Буда-Кашалёва

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікіпедыя</sitename>
    <dbname>bewiki</dbname>
    <base>https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мультымедыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Адмысловае</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Размовы</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Размовы з удзельнікам</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікіпедыя</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Размовы пра Вікіпедыю</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Размовы пра файл</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Размовы пра MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Размовы пра шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Даведка</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Размовы пра даведку</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Размовы пра катэгорыю</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Партал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Размовы пра партал</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Размовы пра модуль</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Буда-Кашалёва</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7840</id>
    <revision>
      <id>5153872</id>
      <parentid>5067693</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:34:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14686" sha1="flugxv7l5t3kq9886h2vy2h3xm6sjjx" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Буда-Кашалёва
 |арыгінальная назва      = 
 |краіна                  = Беларусь
 |падначаленне            = 
 |герб                    = Coat of Arms of Buda-Kašalova, Belarus.svg
 |сцяг                    = Flag of Buda-Kašalova.svg
 |выява                   =
 |подпіс                  = Царква Святога Мікалая Цудатворцы ў Буда-Кашалёве
 |lat_dir = N|lat_deg = 52|lat_min = 43|lat_sec = 
 |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 34|lon_sec = 
 |CoordAddon              = 
 |CoordScale              = 
 |памер карты краіны      = 
 |памер карты вобласці    = 
 |памер карты раёна       = 
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Буда-Кашалёўскі 
 |сельсавет               = 
 |пасялковы савет         = 
 |карта краіны            = 
 |карта вобласці          = 
 |карта раёна             = 
 |унутранае дзяленне      = 
 |від главы               = 
 |глава                   = 
 |дата заснавання         = 
 |першае згадванне        = [[1824]]
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 1971
 |плошча                  = 
 |від вышыні              = 
 |вышыня цэнтра НП        = 
 |афіцыйная мова          = 
 |афіцыйная мова-ref      = 
 |двароў                  = 
 |шчыльнасць              = 
 |нацыянальны склад       = 
 |канфесійны склад        = 
 |часавы пояс             = +3
 |DST                     = 
 |тэлефонны код           = +375 2336
 |паштовы індэкс          = 247355
 |паштовыя індэксы        =247355, 247351 
 |аўтамабільны код        = 3
 |від ідэнтыфікатара      = 
 |лічбавы ідэнтыфікатар   = 
 |катэгорыя ў Commons     = Buda-Kašaliova
 |сайт                    = 
 |мова сайта              = 
 |мова сайта 2            = 
 |мова сайта 3            = 
 |мова сайта 4            = 
 |мова сайта 5            = 
 |add1n                   = 
 |add1                    = 
 |add2n                   = 
 |add2                    = 
 |add3n                   = 
 |add3                    = 
 |OpenStreetMap           = 242978983
}}
'''Бу́да-Кашалё́ва'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Buda-Kašaliova}}, {{lang-ru|Буда-Кошелёво}}) — горад раённага падпарадкавання ў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Буда-Кашалёўскі раён|Буда-Кашалёўскага раёна]]. За 48 км ад [[Гомель|Гомеля]]. У горадзе знаходзіцца [[чыгуначная станцыя]] [[Буда-Кашалёўская]] на лініі [[Мінск-Пасажырскі|Мінск]]—[[Гомель (станцыя)|Гомель]].

== Гісторыя ==
Па пісьмовых крыніцах горад вядомы з 1824 годзе як вёска Буда, у складзе казённага маёнтка, у Кашалёўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. Дзейнічала карчма. У другой палове 19 ст. назва набыла сучаснае гучанне, але да нашага часу большасць жыхароў раёна карыстаюцца старой назвай — Буда. З пачаткам будаўніцтва Лібава-Роменскай чыгункі вёска хутка расла, па заканчэнні чыгункі ў лістападзе 1873 г. пачала дзейнічаць [[Буда-Кашалёўская|чыгуначная станцыя]] III класа, на якой штогод адгружалася каля 90 тысяч пудоў лясных грузаў. Мелася паштова-тэлеграфнае аддзяленне. З 1888 г. працавала невялікае прадпрыемства па вырабу драўляных дэталей для ткацкіх станкоў.

Паводле перапісу 1897 года ў Буда-Кашалёве 63 двары, 487 жыхароў, царкоўнапрыходская школа, хлебазапасны магазін, вятрак, лаўка, аддзяленне паштовай сувязі, лесапільны завод, карчма. У 1914 г. пабудавана новае памяшканне народнага вучылішча. На чыгуначнай станцыі ўзводзіліся складскія і іншыя гаспадарчыя збудаванні, насельніцтва пасёлка станцыі ў 1909 годзе склала 74 чалавек. З 1911 годзе пры школе працавала бібліятэка. У сакавіку-лістападзе 1918 года Буда-Кашалёва акупіравана германскімі войскамі. Актыўную барацьбу супраць акупантаў вёў створаны мясцовымі актывістамі баявы атрад. Вызвалена 30.11.1918 г.

З 09.05.1923 г. да 17.07.1924 г. цэнтр Буда-Кашалёўскай воласці Гомельскай губерні. З 03.03.1924 года ў складзе БССР. З 27.07.1924 г. цэнтр Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай, з 27.10.1927 Гомельскай (да 26.07.1930 г.) акругі, з 20.02.1938 г. — Гомельскай вобласці. У 1925 г. было 194 двары. У 1930 г. арганізаваны калгас «Чырвоная Беларусь». З 1932 г. працавала [[Машынна-трактарная станцыя|МТС]]. У 1934 г. дзейнічалі шавецкая і кравецкая арцелі, маслазавод, МТС з рамонтнай майстэрняй, 4 ветракі і кузня.

З 27.09.1938 г. гарадскі пасёлак, 3400 жыхароў. У тым жа годзе ўзведзены двухпавярховы мураваны будынак сярэдняй школы. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны быў створаны атрад народнага апалчэння (310 чалавек, камандзір Давалёў). У савецкі тыл была эвакуіравана тэхніка МТС. З жніўня 1941 г. да 27.11.1943 г. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У снежні 1941 г. карнікі загубілі 485 чалавек (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму за 1,5 км на поўнач ад горада). Вызвалена 4-й стралковай дывізіяй (палкоўнік Дз. Дз. Вараб’ёў) і 231-м танкавым палком (падпалкоўнік Ф. М. Кавалёў) 48-й арміі пры ўдзеле партызан. У баях за вызваленне Буда-Кашалёва загінуў 31 савецкі воін (пахаваны ў брацкіх магілах на паўночна-ўсходняй ускраіне і ў скверы па вул. Леніна). За час вайны загінулі 345 жыхароў.

З 31.12.1971 г. горад раённага падпарадкавання&lt;ref&gt;Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 31 снежня 1971 г. Аб пераўтварэнні гарадскога пасёлка Буда-Кашалёва Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці ў горад раённага падпарадкавання // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1972, № 1 (1339).&lt;/ref&gt;.

20 кастрычніка 1995 года адміністрацыйныя адзінкі [[Буда-Кашалёўскі раён]] і горад Буда-Кашалёва, якія маюць агульны адміністрацыйны цэнтр, аб'яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку — [[Буда-Кашалёўскі раён]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 октября 1995 года № 434 &quot;Об объединении административных единиц Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408143508/https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 

== Насельніцтва ==

* '''XIX стагоддзе''': 1897 год — 487 чал.
* '''XX стагоддзе''': 1939 год — 3,4 тыс. чал.; 1959 год — 4,6 тыс. чал.; 1969 год — 7,2 тыс. чал.
* '''XXI стагоддзе''': 2006 год — 9,5 тыс. чал.; 2008 год — 9,4 тыс. чал.; 2016 год — 8&amp;nbsp;551 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 8&amp;nbsp;460 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 8&amp;nbsp;506 чал.

== Эканоміка ==
Дзейнічаюць ільнозавод, хлебазавод, птушкафабрыка, раённыя аб’яднанні «Сельгастэхнікі» і «Міжкалгасбуда», «Сельгасхіміі».

Сярод прыватных прадпрыемстваў працуюць завод па вырабе ўпакоўкі з пластмасы СП «АМІПАК» ААТ, прадпрыемства па вырабе паўфабрыкатаў з мяса ТАА «Вахавяк Плюс», і іншыя.

== Культура ==
[[Файл:Буда-Кашалёва. Клуб.jpg|міні|злева|Дом культуры]]
[[Буда-Кашалёўская карцінная галерэя імя Яўсея Яўсеевіча Маісеенкі]].

== Адукацыя ==
[[Буда-Кашалёўскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны каледж|Аграрна-тэхнічны каледж (былы лясны тэхнікум)]], 2 сярэднія, музычная і дзіцячая спартыўная школы, дзіцячы сад, 3 дзіцячыя сады-яслі.

== Планіроўка ==
Архітэктурная планіроўка горада складаецца з сеткі злучаных паміж сабой прамалінейных вуліц. На поўдзень, поўнач і паўднёвы ўсход вуліцы маюць арыентацыю, блізкую да мерыдыянальнай. Чыгунка падзяляе горад на паўночна-заходнюю і паўднёва-ўсходнюю часткі. Грамадскі цэнтр складаюць цэнтральная плошча і вул. Леніна, дзе размешчаны адміністрацыйныя будынкі, гандлёвы цэнтр і 2-5-павярховыя жылыя і грамадскія будынкі. Астатняя забудова пераважна драўляная.

== Рэлігія ==
* [[Свята-Мікалаеўская царква (Буда-Кашалёва)|Свята-Мікалаеўская царква]] (1995).

== Памятныя мясціны ==
* Магіла ахвяр фашызму (1941) — {{ГККРБ 4|313Д000124}}
* Брацкая магіла (1941—1944), вул. Леніна, у скверы — {{ГККРБ 4|313Д000125}}
* Брацкая магіла (1941—1944), вул. Леніна, у скверы — {{ГККРБ 4|313Д000126}}
* Бюст [[Павел Якаўлевіч Галавачоў|Паўла Галавачова]] (1951), вул. Леніна — {{ГККРБ 4|313Ж000127}}
* Помнік [[Валянцін Пятровіч Дрозд|Валянціну Дразду]] (1968)

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; perrow=&quot;4&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Буда-Кашалёва. Капліца.jpg|Капліца
Буда-Кашалёўскія краявіды (16).jpg|Курган Славы
Буда-Кашалёва. Вадацяжная вежа.jpg|Воданапорная вежа (знесена як непатрэбная) 
&lt;/gallery&gt;

== Вядомыя асобы ==
* [[Саламон Навумавіч Ардашнікаў]] (1908—1963) — [[генетык]], радыебіёлаг.
* [[Валянцін Пятровіч Дрозд]] (1906—1943) — савецкі военачальнік, віцэ-адмірал.
* [[Іван Іосіфавіч Церашкоў]] (1922—1999) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1979), прафесар (1992).

== Гл. таксама ==
* [[Гарады Гомельскай вобласці]]
* [[Гарады Беларусі]]

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Buda-Kašaliova|Буда-Кашалёва}}
{{OSM relation|5598431|Буда-Кашалёва}}
* {{ГБ|http://globustut.by/buda-koshe/index.htm}}

{{Буда-Кашалёўскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Буда-Кашалёва| ]]</text>
      <sha1>flugxv7l5t3kq9886h2vy2h3xm6sjjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1508</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8758</id>
    <revision>
      <id>5153981</id>
      <parentid>4612616</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:44:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1255" sha1="l1263ww5opr1kb9y7moj2x0ivifpb96" xml:space="preserve">{{Навігацыя для года}}
{{Год паводле тэм}}

== Падзеі ==
* [[2 лютага]]: [[Міхаіл Глінскі]] з узброеным атрадам учыніў расправу над [[Ян Юр’евіч Забярэзінскі|Янам Забярэзінскім]] у маёнтку пад [[Гродна]], пачаўся [[мяцеж Глінскіх]].
* [[15 чэрвеня]]: [[Паспалітае рушэнне]] [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]] выйшла з [[Ліда|Ліды]] для дзеянняў супраць маскоўскіх войскаў.
* [[13 ліпеня]]: [[Бітва пад Оршай (1508)|Бітва пад Оршай]] у ходзе [[Літоўска-маскоўская вайна 1507—1508 гадоў|літоўска-маскоўскай вайны]] (1507—1508).

== Нарадзіліся ==
* [[9 чэрвеня]]: [[Прымаж Трубар]], славенскі першадрукар

== Памерлі ==
* [[11 красавіка]]: [[Гвідабальда да Монтэфельтра]], кандацьер і заступнік мастацтваў

{{Храналагічны пералік}}

[[Катэгорыя:1508| ]]</text>
      <sha1>l1263ww5opr1kb9y7moj2x0ivifpb96</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153983</id>
      <parentid>5153981</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:45:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Падзеі */</comment>
      <origin>5153983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1255" sha1="qcgcrdvc7lpu7y0f4y1texq2le9cgnw" xml:space="preserve">{{Навігацыя для года}}
{{Год паводле тэм}}

== Падзеі ==
* [[2 лютага]]: [[Міхаіл Глінскі]] з узброеным атрадам учыніў расправу над [[Ян Юр’евіч Забярэзінскі|Янам Забярэзінскім]] у маёнтку пад [[Гродна]], пачаўся [[мяцеж Глінскіх]].
* [[13 чэрвеня]]: [[Паспалітае рушэнне]] [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]] выйшла з [[Ліда|Ліды]] для дзеянняў супраць маскоўскіх войскаў.
* [[13 ліпеня]]: [[Бітва пад Оршай (1508)|Бітва пад Оршай]] у ходзе [[Літоўска-маскоўская вайна 1507—1508 гадоў|літоўска-маскоўскай вайны]] (1507—1508).

== Нарадзіліся ==
* [[9 чэрвеня]]: [[Прымаж Трубар]], славенскі першадрукар

== Памерлі ==
* [[11 красавіка]]: [[Гвідабальда да Монтэфельтра]], кандацьер і заступнік мастацтваў

{{Храналагічны пералік}}

[[Катэгорыя:1508| ]]</text>
      <sha1>qcgcrdvc7lpu7y0f4y1texq2le9cgnw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Масленікі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10058</id>
    <revision>
      <id>5153748</id>
      <parentid>5140213</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <origin>5153748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2299" sha1="d42r6atfn8vz6bqy9msyi4a8i176ehz" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Масленікі
|вобласць              = Віцебская
|раён                  = Пастаўскі
|сельсавет             = Лынтупскі
}}

'''Ма́сленікі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Maslieniki}}, {{lang-ru|Масленики}}) — [[вёска]] ў [[Пастаўскі раён|Пастаўскім раёне]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Лынтупскі сельсавет|Лынтупскага сельсавета]].

З 1939 года ў БССР. У 1940—1959 гадах цэнтр [[Масляніцкі сельсавет|Масляніцкага сельсавета]].

== Назва ==
На думку [[Ігар Міхайлавіч Пракаповіч|І. Пракаповіча]], назва вёскі Масленікі паходзіць ад прозвішча ''Масленік'', якое ўтварылася ад занятку жыхара: ''масленік'' — чалавек, які займаўся вырабам масла&lt;ref&gt;І. М. Пракаповіч. Назвы нашых мясцін. Мінск, 2013. С. 62.&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Іншае ==
Тут сама фіксавалася лынтупскае прозвішча Масленік&lt;ref&gt;https://eais.archyvai.lt/repo-ext-api/share/?manifest=https://eais.archyvai.lt/repo-ext-api/view/267116432/316108301/lt/iiif/manifest&amp;lang=lt&amp;page=88&lt;/ref&gt;. Было старое літоўскае Маслен, ёсць латышскае ''Maslens''&lt;ref&gt;https://www.epaveldas.lt/preview?id=1450%2F1%2F28&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://uzvardi.lv/surname/649271&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Лынтупскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Лынтупскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёна]]</text>
      <sha1>d42r6atfn8vz6bqy9msyi4a8i176ehz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Іван Мележ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15240</id>
    <revision>
      <id>5153954</id>
      <parentid>5137488</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>95653</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжанне роду Мележаў */ у матэрыяле разбіраецца паходжанне прозвішча ў сучаснай яго форме і ён не з'яўляецца радаводам.</comment>
      <origin>5153954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42002" sha1="cxb53swgtdq3rfkod6tmv1sbxu4r0a3" xml:space="preserve">{{Пісьменнік}}
'''Іва́н Па́ўлавіч Ме́леж''' ({{ДН|8|2|1921}}, [[Глінішча (Хойніцкі раён)|Глінішча]], [[Рэчыцкі павет (Расійская імперыя)|Рэчыцкі павет]] — {{ДС|9|8|1976}}, {{МС|Мінск||}}) — беларускі [[пісьменнік]], [[драматург]], [[Публіцыстыка|публіцыст]]. Аўтар трылогіі «Палеская хроніка» («[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]», «[[Подых навальніцы]]», «[[Завеі, снежань]]»), якая лічыцца нацыянальнай эпапеяй. [[Народны пісьменнік Беларусі]] (1972).

== Біяграфія ==

=== Раннія гады ===
[[Файл:Глінішча і наваколлі на карце 1924 г.jpg|thumb|left|Глінішча і Каранёўка на карце 1924 г.]]
Нарадзіўся 8 лютага 1921 года ў вёсцы [[Глінішча (Хойніцкі раён)|Глінішча]] [[Рэчыцкі павет (Расійская імперыя)|Рэчыцкага павета]] [[Гомельская губерня|Гомельскай губерні]] (цяпер — [[Хойніцкі раён]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]). Разам з Іванам у сялянскай сям’і было шасцёра дзяцей&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Бацька — Павел Фёдаравіч, рабіў [[Гонта|гонты]], [[Дзяжа|дзяжы]], [[Цэбар|цабэркі]], наймаўся ўстаўляць вокны і дзверы ў новыя хаты. Маці — Марыя Дзянісаўна, родам з [[Каранёўка (Хойніцкі раён)|Каранёўкі]], ведала шмат народных песень і любіла спяваць. Іван з пяці гадоў пасвіў свіней, пасля — авечак, цялят, карову, пазней вадзіў у начное каня.

Скончыў пачатковую школу ў Глінішчы, пасля сямігодку ў [[Алексічы (Хойніцкі раён)|Алексічах]], дзесяцігодку скончыў у [[Хойнікі|Хойніках]] у 1938 годзе. У школе ўдзельнічаў у драматургічным гуртку. У 1938 годзе паступаў у Маскоўскі інстытут гісторыі, філасофіі і літаратуры, але не прайшоў конкурс{{Sfn|Беларускія пісьменнікі|1994|с=281}}.

Вярнуўся на радзіму, працаваў загадчыкам аддзела піянераў [[Хойнікі|Хойніцкага]] раённага выканаўчага камітэта камсамола. У 1939 годзе, з другой спробы, стаў студэнтам Маскоўскага інстытута гісторыі, філасофіі і літаратуры, але неўзабаве быў прызваны ў [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|савецкую армію]]{{Sfn|Беларускія пісьменнікі|1994|с=281}}.

=== Другая сусветная вайна ===
Служыў у 289-м палку 192-й горна-артылерыйскай дывізіі ва [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украіне]], у [[Карпаты|Карпатах]]. У 1940 годзе ўдзельнічае ў [[Далучэнне Бесарабіі і Паўночнай Букавіны да СССР|паходах на Бесарбію і Букавіну]]{{Sfn|Беларускія пісьменнікі|1994|с=282}}. У арміі, нягледзячы на забарону, вядзе ваенныя дзённікі, у большасці згубленыя ў 1941 годзе.

