніка дазваляецца замяніць іншым брамнікам з папярэдняга сьпісу ў любы момант турніру<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/squad-lists-number-date|загаловак=When are World Cup squads named, and how many players will feature?|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2026}}</ref>. == Групавы этап == Стадыёны ўжо былі разьмеркаваныя паміж групамі яшчэ да фінальнага лёсаваньня. Па лёсаваньні пары былі разьмеркаваны па пэўных матчах, і быў зацверджаны час пачатку гульняў<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 match schedule Q&A|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=02.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|дата копіі=02.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/scores-fixtures?country=CA&wtw-filter=ALL|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA}}</ref>. === Група A === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=MEX |каманда2=KOR |каманда3=CZE |каманда4=RSA <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=11 чэрвеня 2026 |перамогі_MEX=1 |нічыі_MEX=0 |паразы_MEX=0 |мз_MEX=2 |мп_MEX=0 |перамогі_RSA=0 |нічыі_RSA=0 |паразы_RSA=1 |мз_RSA=0 |мп_RSA=2 |перамогі_KOR=1 |нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=0 |мз_KOR=2 |мп_KOR=1 |перамогі_CZE=0 |нічыі_CZE=0 |паразы_CZE=1 |мз_CZE=1 |мп_CZE=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_MEX={{Футбол|Мэксыка}} |назва_RSA={{Футбол|ПАР}} |назва_KOR={{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |назва_CZE={{Футбол|Чэхія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 11 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = [[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|9}}<br>[[Рауль Хімэнэс|Р. Хімэнэс]] {{Гол|67}} |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = 80824 |судзьдзя = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:1 |каманда2 = {{Футбол|Чэхія}} |галы1 = [[Хван Ін Бом]] {{Гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{Гол|80}} |галы2 = [[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Крэйчы]] {{Гол|59}} |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = 44985 |судзьдзя = [[Амін Амар]] (Эгіпет) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = [[Торы Пэнса]] (ЗША) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = [[Густава Тэхэра]] (Уругвай) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Мэксыка}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Справаздача] |смі = }} === Група B === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SUI |каманда2=CAN |каманда3=QAT |каманда4=BIH <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=13 чэрвеня 2026 |перамогі_CAN=0 |нічыі_CAN=1 |паразы_CAN=0 |мз_CAN=1 |мп_CAN=1 |перамогі_BIH=0 |нічыі_BIH=1 |паразы_BIH=0 |мз_BIH=1 |мп_BIH=1 |перамогі_QAT=0 |нічыі_QAT=1 |паразы_QAT=0 |мз_QAT=1 |мп_QAT=1 |перамогі_SUI=0 |нічыі_SUI=1 |паразы_SUI=0 |мз_SUI=1 |мп_SUI=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_CAN={{Футбол|Канада}} |назва_BIH={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |назва_QAT={{Футбол|Катар}} |назва_SUI={{Футбол|Швайцарыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = [[Кайл Ларын|Ларын]] {{Гол|78}} |галы2 = [[Ёва Лукіч|Лукіч]] {{Гол|21}} |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = 43002 |судзьдзя = [[Факунда Тэльлё]] (Аргентына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Катар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Швайцарыя}} |галы1 = [[Буалем Хухі|Хухі]] {{Гол|90+4}} |галы2 = [[Брээль Эмбалё|Эмбалё]] {{Гол|17|пэн.}} |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = 67966 |судзьдзя = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = [[Жуан Піньейру]] (Партугалія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = [[Крыстыян Гарай]] (Чылі) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Канада}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Справаздача] |смі = }} === Група C === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SCO |каманда2=MAR |каманда3=BRA |каманда4=HAI <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_BRA=0 |нічыі_BRA=0 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=0 |мп_BRA=0 |перамогі_MAR=0 |нічыі_MAR=0 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=0 |мп_MAR=0 |перамогі_HAI=0 |нічыі_HAI=0 |паразы_HAI=0 |мз_HAI=0 |мп_HAI=0 |перамогі_SCO=0 |нічыі_SCO=0 |паразы_SCO=0 |мз_SCO=0 |мп_SCO=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BRA={{Футбол|Бразылія}} |назва_MAR={{Футбол|Марока}} |назва_HAI={{Футбол|Гаіці}} |назва_SCO={{Футбол|Шатляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = [[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|32}} |галы2 = [[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|21}} |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = 80663 |судзьдзя = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гаіці|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 0:1 |каманда2 = {{Футбол|Шатляндыя}} |галы1 = |галы2 = [[Джон Макгін|Макгін]] {{Гол|28}} |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = 64146 |судзьдзя = [[Мустафа Гарбаль]] (Альжыр) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = [[Ілгіз Танташаў]] (Узбэкістан) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 03:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = [[Алехандра Эрнандэс Эрнандэс]] (Гішпанія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бразылія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Марока|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Справаздача] |смі = }} === Група D === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=USA |каманда2=AUS |каманда3=TUR |каманда4=PAR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=13 чэрвеня 2026 |перамогі_USA=1 |нічыі_USA=0 |паразы_USA=0 |мз_USA=4 |мп_USA=1 |перамогі_PAR=0 |нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=1 |мз_PAR=1 |мп_PAR=4 |перамогі_AUS=1 |нічыі_AUS=0 |паразы_AUS=0 |мз_AUS=2 |мп_AUS=0 |перамогі_TUR=0 |нічыі_TUR=0 |паразы_TUR=1 |мз_TUR=0 |мп_TUR=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_USA={{Футбол|ЗША}} |назва_PAR={{Футбол|Парагвай}} |назва_AUS={{Футбол|Аўстралія}} |назва_TUR={{Футбол|Турэччына}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 4:1 |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = [[Даміян Бабадыльля|Бабадыльля]] {{Гол|7|а/г}}<br>[[Фоларын Балоган|Балоган]] {{Гол|31}}, {{Гол|45+5}}<br>[[Джаваньні Рэйна|Рэйна]] {{Гол|90+8}} |галы2 = [[Маўрысію Магальяйнс Праду|Маўрысію]] {{Гол|73}} |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = 70492 |судзьдзя = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|Турэччына}} |галы1 = [[Нэстары Іранкунда|Іранкунда]] {{Гол|27}}<br>[[Конар Мэткалф|Мэткалф]] {{Гол|75}} |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла) |судзьдзя = 52497 |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = [[Фэлікс Цваер]] (Нямеччына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = [[Іван Бартан]] (Сальвадор) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ЗША}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Парагвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Справаздача] |смі = }} === Група E === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=GER |каманда2=CIV |каманда3=ECU |каманда4=CUW <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_GER=1 |нічыі_GER=0 |паразы_GER=0 |мз_GER=7 |мп_GER=1 |перамогі_CUW=0 |нічыі_CUW=0 |паразы_CUW=1 |мз_CUW=1 |мп_CUW=7 |перамогі_CIV=1 |нічыі_CIV=0 |паразы_CIV=0 |мз_CIV=1 |мп_CIV=0 |перамогі_ECU=0 |нічыі_ECU=0 |паразы_ECU=1 |мз_ECU=0 |мп_ECU=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GER={{Футбол|Нямеччына}} |назва_CUW={{Футбол|Кюрасао}} |назва_CIV={{Футбол|Кот д’Івуар}} |назва_ECU={{Футбол|Эквадор}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 7:1 |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = [[Фэлікс Нмэча|Нмэча]] {{Гол|6}}<br>[[Ніка Шлётэрбэк|Шлётэрбэк]] {{Гол|38}}<br>[[Кай Гавэрц|Гавэрц]] {{Гол|45+5|пэн.}}, {{Гол|88}}<br>[[Джамал Мусіяла|Мусіяла]] {{Гол|47}}<br>[[Натаніел Браўн|Браўн]] {{Гол|68}}<br>[[Дэніз Ундаў|Ундаў]] {{Гол|78}} |галы2 = [[Лівана Камэнэнсія|Камэнэнсія]] {{Гол|21}} |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = 68021 |судзьдзя = [[Джаляль Джаед]] (Марока) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:0 |каманда2 = {{Футбол|Эквадор}} |галы1 = [[Амад Дыяльлё|Дыяльлё]] {{Гол|90}} |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = 68274 |судзьдзя = [[Франсуа Летэксье]] (Францыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кюрасао|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нямеччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Справаздача] |смі = }} === Група F === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SWE |каманда2=JPN |каманда3=NED |каманда4=TUN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_NED=0 |нічыі_NED=1 |паразы_NED=0 |мз_NED=2 |мп_NED=2 |перамогі_JPN=0 |нічыі_JPN=1 |паразы_JPN=0 |мз_JPN=2 |мп_JPN=2 |перамогі_SWE=1 |нічыі_SWE=0 |паразы_SWE=0 |мз_SWE=5 |мп_SWE=1 |перамогі_TUN=0 |нічыі_TUN=0 |паразы_TUN=1 |мз_TUN=1 |мп_TUN=5 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_NED={{Футбол|Нідэрлянды}} |назва_JPN={{Футбол|Японія}} |назва_SWE={{Футбол|Швэцыя}} |назва_TUN={{Футбол|Туніс}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:2 |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = [[Вірджыл ван Дэйк|ван Дэйк]] {{Гол|50}}<br>[[Крысэнсіё Сумэрвіль|Сумэрвіль]] {{Гол|64}} |галы2 = [[Кейто Накамура|Накамура]] {{Гол|57}}<br>[[Даіці Камада|Камада]] {{Гол|88}} |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = 69285 |судзьдзя = [[Ісмаіл Эльфат]] (ЗША) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швэцыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 5:1 |каманда2 = {{Футбол|Туніс}} |галы1 = [[Ясін Аяры|Аяры]] {{Гол|7}}, {{Гол|90+6}}<br>[[Аляксандар Ісак|Ісак]] {{Гол|30}}<br>[[Віктар Д’ёкерэш|Д’ёкерэш]] {{Гол|59}}<br>[[Матыяс Сванбэрг|Сванбэрг]] {{Гол|84}} |галы2 = [[Амар Рэкік|Рэкік]] {{Гол|43}} |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = 50987 |судзьдзя = [[Яэль Фалькон]] (Аргентына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 07:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Японія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нідэрлянды}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Справаздача] |смі = }} === Група G === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NZL |каманда2=IRN |каманда3=BEL |каманда4=EGY <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=15 чэрвеня 2026 |перамогі_BEL=0 |нічыі_BEL=1 |паразы_BEL=0 |мз_BEL=1 |мп_BEL=1 |перамогі_EGY=0 |нічыі_EGY=1 |паразы_EGY=0 |мз_EGY=1 |мп_EGY=1 |перамогі_IRN=0 |нічыі_IRN=1 |паразы_IRN=0 |мз_IRN=2 |мп_IRN=2 |перамогі_NZL=0 |нічыі_NZL=1 |паразы_NZL=0 |мз_NZL=2 |мп_NZL=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BEL={{Футбол|Бэльгія}} |назва_EGY={{Футбол|Эгіпет}} |назва_IRN={{Футбол|Іран}} |назва_NZL={{Футбол|Новая Зэляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = [[Магамэд Гані|Гані]] {{Гол|66|а/г}} |галы2 = [[Эмам Ашур|Ашур]] {{Гол|19}} |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = 66775 |судзьдзя = [[Рамон Абацьці]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Іран|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:2 |каманда2 = {{Футбол|Новая Зэляндыя}} |галы1 = [[Рамін Рэзаэян|Рэзаэян]] {{Гол|32}}<br>[[Магамад Магэбі|Магэбі]] {{Гол|64}} |галы2 = [[Элайджа Джаст|Джаст]] {{Гол|7}}, {{Гол|54}} |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = 70108 |судзьдзя = [[Сэсар Артура Рамас]] (Мэксыка) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эгіпет|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бэльгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Справаздача] |смі = }} === Група H === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=URU |каманда2=KSA |каманда3=ESP |каманда4=CPV <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=15 чэрвеня 2026 |перамогі_ESP=0 |нічыі_ESP=1 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=0 |мп_ESP=0 |перамогі_CPV=0 |нічыі_CPV=1 |паразы_CPV=0 |мз_CPV=0 |мп_CPV=0 |перамогі_KSA=0 |нічыі_KSA=1 |паразы_KSA=0 |мз_KSA=1 |мп_KSA=1 |перамогі_URU=0 |нічыі_URU=1 |паразы_URU=0 |мз_URU=1 |мп_URU=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ESP={{Футбол|Гішпанія}} |назва_CPV={{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |назва_KSA={{Футбол|Саудаўская Арабія}} |назва_URU={{Футбол|Уругвай}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 0:0 |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = 67640 |судзьдзя = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Саудаўская Арабія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Уругвай}} |галы1 = [[Абдулела аль-Амры|аль-Амры]] {{Гол|41}} |галы2 = [[Максіміляна Арауха|М. Арауха]] {{Гол|80}} |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = 62764 |судзьдзя = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гішпанія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Справаздача] |смі = }} === Група I === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NOR |каманда2=FRA |каманда3=SEN |каманда4=IRQ <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=16 чэрвеня 2026 |перамогі_FRA=1 |нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=3 |мп_FRA=1 |перамогі_SEN=0 |нічыі_SEN=0 |паразы_SEN=1 |мз_SEN=1 |мп_SEN=3 |перамогі_IRQ=0 |нічыі_IRQ=0 |паразы_IRQ=1 |мз_IRQ=1 |мп_IRQ=4 |перамогі_NOR=1 |нічыі_NOR=0 |паразы_NOR=0 |мз_NOR=4 |мп_NOR=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_FRA={{Футбол|Францыя}} |назва_SEN={{Футбол|Сэнэгал}} |назва_IRQ={{Футбол|Ірак}} |назва_NOR={{Футбол|Нарвэгія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:1 |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = [[Кіліян Мбапэ|Мбапэ]] {{Гол|66}}, {{Гол|90+6}}<br>[[Брадлі Баркаля|Баркаля]] {{Гол|82}} |галы2 = [[Ібраім Мбай|Мбай]] {{Гол|90+5}} |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = 80545 |судзьдзя = [[Алірэза Фагані]] (Аўстралія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ірак|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:4 |каманда2 = {{Футбол|Нарвэгія}} |галы1 = [[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|39}} |галы2 = [[Эрлінг Голян|Голян]] {{Гол|29}}, {{Гол|43}}<br>[[Лео Эстыгар|Эстыгар]] {{Гол|76}}<br>[[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|90+6|а/г}} |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = 63106 |судзьдзя = [[П’ер Ачо]] (Габон) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Францыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Сэнэгал|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Справаздача] |смі = }} === Група J === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ARG |каманда2=AUT |каманда3=JOR |каманда4=ALG <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ARG=1 |нічыі_ARG=0 |паразы_ARG=0 |мз_ARG=3 |мп_ARG=0 |перамогі_ALG=0 |нічыі_ALG=0 |паразы_ALG=1 |мз_ALG=0 |мп_ALG=0 |перамогі_AUT=1 |нічыі_AUT=0 |паразы_AUT=0 |мз_AUT=3 |мп_AUT=1 |перамогі_JOR=0 |нічыі_JOR=0 |паразы_JOR=1 |мз_JOR=1 |мп_JOR=3 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARG={{Футбол|Аргентына}} |назва_ALG={{Футбол|Альжыр}} |назва_AUT={{Футбол|Аўстрыя}} |назва_JOR={{Футбол|Ярданія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:0 |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = [[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|17}}, {{Гол|60}}, {{Гол|76}} |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = 69045 |судзьдзя = [[Шыман Марціняк]] (Польшча) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 08:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстрыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:1 |каманда2 = {{Футбол|Ярданія}} |галы1 = [[Рамана Шмід|Шмід]] {{Гол|21}}<br>[[Язан аль-Араб|аль-Араб]] {{Гол|77|а/г}}<br>[[Марка Арнаутавіч|Арнаутавіч]] {{Гол|90+12|пэн.}} |галы2 = [[Алі Альван|Альван]] {{Гол|50}} |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = 68527 |судзьдзя = [[Даганэ Бэйда]] (Маўрытанія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Альжыр|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аргентына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Справаздача] |смі = }} === Група K === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=COD |каманда2=POR |каманда3=UZB |каманда4=COL <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_POR=0 |нічыі_POR=1 |паразы_POR=0 |мз_POR=1 |мп_POR=1 |перамогі_COD=0 |нічыі_COD=1 |паразы_COD=0 |мз_COD=1 |мп_COD=1 |перамогі_UZB=0 |нічыі_UZB=0 |паразы_UZB=0 |мз_UZB=0 |мп_UZB=0 |перамогі_COL=0 |нічыі_COL=0 |паразы_COL=0 |мз_COL=0 |мп_COL=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_POR={{Футбол|Партугалія}} |назва_COD={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |назва_UZB={{Футбол|Узбэкістан}} |назва_COL={{Футбол|Калюмбія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = [[Жуан Нэвіш|Нэвіш]] {{Гол|6}} |галы2 = [[Яан Віса|Віса]] {{Гол|45+5}} |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = 68777 |судзьдзя = [[Абдульрагман аль-Джасім]] (Катар) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Узбэкістан|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Калюмбія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = [[Энтані Тэйлар]] (Ангельшчына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Партугалія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Справаздача] |смі = }} === Група L === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ENG |каманда2=GHA |каманда3=PAN |каманда4=CRO <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ENG=1 |нічыі_ENG=0 |паразы_ENG=0 |мз_ENG=4 |мп_ENG=2 |перамогі_CRO=0 |нічыі_CRO=0 |паразы_CRO=1 |мз_CRO=2 |мп_CRO=4 |перамогі_GHA=0 |нічыі_GHA=0 |паразы_GHA=0 |мз_GHA=0 |мп_GHA=0 |перамогі_PAN=0 |нічыі_PAN=0 |паразы_PAN=0 |мз_PAN=0 |мп_PAN=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ENG={{Футбол|Ангельшчына}} |назва_CRO={{Футбол|Харватыя}} |назва_GHA={{Футбол|Гана}} |назва_PAN={{Футбол|Панама}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 4:2 |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = [[Гары Кейн|Кейн]] {{Гол|12|пэн.}}, {{Гол|42}}<br>[[Джуд Бэлінггэм|Бэлінггэм]] {{Гол|47}}<br>[[Маркус Рашфард|Рашфард]] {{Гол|85}} |галы2 = [[Марцін Батурына|Батурына]] {{Гол|36}}<br>[[Пэтар Муса|Муса]] {{Гол|45+5}} |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = 70389 |судзьдзя = [[Клеман Цюрпэн]] (Францыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гана|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Панама}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = [[Глен Нюбэрг]] (Швэцыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ангельшчына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Харватыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Справаздача] |смі = }} == Маркетынг == === Брэндаваньне === Афіцыйная эмблема і брэндавая ідэнтычнасьць былі высунутыя для публікі 17 траўня 2023 году ў [[абсэрваторыі Грыфіта]] ў [[Лос-Анджэлес]]е. Базавая форма эмблемы складаецца з вэртыкальна «складзеных» лічбаў 26 з выявай [[Кубак сьвету ФІФА (прыз)|Кубка сьвету ФІФА]] на пярэднім пляне. Пры гэтым упершыню ў гісторыі трафэй быў выяўлены на эмблеме чэмпіянату сьвету як фатаграфія, а не стылізаванае графічнае адлюстраваньне. Дызайн быў распрацаваны гэтак, каб яго можна было адаптаваць да рознага кшталту тла<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|загаловак=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518041252/https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" >{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|загаловак='Is That It?': Reaction to 2026 World Cup Logo Swift, Overwhelmingly Negative|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518200435/https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref>. [[Файл:2026 FIFA WC countdown clock Paseo de la Reforma.jpg|значак|Гадзіньнік адліку часу да пачатку чэмпіянату, усталяваны ў [[Мэксыка|Мэксыцы]].]] Наступнага дня ФІФА прадставіла варыянты эмблемы для кожнага гораду-гаспадара. Гэтак яны ўтрымліваюць каляровыя мадыфікацыі і элемэнты, якія адлюстроўваюць мясцовы ляндшафт або культуру. Да прыкладу, у эмблеме, распрацавай для Лос-Анджэлесу, былі стылізаваныя сонца і хвалі, а ў эмблеме [[Мантэрэй|Мантэрэю]] зьмешчаная выява гары [[Сэра-дэ-ля-Сыльля]], а ў эмблеме [[Таронта]] выяўленыя гарадзкі краявід і [[Сі-Эн Таўэр]]<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|загаловак=FIFA, Host Cities Roll Out Specific Branding for 2026 World Cup|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231125024742/https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|загаловак=Unprecedented Host City brands launched to bring FIFA World Cup 26 destinations to life|выдавецтва=www.fifa.com|копія=https://web.archive.org/web/20231125024745/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|дата копіі=11.2023}}</ref>. Рэакцыя на эмблему па ейнай прэзэнтацыі была пераважна нэгатыўная, бо многія палічылі, што дызайн выглядае няскончаным і непрадуманым у параўнаньні з эмблемамі мінулых чэмпіянатаў сьвету. Дзеля параўнаньня, гулец [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] [[Хэсус Фэрэйра]] назваў эмблему «прыгожай»<ref>{{спасылка|аўтар=Shah, Parshva|спасылка=https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|загаловак='It's beautiful' – USMNT striker Jesus Ferreira disagrees with people who hate FIFA's World Cup 2026 logo|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518232153/https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|дата копіі=05.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|загаловак=Fans rip FIFA World Cup 2026 logo after official reveal for men's tournament in USA, Mexico and Canada|выдавецтва=Sporting News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230519060838/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" />. [[Файл:Coca Cola 2026 FIFA World Cup.jpg|значак|зьлева|Самаход з брэндаваньнем, зробленым да чэмпіянату сьвету.]] У сакавіку і красавіку 2025 году ФІФА прадставіла набор з 16 афіцыйных постэраў, якія выяўляюць кожнае места-гаспадара чэмпіянату сьвету 2026 году. Постэры, створаныя мясцовымі мастакамі, былі прызначаныя для таго, каб адлюстраваць асаблівую ідэнтычнасьць і спадчыну кожнага гораду<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/unique-local-spirit-official-world-cup-26-host-city-posters|загаловак=Unique local spirit highlighted in Official FIFA World Cup 26 Host City Posters|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.footyheadlines.com/2025/04/the-2026-wc-posters.html|загаловак=The 2026 World Cup Posters Revealed|выдавецтва=footyheadlines.com/|дата публікацыі=04.2025}}</ref>. 3 сакавіка 2026 году быў высунуты агульны афіцыйны постэр турніру. Упершыню тры мастакі аб’ядналі свае навычкі і мастацкія стылі дзеля стварэньня афіцыйнага постэра. Пры гэтым кожны зь іх паходзіў з адной з краінаў-гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/official-posters|загаловак=Official Tournament Poster|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Тэлевізійныя правы === 12 лютага 2015 году ФІФА падоўжыла кантракты на вяшчальныя правы ў ЗША і Канадзе для кампаніі [[Fox Sports]], [[NBCUniversal]] і [[Bell Media]] на чэмпіянат сьвету 2026 году, не прымаючы іншых заявак. Паводле ''[[The New York Times]]'', гэтае падаўжэньне разглядалася як кампэнсацыя за перанос [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]] на лістапад–сьнежань замест традыцыйнага графіку чэрвень–ліпень, бо гэта стварыла значныя канфлікты з буйнымі прафэсійнымі лігамі, якія звычайна маюць міжсэзоньне ў час мундыялю<ref>{{спасылка|аўтар=Deitsch, Richard|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|загаловак=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Sandomir, Richard|спасылка=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|загаловак=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|загаловак=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|дата копіі=04.2016}}</ref>. Fútbol de Primera атрымала правы на гішпанамоўнае радыёвяшчаньне ў ЗША і [[Пуэрта-Рыка]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 Media Partners|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Міжнародны вяшчальны цэнтар будзе разьмешчаны ў канфэрэнц-цэнтры [[Кей-Бэйлі-Гатчынсан]] у [[Далас]]е<ref>{{спасылка|аўтар=Rosenbaum, Steven|спасылка=https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|загаловак=Dallas approves $15 million spending to serve as media hub for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=CBS News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241212105138/https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|загаловак=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|выдавецтва=FOX News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241211232758/https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|загаловак=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250318125506/https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|дата копіі=03.2025}}</ref>. 8 студзеня 2026 году ФІФА склала ўгоду, паводле якой [[TikTok]] стаў «пераважнай плятформай» для відэакантэнту чэмпіянату сьвету. У межах дамовы вяшчальнікі могуць трансьляваць часткі матчаў у адмысловым разьдзеле ў дадатку TikTok<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup|загаловак=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=01.2026}}</ref>. Пазьней, 17 сакавіка, ФІФА ўхваліла аналягічнае пагадненьне з [[YouTube]], якое дазваляе вяшчальнікам трансьляваць выбраныя матчы цалкам на сваіх каналах, а таксама трансьляваць першыя 10 хвілінаў кожнага матчу, каб заахвоціць маладую аўдыторыю глядзець далей на традыцыйных каналах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup|загаловак=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. Пазьней было пацьверджана, што YouTube пашырыў гэтую дамову разам зь ФІФА і [[CazéTV]], каб дармова трансьляваць усе матчы турніру ў [[Бразылія|Бразыліі]]<ref>{{спасылка|аўтар=Filho, Adalberto Leister|спасылка=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/|загаловак=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026|выдавецтва=Máquina do Esporte|дата публікацыі=03.2026}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Laloni, Marco|спасылка=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/|загаловак=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa”|выдавецтва=MKT Esportivo|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Квіткі === Кошты квіткоў на чэмпіянат сьвету 2026 году першапачаткова былі ад 60 даляраў за матчы групавога этапу да {{Лік|6730}} даляраў за фінал, што было значна больш за цэны на квіткі папярэдняга [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]]. Аднак у верасьні 2025 году ФІФА пацьвердзіла, што ўпершыню будзе выкарыстоўваць дынамічнае цэнаўтварэньне, паводле мадэлі, ужытай на [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2025 году|клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году]]<ref name=":1" >{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46147005/2026-world-cup-tickets-fifa-dynamic-pricing-prices|загаловак=FIFA to use dynamic pricing for World Cup tickets|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Месцы ў гасьцінных зонах сталі дасяжныя ў красавіку 2025 году праз афіцыйнага білетнага партнэра ФІФА<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|загаловак=Limited initial release of FIFA World Cup 26 hospitality packages for matches in United States launched|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2025|копія=http://web.archive.org/web/20250714204258/https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|дата копіі=07.2025}}</ref>. Першая фаза лёсаваньня квіткоў прайшла 10—19 верасьня 2025 году і была абмежаваная трымальнікамі картаў [[Visa]]. Другая фаза ладзілася 27—31 кастрычніка, а трэцяя пачалася пасьля фінальнага лёсаваньня камандаў 5 сьнежня. Продаж быў абмежаваны чатырма квіткамі на чалавека на матч, і аніхто ня можа набыць больш за 40 квіткоў на ўвесь турнір. Афіцыйная плятформа перапродажу квіткоў ФІФА запрацавала 2 кастрычніка 2026 году<ref name=":1" /><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/resale-ticket-exchange-marketplace|загаловак=FIFA Resale/Exchange Marketplace|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Заключная фаза «апошняй хвіліны» продажаў адкрылася 22 красавіка 2026 году, прыкладна за 50 дзён да пачатку турніру. Квіткі на ўсе 104 матчы прадаваліся згодна з прынцыпам «хто першы — таго і месца». На той момант было прададзена больш за пяць мільёнаў квіткоў з чаканых больш як шасьці мільёнаў, а дадатковыя квіткі павінны былі выпускацца паэтапна да самага фіналу, у залежнасьці ад наяўнасьці<ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/world-cup-last-minute-ticket-sales-phase-re-opens-50-days-kick-off-2026-04-22/|загаловак=World Cup last-minute ticket sales phase re-opens 50 days from kick-off|выдавец=Reuters|дата публікацыі=04.2026}}</ref>. Усе гарады ЗША, якія ладзяць у сябе чэмпіянат сьвету, ухвалілі законы, паводле якіх продаж квіткоў на падзеі мундыялю вызваляецца ад дзяржаўных і мясцовых падаткаў з продажаў<ref>{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2026/apr/02/world-cup-countries-face-extra-costs-fifa-tax-deal-us-government|загаловак=More than half of World Cup countries face extra costs as Fifa fails to agree US tax deal|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=04.2026}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Gray, Page|спасылка=https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/|загаловак=Not-So-Free Kick: How the 2026 FIFA World Cup Will Cost Cities Millions|выдавец=Institute on Taxation and Economic Policy|дата публікацыі=12.