Напад Германіі на СССР сустракае ў [[Стары Самбір|Старым Самборы]] [[Львоўская вобласць|Львоўскай вобласці]]. З першых дзён на фронце — на Збручы, пад [[Умань|Уманню]], [[Мікалаеў (Мікалаеўская вобласць)|Мікалаевым]], Сінелькавым, [[Растоў-на-Доне|Растовам-на-Доне]], Лазавой. У снежні 1941 года атрымаў раненне. У лютым—траўні 1942 года вучыўся ў [[Каменск-Уральскі|Каменску]] на курсах палітычнага складу Паўднёвага фронту, па заканчэнні камандзіраваны ў 51-ю стралковую дывізію як супрацоўнік газеты «[[Красноармейская правда]]» («Чырвонаармейская праўда»){{Sfn|Беларускія пісьменнікі|1994|с=282}}.

20 чэрвеня 1942 года цяжка паранены, асколак бомбы раздрабіў правае плячо. Лячыўся ў шпіталях Растова, [[Есентукі|Есентукоў]], [[Тбілісі]]. Трапіў у горад [[Бугуруслан]], з лістапада 1942 года выкладаў ваенную падрыхтоўку і завочна вучыўся на літаратурным факультэце [[Малдаўскі педагагічны інстытут|Малдаўскага педагагічнага інстытута]] (месціўся ў [[Бугуруслан]]е){{Sfn|Беларускія пісьменнікі|1994|с=282}}. У Бугуруслане Мележ ажаніўся.

У 1943—1944 гадах выкладаў ваенную падрыхтоўку ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускім дзяржаўным універсітэце]] (месціўся тады на станцыі Сходня пад [[Масква|Масквой]]). Працу выкладчыкам ваеннай падрыхтоўкі БДУ сумяшчаў з вучобай на завочным аддзяленні [[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічнага факультэта БДУ]], пасля перавёўся на стацыянарнае навучанне.

=== Творчы перыяд ===
У жніўні 1944 года разам з БДУ пераехаў ў Мінск, скончыў універсітэт у 1945 годзе. У 1945—1948 гадах вучыўся ў аспірантуры пры БДУ, працаваў над дысертацыяй паводле творчасці [[Кузьма Чорны|Кузьмы Чорнага]]. Дысертацыю не скончыў, але ў гэты ж час пачаў публікавацца як пісьменнік. Матэрыялы дысертацыі сталі асновай артыкула «Пра творчасць Кузьмы Чорнага»{{Sfn|Беларускія пісьменнікі|1994|с=282}}.

З траўня 1945 года па студзень 1947 года адначасова з вучобай у аспірантуры, працаваў у рэдакцыі часопіса «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]». Па заканчэнні аспірантуры працаваў старшым выкладчыкам беларускай літаратуры ў БДУ. З жніўня 1950 года па верасень 1951 года працаваў кансультантам аддзела прапаганды і агітацыі ў пытаннях літаратуры [[Цэнтральны камітэт КПБ|ЦК КПБ]]{{Sfn|Беларускія пісьменнікі|1994|с=282}}.

З 1966 года сакратар, у 1971—1974 гадах намеснік старшыні праўлення [[Саюз пісьменнікаў БССР|Саюза пісьменнікаў БССР]].

Выбіраўся дэпутатам [[Вярхоўны Савет БССР|Вярхоўнага Савета БССР]] (1967—1976). Быў старшынёй праўлення Беларускага аддзялення таварыства «СССР — Францыя», старшынёй Беларускага камітэта абароны Міру, членам Сусветнага Савета Міру{{Sfn|Беларускія пісьменнікі|1994|с=281}}.
 
Хварэў на [[Нырка|ныркі]] і [[Туберкулёз лёгкіх|сухоты]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|lang=|url=https://www.sb.by/articles/u-snakh-gulyayu-z-batskam-pa-nabyarezhnay-yalty.html|title=Дачка Івана Мележа: Пры любой нагодзе ён імкнуўся на сваё Палессе|first=Ирина|last=СВИРКО|website=www.sb.by|date=2016-02-05|access-date=2023-11-07}}&lt;/ref&gt;. Памёр 9 жніўня 1976 года ад сардэчнага прыступу&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be-x-old|url=https://www.svaboda.org/a/29991100.html|title=60-гадовая «Волга» Івана Мележа выстаўленая на аўкцыён|first=|last=|website=Радыё Свабода|date=2019-06-10|access-date=2023-11-07}}&lt;/ref&gt;. Пахаваны на [[Усходнія могілкі|Усходніх могілках]] у Мінску.

== Сям’я ==
Быў жанаты з Лідзіяй Мележ-Пятровай, дзве дачкі — Людміла і Ларыса&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://minsknews.by/lyubi%D1%9E-spyavacz-i-velmi-spyasha%D1%9Esya-zhycz-dachka-ivana-melezha-raskryla-sakrety-svajgo-baczki/|title=Любіў спяваць і вельмі спяшаўся жыць. Дачка Івана Мележа раскрыла сакрэты свайго бацькі|website=minsknews.by|date=8-2-2021|access-date=7 лістапада 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307135618/https://minsknews.by/lyubi%D1%9E-spyavacz-i-velmi-spyasha%D1%9Esya-zhycz-dachka-ivana-melezha-raskryla-sakrety-svajgo-baczki/|archivedate=7 сакавіка 2021|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Творчасць ==
Дэбютаваў у друку вершам «Радзіме» ў газеце «[[Чырвоная змена]]» ў 1939 годзе, прозай на рускай мове — апавяданнем «Последняя операция» — у газеце «Бугурусланская правда» у 1943 годзе, прозай на беларускай мове — апавяданнем «Сустрэча ў шпіталі» — у газеце «[[Звязда (газета)|Звязда]]» за 25 лістапада 1944 года. У 1941—1942 гадах Мележ вёў дзённік, запісы якога ў 1977 годзе ўвайшлі ў яго «Першую кнігу», што ўбачыла свет ужо пасля смерці пісьменніка.

У 1946 годзе выйшаў зборнік апавяданняў Мележа «У завіруху», загаловачнае апавяданне з якога высока ацаніў яшчэ Кузьма Чорны{{sfn|БелЭн|2000|с=271}}. У 1948 годзе была выдадзена кніга прозы «Гарачы жнівень». Назву ёй дала аднайменная аповесць, напісаная ў 1946 годзе пасля наведвання спаленай і спустошанай падчас вайны роднай вёскі. Аўтар паэтызуе будзённую сялянскую працу, перадае душэўную прыгажосць простых вясковых людзей. Менавіта ў гэты час пісьменнік па-новаму адчуў, што значыць [[Палессе]] ў яго жыцці. Ужо ў ранніх творах Івана Мележа назіралася тэндэнцыя да аб’яднання ў цыклы («Гарачы жнівень», апавяданні «Перад навальніцай» і «Павел прыехаў»).

Паступова пашыраліся жанравыя рамкі творчасці пісьменніка. З канца 1947 года ён працуе над раманам «Мінскі напрамак» (1947—1953). Аўтар расказвае пра вызваленчую барацьбу на Беларусі летам 1944 года, пра аперацыю «Баграціён». У 1960—1970-я гады гэты твор быў перапрацаваны, стаў больш шматпланавым і маштабным па ахопе падзей, багатым на народныя характары, праз якія паказана героіка і трагедыя вайны.

Надрукаваў некалькі апавяданняў: «У гарах дажджы» (1954) і «Спатканне за горадам» (1955). Першае з іх, што дало назву аднаму са зборнікаў, напісана на матэрыяле даваеннай службы аўтара ў войску. Апавяданні і аповесці 1950-х гадоў склалі тры зборнікі прозы: «Блізкае і далёкае» (1954), «У гарах дажджы» (1957), «Што ён за чалавек» (1961). Маленькія аповесць — «Дом пад сонцам» (1954), п’есы — «Пакуль вы маладыя» (1955), «Дні нараджэння», «У новым доме» (1957).

Стварыў цыкл раманаў «Палеская хроніка»: «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» (1962), «[[Подых навальніцы]]» (1966) і «[[Завеі, снежань]]» (1976). Першы з іх Іван Мележ называў «лірычным раманам», наступныя часткі трылогіі ствараў ужо як трагедыйныя раманы-даследаванні. У іх выявілася грамадзянская смеласць і ідэйна-мастацкая маштабнасць у асэнсаванні складаных абставін [[Калектывізацыя|калектывізацыі]] на [[Усходняе Палессе|Усходнім Палессі]], жыцця савецкай Беларусі 1920—1930-х гадоў, шчырасць аўтара ў спалучэнні з яго глыбокім і тонкім псіхалагізмам. «Палеская хроніка» — філасофска-мастацкае асэнсаванне жыцця беларускага народа на важным гістарычным этапе{{sfn|БелЭн|2000|с=272}}.

Напісаў п’есы «Пакуль вы маладыя» (1956, асобнае выданне ў 1958, пастаўлена ў 1957), «Дні нашага нараджэння» (апублікавана і пастаўлена ў 1958), аднаактоўку «Хто прыйшоў уночы» (1959, асобнае выданне ў 1966). Паводле раманаў «Людзі на балоце» і «[[Подых навальніцы (фільм)|Подых навальніцы]]» Беларускім тэлебачаннем створаны ў 1966 годзе спектакль. [[Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы|Беларускім тэатрам імя Янкі Купалы]] пастаўлены ў 1966 годзе спектакль «Людзі на балоце», [[Гомельскі абласны драматычны тэатр|Гомельскім абласным тэатрам]] — «Подых навальніцы» (1977), у 1989 годзе — «Страсці эпохі» (паводле рамана «Завеі, снежань»).

У 1975 годзе выдаў кнігу літаратурна-крытычных артыкулаў, эсэ, інтэрв’ю і публіцыстыкі «Жыццёвыя клопаты», у 1977 выйшла «Першая кніга» (дзённікі, запісы ваенных гадоў).

== Бібліяграфія ==
{{калонкі|2|малы=так}}

=== Зборнікі апавяданняў ===
* «У завіруху» (1946);
* «Гарачы жнівень» (1948);
* «Заўсёды наперадзе» (нарыс, 1948);
* «Блізкае і далёкае» (1954);
* «У гарах дажджы» (1957);
* «Што ён за чалавек» (1961);
* «Жыццёвыя клопаты» (1975);
* «Белыя вішні і яблыні» (1976);
* «Першая кніга: Дзённікі, сшыткі, з запісных кніжак» (1977).

=== Раманы ===
* «Мінскі напрамак» (1952, перапрацаванае выданне 1974);
* «Палеская хроніка» (трылогія):
** «Людзі на балоце» (1962);
** «Подых навальніцы» (1966);
** «Завеі, снежань» (1978).

=== П’есы ===
* «Пакуль вы маладыя» (1956, асобнае выданне ў 1958, пастаноўка 1957);
* «Дні нашага нараджэння» (апублікавана і пастаўлена ў 1958);
* «Хто прыйшоў уночы» (1959, асобнае выданне ў 1966).

У 1969—1971 гадах выйшаў збор твораў у 6-ці, у 1979—1985 гадах — у 10 тамах.
{{калонкі/канец}}

== Экранізацыя твораў ==

=== Тэлевізійныя пастаноўкі ===

Беларускім тэлебачаннем пастаўлены спектакль «Людзі на балоце» (1965, Дзяржаўная прэмія Беларускай ССР, 1966, рэж. [[Аляксандр Залманавіч Гутковіч|Аляксандр Гутковіч]]), а таксама тэлевізійныя пастаноўкі «Сустрэчы і развітання» (тэлефільм «[[Завеі, снежань]]», 1979) і «Страсці эпохі» (паводле рамана «Завеі, снежань», 1989).

Беларускім тэатрам імя Янкі Купалы ў 1966 годзе пастаўлены спектакль «Людзі на балоце», Гомельскім абласным тэатрам — «Подых навальніцы» (1977), у 1989 годзе — «Страсці эпохі» (паводле рамана «Завеі, снежань»).

=== Фільмаграфія ===

* «[[Людзі на балоце (фільм)|Людзі на балоце]]» (1981, сцэнарый [[Віктар Цімафеевіч Тураў|Віктар Тураў]], рэжысёр Віктар Тураў, Беларусьфільм)
* «[[Подых навальніцы (фільм)|Подых навальніцы]]» (1982, сцэнарый Віктар Тураў, рэжысёр Віктар Тураў, Беларусьфільм)

== Грамадзянскія погляды ==

У сваім артыкуле «На вышыні жыцця» (1968) адмоўна ацэньваў палітыку [[Русіфікацыя Беларусі|русіфікацыі]] ў [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://knihi.com/Ivan_Mielez/Na_vysyni_zyccia.html|title=Іван Мележ. На вышыні жыцця|website=knihi.com|access-date=2023-11-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/29759581.html|title=20 нечаканых фактаў пра Івана Мележа|first=Васіль Дэ|last=Эм|website=Радыё Свабода|date=2019-02-08|access-date=2023-11-08}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|Мала выдаецца на роднай мове палітычнай літаратуры, яшчэ менш — медыцынскай, і ўжо зусім зачынены дзверы для беларускай мовы ў тэхнічную, эканамічную літаратуры, у навуковую, — амаль ва ўсе галіны навукі. Зусім не лічыць патрэбным выпускаць творы на беларускай мове студыя «[[Беларусьфільм]]»!

Можна прывесці яшчэ нямала фактаў, якія сведчаць пра ненармальныя адносіны да беларускай мовы ў многіх установах рэспублікі. Гэтыя факты сведчаць, што ў цэлым шэрагу ўстаноў як бы звычайным стаў зняважлівы погляд на родную мову нашага народа. Думаю, што яго можна разглядаць як выразную праяву нігілістычных адносін да нашай мовы.}}У 1973 годзе разам з шэрагам іншых савецкіх пісьменнікаў падпісаў ліст з нападкамі на [[Аляксандр Ісаевіч Салжаніцын|Аляксандра Салжаніцына]] і [[Андрэй Дзмітрыевіч Сахараў|Андрэя Сахарава]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://diletant.media/articles/35933160/|title=Советские писатели против Сахарова и Солженицына – документ|website=diletant.media|access-date=2024-02-05}}&lt;/ref&gt;.

== Узнагароды і прэміі ==
* Два ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга (28 кастрычніка 1967; 5 лютага 1971);
* [[Ордэн Чырвонай Зоркі]] (6 жніўня 1946);
* [[Ордэн «Знак Пашаны»]] (25 лютага 1955);
* Медалі;
* [[Літаратурная прэмія імя Якуба Коласа]] (1962) за раман «Людзі на балоце»;
* [[Ленінская прэмія]] (1972) за раманы «Людзі на балоце» і «Подых навальніцы»;
* [[Народны пісьменнік БССР]] (1972) за «вялікія дасягненні ў развіцці беларускай савецкай літаратуры»;
* [[Дзяржаўная прэмія БССР]] (1976) за кнігу крытычных нарысаў, артыкулаў «Жыццёвыя клопаты» (пасмяротна).

== Памяць ==
[[Файл:Музей И.П. Мележа - panoramio.jpg|thumb|left|Дом-музей Івана Мележа ў [[Глінішча (Хойніцкі раён)|Глінішчы]].]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|thumb|Скульптурная кампазіцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў [[Хойнікі|Хойніках]].]]

Імем Івана Мележа названы вуліцы ў [[Вуліца Мележа (Мінск)|Мінску]], [[Брэст|Брэсце]], [[Гродна|Гродне]], [[Вуліца Мележа (Гомель)|Гомелі]], [[Шчучын]]е, [[Дзятлава|Дзятлаве]], [[Івацэвічы|Івацэвічах]], [[Кобрын]]е, [[Драгічын]]е, [[Іванава|Іванаве]], [[Пінск]]у, [[Столін]]е, [[Нясвіж]]ы, [[Лельчыцы|Лельчыцах]], [[Глінішча (Хойніцкі раён)|Глінішчы]], [[Хойнікі|Хойніках]], [[Рэчыца|Рэчыцы]], [[Івянец|Івянцы]], [[Смалявічы|Смалявічах]], [[Мазыр]]ы, в. [[Касцюковічы (Мазырскі раён)|Касцюковічы]], [[Стараселле (Александрыйскі сельсавет)|Стараселлі]]. Вуліца Івана Мележа была ў [[Львоў|Львове]] ([[Украіна]]), у 2016 годзе далучана да вуліцы Зэмэльнай&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://streets.lvivcenter.org/uk/%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%B0/|title=Мележа Івана {{!}} Проект 'Вулиці Львова'|website=streets.lvivcenter.org|access-date=2023-11-07}}&lt;/ref&gt;.

Імем Івана Мележа названы [[Мазырскі драматычны тэатр імя Івана Мележа|Мазырскі драматычны тэатр]], цеплаход «Іван Мележ», Беларуска-славянская гімназія № 36 у Гомелі, гарадская бібліятэка № 2 у Гомелі, Глінішчанская сярэдняя школа Хойніцкага раёна.

Жыццю і творчасці пісьменніка прысвечаны дакументальны фільм «Іван Мележ» (сцэнарый [[Вячаслаў Уладзіміравіч Адамчык|Вячаслава Адамчыка]], 1978).

У [[Мінск]]у на доме № 7 па вуліцы Янкі Купалы, у якім жыў народны пісьменнік, усталявана мемарыяльная дошка. У [[Глінішча (Хойніцкі раён)|Глінішчы]] створаны літаратурны музей і ўсталяваны бюст Івана Мележа. У 2010 годзе ў [[Хойнікі|Хойніках]] адкрыта скульптурная кампазіцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]».

У 1980 годзе заснавана [[Літаратурная прэмія імя Івана Мележа|Літаратурная прэмія Саюза пісьменнікаў Беларусі імя Івана Мележа]].

У 2024 годзе Іван Мележ пасмяротна атрымаў званне ганаровага грамадзяніна [[Хойніцкі раён|Хойніцкага раёна]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hoiniki.gov.by/ru/Melez/|title=Почётные граждане Хойникского района. Мележ Иван Павлович|archive-url=https://web.archive.org/web/20250420050658/https://hoiniki.gov.by/ru/Melez/|archive-date=20 красавіка 2025|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.bragin.by/2024/02/znakamitamu-belaruskamu-pismenniku-ivanu-melezhu-prysvoena-zvanne-ganarovy-gramadzyanin-xojnickaga-rayona-pasmyarotna/|title=Знакамітаму беларускаму пісьменніку Івану Мележу прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Хойніцкага раёна» пасмяротна|date=2024-02-01|access-date=2024-02-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

6 лютага 2025 года на алеі «Ганаровыя грамадзяне Хойніцкага раёна», размешчанай у гарадскім парку горада [[Хойнікі]] ([[Гомельская вобласць]]), устаноўлена таблічка з імем І. П. Мележа. У раённым Доме культуры горада [[Хойнікі]] ([[Гомельская вобласць]]) прайшла літаратурна-музычная праграма «Пясняр палескай зямлі».

== Паходжанне прозвішча Мележ ==

[[Файл:Запіс пра шлюб Хведара Малежыка. 11. XI. 1795.jpg|thumb|left|Запіс пра шлюб Фёдара Малежыка. 11 (22). XI. 1795]][[Файл:Эксклюзіўнае ўжываньне прозьвішча Мележ у рэвізіі 1834 г.jpg|thumb|Рэдкі выпадак ужывання прозвішча Мележ; рэвізія 1834 г.]][[Файл:Запіс пра шлюб Ігната Малежыка. 1 (13). XI. 1836.jpg|thumb|Запіс пра шлюб Ігната Малежыка. 1 (13). XI. 1836]][[Файл:Іван Малеж зь сямействам у інвэнтары 1845 г.jpg| thumb|left|Іван Малеж з сямействам у інвентары 1845 г.]][[Файл:Ігнат Хведараў Малеж; мэтрычны запіс 1855 г.jpg|thumb|left|Ігнат Фёдараў Малеж; метрычны запіс 1855 г.]][[Файл:Андрэй і Ігнат Малежы ў інвэнтары 1845 г.jpg| thumb|Андрэй і Ігнат Малежы ў інвентары 1845 г.]]