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Афіцыйны сайт]. {{Чэмпіянаты сьвету па футболе}} [[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе|2026]] n98lo8on88jkhkiswby6s72sex3ee4w 2674635 2674589 2026-06-18T06:00:22Z Dymitr 10914 /* Група K */ абнаўленьне зьвестак 2674635 wikitext text/x-wiki {{Актуальнае спаборніцтва|Футбол}} {{Чэмпіянат сьвету па футболе |год = 2026 |месца = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада]], [[Мэксыка]] |назва = |лягатып = 2026 FIFA World Cup emblem.svg |памер = |подпіс = |час = 11 чэрвеня — 19 ліпеня 2026 году |удзельнікаў = |удзельнікаўфінал = 48 |фінал = [[Мэтлайф-стэдыюм]],<br />[[Іст-Ратэрфард]] |чэмпіён = |2 месца = |3 месца = |4 месца = |гульняў = |галоў = |гледачоў = |бамбардзір = |год папярэдняга = 2022 |год наступнага = 2030 }} '''Чэмпіяна́т сьве́ту па футбо́ле 2026 году''' — 23-і чэмпіянат сьвету па футболе, фінальны турнір якога ладзіцца ў 2026 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. Турнір будзе згуляны з 11 чэрвеня па 19 ліпеня 2026 году, а яго сумесна прымуць 16 гарадоў з трох паўночнаамэрыканскіх краінаў. Фінальны матч будзе ладзіцца ў ЗША. Турнір стане першым, гаспадарамі якога будуць адразу тры краіны<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|загаловак=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|дата копіі=01.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. Таксама гэты турнір ёсьць першым, у якім возьмуць удзел 48 зборных, то бок колькасьць удзельнікаў павялічыцца з 32. Гэта таксама першы з [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] турнір, які арганізоўваюць больш чым адная краіна. Мэксыка ўжо ладзіла турніры ў 1970 і 1986 гадах, то бок яна ёсьць першай краінай, якая тройчы рабіла чэмпіянат сьвету, пры гэтым ЗША раней былі арганізатарамі чэмпіянату сьвету 1994 году. Канада ж упершыню ёсьць гаспадыняй таго кшталту турніру. Па папярэднім чэмпіянаце сьвету 2022 году ў Катары, які гуляўся ў лістападзе і сьнежні, гэтае спаборніцтва вернецца да свайго традыцыйнага летняга раскладу. Зборныя [[Зборная ЗША па футболе|ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]], як прадстаўнікі краінаў-гаспадароў турніру, аўтаматычна кваліфікаваліся на спаборніцтва. Зборныя [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Каба-Вэрдэ]], [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]], [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Узбэкістану]] і [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Дзейным чэмпіёнам да пачатку турніру ёсьць [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]], якая ў 2022 годзе здабыла свой трэці тытул у гісторыі. == Выбары гаспадароў == У час з 2013 па 2017 гады [[рада ФІФА]] стала абмяркоўвала абмежаваньні ў ратацыі правядзеньня чэмпіянатаў у залежнасьці ад кантынэнтальных канфэдэрацыяў. Спачатку было ўсталявана, што заяўкі на арганізацыю чэмпіянату ня будуць прымацца ад краінаў, якія не ўваходзяць у склад канфэдэрацыяў, што ладзілі два папярэднія турніры. Гэтае правіла было часова зьмененае, каб забараніць падаваць заяўкі на правядзеньне наступнага турніру толькі краінам, якія ўваходзяць у склад канфэдэрацыі, што ладзіла папярэдні чэмпіянат сьвету<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=5/news=current-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|загаловак=Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained|выдавец=FIFA|дата публікацыі=05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150530211217/http://www.fifa.com/worldcup/news/y%3D2015/m%3D5/news%3Dcurrent-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|дата копіі=05.2015}}</ref>, пасьля чаго правіла было вернутае да папярэдняй рэдакцыі двух чэмпіянатаў сьвету. Рада ФІФА зрабіла выключэньне, якое патэнцыйна дае права на арганізацыю чэмпіянату асацыяцыям-сябрам канфэдэрацыі перадапошняй краіны-гаспадара чэмпіянату сьвету ў выпадку, калі аніводная з атрыманых заявак не адпавядае строгім тэхнічным і фінансавым патрабаваньням<ref name="fifacouncil">{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=10/news=fifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Council discusses vision for the future of football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161017181207/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2016/m%3D10/news%3Dfifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=10.2016}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|загаловак=FIFA blocks Europe from hosting 2026 World Cup, lifting Canada's chances|выдавец=Canadian Broadcasting Corporation|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161014191406/http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|дата копіі=10.2016}}</ref>. У сакавіку 2017 году прэзыдэнт ФІФА [[Джаньні Інфантына]] пацьвердзіў, што Эўропа ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]) і Азія ([[АФК]]) былі выкрасьлены з заяўкі па выбары [[Расея|Расеі]] і [[Катар]]у ў 2018 і 2022 гадах адпаведна<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|загаловак=Trump travel ban could prevent United States hosting World Cup|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211114173744/https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|дата копіі=11.2021}}</ref>. Такім чынам, чэмпіянат сьвету 2026 году можа быць аддадзены адной з чатырох іншых канфэдэрацыяў, як то [[КОНКАКАФ]] (Паўночная Амэрыка; апошні раз ладзіла турнір у 1994 годзе), [[КАФ]] (Афрыка; апошні раз вылучала гаспадара турніру ў 2010 годзе), [[КОНМЭБОЛ]] (Паўднёвая Амэрыка; апошні раз арганізоўвала першынство ў 2014 годзе) або [[КФА]] (Акіянія, дзе аніколі раней не гулялі матчы чэмпіянатаў сьвету), або, магчыма, УЭФА ў выпадку, калі аніводная заяўка ад гэтых чатырох канфэдэрацыяў ня будзе адпавядаць патрабаваньням. Сумеснае ладжаньне чэмпіянату сьвету, якое было забароненае ФІФА па [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]], было ўхваленае для чэмпіянату сьвету 2026 году, але і не абмяжоўвалася канкрэтнай колькасьцю, а разглядалася ў кожным канкрэтным выпадку. Таксама ў 2026 годзе генэральны сакратарыят ФІФА, па кансультацыі з Камітэтам па спаборніцтвах, меў права выключаць з турніру заяўнікаў, якія не адпавядалі мінімальным тэхнічным патрабаваньням для правядзеньня спаборніцтваў<ref name="fifacouncil"/>. ЗША, Канада і Мэксыка публічна разглядалі мажлівасьць высунуць заяўку на правядзеньне турніру асобна, але сумесная заяўка была абвешчаная 10 красавіка 2017 году<ref>{{артыкул|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|загаловак=USA, Mexico, Canada announce bid to host '26 WC|выданьне=Sports Illustrated|год=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411054626/https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|дата копіі=04.2017}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. У сакавіку 2022 году прэзыдэнт мэксыканскай [[Ліга МХ|Лігі МХ]] Мікель Арыёля заявіў, што ўдзел Мэксыкі ў якасьці суарганізатара мог быць пад пагрозай, калі б ліга і фэдэрацыя не адрэагавалі хутка на забурэньні заўзятараў клюбаў «[[Керэтара Сант’яга-дэ-Керэтара|Керэтара]]» і «[[Атляс Гвадаляхара|Атлясу]]», у выніку якіх 26 гледачоў атрымалі раненьні і 14 былі арыштаваныя. Арыёля сказаў, што ФІФА была «шакаваная» інцыдэнтам, але Інфантына быў задаволены тым, як прадстаўнікі лігі разьвязалі праблему<ref>{{навіна|аўтар=Garcia, Arriana|спасылка=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|загаловак=Mexico violence almost cost World Cup 2026 hosting duties - Liga MX president|выдавец=ESPN|дата публікацыі=03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220317194809/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|дата копіі=03.2022}}</ref>. === Галасаваньне === [[Файл:2026 world cup bid election.png|значак|400пкс|Вынікі галасаваньня: {| |- !Мелі дазвол галасаваць !! Ня мелі дазволу галасаваць |- |{{легенда|#867650|Галасавалі за ЗША/Канаду/Мэксыку}}||{{легенда|#FFBD41|ЗША, Канада, Мэксыка}} |- |{{легенда|#2770AB|Галасавалі за Марока}}||{{легенда|#55208D|Марока}} |- |{{легенда|#008E2A|Галасавалі супраць усіх}}||{{легенда|#000000|Адхіленыя ФІФА}} |- |{{легенда|#B32A2F|Устрымаліся ад галасаваньня}}||{{легенда|#C1C1C1|Ня сябра ФІФА}} |} ]] Галасаваньне адбылося 13 чэрвеня 2018 году падчас 68-га кангрэса ФІФА ў [[Масква|Маскве]]. У ім узялі ўдзел 203 прадстаўнікоў, якія мелі права голасу<ref>{{спасылка|аўтар=Graham, Bryan Armen|спасылка=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|загаловак=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|дата копіі=07.2018}}</ref>. Аб’яднаная заяўка паўночнаамэрыканскіх дзяржаваў перамагла, атрымаўшы 134 галасы, у той час як заяўка [[Марока]] была падтрыманая 65-ю галасамі. [[Іран]] прагаласаваў за аніводны варыянт, а [[Куба]], [[Славенія]] і [[Гішпанія]] ўстрымаліся ад галасаваньня. Гана была дыскваліфікавана ФІФА праз карупцыйны скандалу і таму ня мела права галасаваць<ref>{{навіна|аўтар=Gyamera-Antwi, Evans|спасылка=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|загаловак=Ghana & Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote|выдавец=Goal.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|дата копіі=10.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|загаловак=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA|выдавец=myjoyonline.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|загаловак=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift'|выдавец=BBC News|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=05.2017}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|загаловак=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding|выдавец=ABC News|дата публікацыі=06.2015|копія=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|дата копіі=04.2024}}</ref>. {| class="wikitable" style="margin: 0 auto;text-align: center" |- !rowspan="2"|Краіна !colspan="2"|Галасы |- !1-ы раўнд |- style="background:#90ee90" |align=left|'''ЗША, Канада, Мэксыка''' |'''134''' |- |align=left|Марока |65 |- |align=left|Аніводная заяўка |1 |- |align=left|Устрымаліся |3 |- !align=left|Агульная колькасьць !200 |- !align=left|Патрабаваная колькасьць !101 |} == Удзельнікі == === Кваліфікацыя === [[Файл:2026 world cup qualification map.svg|значак|зьлева| {| |- |{{легенда|#0000ff|Кваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#2ad4ff|Каманды з мажлівасьцю да кваліфікацыі}} |- |{{легенда|#ffcc00|Некваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#000000|Выключаныя каманды}} |- |{{легенда|#cccccc|Ня сябры ФІФА}} |}]] Складальнікі агульнай заяўкі паўночнаамэрыканскіх краінаў меркавалі, што ўсе тры краіны-гаспадары аўтаматычна трапяць на чэмпіянат<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|загаловак=United 2026 bid book|выдавецтва=united2026.com|копія=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|дата копіі=09.2021}}</ref>. 31 жніўня 2022 году прэзыдэнт ФІФА Джаньні Інфантына пацьвердзіў, што шэсьць каманд [[КОНКАКАФ]] кваліфікуюцца на чэмпіянат сьвету, пры гэтым [[Зборная ЗША па футболе|зборныя ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]] аўтаматычна кваліфікуюцца ў якасьці гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|загаловак=Presidente de la FIFA confirma cantidad de plazas de Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=ESPN Deportes|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220922004259/https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|дата копіі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|загаловак=Infantino anuncia cuántos cupos tendrá la Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=CRHoy.com|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831205624/https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|дата копіі=08.2022}}</ref>. Гэта было пацьверджанае Радай ФІФА 14 лютага 2023 году<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|загаловак=FIFA Council highlights record breaking revenue in football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|дата копіі=02.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|загаловак=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|выдавец=Reuters|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|дата копіі=02.2023}}</ref>. Беспасярэдне перад 67-м Кангрэсам ФІФА Рада ФІФА зацьвердзіла разьмеркаваньне месцаў на паседжаньні ў [[Манама|Манаме]]<ref name=slot>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|загаловак=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|дата копіі=06.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/39448474|загаловак=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474|дата копіі=03.2017}}</ref>. Была высунутая і ўхваленая ідэя стварэньня міжкантынэнтальнага плэй-оф турніру з удзелам шасьці каманд, каб вызначыць апошнія два месцы на чэмпіянат<ref name=fifa_council>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|загаловак=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|дата копіі=06.2017}}</ref>. Шэсьць камандаў у плэй-оф будуць складацца з адной каманды ад кожнай канфэдэрацыі, за выняткам [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і адной дадатковай каманды ад канфэдэрацыі краінаў-гаспадароў (КОНКАКАФ). Дзьве каманды будуць разьмеркаваныя паводле рэйтынгу ў адпаведнасьці з сусьветным рэйтынгам і згуляюць зь пераможцамі двух гульняў плэй-оф паміж чатырма нясеянымі камандамі за два месцы на чэмпіянат. Турнір з чатырох гульняў будзе ладзіцца ў адной або некалькіх краінах-гаспадарах, а таксама будзе выкарыстоўвацца ў якасьці праверкі<ref name="slot" />. Ратыфікацыя разьмеркаваньня месцаў таксама ўпершыню надала [[КФА]] гарантаванае месца ў фінальным турніры, то бок гэты чэмпіянат сьвету стаў першым турнірам, у якім усе шэсьць канфэдэрацыяў мелі хаця б адно гарантаванае месца, а таксама першым з 2010 году, калі ўсе канфэдэрацыі маюць каманду, якая кваліфікавалася ў чэмпіянату сьвету<ref name="slot" />. [[Зборная Эрытрэі па футболе|Зборная Эрытрэі]] зьнялася з кваліфікацыі перад пачаткам адборачных матчаў праз боязь, што гульцы будуць шукаць палітычнага прытулку, калі ім дазволяць выехаць за мяжу<ref>{{спасылка|спасылка=http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|загаловак=Eritrea Pull Out Of 2026 World Cup Qualifier|выдавецтва=Dehai News|копія=https://web.archive.org/web/20231109141912/http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|загаловак=Eritrea withdrew from 2026 World Cup qualifying 'over fears players will flee'|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=14.11.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231113160357/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|загаловак=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|дата копіі=11.2023}}</ref>. [[Зборная Рэспублікі Конга па футболе|Зборная Рэспублікі Конга]], якая трапіла ў тую ж групу, што і Эрытрэя, была дыскваліфікаваная 6 лютага 2025 году праз умяшальніцтва ўраду ў справы мясцовай футбольнай фэдэрацыі<ref>{{артыкул|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|загаловак=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice|выданьне=FIFA Circular|нумар=1922|год=06.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|дата копіі=02.2025}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07/#:~:text=Feb%207%20(Reuters)%20%2D%20FIFA,governing%20body%20said%20on%20Thursday.|загаловак=FIFA suspends Congo Republic and Pakistan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250208122018/https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07|дата копіі=02.2025}}</ref>. КАФ спачатку ўвогуле скасавала ўсе астатнія матчы зборнай Рэспублікі Конга, аднак пазьней [[Зборная Танзаніі па футболе|зборным Танзаніі]] і [[Зборная Замбіі па футболе|Замбіі]] залічылі тэхнічныя перамогі зь лікам 3:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231128140036/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|дата копіі=11.2023}}</ref>. === Па адборы === З 42 камандаў, якія кваліфікаваліся на сёньня, 26 таксама бралі ўдзел у папярэднім турніры. Папярэдні гаспадар турніру [[Зборная Катару па футболе|зборная Катару]] першы раз трапіла на чэмпіянат сьвету праз адборачную сетку<ref>{{спасылка|спасылка=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|загаловак=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.2025}}</ref>. [[Зборная Калюмбіі па футболе|Зборныя Калюмбіі]]<ref name="Colombia-Paraguay">{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/colombia-paraguay-uruguay-qualify|загаловак=Uruguay, Colombia and Paraguay qualify as Messi equals Cristiano|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>, [[Зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]] і [[Зборная Панамы па футболе|Панамы]] вярнуліся на турнір пасьля свайго апошняга ўдзелу ў 2018 годзе. [[Зборная Альжыру па футболе|Зборныя Альжыру]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/algeria-qualify|загаловак=Algeria seal World Cup return|выдавецтва=FIFA}}</ref> і [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cote-divoire-qualify|загаловак=Côte d’Ivoire clinch return to world stage|выдавецтва=FIFA}}</ref> чакалі на вяртаньне з свайго апошняга ўдзелу ў 2014 годзе. [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе|Зборныя Новай Зэляндыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/new-zealand-qualify-world-cup|загаловак=Second-half blitz sends New Zealand to the World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>, [[Зборная Парагваю па футболе|Парагваю]]<ref name="Colombia-Paraguay"/> і [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] апошні раз бралі ўдзел у чэмпіянаце сьвету 2010 году. [[Зборная Аўстрыі па футболе|Зборныя Аўстрыі]], [[Зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff|загаловак=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff|выдавец=Fox Sports|дата публікацыі=16.11.2025}}</ref>, [[Зборная Шатляндыі па футболе|Шатляндыі]] і [[Зборная Гаіці па футболе|Гаіці]]<ref name="Curacao">{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup|загаловак=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup|выдавец=The Guardian}}</ref> апошнім разам спаборнічалі ў сусьветным першынстве яшчэ ў XX стагодзьдзі. [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Зборныя Каба-Вэрдэ]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify|загаловак=Cabo Verde seal historic World Cup qualification|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=13.10.2025}}</ref>, [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]]<ref name="Curacao"/>, [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] і [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Ўзбэкістану]]<ref>{{навіна|аўтар=Millar, Colin|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/|загаловак=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.06.2025}}</ref> наагул дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Упершыню сем арабскіх краінаў будуць змагацца на чэмпіянаце сьвету<ref>{{навіна|аўтар=Amin, Ahmed|спасылка=https://scoopempire.com/arabs-in-world-cup/|загаловак=For the First Time, Seven Arab Countries Qualify for the World Cup 2026|выдавец=Scoop Empire|дата публікацыі=16.10.2025}}</ref>. Кваліфікаваныя каманды, адсартаваныя паводле сваіх канфэдэрацыяў: {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} '''АФК''': * {{Футбол|Аўстралія|няма}} * {{Футбол|Ірак|няма}} * {{Футбол|Іран|няма}} * {{Футбол|Катар|няма}} * {{Футбол|Рэспубліка Карэя|няма}} * {{Футбол|Саудаўская Арабія|няма}} * {{Футбол|Узбэкістан|няма}} * {{Футбол|Японія|няма}} * {{Футбол|Ярданія|няма}} {{Слупок-новы}} '''КАФ''': * {{Футбол|Альжыр|няма}} * {{Футбол|Гана|няма}} * {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|няма}} * {{Футбол|Каба-Вэрдэ|няма}} * {{Футбол|Кот д’Івуар|няма}} * {{Футбол|Марока|няма}} * {{Футбол|ПАР|няма}} * {{Футбол|Сэнэгал|няма}} * {{Футбол|Туніс|няма}} * {{Футбол|Эгіпет|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОМНЭБОЛ''': * {{Футбол|Аргентына|няма}} * {{Футбол|Бразылія|няма}} * {{Футбол|Калюмбія|няма}} * {{Футбол|Парагвай|няма}} * {{Футбол|Уругвай|няма}} * {{Футбол|Эквадор|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОНКАКАФ''': * {{Футбол|Канада|няма}} * {{Футбол|Кюрасао|няма}} * {{Футбол|Гаіці|няма}} * {{Футбол|Мэксыка|няма}} * {{Футбол|Панама|няма}} * {{Футбол|ЗША|няма}} '''КФА''': * {{Футбол|Новая Зэляндыя|няма}} {{Слупок-новы}} '''УЭФА''': * {{Футбол|Ангельшчына|няма}} * {{Футбол|Аўстрыя|няма}} * {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|няма}} * {{Футбол|Бэльгія|няма}} * {{Футбол|Гішпанія|няма}} * {{Футбол|Нарвэгія|няма}} * {{Футбол|Нідэрлянды|няма}} * {{Футбол|Нямеччына|няма}} * {{Футбол|Партугалія|няма}} * {{Футбол|Турэччына|няма}} * {{Футбол|Францыя|няма}} * {{Футбол|Харватыя|няма}} * {{Футбол|Чэхія|няма}} * {{Футбол|Шатляндыя|няма}} * {{Футбол|Швайцарыя|няма}} * {{Футбол|Швэцыя|няма}} {{Слупок-канец}} == Склады камандаў == {{Асноўны артыкул|Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (склады)}} Перад падачай канчатковага складу на турнір каманды за месяц да пачатку павінны былі назваць папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў. Канчатковыя склады павінны быць зацьверджаныя да 2 чэрвеня. Калі гулец атрымлівае траўму або цяжка захварэе і ня можа браць удзел у турніры, яго можна замяніць іншым гульцом з папярэдняга сьпісу не пазьней чым за 24 гадзіны да першага матчу каманды. Аднак траўмаванага або хворага брамніка дазваляецца замяніць іншым брамнікам з папярэдняга сьпісу ў любы момант турніру<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/squad-lists-number-date|загаловак=When are World Cup squads named, and how many players will feature?|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2026}}</ref>. == Групавы этап == Стадыёны ўжо былі разьмеркаваныя паміж групамі яшчэ да фінальнага лёсаваньня. Па лёсаваньні пары былі разьмеркаваны па пэўных матчах, і быў зацверджаны час пачатку гульняў<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 match schedule Q&A|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=02.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|дата копіі=02.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/scores-fixtures?country=CA&wtw-filter=ALL|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA}}</ref>. === Група A === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=MEX |каманда2=KOR |каманда3=CZE |каманда4=RSA <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=11 чэрвеня 2026 |перамогі_MEX=1 |нічыі_MEX=0 |паразы_MEX=0 |мз_MEX=2 |мп_MEX=0 |перамогі_RSA=0 |нічыі_RSA=0 |паразы_RSA=1 |мз_RSA=0 |мп_RSA=2 |перамогі_KOR=1 |нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=0 |мз_KOR=2 |мп_KOR=1 |перамогі_CZE=0 |нічыі_CZE=0 |паразы_CZE=1 |мз_CZE=1 |мп_CZE=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_MEX={{Футбол|Мэксыка}} |назва_RSA={{Футбол|ПАР}} |назва_KOR={{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |назва_CZE={{Футбол|Чэхія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 11 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = [[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|9}}<br>[[Рауль Хімэнэс|Р. Хімэнэс]] {{Гол|67}} |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = 80824 |судзьдзя = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:1 |каманда2 = {{Футбол|Чэхія}} |галы1 = [[Хван Ін Бом]] {{Гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{Гол|80}} |галы2 = [[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Крэйчы]] {{Гол|59}} |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = 44985 |судзьдзя = [[Амін Амар]] (Эгіпет) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = [[Торы Пэнса]] (ЗША) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = [[Густава Тэхэра]] (Уругвай) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Мэксыка}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Справаздача] |смі = }} === Група B === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SUI |каманда2=CAN |каманда3=QAT |каманда4=BIH <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=13 чэрвеня 2026 |перамогі_CAN=0 |нічыі_CAN=1 |паразы_CAN=0 |мз_CAN=1 |мп_CAN=1 |перамогі_BIH=0 |нічыі_BIH=1 |паразы_BIH=0 |мз_BIH=1 |мп_BIH=1 |перамогі_QAT=0 |нічыі_QAT=1 |паразы_QAT=0 |мз_QAT=1 |мп_QAT=1 |перамогі_SUI=0 |нічыі_SUI=1 |паразы_SUI=0 |мз_SUI=1 |мп_SUI=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_CAN={{Футбол|Канада}} |назва_BIH={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |назва_QAT={{Футбол|Катар}} |назва_SUI={{Футбол|Швайцарыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = [[Кайл Ларын|Ларын]] {{Гол|78}} |галы2 = [[Ёва Лукіч|Лукіч]] {{Гол|21}} |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = 43002 |судзьдзя = [[Факунда Тэльлё]] (Аргентына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Катар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Швайцарыя}} |галы1 = [[Буалем Хухі|Хухі]] {{Гол|90+4}} |галы2 = [[Брээль Эмбалё|Эмбалё]] {{Гол|17|пэн.}} |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = 67966 |судзьдзя = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = [[Жуан Піньейру]] (Партугалія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = [[Крыстыян Гарай]] (Чылі) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Канада}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Справаздача] |смі = }} === Група C === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SCO |каманда2=MAR |каманда3=BRA |каманда4=HAI <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_BRA=0 |нічыі_BRA=0 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=0 |мп_BRA=0 |перамогі_MAR=0 |нічыі_MAR=0 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=0 |мп_MAR=0 |перамогі_HAI=0 |нічыі_HAI=0 |паразы_HAI=0 |мз_HAI=0 |мп_HAI=0 |перамогі_SCO=0 |нічыі_SCO=0 |паразы_SCO=0 |мз_SCO=0 |мп_SCO=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BRA={{Футбол|Бразылія}} |назва_MAR={{Футбол|Марока}} |назва_HAI={{Футбол|Гаіці}} |назва_SCO={{Футбол|Шатляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = [[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|32}} |галы2 = [[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|21}} |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = 80663 |судзьдзя = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гаіці|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 0:1 |каманда2 = {{Футбол|Шатляндыя}} |галы1 = |галы2 = [[Джон Макгін|Макгін]] {{Гол|28}} |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = 64146 |судзьдзя = [[Мустафа Гарбаль]] (Альжыр) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = [[Ілгіз Танташаў]] (Узбэкістан) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 03:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = [[Алехандра Эрнандэс Эрнандэс]] (Гішпанія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бразылія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Марока|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Справаздача] |смі = }} === Група D === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=USA |каманда2=AUS |каманда3=TUR |каманда4=PAR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=13 чэрвеня 2026 |перамогі_USA=1 |нічыі_USA=0 |паразы_USA=0 |мз_USA=4 |мп_USA=1 |перамогі_PAR=0 |нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=1 |мз_PAR=1 |мп_PAR=4 |перамогі_AUS=1 |нічыі_AUS=0 |паразы_AUS=0 |мз_AUS=2 |мп_AUS=0 |перамогі_TUR=0 |нічыі_TUR=0 |паразы_TUR=1 |мз_TUR=0 |мп_TUR=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_USA={{Футбол|ЗША}} |назва_PAR={{Футбол|Парагвай}} |назва_AUS={{Футбол|Аўстралія}} |назва_TUR={{Футбол|Турэччына}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 4:1 |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = [[Даміян Бабадыльля|Бабадыльля]] {{Гол|7|а/г}}<br>[[Фоларын Балоган|Балоган]] {{Гол|31}}, {{Гол|45+5}}<br>[[Джаваньні Рэйна|Рэйна]] {{Гол|90+8}} |галы2 = [[Маўрысію Магальяйнс Праду|Маўрысію]] {{Гол|73}} |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = 70492 |судзьдзя = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|Турэччына}} |галы1 = [[Нэстары Іранкунда|Іранкунда]] {{Гол|27}}<br>[[Конар Мэткалф|Мэткалф]] {{Гол|75}} |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла) |судзьдзя = 52497 |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = [[Фэлікс Цваер]] (Нямеччына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = [[Іван Бартан]] (Сальвадор) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ЗША}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Парагвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Справаздача] |смі = }} === Група E === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=GER |каманда2=CIV |каманда3=ECU |каманда4=CUW <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_GER=1 |нічыі_GER=0 |паразы_GER=0 |мз_GER=7 |мп_GER=1 |перамогі_CUW=0 |нічыі_CUW=0 |паразы_CUW=1 |мз_CUW=1 |мп_CUW=7 |перамогі_CIV=1 |нічыі_CIV=0 |паразы_CIV=0 |мз_CIV=1 |мп_CIV=0 |перамогі_ECU=0 |нічыі_ECU=0 |паразы_ECU=1 |мз_ECU=0 |мп_ECU=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GER={{Футбол|Нямеччына}} |назва_CUW={{Футбол|Кюрасао}} |назва_CIV={{Футбол|Кот д’Івуар}} |назва_ECU={{Футбол|Эквадор}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 7:1 |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = [[Фэлікс Нмэча|Нмэча]] {{Гол|6}}<br>[[Ніка Шлётэрбэк|Шлётэрбэк]] {{Гол|38}}<br>[[Кай Гавэрц|Гавэрц]] {{Гол|45+5|пэн.}}, {{Гол|88}}<br>[[Джамал Мусіяла|Мусіяла]] {{Гол|47}}<br>[[Натаніел Браўн|Браўн]] {{Гол|68}}<br>[[Дэніз Ундаў|Ундаў]] {{Гол|78}} |галы2 = [[Лівана Камэнэнсія|Камэнэнсія]] {{Гол|21}} |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = 68021 |судзьдзя = [[Джаляль Джаед]] (Марока) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:0 |каманда2 = {{Футбол|Эквадор}} |галы1 = [[Амад Дыяльлё|Дыяльлё]] {{Гол|90}} |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = 68274 |судзьдзя = [[Франсуа Летэксье]] (Францыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кюрасао|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нямеччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Справаздача] |смі = }} === Група F === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SWE |каманда2=JPN |каманда3=NED |каманда4=TUN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_NED=0 |нічыі_NED=1 |паразы_NED=0 |мз_NED=2 |мп_NED=2 |перамогі_JPN=0 |нічыі_JPN=1 |паразы_JPN=0 |мз_JPN=2 |мп_JPN=2 |перамогі_SWE=1 |нічыі_SWE=0 |паразы_SWE=0 |мз_SWE=5 |мп_SWE=1 |перамогі_TUN=0 |нічыі_TUN=0 |паразы_TUN=1 |мз_TUN=1 |мп_TUN=5 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_NED={{Футбол|Нідэрлянды}} |назва_JPN={{Футбол|Японія}} |назва_SWE={{Футбол|Швэцыя}} |назва_TUN={{Футбол|Туніс}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:2 |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = [[Вірджыл ван Дэйк|ван Дэйк]] {{Гол|50}}<br>[[Крысэнсіё Сумэрвіль|Сумэрвіль]] {{Гол|64}} |галы2 = [[Кейто Накамура|Накамура]] {{Гол|57}}<br>[[Даіці Камада|Камада]] {{Гол|88}} |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = 69285 |судзьдзя = [[Ісмаіл Эльфат]] (ЗША) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швэцыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 5:1 |каманда2 = {{Футбол|Туніс}} |галы1 = [[Ясін Аяры|Аяры]] {{Гол|7}}, {{Гол|90+6}}<br>[[Аляксандар Ісак|Ісак]] {{Гол|30}}<br>[[Віктар Д’ёкерэш|Д’ёкерэш]] {{Гол|59}}<br>[[Матыяс Сванбэрг|Сванбэрг]] {{Гол|84}} |галы2 = [[Амар Рэкік|Рэкік]] {{Гол|43}} |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = 50987 |судзьдзя = [[Яэль Фалькон]] (Аргентына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 07:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Японія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нідэрлянды}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Справаздача] |смі = }} === Група G === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NZL |каманда2=IRN |каманда3=BEL |каманда4=EGY <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=15 чэрвеня 2026 |перамогі_BEL=0 |нічыі_BEL=1 |паразы_BEL=0 |мз_BEL=1 |мп_BEL=1 |перамогі_EGY=0 |нічыі_EGY=1 |паразы_EGY=0 |мз_EGY=1 |мп_EGY=1 |перамогі_IRN=0 |нічыі_IRN=1 |паразы_IRN=0 |мз_IRN=2 |мп_IRN=2 |перамогі_NZL=0 |нічыі_NZL=1 |паразы_NZL=0 |мз_NZL=2 |мп_NZL=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BEL={{Футбол|Бэльгія}} |назва_EGY={{Футбол|Эгіпет}} |назва_IRN={{Футбол|Іран}} |назва_NZL={{Футбол|Новая Зэляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = [[Магамэд Гані|Гані]] {{Гол|66|а/г}} |галы2 = [[Эмам Ашур|Ашур]] {{Гол|19}} |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = 66775 |судзьдзя = [[Рамон Абацьці]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Іран|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:2 |каманда2 = {{Футбол|Новая Зэляндыя}} |галы1 = [[Рамін Рэзаэян|Рэзаэян]] {{Гол|32}}<br>[[Магамад Магэбі|Магэбі]] {{Гол|64}} |галы2 = [[Элайджа Джаст|Джаст]] {{Гол|7}}, {{Гол|54}} |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = 70108 |судзьдзя = [[Сэсар Артура Рамас]] (Мэксыка) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эгіпет|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бэльгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Справаздача] |смі = }} === Група H === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=URU |каманда2=KSA |каманда3=ESP |каманда4=CPV <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=15 чэрвеня 2026 |перамогі_ESP=0 |нічыі_ESP=1 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=0 |мп_ESP=0 |перамогі_CPV=0 |нічыі_CPV=1 |паразы_CPV=0 |мз_CPV=0 |мп_CPV=0 |перамогі_KSA=0 |нічыі_KSA=1 |паразы_KSA=0 |мз_KSA=1 |мп_KSA=1 |перамогі_URU=0 |нічыі_URU=1 |паразы_URU=0 |мз_URU=1 |мп_URU=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ESP={{Футбол|Гішпанія}} |назва_CPV={{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |назва_KSA={{Футбол|Саудаўская Арабія}} |назва_URU={{Футбол|Уругвай}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 0:0 |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = 67640 |судзьдзя = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Саудаўская Арабія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Уругвай}} |галы1 = [[Абдулела аль-Амры|аль-Амры]] {{Гол|41}} |галы2 = [[Максіміляна Арауха|М. Арауха]] {{Гол|80}} |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = 62764 |судзьдзя = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гішпанія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Справаздача] |смі = }} === Група I === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NOR |каманда2=FRA |каманда3=SEN |каманда4=IRQ <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=16 чэрвеня 2026 |перамогі_FRA=1 |нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=3 |мп_FRA=1 |перамогі_SEN=0 |нічыі_SEN=0 |паразы_SEN=1 |мз_SEN=1 |мп_SEN=3 |перамогі_IRQ=0 |нічыі_IRQ=0 |паразы_IRQ=1 |мз_IRQ=1 |мп_IRQ=4 |перамогі_NOR=1 |нічыі_NOR=0 |паразы_NOR=0 |мз_NOR=4 |мп_NOR=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_FRA={{Футбол|Францыя}} |назва_SEN={{Футбол|Сэнэгал}} |назва_IRQ={{Футбол|Ірак}} |назва_NOR={{Футбол|Нарвэгія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:1 |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = [[Кіліян Мбапэ|Мбапэ]] {{Гол|66}}, {{Гол|90+6}}<br>[[Брадлі Баркаля|Баркаля]] {{Гол|82}} |галы2 = [[Ібраім Мбай|Мбай]] {{Гол|90+5}} |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = 80545 |судзьдзя = [[Алірэза Фагані]] (Аўстралія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ірак|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:4 |каманда2 = {{Футбол|Нарвэгія}} |галы1 = [[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|39}} |галы2 = [[Эрлінг Голян|Голян]] {{Гол|29}}, {{Гол|43}}<br>[[Лео Эстыгар|Эстыгар]] {{Гол|76}}<br>[[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|90+6|а/г}} |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = 63106 |судзьдзя = [[П’ер Ачо]] (Габон) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Францыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Сэнэгал|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Справаздача] |смі = }} === Група J === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ARG |каманда2=AUT |каманда3=JOR |каманда4=ALG <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ARG=1 |нічыі_ARG=0 |паразы_ARG=0 |мз_ARG=3 |мп_ARG=0 |перамогі_ALG=0 |нічыі_ALG=0 |паразы_ALG=1 |мз_ALG=0 |мп_ALG=0 |перамогі_AUT=1 |нічыі_AUT=0 |паразы_AUT=0 |мз_AUT=3 |мп_AUT=1 |перамогі_JOR=0 |нічыі_JOR=0 |паразы_JOR=1 |мз_JOR=1 |мп_JOR=3 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARG={{Футбол|Аргентына}} |назва_ALG={{Футбол|Альжыр}} |назва_AUT={{Футбол|Аўстрыя}} |назва_JOR={{Футбол|Ярданія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:0 |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = [[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|17}}, {{Гол|60}}, {{Гол|76}} |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = 69045 |судзьдзя = [[Шыман Марціняк]] (Польшча) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 08:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстрыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:1 |каманда2 = {{Футбол|Ярданія}} |галы1 = [[Рамана Шмід|Шмід]] {{Гол|21}}<br>[[Язан аль-Араб|аль-Араб]] {{Гол|77|а/г}}<br>[[Марка Арнаутавіч|Арнаутавіч]] {{Гол|90+12|пэн.}} |галы2 = [[Алі Альван|Альван]] {{Гол|50}} |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = 68527 |судзьдзя = [[Даганэ Бэйда]] (Маўрытанія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Альжыр|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аргентына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Справаздача] |смі = }} === Група K === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=COL |каманда2=COD |каманда3=POR |каманда4=UZB <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_POR=0 |нічыі_POR=1 |паразы_POR=0 |мз_POR=1 |мп_POR=1 |перамогі_COD=0 |нічыі_COD=1 |паразы_COD=0 |мз_COD=1 |мп_COD=1 |перамогі_UZB=0 |нічыі_UZB=0 |паразы_UZB=1 |мз_UZB=1 |мп_UZB=3 |перамогі_COL=1 |нічыі_COL=0 |паразы_COL=0 |мз_COL=3 |мп_COL=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_POR={{Футбол|Партугалія}} |назва_COD={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |назва_UZB={{Футбол|Узбэкістан}} |назва_COL={{Футбол|Калюмбія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = [[Жуан Нэвіш|Нэвіш]] {{Гол|6}} |галы2 = [[Яан Віса|Віса]] {{Гол|45+5}} |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = 68777 |судзьдзя = [[Абдульрагман аль-Джасім]] (Катар) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Узбэкістан|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:3 |каманда2 = {{Футбол|Калюмбія}} |галы1 = [[Абасбэк Файзулаеў|Файзулаеў]] {{Гол|60}} |галы2 = [[Даніель Муньяс Мэхія|Муньяс]] {{Гол|40}}<br>[[Люіс Фэрнанда Дыяс|Дыяс]] {{Гол|65}}<br>[[Хамінтан Кампас|Кампас]] {{Гол|90+9}} |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = 80824 |судзьдзя = [[Энтані Тэйлар]] (Ангельшчына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Партугалія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Справаздача] |смі = }} === Група L === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ENG |каманда2=GHA |каманда3=PAN |каманда4=CRO <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ENG=1 |нічыі_ENG=0 |паразы_ENG=0 |мз_ENG=4 |мп_ENG=2 |перамогі_CRO=0 |нічыі_CRO=0 |паразы_CRO=1 |мз_CRO=2 |мп_CRO=4 |перамогі_GHA=0 |нічыі_GHA=0 |паразы_GHA=0 |мз_GHA=0 |мп_GHA=0 |перамогі_PAN=0 |нічыі_PAN=0 |паразы_PAN=0 |мз_PAN=0 |мп_PAN=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ENG={{Футбол|Ангельшчына}} |назва_CRO={{Футбол|Харватыя}} |назва_GHA={{Футбол|Гана}} |назва_PAN={{Футбол|Панама}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 4:2 |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = [[Гары Кейн|Кейн]] {{Гол|12|пэн.}}, {{Гол|42}}<br>[[Джуд Бэлінггэм|Бэлінггэм]] {{Гол|47}}<br>[[Маркус Рашфард|Рашфард]] {{Гол|85}} |галы2 = [[Марцін Батурына|Батурына]] {{Гол|36}}<br>[[Пэтар Муса|Муса]] {{Гол|45+5}} |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = 70389 |судзьдзя = [[Клеман Цюрпэн]] (Францыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гана|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Панама}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = [[Глен Нюбэрг]] (Швэцыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ангельшчына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Харватыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Справаздача] |смі = }} == Маркетынг == === Брэндаваньне === Афіцыйная эмблема і брэндавая ідэнтычнасьць былі высунутыя для публікі 17 траўня 2023 году ў [[абсэрваторыі Грыфіта]] ў [[Лос-Анджэлес]]е. Базавая форма эмблемы складаецца з вэртыкальна «складзеных» лічбаў 26 з выявай [[Кубак сьвету ФІФА (прыз)|Кубка сьвету ФІФА]] на пярэднім пляне. Пры гэтым упершыню ў гісторыі трафэй быў выяўлены на эмблеме чэмпіянату сьвету як фатаграфія, а не стылізаванае графічнае адлюстраваньне. Дызайн быў распрацаваны гэтак, каб яго можна было адаптаваць да рознага кшталту тла<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|загаловак=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518041252/https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" >{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|загаловак='Is That It?': Reaction to 2026 World Cup Logo Swift, Overwhelmingly Negative|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518200435/https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref>. [[Файл:2026 FIFA WC countdown clock Paseo de la Reforma.jpg|значак|Гадзіньнік адліку часу да пачатку чэмпіянату, усталяваны ў [[Мэксыка|Мэксыцы]].]] Наступнага дня ФІФА прадставіла варыянты эмблемы для кожнага гораду-гаспадара. Гэтак яны ўтрымліваюць каляровыя мадыфікацыі і элемэнты, якія адлюстроўваюць мясцовы ляндшафт або культуру. Да прыкладу, у эмблеме, распрацавай для Лос-Анджэлесу, былі стылізаваныя сонца і хвалі, а ў эмблеме [[Мантэрэй|Мантэрэю]] зьмешчаная выява гары [[Сэра-дэ-ля-Сыльля]], а ў эмблеме [[Таронта]] выяўленыя гарадзкі краявід і [[Сі-Эн Таўэр]]<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|загаловак=FIFA, Host Cities Roll Out Specific Branding for 2026 World Cup|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231125024742/https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|загаловак=Unprecedented Host City brands launched to bring FIFA World Cup 26 destinations to life|выдавецтва=www.fifa.com|копія=https://web.archive.org/web/20231125024745/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|дата копіі=11.2023}}</ref>. Рэакцыя на эмблему па ейнай прэзэнтацыі была пераважна нэгатыўная, бо многія палічылі, што дызайн выглядае няскончаным і непрадуманым у параўнаньні з эмблемамі мінулых чэмпіянатаў сьвету. Дзеля параўнаньня, гулец [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] [[Хэсус Фэрэйра]] назваў эмблему «прыгожай»<ref>{{спасылка|аўтар=Shah, Parshva|спасылка=https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|загаловак='It's beautiful' – USMNT striker Jesus Ferreira disagrees with people who hate FIFA's World Cup 2026 logo|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518232153/https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|дата копіі=05.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|загаловак=Fans rip FIFA World Cup 2026 logo after official reveal for men's tournament in USA, Mexico and Canada|выдавецтва=Sporting News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230519060838/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" />. [[Файл:Coca Cola 2026 FIFA World Cup.jpg|значак|зьлева|Самаход з брэндаваньнем, зробленым да чэмпіянату сьвету.]] У сакавіку і красавіку 2025 году ФІФА прадставіла набор з 16 афіцыйных постэраў, якія выяўляюць кожнае места-гаспадара чэмпіянату сьвету 2026 году. Постэры, створаныя мясцовымі мастакамі, былі прызначаныя для таго, каб адлюстраваць асаблівую ідэнтычнасьць і спадчыну кожнага гораду<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/unique-local-spirit-official-world-cup-26-host-city-posters|загаловак=Unique local spirit highlighted in Official FIFA World Cup 26 Host City Posters|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.footyheadlines.com/2025/04/the-2026-wc-posters.html|загаловак=The 2026 World Cup Posters Revealed|выдавецтва=footyheadlines.com/|дата публікацыі=04.2025}}</ref>. 3 сакавіка 2026 году быў высунуты агульны афіцыйны постэр турніру. Упершыню тры мастакі аб’ядналі свае навычкі і мастацкія стылі дзеля стварэньня афіцыйнага постэра. Пры гэтым кожны зь іх паходзіў з адной з краінаў-гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/official-posters|загаловак=Official Tournament Poster|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Тэлевізійныя правы === 12 лютага 2015 году ФІФА падоўжыла кантракты на вяшчальныя правы ў ЗША і Канадзе для кампаніі [[Fox Sports]], [[NBCUniversal]] і [[Bell Media]] на чэмпіянат сьвету 2026 году, не прымаючы іншых заявак. Паводле ''[[The New York Times]]'', гэтае падаўжэньне разглядалася як кампэнсацыя за перанос [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]] на лістапад–сьнежань замест традыцыйнага графіку чэрвень–ліпень, бо гэта стварыла значныя канфлікты з буйнымі прафэсійнымі лігамі, якія звычайна маюць міжсэзоньне ў час мундыялю<ref>{{спасылка|аўтар=Deitsch, Richard|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|загаловак=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Sandomir, Richard|спасылка=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|загаловак=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|загаловак=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|дата копіі=04.2016}}</ref>. Fútbol de Primera атрымала правы на гішпанамоўнае радыёвяшчаньне ў ЗША і [[Пуэрта-Рыка]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 Media Partners|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Міжнародны вяшчальны цэнтар будзе разьмешчаны ў канфэрэнц-цэнтры [[Кей-Бэйлі-Гатчынсан]] у [[Далас]]е<ref>{{спасылка|аўтар=Rosenbaum, Steven|спасылка=https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|загаловак=Dallas approves $15 million spending to serve as media hub for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=CBS News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241212105138/https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|загаловак=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|выдавецтва=FOX News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241211232758/https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|загаловак=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250318125506/https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|дата копіі=03.2025}}</ref>. 8 студзеня 2026 году ФІФА склала ўгоду, паводле якой [[TikTok]] стаў «пераважнай плятформай» для відэакантэнту чэмпіянату сьвету. У межах дамовы вяшчальнікі могуць трансьляваць часткі матчаў у адмысловым разьдзеле ў дадатку TikTok<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup|загаловак=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=01.2026}}</ref>. Пазьней, 17 сакавіка, ФІФА ўхваліла аналягічнае пагадненьне з [[YouTube]], якое дазваляе вяшчальнікам трансьляваць выбраныя матчы цалкам на сваіх каналах, а таксама трансьляваць першыя 10 хвілінаў кожнага матчу, каб заахвоціць маладую аўдыторыю глядзець далей на традыцыйных каналах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup|загаловак=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. Пазьней было пацьверджана, што YouTube пашырыў гэтую дамову разам зь ФІФА і [[CazéTV]], каб дармова трансьляваць усе матчы турніру ў [[Бразылія|Бразыліі]]<ref>{{спасылка|аўтар=Filho, Adalberto Leister|спасылка=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/|загаловак=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026|выдавецтва=Máquina do Esporte|дата публікацыі=03.2026}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Laloni, Marco|спасылка=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/|загаловак=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa”|выдавецтва=MKT Esportivo|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Квіткі === Кошты квіткоў на чэмпіянат сьвету 2026 году першапачаткова былі ад 60 даляраў за матчы групавога этапу да {{Лік|6730}} даляраў за фінал, што было значна больш за цэны на квіткі папярэдняга [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]]. Аднак у верасьні 2025 году ФІФА пацьвердзіла, што ўпершыню будзе выкарыстоўваць дынамічнае цэнаўтварэньне, паводле мадэлі, ужытай на [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2025 году|клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году]]<ref name=":1" >{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46147005/2026-world-cup-tickets-fifa-dynamic-pricing-prices|загаловак=FIFA to use dynamic pricing for World Cup tickets|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Месцы ў гасьцінных зонах сталі дасяжныя ў красавіку 2025 году праз афіцыйнага білетнага партнэра ФІФА<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|загаловак=Limited initial release of FIFA World Cup 26 hospitality packages for matches in United States launched|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2025|копія=http://web.archive.org/web/20250714204258/https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|дата копіі=07.2025}}</ref>. Першая фаза лёсаваньня квіткоў прайшла 10—19 верасьня 2025 году і была абмежаваная трымальнікамі картаў [[Visa]]. Другая фаза ладзілася 27—31 кастрычніка, а трэцяя пачалася пасьля фінальнага лёсаваньня камандаў 5 сьнежня. Продаж быў абмежаваны чатырма квіткамі на чалавека на матч, і аніхто ня можа набыць больш за 40 квіткоў на ўвесь турнір. Афіцыйная плятформа перапродажу квіткоў ФІФА запрацавала 2 кастрычніка 2026 году<ref name=":1" /><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/resale-ticket-exchange-marketplace|загаловак=FIFA Resale/Exchange Marketplace|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Заключная фаза «апошняй хвіліны» продажаў адкрылася 22 красавіка 2026 году, прыкладна за 50 дзён да пачатку турніру. Квіткі на ўсе 104 матчы прадаваліся згодна з прынцыпам «хто першы — таго і месца». На той момант было прададзена больш за пяць мільёнаў квіткоў з чаканых больш як шасьці мільёнаў, а дадатковыя квіткі павінны былі выпускацца паэтапна да самага фіналу, у залежнасьці ад наяўнасьці<ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/world-cup-last-minute-ticket-sales-phase-re-opens-50-days-kick-off-2026-04-22/|загаловак=World Cup last-minute ticket sales phase re-opens 50 days from kick-off|выдавец=Reuters|дата публікацыі=04.2026}}</ref>. Усе гарады ЗША, якія ладзяць у сябе чэмпіянат сьвету, ухвалілі законы, паводле якіх продаж квіткоў на падзеі мундыялю вызваляецца ад дзяржаўных і мясцовых падаткаў з продажаў<ref>{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2026/apr/02/world-cup-countries-face-extra-costs-fifa-tax-deal-us-government|загаловак=More than half of World Cup countries face extra costs as Fifa fails to agree US tax deal|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=04.2026}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Gray, Page|спасылка=https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/|загаловак=Not-So-Free Kick: How the 2026 FIFA World Cup Will Cost Cities Millions|выдавец=Institute on Taxation and Economic Policy|дата публікацыі=12.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Афіцыйны сайт]. {{Чэмпіянаты сьвету па футболе}} [[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе|2026]] 3phrwbye3gb33isi6la2gyv59p7ubpb 2674636 2674635 2026-06-18T06:01:53Z Dymitr 10914 /* Група L */ абнаўленьне зьвестак 2674636 wikitext text/x-wiki {{Актуальнае спаборніцтва|Футбол}} {{Чэмпіянат сьвету па футболе |год = 2026 |месца = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада]], [[Мэксыка]] |назва = |лягатып = 2026 FIFA World Cup emblem.svg |памер = |подпіс = |час = 11 чэрвеня — 19 ліпеня 2026 году |удзельнікаў = |удзельнікаўфінал = 48 |фінал = [[Мэтлайф-стэдыюм]],<br />[[Іст-Ратэрфард]] |чэмпіён = |2 месца = |3 месца = |4 месца = |гульняў = |галоў = |гледачоў = |бамбардзір = |год папярэдняга = 2022 |год наступнага = 2030 }} '''Чэмпіяна́т сьве́ту па футбо́ле 2026 году''' — 23-і чэмпіянат сьвету па футболе, фінальны турнір якога ладзіцца ў 2026 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. Турнір будзе згуляны з 11 чэрвеня па 19 ліпеня 2026 году, а яго сумесна прымуць 16 гарадоў з трох паўночнаамэрыканскіх краінаў. Фінальны матч будзе ладзіцца ў ЗША. Турнір стане першым, гаспадарамі якога будуць адразу тры краіны<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|загаловак=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|дата копіі=01.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. Таксама гэты турнір ёсьць першым, у якім возьмуць удзел 48 зборных, то бок колькасьць удзельнікаў павялічыцца з 32. Гэта таксама першы з [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] турнір, які арганізоўваюць больш чым адная краіна. Мэксыка ўжо ладзіла турніры ў 1970 і 1986 гадах, то бок яна ёсьць першай краінай, якая тройчы рабіла чэмпіянат сьвету, пры гэтым ЗША раней былі арганізатарамі чэмпіянату сьвету 1994 году. Канада ж упершыню ёсьць гаспадыняй таго кшталту турніру. Па папярэднім чэмпіянаце сьвету 2022 году ў Катары, які гуляўся ў лістападзе і сьнежні, гэтае спаборніцтва вернецца да свайго традыцыйнага летняга раскладу. Зборныя [[Зборная ЗША па футболе|ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]], як прадстаўнікі краінаў-гаспадароў турніру, аўтаматычна кваліфікаваліся на спаборніцтва. Зборныя [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Каба-Вэрдэ]], [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]], [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Узбэкістану]] і [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Дзейным чэмпіёнам да пачатку турніру ёсьць [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]], якая ў 2022 годзе здабыла свой трэці тытул у гісторыі. == Выбары гаспадароў == У час з 2013 па 2017 гады [[рада ФІФА]] стала абмяркоўвала абмежаваньні ў ратацыі правядзеньня чэмпіянатаў у залежнасьці ад кантынэнтальных канфэдэрацыяў. Спачатку было ўсталявана, што заяўкі на арганізацыю чэмпіянату ня будуць прымацца ад краінаў, якія не ўваходзяць у склад канфэдэрацыяў, што ладзілі два папярэднія турніры. Гэтае правіла было часова зьмененае, каб забараніць падаваць заяўкі на правядзеньне наступнага турніру толькі краінам, якія ўваходзяць у склад канфэдэрацыі, што ладзіла папярэдні чэмпіянат сьвету<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=5/news=current-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|загаловак=Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained|выдавец=FIFA|дата публікацыі=05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150530211217/http://www.fifa.com/worldcup/news/y%3D2015/m%3D5/news%3Dcurrent-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|дата копіі=05.2015}}</ref>, пасьля чаго правіла было вернутае да папярэдняй рэдакцыі двух чэмпіянатаў сьвету. Рада ФІФА зрабіла выключэньне, якое патэнцыйна дае права на арганізацыю чэмпіянату асацыяцыям-сябрам канфэдэрацыі перадапошняй краіны-гаспадара чэмпіянату сьвету ў выпадку, калі аніводная з атрыманых заявак не адпавядае строгім тэхнічным і фінансавым патрабаваньням<ref name="fifacouncil">{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=10/news=fifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Council discusses vision for the future of football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161017181207/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2016/m%3D10/news%3Dfifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=10.2016}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|загаловак=FIFA blocks Europe from hosting 2026 World Cup, lifting Canada's chances|выдавец=Canadian Broadcasting Corporation|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161014191406/http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|дата копіі=10.2016}}</ref>. У сакавіку 2017 году прэзыдэнт ФІФА [[Джаньні Інфантына]] пацьвердзіў, што Эўропа ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]) і Азія ([[АФК]]) былі выкрасьлены з заяўкі па выбары [[Расея|Расеі]] і [[Катар]]у ў 2018 і 2022 гадах адпаведна<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|загаловак=Trump travel ban could prevent United States hosting World Cup|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211114173744/https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|дата копіі=11.2021}}</ref>. Такім чынам, чэмпіянат сьвету 2026 году можа быць аддадзены адной з чатырох іншых канфэдэрацыяў, як то [[КОНКАКАФ]] (Паўночная Амэрыка; апошні раз ладзіла турнір у 1994 годзе), [[КАФ]] (Афрыка; апошні раз вылучала гаспадара турніру ў 2010 годзе), [[КОНМЭБОЛ]] (Паўднёвая Амэрыка; апошні раз арганізоўвала першынство ў 2014 годзе) або [[КФА]] (Акіянія, дзе аніколі раней не гулялі матчы чэмпіянатаў сьвету), або, магчыма, УЭФА ў выпадку, калі аніводная заяўка ад гэтых чатырох канфэдэрацыяў ня будзе адпавядаць патрабаваньням. Сумеснае ладжаньне чэмпіянату сьвету, якое было забароненае ФІФА па [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]], было ўхваленае для чэмпіянату сьвету 2026 году, але і не абмяжоўвалася канкрэтнай колькасьцю, а разглядалася ў кожным канкрэтным выпадку. Таксама ў 2026 годзе генэральны сакратарыят ФІФА, па кансультацыі з Камітэтам па спаборніцтвах, меў права выключаць з турніру заяўнікаў, якія не адпавядалі мінімальным тэхнічным патрабаваньням для правядзеньня спаборніцтваў<ref name="fifacouncil"/>. ЗША, Канада і Мэксыка публічна разглядалі мажлівасьць высунуць заяўку на правядзеньне турніру асобна, але сумесная заяўка была абвешчаная 10 красавіка 2017 году<ref>{{артыкул|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|загаловак=USA, Mexico, Canada announce bid to host '26 WC|выданьне=Sports Illustrated|год=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411054626/https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|дата копіі=04.2017}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. У сакавіку 2022 году прэзыдэнт мэксыканскай [[Ліга МХ|Лігі МХ]] Мікель Арыёля заявіў, што ўдзел Мэксыкі ў якасьці суарганізатара мог быць пад пагрозай, калі б ліга і фэдэрацыя не адрэагавалі хутка на забурэньні заўзятараў клюбаў «[[Керэтара Сант’яга-дэ-Керэтара|Керэтара]]» і «[[Атляс Гвадаляхара|Атлясу]]», у выніку якіх 26 гледачоў атрымалі раненьні і 14 былі арыштаваныя. Арыёля сказаў, што ФІФА была «шакаваная» інцыдэнтам, але Інфантына быў задаволены тым, як прадстаўнікі лігі разьвязалі праблему<ref>{{навіна|аўтар=Garcia, Arriana|спасылка=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|загаловак=Mexico violence almost cost World Cup 2026 hosting duties - Liga MX president|выдавец=ESPN|дата публікацыі=03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220317194809/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|дата копіі=03.2022}}</ref>. === Галасаваньне === [[Файл:2026 world cup bid election.png|значак|400пкс|Вынікі галасаваньня: {| |- !