У метрычных кнігах 1795—1851 гадоў [[Алексічы (Хойніцкі раён)|Алексіцкай]] Свята-Мікалаеўскай царквы, да прыходу якой належала вёска [[Глінішча (Хойніцкі раён)|Глінішча]], прозвішча запісвалася як Мале́жык&lt;ref&gt;Напрыклад: Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі (НГАБ) у Мінску. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 492а. А. 360. Спр. 538, 36. Воп. 14. Спр. 427. А. 65адв. Спр. 433. А. 234адв. (1851 г. ''Игнатій Феодоровъ Малежикъ'')&lt;/ref&gt;. Тое ж і ў рэвізіі 1811 года. Але ў рэвізіі 1834 года ўпершыню сустрэтае прозвішча Ме́леж (''Мѣлежъ'')&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 338. А. 683адв.&lt;/ref&gt;. Згодна з інвентаром 1845 года ў маёнтку Глінішча і Азярын пана Рыгора, сына Станіслава, Аскеркі, у вёсцы Глінішча пражывалі браты 52-х гадовы Іван і 57-мі гадовы Андрэй Іванавыя Мале́жы з сямействамі, 28-мі гадовы Ігнат Фёдараў Мале́ж з 25-ці гадовай жонкай Просяй&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1400. А 4адв., 5адв.&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1850 года таксама названыя Мале́жы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 706. А. 42адв., 44адв.&lt;/ref&gt;. Гэты варыянт прозвішча ад 1855 года (''Игнатій Федоровъ Малѣжъ'') і надалей у метрыках ужываўся стала&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 14. Спр. 435. А. 53адв. (1855 г.) Спр. 450. А. 77адв., 84адв., 87адв., 102адв. (1864 г.)&lt;/ref&gt;. У рэвізіі 1858 года зноў — Мележ&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 1149. А. 36адв.&lt;/ref&gt;. У метрыцы 1878 года працягвалі пісацца Малежамі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 14. Спр. 452. А. 103адв.&lt;/ref&gt;. Недзе ад 1890 года, імаверна, з волі шматгадовага юравіцкага валаснога старшыні Фёдара Ігнатавага ўжывалася выключна форма Ме́леж{{efn-ua|У кнізе М. В. Бірылы прыведзены абодва прозвішчы з націскам адпаведна на другім і першым складах&lt;ref&gt;Бірыла М. В. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. – Мінск: Навука і тэхніка, 1969. С. 270, 283&lt;/ref&gt;. А яшчэ ў попісе войска ВКЛ 1567 г. згаданы ваяр з сугучным прозвішчам – Іван Мелеш з Лемяшэвічаў Пінскага павету&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека. — Т. XXXIII: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 1212; Бірыла М. В. Беларуская антрапанімія. 1. Уласныя імёны, імёны-мянушкі, імёны па бацьку, прозвішчы. – Мінск: Навука і тэхніка, 1966. С. 234&lt;/ref&gt;. Тут, аднак, не выключана апіска, бо лагічна было б чакаць прозвішча Лемеш.}}&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1890 год. — Минск, 1889. С. 99; 1897. С 106; НГАБ. Ф. 136. Воп. 33. Спр. 67. А. 25адв., 28адв., 33адв. (1910 г.)&lt;/ref&gt;. Магчыма, дзеля таго і была створана збольшага іранічная сямейная легенда&lt;ref&gt;Памяць. Калінкавіцкі раён. — Мінск: Ураджай, 1999. С. 175—176&lt;/ref&gt;, з якой вынікае нібыта{{пачатак цытаты}}''род пайшоў ад чэха Ігната Мелешака аднекуль з-пад Прагі. Нейкім чынам Мелешак служыў у ''рускім'' войску. Прыйшоў аднойчы з сябрам, юравіцкім хлопцам, на пабыўку ў вёску Глінішчы — на радзіму ж далёка. І закахаўся тут у мясцовую дзяўчыну-прыгажуню Кацярыну. Прайшоў тэрмін службы ў войску, маладыя пабраліся шлюбам. Было ў іх дзесяць дзяцей, сярод іх сын Фёдар. Прозвішча сваё на новай радзіме перайначыў — стаў Мележам. Марыў іншы раз: «Эх, пабываем мы, дзеткі, калі-небудзь у Залатой Празе…»''{{канец цытаты}}
Легенда пераказана са слоў роднай сястры Івана Мележа Тамары Аляхновіч. На самай справе ёсць звесткі пра тое, як 1 (13) лістапада 1836 года 19-ці гадовы жыхар Глінішча Ігнат Фёдараў Малежык ажаніўся з 16-ці гадовай [[Вадовічы|вадовіцкай]] дзяўчынай Еўфрасінняй (не Кацярынай), дачкой Міхайла Сцяпанавага Борыса&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 538. А. 36&lt;/ref&gt;. 25 чэрвеня (7 ліпеня) 1838 года ў іх нарадзіўся сын Мікіта&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 540. А. 35адв.&lt;/ref&gt;. На 1858 год у сужэнцаў было ўжо чатыры сыны — Мікіта (20 г.), Пракоп (17), Фёдар (11), Фама (9) і дзве дачкі — Сцепаніда (14 г.) і Аўдося (3)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 1149. А. 36адв.-37&lt;/ref&gt;. У войску Ігнат ніколі не служыў.

Пра Ігнтавых бацьку і дзеда. У метрыцы 1795 года сустракаецца датаваны 11-м лістапада запіс пра шлюб 17-ці гадовага Фёдара{{efn-ua|Памёр у 1817 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 517. А. 15адв.&lt;/ref&gt;, г. зн. у год нараджэння сына Ігната. Згодна з рэвізіяй 1834 г., Ігнат са старэйшым братам Арцёмам жылі ў доме дзядзькі Прохара Сямёнавага Макарчука, памерлага ў 1832 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 338. А. 685адв.&lt;/ref&gt;}} Гаўрылавага Малежыка з Матрунай, дачкой Міхала Вінніка; сведкамі тады выступілі Іван Малежык і Павел Швец&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 492а. А. 360&lt;/ref&gt;. У метрыках 1801 і 1802 гадоў ёсць запісы пра смерць і пахаванне 49-ці гадовага Гаўрылы Малежыка і 56-ці гадовага Піліпа Іванавага Малежыка{{efn-ua| У рэвізіі 1811 г. запісана, што на 1795 г. Піліпу Іванаваму Малежыку († 1803 г.) было 60 г, а ягонаму братанічу (пляменніку, сыну старэйшага брата) Гаўрыле († 1805 г.) — 50 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 689адв.&lt;/ref&gt;. Але ў метрыках за 1803 і 1805 гады памерлых-пахаваных з такімі імёнамі няма.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 499. А. 304адв. Спр. 500. А. 376адв.&lt;/ref&gt;.

Пэўна, людзі з прозвішчам Малеж або Малежык жылі ў Глінішчы яшчэ за часоў Рэчы Паспалітай, гэта значыць задоўга да таго, як з’явілася павіннасць служыць у расійскім войску. Усё паказвае на тое, што з Чэхіі на Беларусь першы з Малежыкаў наўрад ці прыходзіў. Прынамсі, гэта не мог быць Ігнат, прадзед пісьменніка.

Падобна, прозвішча Мележ, якое сустракаецца толькі ў Глінішчах, набыло свой выгляд намаганнямі бацькі Ігната і сына Фёдара — юравіцкіх [[Валасны старшына|валасных старшын]], якія былі публічнымі асобамі.

== Заўвагі ==
{{Notelist-ua}}

== Крыніцы ==
{{Reflist|2|}}

== Літаратура ==
{{калонкі|2|малы=так}}
* Адамовіч А. Здалёк і зблізку. Мн., 1976
* Адамовіч А. Літаратура, мы і час. Мн., 1979
* [[С. Андраюк|Андраюк С.]] Іван Мележ // Сгаль пісьменніка. Мн., 1974
* Бугаёў Дз. Вернасць прызванню. Мн., 1977
* Гніламёдаў У. Іван Мележ. Мн., 1984
* Драздова З. У. Майстэрства слова. Мн., 1993
* Ляшук В. Іван Мележ у школе. Мн., 1981
* {{крыніцы/БП 1917-90|Мележ Іван}}
* {{Крыніцы/Беларускія пісьменнікі (1992—1995)|4|Мележ Іван||281—293}}
* Сказ пра Івана Мележа. Мн., 1984
* Смыкава I. Іван Мележ // Смыкава I. Беларускія пісьменнікі-лаўрэаты. Мн., 1973
* Смыкоўская В. Творчая канцэпцыя пісьменніка. Мн., 1976
* Успаміны пра Івана Мележа. Мн., 1982
* {{Крыніцы/БелЭн|10|Мележ Іван Паўлавіч|[[Генадзь Серафімавіч Шупенька|Шупенька Г]].|271—272}}
* Шупенька Г. Прага мастацкасці. Мн., 1996. С. 12-81
* Іван Мележ: кароткі бібліяграфічны даведнік / Дзяржаўная бібліятэка імя У. І. Леніна; [складальнік І. У. Смыкава; рэдактар [[Ніна Барысаўна Ватацы|Н. Б. Ватацы]]]. — Мінск, 1963. — 28 с.
{{калонкі/канец}}

== Спасылкі ==
* [http://archives.gov.by/index.php?id=980198 І. Мележ. Раман «Подых навальніцы». Варыянт. Аўтограф. 1965 г.]
* [https://www.belta.by/culture/view/dose-k-95-letiju-narodnogo-pisatelja-belarusi-ivana-melezha-180410-2016/ ДОСЬЕ: К 95-летию народного писателя Беларуси Ивана Мележа]. ''[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва|БелТА]]''.
* [http://www.hoiniki.by/?p=60040 ДОСЬЕ: К 100-летию со дня рождения народного писателя Беларуси Ивана Мележа] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20250326113509/https://www.hoiniki.by/?p=60040 |date=26 сакавіка 2025 }}. ''Хойнiцкiя навiны''.

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Мележ Іван Паўлавіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хойніцкім раёне]]
[[Катэгорыя:Лаўрэаты Ленінскай прэміі]]
[[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Публіцысты паводле алфавіта]]
[[Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР]]
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]]
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Драматургі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Народныя пісьменнікі Беларускай ССР]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання]]
[[Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Хойнікаў]]</text>
      <sha1>cxb53swgtdq3rfkod6tmv1sbxu4r0a3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Няміга (рака)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15332</id>
    <revision>
      <id>5153728</id>
      <parentid>5000745</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <comment>/* Назва */</comment>
      <origin>5153728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16695" sha1="t34ecai4bkm5tec6l6aalsy6aywbf8r" xml:space="preserve">{{значэнні2|Няміга}}
{{Рака2
 |Назва                   = Няміга
  |Арыгінальная назва     = 
 |Выява                   = Niamiha river (Minsk) 2.jpg
  |Подпіс                 = Колішняе месца ўпадзення Нямігі ў Свіслач
 |Карта                   = 
  |Подпіс карты           = 
 |Даўжыня                 = 
 |Плошча басейна          = 
 |Басейн                  = 
 |Басейн рэк              = 
 |Расход вады             = 
  |Месца вымярэння        = 
 |Выток                   = 
  |Месцазнаходжанне вытоку= 
  |Вышыня вытоку          = 
 |Вусце                   = 
  |Месцазнаходжанне вусця = [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслач]]
  |Вышыня вусця           = 
 |Ухіл ракі              = 
 |Краіна                 = 
  |Рэгіён                = 
   |Раён                 = 
 |Катэгорыя на Вікісховішчы = 
}}

'''Нямі́га''' — рака ў [[Мінск]]у, прыток [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслачы]].

== Назва ==
На думку У. Тапарова і А. Трубачова назва Няміга паходзіць з балц. ''*Ne-meig-, *Ne-mig-'', параўн. назва возера ''Мігата'' (літ. ''miegotas''), ст.-пруск. ''Megothen/Migeyten''&lt;ref&gt;В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.&lt;/ref&gt;.

В. Жучкевіч супастаўляў назву са славянскім ''не мігаць'' або з балцкім ''nemiga'' «бяссонне, нядрэмнасць»&lt;ref&gt;Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 256.&lt;/ref&gt;.

На думку Т. Лер-Сплавінскага, назва ракі Няміга ідэнтычная з назвай ракі Немега ў Наўгародскай губерні, якая супастаўляецца з фінскай назвай ''Niemijoki'' — ад ''niemi'' «мыс»&lt;ref&gt;T. Lehr-Spławiński. O pochodzeniu i praojczyźnie Słowian. Poznań, 1946. S. 85-86.&lt;/ref&gt;.

Поўны назоўны аналаг — прыток дняпроўскай ракі [[Дзясна|Дзясны]] з ідэнтычнай назвай [[:uk:Неміга_(притока_Старої_Десни)|Няміга]]. Тут жа сама, ніжэй па цячэнні ў Дзясну уцякае рака [[:uk:Мена_(річка)|Мена]], назва якой ідэнтычная назве [[Менка|Мена]] (прыток [[Пціч (рака)|Пцічы]]) недалёка ад свіслацкай Нямігі. Гэтыя два гідранімічныя комплексы раздзяляе прыблізна 400 км.

== Гісторыя ==
Упершыню згадваецца «[[Слова пра паход Ігараў|Словам пра паход Ігараў]]» у апавяданні пра бітву Яраславічаў з [[Усяслаў Брачыславіч|Усяславам Брачыславічам]], які ''«разшибе славу Ярославу, скочи влъкомъ до Немиги съ Дудутокъ. На Немизѣ снопы стелютъ головами, молотятъ чепи харалужными… Немизѣ кровави брезѣ не бологомъ бяхуть посѣяни, посѣяни костьми рускихъ сыновъ»''. Таксама ў сувязі з бітвай рака згадваецца «[[Аповесць мінулых гадоў|Аповесцю мінулых гадоў]]» пад 1067 годам:
&lt;blockquote&gt;«''Ярославичи же трие — Изяслав, Святослав, Всеволод — совокупивше вои, идоша на Всеслава, зиме суще велице. И придоша ко Меньску, и меняне затворишася в граде. Си же братья взяша Менеск, исекоша муже, а жены и дети вдаша на щиты, и поидоша к Немизе; и Всеслав поиде противу. И совокупишася обои на Немизе, месяца марта в 3 день. …И бысть сеча зла, и мнози падоша, и одолеша Изяслав, Святослав, Всеволод, Всеслав же бежа''».&lt;/blockquote&gt;
Тоеснасць падзей, апісаных у летапісе і Слове, бясспрэчна, але месцазнаходжанне Нямігі выклікала сумненні. Першыя выдаўцы Слова ўслед за [[Васіль Мікітавіч Тацішчаў|Тацішчавым]]&lt;ref&gt;История Российская. М., 1963. Т. 2. С. 84.&lt;/ref&gt; атоеснілі Нямігу з Нёманам. Так лічыў і [[Мікалай Міхайлавіч Карамзін|Карамзін]]&lt;ref&gt;История государства Российского. СПб., 1842. Т. 1. С. 43.&lt;/ref&gt;. Былі і іншыя здагадкі: напрыклад, Ператц дапускаў, што Няміга — адна з рэк каля [[Пінск]]а&lt;ref&gt;Перетц В. Слово о полку Ігоревім. Пам’ятка феодальної України-Руси XII віку / Вступ. Текст. Коментар. Київ, 1926. С. 295.&lt;/ref&gt;.

Нарэшце ў 1821 годзе [[Зарыян Даленга-Хадакоўскі]] атоесніў Нямігу з пратокай у Мінску&lt;ref&gt;Меркаванне не апублікаванае, аб гэтым гл.: Прийма Ф. Я. «Слово о полку Игореве» в русском историко-литературном процессе первой трети XIX века. Л., 1980. С. 124.&lt;/ref&gt;. Затым Пагодзін, да якога ў 1836 годзе трапілі паперы Даленгі-Хадакоўскага, пацвердзіў яго меркаванне. Да такой самай думкі прыйшоў Н. П. Барсаў&lt;ref&gt;Барсов Н. П. Очерки русской исторической географии. С. 85.&lt;/ref&gt;, хоць і даваў тэксту Слова нетрадыцыйную інтэрпрэтацыю. Да аналагічных высноў прыйшоў Кудрашоў, які пісаў, што больш за ўсё падстаў атаясамліваць з Нямігай са Слова раку Нямігу, што з’яўляецца прытокам ракі Свіслачы, на абодвух берагах якой размешчаны Мінск&lt;ref&gt;Кудряшов К. В. Про Игоря Северского, про землю Русскую: Историко-географический очерк о походе Игоря Северского на половцев в 1185 году. М., 1959. С. 56.&lt;/ref&gt;, і спасылаўся на падобнае меркаванне Лонгінава&lt;ref&gt;Лонгинов А. В. Историческое исследование сказания о походе Северского князя Игоря Святославича на половцев в 1185 г. Одесса, 1892. С. 170.&lt;/ref&gt;. Такім чынам, атаясненне Нямігі з ракой у Мінску цяпер з’яўляецца традыцыйным у гістарыяграфіі.

Як высветлена археолагамі і гісторыкамі Мінска, Няміга працякала па тэрыторыі менскага пасада ў блізкасці ад дзядзінца і ўпадала ў Свіслач у 100—150 метрах ад яго&lt;ref name=&quot;История Минска&quot;&gt;История Минска. Мн., 1957. С. 10-11.&lt;/ref&gt;. Гэтыя звесткі, здавалася б, супярэчаць летапісу, дзе гаворыцца, што Яраславічы прыйшлі да Нямігі пасля ўзяцця Менска, то бок паміж горадам і ракой была нейкая досыць значная адлегласць. Гэтая супярэчнасць развязваецца меркаваннем некаторых археолагаў, што старажытны Менск нахадзіўся на беразе ракі Менкі, пры ўпадзенні ў яе ручая Дуная, за 16 км на захад ад пазнейшага Менска&lt;ref&gt;Поболь Л. Д. Новые данные о древнем Менеске (Минске) // Древности славян и Руси. М., 1988. С. 47.&lt;/ref&gt;, але не ўсе археолагі з гэтым згодныя&lt;ref&gt;Загорульский Э. М. Возникновение Минска. Мн., 1982.&lt;/ref&gt; (гл. падрабязней: [[Гісторыя Мінска#Узнікненне Менска]]). Тым не менш, застаецца загадкавым, чаму невялікую рэчку згадвае і летапіс, і Слова, не гаворачы пра больш значную Свіслач — Усяслаў, паводле Слова, «''скочи влъкомъ до Немиги''», такім чынам, менавіта Няміга з’яўляецца тут геаграфічным арыенцірам, які замяняе ва ўсведамленні аўтара Слова і раку Свіслач, і горад Менск.