Мелі дазвол галасаваць !! Ня мелі дазволу галасаваць |- |{{легенда|#867650|Галасавалі за ЗША/Канаду/Мэксыку}}||{{легенда|#FFBD41|ЗША, Канада, Мэксыка}} |- |{{легенда|#2770AB|Галасавалі за Марока}}||{{легенда|#55208D|Марока}} |- |{{легенда|#008E2A|Галасавалі супраць усіх}}||{{легенда|#000000|Адхіленыя ФІФА}} |- |{{легенда|#B32A2F|Устрымаліся ад галасаваньня}}||{{легенда|#C1C1C1|Ня сябра ФІФА}} |} ]] Галасаваньне адбылося 13 чэрвеня 2018 году падчас 68-га кангрэса ФІФА ў [[Масква|Маскве]]. У ім узялі ўдзел 203 прадстаўнікоў, якія мелі права голасу<ref>{{спасылка|аўтар=Graham, Bryan Armen|спасылка=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|загаловак=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|дата копіі=07.2018}}</ref>. Аб’яднаная заяўка паўночнаамэрыканскіх дзяржаваў перамагла, атрымаўшы 134 галасы, у той час як заяўка [[Марока]] была падтрыманая 65-ю галасамі. [[Іран]] прагаласаваў за аніводны варыянт, а [[Куба]], [[Славенія]] і [[Гішпанія]] ўстрымаліся ад галасаваньня. Гана была дыскваліфікавана ФІФА праз карупцыйны скандалу і таму ня мела права галасаваць<ref>{{навіна|аўтар=Gyamera-Antwi, Evans|спасылка=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|загаловак=Ghana & Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote|выдавец=Goal.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|дата копіі=10.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|загаловак=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA|выдавец=myjoyonline.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|загаловак=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift'|выдавец=BBC News|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=05.2017}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|загаловак=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding|выдавец=ABC News|дата публікацыі=06.2015|копія=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|дата копіі=04.2024}}</ref>. {| class="wikitable" style="margin: 0 auto;text-align: center" |- !rowspan="2"|Краіна !colspan="2"|Галасы |- !1-ы раўнд |- style="background:#90ee90" |align=left|'''ЗША, Канада, Мэксыка''' |'''134''' |- |align=left|Марока |65 |- |align=left|Аніводная заяўка |1 |- |align=left|Устрымаліся |3 |- !align=left|Агульная колькасьць !200 |- !align=left|Патрабаваная колькасьць !101 |} == Удзельнікі == === Кваліфікацыя === [[Файл:2026 world cup qualification map.svg|значак|зьлева| {| |- |{{легенда|#0000ff|Кваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#2ad4ff|Каманды з мажлівасьцю да кваліфікацыі}} |- |{{легенда|#ffcc00|Некваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#000000|Выключаныя каманды}} |- |{{легенда|#cccccc|Ня сябры ФІФА}} |}]] Складальнікі агульнай заяўкі паўночнаамэрыканскіх краінаў меркавалі, што ўсе тры краіны-гаспадары аўтаматычна трапяць на чэмпіянат<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|загаловак=United 2026 bid book|выдавецтва=united2026.com|копія=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|дата копіі=09.2021}}</ref>. 31 жніўня 2022 году прэзыдэнт ФІФА Джаньні Інфантына пацьвердзіў, што шэсьць каманд [[КОНКАКАФ]] кваліфікуюцца на чэмпіянат сьвету, пры гэтым [[Зборная ЗША па футболе|зборныя ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]] аўтаматычна кваліфікуюцца ў якасьці гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|загаловак=Presidente de la FIFA confirma cantidad de plazas de Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=ESPN Deportes|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220922004259/https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|дата копіі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|загаловак=Infantino anuncia cuántos cupos tendrá la Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=CRHoy.com|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831205624/https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|дата копіі=08.2022}}</ref>. Гэта было пацьверджанае Радай ФІФА 14 лютага 2023 году<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|загаловак=FIFA Council highlights record breaking revenue in football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|дата копіі=02.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|загаловак=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|выдавец=Reuters|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|дата копіі=02.2023}}</ref>. Беспасярэдне перад 67-м Кангрэсам ФІФА Рада ФІФА зацьвердзіла разьмеркаваньне месцаў на паседжаньні ў [[Манама|Манаме]]<ref name=slot>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|загаловак=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|дата копіі=06.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/39448474|загаловак=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474|дата копіі=03.2017}}</ref>. Была высунутая і ўхваленая ідэя стварэньня міжкантынэнтальнага плэй-оф турніру з удзелам шасьці каманд, каб вызначыць апошнія два месцы на чэмпіянат<ref name=fifa_council>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|загаловак=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|дата копіі=06.2017}}</ref>. Шэсьць камандаў у плэй-оф будуць складацца з адной каманды ад кожнай канфэдэрацыі, за выняткам [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і адной дадатковай каманды ад канфэдэрацыі краінаў-гаспадароў (КОНКАКАФ). Дзьве каманды будуць разьмеркаваныя паводле рэйтынгу ў адпаведнасьці з сусьветным рэйтынгам і згуляюць зь пераможцамі двух гульняў плэй-оф паміж чатырма нясеянымі камандамі за два месцы на чэмпіянат. Турнір з чатырох гульняў будзе ладзіцца ў адной або некалькіх краінах-гаспадарах, а таксама будзе выкарыстоўвацца ў якасьці праверкі<ref name="slot" />. Ратыфікацыя разьмеркаваньня месцаў таксама ўпершыню надала [[КФА]] гарантаванае месца ў фінальным турніры, то бок гэты чэмпіянат сьвету стаў першым турнірам, у якім усе шэсьць канфэдэрацыяў мелі хаця б адно гарантаванае месца, а таксама першым з 2010 году, калі ўсе канфэдэрацыі маюць каманду, якая кваліфікавалася ў чэмпіянату сьвету<ref name="slot" />. [[Зборная Эрытрэі па футболе|Зборная Эрытрэі]] зьнялася з кваліфікацыі перад пачаткам адборачных матчаў праз боязь, што гульцы будуць шукаць палітычнага прытулку, калі ім дазволяць выехаць за мяжу<ref>{{спасылка|спасылка=http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|загаловак=Eritrea Pull Out Of 2026 World Cup Qualifier|выдавецтва=Dehai News|копія=https://web.archive.org/web/20231109141912/http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|загаловак=Eritrea withdrew from 2026 World Cup qualifying 'over fears players will flee'|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=14.11.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231113160357/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|загаловак=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|дата копіі=11.2023}}</ref>. [[Зборная Рэспублікі Конга па футболе|Зборная Рэспублікі Конга]], якая трапіла ў тую ж групу, што і Эрытрэя, была дыскваліфікаваная 6 лютага 2025 году праз умяшальніцтва ўраду ў справы мясцовай футбольнай фэдэрацыі<ref>{{артыкул|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|загаловак=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice|выданьне=FIFA Circular|нумар=1922|год=06.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|дата копіі=02.2025}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07/#:~:text=Feb%207%20(Reuters)%20%2D%20FIFA,governing%20body%20said%20on%20Thursday.|загаловак=FIFA suspends Congo Republic and Pakistan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250208122018/https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07|дата копіі=02.2025}}</ref>. КАФ спачатку ўвогуле скасавала ўсе астатнія матчы зборнай Рэспублікі Конга, аднак пазьней [[Зборная Танзаніі па футболе|зборным Танзаніі]] і [[Зборная Замбіі па футболе|Замбіі]] залічылі тэхнічныя перамогі зь лікам 3:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231128140036/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|дата копіі=11.2023}}</ref>. === Па адборы === З 42 камандаў, якія кваліфікаваліся на сёньня, 26 таксама бралі ўдзел у папярэднім турніры. Папярэдні гаспадар турніру [[Зборная Катару па футболе|зборная Катару]] першы раз трапіла на чэмпіянат сьвету праз адборачную сетку<ref>{{спасылка|спасылка=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|загаловак=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.2025}}</ref>. [[Зборная Калюмбіі па футболе|Зборныя Калюмбіі]]<ref name="Colombia-Paraguay">{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/colombia-paraguay-uruguay-qualify|загаловак=Uruguay, Colombia and Paraguay qualify as Messi equals Cristiano|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>, [[Зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]] і [[Зборная Панамы па футболе|Панамы]] вярнуліся на турнір пасьля свайго апошняга ўдзелу ў 2018 годзе. [[Зборная Альжыру па футболе|Зборныя Альжыру]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/algeria-qualify|загаловак=Algeria seal World Cup return|выдавецтва=FIFA}}</ref> і [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cote-divoire-qualify|загаловак=Côte d’Ivoire clinch return to world stage|выдавецтва=FIFA}}</ref> чакалі на вяртаньне з свайго апошняга ўдзелу ў 2014 годзе. [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе|Зборныя Новай Зэляндыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/new-zealand-qualify-world-cup|загаловак=Second-half blitz sends New Zealand to the World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>, [[Зборная Парагваю па футболе|Парагваю]]<ref name="Colombia-Paraguay"/> і [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] апошні раз бралі ўдзел у чэмпіянаце сьвету 2010 году. [[Зборная Аўстрыі па футболе|Зборныя Аўстрыі]], [[Зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff|загаловак=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff|выдавец=Fox Sports|дата публікацыі=16.11.2025}}</ref>, [[Зборная Шатляндыі па футболе|Шатляндыі]] і [[Зборная Гаіці па футболе|Гаіці]]<ref name="Curacao">{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup|загаловак=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup|выдавец=The Guardian}}</ref> апошнім разам спаборнічалі ў сусьветным першынстве яшчэ ў XX стагодзьдзі. [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Зборныя Каба-Вэрдэ]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify|загаловак=Cabo Verde seal historic World Cup qualification|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=13.10.2025}}</ref>, [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]]<ref name="Curacao"/>, [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] і [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Ўзбэкістану]]<ref>{{навіна|аўтар=Millar, Colin|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/|загаловак=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.06.2025}}</ref> наагул дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Упершыню сем арабскіх краінаў будуць змагацца на чэмпіянаце сьвету<ref>{{навіна|аўтар=Amin, Ahmed|спасылка=https://scoopempire.com/arabs-in-world-cup/|загаловак=For the First Time, Seven Arab Countries Qualify for the World Cup 2026|выдавец=Scoop Empire|дата публікацыі=16.10.2025}}</ref>. Кваліфікаваныя каманды, адсартаваныя паводле сваіх канфэдэрацыяў: {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} '''АФК''': * {{Футбол|Аўстралія|няма}} * {{Футбол|Ірак|няма}} * {{Футбол|Іран|няма}} * {{Футбол|Катар|няма}} * {{Футбол|Рэспубліка Карэя|няма}} * {{Футбол|Саудаўская Арабія|няма}} * {{Футбол|Узбэкістан|няма}} * {{Футбол|Японія|няма}} * {{Футбол|Ярданія|няма}} {{Слупок-новы}} '''КАФ''': * {{Футбол|Альжыр|няма}} * {{Футбол|Гана|няма}} * {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|няма}} * {{Футбол|Каба-Вэрдэ|няма}} * {{Футбол|Кот д’Івуар|няма}} * {{Футбол|Марока|няма}} * {{Футбол|ПАР|няма}} * {{Футбол|Сэнэгал|няма}} * {{Футбол|Туніс|няма}} * {{Футбол|Эгіпет|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОМНЭБОЛ''': * {{Футбол|Аргентына|няма}} * {{Футбол|Бразылія|няма}} * {{Футбол|Калюмбія|няма}} * {{Футбол|Парагвай|няма}} * {{Футбол|Уругвай|няма}} * {{Футбол|Эквадор|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОНКАКАФ''': * {{Футбол|Канада|няма}} * {{Футбол|Кюрасао|няма}} * {{Футбол|Гаіці|няма}} * {{Футбол|Мэксыка|няма}} * {{Футбол|Панама|няма}} * {{Футбол|ЗША|няма}} '''КФА''': * {{Футбол|Новая Зэляндыя|няма}} {{Слупок-новы}} '''УЭФА''': * {{Футбол|Ангельшчына|няма}} * {{Футбол|Аўстрыя|няма}} * {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|няма}} * {{Футбол|Бэльгія|няма}} * {{Футбол|Гішпанія|няма}} * {{Футбол|Нарвэгія|няма}} * {{Футбол|Нідэрлянды|няма}} * {{Футбол|Нямеччына|няма}} * {{Футбол|Партугалія|няма}} * {{Футбол|Турэччына|няма}} * {{Футбол|Францыя|няма}} * {{Футбол|Харватыя|няма}} * {{Футбол|Чэхія|няма}} * {{Футбол|Шатляндыя|няма}} * {{Футбол|Швайцарыя|няма}} * {{Футбол|Швэцыя|няма}} {{Слупок-канец}} == Склады камандаў == {{Асноўны артыкул|Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (склады)}} Перад падачай канчатковага складу на турнір каманды за месяц да пачатку павінны былі назваць папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў. Канчатковыя склады павінны быць зацьверджаныя да 2 чэрвеня. Калі гулец атрымлівае траўму або цяжка захварэе і ня можа браць удзел у турніры, яго можна замяніць іншым гульцом з папярэдняга сьпісу не пазьней чым за 24 гадзіны да першага матчу каманды. Аднак траўмаванага або хворага брамніка дазваляецца замяніць іншым брамнікам з папярэдняга сьпісу ў любы момант турніру<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/squad-lists-number-date|загаловак=When are World Cup squads named, and how many players will feature?|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2026}}</ref>. == Групавы этап == Стадыёны ўжо былі разьмеркаваныя паміж групамі яшчэ да фінальнага лёсаваньня. Па лёсаваньні пары былі разьмеркаваны па пэўных матчах, і быў зацверджаны час пачатку гульняў<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 match schedule Q&A|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=02.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|дата копіі=02.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/scores-fixtures?country=CA&wtw-filter=ALL|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA}}</ref>. === Група A === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=MEX |каманда2=KOR |каманда3=CZE |каманда4=RSA <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=11 чэрвеня 2026 |перамогі_MEX=1 |нічыі_MEX=0 |паразы_MEX=0 |мз_MEX=2 |мп_MEX=0 |перамогі_RSA=0 |нічыі_RSA=0 |паразы_RSA=1 |мз_RSA=0 |мп_RSA=2 |перамогі_KOR=1 |нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=0 |мз_KOR=2 |мп_KOR=1 |перамогі_CZE=0 |нічыі_CZE=0 |паразы_CZE=1 |мз_CZE=1 |мп_CZE=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_MEX={{Футбол|Мэксыка}} |назва_RSA={{Футбол|ПАР}} |назва_KOR={{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |назва_CZE={{Футбол|Чэхія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 11 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = [[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|9}}<br>[[Рауль Хімэнэс|Р. Хімэнэс]] {{Гол|67}} |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = 80824 |судзьдзя = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:1 |каманда2 = {{Футбол|Чэхія}} |галы1 = [[Хван Ін Бом]] {{Гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{Гол|80}} |галы2 = [[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Крэйчы]] {{Гол|59}} |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = 44985 |судзьдзя = [[Амін Амар]] (Эгіпет) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = [[Торы Пэнса]] (ЗША) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = [[Густава Тэхэра]] (Уругвай) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Мэксыка}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Справаздача] |смі = }} === Група B === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SUI |каманда2=CAN |каманда3=QAT |каманда4=BIH <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=13 чэрвеня 2026 |перамогі_CAN=0 |нічыі_CAN=1 |паразы_CAN=0 |мз_CAN=1 |мп_CAN=1 |перамогі_BIH=0 |нічыі_BIH=1 |паразы_BIH=0 |мз_BIH=1 |мп_BIH=1 |перамогі_QAT=0 |нічыі_QAT=1 |паразы_QAT=0 |мз_QAT=1 |мп_QAT=1 |перамогі_SUI=0 |нічыі_SUI=1 |паразы_SUI=0 |мз_SUI=1 |мп_SUI=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_CAN={{Футбол|Канада}} |назва_BIH={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |назва_QAT={{Футбол|Катар}} |назва_SUI={{Футбол|Швайцарыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = [[Кайл Ларын|Ларын]] {{Гол|78}} |галы2 = [[Ёва Лукіч|Лукіч]] {{Гол|21}} |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = 43002 |судзьдзя = [[Факунда Тэльлё]] (Аргентына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Катар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Швайцарыя}} |галы1 = [[Буалем Хухі|Хухі]] {{Гол|90+4}} |галы2 = [[Брээль Эмбалё|Эмбалё]] {{Гол|17|пэн.}} |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = 67966 |судзьдзя = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = [[Жуан Піньейру]] (Партугалія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = [[Крыстыян Гарай]] (Чылі) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Канада}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Справаздача] |смі = }} === Група C === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SCO |каманда2=MAR |каманда3=BRA |каманда4=HAI <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_BRA=0 |нічыі_BRA=0 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=0 |мп_BRA=0 |перамогі_MAR=0 |нічыі_MAR=0 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=0 |мп_MAR=0 |перамогі_HAI=0 |нічыі_HAI=0 |паразы_HAI=0 |мз_HAI=0 |мп_HAI=0 |перамогі_SCO=0 |нічыі_SCO=0 |паразы_SCO=0 |мз_SCO=0 |мп_SCO=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BRA={{Футбол|Бразылія}} |назва_MAR={{Футбол|Марока}} |назва_HAI={{Футбол|Гаіці}} |назва_SCO={{Футбол|Шатляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = [[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|32}} |галы2 = [[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|21}} |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = 80663 |судзьдзя = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гаіці|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 0:1 |каманда2 = {{Футбол|Шатляндыя}} |галы1 = |галы2 = [[Джон Макгін|Макгін]] {{Гол|28}} |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = 64146 |судзьдзя = [[Мустафа Гарбаль]] (Альжыр) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = [[Ілгіз Танташаў]] (Узбэкістан) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 03:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = [[Алехандра Эрнандэс Эрнандэс]] (Гішпанія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бразылія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Марока|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Справаздача] |смі = }} === Група D === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=USA |каманда2=AUS |каманда3=TUR |каманда4=PAR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=13 чэрвеня 2026 |перамогі_USA=1 |нічыі_USA=0 |паразы_USA=0 |мз_USA=4 |мп_USA=1 |перамогі_PAR=0 |нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=1 |мз_PAR=1 |мп_PAR=4 |перамогі_AUS=1 |нічыі_AUS=0 |паразы_AUS=0 |мз_AUS=2 |мп_AUS=0 |перамогі_TUR=0 |нічыі_TUR=0 |паразы_TUR=1 |мз_TUR=0 |мп_TUR=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_USA={{Футбол|ЗША}} |назва_PAR={{Футбол|Парагвай}} |назва_AUS={{Футбол|Аўстралія}} |назва_TUR={{Футбол|Турэччына}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 4:1 |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = [[Даміян Бабадыльля|Бабадыльля]] {{Гол|7|а/г}}<br>[[Фоларын Балоган|Балоган]] {{Гол|31}}, {{Гол|45+5}}<br>[[Джаваньні Рэйна|Рэйна]] {{Гол|90+8}} |галы2 = [[Маўрысію Магальяйнс Праду|Маўрысію]] {{Гол|73}} |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = 70492 |судзьдзя = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|Турэччына}} |галы1 = [[Нэстары Іранкунда|Іранкунда]] {{Гол|27}}<br>[[Конар Мэткалф|Мэткалф]] {{Гол|75}} |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла) |судзьдзя = 52497 |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = [[Фэлікс Цваер]] (Нямеччына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = [[Іван Бартан]] (Сальвадор) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ЗША}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Парагвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Справаздача] |смі = }} === Група E === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=GER |каманда2=CIV |каманда3=ECU |каманда4=CUW <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_GER=1 |нічыі_GER=0 |паразы_GER=0 |мз_GER=7 |мп_GER=1 |перамогі_CUW=0 |нічыі_CUW=0 |паразы_CUW=1 |мз_CUW=1 |мп_CUW=7 |перамогі_CIV=1 |нічыі_CIV=0 |паразы_CIV=0 |мз_CIV=1 |мп_CIV=0 |перамогі_ECU=0 |нічыі_ECU=0 |паразы_ECU=1 |мз_ECU=0 |мп_ECU=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GER={{Футбол|Нямеччына}} |назва_CUW={{Футбол|Кюрасао}} |назва_CIV={{Футбол|Кот д’Івуар}} |назва_ECU={{Футбол|Эквадор}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 7:1 |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = [[Фэлікс Нмэча|Нмэча]] {{Гол|6}}<br>[[Ніка Шлётэрбэк|Шлётэрбэк]] {{Гол|38}}<br>[[Кай Гавэрц|Гавэрц]] {{Гол|45+5|пэн.}}, {{Гол|88}}<br>[[Джамал Мусіяла|Мусіяла]] {{Гол|47}}<br>[[Натаніел Браўн|Браўн]] {{Гол|68}}<br>[[Дэніз Ундаў|Ундаў]] {{Гол|78}} |галы2 = [[Лівана Камэнэнсія|Камэнэнсія]] {{Гол|21}} |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = 68021 |судзьдзя = [[Джаляль Джаед]] (Марока) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:0 |каманда2 = {{Футбол|Эквадор}} |галы1 = [[Амад Дыяльлё|Дыяльлё]] {{Гол|90}} |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = 68274 |судзьдзя = [[Франсуа Летэксье]] (Францыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кюрасао|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нямеччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Справаздача] |смі = }} === Група F === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=SWE |каманда2=JPN |каманда3=NED |каманда4=TUN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=14 чэрвеня 2026 |перамогі_NED=0 |нічыі_NED=1 |паразы_NED=0 |мз_NED=2 |мп_NED=2 |перамогі_JPN=0 |нічыі_JPN=1 |паразы_JPN=0 |мз_JPN=2 |мп_JPN=2 |перамогі_SWE=1 |нічыі_SWE=0 |паразы_SWE=0 |мз_SWE=5 |мп_SWE=1 |перамогі_TUN=0 |нічыі_TUN=0 |паразы_TUN=1 |мз_TUN=1 |мп_TUN=5 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_NED={{Футбол|Нідэрлянды}} |назва_JPN={{Футбол|Японія}} |назва_SWE={{Футбол|Швэцыя}} |назва_TUN={{Футбол|Туніс}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:2 |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = [[Вірджыл ван Дэйк|ван Дэйк]] {{Гол|50}}<br>[[Крысэнсіё Сумэрвіль|Сумэрвіль]] {{Гол|64}} |галы2 = [[Кейто Накамура|Накамура]] {{Гол|57}}<br>[[Даіці Камада|Камада]] {{Гол|88}} |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = 69285 |судзьдзя = [[Ісмаіл Эльфат]] (ЗША) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швэцыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 5:1 |каманда2 = {{Футбол|Туніс}} |галы1 = [[Ясін Аяры|Аяры]] {{Гол|7}}, {{Гол|90+6}}<br>[[Аляксандар Ісак|Ісак]] {{Гол|30}}<br>[[Віктар Д’ёкерэш|Д’ёкерэш]] {{Гол|59}}<br>[[Матыяс Сванбэрг|Сванбэрг]] {{Гол|84}} |галы2 = [[Амар Рэкік|Рэкік]] {{Гол|43}} |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = 50987 |судзьдзя = [[Яэль Фалькон]] (Аргентына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 07:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Японія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нідэрлянды}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Справаздача] |смі = }} === Група G === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NZL |каманда2=IRN |каманда3=BEL |каманда4=EGY <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=15 чэрвеня 2026 |перамогі_BEL=0 |нічыі_BEL=1 |паразы_BEL=0 |мз_BEL=1 |мп_BEL=1 |перамогі_EGY=0 |нічыі_EGY=1 |паразы_EGY=0 |мз_EGY=1 |мп_EGY=1 |перамогі_IRN=0 |нічыі_IRN=1 |паразы_IRN=0 |мз_IRN=2 |мп_IRN=2 |перамогі_NZL=0 |нічыі_NZL=1 |паразы_NZL=0 |мз_NZL=2 |мп_NZL=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BEL={{Футбол|Бэльгія}} |назва_EGY={{Футбол|Эгіпет}} |назва_IRN={{Футбол|Іран}} |назва_NZL={{Футбол|Новая Зэляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = [[Магамэд Гані|Гані]] {{Гол|66|а/г}} |галы2 = [[Эмам Ашур|Ашур]] {{Гол|19}} |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = 66775 |судзьдзя = [[Рамон Абацьці]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Іран|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:2 |каманда2 = {{Футбол|Новая Зэляндыя}} |галы1 = [[Рамін Рэзаэян|Рэзаэян]] {{Гол|32}}<br>[[Магамад Магэбі|Магэбі]] {{Гол|64}} |галы2 = [[Элайджа Джаст|Джаст]] {{Гол|7}}, {{Гол|54}} |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = 70108 |судзьдзя = [[Сэсар Артура Рамас]] (Мэксыка) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эгіпет|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бэльгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Справаздача] |смі = }} === Група H === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=URU |каманда2=KSA |каманда3=ESP |каманда4=CPV <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=15 чэрвеня 2026 |перамогі_ESP=0 |нічыі_ESP=1 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=0 |мп_ESP=0 |перамогі_CPV=0 |нічыі_CPV=1 |паразы_CPV=0 |мз_CPV=0 |мп_CPV=0 |перамогі_KSA=0 |нічыі_KSA=1 |паразы_KSA=0 |мз_KSA=1 |мп_KSA=1 |перамогі_URU=0 |нічыі_URU=1 |паразы_URU=0 |мз_URU=1 |мп_URU=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ESP={{Футбол|Гішпанія}} |назва_CPV={{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |назва_KSA={{Футбол|Саудаўская Арабія}} |назва_URU={{Футбол|Уругвай}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 0:0 |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = 67640 |судзьдзя = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Саудаўская Арабія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Уругвай}} |галы1 = [[Абдулела аль-Амры|аль-Амры]] {{Гол|41}} |галы2 = [[Максіміляна Арауха|М. Арауха]] {{Гол|80}} |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = 62764 |судзьдзя = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гішпанія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Справаздача] |смі = }} === Група I === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NOR |каманда2=FRA |каманда3=SEN |каманда4=IRQ <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=16 чэрвеня 2026 |перамогі_FRA=1 |нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=3 |мп_FRA=1 |перамогі_SEN=0 |нічыі_SEN=0 |паразы_SEN=1 |мз_SEN=1 |мп_SEN=3 |перамогі_IRQ=0 |нічыі_IRQ=0 |паразы_IRQ=1 |мз_IRQ=1 |мп_IRQ=4 |перамогі_NOR=1 |нічыі_NOR=0 |паразы_NOR=0 |мз_NOR=4 |мп_NOR=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_FRA={{Футбол|Францыя}} |назва_SEN={{Футбол|Сэнэгал}} |назва_IRQ={{Футбол|Ірак}} |назва_NOR={{Футбол|Нарвэгія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:1 |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = [[Кіліян Мбапэ|Мбапэ]] {{Гол|66}}, {{Гол|90+6}}<br>[[Брадлі Баркаля|Баркаля]] {{Гол|82}} |галы2 = [[Ібраім Мбай|Мбай]] {{Гол|90+5}} |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = 80545 |судзьдзя = [[Алірэза Фагані]] (Аўстралія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ірак|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:4 |каманда2 = {{Футбол|Нарвэгія}} |галы1 = [[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|39}} |галы2 = [[Эрлінг Голян|Голян]] {{Гол|29}}, {{Гол|43}}<br>[[Лео Эстыгар|Эстыгар]] {{Гол|76}}<br>[[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|90+6|а/г}} |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = 63106 |судзьдзя = [[П’ер Ачо]] (Габон) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Францыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Сэнэгал|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Справаздача] |смі = }} === Група J === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ARG |каманда2=AUT |каманда3=JOR |каманда4=ALG <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ARG=1 |нічыі_ARG=0 |паразы_ARG=0 |мз_ARG=3 |мп_ARG=0 |перамогі_ALG=0 |нічыі_ALG=0 |паразы_ALG=1 |мз_ALG=0 |мп_ALG=0 |перамогі_AUT=1 |нічыі_AUT=0 |паразы_AUT=0 |мз_AUT=3 |мп_AUT=1 |перамогі_JOR=0 |нічыі_JOR=0 |паразы_JOR=1 |мз_JOR=1 |мп_JOR=3 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARG={{Футбол|Аргентына}} |назва_ALG={{Футбол|Альжыр}} |назва_AUT={{Футбол|Аўстрыя}} |назва_JOR={{Футбол|Ярданія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:0 |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = [[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|17}}, {{Гол|60}}, {{Гол|76}} |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = 69045 |судзьдзя = [[Шыман Марціняк]] (Польшча) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 08:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстрыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 3:1 |каманда2 = {{Футбол|Ярданія}} |галы1 = [[Рамана Шмід|Шмід]] {{Гол|21}}<br>[[Язан аль-Араб|аль-Араб]] {{Гол|77|а/г}}<br>[[Марка Арнаутавіч|Арнаутавіч]] {{Гол|90+12|пэн.