Раней выток Нямігі быў каля скрыжавання вуліцы Грушаўскай і Разінскага завулка, дзе было балота, а цяпер толькі вільготная нізіна. Працякала ад Грушаўкі на месцы сучасных праспекта Дзяржынскага, вуліцы Мяснікова, [[Вуліца Няміга|вуліцы Няміга]] і ўпадала ў раку Свіслач насупраць [[Траецкае прадмесце|Траецкага прадмесця]], там, дзе цяпер мост з вуліцы Нямігі на вуліцу М. Багдановіча. Да [[XIX стагоддзе|XIX ст.]] Няміга моцна абмялела, але здараліся вялікія паводкі, якія затаплялі вуліцу Нямігу і раён [[Нізкі Рынак|Нізкага рынку]]. У 1912 годзе было прынятае рашэнне завесці Нямігу ў калектар, але гэтаму перашкодзіла 1-я сусветная вайна. План пачалі ажыццяўляць толькі ў 1924 годзе, да 1926 года ў калектар была запушчана ніжняя частка ракі, у вярхоўях Няміга цякла па паверхні да 1955 года. Сёння Няміга — невялікі ручай і працякае ў бетонным калектары, на 400—500 метраў на поўдзень ад старога рэчышча пад вуліцай Няміга&lt;ref name=&quot;История Минска&quot;/&gt;. Але, нягледзячы на бетонны калектар, на месцы колішняга рэчышча Нямігі здараюцца паводкі, як, напрыклад, [[25 ліпеня]] [[2004]], [[24 ліпеня]] [[2007]], [[23 ліпеня]] [[2009]], [[26 ліпеня]] [[2010]] гадоў. Цяпер раку можна прасачыць ад чыгуначнай станцыі Мінск-Таварная, дзе яна цячэ ў вельмі вузкай трубе, якая пад вуліцай К. Цэткін далучаецца да калектара дыяметрам 80 см, які ў сваю чаргу пад скрыжаваннем вуліц Мяснікова і Нагіна ўпадае ў калектар дыяметрам 1,75 метра. За 200 м да рэчышча Свіслачы калектар Нямігі далучаны да калектара «Цэнтр», які ўпадае ў Свіслач на некалькі кіламетраў ніжэй за месца натуральнага вусця Нямігі.

== Галерэя ==

=== Гістарычныя здымкі ===
&lt;center&gt;&lt;gallery caption=&quot;Старыя здымкі&quot; widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot; perrow=&quot;4&quot;&gt;
Файл:Miensk, Zamčyšča-Niamiha-Śvisłač. Менск, Замчышча-Няміга-Сьвіслач (S. Niakrasaŭ, 1903).jpg|Сутока Нямігі і Свіслачы, від з Замчышча, 1903 
Файл:Miensk, Ramanaŭskaja Słabada, Niamiha. Менск, Раманаўская Слабада, Няміга (1908).jpg|Каля [[Раманаўская Слабада|Раманаўскай Слабады]], 1908 
Файл:Miensk, Niamiha-Śvisłač. Менск, Няміга-Сьвіслач (L. Daškievič, 06.1920).jpg|Вусце Нямігі, від на Свіслач, Траецкае прадмесце і [[Мінскае замчышча|Замчышча]], 1920
Файл:Miensk, Niamiha. Менск, Няміга (1923).jpg|Нямігская вуліца, драўляны насціл над ракой, 1923
Файл:Miensk, Niamiha. Менск, Няміга (1926)..jpg|Будаўніцтва калектара, 1926
Файл:Miensk, Niamiha. Менск, Няміга (1926) .jpg|Будаўніцтва калектара, 1926 
Файл:Miensk, Hrušaŭka-Niamiha. Менск, Грушаўка-Няміга (1920).jpg|У раёне [[Грушаўка (прадмесце)|Грушаўкі]], да 1930 
Файл:Miensk, Zamčyšča-Niamiha. Менск, Замчышча-Няміга (1901-29).jpg|Сутока Нямігі са Свіслаччу, від з Замчышча, да 1930
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

=== Сучасныя здымкі ===
&lt;center&gt;&lt;gallery caption=&quot;Сучасны стан&quot; widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot; perrow=&quot;4&quot;&gt;
Nemiga ruslo.jpg|Разінскі завулак, частка рэчышча
Niamiha flood 260514 4.jpg|Паводка на месцы ракі
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

{{зноскі}}

== Гл. таксама ==
* [[Вуліца Няміга]]
* [[Горад Няміга]]
* [[Няміга (станцыя метро, Мінск)|Станцыя метро «Няміга»]]

== Літаратура ==
* ''Барсов Н. П.'' Очерки русской исторической географии: География начальной (Несторовой) летописи. — [[Варшава]], 1885.
* ''Лонгинов А. В.'' Историческое исследование сказания о походе Северского князя Игоря Святославича на половцев в 1185 г. — Одесса, 1892. — С. 170.
* ''Перетц В.'' Слово о полку Ігоревім. Пам’ятка феодальної України-Руси XII віку / Вступ. Текст. Коментар. — Київ, 1926.
* ''Кудряшов К. В.'' Про Игоря Северского, про землю Русскую: Историко-географический очерк о походе Игоря Северского на половцев в 1185 году. — М., 1959. — С. 56.
* ''[[Леанід Давыдавіч Побаль|Поболь Л. Д.]]'' Новые данные о древнем Менеске (Минске) // Древности славян и Руси. — М., 1988. — С. 47—52.
* ''Поболь Л. Д.'' Наваколле Менеска на старонках «Слова пра паход Ігаравы» // Вечна жывое «Слова». — С. 109—115.
* {{Крыніцы/ПрырБел}}

{{Рэкі Мінска}}
{{Свіслач (прыток Бярэзіны)}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Рэкі Мінска]]
[[Катэгорыя:Падземныя рэкі]]
[[Катэгорыя:Прытокі Свіслачы (прыток Бярэзіны)]]</text>
      <sha1>t34ecai4bkm5tec6l6aalsy6aywbf8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бярэзіна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15947</id>
    <revision>
      <id>5153782</id>
      <parentid>5127590</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <comment>/* Назва */</comment>
      <origin>5153782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19103" sha1="7ifz7swdnzmqph61rwjsdap1aximl77" xml:space="preserve">{{Значэнні|Спасылка=Бярэзіна, значэнні}}
{{Рака 
  | Назва           = Бярэзіна
  | Выток           = каля г. [[Докшыцы]]
  | Вусце           = [[Дняпро]]
  | Даўжыня         = 613
  | Расход вады     = 142
  | Карта           = Biarezina-pos.jpg
}}

'''Бярэ́зіна''' ({{lang-be-trans|Biarezina}}) — рака ў [[Віцебская вобласць|Віцебскай]], [[Мінская вобласць|Мінскай]], [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай]] і [[Гомельская вобласць|Гомельскай]] абласцях [[Беларусь|Беларусі]], правы прыток [[Дняпро|Дняпра]]. Даўжыня 613 км. Вадазбор 24,5 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 142 м³/с. Агульнае падзенне 69 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,11 [[праміля|‰]].

== Назва ==
На думку М. Фасмера, несумненная сувязь назвы ракі Бярэзіна з ''бяроза'', адкуль ''бярозіна'' «бярозавая галіна»&lt;ref&gt;М. Фасмер. Этимологический словарь русского языка. Т. I. Москва, 1986. С. 154.&lt;/ref&gt;.

На думку В. Жучкевіча, акрамя назвы драўнянай пароды бярозы нельга выключыць і магчымасць сувязі назвы Бярэзіна са словам ''бераг''. Такая сувязь не была бы пазбаўлена сэнсу, бо цвёрдыя моцныя берагі маюць не ўсе беларускія рэкі&lt;ref&gt;В. А. Жучкевич. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 26.&lt;/ref&gt;.

На думку Б. Рыбакова, у старажытнасці рака Бярэзіна разглядалася ў якасці вытока Барысфена (Дняпра). Таму старажытная назва Барысфен захавалася да нашых часоў у назвах ракі Бярэзіны і вострава Беразань ля вусця Дняпра&lt;ref&gt;Б. А. Рыбаков. Геродотова Скифия. Москва, 1979. С. 28.&lt;/ref&gt;.

Наконт рачных назваў басейна Бярэзіны Ул. Тапароў пісаў:&lt;blockquote&gt;«Найбольшую удзельную вагу мае балтыйская гідранімія басейна Бярэзіны. Адносная колькасць такіх назваў тут такая значная, а балтыйскі характар іх такі відавочны, што не выклікае ніякага сумнення думка пра адносна нядаўняе пражыванне на гэтай тэрыторыі балтыйскага насельніцтва. Апошняе пацвярджаецца і некаторымі прамымі гістарычнымі сведчаннямі. Такая ж даставерная ўсходнебалтыйская прыналежнасць бярэзінскай гідраніміі, што паказвае шматлікія сувязі з гідраніміяй сучасных Літвы і Латвіі. У цэлым балтыйскімі могуць быць прызнаныя наступныя назвы рэк і азёраў басейна Бярэзіны: Бярэзіна, Беразанка, Бярозка, Беражніца (двойчы), Берасчанка, Мядзіол, Мядзеліца, Поня, Варлынка, Мажайка, Нідалька, Сергуч, Манцо, Манец, Манча, Асовіна, Осаўка, Клява, Клявіца, Ала, Осава, Нача (двойчы), Жартайка, Пелік, Плавія, Стабніца, Вяча, Венча, Грыўка, Балоча (двойчы), Молча (двойчы), Рынелка, Сведзь / Свіда, Ольса, Несета (двойчы), Цітаўка / Цітва, Мяна, Можа, Вожа, Важа, Дзій / Дыя, Волма, Брожа, Дабрэліна, Клупча, Бруч, Свіслач, Мрай, Пядынка, Пліса (двойчы), Мясрэда, Цна (двойчы), Ісга, Сха / Цха, Усяж / Усяжа, Гайна / Гойна, Валадуць, Рова, Рава, Пустамеціжка, Сінія / Сін, Ачыжа, Петрыца, Нерчай / Нерчанка, Бабруйка, Янчапка, Соленка і інш. Такім чынам, густата балтыйскай гідраніміі ў гэтым басейне пераважае ўсе адзначаныя да гэтай пары выпадкі (каля 80 балтыйскіх назваў з агульнай колькасці каля 300)».&lt;ref&gt;В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 235—236.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Але з нібы 900 балцкіх назваў Верхняга Падняпроўя аўтары «Лінгвістычнага аналіза» тлумачаць пры дапамозе балцкай лексікі толькі 140, г. зн. вельмі шмат застаецца без тлумачэння, а цэлы шэраг тлумачэнняў выклікае пярэчанні (Бабруйка, Вязовенка, Дзеравенне, Пціч і г. д.)&lt;ref&gt;І. А. Ласкоў. Летапісная літва: Сваяцтва і лёс. Вільня, 2011. С. 234.&lt;/ref&gt;.

== Гідраграфія ==
[[Файл:Dokshytsy 4a.jpg|thumb|left|Знак пры вытоку Бярэзіны, [[Докшыцы]].]]
Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад горада [[Докшыцы]] Віцебскай вобласці, далей працякае па тэрыторыі Мінскай, Магілёўскай і Гомельскай абласцей, упадае ў Дняпро справа на ўчастку паміж гарадамі [[Жлобін]] і [[Рэчыца]], вусце ў 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Берагавая Слабада [[Рэчыцкі раён|Рэчыцкага раёна]], 5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі [[Горваль]].

Агульная даўжыня рачной сістэмы Бярэзіны (425 рэк) 8490 км, густата рачной сеткі 0,35 км/км². Паводле будовы даліны, рэчышча і ўмоў працякання Бярэзіна падзяляецца на 3 участкі: верхні (ад вытоку да вусця Гайны, 168 км), сярэдні (паміж вусцямі Гайны і Свіслачы, 205 км), ніжні (ад упадзення Свіслачы да вусця 240 км).

Вадазбор плошчай 24,5 тыс. км², раўнінны з марэннымі градамі (адносная вышыня град 20-30 м). Верхняя частка вадазбору размешчана ў межах [[Беларуская града|Беларускай грады]] і [[Верхнебярэзінская нізіна|Верхнебярэзінскай нізіны]], сярэдняя на [[Цэнтральнабярэзінская раўніна|Цэнтральнабярэзінскай раўніне]], ніжняя ў межах [[Гомельскае Палессе|Гомельскага Палесся]]. Пад лясамі, у т. л. забалочанымі, 52 % тэрыторыі, масівы хваёва- і ялова-ліставых парод сканцэнтраваны ў верхняй частцы вадазбору і ў нізоўях.

[[Файл:Vozera Palik.jpg|thumb|[[Возера Палік]].]]
У ''верхнім цячэнні'' рака працякае праз [[Бярэзінскі біясферны запаведнік]], перасякае азёры [[Медзазол]] і [[Палік (возера)|Палік]]. Каналізавана 12,8 км рэчышча ў вярхоўі. Даліна невыразная, амаль на ўсім працягу зліваецца з прылеглай забалочанай і аблесенай мясцовасцю. Пойма забалочаная, купістая, шырынёй 2 — 3 км, у асобных месцах звужаецца да 0,5 або пашыраецца да 6 км. У разводдзе затапляецца на глыбіню 0,3 — 1,8 м, часам да 3 м. Рэчышча моцназвілістае, багатае пратокамі і невялікімі пясчанымі астравамі. Шырыня ракі 15 — 20 м, найбольшая 60 м. Берагі нізкія (да 0,5 м), на асобных участках стромкія (вышыня да 1,5 м), пясчаныя, забалочаныя.

У ''сярэднім цячэнні'' даліна выразная, трапецападобная, шырыня яе 2 — 3 км, месцамі — да 1 км. Схілы спадзістыя і ўмерана стромкія, месцамі абрывістыя (вышыня 10 — 35 м), парэзаныя ярамі і далінамі прытокаў, пад лесам і хмызняком. Каля падэшвы схілаў багатыя выхады грувтавых водаў. Пойма да вусця Бабра левабярэжная, ніжэй двухбаковая, шырынёй 1,5 — 2 км, хмызнякова-лугавая. У разводдзе затапляецца на глыбіню 0,5 — 3 м, тэрмінам ад 10 — 20 сутак да 1,5 — 2 месяцаў. Рэчышча звілістае, разгалінаванае. Шырыня ракі 60 — 80 м, найбольшая 100—300 м. Берагі стромкія, вышынёй 1 — 2 м.

[[Файл:Р.Березина, д.Стужки 2012г. - panoramio.jpg|left|thumb|Бярэзіна ў ніжнім цячэнні.]]
У ''ніжнім цячэнні'' да вусця даліна пераважна трапецападобная, шырынёй 2 — 8 км, месцамі звужаецца да 0,3 — 0,5 км. Схілы стромкія, вышынёй 6 — 15 м, месцамі 20 — 25 м, парэзаныя ярамі і далінамі прытокаў. Пойма вельмі забалочаная, купістая, пераважна левабярэжная, радзей двухбаковая; шырыня яе 1,5 — 5 км. У разводдзе затапляецца на глыбіню 0,2 — 3,5 м тэрмінам да 1,5 месяца. Рэчышча звілістае, шмат плаўных лукавін, адмелін, заліваў, рукавоў, старыц і поймавых азёр. Шырыня ракі 80 — 130 м. Берагі ад спадзістых да абрывістых, вышынёй ад 1 — 2 м да 15 м.

=== Асноўныя прытокі ===
'''Справа''': [[Гайна (рака)|Гайна]], [[Пліса (прыток Бярэзіны)|Пліса]], [[Уша (прыток Бярэзіны)|Уша]], [[Уса (прыток Бярэзіны)|Уса]], [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслач]], [[Каменка (прыток Бярэзіны)|Каменка]], [[Асовіна]], [[Бабруйка]]. '''Злева''': [[Сха]], [[Бобр (рака)|Бобр]], [[Клява (прыток Бярэзіны)|Клява]], [[Ольса]], [[Ала (рака)|Ала]].

== Жыўленне, гідралагічны рэжым ==
Асаблівасць гідралагічнага рэжыму — высокая паводка восенню і яе спад у перыяд ледаставу. Буйная дажджавая паводка на Бярэзіне (у горадзе Барысаў) адзначана ў 1927, 1937, 1952 і 1962 гг.

Вясновае разводдзе (10–20 сутак) звычайна праходзіць адной, радзей некалькімі хвалямі (пад’ём вады 2,3–3,4 м над межанным узроўнем). Замярзае ў 1‑й палове снежня, ускрыццё ў канцы сакавіка (вясновы крыгаход працягваецца 4–7 сутак). Максімальная таўшчыня лёду 30–60 см у канцы лютага — пачатку сакавіка. Сярэдняя тэмпература вады летам 18–20 °С.

[[Файл:Бярэзінскія разьлівы. Biarezina river overflows.jpg|thumb|600px|center|Разліў Бярэзіны]]
Назіранні за гідралагічным рэжымам вядуцца на 4 пунктах (Беразіно, Бабруйск, Барысаў, Светлагорск), за станам паверхневых водаў па гідрахімічных паказчыках на 7 пунктах.

У створы Бярэзіна — [[Бабруйск]] (433 км ад вытоку) сярэднегадавы шматгадовы расход вады складае 118 м³/с, сярэднешматгадовы максімальны расход вады вясновага разводдзя — 592 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады летне-асенняй межані — 55,7 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады зімовай межані — 51,4 м³/с.

У створы Бярэзіна — [[Барысаў]] (204 км ад вытоку) сярэднегадавы шматгадовы расход вады складае 35,5 м³/с, сярэднешматгадовы максімальны расход вады вясновага разводдзя — 126 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады летне-асенняй межані — 16,7 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады зімовай межані — 19,5 м³/с.

== Фаўна ==
'''Водзяцца''': [[шчупак]], [[акунь]], [[плотка]], [[лешч]], [[лінь]], [[карась]], [[верхаводка]], [[гусцяра]]; ''каштоўныя'' — [[судак]], [[мінога]], [[галавень]], [[падуст]], [[сом]], [[мянтуз]].

== Гаспадарка ==
[[Файл:Бабруйскія краявіды 08.jpg|thumb|Бярэзіна ў [[Бабруйск]]у.]]
На рацэ размешчаны філіял РТУП «Беларускае рачное параходства» рачны порт Бабруйск. Рака Бярэзіна ўваходзіць у склад унутраных водных шляхоў Рэспублікі Беларусь. Суднаходства ад вёскі [[Броды|в. Броды]] Барысаўскага р-на (494 км ад вусця). Лесасплаў. Выкарыстоўваецца як водапрыёмнік меліярацыйных каналаў.

== На рацэ ==
У межах вадазбору створаны [[Бярэзінскі біясферны запаведнік]], гідралагічны заказнік рэспубліканскага значэння Заазер’е, біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння Чэрнеўскі, ландшафтныя заказнікі рэспубліканскага значэння Чарневіцкі, Выдрыца, Смычок і Свіслацка-Бярэзінскі. У межах Гомельскай вобласці шырыня водаахоўнай зоны ракі Бярэзіна складае 200–6500 м.

[[Файл:Барысаў. Бярэзіна (02).jpg|thumb|left|Бярэзіна ля Барысава.]]
'''Гарады''': [[Барысаў]], [[Беразіно]], [[Бабруйск]], [[Светлагорск]]. '''Зоны адпачынку''': ''рэспубліканскага значэння'' — Беразіно і Асіповічы; ''мясцовага значэння'' — Дроздзіна, Прырэчча і інш.; '''Курорты''': Бабруйск і Горваль.

На берагах ракі знаходзяцца санаторыі «Бярэзіна», «Бярэзіна — Барысаў», турыстычны комплекс «Дудзінка-Сіці», база адпачынку «Прырода-Люкс», «Маёнтак Горваль», аздараўленчыя комплексы ААТ «БАТЭ», «Беліна» ў в. [[Беліна (Барысаўскі раён)]], аздараўленчы цэнтр «Дудзінка», курорт Бабруйск, на тэрыторыі якога размешчаны 3 санаторна-курортныя і аздараўленчыя арганізацыі для дарослых і дзяцей (санаторый «Шыннік», дзіцячы санаторый «Вясёлка», санаторый імя У. І. Леніна), базы адпачынку ААТ «Лесахімік», «Сонечная паляна» (каля вёскі Ядліна Бярэзінскага раёна).