}} |галы2 = [[Алі Альван|Альван]] {{Гол|50}} |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = 68527 |судзьдзя = [[Даганэ Бэйда]] (Маўрытанія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Альжыр|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аргентына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Справаздача] |смі = }} === Група K === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=COL |каманда2=COD |каманда3=POR |каманда4=UZB <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_POR=0 |нічыі_POR=1 |паразы_POR=0 |мз_POR=1 |мп_POR=1 |перамогі_COD=0 |нічыі_COD=1 |паразы_COD=0 |мз_COD=1 |мп_COD=1 |перамогі_UZB=0 |нічыі_UZB=0 |паразы_UZB=1 |мз_UZB=1 |мп_UZB=3 |перамогі_COL=1 |нічыі_COL=0 |паразы_COL=0 |мз_COL=3 |мп_COL=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_POR={{Футбол|Партугалія}} |назва_COD={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |назва_UZB={{Футбол|Узбэкістан}} |назва_COL={{Футбол|Калюмбія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:1 |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = [[Жуан Нэвіш|Нэвіш]] {{Гол|6}} |галы2 = [[Яан Віса|Віса]] {{Гол|45+5}} |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = 68777 |судзьдзя = [[Абдульрагман аль-Джасім]] (Катар) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Узбэкістан|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:3 |каманда2 = {{Футбол|Калюмбія}} |галы1 = [[Абасбэк Файзулаеў|Файзулаеў]] {{Гол|60}} |галы2 = [[Даніель Муньяс Мэхія|Муньяс]] {{Гол|40}}<br>[[Люіс Фэрнанда Дыяс|Дыяс]] {{Гол|65}}<br>[[Хамінтан Кампас|Кампас]] {{Гол|90+9}} |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = 80824 |судзьдзя = [[Энтані Тэйлар]] (Ангельшчына) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Партугалія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Справаздача] |смі = }} === Група L === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ENG |каманда2=GHA |каманда3=PAN |каманда4=CRO <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ENG=1 |нічыі_ENG=0 |паразы_ENG=0 |мз_ENG=4 |мп_ENG=2 |перамогі_CRO=0 |нічыі_CRO=0 |паразы_CRO=1 |мз_CRO=2 |мп_CRO=4 |перамогі_GHA=1 |нічыі_GHA=0 |паразы_GHA=0 |мз_GHA=1 |мп_GHA=0 |перамогі_PAN=0 |нічыі_PAN=0 |паразы_PAN=1 |мз_PAN=0 |мп_PAN=1 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ENG={{Футбол|Ангельшчына}} |назва_CRO={{Футбол|Харватыя}} |назва_GHA={{Футбол|Гана}} |назва_PAN={{Футбол|Панама}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 4:2 |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = [[Гары Кейн|Кейн]] {{Гол|12|пэн.}}, {{Гол|42}}<br>[[Джуд Бэлінггэм|Бэлінггэм]] {{Гол|47}}<br>[[Маркус Рашфард|Рашфард]] {{Гол|85}} |галы2 = [[Марцін Батурына|Батурына]] {{Гол|36}}<br>[[Пэтар Муса|Муса]] {{Гол|45+5}} |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = 70389 |судзьдзя = [[Клеман Цюрпэн]] (Францыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гана|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 1:0 |каманда2 = {{Футбол|Панама}} |галы1 = [[Калеб Ірэнк’і|Ірэнк’і]] {{Гол|90+5}} |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = 42942 |судзьдзя = [[Глен Нюбэрг]] (Швэцыя) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ангельшчына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Харватыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Справаздача] |смі = }} == Маркетынг == === Брэндаваньне === Афіцыйная эмблема і брэндавая ідэнтычнасьць былі высунутыя для публікі 17 траўня 2023 году ў [[абсэрваторыі Грыфіта]] ў [[Лос-Анджэлес]]е. Базавая форма эмблемы складаецца з вэртыкальна «складзеных» лічбаў 26 з выявай [[Кубак сьвету ФІФА (прыз)|Кубка сьвету ФІФА]] на пярэднім пляне. Пры гэтым упершыню ў гісторыі трафэй быў выяўлены на эмблеме чэмпіянату сьвету як фатаграфія, а не стылізаванае графічнае адлюстраваньне. Дызайн быў распрацаваны гэтак, каб яго можна было адаптаваць да рознага кшталту тла<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|загаловак=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518041252/https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" >{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|загаловак='Is That It?': Reaction to 2026 World Cup Logo Swift, Overwhelmingly Negative|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518200435/https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref>. [[Файл:2026 FIFA WC countdown clock Paseo de la Reforma.jpg|значак|Гадзіньнік адліку часу да пачатку чэмпіянату, усталяваны ў [[Мэксыка|Мэксыцы]].]] Наступнага дня ФІФА прадставіла варыянты эмблемы для кожнага гораду-гаспадара. Гэтак яны ўтрымліваюць каляровыя мадыфікацыі і элемэнты, якія адлюстроўваюць мясцовы ляндшафт або культуру. Да прыкладу, у эмблеме, распрацавай для Лос-Анджэлесу, былі стылізаваныя сонца і хвалі, а ў эмблеме [[Мантэрэй|Мантэрэю]] зьмешчаная выява гары [[Сэра-дэ-ля-Сыльля]], а ў эмблеме [[Таронта]] выяўленыя гарадзкі краявід і [[Сі-Эн Таўэр]]<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|загаловак=FIFA, Host Cities Roll Out Specific Branding for 2026 World Cup|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231125024742/https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|загаловак=Unprecedented Host City brands launched to bring FIFA World Cup 26 destinations to life|выдавецтва=www.fifa.com|копія=https://web.archive.org/web/20231125024745/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|дата копіі=11.2023}}</ref>. Рэакцыя на эмблему па ейнай прэзэнтацыі была пераважна нэгатыўная, бо многія палічылі, што дызайн выглядае няскончаным і непрадуманым у параўнаньні з эмблемамі мінулых чэмпіянатаў сьвету. Дзеля параўнаньня, гулец [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] [[Хэсус Фэрэйра]] назваў эмблему «прыгожай»<ref>{{спасылка|аўтар=Shah, Parshva|спасылка=https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|загаловак='It's beautiful' – USMNT striker Jesus Ferreira disagrees with people who hate FIFA's World Cup 2026 logo|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518232153/https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|дата копіі=05.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|загаловак=Fans rip FIFA World Cup 2026 logo after official reveal for men's tournament in USA, Mexico and Canada|выдавецтва=Sporting News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230519060838/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" />. [[Файл:Coca Cola 2026 FIFA World Cup.jpg|значак|зьлева|Самаход з брэндаваньнем, зробленым да чэмпіянату сьвету.]] У сакавіку і красавіку 2025 году ФІФА прадставіла набор з 16 афіцыйных постэраў, якія выяўляюць кожнае места-гаспадара чэмпіянату сьвету 2026 году. Постэры, створаныя мясцовымі мастакамі, былі прызначаныя для таго, каб адлюстраваць асаблівую ідэнтычнасьць і спадчыну кожнага гораду<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/unique-local-spirit-official-world-cup-26-host-city-posters|загаловак=Unique local spirit highlighted in Official FIFA World Cup 26 Host City Posters|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.footyheadlines.com/2025/04/the-2026-wc-posters.html|загаловак=The 2026 World Cup Posters Revealed|выдавецтва=footyheadlines.com/|дата публікацыі=04.2025}}</ref>. 3 сакавіка 2026 году быў высунуты агульны афіцыйны постэр турніру. Упершыню тры мастакі аб’ядналі свае навычкі і мастацкія стылі дзеля стварэньня афіцыйнага постэра. Пры гэтым кожны зь іх паходзіў з адной з краінаў-гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/official-posters|загаловак=Official Tournament Poster|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Тэлевізійныя правы === 12 лютага 2015 году ФІФА падоўжыла кантракты на вяшчальныя правы ў ЗША і Канадзе для кампаніі [[Fox Sports]], [[NBCUniversal]] і [[Bell Media]] на чэмпіянат сьвету 2026 году, не прымаючы іншых заявак. Паводле ''[[The New York Times]]'', гэтае падаўжэньне разглядалася як кампэнсацыя за перанос [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]] на лістапад–сьнежань замест традыцыйнага графіку чэрвень–ліпень, бо гэта стварыла значныя канфлікты з буйнымі прафэсійнымі лігамі, якія звычайна маюць міжсэзоньне ў час мундыялю<ref>{{спасылка|аўтар=Deitsch, Richard|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|загаловак=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Sandomir, Richard|спасылка=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|загаловак=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|загаловак=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|дата копіі=04.2016}}</ref>. Fútbol de Primera атрымала правы на гішпанамоўнае радыёвяшчаньне ў ЗША і [[Пуэрта-Рыка]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 Media Partners|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Міжнародны вяшчальны цэнтар будзе разьмешчаны ў канфэрэнц-цэнтры [[Кей-Бэйлі-Гатчынсан]] у [[Далас]]е<ref>{{спасылка|аўтар=Rosenbaum, Steven|спасылка=https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|загаловак=Dallas approves $15 million spending to serve as media hub for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=CBS News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241212105138/https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|загаловак=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|выдавецтва=FOX News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241211232758/https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|загаловак=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250318125506/https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|дата копіі=03.2025}}</ref>. 8 студзеня 2026 году ФІФА склала ўгоду, паводле якой [[TikTok]] стаў «пераважнай плятформай» для відэакантэнту чэмпіянату сьвету. У межах дамовы вяшчальнікі могуць трансьляваць часткі матчаў у адмысловым разьдзеле ў дадатку TikTok<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup|загаловак=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=01.2026}}</ref>. Пазьней, 17 сакавіка, ФІФА ўхваліла аналягічнае пагадненьне з [[YouTube]], якое дазваляе вяшчальнікам трансьляваць выбраныя матчы цалкам на сваіх каналах, а таксама трансьляваць першыя 10 хвілінаў кожнага матчу, каб заахвоціць маладую аўдыторыю глядзець далей на традыцыйных каналах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup|загаловак=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. Пазьней было пацьверджана, што YouTube пашырыў гэтую дамову разам зь ФІФА і [[CazéTV]], каб дармова трансьляваць усе матчы турніру ў [[Бразылія|Бразыліі]]<ref>{{спасылка|аўтар=Filho, Adalberto Leister|спасылка=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/|загаловак=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026|выдавецтва=Máquina do Esporte|дата публікацыі=03.2026}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Laloni, Marco|спасылка=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/|загаловак=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa”|выдавецтва=MKT Esportivo|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Квіткі === Кошты квіткоў на чэмпіянат сьвету 2026 году першапачаткова былі ад 60 даляраў за матчы групавога этапу да {{Лік|6730}} даляраў за фінал, што было значна больш за цэны на квіткі папярэдняга [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]]. Аднак у верасьні 2025 году ФІФА пацьвердзіла, што ўпершыню будзе выкарыстоўваць дынамічнае цэнаўтварэньне, паводле мадэлі, ужытай на [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2025 году|клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году]]<ref name=":1" >{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46147005/2026-world-cup-tickets-fifa-dynamic-pricing-prices|загаловак=FIFA to use dynamic pricing for World Cup tickets|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Месцы ў гасьцінных зонах сталі дасяжныя ў красавіку 2025 году праз афіцыйнага білетнага партнэра ФІФА<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|загаловак=Limited initial release of FIFA World Cup 26 hospitality packages for matches in United States launched|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2025|копія=http://web.archive.org/web/20250714204258/https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|дата копіі=07.2025}}</ref>. Першая фаза лёсаваньня квіткоў прайшла 10—19 верасьня 2025 году і была абмежаваная трымальнікамі картаў [[Visa]]. Другая фаза ладзілася 27—31 кастрычніка, а трэцяя пачалася пасьля фінальнага лёсаваньня камандаў 5 сьнежня. Продаж быў абмежаваны чатырма квіткамі на чалавека на матч, і аніхто ня можа набыць больш за 40 квіткоў на ўвесь турнір. Афіцыйная плятформа перапродажу квіткоў ФІФА запрацавала 2 кастрычніка 2026 году<ref name=":1" /><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/resale-ticket-exchange-marketplace|загаловак=FIFA Resale/Exchange Marketplace|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Заключная фаза «апошняй хвіліны» продажаў адкрылася 22 красавіка 2026 году, прыкладна за 50 дзён да пачатку турніру. Квіткі на ўсе 104 матчы прадаваліся згодна з прынцыпам «хто першы — таго і месца». На той момант было прададзена больш за пяць мільёнаў квіткоў з чаканых больш як шасьці мільёнаў, а дадатковыя квіткі павінны былі выпускацца паэтапна да самага фіналу, у залежнасьці ад наяўнасьці<ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/world-cup-last-minute-ticket-sales-phase-re-opens-50-days-kick-off-2026-04-22/|загаловак=World Cup last-minute ticket sales phase re-opens 50 days from kick-off|выдавец=Reuters|дата публікацыі=04.2026}}</ref>. Усе гарады ЗША, якія ладзяць у сябе чэмпіянат сьвету, ухвалілі законы, паводле якіх продаж квіткоў на падзеі мундыялю вызваляецца ад дзяржаўных і мясцовых падаткаў з продажаў<ref>{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2026/apr/02/world-cup-countries-face-extra-costs-fifa-tax-deal-us-government|загаловак=More than half of World Cup countries face extra costs as Fifa fails to agree US tax deal|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=04.2026}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Gray, Page|спасылка=https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/|загаловак=Not-So-Free Kick: How the 2026 FIFA World Cup Will Cost Cities Millions|выдавец=Institute on Taxation and Economic Policy|дата публікацыі=12.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Афіцыйны сайт]. {{Чэмпіянаты сьвету па футболе}} [[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе|2026]] 7zs1433f7fnxdq3gm5lcep2svi3tb6z Chevrolet Kodiak 0 300196 2674528 2674465 2026-06-17T13:32:12Z ~2026-34489-34 98266 2674528 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Chevrolet Kodiak/GMC TopKick» |выява = [[Файл:MBTA Chevy Kodiak, November 2014.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Chevrolet]]/[[GMC]]» | гады = 1980–2009 | папярэднік = [[Chevrolet C/K|1973-1979 Chevrolet C60]]<br/>[[GMC Brigadier|Chevrolet Bruin/GMC Brigadier]] | наступнік = «[[Chevrolet Silverado MD]]» | вытворчасьць = | тып кузаву = | прывад = 4×2, 4×4, 6×4, 6×6 | колавая база = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = 6-хутк. [[МКПП]] <br /> 8-хутк. [[АКПП]] | падобныя = '''Kodiak/Topkick Business Special 2-door regular cab (1981-1989):'''<br>[[Ford L-Series Trucks|Ford L-6000/L-7000 2-door regular cab (1970-1995)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S2100/S2200/S2500/S2600 2-door regular cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick Business Special 4-door crew cab (1981-1989):'''<br>[[Ford L-Series Trucks|Ford L-6000/L-7000 4-door crew cab (1970-1995)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S2100/S2200/S2500/S2600 4-door crew cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick 2-door standard cab (1990–1994):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 2-door standard cab (1990-1994)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1990–1994 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 2-door standard cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 2-door standard cab (1990-1994)]]<br/>[[Renault Midliner|1990-1994 Mack Midliner CS 2-door standard cab]]<br>[[Dodge Ram|1993-1994 Dodge Ram 6500/7000 2-door standard cab]]<br/>'''Kodiak/Topkick 2-door standard cab (sloped hood; 1995–2002):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 2-door standard cab (1995-1999)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1995-2002 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 2-door standard cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 2-door standard cab (1995-2002)]]<br>[[Kenworth T-300|1995-2002 Kenworth T-300 2-door standard cab]]<br/>[[Renault Midliner|1995-1999 Mack Midliner CS 2-door standard cab]]<br>[[Dodge Ram|1995-2002 Dodge Ram 6500/7000 2-door standard cab]]<br/>'''Kodiak/Topkick 4-door crew cab (1990–1994):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 4-door crew cab (1990-1994)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1990–1994 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 4-door crew cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 4-door crew cab (1990-1994)]]<br/>[[Renault Midliner|1990-1994 Mack Midliner CS 4-door crew cab]]<br>[[Dodge Ram|1993-1994 Dodge Ram 6500/7000 4-door crew cab]]<br/>'''Kodiak/Topkick 4-door crew cab (sloped hood; 1995–2002):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 4-door crew cab (1995-1999)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1995-2002 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 4-door crew cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 4-door crew cab (1995-2002)]]<br>[[Kenworth T-300|1995-2002 Kenworth T-300 4-door crew cab]]<br/>[[Renault Midliner|1995-1999 Mack Midliner CS 4-door crew cab]]<br>[[Dodge Ram|1995-2002 Dodge Ram 6500/7000 4-door crew cab]] <br/> '''C4500 Kodiak/Topkick 2-Door Cutaway Cab single-axle rigid truck (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 4500 2-door cutaway cab single-axle rigid truck]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 4500 2-door cutaway cab single-axle rigid truck]]<br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-450 2-door cutaway cab single-axle rigid truck (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-450 2-door cutaway cab single-axle rigid truck (2008–2010)]]<br/> [[Ford Econoline|Ford E-450 2-door cutaway van chassis (2003–2007)]]/[[Ford Econoline|Ford E-450 2-door cutaway van chassis (2008–2010)]]<br>[[Hino 600|Hino 165 2-door cutaway cab single-axle rigid truck]]<br/> '''C4500 Kodiak/Topkick 2-Door Regular Cab single-axle rigid truck (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 4500 2-door regular cab single-axle rigid truck]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 4500 2-door regular cab single-axle rigid truck]]<br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-450 2-door regular cab single-axle rigid truck (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-450 2-door regular cab single-axle rigid truck (2008–2010)]]<br>[[Ford Econoline|Ford E-450 2-door enclosed cab single-axle rigid truck (2003–2007)]]/[[Ford Econoline|Ford E-450 2-door enclosed cab single-axle rigid truck (2008–2010)]]<br>[[Hino 600|Hino 165 2-door standard cab single-axle rigid truck]]<br>'''C4500 Kodiak/Topkick 2-Door Regular Cab single-axle semi-tractor truck (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 4500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 4500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]<br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-450 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-450 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck (2008–2010)]]<br/>[[Ford Econoline|Ford E-450 2-door enclosed cab single-axle semi-tractor truck (2003–2007)]]/[[Ford Econoline|Ford E-450 2-door enclosed cab single-axle semi-tractor truck (2008–2010)]]<br>[[Hino 600|Hino 165 2-door standard cab single-axle semi-tractor truck]]<br> '''C4500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab single-axle rigid chassis truck (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 4500 4-door crew cab single-axle rigid chassis truck]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 4500 4-door crew cab single-axle rigid chassis truck]] <br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-450 4-door crew cab single-axle rigid chassis truck (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-450 4-door crew cab single-axle rigid chassis truck (2008–2010)]]<br>[[Hino 600|Hino 165 4-door crew cab single-axle rigid chassis truck]]<br>'''C4500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab single-axle semi-tractor truck (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 4500 4-door crew cab single-axle semi-tractor truck]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 4500 4-door crew cab single-axle semi-tractor truck]] <br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-450 4-door crew cab single-axle semi-tractor truck (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-450 4-door crew cab single-axle semi-tractor truck (2008–2010)]]<br>[[Hino 600|Hino 165 4-door crew cab single-axle semi-tractor truck]]<br>'''C5500 Kodiak/Topkick 2-Door Regular Cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 5500 2-door regular cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 5500 2-door regular cab]]<br/>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-550 2-door regular cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-550 2-door regular cab (2008–2010)]]<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door standard cab]]<br>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door day cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br>'''C5500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram|2006-2009 Dodge Ram 5500 4-door crew cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 5500 4-door crew cab]] <br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-550 4-door crew cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-550 4-door crew cab (2008–2010)]]<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 4-door crew cab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 4-door crew cab]]<br>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 4-door crew cab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 4-door crew cab]]<br>'''C6500 Kodiak/Topkick 2-door regular cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door daycab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-650 2-door daycab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4200 4-door day cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 238/258/268 2-door daycab with a conventional forward-tilting hood design]]<br/>[[Kenworth T170#Kenworth T270|Kenworth T-270 2-door daycab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door daycab]]<br>'''C6500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-650 4-door crew cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4200 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 238/258/268 4-door crew cab with a conventional forward-tilting hood design]]<br/>[[Kenworth T170#Kenworth T270|Kenworth T-270 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]]<br>'''C7500 Kodiak/Topkick 2-door regular cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door daycab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-750 2-door regular cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4300 2-door day cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 2-door daycab]]<br/>[[Kenworth T370|Kenworth T-370 2-door daycab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door daycab]] <br>'''C7500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-750 4-door crew cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4300 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 338 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T370|Kenworth T-370 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]] <br>'''C8500 Kodiak/Topkick 2-door standard cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door standard cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-850 2-door standard cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door standard cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4400 2-door standard cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 2-door standard cab]]<br/>[[Kenworth T370#Kenworth T470 (2010-2021)|Kenworth T-470 2-door standard cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door standard cab]] <br>'''C8500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-850 4-door crew cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4400 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T370#Kenworth T470 (2010-2021)|Kenworth T-470 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]] }} '''Chevrolet Kodiak''' і '''GMC TopKick''' — гэта серыя сярэднетанажных грузавікоў, якія выпускаліся падраздзяленнямі [[Chevrolet]] і [[GMC]] кампаніі [[General Motors]] з 1980 па 2009 год. Прадстаўленыя як варыянт лінейкі сярэднетанажных грузавікоў C/K, было выпушчана тры пакаленні. Kodiak/TopKick, якія размяшчаліся паміж грузавікамі C/K і звычайным GMC Brigadier Class 8, былі распрацаваны як аснова для прафесійна арыентаваных грузавікоў, у тым ліку грузавікоў для перавозкі грузаў, самазвалаў і падобных транспартных сродкаў; у пазнейшых пакаленнях для выкарыстання ў аўтобусах выпускаліся як варыянты з разрэзаным, так і з капотным шасі. ==Першае пакаленне== У 1981 годзе кампанія General Motors прадставіла грузавікі класа 7 серыі Chevrolet Kodiak і GMC TopKick (афіцыйна Chevrolet C70/GMC C7000). Найбуйнейшыя версіі сярэднетанажнай серыі C/K, Kodiak/TopKick, былі распрацаваны для ўстаноўкі дызельнага рухавіка Caterpillar 3208 V8 (узятага ад большага Chevrolet Bruin/GMC Brigadier). Для ўстаноўкі новага рухавіка (з большым радыятарам) быў распрацаваны больш высокі капот (фары былі перамешчаны пад рашотку радыятара), што запатрабавала ўстаноўкі кабіны на некалькі цаляў вышэй. Нягледзячы на ​​вышэйшую якасць, новая канструкцыя капота была карацейшай па даўжыні, што скараціла даўжыню кузава з 98 да 92 цаляў. ==Другое пакаленне== У 1990 годзе GM выпусціла другое пакаленне Kodiak/TopKick на архітэктуры GMT530. Пасля 1988 года General Motors спыніла вытворчасць цяжкіх грузавікоў (іх замянілі аўтамабілі WhiteGMC, распрацаваныя Volvo GM), і грузавікі GMT530 сталі найбуйнейшымі аўтамабілямі, якія збірала кампанія. Цяпер мадэлі Kodiak/TopKick ахоплівалі ўсю лінейку сярэднетанажных аўтамабіляў GM, а серыя GMT400 C/K (прадстаўленая ў 1988 годзе) дасягнула свайго аптымізму з аднатоннымі грузавікамі серыі 3500, Другое пакаленне Chevrolet Kodiak (1990-2002) было даступна як у C6500/C7500 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60/C70/C80 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60/C70/C80 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), C6500/C7500 2-Door Regular Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60/C70/C80 2-Door Regular Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60/C70/C80 2-Door Regular Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), C6500/C7500 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60/C70/C80 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60/C70/C80 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]), C6500/C7500 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60/L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60/C70/C80 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60/C70/C80 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]), C8500 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960-1963 Chevrolet Series 60 / 80 Diesel LCF 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet Series 60 / 80 Diesel LCF 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet C/K|Chevrolet/GMC H/J-series Short Hood 2-door day cab truck]], [[GMC Brigadier|Chevrolet Bruin 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Chevrolet C/K|1981-1989 Chevrolet Kodiak C-80 2-Door Regular Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]), так і ў чатырохдзвернай канфігурацыі з кабінай crew cab, усе яны былі заснаваны на платформе GMT530, якая выкарыстоўвала версію кабіны пікапа GMT400. Гэта пакаленне мела большую, больш вертыкальную кабіну ў параўнанні з папярэдняй мадэллю, з ніжэйшай падлогай і большымі дзвярыма для лепшага ўваходу. За трынаццаць гадоў вытворчасці платформа GMT530 зведала адносна мала змен. Паколькі сярэднетанажным грузавікам не патрабаваліся падушкі бяспекі, інтэр'ер кабіны быў захаваны на працягу ўсёй вытворчасці. У 1997 годзе стаў даступны нізкапрофільны «аэрадынамічны» капот (не прапаноўваўся на мадэлях C8500, аўтобусах для цяжкіх умоў эксплуатацыі або школьных аўтобусах). Мадэлі з такім капотам мелі маркіроўку C5500–C8500 замест Kodiak/TopKick. Гэта змяненне распаўсюдзілася і на мадэлі са стандартным капотам у 1998 годзе, што фактычна прывяло грузавікі сярэдняй грузападымальнасці ў адпаведнасць з астатнімі правіламі наймення C/K. Кампанія Janesville Assembly вырабляла грузавікі GMT530 для Паўночнай Амэрыкі з 1989 па 2002 год, а экспартная прадукцыя пастаўлялася на завод Toluca Assembly у Талуцы, Мексіка, з 1994 па 2008 год. Для Лацінскай Амэрыкі грузавікі GMT530 збіраліся лакальна ў Бразіліі (кампаненты пастаўляліся з Мексікі); усе вырабленыя ў Бразіліі адзінкі былі абсталяваны рухавікамі Caterpillar 3116. Аўтамабілі для бразільскага рынку маркіраваліся ў адпаведнасці з іх дапушчальнай поўнай масай (GVWR) у метрычных тонах і акругленай магутнасцю ў конскіх сілах (12-170=12 тон-170 к.с., 14-190=14 тон-190 к.с. і 16-220=16 тон-220 к.с.). У маі 2021 года апошні аўтамабіль на базе GMT530, пабудаваны на заводзе ў Джэйнсвіле, быў выстаўлены на аўкцыён. Тандемны самазвал GMC C8500 2002 года выпуску, пабудаваны 26 чэрвеня 2002 года, належаў і кіраваўся горадам Джэйнсвіл амаль 20 гадоў да продажу. На аўтамабілі былі подпісы шматлікіх былых супрацоўнікаў завода. === Medium-duty COE (1998-2009) === У 1998 годзе General Motors прадставіла сярэднетанажныя грузавікі COE серыі T (якія замянілі папярэднія сярэднетанажныя COE серыі W "Forward"). Размешчаныя над аўтамабілямі, якія маюць агульныя рысы з [[Isuzu Elf|Isuzu N-Series/Elf]], сярэднетанажныя COE атрымалі кабіны ад [[Isuzu Forward]], спалучаючы іх з шасі і сілавымі агрэгатамі GMT530. Па памеры большыя за меншую серыю W (якая паходзіць ад Isuzu NPR), серыя T прапаноўвалася ў варыянтах ад 6500 да 8500 і прапануецца як 2-Door Day Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]]), 2-Door Day Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]]), 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]]), 2-Door Day Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]]), і 4-дзвярная Crew Cab. Сярэднетанажныя COE GMT530, якія перажылі свой аналаг са звычайнай кабінай на сем гадоў, былі сярод апошніх аўтамабіляў, выпушчаных Janesville Assembly (у рамках партнёрства General Motors і Isuzu па вытворчасці камерцыйных грузавікоў). ==Трэцяе пакаленне== У 2003 годзе кампанія General Motors выпусціла трэцяе пакаленне Chevrolet Kodiak/GMC TopKick на архітэктуры GMT560. У адпаведнасці з лінейкай лёгкіх грузавікоў GM вярнулася наменклатура Cx500, якая цяпер замяніла папярэднія назвы Kodiak і TopKick. У рамках рэдызайну адбылося змяненне дызайну мадэльнага шэрагу. *Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C4500 — гэта цяжкі грузавік, прызначаны для камерцыйнага і асабістага выкарыстання. Ён вядомы сваімі магутнымі рухавікамі і трывалым шасі, прызначаным для буксіроўкі вялікіх грузаў і высокай грузападымальнасці. Даступны як у канфігурацыях Kodiak C4500 2-Door Cutaway Cab & 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (стандартнае шасі з кабінай, якое мае фіксаваны кузаў, напрыклад, самазвал, плоскую платформу або скрыню; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet Master Utility 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab (3803)]], [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab (3803)]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1960 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1961 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1962 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1963 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1964 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1965 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1966 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Другое пакаленне (1967–1972)|1967-1972 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1973-1979 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1981-1989 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1990–1996 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually Chassis]], і [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1997–2002 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually Chassis]]), Kodiak C4500 Regular Cab 4x2 Semi-Tractor Truck якія звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці "дамоў для адпачынку на прычэпах" або лёгкіх грузавікоў (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-door regular cab 4x2 semi-tractor truck (3803)]], [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-door regular cab 4x2 semi-tractor truck (3803)]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1960 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1961 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1962 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1963 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1964 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1965 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1966 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Другое пакаленне (1967–1972)|1967-1972 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1973-1979 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1981-1989 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1990–1996 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1997–2002 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually 4x2 Semi-Tractor Truck]]), Topkick C4500 2-Door Cutaway Cab & 2-Door Regular Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (стандартнае шасі з кабінай, якое мае фіксаваны кузаў, напрыклад, самазвал, плоскую платформу або скрыню; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], [[Willys-Overland|1928-1929 Willys Knight 21 2-Door Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[GMC|1930-1933 GMC T-30C 2-Ton 2-Door Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 GMC 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 GMC 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 GMC 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 GMC 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 GMC 1½ Ton Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 GMC 1½ Ton Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 GMC 1½ Ton Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 GMC FC-253 Dually 2-Door Chassis Cab]], [[Chevrolet Advance Design|1954 GMC FC-253 Dually 2-Door Chassis Cab]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1956 GMC 350 Dually 2-Door Chassis Cab]], [[Chevrolet Task-Force|1957 GMC 350 Dually 2-Door Chassis Cab]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 GMC 9380 Dually 2-Door Chassis Cab]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1960 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1961 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1962 GMC C-35 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1963 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1964 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1965 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1966 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Другое пакаленне (1967–1972)|1967-1972 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1973-1979 GMC C-3500 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1981-1989 GMC C-3500 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1990–1996 GMC C3500HD Regular Cab Dually Chassis]], і [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1997–2002 GMC C3500HD Regular Cab Dually Chassis]]), Topkick C4500 Regular Cab 4x2 Semi-Tractor Truck якія звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці "дамоў для адпачынку на прычэпах" або лёгкіх грузавікоў (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Willys-Overland|1928-1929 Willys Knight 21 2-Door Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[GMC|1930-1933 GMC T-30C 2-Ton 2-Door Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 GMC 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 GMC 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 GMC 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 GMC 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 GMC 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 GMC 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 GMC 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 GMC FC-253 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 GMC FC-253 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1956 GMC 350 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 GMC 350 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 GMC 9380 Dually 2-door regular cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1960 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1961 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1962 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1963 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1964 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1965 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1966 GMC 3500 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Другое пакаленне (1967–1972)|1967-1972 GMC 3500 2-Door Single Cab Dually 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1973-1979 GMC C-3500 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1981-1989 GMC C-3500 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1990–1996 GMC C3500HD Regular Cab Dually 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1997–2002 GMC C3500HD Regular Cab Dually 4x2 Semi-Tractor Truck]]), так і Crew Cab. Ён мае трывалую канструкцыю, дадатковую гукавую сістэму прэміум-класа і прасторны, камфортны салон, асабліва ў мадэлях Crew Cab. У залежнасці ад года выпуску, варыянты рухавікоў ўключаюць 6,6-літровы турбадызельны рухавік Duramax V8 або 8,1-літровы бензінавы рухавік Vortec V8. * Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C5500 — гэта цяжкі камерцыйны грузавік, які звычайна абсталяваны турбадызельным рухавіком Duramax 6,6 літра V8, вядомым сваёй даўгавечнасцю і магутнымі характарыстыкамі для такіх задач, як перавозкі і буксіроўка. Даступны як у канфігурацыях Kodiak C5500 Regular Cab 4x2 Rigid Truck (стандартнае шасі з кабінай, якое мае фіксаваны кузаў, напрыклад, самазвал, плоскую платформу або скрыню; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C5500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C5500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Kodiak C5500 Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck якія звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці "дамоў для адпачынку на прычэпах" або лёгкіх грузавікоў (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C5500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C5500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), Topkick C5500 Regular Cab 4x2 Rigid Truck (стандартнае шасі з кабінай, якое мае фіксаваны кузаў, напрыклад, самазвал, плоскую платформу або скрыню; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 GMC New-Design COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 GMC New-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1959 GMC LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960-1963 GMC LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 GMC LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 GMC C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 GMC C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 GMC Topkick C5500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 GMC Topkick C5500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Topkick C5500 Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck якія звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці "дамоў для адпачынку на прычэпах" або лёгкіх грузавікоў (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 GMC COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 GMC COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 GMC COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 GMC COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 GMC New-Design COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 GMC New-Design COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1959 GMC LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960-1963 GMC LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 GMC LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 GMC C50 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 GMC C50 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 GMC Topkick C5500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 GMC Topkick C5500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), і Crew Cab, якая змяшчае больш пасажыраў. * Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C6500 — гэта універсальны грузавік сярэдняй грузападымальнасці класа 6 з звычайнай кабінай, прызначаны для розных прафесійных ужыванняў, пачынаючы ад платформаў і заканчваючы самазваламі, Даступны як у канфігурацыях Kodiak C6500 Regular Cab 4x2 Rigid Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C6500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C6500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Kodiak C6500 Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C6500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C6500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), і Crew Cab. * Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C7500 — гэта камерцыйны грузавік сярэдняй грузападымальнасці (клас 7 або 8), які вырабляецца кампаніяй General Motors для розных працоўных задач і быў даступны ў Kodiak C7500 Regular Cab 4x2 Rigid Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Kodiak C7500 Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), Kodiak C7500 Regular Cab Tandem-Axle Rigid Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Kodiak C7500 Regular Cab Tandem-Axle Semi Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]]), і Crew Cab. * Chevrolet Kodiak C8500/GMC Topkick — гэта цяжкі грузавік сярэдняй грузападымальнасці, прызначаны для камерцыйных патрэб. Ён вядомы сваёй трывалай канструкцыяй, магутнымі дызельнымі рухавікамі, такімі як Caterpillar C7, і вялікай, трывалай рамай. Chevrolet Kodiak/GMC Topkick C8500 даступны ў канфігурацыях з 2-дзвярной звычайнай кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1960-1963 Chevrolet Series 60 / 80 Diesel LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet Series 60 / 80 Diesel LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|Chevrolet/GMC H/J-series Short Hood 2-door day cab truck]], [[GMC Brigadier|Chevrolet Bruin 2-door day cab truck]], [[Chevrolet Kodiak#Першае пакаленне|1980-1989 Chevrolet Kodiak C80 2-door regular cab truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-2002 Chevrolet Kodiak C8500 2-door regular cab truck]]) і 4-дзвярной з падвойнай кабінай. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] sik7l2tk9l67udqb3z6o0grmsw9stvg Ford Model AA 0 301334 2674541 2674103 2026-06-17T15:19:37Z ~2026-34400-51 98277 2674541 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Model AA» | выява = [[Файл:1928 Ford AA (8782154237).jpg|300пкс]]<br/>[[Файл:Ford Lorry BH 9132 (3963126930).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1927–1932 | кляса = Medium commercial | тып кузаву = Chassis/Dual Chassis<br/>Ambulance<br/>Mail truck<br/>Panel truck<br/>Pickup<br/>Deluxe pickup<br/>Platform truck<br/>Stake bed truck | падобныя = '''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/> [[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Milk Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Milk Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Mail Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Mail Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Mail Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Mail Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Mail Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Mail Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Mail Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Panel Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Panel Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Passenger Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Passenger Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Passenger Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Passenger Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Passenger Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Passenger Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Passenger Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed School Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed School Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed School Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed School Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed School Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers School Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS School Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N School Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Ambulance]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Ambulance]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Ambulance]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Ambulance]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Ambulance (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Ambulance (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Ambulance (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Funreal Coach]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Funreal Coach]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Funreal Coach]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Funreal Coach]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Funreal Coach (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Funreal Coach (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Funreal Coach (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]] | папярэднік = [[Ford Model TT]] | наступнік = [[Ford Model BB]]<br/>[[ГАЗ-AA]] }} [[Ford Model AA]] — гэта грузавік на базе легкавога аўтамабіля ад [[Ford Motor Company]]. Паколькі [[Ford Model T|Model T]] і [[Ford Model TT|TT]] састарэлі і патрабавалі замены, бо з'яўляліся рабочым варыянтам знакамітага аўтамабіля [[Ford Model A (1927-1931)|мадэлі "A"]]. Гэтая мадэль выпускалася ў дахалодную вайну ў Вялікабрытаніі, ЗША і Расіі, Генры Форд пачаў распрацоўку пачатковых праектаў мадэлі A і мадэлі AA ў 1926 годзе. Базавая кампаноўка шасі была распрацавана хутка, і механічная распрацоўка прасоўвалася хутка. Дызайн і стыль кузава былі распрацаваны, а затым перададзены на аўтсорсінг розным вытворцам кузаваў, у тым ліку Briggs and Murray. Канструкцыі мадэлі A падзялялі дэталі і матэрыялы з мадэллю AA Ford, у прыватнасці, кузаў, рухавік і інтэр'ер. AA звычайна мелі больш простыя інтэр'еры, чым іх аўтамабільныя аналагі. Мадэль AA зведала падобныя змены ў дызайне да мадэлі A на працягу чатырох гадоў вытворчасці AA, часта з затрымкай ад трох да дзевяці месяцаў. Механічныя змены і мадэрнізацыі былі зроблены падчас вытворчасці аўтамабіляў. Змены ў кузаве, якія адбыліся паміж 1929 і 1930 гадамі, таксама былі інтэграваныя ў вытворчасць AA, але рэшткі дэталяў выкарыстоўваліся даўжэй у цяжкіх камерцыйных грузавіках, Інтэр'ер 1928-1929 Ford Model AA 82-A Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1926–1927 Ford Model T Tudor Sedan, 1926–1927 Citroën 10 HP Conduite Intérieure Tout acier Standard Type B12, і 1926–1927 Model T Doctor's Coupé. Інтэр'ер 1930-1931 Ford Model AA 82-B Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1930-1931 Ford Model A Tudor Sedan, 1930-1931 Ford Model A Fordor Sedan, і 1930-1931 Ford Model A Doctor's Coupé. ==1928-1929== Ford Model AA 1928–1929 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны цяжкі камерцыйны грузавік, пабудаваны для замены Ford Model TT. Ён меў той жа магутны 4-цыліндравы рухавік з плоскай галоўкай магутнасцю 40 конскіх сіл, што і аўтамабіль Model A, падоўжаную ўзмоцненую раму, узмоцненую падвеску і паніжаную перадачу, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: шасі з падвойным заднім колам і аднавосевым закрытым шасі з кабінай (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]]), шасі з аднавосевым заднім колам і аднавосевым закрытым шасі (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]]), Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал. ==1930-1931== Ford Model AA 1930-1931 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны камерцыйны грузавік, пабудаваны на замену Model AA (1928-1929). Ён меў той жа культавы 4-цыліндравы рухавік з L-вобразнай галоўкай, што і Model A, але выкарыстоўваў узмоцненую трывалую раму, паніжаную 4-ступеністую каробку перадач і трывалыя падвойныя заднія колы для перавозкі цяжкіх грузаў, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: шасі з падвойным заднім колам і аднавосевым закрытым шасі з кабінай (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), шасі з аднавосевым заднім колам і аднавосевым закрытым шасі (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал. [[Катэгорыя:Грузавікі Ford]] [[Катэгорыя:ГАЗ]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, вырабленыя ў Злучаных Штатах]] [[Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 1927 годзе]] ed2s84rvbuo0wr9f6tksn491e7qdbz9 2674624 2674541 2026-06-18T03:20:01Z ~2026-34400-51 98277 2674624 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Model AA» | выява = [[Файл:1928 Ford AA (8782154237).jpg|300пкс]]<br/>[[Файл:Ford Lorry BH 9132 (3963126930).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1927–1932 | кляса = Medium commercial | тып кузаву = Chassis/Dual Chassis<br/>Ambulance<br/>Mail truck<br/>Panel truck<br/>Pickup<br/>Deluxe pickup<br/>Platform truck<br/>Stake bed truck | падобныя = '''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/> [[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Milk Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Milk Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Mail Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Mail Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Mail Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Mail Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Mail Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Mail Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Mail Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Panel Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Panel Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Passenger Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Passenger Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Passenger Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Passenger Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Passenger Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Passenger Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Passenger Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed School Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed School Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed School Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed School Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed School Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers School Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS School Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N School Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Ambulance]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Ambulance]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Ambulance]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Ambulance]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Ambulance (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Ambulance (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Ambulance (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Funreal Coach]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Funreal Coach]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Funreal Coach]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Funreal Coach]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Funreal Coach (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Funreal Coach (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Funreal Coach (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]] | папярэднік = [[Ford Model TT]] | наступнік = [[Ford Model BB]]<br/>[[ГАЗ-AA]] }} [[Ford Model AA]] — гэта грузавік на базе легкавога аўтамабіля ад [[Ford Motor Company]]. Паколькі [[Ford Model T|Model T]] і [[Ford Model TT|TT]] састарэлі і патрабавалі замены, бо з'яўляліся рабочым варыянтам знакамітага аўтамабіля [[Ford Model A (1927-1931)|мадэлі "A"]]. Гэтая мадэль выпускалася ў дахалодную вайну ў Вялікабрытаніі, ЗША і Расіі, Генры Форд пачаў распрацоўку пачатковых праектаў мадэлі A і мадэлі AA ў 1926 годзе. Базавая кампаноўка шасі была распрацавана хутка, і механічная распрацоўка прасоўвалася хутка. Дызайн і стыль кузава былі распрацаваны, а затым перададзены на аўтсорсінг розным вытворцам кузаваў, у тым ліку Briggs and Murray. Канструкцыі мадэлі A падзялялі дэталі і матэрыялы з мадэллю AA Ford, у прыватнасці, кузаў, рухавік і інтэр'ер. AA звычайна мелі больш простыя інтэр'еры, чым іх аўтамабільныя аналагі. Мадэль AA зведала падобныя змены ў дызайне да мадэлі A на працягу чатырох гадоў вытворчасці AA, часта з затрымкай ад трох да дзевяці месяцаў. Механічныя змены і мадэрнізацыі былі зроблены падчас вытворчасці аўтамабіляў. Змены ў кузаве, якія адбыліся паміж 1929 і 1930 гадамі, таксама былі інтэграваныя ў вытворчасць AA, але рэшткі дэталяў выкарыстоўваліся даўжэй у цяжкіх камерцыйных грузавіках. ==1928-1929== Ford Model AA 1928–1929 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны цяжкі камерцыйны грузавік, пабудаваны для замены Ford Model TT. Ён меў той жа магутны 4-цыліндравы рухавік з плоскай галоўкай магутнасцю 40 конскіх сіл, што і аўтамабіль Model A, падоўжаную ўзмоцненую раму, узмоцненую падвеску і паніжаную перадачу, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: шасі з падвойным заднім колам і аднавосевым закрытым шасі з кабінай (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]]), шасі з аднавосевым заднім колам і аднавосевым закрытым шасі (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]]), Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал, Інтэр'ер 1928-1929 Ford Model AA 82-A Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1926–1927 Ford Model T Tudor Sedan, 1926–1927 Citroën 10 HP Conduite Intérieure Tout acier Standard Type B12, і 1926–1927 Model T Doctor's Coupé. ==1930-1931== Ford Model AA 1930-1931 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны камерцыйны грузавік, пабудаваны на замену Model AA (1928-1929). Ён меў той жа культавы 4-цыліндравы рухавік з L-вобразнай галоўкай, што і Model A, але выкарыстоўваў узмоцненую трывалую раму, паніжаную 4-ступеністую каробку перадач і трывалыя падвойныя заднія колы для перавозкі цяжкіх грузаў, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: шасі з падвойным заднім колам і аднавосевым закрытым шасі з кабінай (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), шасі з аднавосевым заднім колам і аднавосевым закрытым шасі (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал, Інтэр'ер 1930-1931 Ford Model AA 82-B Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1930-1931 Ford Model A Tudor Sedan, 1930-1931 Ford Model A Fordor Sedan, і 1930-1931 Ford Model A Doctor's Coupé. [[Катэгорыя:Грузавікі Ford]] [[Катэгорыя:ГАЗ]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, вырабленыя ў Злучаных Штатах]] [[Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 1927 годзе]] rbf1r6luj5c3wxuecdc7lmm0qqezaow 2674625 2674624 2026-06-18T03:22:34Z ~2026-34400-51 98277 2674625 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Model AA» | выява = [[Файл:1928 Ford AA (8782154237).jpg|300пкс]]<br/>[[Файл:Ford Lorry BH 9132 (3963126930).