== Зноскі ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/РэсВодСССР|5|1-2}}
* {{Крыніцы/ПрырБел}}
* {{Крыніцы/Блакітная}}
* {{Крыніцы/ВодКадастр}}

== Спасылкі ==
* {{belarusenc|slovnik/6943|БЯРЭЗІНА}}
* [http://svetlahorsk.belarda.org/index.php?mod=news&amp;id=109 ''Масьлюкоў Т.'' Падарожжа па самай беларускай рацэ // Рэгіянальны партал — Светлагорск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200930155006/http://svetlahorsk.belarda.org/index.php?mod=news&amp;id=109 |date=30 верасня 2020 }}, [[2009]], [[7 верасня]].

{{Бярэзіна}}
{{Дняпро}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Рэкі Віцебскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Гомельскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Мінскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Бярэзіна| ]]</text>
      <sha1>7ifz7swdnzmqph61rwjsdap1aximl77</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153785</id>
      <parentid>5153782</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;На рацэ&quot; — ўсякія-розныя гідранамічныя напластаванні</comment>
      <origin>5153785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19104" sha1="jamywkuf20lqpwnqnp4ac9evj54pyug" xml:space="preserve">{{Значэнні|Спасылка=Бярэзіна, значэнні}}
{{Рака 
  | Назва           = Бярэзіна
  | Выток           = каля г. [[Докшыцы]]
  | Вусце           = [[Дняпро]]
  | Даўжыня         = 613
  | Расход вады     = 142
  | Карта           = Biarezina-pos.jpg
}}

'''Бярэ́зіна''' ({{lang-be-trans|Biarezina}}) — рака ў [[Віцебская вобласць|Віцебскай]], [[Мінская вобласць|Мінскай]], [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай]] і [[Гомельская вобласць|Гомельскай]] абласцях [[Беларусь|Беларусі]], правы прыток [[Дняпро|Дняпра]]. Даўжыня 613 км. Вадазбор 24,5 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 142 м³/с. Агульнае падзенне 69 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,11 [[праміля|‰]].

== Гідраграфія ==
[[Файл:Dokshytsy 4a.jpg|thumb|left|Знак пры вытоку Бярэзіны, [[Докшыцы]].]]
Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад горада [[Докшыцы]] Віцебскай вобласці, далей працякае па тэрыторыі Мінскай, Магілёўскай і Гомельскай абласцей, упадае ў Дняпро справа на ўчастку паміж гарадамі [[Жлобін]] і [[Рэчыца]], вусце ў 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Берагавая Слабада [[Рэчыцкі раён|Рэчыцкага раёна]], 5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі [[Горваль]].

Агульная даўжыня рачной сістэмы Бярэзіны (425 рэк) 8490 км, густата рачной сеткі 0,35 км/км². Паводле будовы даліны, рэчышча і ўмоў працякання Бярэзіна падзяляецца на 3 участкі: верхні (ад вытоку да вусця Гайны, 168 км), сярэдні (паміж вусцямі Гайны і Свіслачы, 205 км), ніжні (ад упадзення Свіслачы да вусця 240 км).

Вадазбор плошчай 24,5 тыс. км², раўнінны з марэннымі градамі (адносная вышыня град 20-30 м). Верхняя частка вадазбору размешчана ў межах [[Беларуская града|Беларускай грады]] і [[Верхнебярэзінская нізіна|Верхнебярэзінскай нізіны]], сярэдняя на [[Цэнтральнабярэзінская раўніна|Цэнтральнабярэзінскай раўніне]], ніжняя ў межах [[Гомельскае Палессе|Гомельскага Палесся]]. Пад лясамі, у т. л. забалочанымі, 52 % тэрыторыі, масівы хваёва- і ялова-ліставых парод сканцэнтраваны ў верхняй частцы вадазбору і ў нізоўях.

[[Файл:Vozera Palik.jpg|thumb|[[Возера Палік]].]]
У ''верхнім цячэнні'' рака працякае праз [[Бярэзінскі біясферны запаведнік]], перасякае азёры [[Медзазол]] і [[Палік (возера)|Палік]]. Каналізавана 12,8 км рэчышча ў вярхоўі. Даліна невыразная, амаль на ўсім працягу зліваецца з прылеглай забалочанай і аблесенай мясцовасцю. Пойма забалочаная, купістая, шырынёй 2 — 3 км, у асобных месцах звужаецца да 0,5 або пашыраецца да 6 км. У разводдзе затапляецца на глыбіню 0,3 — 1,8 м, часам да 3 м. Рэчышча моцназвілістае, багатае пратокамі і невялікімі пясчанымі астравамі. Шырыня ракі 15 — 20 м, найбольшая 60 м. Берагі нізкія (да 0,5 м), на асобных участках стромкія (вышыня да 1,5 м), пясчаныя, забалочаныя.

У ''сярэднім цячэнні'' даліна выразная, трапецападобная, шырыня яе 2 — 3 км, месцамі — да 1 км. Схілы спадзістыя і ўмерана стромкія, месцамі абрывістыя (вышыня 10 — 35 м), парэзаныя ярамі і далінамі прытокаў, пад лесам і хмызняком. Каля падэшвы схілаў багатыя выхады грувтавых водаў. Пойма да вусця Бабра левабярэжная, ніжэй двухбаковая, шырынёй 1,5 — 2 км, хмызнякова-лугавая. У разводдзе затапляецца на глыбіню 0,5 — 3 м, тэрмінам ад 10 — 20 сутак да 1,5 — 2 месяцаў. Рэчышча звілістае, разгалінаванае. Шырыня ракі 60 — 80 м, найбольшая 100—300 м. Берагі стромкія, вышынёй 1 — 2 м.

[[Файл:Р.Березина, д.Стужки 2012г. - panoramio.jpg|left|thumb|Бярэзіна ў ніжнім цячэнні.]]
У ''ніжнім цячэнні'' да вусця даліна пераважна трапецападобная, шырынёй 2 — 8 км, месцамі звужаецца да 0,3 — 0,5 км. Схілы стромкія, вышынёй 6 — 15 м, месцамі 20 — 25 м, парэзаныя ярамі і далінамі прытокаў. Пойма вельмі забалочаная, купістая, пераважна левабярэжная, радзей двухбаковая; шырыня яе 1,5 — 5 км. У разводдзе затапляецца на глыбіню 0,2 — 3,5 м тэрмінам да 1,5 месяца. Рэчышча звілістае, шмат плаўных лукавін, адмелін, заліваў, рукавоў, старыц і поймавых азёр. Шырыня ракі 80 — 130 м. Берагі ад спадзістых да абрывістых, вышынёй ад 1 — 2 м да 15 м.

=== Асноўныя прытокі ===
'''Справа''': [[Гайна (рака)|Гайна]], [[Пліса (прыток Бярэзіны)|Пліса]], [[Уша (прыток Бярэзіны)|Уша]], [[Уса (прыток Бярэзіны)|Уса]], [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслач]], [[Каменка (прыток Бярэзіны)|Каменка]], [[Асовіна]], [[Бабруйка]]. '''Злева''': [[Сха]], [[Бобр (рака)|Бобр]], [[Клява (прыток Бярэзіны)|Клява]], [[Ольса]], [[Ала (рака)|Ала]].

== Жыўленне, гідралагічны рэжым ==
Асаблівасць гідралагічнага рэжыму — высокая паводка восенню і яе спад у перыяд ледаставу. Буйная дажджавая паводка на Бярэзіне (у горадзе Барысаў) адзначана ў 1927, 1937, 1952 і 1962 гг.

Вясновае разводдзе (10–20 сутак) звычайна праходзіць адной, радзей некалькімі хвалямі (пад’ём вады 2,3–3,4 м над межанным узроўнем). Замярзае ў 1‑й палове снежня, ускрыццё ў канцы сакавіка (вясновы крыгаход працягваецца 4–7 сутак). Максімальная таўшчыня лёду 30–60 см у канцы лютага — пачатку сакавіка. Сярэдняя тэмпература вады летам 18–20 °С.

[[Файл:Бярэзінскія разьлівы. Biarezina river overflows.jpg|thumb|600px|center|Разліў Бярэзіны]]
Назіранні за гідралагічным рэжымам вядуцца на 4 пунктах (Беразіно, Бабруйск, Барысаў, Светлагорск), за станам паверхневых водаў па гідрахімічных паказчыках на 7 пунктах.

У створы Бярэзіна — [[Бабруйск]] (433 км ад вытоку) сярэднегадавы шматгадовы расход вады складае 118 м³/с, сярэднешматгадовы максімальны расход вады вясновага разводдзя — 592 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады летне-асенняй межані — 55,7 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады зімовай межані — 51,4 м³/с.

У створы Бярэзіна — [[Барысаў]] (204 км ад вытоку) сярэднегадавы шматгадовы расход вады складае 35,5 м³/с, сярэднешматгадовы максімальны расход вады вясновага разводдзя — 126 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады летне-асенняй межані — 16,7 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады зімовай межані — 19,5 м³/с.

== Фаўна ==
'''Водзяцца''': [[шчупак]], [[акунь]], [[плотка]], [[лешч]], [[лінь]], [[карась]], [[верхаводка]], [[гусцяра]]; ''каштоўныя'' — [[судак]], [[мінога]], [[галавень]], [[падуст]], [[сом]], [[мянтуз]].

== Гаспадарка ==
[[Файл:Бабруйскія краявіды 08.jpg|thumb|Бярэзіна ў [[Бабруйск]]у.]]
На рацэ размешчаны філіял РТУП «Беларускае рачное параходства» рачны порт Бабруйск. Рака Бярэзіна ўваходзіць у склад унутраных водных шляхоў Рэспублікі Беларусь. Суднаходства ад вёскі [[Броды|в. Броды]] Барысаўскага р-на (494 км ад вусця). Лесасплаў. Выкарыстоўваецца як водапрыёмнік меліярацыйных каналаў.

== На рацэ ==
У межах вадазбору створаны [[Бярэзінскі біясферны запаведнік]], гідралагічны заказнік рэспубліканскага значэння Заазер’е, біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння Чэрнеўскі, ландшафтныя заказнікі рэспубліканскага значэння Чарневіцкі, Выдрыца, Смычок і Свіслацка-Бярэзінскі. У межах Гомельскай вобласці шырыня водаахоўнай зоны ракі Бярэзіна складае 200–6500 м.

[[Файл:Барысаў. Бярэзіна (02).jpg|thumb|left|Бярэзіна ля Барысава.]]
'''Гарады''': [[Барысаў]], [[Беразіно]], [[Бабруйск]], [[Светлагорск]]. '''Зоны адпачынку''': ''рэспубліканскага значэння'' — Беразіно і Асіповічы; ''мясцовага значэння'' — Дроздзіна, Прырэчча і інш.; '''Курорты''': Бабруйск і Горваль.

На берагах ракі знаходзяцца санаторыі «Бярэзіна», «Бярэзіна — Барысаў», турыстычны комплекс «Дудзінка-Сіці», база адпачынку «Прырода-Люкс», «Маёнтак Горваль», аздараўленчыя комплексы ААТ «БАТЭ», «Беліна» ў в. [[Беліна (Барысаўскі раён)]], аздараўленчы цэнтр «Дудзінка», курорт Бабруйск, на тэрыторыі якога размешчаны 3 санаторна-курортныя і аздараўленчыя арганізацыі для дарослых і дзяцей (санаторый «Шыннік», дзіцячы санаторый «Вясёлка», санаторый імя У. І. Леніна), базы адпачынку ААТ «Лесахімік», «Сонечная паляна» (каля вёскі Ядліна Бярэзінскага раёна).


== Назва ==
На думку М. Фасмера, несумненная сувязь назвы ракі Бярэзіна з ''бяроза'', адкуль ''бярозіна'' «бярозавая галіна»&lt;ref&gt;М. Фасмер. Этимологический словарь русского языка. Т. I. Москва, 1986. С. 154.&lt;/ref&gt;.

На думку В. Жучкевіча, акрамя назвы драўнянай пароды бярозы нельга выключыць і магчымасць сувязі назвы Бярэзіна са словам ''бераг''. Такая сувязь не была бы пазбаўлена сэнсу, бо цвёрдыя моцныя берагі маюць не ўсе беларускія рэкі&lt;ref&gt;В. А. Жучкевич. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 26.&lt;/ref&gt;.

На думку Б. Рыбакова, у старажытнасці рака Бярэзіна разглядалася ў якасці вытока Барысфена (Дняпра). Таму старажытная назва Барысфен захавалася да нашых часоў у назвах ракі Бярэзіны і вострава Беразань ля вусця Дняпра&lt;ref&gt;Б. А. Рыбаков. Геродотова Скифия. Москва, 1979. С. 28.&lt;/ref&gt;.

Наконт рачных назваў басейна Бярэзіны Ул. Тапароў пісаў:&lt;blockquote&gt;«Найбольшую удзельную вагу мае балтыйская гідранімія басейна Бярэзіны. Адносная колькасць такіх назваў тут такая значная, а балтыйскі характар іх такі відавочны, што не выклікае ніякага сумнення думка пра адносна нядаўняе пражыванне на гэтай тэрыторыі балтыйскага насельніцтва. Апошняе пацвярджаецца і некаторымі прамымі гістарычнымі сведчаннямі. Такая ж даставерная ўсходнебалтыйская прыналежнасць бярэзінскай гідраніміі, што паказвае шматлікія сувязі з гідраніміяй сучасных Літвы і Латвіі. У цэлым балтыйскімі могуць быць прызнаныя наступныя назвы рэк і азёраў басейна Бярэзіны: Бярэзіна, Беразанка, Бярозка, Беражніца (двойчы), Берасчанка, Мядзіол, Мядзеліца, Поня, Варлынка, Мажайка, Нідалька, Сергуч, Манцо, Манец, Манча, Асовіна, Осаўка, Клява, Клявіца, Ала, Осава, Нача (двойчы), Жартайка, Пелік, Плавія, Стабніца, Вяча, Венча, Грыўка, Балоча (двойчы), Молча (двойчы), Рынелка, Сведзь / Свіда, Ольса, Несета (двойчы), Цітаўка / Цітва, Мяна, Можа, Вожа, Важа, Дзій / Дыя, Волма, Брожа, Дабрэліна, Клупча, Бруч, Свіслач, Мрай, Пядынка, Пліса (двойчы), Мясрэда, Цна (двойчы), Ісга, Сха / Цха, Усяж / Усяжа, Гайна / Гойна, Валадуць, Рова, Рава, Пустамеціжка, Сінія / Сін, Ачыжа, Петрыца, Нерчай / Нерчанка, Бабруйка, Янчапка, Соленка і інш. Такім чынам, густата балтыйскай гідраніміі ў гэтым басейне пераважае ўсе адзначаныя да гэтай пары выпадкі (каля 80 балтыйскіх назваў з агульнай колькасці каля 300)».&lt;ref&gt;В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 235—236.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Але з нібы 900 балцкіх назваў Верхняга Падняпроўя аўтары «Лінгвістычнага аналіза» тлумачаць пры дапамозе балцкай лексікі толькі 140, г. зн. вельмі шмат застаецца без тлумачэння, а цэлы шэраг тлумачэнняў выклікае пярэчанні (Бабруйка, Вязовенка, Дзеравенне, Пціч і г. д.)&lt;ref&gt;І. А. Ласкоў. Летапісная літва: Сваяцтва і лёс. Вільня, 2011. С. 234.&lt;/ref&gt;.

== Зноскі ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/РэсВодСССР|5|1-2}}
* {{Крыніцы/ПрырБел}}
* {{Крыніцы/Блакітная}}
* {{Крыніцы/ВодКадастр}}

== Спасылкі ==
* {{belarusenc|slovnik/6943|БЯРЭЗІНА}}
* [http://svetlahorsk.belarda.org/index.php?mod=news&amp;id=109 ''Масьлюкоў Т.'' Падарожжа па самай беларускай рацэ // Рэгіянальны партал — Светлагорск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200930155006/http://svetlahorsk.belarda.org/index.php?mod=news&amp;id=109 |date=30 верасня 2020 }}, [[2009]], [[7 верасня]].

{{Бярэзіна}}
{{Дняпро}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Рэкі Віцебскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Гомельскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Мінскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Бярэзіна| ]]</text>
      <sha1>jamywkuf20lqpwnqnp4ac9evj54pyug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153805</id>
      <parentid>5153785</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Гідраграфія */</comment>
      <origin>5153805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19108" sha1="kexf5qkd3p8dmebammlurssve9j3c6b" xml:space="preserve">{{Значэнні|Спасылка=Бярэзіна, значэнні}}
{{Рака 
  | Назва           = Бярэзіна
  | Выток           = каля г. [[Докшыцы]]
  | Вусце           = [[Дняпро]]
  | Даўжыня         = 613
  | Расход вады     = 142
  | Карта           = Biarezina-pos.jpg
}}

'''Бярэ́зіна''' ({{lang-be-trans|Biarezina}}) — рака ў [[Віцебская вобласць|Віцебскай]], [[Мінская вобласць|Мінскай]], [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай]] і [[Гомельская вобласць|Гомельскай]] абласцях [[Беларусь|Беларусі]], правы прыток [[Дняпро|Дняпра]]. Даўжыня 613 км. Вадазбор 24,5 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 142 м³/с. Агульнае падзенне 69 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,11 [[праміля|‰]].

== Гідраграфія ==
[[Файл:Dokshytsy 4a.jpg|thumb|left|Знак пры вытоку Бярэзіны, [[Докшыцы]].]]
Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад горада [[Докшыцы]] Віцебскай вобласці, далей працякае па тэрыторыі Мінскай, Магілёўскай і Гомельскай абласцей, упадае ў Дняпро справа на ўчастку паміж гарадамі [[Жлобін]] і [[Рэчыца]], вусце ў 2 км на паўночны ўсход ад вёскі [[Берагавая Слабада]] [[Рэчыцкі раён|Рэчыцкага раёна]], 5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі [[Горваль]].

Агульная даўжыня рачной сістэмы Бярэзіны (425 рэк) 8490 км, густата рачной сеткі 0,35 км/км². Паводле будовы даліны, рэчышча і ўмоў працякання Бярэзіна падзяляецца на 3 участкі: верхні (ад вытоку да вусця Гайны, 168 км), сярэдні (паміж вусцямі Гайны і Свіслачы, 205 км), ніжні (ад упадзення Свіслачы да вусця 240 км).

Вадазбор плошчай 24,5 тыс. км², раўнінны з марэннымі градамі (адносная вышыня град 20-30 м). Верхняя частка вадазбору размешчана ў межах [[Беларуская града|Беларускай грады]] і [[Верхнебярэзінская нізіна|Верхнебярэзінскай нізіны]], сярэдняя на [[Цэнтральнабярэзінская раўніна|Цэнтральнабярэзінскай раўніне]], ніжняя ў межах [[Гомельскае Палессе|Гомельскага Палесся]]. Пад лясамі, у т. л. забалочанымі, 52 % тэрыторыі, масівы хваёва- і ялова-ліставых парод сканцэнтраваны ў верхняй частцы вадазбору і ў нізоўях.

[[Файл:Vozera Palik.jpg|thumb|[[Возера Палік]].]]
У ''верхнім цячэнні'' рака працякае праз [[Бярэзінскі біясферны запаведнік]], перасякае азёры [[Медзазол]] і [[Палік (возера)|Палік]]. Каналізавана 12,8 км рэчышча ў вярхоўі. Даліна невыразная, амаль на ўсім працягу зліваецца з прылеглай забалочанай і аблесенай мясцовасцю. Пойма забалочаная, купістая, шырынёй 2 — 3 км, у асобных месцах звужаецца да 0,5 або пашыраецца да 6 км. У разводдзе затапляецца на глыбіню 0,3 — 1,8 м, часам да 3 м. Рэчышча моцназвілістае, багатае пратокамі і невялікімі пясчанымі астравамі. Шырыня ракі 15 — 20 м, найбольшая 60 м. Берагі нізкія (да 0,5 м), на асобных участках стромкія (вышыня да 1,5 м), пясчаныя, забалочаныя.

У ''сярэднім цячэнні'' даліна выразная, трапецападобная, шырыня яе 2 — 3 км, месцамі — да 1 км. Схілы спадзістыя і ўмерана стромкія, месцамі абрывістыя (вышыня 10 — 35 м), парэзаныя ярамі і далінамі прытокаў, пад лесам і хмызняком. Каля падэшвы схілаў багатыя выхады грувтавых водаў. Пойма да вусця Бабра левабярэжная, ніжэй двухбаковая, шырынёй 1,5 — 2 км, хмызнякова-лугавая. У разводдзе затапляецца на глыбіню 0,5 — 3 м, тэрмінам ад 10 — 20 сутак да 1,5 — 2 месяцаў. Рэчышча звілістае, разгалінаванае. Шырыня ракі 60 — 80 м, найбольшая 100—300 м. Берагі стромкія, вышынёй 1 — 2 м.

[[Файл:Р.Березина, д.Стужки 2012г. - panoramio.jpg|left|thumb|Бярэзіна ў ніжнім цячэнні.]]
У ''ніжнім цячэнні'' да вусця даліна пераважна трапецападобная, шырынёй 2 — 8 км, месцамі звужаецца да 0,3 — 0,5 км. Схілы стромкія, вышынёй 6 — 15 м, месцамі 20 — 25 м, парэзаныя ярамі і далінамі прытокаў. Пойма вельмі забалочаная, купістая, пераважна левабярэжная, радзей двухбаковая; шырыня яе 1,5 — 5 км. У разводдзе затапляецца на глыбіню 0,2 — 3,5 м тэрмінам да 1,5 месяца. Рэчышча звілістае, шмат плаўных лукавін, адмелін, заліваў, рукавоў, старыц і поймавых азёр. Шырыня ракі 80 — 130 м. Берагі ад спадзістых да абрывістых, вышынёй ад 1 — 2 м да 15 м.

=== Асноўныя прытокі ===
'''Справа''': [[Гайна (рака)|Гайна]], [[Пліса (прыток Бярэзіны)|Пліса]], [[Уша (прыток Бярэзіны)|Уша]], [[Уса (прыток Бярэзіны)|Уса]], [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслач]], [[Каменка (прыток Бярэзіны)|Каменка]], [[Асовіна]], [[Бабруйка]]. '''Злева''': [[Сха]], [[Бобр (рака)|Бобр]], [[Клява (прыток Бярэзіны)|Клява]], [[Ольса]], [[Ала (рака)|Ала]].

== Жыўленне, гідралагічны рэжым ==
Асаблівасць гідралагічнага рэжыму — высокая паводка восенню і яе спад у перыяд ледаставу. Буйная дажджавая паводка на Бярэзіне (у горадзе Барысаў) адзначана ў 1927, 1937, 1952 і 1962 гг.

Вясновае разводдзе (10–20 сутак) звычайна праходзіць адной, радзей некалькімі хвалямі (пад’ём вады 2,3–3,4 м над межанным узроўнем). Замярзае ў 1‑й палове снежня, ускрыццё ў канцы сакавіка (вясновы крыгаход працягваецца 4–7 сутак). Максімальная таўшчыня лёду 30–60 см у канцы лютага — пачатку сакавіка. Сярэдняя тэмпература вады летам 18–20 °С.

[[Файл:Бярэзінскія разьлівы. Biarezina river overflows.jpg|thumb|600px|center|Разліў Бярэзіны]]
Назіранні за гідралагічным рэжымам вядуцца на 4 пунктах (Беразіно, Бабруйск, Барысаў, Светлагорск), за станам паверхневых водаў па гідрахімічных паказчыках на 7 пунктах.

У створы Бярэзіна — [[Бабруйск]] (433 км ад вытоку) сярэднегадавы шматгадовы расход вады складае 118 м³/с, сярэднешматгадовы максімальны расход вады вясновага разводдзя — 592 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады летне-асенняй межані — 55,7 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады зімовай межані — 51,4 м³/с.

У створы Бярэзіна — [[Барысаў]] (204 км ад вытоку) сярэднегадавы шматгадовы расход вады складае 35,5 м³/с, сярэднешматгадовы максімальны расход вады вясновага разводдзя — 126 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады летне-асенняй межані — 16,7 м³/с, сярэднешматгадовы мінімальны расход вады зімовай межані — 19,5 м³/с.

== Фаўна ==
'''Водзяцца''': [[шчупак]], [[акунь]], [[плотка]], [[лешч]], [[лінь]], [[карась]], [[верхаводка]], [[гусцяра]]; ''каштоўныя'' — [[судак]], [[мінога]], [[галавень]], [[падуст]], [[сом]], [[мянтуз]].

== Гаспадарка ==
[[Файл:Бабруйскія краявіды 08.jpg|thumb|Бярэзіна ў [[Бабруйск]]у.]]
На рацэ размешчаны філіял РТУП «Беларускае рачное параходства» рачны порт Бабруйск. Рака Бярэзіна ўваходзіць у склад унутраных водных шляхоў Рэспублікі Беларусь. Суднаходства ад вёскі [[Броды|в. Броды]] Барысаўскага р-на (494 км ад вусця). Лесасплаў. Выкарыстоўваецца як водапрыёмнік меліярацыйных каналаў.

== На рацэ ==
У межах вадазбору створаны [[Бярэзінскі біясферны запаведнік]], гідралагічны заказнік рэспубліканскага значэння Заазер’е, біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння Чэрнеўскі, ландшафтныя заказнікі рэспубліканскага значэння Чарневіцкі, Выдрыца, Смычок і Свіслацка-Бярэзінскі. У межах Гомельскай вобласці шырыня водаахоўнай зоны ракі Бярэзіна складае 200–6500 м.

[[Файл:Барысаў. Бярэзіна (02).jpg|thumb|left|Бярэзіна ля Барысава.]]
'''Гарады''': [[Барысаў]], [[Беразіно]], [[Бабруйск]], [[Светлагорск]]. '''Зоны адпачынку''': ''рэспубліканскага значэння'' — Беразіно і Асіповічы; ''мясцовага значэння'' — Дроздзіна, Прырэчча і інш.; '''Курорты''': Бабруйск і Горваль.

На берагах ракі знаходзяцца санаторыі «Бярэзіна», «Бярэзіна — Барысаў», турыстычны комплекс «Дудзінка-Сіці», база адпачынку «Прырода-Люкс», «Маёнтак Горваль», аздараўленчыя комплексы ААТ «БАТЭ», «Беліна» ў в. [[Беліна (Барысаўскі раён)]], аздараўленчы цэнтр «Дудзінка», курорт Бабруйск, на тэрыторыі якога размешчаны 3 санаторна-курортныя і аздараўленчыя арганізацыі для дарослых і дзяцей (санаторый «Шыннік», дзіцячы санаторый «Вясёлка», санаторый імя У. І. Леніна), базы адпачынку ААТ «Лесахімік», «Сонечная паляна» (каля вёскі Ядліна Бярэзінскага раёна).


== Назва ==
На думку М. Фасмера, несумненная сувязь назвы ракі Бярэзіна з ''бяроза'', адкуль ''бярозіна'' «бярозавая галіна»&lt;ref&gt;М. Фасмер. Этимологический словарь русского языка. Т. I. Москва, 1986. С. 154.&lt;/ref&gt;.

На думку В. Жучкевіча, акрамя назвы драўнянай пароды бярозы нельга выключыць і магчымасць сувязі назвы Бярэзіна са словам ''бераг''. Такая сувязь не была бы пазбаўлена сэнсу, бо цвёрдыя моцныя берагі маюць не ўсе беларускія рэкі&lt;ref&gt;В. А. Жучкевич. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 26.&lt;/ref&gt;.

На думку Б. Рыбакова, у старажытнасці рака Бярэзіна разглядалася ў якасці вытока Барысфена (Дняпра). Таму старажытная назва Барысфен захавалася да нашых часоў у назвах ракі Бярэзіны і вострава Беразань ля вусця Дняпра&lt;ref&gt;Б. А. Рыбаков. Геродотова Скифия. Москва, 1979. С. 28.&lt;/ref&gt;.

Наконт рачных назваў басейна Бярэзіны Ул. Тапароў пісаў:&lt;blockquote&gt;«Найбольшую удзельную вагу мае балтыйская гідранімія басейна Бярэзіны. Адносная колькасць такіх назваў тут такая значная, а балтыйскі характар іх такі відавочны, што не выклікае ніякага сумнення думка пра адносна нядаўняе пражыванне на гэтай тэрыторыі балтыйскага насельніцтва. Апошняе пацвярджаецца і некаторымі прамымі гістарычнымі сведчаннямі. Такая ж даставерная ўсходнебалтыйская прыналежнасць бярэзінскай гідраніміі, што паказвае шматлікія сувязі з гідраніміяй сучасных Літвы і Латвіі. У цэлым балтыйскімі могуць быць прызнаныя наступныя назвы рэк і азёраў басейна Бярэзіны: Бярэзіна, Беразанка, Бярозка, Беражніца (двойчы), Берасчанка, Мядзіол, Мядзеліца, Поня, Варлынка, Мажайка, Нідалька, Сергуч, Манцо, Манец, Манча, Асовіна, Осаўка, Клява, Клявіца, Ала, Осава, Нача (двойчы), Жартайка, Пелік, Плавія, Стабніца, Вяча, Венча, Грыўка, Балоча (двойчы), Молча (двойчы), Рынелка, Сведзь / Свіда, Ольса, Несета (двойчы), Цітаўка / Цітва, Мяна, Можа, Вожа, Важа, Дзій / Дыя, Волма, Брожа, Дабрэліна, Клупча, Бруч, Свіслач, Мрай, Пядынка, Пліса (двойчы), Мясрэда, Цна (двойчы), Ісга, Сха / Цха, Усяж / Усяжа, Гайна / Гойна, Валадуць, Рова, Рава, Пустамеціжка, Сінія / Сін, Ачыжа, Петрыца, Нерчай / Нерчанка, Бабруйка, Янчапка, Соленка і інш. Такім чынам, густата балтыйскай гідраніміі ў гэтым басейне пераважае ўсе адзначаныя да гэтай пары выпадкі (каля 80 балтыйскіх назваў з агульнай колькасці каля 300)».&lt;ref&gt;В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 235—236.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Але з нібы 900 балцкіх назваў Верхняга Падняпроўя аўтары «Лінгвістычнага аналіза» тлумачаць пры дапамозе балцкай лексікі толькі 140, г. зн. вельмі шмат застаецца без тлумачэння, а цэлы шэраг тлумачэнняў выклікае пярэчанні (Бабруйка, Вязовенка, Дзеравенне, Пціч і г. д.)&lt;ref&gt;І. А. Ласкоў. Летапісная літва: Сваяцтва і лёс. Вільня, 2011. С. 234.&lt;/ref&gt;.

== Зноскі ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/РэсВодСССР|5|1-2}}
* {{Крыніцы/ПрырБел}}
* {{Крыніцы/Блакітная}}
* {{Крыніцы/ВодКадастр}}

== Спасылкі ==
* {{belarusenc|slovnik/6943|БЯРЭЗІНА}}
* [http://svetlahorsk.belarda.org/index.php?mod=news&amp;id=109 ''Масьлюкоў Т.'' Падарожжа па самай беларускай рацэ // Рэгіянальны партал — Светлагорск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200930155006/http://svetlahorsk.belarda.org/index.php?mod=news&amp;id=109 |date=30 верасня 2020 }}, [[2009]], [[7 верасня]].

{{Бярэзіна}}
{{Дняпро}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Рэкі Віцебскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Гомельскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Мінскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Бярэзіна| ]]</text>
      <sha1>kexf5qkd3p8dmebammlurssve9j3c6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ветка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16263</id>
    <revision>
      <id>5153871</id>
      <parentid>5138501</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11459" sha1="excz3fnbrtafa0v6jz6rpv8wu8z4o1x" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Ветка, значэнні}}
{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Ветка
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Веткаўскі
 |першае згадванне        = [[1685]]
}}
'''Ве́тка'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Vietka}}) — горад раённага падпарадкавання ў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Веткаўскі раён|Веткаўскага раёна]], прыстань на [[Сож|р. Сож]]. За 22 км ад [[Гомель|Гомеля]]. Аўтадарогі на Гомель, [[Добруш]].

== Назва ==

На думку [[А. Рогалеў|А. Рогалева]], назва горада Ветка ўтворана ад геаграфічнага тэрміна ''ветка'', які служыў абазначэннем невялікага вострава. Сам востраў, на яго думку, быў названы «веткай» па праліву, які аддзяляў яго ад ракі Сож, і які нагадваў «адгалінаванне» гэтай ракі&lt;ref&gt;А. Ф. Рогалев. Топонимический словарь Ветковского района Гомельской области. Гомель, 2004. 196 с.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Места Ветка і рэчка Ветка на карце 1790 г..jpg|злева|міні|Места Ветка і рэчка Ветка на карце 1790 г.]]
На карце 1790 г. у паўднёвай частцы «''места Ветка''» пазначаная рачулка, што ўцякае ў Сож злева (Ветка таксама на левым беразе), і побач надпіс (уздоўж цячэння Сажа) «''ре: Ветка''» (рэчка).

== Гісторыя ==
Ветка заснавана ў [[1685]] як слабада [[стараверы|стараверамі]] — уцекачамі з цэнтральнай Расіі. У XVII—XVIII стст. Ветка з навакольнымі слабодамі, манастырамі і скітамі з’яўлялася цэнтрам старавераў. У 1730-я ў горадзе пражывала каля 40 тыс. чал. Карныя войскі царскага ўрада ў XVIII ст. двойчы спальвалі Ветку, большасць жыхароў прымусова выселена ва ўсходнія губерніі Расіі. З [[1772]] у складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. З 1784 мястэчка, з [[1852]] у Гомельскім павеце. У 1868 адкрыта жаночае народнае вучылішча, у 1874 — мужчынскае. У 18 ст. у Ветцы сфарміраваліся [[Веткаўская іканапісная школа|мясцовыя асаблівасці іканапісу]] і афармленні рукапіснай кнігі, склалася самабытная школа веткаўскага разьбярства. З 1919 у Гомельскай губерні РСФСР, з 1925 горад. З 1926 у БССР, цэнтр раёна. З [[18.8]].[[1941]] па [[28.9]].[[1943]] была акупіравана немцамі, у гэты час загінула 656 чалавек. У 1978 быў заснаваны [[Веткаўскі музей народнай творчасці]], адкрыўся для наведвальнікаў у лістападзе 1987.

20 кастрычніка 1995 года адміністрацыйныя адзінкі [[Веткаўскі раён]] і горад Ветка, якія маюць агульны адміністрацыйны цэнтр, аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку — [[Веткаўскі раён]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 октября 1995 года № 434 &quot;Об объединении административных единиц Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408143508/https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;{{Graph:Chart|width=128|height=128|type=rect|x=1897,1969,1995,2006,2008,2016,2017|y=7200,6200,6300,8000,8100,8340,8394}}&lt;/div&gt;
* '''XIX стагоддзе''': 1897 год — 7,2 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XX стагоддзе''': 1969 год — 6,2 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1995 год — 6,3 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XXI стагоддзе''': 2006 год — 8,0 тыс. чал.; 2008 год — 8,1 тыс. чал.; 2016 год — 8&amp;nbsp;340 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 8&amp;nbsp;394 чал.;&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt; 2026 год — 8&amp;nbsp;510 чал.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы лёгкай, будаўнічых матэрыялаў, харчовай прамысловасці. Ветка — цэнтр мастацкага промысла (разьбярства па дрэве).

== Культура ==
[[Файл:Ветка. Веткаўскі музей (01).jpg|міні|злева|Музей у былым доме купца Грошыкава]]
* [[Веткаўскі музей народнай творчасці]].

== Славутасці ==
* Шэраговая забудова XIX—першай паловы XX ст.
* Былы [[дом купца Грошыкава]] ([[1897]]), пл. Чырвоная, 5 — {{ГККРБ 4|313Г000146}}
* [[Спаса-Праабражэнская царква (Ветка)|Спаса-Праабражэнская царква]]
* Стараверскія могілкі
* Брацкая магіла ([[1943]]), вул. Савецкая — {{ГККРБ 4|313Д000145}}
* Гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку ([[1-е тысячагоддзе да н.э.]] — [[1-е тысячагоддзе н.э.]]), 3 км на поўнач ад горада, на беразе р.[[Сож]], урочышча Цялячае — {{ГККРБ 4|313В000147}}

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы Веткі}}
* [[Тамара Яўгенаўна Гаробчанка]] (нар. 1942) — беларускі тэатразнавец.
* [[Яўген Палікарпавіч Гаробчанка]] (1917—1947) — беларускі акцёр.
* [[Дзмітрый Міхайлавіч Кавалёў]] — савецкі паэт
* [[Валерый Ільіч Кожар]] (1937—2020) — беларускі архітэктар.
* [[Акім Рыгоравіч Курачкін]] — беларускі скульптар
* [[Вільям Саламонавіч Матлін]] — яўрэйскі рэвалюцыянер, вучоны-энэргетык, рэпрэсаваны
* [[Міхаіл Васільевіч Селькін]] — беларускі навуковец-алгебраіст
* [[Морыс Голубаў]] (1905—1987) — амерыканскі мастак&lt;ref&gt;[http://www.jewishledger.com/2017/04/art-maurice-golubov/]&lt;/ref&gt;
* [[Майсей Барысавіч Нэйман]] (1898—1967) — савецкі фізікахімік.
* {{нп5|Самуіл Вульфавіч Ратнер||uk|Ратнер Самуїл Вульфович}} (1910—1992) — савецкі кампазітар.
* [[Фёдар Рыгоравіч Шкляраў]] (1925—1988) — беларускі краязнавец, калекцыянер.
* [[Айзік Фрэйдкін]] (1892—1941) — яўрэйскі пісьменнік, перакладчык&lt;ref&gt;[http://www.rujen.ru/index.php/ФРЕЙДКИН_Айзик]&lt;/ref&gt;
* [[Мордхе Эрліх]] (1873—1931) — яўрэйскі пісьменнік&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Архіўная копія |url=http://www.rujen.ru/index.php/%D0%92%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B0 |accessdate=11 лістапада 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160515132700/http://rujen.ru/index.php/%D0%92%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B0 |archivedate=15 мая 2016 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Галэрэя ==
&lt;gallery&gt;
Vietka District Council of Deputies.jpg|Веткаўскі раённы савет дэпутатаў
Vietka District Executive Committee.jpg|Веткаўскі раённы выканаўчы камітэт
Цэнтр культуры ў Ветцы.jpg|Веткаўскі цэнтр культуры і народнай творчасці
Vietka Sanitary-Epidemiological Station.jpg|Веткаўскі раённы цэнтр гігіены і эпідэміялогіі
Брама дома Грошыкава.jpg|Брама дома Грошыкава (Веткаўскі музей стараверства і беларускіх традыцый імя Ф. Р. Шклярава)
Помнік славутым ураджэнцам Веткаўскага раёна.jpg|Помнік славутым ураджэнцам Веткаўскага раёна
Панарама Чырвонай Плошчы, Ветка.jpg|Панарама Чырвонай Плошчы
Аўтастанцыя.jpg|Аўтастанцыя
Будынак пошты.jpg|Будынак пошты
Будынак веткаўскага МНС.jpg|Будынак МНС
Помнік вызваліцелям.jpg|Помнік вызваліцелям г. Ветка ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў
Помнік зніклым пасля Чарнобыля вёскам, Ветка.jpg|Помнік зніклым пасля Чарнобыля вёскам
&lt;/gallery&gt;

== Гл. таксама ==
* [[Гарады Гомельскай вобласці]]
* [[Гарады Беларусі]]

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||}}
* {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Ветка|158}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Vietka|Ветка}}
{{OSM relation|4679831|Ветка}}

{{Веткаўскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}

[[Катэгорыя:Ветка| ]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1685 годзе]]</text>
      <sha1>excz3fnbrtafa0v6jz6rpv8wu8z4o1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жлобін</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16269</id>
    <revision>
      <id>5153874</id>
      <parentid>5140727</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60118" sha1="r9zg3z7nmulsqtrwvclz7cbqavs8ohy" xml:space="preserve">{{значэнні|Жлобін (значэнні)}}
{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Жлобін
 |выява=DJI 0933 (51211733679).jpg
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Жлобінскі
 |від кіраўніка           = старшыня райвыканкама
 |дата заснавання         = XV ст.
 |першае згадванне        = 1654
 |ранейшыя назвы          = Злобін
 |нацыянальны склад       = [[беларусы]] — 79,8[[Працэнт|%]]; [[рускія]] — 15,1%; [[украінцы]] — 2,8%; іншыя — 2,3%
 |канфесійны склад        = [[Выява:Christian cross.svg|6px|Хрысціянскі крыж]] [[Хрысціянства|хрысціяне]] — [[Праваслаўе|праваслаўныя]], [[Каталіцызм|католікі]] і інш.
}}
'''Жло́бін'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Žlobin}}) — горад раённага падпарадкавання ў Жлобінскім раёне [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[раён]]а. Трэці па колькасці насельніцтва горад у вобласці (пасля [[Гомель|Гомеля]] і [[Мазыр]]а). Размешчаны на [[Раўніна|раўніне]] Гомельскае [[Палессе]], за 93 км ад Гомеля, 215 км ад [[Мінск]]а. Прыстань на [[Дняпро|Дняпры]]. Буйны чыгуначны вузел (кірункі на [[Мінск]], [[Магілёў]], [[Гомель]], [[Калінкавічы]]); аўтадарогі на [[Бабруйск]], Гомель, [[Рагачоў]], [[Светлагорск]].