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1927–1932 | кляса = Medium commercial | тып кузаву = Chassis/Dual Chassis<br/>Ambulance<br/>Mail truck<br/>Panel truck<br/>Pickup<br/>Deluxe pickup<br/>Platform truck<br/>Stake bed truck | падобныя = '''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/> [[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Milk Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Milk Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Mail Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Mail Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Mail Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Mail Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Mail Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Mail Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Mail Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Panel Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Panel Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Passenger Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Passenger Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Passenger Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Passenger Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Passenger Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Passenger Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Passenger Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed School Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed School Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed School Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed School Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed School Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers School Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS School Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N School Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Ambulance]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Ambulance]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Ambulance]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Ambulance]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Ambulance (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Ambulance (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Ambulance (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Funreal Coach]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Funreal Coach]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Funreal Coach]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Funreal Coach]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Funreal Coach (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Funreal Coach (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Funreal Coach (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]] | папярэднік = [[Ford Model TT]] | наступнік = [[Ford Model BB]]<br/>[[ГАЗ-AA]] }} [[Ford Model AA]] — гэта грузавік на базе легкавога аўтамабіля ад [[Ford Motor Company]]. Паколькі [[Ford Model T|Model T]] і [[Ford Model TT|TT]] састарэлі і патрабавалі замены, бо з'яўляліся рабочым варыянтам знакамітага аўтамабіля [[Ford Model A (1927-1931)|мадэлі "A"]]. Гэтая мадэль выпускалася ў дахалодную вайну ў Вялікабрытаніі, ЗША і Расіі, Генры Форд пачаў распрацоўку пачатковых праектаў мадэлі A і мадэлі AA ў 1926 годзе. Базавая кампаноўка шасі была распрацавана хутка, і механічная распрацоўка прасоўвалася хутка. Дызайн і стыль кузава былі распрацаваны, а затым перададзены на аўтсорсінг розным вытворцам кузаваў, у тым ліку Briggs and Murray. Канструкцыі мадэлі A падзялялі дэталі і матэрыялы з мадэллю AA Ford, у прыватнасці, кузаў, рухавік і інтэр'ер. AA звычайна мелі больш простыя інтэр'еры, чым іх аўтамабільныя аналагі. Мадэль AA зведала падобныя змены ў дызайне да мадэлі A на працягу чатырох гадоў вытворчасці AA, часта з затрымкай ад трох да дзевяці месяцаў. Механічныя змены і мадэрнізацыі былі зроблены падчас вытворчасці аўтамабіляў. Змены ў кузаве, якія адбыліся паміж 1929 і 1930 гадамі, таксама былі інтэграваныя ў вытворчасць AA, але рэшткі дэталяў выкарыстоўваліся даўжэй у цяжкіх камерцыйных грузавіках. ==1928-1929== Ford Model AA 1928–1929 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны цяжкі камерцыйны грузавік, пабудаваны для замены Ford Model TT. Ён меў той жа магутны 4-цыліндравы рухавік з плоскай галоўкай магутнасцю 40 конскіх сіл, што і аўтамабіль Model A, падоўжаную ўзмоцненую раму, узмоцненую падвеску і паніжаную перадачу, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]]), 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]]), 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал, Інтэр'ер 1928-1929 Ford Model AA 82-A Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1926–1927 Ford Model T Tudor Sedan, 1926–1927 Citroën 10 HP Conduite Intérieure Tout acier Standard Type B12, і 1926–1927 Model T Doctor's Coupé. ==1930-1931== Ford Model AA 1930-1931 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны камерцыйны грузавік, пабудаваны на замену Model AA (1928-1929). Ён меў той жа культавы 4-цыліндравы рухавік з L-вобразнай галоўкай, што і Model A, але выкарыстоўваў узмоцненую трывалую раму, паніжаную 4-ступеністую каробку перадач і трывалыя падвойныя заднія колы для перавозкі цяжкіх грузаў, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал, Інтэр'ер 1930-1931 Ford Model AA 82-B Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1930-1931 Ford Model A Tudor Sedan, 1930-1931 Ford Model A Fordor Sedan, і 1930-1931 Ford Model A Doctor's Coupé. [[Катэгорыя:Грузавікі Ford]] [[Катэгорыя:ГАЗ]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, вырабленыя ў Злучаных Штатах]] [[Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 1927 годзе]] 8qppkjxueequjxvpnhsqd442m95qa2s 2674626 2674625 2026-06-18T03:24:44Z ~2026-34400-51 98277 2674626 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Model AA» | выява = [[Файл:1928 Ford AA (8782154237).jpg|300пкс]]<br/>[[Файл:Ford Lorry BH 9132 (3963126930).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1927–1932 | кляса = Medium commercial | тып кузаву = Chassis/Dual Chassis<br/>Ambulance<br/>Mail truck<br/>Panel truck<br/>Pickup<br/>Deluxe pickup<br/>Platform truck<br/>Stake bed truck | падобныя = '''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/> [[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Milk Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Milk Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Mail Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Mail Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Mail Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Mail Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Mail Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Mail Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Mail Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Panel Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Panel Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Passenger Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Passenger Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Passenger Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Passenger Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Passenger Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Passenger Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Passenger Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed School Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed School Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed School Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed School Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed School Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers School Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS School Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N School Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Ambulance]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Ambulance]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Ambulance]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Ambulance]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Ambulance (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Ambulance (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Ambulance (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Funreal Coach]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Funreal Coach]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Funreal Coach]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Funreal Coach]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Funreal Coach (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Funreal Coach (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Funreal Coach (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]] | папярэднік = [[Ford Model TT]] | наступнік = [[Ford Model BB]]<br/>[[ГАЗ-AA]] }} [[Ford Model AA]] — гэта грузавік на базе легкавога аўтамабіля ад [[Ford Motor Company]]. Паколькі [[Ford Model T|Model T]] і [[Ford Model TT|TT]] састарэлі і патрабавалі замены, бо з'яўляліся рабочым варыянтам знакамітага аўтамабіля [[Ford Model A (1927-1931)|мадэлі "A"]]. Гэтая мадэль выпускалася ў дахалодную вайну ў Вялікабрытаніі, ЗША і Расіі, Генры Форд пачаў распрацоўку пачатковых праектаў мадэлі A і мадэлі AA ў 1926 годзе. Базавая кампаноўка шасі была распрацавана хутка, і механічная распрацоўка прасоўвалася хутка. Дызайн і стыль кузава былі распрацаваны, а затым перададзены на аўтсорсінг розным вытворцам кузаваў, у тым ліку Briggs and Murray. Канструкцыі мадэлі A падзялялі дэталі і матэрыялы з мадэллю AA Ford, у прыватнасці, кузаў, рухавік і інтэр'ер. AA звычайна мелі больш простыя інтэр'еры, чым іх аўтамабільныя аналагі. Мадэль AA зведала падобныя змены ў дызайне да мадэлі A на працягу чатырох гадоў вытворчасці AA, часта з затрымкай ад трох да дзевяці месяцаў. Механічныя змены і мадэрнізацыі былі зроблены падчас вытворчасці аўтамабіляў. Змены ў кузаве, якія адбыліся паміж 1929 і 1930 гадамі, таксама былі інтэграваныя ў вытворчасць AA, але рэшткі дэталяў выкарыстоўваліся даўжэй у цяжкіх камерцыйных грузавіках. ==1928-1929== Ford Model AA 1928–1929 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны цяжкі камерцыйны грузавік, пабудаваны для замены Ford Model TT. Ён меў той жа магутны 4-цыліндравы рухавік з плоскай галоўкай магутнасцю 40 конскіх сіл, што і аўтамабіль Model A, падоўжаную ўзмоцненую раму, узмоцненую падвеску і паніжаную перадачу, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]]), 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]]), 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал, Інтэр'ер 1928-1929 Ford Model AA 82-A Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1926–1927 Ford Model T Tudor Sedan, 1926–1927 Citroën 10 HP Conduite Intérieure Tout acier Standard Type B12, і 1926–1927 Model T Doctor's Coupé. ==1930-1931== Ford Model AA 1930-1931 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны камерцыйны грузавік, пабудаваны на замену Model AA (1928-1929). Ён меў той жа культавы 4-цыліндравы рухавік з L-вобразнай галоўкай, што і Model A, але выкарыстоўваў узмоцненую трывалую раму, паніжаную 4-ступеністую каробку перадач і трывалыя падвойныя заднія колы для перавозкі цяжкіх грузаў, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Chassis Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал, Інтэр'ер 1930-1931 Ford Model AA 82-B Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1930-1931 Ford Model A Tudor Sedan, 1930-1931 Ford Model A Fordor Sedan, і 1930-1931 Ford Model A Doctor's Coupé. [[Катэгорыя:Грузавікі Ford]] [[Катэгорыя:ГАЗ]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, вырабленыя ў Злучаных Штатах]] [[Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 1927 годзе]] 1odne18dedyd2vigd30dgo3ijlcrzmh 2674627 2674626 2026-06-18T03:26:01Z ~2026-34400-51 98277 2674627 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Model AA» | выява = [[Файл:1928 Ford AA (8782154237).jpg|300пкс]]<br/>[[Файл:Ford Lorry BH 9132 (3963126930).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1927–1932 | кляса = Medium commercial | тып кузаву = Chassis/Dual Chassis<br/>Ambulance<br/>Mail truck<br/>Panel truck<br/>Pickup<br/>Deluxe pickup<br/>Platform truck<br/>Stake bed truck | падобныя = '''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/> [[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Milk Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Milk Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Mail Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Mail Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Mail Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Mail Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Mail Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Mail Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Mail Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Panel Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Panel Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Passenger Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Passenger Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Passenger Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Passenger Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Passenger Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Passenger Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Passenger Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed School Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed School Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed School Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed School Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed School Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers School Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS School Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N School Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Ambulance]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Ambulance]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Ambulance]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Ambulance]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Ambulance (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Ambulance (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Ambulance (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Funreal Coach]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Funreal Coach]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Funreal Coach]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Funreal Coach]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Funreal Coach (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Funreal Coach (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Funreal Coach (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]] | папярэднік = [[Ford Model TT]] | наступнік = [[Ford Model BB]]<br/>[[ГАЗ-AA]] }} [[Ford Model AA]] — гэта грузавік на базе легкавога аўтамабіля ад [[Ford Motor Company]]. Паколькі [[Ford Model T|Model T]] і [[Ford Model TT|TT]] састарэлі і патрабавалі замены, бо з'яўляліся рабочым варыянтам знакамітага аўтамабіля [[Ford Model A (1927-1931)|мадэлі "A"]]. Гэтая мадэль выпускалася ў дахалодную вайну ў Вялікабрытаніі, ЗША і Расіі, Генры Форд пачаў распрацоўку пачатковых праектаў мадэлі A і мадэлі AA ў 1926 годзе. Базавая кампаноўка шасі была распрацавана хутка, і механічная распрацоўка прасоўвалася хутка. Дызайн і стыль кузава былі распрацаваны, а затым перададзены на аўтсорсінг розным вытворцам кузаваў, у тым ліку Briggs and Murray. Канструкцыі мадэлі A падзялялі дэталі і матэрыялы з мадэллю AA Ford, у прыватнасці, кузаў, рухавік і інтэр'ер. AA звычайна мелі больш простыя інтэр'еры, чым іх аўтамабільныя аналагі. Мадэль AA зведала падобныя змены ў дызайне да мадэлі A на працягу чатырох гадоў вытворчасці AA, часта з затрымкай ад трох да дзевяці месяцаў. Механічныя змены і мадэрнізацыі былі зроблены падчас вытворчасці аўтамабіляў. Змены ў кузаве, якія адбыліся паміж 1929 і 1930 гадамі, таксама былі інтэграваныя ў вытворчасць AA, але рэшткі дэталяў выкарыстоўваліся даўжэй у цяжкіх камерцыйных грузавіках. ==1928-1929== Ford Model AA 1928–1929 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны цяжкі камерцыйны грузавік, пабудаваны для замены Ford Model TT. Ён меў той жа магутны 4-цыліндравы рухавік з плоскай галоўкай магутнасцю 40 конскіх сіл, што і аўтамабіль Model A, падоўжаную ўзмоцненую раму, узмоцненую падвеску і паніжаную перадачу, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]]), 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]]), 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], і [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал, Інтэр'ер 1928-1929 Ford Model AA 82-A Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1926–1927 Ford Model T Tudor Sedan, 1926–1927 Citroën 10 HP Conduite Intérieure Tout acier Standard Type B12, і 1926–1927 Model T Doctor's Coupé. ==1930-1931== Ford Model AA 1930-1931 гадоў выпуску — гэта класічны 1,5-тонны камерцыйны грузавік, пабудаваны на замену Model AA (1928-1929). Ён меў той жа культавы 4-цыліндравы рухавік з L-вобразнай галоўкай, што і Model A, але выкарыстоўваў узмоцненую трывалую раму, паніжаную 4-ступеністую каробку перадач і трывалыя падвойныя заднія колы для перавозкі цяжкіх грузаў, Мадэль AA Ford была даступная ў розных тыпах кузаваў ад карпарацыі Ford. Спецыяльныя кузавы ўключаюць: 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle 4x2 Chassis Truck (без кузава; пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Chassis Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]]), 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck (без кузава; пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Ford Model TT|Ford Model TT Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1917-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1925-1927)]], і [[Ford Model AA#1928-1929|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel 4x2 Semi-Tractor Truck (1927-1929)]]), пахавальны аўтобус, машына хуткай дапамогі, экспрэс-пікап, і самазвал, Інтэр'ер 1930-1931 Ford Model AA 82-B Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1930-1931 Ford Model A Tudor Sedan, 1930-1931 Ford Model A Fordor Sedan, і 1930-1931 Ford Model A Doctor's Coupé. [[Катэгорыя:Грузавікі Ford]] [[Катэгорыя:ГАЗ]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, вырабленыя ў Злучаных Штатах]] [[Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 1927 годзе]] pd1k3nalff5bd7qa93y7hnmy18h0bxs Ford Super Duty 0 302602 2674611 2673087 2026-06-18T01:04:59Z ~2026-34400-51 98277 /* Першае пакаленне (1999–2007) */ 2674611 wikitext text/x-wiki '''Ford Super Duty''' (таксама вядомы як '''Ford F-Series Super Duty''') — гэта серыя грузавых пікапаў цяжкага класа, якія вырабляюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1999 года. Размешчаныя вышэй за Ford [[Ford F-Series|F-150]], арыентаваны на спажыўцоў, грузавікі Super Duty з'яўляюцца пашырэннем серыі [[Ford F-Series]], ад F-250 да F-600. F-250 да F-450 прапануюцца як пікапы, у той час як F-350 да F-600 прапануюцца як кабіны на шасі. == Першае пакаленне (1999–2007) == Вытворчасць Ford F-Series Super Duty 1999 мадэльнага года пачалася ў студзені 1998 года (пасля перапынку ў 1998 годзе). У мадэльным годзе былі прадстаўлены пікапы F-250, F-350 і шасі з кабінай, а таксама шасі з кабінай F-450 і F-550 (гл. ніжэй). Пікапы Super Duty выпускаліся з трыма канфігурацыямі кабіны: звычайнай двухдзвернай, SuperCab з размяшчэннем 2+2 дзвярэй і чатырохдзвернай crew cab. Канфігурацыя SuperCab у Super Duty прадугледжвала ўвядзенне двух стандартных задніх дзвярэй на падоўжанай кабіне, што таксама было прынята ў F-150 і Ranger/Mazda B-Series у 1999 годзе. Пікап са стандартнай кабінай выпускаўся з кузавам даўжынёй 8 футаў; SuperCab і crew cab выпускаліся з кузавам даўжынёй 6 3/4 футаў, з кузавам даўжынёй 8 футаў па жаданні. Мадэлі з шасі з кабінай прапаноўваліся з большай колькасцю варыянтаў даўжыні кузава і колавай базы, але з тымі ж кабінамі. Стандартным быў двухколавы прывад, а поўны прывад быў даступны ў якасці опцыі; на пікапах F-350 упершыню сталі даступныя мадэлі DRW з поўным прывадам. У адрозненне ад F-150, хоць назва SuperCab і была захавана, грузавікі Super Duty нават не пераймалі SuperCrew (нават пасля 2016 года; трэцяе пакаленне). Ён прапануецца як 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1987–1991)]], і [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1992–1996)]]), F-350 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Dually Chassis Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], і [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]]), F-450 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Dually Chassis Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], і [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]]), F-550 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Dually Chassis Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], і [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]]), 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Chassis Single Rear Wheel Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck. == Другое пакаленне (2008–2010) == Другое пакаленне Super Duty першапачаткова планавалася выпусціць у 2007 мадэльным годзе, але праблемы з якасцю адсунулі яго выпуск на 2008 мадэльны год. Ён атрымаў зусім новы 6,4-літровы (390 куб. цаляў) дызельны рухавік V8 Power Stroke з п'езаэлектрычнымі паліўнымі інжэктарамі і паслядоўнымі турбакампрэсарамі, які замяніў 6,0-літровы дызельны рухавік V8 з адным турбанаддувам Power Stroke. Новы рухавік выдае 350 к. с. (261 кВт) і 881 Н·м крутоўнага моманту. Аўтамабіль упершыню афіцыйна быў прадстаўлены на Тэхаскім дзяржаўным кірмашы ў 2006 годзе. Ford пачаў прымаць заказы ў студзені 2007 года. Першы пікап F-450 2008 года, прададзены публіцы, быў дастаўлены Рэндзі Уіплу з Маскегона, штат Мічыган, у лютым 2007 года, Ён прапануецца як 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1998—2004)]], і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2005—2007)]]), F-350 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Dually Chassis Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]]), F-450 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Dually Chassis Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]]), F-550 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Dually Chassis Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], і [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]]), 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Chassis Single Rear Wheel Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck. ==Трэцяе пакаленне (2011–2016)== Лінейка Super Duty атрымала значнае паляпшэнне экстэр'ера, якое ўключае новую, большую пярэднюю панэль. Яе рухавікі таксама былі мадэрнізаваны, каб лепш канкураваць з новымі Silverado HD і Ram HD. На Чыкагскім аўтасалоне 2011 года кампанія Ford заявіла, што грузавікі 2011 года мелі самую тоўстую сталёвую раму сярод усіх грузавікоў у сваім класе; гэта было звязана з тым, што рама была такой жа канструкцыі, што і дэбютавала ў 1999 годзе. Ford F-Series Super Duty 2011 года быў узнагароджаны прэміяй Truckin's "Topline Pulling Power" за 2011 год. Ён таксама атрымаў намінацыю "Лепшы працоўны конь 2011 года" па версіі Popular Mechanics і намінацыю "Лепшы рыштунак года" ў катэгорыі грузавікоў, Ён прапануецца як 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2005—2007)]], і [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2008–2010)]]), F-350 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Dually Chassis Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]], і [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2008–2010)]]), F-450 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Dually Chassis Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]], і [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2008–2010)]]), F-550 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Chassis Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Dually Chassis Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]], і [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2008–2010)]]), 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Chassis Single Rear Wheel Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck. ==Чацвёртае пакаленне (2017–2022)== 24 верасня 2015 года кампанія Ford прадставіла лінейку Super Duty 2017 года на дзяржаўным кірмашы Тэхаса ў 2015 годзе. Гэта была першая цалкам новая лінейка Super Duty з моманту яе дэбюту ў 1998 годзе; рама выраблена на 95% з высокатрывалай сталі, а кузаў (як і ў сучаснага F-150) быў выраблены з алюмініевага сплаву серыі 6000, які рэкламуецца як высокатрывалы алюмініевы сплаў ваеннага класа , Ён прапануецца як 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2005—2007)]], [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2008–2010)]], і [[Ford Super Duty#Трэцяе пакаленне (2011–2016)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2011–2016)]]), F-350 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]], і [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2008–2010)]], і [[Ford Super Duty#Трэцяе пакаленне (2011–2016)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2011–2016)]]), F-450 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]], [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2008–2010)]], і [[Ford Super Duty#Трэцяе пакаленне (2011–2016)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2011–2016)]]), F-550/F-600 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]], [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-450/F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2008–2010)]], і [[Ford Super Duty#Трэцяе пакаленне (2011–2016)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2011–2016)]]), 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Chassis Single Rear Wheel Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck. ==Пятае пакаленне (2023–цяперашні час)== Пятае пакаленне Super Duty было прадстаўлена ў верасні 2022 года. Вытворчасць пачалася ў пачатку 2023 года. Як і яго папярэднік, гэтае пакаленне Super Duty мае значную частку кабіны і інтэр'еру, падобных да сучаснага F-150, Ён прапануецца як 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2005—2007)]], [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2008–2010)]], [[Ford Super Duty#Трэцяе пакаленне (2011–2016)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2011–2016)]], [[Ford Super Duty#Чацвёртае пакаленне (2017–2022)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2017—2019)]], і [[Ford Super Duty#Чацвёртае пакаленне (2017–2022)|Ford F-250 2-Door Regular Cab Pickup (2020—2022)]]), F-350 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]], і [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2008–2010)]], [[Ford Super Duty#Трэцяе пакаленне (2011–2016)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2011–2016)]], [[Ford Super Duty#Чацвёртае пакаленне (2017–2022)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2017—2019)]], і [[Ford Super Duty#Чацвёртае пакаленне (2017–2022)|Ford F-350 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2020—2022)]]), F-450 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]], [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2008–2010)]], [[Ford Super Duty#Трэцяе пакаленне (2011–2016)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2011–2016)]], [[Ford Super Duty#Чацвёртае пакаленне (2017–2022)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2017—2019)]], і [[Ford Super Duty#Чацвёртае пакаленне (2017–2022)|Ford F-450 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2020—2022)]]), F-550/F-600 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 2-Door Standard Cab Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-350 Dually Chassis Cab (1960)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1961)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1962)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1963)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1964)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1965)]], [[Ford F-Series#Чацвёртае пакаленне (1961–1966)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1966)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1967)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1968)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1969)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1970)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1971)]], [[Ford F-Series#Пятае пакаленне (1967–1972)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1972)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1973-1975)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1976)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1977)]], [[Ford F-Series#Шостае пакаленне (1973–1979)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1978-1979)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1980-1981)]], [[Ford F-Series#Сёмае пакаленне (1980–1986)|Ford F-350 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1982-1986)]], [[Ford F-Series#Восьмае пакаленне (1987–1991)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1987–1991)]], [[Ford F-Series#Дзевятае пакаленне (1992–1997)|Ford F-Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1992–1996)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (1998—2004)]], [[Ford Super Duty#Першае пакаленне (1999–2007)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2005—2007)]], [[Ford Super Duty#Другое пакаленне (2008–2010)|Ford F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2008–2010)]], [[Ford Super Duty#Трэцяе пакаленне (2011–2016)|Ford F-450/F-550 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2011–2016)]], [[Ford Super Duty#Чацвёртае пакаленне (2017–2022)|Ford F-550/F-600 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2017—2019)]], і [[Ford Super Duty#Чацвёртае пакаленне (2017–2022)|Ford F-550/F-600 Super Duty 2-Door Regular Cab Dually With No Bed (2020—2022)]]), 2-Door Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 2-Door Super Cab Chassis Single Rear Wheel Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 2-Door Super Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, і 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Super Duty]] m5b1lh7h64rtviqniiq6fk1mqseq6xa Freightliner FLC 120 0 302714 2674546 2674282 2026-06-17T17:40:02Z ~2026-34489-34 98266 2674546 wikitext text/x-wiki [[Freightliner FLC 120]] — вялікі [[грузавік]], які выпускаўся кампаніяй [[Freightliner Trucks]] з 1977 па 1987 год. ==Першае пакаленне== {{Аўтамабіль | назва = «1977–1983 Freightliner FLC 120» |выява = [[Файл:National Road Transport Hall of Fame, 2015 (06) (cropped).JPG|300пкс]] | вытворца = «[[Freightliner Trucks]]» | гады = 1977–1983 | папярэднік = «[[White-Freightliner WFC 120|White-Freightliner WFC 120]]» | наступнік = «[[Freightliner FLC 120#Другое пакаленне|1984-1987 Freightliner FLC 120]]» | падобныя = '''FLC 120 Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Rigid Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle Low Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] <br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1977-1983):'''<br/>[[Ford L-Series Trucks|1977–1983 Ford LTL-9000 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Truck]]<br/>[[GMC General|1977–1983 GMC General Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Truck]]<br/>[[Kenworth W900|1977–1983 Kenworth W900 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Truck]]<br/>[[International 9000#Першае пакаленне (Transtar; 1971–1980-я гады)|1977-1983 International Harvester Transtar 4300 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Truck]]<br/>[[Marmon 57P|1977–1983 Marmon 57P Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Truck]]<br/>[[Mack Super-Liner|1977–1983 Mack Super-Liner Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Truck]]<br/>[[Peterbilt 359|1977–1983 Peterbilt 359 Set Forward Front Axle Stand Up Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Truck]] }} З 1977 па 1983 год, у канцы 1976 года ён стаў Freightliner FLC 120 (FreightLiner Conventional), калі пагадненне паміж Freightliner і White скончылася і было заменена абноўленай версіяй у 1984 годзе, Сярод іх былі паўпрычэпы з дзённай кабінай 4x2 і капотамі SFA (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault SY|Renault SY Tracteur]], [[Freightliner Trucks|1942 Freightliner Conventional Set-Forward Axle 2-Door Day Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[White-Freightliner WFC 120|White-Freightliner WFC 120 SFA 2-Door Day Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), жорсткія грузавікі з дзённай кабінай 4x2 і капотамі SFA (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Mack AC|1920-1923 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck with doors]], [[Mack AC|1924-1927 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault SF|1928-1929 Renault SF Camion]], [[Renault TL|Renault TL Camion]], [[Renault YF|Renault YFAC Camion]], [[Freightliner Trucks|1942 Freightliner Conventional Set-Forward Axle 2-Door Day Cab Single Axle Rigid Truck]], і [[White-Freightliner WFC 120|White-Freightliner WFC 120 SFA 2-Door Day Cab Single Axle Rigid Truck]]), паўпрычэпы з тандэмнай воссю і дзённай кабінай з капотамі SFA (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault TT|Renault TTD6 Tracteur 6 15 tonnes]], [[Fageol|Fageol Model 10-66 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Freightliner Trucks|1942 Freightliner Conventional Set-Forward Axle 2-Door Day Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[White-Freightliner WFC 120|White-Freightliner WFC 120 SFA 2-Door Day Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), жорсткія грузавікі з тандэмнай воссю і дзённай кабінай з капотамі SFA (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Rigid Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Rigid Truck]], [[Renault|Renault tout terrain VTD camion]], [[Fageol|Fageol Model 10-66 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Truck]], [[Freightliner Trucks|1942 Freightliner Conventional Set-Forward Axle 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Truck]], і [[White-Freightliner WFC 120|White-Freightliner WFC 120 SFA 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Truck]]), і спальныя кабіны з капотамі SFA, з варыянтамі спальных месцаў ад 36 да 84 цаляў. Спальныя скрыні часта мацаваліся незалежна ад кабіны. ==Другое пакаленне== {{Аўтамабіль | назва = «1984–1987 Freightliner FLC 120» |выява = [[Файл:Freightliner.