== Назва ==
У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Жлоба, Жлобіч&lt;ref&gt;''М. В. Бірыла''. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 146.&lt;/ref&gt;. З прозвішчам Жлоба звязваў назву Жлобіна географ [[Вадзім Андрэевіч Жучкевіч|Вадзім Жучкевіч]]&lt;ref&gt;''Жучкевич В. А.'' Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 124.&lt;/ref&gt;.

З іншага боку, ёсць гідронім [[Жлобінскае|Жлобін]], так называецца возера каля [[Баранавічы|Баранавічаў]] (цяпер у складзе горада).

== Паходжанне назвы ==

Ёсць некалькі версій паходжання назвы «Жлобін», у тым ліку адкінутыя, легендарныя, тапанімічныя і лінгвістычныя.

=== Хлепень ===
Працяглы час у літаратуры сцвярджалася, што старая назва Жлобіна — «Хлепень», нібыта згаданая ў 1492 годзе ў сувязі з [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім (1492—1494)|вайной Маскоўскай дзяржавы з Вялікім княствам Літоўскім]]. Аднак сучасныя даследаванні паказалі, што гаворка ішла пра іншае паселішча — вёску Хлепень каля Сычова ў сучаснай Смаленскай вобласці Расіі. Атаясненне Хлепеня і Жлобіна прызнана памылковым&lt;ref name=&quot;zk2025&quot;&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 65—73.&lt;/ref&gt;.

=== Патранімічная і народна-легендарная ===
Паводле народнай легенды, назва Жлобін паходзіць ад імя легендарнага заснавальніка Злобіна — ваяра, які нібыта выратаваў людзей ад цмока. Паселішча было названа ў ягоны гонар, а з часам назва змянілася на «Жлобін». Версія падмацоўваецца мясцовымі паданнямі і тыповай практыкай утварэння назваў ад імёнаў першапасяленцаў&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

=== Легенда пра цмока ===
Яшчэ адна легенда сцвярджае, што ў балотах каля сучаснага Жлобіна жыў дванаццацігаловы цмок, які патрабаваў даніну людзьмі. Малады асілак Пятрок забіў цмока, але загінуў у баі. На месцы яго пахавання паставілі крыж, а пазней быў заснаваны замак Злобін. Назву нібыта далі ад слова «злоба» або ад крыку плытагонаў «Злоообін!» у небяспечным месцы на павароце Дняпра&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

=== Тапанімічная ===
Назва можа паходзіць ад мясцовых геаграфічных умоў — узгоркаў над Дняпром, на якіх не даставала паводкавая вада. У гэтым выпадку «злобак», «злобень» азначалі ўзвышша, сухое месца ў забалочанай мясцовасці. Версія падтрымліваецца шэрагам беларускіх тапанімістаў, уключаючы Ю. Татарынава&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

=== Балцкая ===
Апублікаваная ў выданні «Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік» (2025) балцкая версія&lt;ref name=&quot;zk20252&quot;&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 65—73.&lt;/ref&gt; была цалкам скапіравана з артыкула «Жлобін» Беларускай Вікіпедыі (версіі паміж 1 мая 2023 і 16 мая 2025), але гэтыя звесткі на праўдзе не пацверджаліся крыніцамі, хоць зноскі на іх стаялі, таму з вікіпедыйнага артыкула іх выдалілі 16 мая 2025 года.

=== Іншыя версіі ===
Разглядаецца таксама магчымасць паходжання ад фіна-угорскіх або іранскіх кораняў, звязаных са значэннямі «вільготнае месца», «талая вада» ці «рака» (камскі, таджыцкі, персідскі адпаведнікі). У такім выпадку «Жлобін» мог значыць «паселішча на вільготным месцы»&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

== Геральдыка ==

Афіцыйны [[герб Жлобіна]] — сярэбраная [[ладдзя]] з разгорнутым ветразем на блакітным полі іспанскага шчыта. Зацверджаны [[25 студзеня]] [[2002]] года рашэннем гарвыканкама № 962 і ўнесены ў Гербавы матрыкул Рэспублікі Беларусь пад № 80&lt;ref name=&quot;вп&quot;&gt;[[Герб Жлобіна]] — артыкул у беларускай Вікіпедыі&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;геральдыка&quot;&gt;[https://geraldika.by/gerb-goroda-zhlobin/ Герб горада Жлобіна] // Геральдыка Беларусі&lt;/ref&gt;.

Выява ладдзі адсылае да значэння [[Дняпро|Дняпра]] як гандлёвага і культурнага шляху, які спрыяў фармаванню Жлобіна. Сімвалізуе падарожжа і накіраванасць у будучыню.

Падчас публічнага абмеркавання герба разглядаліся і іншыя варыянты, у тым ліку — грыфон з мячом як сімвал рода [[Хадкевічы|Хадкевічаў]]&lt;ref&gt;Адамушко В. І., Елінская М. М. «Гербы и флаги Беларуси». — Мінск: Беларусь, 2006. — С. 254.&lt;/ref&gt;. Аднак перамог праект з ладдзёй, падтрыманы большасцю ўдзельнікаў конкурсу.

== Гісторыя ==

=== Старажытнасць ===
Вынікі [[Археалогія|археалагічных]] даследаванняў паказваюць, што першыя пасяленні людзей на тэрыторыі сучаснага горада ўзніклі ў [[Першабытнае грамадства|першабытнаабшчынны час]], задоўга да заснавання Жлобіна. На ўзбярэжжы Дняпра ў межах горада знойдзены рэшткі паселішча перыяду [[Бронзавы век|бронзавага веку]] (II — пачатак I тысячагоддзя да [[Наша эра|н.э.]]). На тэрыторыі гарадскога парку культуры і адпачынку «Прыдняпроўскі» выяўлены сляды пасялення перыяду [[Жалезны век|жалезнага веку]]&lt;ref name=&quot;Cisieckaja&quot;/&gt;, якое існавала ў канцы I тысячагоддзя да н. э. — пачатку I тыс. н.э.&lt;ref name=&quot;M.&quot;/&gt;.

=== У Рэчы Паспалітай ===
Падчас [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667)|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў]] [[казакі|казацкі]] гетман [[Іван Залатарэнка]], які ваяваў на баку [[Вялікае княства Маскоўскае|Маскоўскай дзяржавы]], у сваім лісце ад 15 ліпеня 1654 года паведаміў, што яго войскі спалілі «замак Злобін» (разам з замкамі [[Рэчыца]], [[Стрэшын]], [[Рагачоў]] і Горваль). Больш позніх звестак пра гэты замак не маецца&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-1&quot;/&gt;.

Паводле [[Археалогія|археалагічных]] даных, [[Жлобінскі замак]] існаваў у XV—XVII стагоддзях ля ўпадання ручая Чорначка ў раку Дняпро, побач з сучасным гарадскім паркам «Прыдняпроўскі». Абарончыя ўмацаванні складаліся з 2-х частак: [[Замак|замка]] і падзамка. Пляцоўка замка ўзвышаецца над нізінай на 3—4 м (цяпер тут знаходзіцца сучасны будынак — спартыўная школа). Пляцоўка падзамка, якая выцягнута з поўначы на поўдзень, узвышаецца над нізінай на 2 — 3 м (стадыён спартыўнай школы). Побач знаходзіцца і першапачатковае неўмацаванае [[Сярэднявечча|сярэдневяковае]] [[Селішча (археалогія)|селішча]]&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-2&quot;/&gt;. На ім размясціўся парк «Прыдняпроўскі»&lt;ref name=&quot;Babin&quot;/&gt;. Пры археалагічных абследаваннях знойдзены матэрыял XIV—XVIII стагоддзяў&lt;ref name=&quot;M.&quot;/&gt;.

[[Файл:POL COA Chodkiewicz.svg|left|100 px|thumb|Герб Хадкевічаў.]]
У XV—XVI стагоддзях гэта мясцовасць знаходзілася ва ўладаннях [[Хадкевічы|Хадкевічаў]], у [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкім павеце]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] (якое 1 ліпеня 1569 года [[Люблінская унія|аб’ядналася]] з [[Польскае Каралеўства (1385—1569)|Польскім Каралеўствам]] у [[Рэч Паспалітая|Рэч Паспалітую]]).

У публікацыях сустракаецца меркаванне аб тым, што першая пісьмовая згадка аб Жлобіне пад назвай Хлепень адносіцца да 1492 года, але гэта памылка&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-3&quot;/&gt;. Імаверна, яна ўзнікла ў выніку таго, што з беларускім горадам [[Рагачоў]] (паблізу Жлобіна) блыталі сяло, якое ў XV стагоддзі знаходзілася на сумежжы Вялікага Княства Літоўскага і Маскоўскай дзяржавы — {{нп5|Рагачова (Дмітраўскі раён)|Рагачова|ru|Рогачёво (Дмитровский район)|}} (у сучасным Дмітраўскім раёне [[Маскоўская вобласць|Маскоўскай вобласці]]), а непадалёк ад яго ёсць в. [[Хляпень]] ([[Сычоўскі раён]] [[Смаленская вобласць|Смаленскай вобласці]])&lt;ref name=&quot;docs&quot;/&gt;. Дакументаў пра тое, што ў Жлобіна была назва Хлепень, няма.

З 1509 года ў складзе [[Рагачоўская воласць|Рагачоўскай воласці]], ва ўладанні каралевы [[Бона Сфорца|Боны Сфорцы]], з 1556 года ў складзе скарбовага Рагачоўскага маёнтка. З 1563 года ва ўладанні полацкага шляхціца&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;.

У 1790 годзе кароль [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі]] выдаў прывілей на штотыднёвыя таргі і 4 гадавыя кірмашы ў Жлобіне, які тады належаў І. Халецкаму. Былі прыстань і паромная пераправа, вялося будаўніцтва рачных суднаў. З 1792 года дзейнічала Крыжаўздвіжанская царква.

=== У Расійскай імперыі ===
З 1793 года, пасля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]], Жлобін у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], мястэчка [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Падчас [[Вайна 1812 года|вайны паміж Францыяй і Расіяй 1812 года]] французскія войскі 20 ліпеня 1812 года занялі Жлобін, але ў хуткім часе адступілі. Паводле рэвізіі 1816 года ў Жлобіне 189 двароў.

З 1818 года Жлобін стаў мястэчкам. Паводле інвентару 1847 года меў 965 жыхароў. У 1860 годзе меліся царква, паштовая станцыя (24 камплекты коней), прыстань і пераправа.

У 1863 годзе шляхта Жлобіншчыны далучылася да [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў у Польшчы, Літве і Беларусі]] супраць уладаў [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. Гл. таксама: [[Паўстанне 1863–1864 гадоў на тэрыторыі Рагачоўскага павета]]

У 1863 годзе замест састарэлага ўзведзены новы будынак царквы, дзейнічалі [[народнае вучылішча]] (у 1864 годзе 15 вучняў, у 1889 годзе 92 вучні), [[хлебазапасны магазін]]. З 1876 года працаваў дрожджавы завод, з 1868 года — крупарушка. Праз мястэчка праходзіла дарога з Магілёва на поўдзень Беларусі.

16 лістапада 1873 года была адкрыта чыгунка Асіповічы — Гомель і чыгуначная станцыя Жлобін 2-га класа. За 1 км на захад ад мястэчка было збудавана паравознае дэпо, вагонныя майстэрні, памяшканні для пасажыраў. Пазней быў узведзены аднапавярховы драўляны вакзал.

13 мая 1880 года ў пажары згарэла 159 дамоў, царква, усе 5 яўрэйскіх малітоўных дамоў, народнае вучылішча, хлебазапасны магазін, 65 лавак і складоў з таварамі. Адбудоўвалася мястэчка паводле новага плана. У 1880 годзе 164 двары, 430 жыхароў, 6 лавак, цукровы завод. 16 мая 1889 года ў пажары згарэла 89 дамоў з надворнымі пабудовамі.

Паводле перапісу 1897 года ў в. Карпілаўка, якая пазней увайшла ў склад Жлобіна — 301 двор, 1307 жыхароў, капліца, яўрэйскі малітоўны дом, хлебазапасны магазін, чыгуначнае вучылішча, 8 крупарушак, 4 пастаялыя двары, 2 карчмы. Паблізу размяшчаўся казённы завод для прэсавання сена, якое накіроўвалася ў ваенныя акругі.

24 снежня 1902 года адкрыта чыгунка Віцебск — Жлобін, 2 лістапада 1915 года — чыгунка Жлобін — Калінкавічы. Пашыраўся гандаль, асабліва хлебам, лёнам, пянькой. Працавалі 2 вінакурні. З 22 снежня 1905 года да 2 студзеня 1906 года адбывалася забастоўка чыгуначнікаў. З 1908 года дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Мелася паштовае аддзяленне.

У 1909 годзе ў Жлобіне, які адносіўся да Лукаўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні, налічвалася 486 гаспадарак, 4270 жыхароў, 613 драўляных і 4 мураваныя будынкі. 27 красавіка 1910 года жыхары на беразе Дняпра сустракалі мошчы прападобнай Ефрасінні, якія на параходзе «Галавачоў» перавозіліся з Кіева ў Полацк. У 1911 годзе адкрыта прыватная гімназія з бібліятэкай пры ёй, у 1913 годзе — крэдытнае таварыства. У 1915 годзе на чыгуначнай станцыі адбылося хваляванне салдат, меліся сутыкненні з паліцыяй.

&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
Выява:Žłobin. Жлобін (1915).jpg|Мястэчка Жлобін, агульны выгляд. 1915 г.
Выява:Žłobin, Hałoŭnaja. Жлобін, Галоўная (1905).jpg|Галоўная вуліца. Да 1914 г.
Выява:Žłobin. Жлобін (1901-17) (2).jpg|Тэатр. Да 1918 г.
Выява:Žłobin, Dniapro. Жлобін, Дняпро (1901-17).jpg|Мост праз Дняпро. Да 1914 г.
Выява:Žłobin, Nabiarežnaja. Жлобін, Набярэжная (1901-17).jpg|Набярэжная. Да 1914 г.
Выява:Žłobin, Carkoŭnaja. Жлобін, Царкоўная (1901-17).jpg|Жлобін. Да 1918 г.
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

=== 1917—1941 ===
У час рэвалюцыйных падзей 1917 года [[Часовы ўрад Расіі]] вырашыў выкарыстаць для барацьбы з рэвалюцыйнымі выступленнямі рабочых польскія часці [[Юзаф Доўбар-Мусніцкі|Ю. Доўбар-Мусніцкага]]. Корпус польскіх легіянераў знаходзіўся ў раёне Жлобіна. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Ю. Доўбар-Мусніцкі заявіў аб сваім нейтралітэце ў адносінах да савецкай улады, аднак у 12 студзеня 1918 года ён [[Мяцеж Доўбар-Мусніцкага|аб’явіў вайну Савецкай Расіі]]. Каля станцыі Жлобін упарты бой, аж да рукапашных стычак, працягваўся 6, а гарматны агонь — 30 гадзін; атрымаўшы перамогу ў гэтым баі, чырвонаармейскія атрады ўвайшлі ў Жлобін.

З 2 сакавіка да лістапада 1918 года акупаваны нямецкімі войскамі. Немцы пратрымаліся ў Жлобіне да 24 лістада 1918 года. 25 сакавіка 1918 года абвешчана аб прыналежнасці тэрыторыі да [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 24 лістапада 1918 года ўладу ўзялі бальшавікі. З 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай [[I з’езд КП(б)Б|I з’езда КП(б) Беларусі]] Жлобін увайшоў у склад [[Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусі|Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня ЦК РКП(б) пастанавіў уключыць яго ў састаў [[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расійскай Савецкай Федэратыўнай Сацыялістычнай Рэспублікі]]. У 1919 годзе Жлобін становіцца цэнтрам воласці. Да восені 1920 года пабудавана электрастанцыя магутнасцю 35 конскіх сіл. 9 мая 1923 года створана Жлобінская воласць.

У сакавіку 1924 года Рагачоўскі павет, у т. л. Жлобін, вернуты [[БССР|Беларускай ССР]]. З 17 ліпеня 1924 года Жлобін — адміністрацыйны цэнтр Жлобінскага раёна (да 26 ліпеня 1930 года ў [[Бабруйская акруга|Бабруйскай акрузе]]). У 1924 годзе на паўночнай ускраіне мястэчка заснавана метэастанцыя, працавала ветэрынарная лячэбніца. З 3 ліпеня 1925 года — горад.

У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны Жлобін». У 1927—1929 гадах пабудавана чыгуначная сярэдняя школа, у 1933 годзе — будынак сярэдняй школы № 2 (цяпер № 5). У 1934 годзе працавалі шпаларэзны завод, электрастанцыя, рамонтна-вагонны ўчастак, машынна-трактарная станцыя (з 1932 года) і майстэрня, дрэваапрацоўчы камбінат (145 рабочых), нафтавы млын і крупарушка, цагельня (56 рабочых), металаапрацоўчая, камвольная, кравецкая, абутковая майстэрні, мэблевая фабрыка, маслазавод, друкарня, кузня. З 5 чэрвеня 1931 года выдавалася раённая газета, а затым чыгуначная шматтыражная газета «Ударнік». У 1937 годзе ўзведзены будынак для яшчэ адной сярэдняй школы, у 1940 годзе — новы будынак для чыгуначнай школы. У 1938—1939 гадах на станцыі Жлобін-Паўночны пабудаваны новы будынак дэпо.