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Freightliner Trucks]]» | гады = 1984–1987 | папярэднік = «[[Freightliner FLC 120#Першае пакаленне|1977-1983 Freightliner FLC 120]]» | наступнік = «[[Freightliner FLD]]» | падобныя = '''FLC 120 Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1984–1987):'''<br/>[[]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1984–1987):'''<br/>[[]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab Single-Axle Rigid Truck (1984–1987):'''<br/>[[]]<br/>'''FLC 120 Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1984–1987):'''<br/>[[]] }} З 1984 па 1987 год абноўленая версія FLC 120 1977-1983 гадоў выпуску была заменена на FLD у 1988 годзе. Таксама былі даступныя мадэлі з адхіленай воссю (FLC-12042ST, FLC-12064ST і FLC-12064S), Сярод іх былі паўпрычэпы з дзённай кабінай 4x2 і капотамі SFA (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault SY|Renault SY Tracteur]], [[Freightliner Trucks|1942 Freightliner Conventional Set-Forward Axle 2-Door Day Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[White-Freightliner WFC 120|White-Freightliner WFC 120 SFA 2-Door Day Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Freightliner FLC 120#Першае пакаленне|1977-1983 Freightliner FLC 120 SFA 2-Door Day Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), жорсткія грузавікі з дзённай кабінай 4x2 і капотамі SFA (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Mack AC|1920-1923 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck with doors]], [[Mack AC|1924-1927 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault SF|1928-1929 Renault SF Camion]], [[Renault TL|Renault TL Camion]], [[Renault YF|Renault YFAC Camion]], [[Freightliner Trucks|1942 Freightliner Conventional Set-Forward Axle 2-Door Day Cab Single Axle Rigid Truck]], [[White-Freightliner WFC 120|White-Freightliner WFC 120 SFA 2-Door Day Cab Single Axle Rigid Truck]], і [[Freightliner FLC 120#Першае пакаленне|1977-1983 Freightliner FLC 120 SFA 2-Door Day Cab Single Axle Rigid Truck]]), паўпрычэпы з тандэмнай воссю і дзённай кабінай з капотамі SFA (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault TT|Renault TTD6 Tracteur 6 15 tonnes]], [[Fageol|Fageol Model 10-66 2-Door Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Freightliner Trucks|1942 Freightliner Conventional Set-Forward Axle 2-Door Day Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[White-Freightliner WFC 120|White-Freightliner WFC 120 SFA 2-Door Day Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Freightliner FLC 120#Першае пакаленне|1977-1983 Freightliner FLC 120 SFA 2-Door Day Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), жорсткія грузавікі з тандэмнай воссю і дзённай кабінай з капотамі SFA (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Rigid Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Rigid Truck]], [[Renault|Renault tout terrain VTD camion]], [[Fageol|Fageol Model 10-66 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Truck]], [[Freightliner Trucks|1942 Freightliner Conventional Set-Forward Axle 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Truck]], [[White-Freightliner WFC 120|White-Freightliner WFC 120 SFA 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Truck]], і [[Freightliner FLC 120#Першае пакаленне|1977-1983 Freightliner FLC 120 SFA 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Truck]]), паўпрычэпы з дзённай кабінай 4x2 і капотамі SBA (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault SY|Renault SY Tracteur]], [[Diamond T|1935-1936 Diamond T De Luxe 1½ Ton 2-Door Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Tractor Unit]], [[Diamond T|1937-1940 Diamond T 406 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Single Axle Tractor Unit]], [[REO Speed Wagon|1941-1950 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Autocar Company|Autocar DC-103T SBA 2-Door All Steel Day Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), жорсткія грузавікі з дзённай кабінай 4x2 і капотамі SBA (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Mack AC|1920-1923 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck with doors]], [[Mack AC|1924-1927 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault SF|1928-1929 Renault SF Camion]], [[Renault TL|Renault TL Camion]], [[Renault YF|Renault YFAC Camion]], [[Diamond T|1935-1936 Diamond T De Luxe 1½ Ton 2-Door Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Rigid Truck]], [[Diamond T|1937-1940 Diamond T 406 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Single Axle Rigid Truck]], [[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Truck]], [[REO Speed Wagon|1948-1950 Reo Model 23 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Truck]], і [[Autocar Company|Autocar DC-103T SBA 2-Door All Steel Day Cab Single Axle Rigid Truck]]), дзённай кабінай з капотамі SBA (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault TT|Renault TTD6 Tracteur 6 15 tonnes]], [[Diamond T|1935-1936 Diamond T 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[International Harvester DS-30 Truck|International Harvester DS216T 2-Door Standard Cab Conventional Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[REO Speed Wagon|1948-1950 Reo Model 50 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Autocar Company|Autocar DC-7564TL SBA 2-Door All Steel Day Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), жорсткія грузавікі з тандэмнай воссю і дзённай кабінай з капотамі SBA (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Rigid Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Rigid Truck]], [[Renault|Renault tout terrain VTD camion]], [[Diamond T|1935-1936 Diamond T 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Rigid Truck]], [[International Harvester DS-30 Truck|International Harvester DS216T 2-Door Standard Cab Conventional Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Rigid Truck]], [[REO Speed Wagon|1948-1950 Reo Model 50 Tandem Axle Rigid Truck]], і [[Autocar Company|Autocar C-9564 SBA 2-Door All Steel Day Cab Tandem Axle Rigid Truck]]), спальныя кабіны з капотамі SFA і спальныя кабіны з капотамі SBA, з варыянтамі спальных месцаў ад 36 да 84 цаляў. Спальныя скрыні часта мацаваліся незалежна ад кабіны. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] amj0f1kslcwoxuh21kz5gqwx1mynz8l Ford Six and Eight 0 302865 2674548 2026-06-17T19:06:19Z ~2026-34489-34 98266 Створаная старонка са зьместам „{{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Cuba Ford Camion 2014.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = | папярэднік = [[]] | наступнік = [[]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] Катэг...“ 2674548 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Cuba Ford Camion 2014.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = | папярэднік = [[]] | наступнік = [[]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] n3oj0a74y3sqbff2uo1w02l9bcwlh1u 2674549 2674548 2026-06-17T19:09:49Z ~2026-34489-34 98266 2674549 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] 6gz6kqdtheg4g5824esc6yajb3rrhcz 2674558 2674549 2026-06-17T19:46:01Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2674558 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Chassis Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Single Axle Chassis Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] 3q9tsh0rvbghk9g6woeb1pirzw59omy 2674560 2674558 2026-06-17T19:47:56Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2674560 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Single Axle Chassis Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] 346udathc3yshvqr3qrpbdcfu6fwoc7 2674565 2674560 2026-06-17T19:59:42Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2674565 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/> [[]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mercury|1947 Mercury 2-Ton Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] mc3nkf4g6md2uslr5mw4k3jhch40krv 2674576 2674565 2026-06-17T21:04:02Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2674576 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/> [[]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/> [[]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] nu84kzseg5d7sx2mgo81eaiv6g4nub1 2674598 2674576 2026-06-17T22:30:11Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2674598 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] ccef7sv4sofdpjommdp8nnal7p7wmtu 2674599 2674598 2026-06-17T22:33:11Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2674599 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942—1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] s1sey6vtyvawqb0vhr0l6vkbyjv4g9g 2674605 2674599 2026-06-17T23:23:51Z ~2026-34400-51 98277 2674605 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942—1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком, Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў прадавалася ў васьмі розных вагавых класах: F-1 пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (11C)]]), F-2 & F-3 пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]]), вагончык грузавік (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]]), F-5/F-6/F-7/F-8 рухавік з кабінай над кузавам (COE; пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Ford COE|Ford COE (1935-1936)]], [[Ford COE|Ford-Dearborn Line COE 2-Door Standard Cab Truck (1937)]], [[Ford COE|Ford COE 2-Door Standard Cab Truck (1938-1940)]]), F-4 Dually Chassis Cab Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]], і ), F-5/F-6/F-7/F-8 звычайны грузавік (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Closed Cab Dually Medium-Duty Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Closed Cab Dually Medium-Duty Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 2-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], і ), дастаўка пасылак, і шасі школьнага аўтобуса. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] ft8z59e4scpck5so8re5ug7sdr9pjhs 2674606 2674605 2026-06-17T23:58:34Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2674606 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942—1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком, Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў прадавалася ў васьмі розных вагавых класах: Half Ton пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (11C)]]), Express Bed пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]]), вагончык грузавік (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]]), COE (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Ford COE|Ford COE (1935-1936)]], [[Ford COE|Ford-Dearborn Line COE 2-Door Standard Cab Truck (1937)]], [[Ford COE|Ford COE 2-Door Standard Cab Truck (1938-1940)]]), Dually Chassis Cab Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]]), дастаўка пасылак, і шасі школьнага аўтобуса. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] 5yu46gyutmw3uurqa7ehjei622ofqc2 2674608 2674606 2026-06-18T00:31:35Z ~2026-34400-51 98277 2674608 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942—1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком, Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў прадавалася ў васьмі розных вагавых класах: Half Ton пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (11C)]]), Express Bed пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]]), Panel Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]]), COE Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Ford COE|Ford COE (1935-1936)]], [[Ford COE|Ford-Dearborn Line COE 2-Door Standard Cab Truck (1937)]], і [[Ford COE|Ford COE 2-Door Standard Cab Truck (1938-1940)]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dually Chassis Truck]]), дастаўка пасылак, і шасі школьнага аўтобуса. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] 8x6zynccoi2a0f71r12dr6ox241fzit 2674609 2674608 2026-06-18T00:32:26Z ~2026-34400-51 98277 2674609 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942—1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком, Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў прадавалася ў васьмі розных вагавых класах: Half Ton пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (11C)]]), Express Bed пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]]), Panel Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]]), COE Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Ford COE|Ford COE (1935-1936)]], [[Ford COE|Ford-Dearborn Line COE 2-Door Standard Cab Truck (1937)]], і [[Ford COE|Ford COE 2-Door Standard Cab Truck (1938-1940)]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dually Medium-Duty Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]), дастаўка пасылак, і шасі школьнага аўтобуса. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] mio1ql09onztkp4rp5lt04kq4c4ybpi 2674612 2674609 2026-06-18T01:05:09Z ~2026-34400-51 98277 2674612 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942—1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком, Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў прадавалася ў васьмі розных вагавых класах: Half Ton пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (11C)]]), Express Bed пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]]), Panel Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]]), COE Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Ford COE|Ford COE (1935-1936)]], [[Ford COE|Ford-Dearborn Line COE 2-Door Standard Cab Truck (1937)]], і [[Ford COE|Ford COE 2-Door Standard Cab Truck (1938-1940)]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (пасля-, [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), дастаўка пасылак, і шасі школьнага аўтобуса. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] qfqf9cgaa3clgawxdd4hoffrwu86ce1 2674613 2674612 2026-06-18T01:06:22Z ~2026-34400-51 98277 2674613 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942—1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком, Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў прадавалася ў васьмі розных вагавых класах: Half Ton пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (11C)]]), Express Bed пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]]), Panel Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]]), COE Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Ford COE|Ford COE (1935-1936)]], [[Ford COE|Ford-Dearborn Line COE 2-Door Standard Cab Truck (1937)]], і [[Ford COE|Ford COE 2-Door Standard Cab Truck (1938-1940)]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab 4x2 semi-tractor truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), дастаўка пасылак, і шасі школьнага аўтобуса. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] aq3cno9ppm0asjs459gh7wkluwbv9hj 2674614 2674613 2026-06-18T01:08:53Z ~2026-34400-51 98277 2674614 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942—1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком, Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў прадавалася ў васьмі розных вагавых класах: Half Ton пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (11C)]]), Express Bed пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]]), Panel Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]]), COE Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single Axle Steam Lorry]], [[Ford COE|Ford COE Single Axle Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford COE|Ford-Dearborn Line COE 2-Door Standard Cab Single Axle Chassis Truck (1937)]], і [[Ford COE|Ford COE 2-Door Standard Cab Single Axle Chassis Truck (1938-1940)]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab 4x2 semi-tractor truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), дастаўка пасылак, і шасі школьнага аўтобуса. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] 7gi7s7k4jofclltppjxjea8pa765n1v 2674616 2674614 2026-06-18T01:19:37Z ~2026-34400-51 98277 2674616 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Six and Eight» | выява = [[Файл:Ford Abschleppwagen- Vintage Cars & Bikes Steinfort.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1942-1947 | падобныя = '''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942—1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1942-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1942-1947):'''<br/> [[Chevrolet AK Series|1942-1947 Chevrolet Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1942-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1942-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1942-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1942-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1941-1947 Diamond T COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[1941 Ford#1941|1941 Ford Trucks]] | наступнік = [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-Series (1948-1950)]] }} Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў, ласкава вядомыя як «Jailbar» («Таймбарскія») з-за іх характэрнай вертыкальнай рашоткі радыятара, былі апошнімі грузавікамі Ford на базе даваенных аўтамабіляў. Пабудаваныя падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны, яны прапаноўваліся з легендарнымі 221- або 239-цыліндравымі рухавікамі V8 з плоскай галоўкай або радным шасціцыліндравым рухавіком, Грузавікі Ford 1942–1947 гадоў прадавалася ў васьмі розных вагавых класах: Half Ton пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (11C)]]), Express Bed пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Ford Model T|Ford Model T C Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Express Bed Pickup (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford 1½-Ton Closed Cab Express Bed Pickup]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Pickup (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (1938-1939)]], і [[1937 Ford|Ford ½-Ton 2-Door Regular Cab Express Bed Pickup (11C)]]), Panel Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]]), COE Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single Axle Steam Lorry]], [[Ford COE|Ford COE Single Axle Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford COE|Ford-Dearborn Line COE 2-Door Standard Cab Single Axle Chassis Truck (1937)]], і [[Ford COE|Ford COE 2-Door Standard Cab Single Axle Chassis Truck (1938-1940)]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab 4x2 semi-tractor truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]), V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford#1940|1940 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton, 1.5-Ton, 2-Ton, and 3-Ton Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), дастаўка пасылак, і шасі школьнага аўтобуса. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Six and Eight]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] byx69jiaroywkjkr96ajnbwa34emwuv Будагова 0 302866 2674654 2026-06-18T09:19:08Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „{{Населены пункт/Беларусь |Назва = Будагова |Лацінка = Budahova |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Будагова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата засн...“ 2674654 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Будагова |Лацінка = Budahova |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Будагова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 694 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Budahova (02).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 08 |Шырата сэкундаў = 38 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 18 |Даўгата сэкундаў = 39 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Будаго́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435</ref> — [[вёска]] (аграгарадок)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d908n0015278&q_id=6125636|title=Рашэньне Смалявіцкага раёоннага Савета депутатаў ад 5 сакавіка 2008 году № 66 «О преобразовании некоторых сельских населенных пунктов в агрогородки»}}</ref> ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:}} * [https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] ot1d36jt8t23vinq811ha1srjjv6yvt 2674655 2674654 2026-06-18T09:20:33Z Jim 415 2674655 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Будагова |Лацінка = Budahova |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Будагова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 694 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Budahova (02).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 08 |Шырата сэкундаў = 38 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 18 |Даўгата сэкундаў = 39 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Будаго́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435</ref> — [[вёска]] (аграгарадок)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d908n0015278&q_id=6125636|title=Рашэньне Смалявіцкага раёоннага Савета депутатаў ад 5 сакавіка 2008 году № 66 «О преобразовании некоторых сельских населенных пунктов в агрогородки»}}</ref> ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Budahova}} * [https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] 3du6pbnmt4fwm6vhe39wjye6gc3v53y 2674656 2674655 2026-06-18T09:21:04Z Jim 415 артаграфія 2674656 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Будагова |Лацінка = Budahova |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Будагова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 694 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Budahova (02).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 08 |Шырата сэкундаў = 38 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 18 |Даўгата сэкундаў = 39 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Будаго́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435</ref> — [[вёска]] (аграгарадок)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d908n0015278&q_id=6125636|title=Рашэньне Смалявіцкага раённага Савета депутатаў ад 5 сакавіка 2008 году № 66 «О преобразовании некоторых сельских населенных пунктов в агрогородки»}}</ref> ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Budahova}} * [https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] 8zr2hovly55w8c8gsozafrtjbodjjo0 2674658 2674656 2026-06-18T09:22:00Z Jim 415 2674658 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Будагова |Лацінка = Budahova |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Будагова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 694 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Budahova (02).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 08 |Шырата сэкундаў = 38 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 18 |Даўгата сэкундаў = 39 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Будаго́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435</ref> — [[вёска]] (аграгарадок)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d908n0015278&q_id=6125636|title=Рашэньне Смалявіцкага раённага Савета депутатаў ад 5 сакавіка 2008 году № 66 «О преобразовании некоторых сельских населенных пунктов в агрогородки»}} {{Ref-ru}}</ref>ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Budahova}} * [https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] gtue43zvmadvo8xswhxyfykt3fiddaf Музэй Грунвальдзкай бітвы 0 302867 2674657 2026-06-18T09:21:30Z Taravyvan Adijene 1924 Створаная старонка са зьместам „{{Музэй}} '''Музэ{{падстаноўка:націск}}й Гру{{падстаноўка:націск}}нвальдзкай бі{{падстаноўка:націск}}твы''' ({{Мова-пол|Muzeum Bitwy pod Grunwaldem}}) — [[гістарычны музэй]] у [[Стэмбарк]]у ([[Польшча]]), прысьвечаны Бітва пад Грунвальдам|бітве пад Грунвальда...“ 2674657 wikitext text/x-wiki {{Музэй}} '''Музэ́й Гру́нвальдзкай бі́твы''' ({{Мова-пол|Muzeum Bitwy pod Grunwaldem}}) — [[гістарычны музэй]] у [[Стэмбарк]]у ([[Польшча]]), прысьвечаны [[Бітва пад Грунвальдам|бітве пад Грунвальдам]] 1410 року. == Апісаньне == Плошча музэю — 1300 м². Сталая экспазыцыя прадстаўляе мапы, пляны, рысункі, фатаздымкі і сярэднявечныя артэфакты, датычныя [[Вялікая вайна 1409—1411 гадоў|Вялікай вайны 1409—1411 рокаў]]. Да музэю адносяцца таксама руіны крыжацкай капліцы 1411 року, і збор камянёў з помніку Грунвальдзкай бітвы ў Кракаве 1910 року, разбуранага нацыстамі. На Грунвальдзкім полі знаходзіцца таксама «[[капец Ягайлы]]», насыпаны ў 1960 року на месцы лягера польскага караля, і камень на меркаваным месцы гібелі вялікага магістра Тэўтонскага ордэна [[Ульрых фон Юнгінген|Ульрыха фон Юнгінгена]]<ref name="гіст" />. Штороку музэй ладзіць «дні Грунвальду» з інсцэнізацыяй Грунвальдзкай бітвы<ref name="гіст" />. == Мінуўшчына == Адкрыцьцё музэю ў складзе {{Не перакладзена|Помнік Перамогі пад Грунвальдам|мэмарыяльнага комплексу Грунвальдзкай перамогі|d|Q134349520}} было прымеркаванае да 550-годзьдзя Грунвальдзкай бітвы ў 1960 року<ref name="гіст" />. Ад 1963 уваходзіў у склад {{Не перакладзена|Музэй Варміі і Мазурыі|Мазурскага музэю|d|Q11787240}} ў [[Ольштын]]е. У 1970—1975 — аддзел {{Не перакладзена|Музэй народнай архітэктуры (Ольштынак)|музэю народнай архітэктуры|d|Q1454536}} ў [[Альштынак|Альштынку]]. Ад 1 сакавіка 2011 року — самастойная ўстанова<ref name="гіст" />. У 2022 року адкрыты новы будынак музэю плошчай {{каля}} 1300 м² (стары будынак меў 275 м²)<ref name="гіст" />. == Крыніцы == {{Крыніцы|refs = <ref name="гіст">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://muzeum-grunwald.pl/o-muzeum/historia-muzeum/| копія = | дата копіі = | загаловак = Historia Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku| фармат = | назва праекту = O muzeum| выдавец = Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku| дата доступу = 18 чэрвеня 2026 | мова = pl| камэнтар = }}</ref> }} == Вонкавыя спасылкі == * [https://muzeum-grunwald.pl/ Афіцыйная бачына] {{ref-pl}} * {{Facebook|grunwald}} * {{Instagram|muzeumbitwypodgrunwaldem}} * [http://leksykonkultury.ceik.eu/index.php/Muzeum_Bitwy_pod_Grunwaldem_w_St%C4%99barku Лексыкон культуры Варміі і Мазурыі] {{ref-pl}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музэі Вармінска-Мазурскага ваяводзтва|Bitwy pod Grunwaldem]] [[Катэгорыя:Грунвальд (гміна)]] [[Катэгорыя:Грунвальдзкая бітва]] [[Катэгорыя:Гістарычныя музэі Польшчы]] [[Катэгорыя:Вайскова-гістарычныя музэі]] dshn2vtcfu1mngxowh2zgfc70ltk5hz Шаблён:Выява дня/2026-06-19 10 302868 2674660 2026-06-18T09:24:07Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „BMW Welt, Múnich, Alemania, 2013-04-22, DD 05.jpg<noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]] </noinclude>“ 2674660 wikitext text/x-wiki BMW Welt, Múnich, Alemania, 2013-04-22, DD 05.jpg<noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]] </noinclude> ptut7du2ufwfjxfxc1v844g3w8fmf5o 2674661 2674660 2026-06-18T09:25:24Z Jim 415 2674661 wikitext text/x-wiki Red-headed weaver (Anaplectes rubriceps leuconotus) male.jpg<noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]] </noinclude> 5m1hpwe91s0on028jj458uacl560psy Шаблён:Выява дня/апісаньне/2026-06-18 10 302869 2674662 2026-06-18T09:26:19Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „Самец рудавалосага ткача (Anaplectes rubriceps leuconotus) будуе гняздо ў запаведніку [[Сойсамбу]], [[Кенія]]. <noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“ 2674662 wikitext text/x-wiki Самец рудавалосага ткача (Anaplectes rubriceps leuconotus) будуе гняздо ў запаведніку [[Сойсамбу]], [[Кенія]]. <noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude> 0r18d3hnwotmflo62wyxhv07wd1pewl