З 20 лютага 1938 года [[Жлобінскі раён]] — у Гомельскай вобласці. З 27 лістапада 1938 года Жлобін — горад раённага падпарадкавання.

У 1930-х гадах Жлобінскі раён моцна пацярпеў ад масавых савецкіх рэпрэсій. У кантэксце прымусовай калектывізацыі ўлады высялялі заможных сялян, канфіскоўвалі маёмасць, абвінавачвалі людзей у «контррэвалюцыйнай» дзейнасці&lt;ref name=&quot;памяць&quot;&gt;Памяць: Жлобін, Жлобінскі раён. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2000. — С. 320—325.&lt;/ref&gt;. У 1931 годзе з раёна было гвалтоўна пераселена 158 сямей (734 чалавекі) на Урал&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;, а ў 1933 годзе каля 50 двароў вывезлі ў Адэскую вобласць у складзе 4 500 гаспадарак з БССР&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;. Да сакавіка 1936 года колькасць перасяленых з БССР складала 1779 чалавек пры плане 2000&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;.

У кнізе «Памяць» названыя імёны каля 250 чалавек са Жлобіншчыны, асуджаных або рэпрэсаваных як «шпіёны» ці «ворагі народа». Фіксаваліся выпадкі супраціву: падпалы калгасаў, адмова ад галасавання за Сталіна, агітацыя за іншых кандыдатаў&lt;ref&gt;Газета «Звязда», 1936.&lt;/ref&gt;. Мелі месца масавыя арышт і дэпартацыі сярэднякоў і нават беднякоў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=Материалы ОГПУ о перегибах и искривлениях в процессе коллективизации и раскулачивания. 7 марта 1930 г.|url=https://docs.historyrussia.org/ru/nodes/87843-materialy-ogpu-o-peregibah-i-iskrivleniyah-v-protsesse-kollektivizatsii-i-raskulachivaniya-7-marta-1930-g|title=Материалы ОГПУ о перегибах и искривлениях в процессе коллективизации и раскулачивания}}&lt;/ref&gt;.

Больш падрабязна: «[[Савецкія рэпрэсіі ў Жлобінскім раёне]]».

=== 1941—1945 ===

Ужо 27 чэрвеня 1941 года, праз пяць дзён пасля пачатку вайны, [[Люфтвафэ]] нанеслі бомбавы ўдар па Жлобінскім чыгуначным вузле&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 370.&lt;/ref&gt;. У гэты ж дзень быў сфармаваны Жлобінскі знішчальны батальён з больш як 100 чалавек — супрацоўнікаў [[НКУС]], партыйных, савецкіх і камсамольскіх актывістаў. Ён узначальваўся А. Міронавым, А. Ярашавым і М. Шапірам. Батальён удзельнічаў у баях і эвакуацыі&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 372.&lt;/ref&gt;.

4 ліпеня 1941 года нямецкія войскі захапілі Жлобін. Савецкія войскі 6 ліпеня 1941 года адбілі горад, але пад націскам намнога большых сіл праціўніка адступілі за Дняпро.

З 13 ліпеня па 17 жніўня 1941 года войскі 63-га стралковага корпуса пад камандаваннем Л. Пятроўскага правялі [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя (1941)|Рагачоўска-Жлобінскую аперацыю]], занялі Жлобін і пратрымалі яго да сярэдзіны жніўня. Гэта быў першы контрудар [[Чырвоная армія|Чырвонай Арміі]] на фронце&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 374.&lt;/ref&gt;.

Падчас акупацыі ([[Жлобінскі гета]] існавала з верасня 1941 па красавік 1942) было забіта не менш за 2000 яўрэяў&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 376.&lt;/ref&gt;. Усяго акупанты загубілі 2500 жыхароў Жлобіна, Стрэшына і іншых населеных пунктаў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму за 9 км на поўдзень ад горада).

З восені 1941 года пачалі дзейнічаць першыя падпольныя групы на чале з Цітам Мінянковым, Паўлам Скварчэўскім і інш. Увосень 1942 года на Жлобіншчыну прыбылі дзве падрыхтаваныя групы — І. Крышнёва і Д. Шыбінскага — для стварэння партызанскіх атрадаў. Яны ўтварылі [[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»|атрад «Смерць фашызму»]]&lt;ref&gt;[[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»]]&lt;/ref&gt; і «[[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)|Жалязняк]]»&lt;ref&gt;[[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)]]&lt;/ref&gt;.

У жніўні 1943 года партызаны з атрадаў «Смерць фашызму» і «Жалязняк» правялі аперацыю «[[Рэйкавая вайна]]», падарваўшы больш за 1200 рэек на Жлобінскім участку чыгункі&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 382.&lt;/ref&gt;.

У лютым 1944 года савецкія войскі выйшлі на левы бераг Дняпра насупраць Жлобіна, але да 6 чэрвеня 1944 года горад не быў вызвалены.

23 лютага 1944 года ў ходзе [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя (1944)|Рагачоўска-Жлобінскай наступальнай аперацыі]] савецкія войскі вызвалілі вёску Майскае, а 26-27 чэрвеня 1944 года Жлобін і навакольныя населеныя пункты былі канчаткова вызвалены падчас [[Аперацыя «Баграціён»|аперацыі «Баграціён»]]&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 389—390.&lt;/ref&gt;.

''Падрабязней:'' [[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»]], [[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)]]

=== 1945—1990 ===

Пасля вайны ў Жлобіне і раёне засталося крыху больш за 3 000 жыхароў, хоць напярэдадні вайны іх было звыш 19 000. Да 1959 года насельніцтва аднавілася — налічвалася ўжо 19 200 чалавек&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 404. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view]&lt;/ref&gt;.

У 1963 годзе да Жлобіна далучаны пасёлак пеньказавода. Раней былі далучаны пасёлкі Ветка-Вір, Жлобін-Падольскі, Рабочы. З 17 сакавіка 1963 года — горад абласнога падпарадкавання. У 1975 годзе ў Жлобіне быў адкрыты мясакамбінат&lt;ref&gt;Там жа. — С. 406&lt;/ref&gt;. У 1977 годзе пачала працу новая навучальная ўстанова, сёння — тэхналагічны каледж&lt;ref&gt;Там жа. — С. 406&lt;/ref&gt;. 30 снежня 1978 года пабудаваны завод штучнага футра, а таксама каледж сферы абслугоўвання&lt;ref&gt;Там жа. — С. 407&lt;/ref&gt;.

У канцы 1984 года — [[Беларускі металургічны завод]]. Пабудавалі яго з удзелам фірмаў «Фест-Альпіне» (Аўстрыя) і «Даніэлі» (Італія). Першы расплаў і разліўка сталі (СТАЛЬ 1 ГОСТ) адбыліся 15 кастрычніка 1984 года — гэта дата лічыцца днём заснавання завода. Яго першым дырэктарам стаў [[Дзярожант Лявонавіч Акопаў|Дзярожант Акопаў]]&lt;ref&gt;Там жа. — С. 408&lt;/ref&gt;.

=== 1991—2020 ===

Пасля распаду СССР Жлобін працягваў развівацца як важны прамысловы і культурны цэнтр рэгіёна. У 1993 годзе быў пабудаваны Палац культуры металургаў&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 413. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view]&lt;/ref&gt;.

У 1995 годзе ўзведзены новы мураваны будынак Свята-Троіцкай царквы&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;.

У 1996 годзе адкрыўся тэхнікум пры БМЗ (цяпер — металургічны каледж)&lt;ref&gt;Там жа. — С. 413&lt;/ref&gt;.

4 студзеня 2002 года [[Жлобінскі раён]] і горад Жлобін аб’яднаны ў адну адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку — [[Жлобінскі раён]] з адміністрацыйным цэнтрам горад Жлобін&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p30200006&amp;q_id=10531831|title=Указ Президента Республики Беларусь от 4 января 2002 года № 6 &quot;Об объединении районов и городов областного подчинения Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408111207/https://etalonline.by/document/?regnum=p30200006&amp;q_id=10531831|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

У 2004 годзе быў узведзены новы будынак чыгуначнага вакзала&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;, а ў 2006 годзе адкрыты Цэнтр алімпійскага рэзерву&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;.

У 2007 годзе на БМЗ увялі ў эксплуатацыю трубную вытворчасць&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;. У Красным Беразе быў адкрыты мемарыял «Дзяцям — ахвярам вайны»&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;. У 2008 годзе ў Цэнтры алімпійскага рэзерву адкрыўся аквапарк&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;.

У 2012 годзе хакейны клуб «Металург» стаў чэмпіёнам Беларусі&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2013 годзе горад прымаў рэспубліканскі фестываль «Дажынкі»&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2013—2021 гадах праводзілася электрыфікацыя чыгуначных участкаў&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2020 годзе быў адкрыты новы будынак Жлобінскага гісторыка-краязнаўчага музея&lt;ref&gt;Там жа. — С. 416&lt;/ref&gt;.

22 снежня 2014 года ў склад горада ўключаны большая частка вёскі [[Лебядзёўка (Жлобінскі раён)|Лебядзёўка]] [[Луцкі сельсавет (Жлобінскі раён)|Луцкага сельсавета]] і пасёлак [[Рубеж (Жлобінскі раён)|Рубеж]] [[Малевіцкі сельсавет|Малевіцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D915g0068459 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 22 декабря 2014 г. № 49 Об изменении границ города Жлобина, Лукского и Малевичского сельсоветов Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

У жніўні 2020 года Жлобін стаў адным з гарадоў, дзе прайшлі [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|масавыя акцыі пратэсту]] пасля [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі]]. 17 жніўня забастоўка на БМЗ увайшла ў актыўную фазу: былі спынены ўсе тры мартэлі (электрадугавыя печы), з іх быў сліты метал, і завод спыніў працу&lt;ref&gt;[https://opendemocracy.net/articles/belarus-workers-strike OpenDemocracy.net]{{Недаступная спасылка}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://sputnik.by/20200817/zavod-na-pereglyad-chem-zakonchilas-stachka-na-bmz-1055326722.html Sputnik Беларусь]&lt;/ref&gt;. Каля 2 000 рабочых падпісалі зварот з патрабаваннем перагляду вынікаў выбараў.

Некалькі працоўных — Яўген Говар, Аляксандр Баброў і Ігар Повараў — былі асуджаныя на рэальныя турэмныя тэрміны за нібыта «арганізацыю» страйку&lt;ref name=&quot;рэпрэсіі2020&quot;&gt;[https://be.wikipedia.org/wiki/Палітычныя_рэпрэсіі_ў_Жлобіне_пасля_выбараў_2020_года Падрабязней пра палітычныя рэпрэсіі ў Жлобіне]&lt;/ref&gt;. Асобны прысуд атрымаў супрацоўнік БМЗ Аляксандр Гашнікаў — 14 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму за спробы стварэння незалежнага прафсаюзу і арганізацыю працоўнага руху ў краіне&lt;ref name=&quot;рэпрэсіі2020&quot; /&gt;.

=== 2021 — наш час ===

Пасля грамадска-палітычных падзей у Беларусі ў 2020 годзе і пачатку расійска-украінскай вайны ў 2022 годзе [[Беларускі металургічны завод]] сутыкнуўся з праблемамі на міжнародным рынку. Заводу стала цяжка прадаваць прадукцыю ў краіны Заходняй Еўропы і ЗША. 12 мая 2023 года санкцыі супраць БМЗ увяла [[Украіна]], а ў жніўні таго ж года — [[Еўрапейскі саюз]]. Да санкцый далучыліся [[Швейцарыя]], [[Паўночная Македонія]], [[Чарнагорыя]], [[Албанія]], [[Боснія і Герцагавіна]], [[Ісландыя]], [[Ліхтэнштэйн]] і [[Нарвегія]]. Таксама ў санкцыйны спіс ЗША трапілі сам завод, генеральны дырэктар Дзмітрый Корчык і звязаная з БМЗ кампанія BELKAPSTEEL&lt;ref&gt;[https://www.belsteel.com Беларускі металургічны завод. Афіцыйны сайт]&lt;/ref&gt;.

Тым не менш, афіцыйнае кіраўніцтва заяўляе пра станоўчую дынаміку. У 2023 годзе, паводле слоў генеральнага дырэктара Дзмітрыя Корчыка, было выпушчана на 250 тысяч тон сталі больш, чым у папярэднім годзе (плюс 12 %), а экспарт пракату чорных металаў вырас да 1,6 млн тон (плюс 17 %). Доля інавацыйнай прадукцыі склала 41 %, а работнікам была выплачана 13-я зарплата&lt;ref&gt;[https://www.belsteel.com Беларускі металургічны завод. Афіцыйны сайт]&lt;/ref&gt;.

Пасля падзей жніўня 2020 года ў Жлобінскім раёне адбыўся шырокі палітычны пераслед. Дзясяткі жыхароў былі асуджаныя за ўдзел у пратэстах, каментары ў інтэрнэце або за публічныя выказванні салідарнасці. Штрафы, «хатняя хімія», пазбаўленне волі — гэта найбольш тыповыя формы пакарання. Прысуды выносіліся паводле артыкулаў 342, 364, 369, 130 КК, а ў асобных выпадках — нават за нібыта «здраду дзяржаве».

У [[2024]] годзе Жлобін заняў першае месца сярод усіх раённых цэнтраў Гомельшчыны па колькасці палітычна матываваных крымінальных спраў — 168 зафіксаваных выпадкаў, што саступае толькі [[Гомель|абласному цэнтру]]&lt;ref&gt;[https://gomelspring.org/be/news/11103 Гомельская Вясна: «Жлобін — самы пацярпелы ад рэпрэсіяў горад Гомельшчыны»]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:80000
ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1847 from:0 till:965
  bar:1880 from:0 till:430
  bar:1897 from:0 till:1307
  bar:1909 from:0 till:4270
  bar:1939 from:0 till:19300
  bar:1959 from:0 till:19200
  bar:1970 from:0 till:25000
  bar:1995 from:0 till:67600
  bar:2013 from:0 till:75335
  bar:2016 from:0 till:75956
  bar:2026 from:0 till:75732
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1847 год — 965 чал.; 1880 год — 430 чал.; 1897 год — 1&amp;nbsp;307 чал. (перапіс)(2100 чал.{{sfn|Беларусь|1995}})
* '''XX стагоддзе''': 1909 год — 4&amp;nbsp;270 чал.; 1939 год — 19,3 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1959 год — 19,2 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1970 год — 25 тыс. чал. (25,4 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}); 1995 год — 67,6 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XXI стагоддзе''': 2013 год — 75&amp;nbsp;335 чал.; 2016 год — 75&amp;nbsp;956 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 76&amp;nbsp;068 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 75&amp;nbsp;732 чал.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы лёгкай, металургічнай ([[Беларускі металургічны завод]]), харчовай, будматэрыялаў прамысловасці, фабрыка інкрустацыі.

Гасцініцы «Славянская», «Юбілейная».

== Культура ==
* [[Жлобінскі гісторыка-краязнаўчы музей]]

== Спорт ==
* [[Лядовы палац «Металург»]]
* Хакейны клуб «[[ХК Металург Жлобін|Металург]]»
* Футбольны клуб «[[ФК Жлобін|Жлобін]]»

== Славутасці ==
[[Файл:Жлобін. Храм Свяціцеля Васіля Вялікага.jpg|міні|Стары будынак храма Свяціцеля Васіля Вялікага.]]
* [[Свята-Троіцкая царква (Жлобін)|Свята-Троіцкая царква]] ([[1995]])
* [[Касцёл Маці Божай Каралевы Свету (Жлобін)|Касцёл Маці Божай Каралевы Свету]]&lt;ref&gt;https://catholic.by/3/news/belarus/2614-u-kastsjole-my-sustrakaemsya-z-tym-khto-josts-lyubouyu-u-zhlobine-asvechany-novy-kastsjol-abnoulena&lt;/ref&gt;
* [[Храм Свяціцеля Васіля Вялікага (Жлобін)|Храм Свяціцеля Васіля Вялікага]]
* [[Жлобінскі заапарк]]

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы  Жлобіна|Ганаровыя грамадзяне Жлобіна}}
'''Дзеячы навукі, культуры, царквы'''
[[Файл:Archbishop of Nizhny Novgorod and Arzamas Georgy.JPG|thumb|200px|Архіепіскап Георгій (Данілаў).]]
* [[Вульф Іосіфавіч Агранаў]] (1918—1995) — [[мастак]]-пастаноўшчык [[тэатр]]а і [[кіно]], заслужаны дзеяч [[мастацтва]]ў [[Украінская ССР|Украінскай ССР]].
* [[Сямён Міхайлавіч Бытавой]] (1909—1985) — [[Савецкі Саюз|савецкі]] [[паэт]].
* [[Аляксей Іванавіч Восіпаў]] — [[Доктар навук|доктар філасофскіх навук]], [[прафесар]].
* [[Георгій (Данілаў)]] — мітрапаліт Ніжагародскай і Арзамаскай епархіі, кіраўнік Ніжагародскай мітраполіі [[Руская праваслаўная царква|Рускай праваслаўнай царквы]] (з 2003).
* [[Гірш Ізраілевіч Добін]] (1905—2001) — [[Яўрэі|яўрэйскі]] [[пісьменнік]].
* [[Усевалад Мікалаевіч Сцебурака]] — беларускі паэт, празаік
* [[Неаніла Арцёмаўна Крынічная]] — [[доктар філалагічных навук]], заслужаны дзеяч навукі [[Расійская Федэрацыя|Расійскай Федэрацыі]].
* [[Арыэль Шламо-Залман]] — пісьменнік і рэдактар ізраільскіх энцыклапедый.
* [[Леў Мікалаевіч Тамкоў]] (1937—1997) — беларускі архітэктар.
* [[Мікалай Абрамавіч Шэхтман]] (нар. 1936) — расійскі [[вучоны]] ў галіне [[Лексікалогія|лексікалогіі]] і [[Семантыка|семантыкі]].
* [[Юрый Яфімавіч Мамлін]] (нар. 1947) — беларускі архітэктар.

'''Ваенныя'''
* [[Макар Уласавіч Барташоў]] (1909—1948) — [[Герой Савецкага Саюза]], камандзір [[Ваенна-паветраныя сілы|авіяцыйнай]] [[дывізія|дывізіі]], удзельнік [[Савецка-японская вайна 1945|савецка-японскай вайны]].
* [[Міхаіл Сямёнавіч Быкаў]] (1922—1991) — Герой Савецкага Саюза, камандзір авіяцыйнай эскадрыллі, удзельнік Вялікай Айчыннай [[Вайна|вайны]].
* {{нп3|Юзаф Дамброўскі||pl|Józef Dąbrowski (pilot)}} (1897—1920) — [[ваеннаслужачы]] расійскіх, затым — польскіх узброеных сіл (сяржант-пілот), удзельнік І-ай сусветнай вайны; узнагароджаны пасмяротна [[Virtuti Militari|Ордэнам воінскай доблесці]] (вышэйшая ваенная ўзнагарода [[Польшча|Польшчы]]).
* Зіновій Якаўлевіч Дворкін (1907—1983) — начальнік ваенна-будаўнічага ўпраўлення Ленінградскага фронту Вялікай Айчыннай вайны, [[генерал-лейтэнант]] інжынерна-тэхнічнай службы.

'''Спартсмены'''
[[Файл:Siarhiej Macviejčyk 2012.jpg||thumb|150px|С. Мацвейчык.]]
* [[Аніс Віктаравіч Ананенка]] (нар. 1985) — шматразовы чэмпіён Беларусі ў бегу на сярэднія дыстанцыі, майстар спорту міжнароднага класу Рэспублікі Беларусь.
* [[Ігар Андрэевіч Кузьмянок]] (нар. 1990) — беларускі футбаліст.
* Уладзімір Мікалаевіч Лавецкі — срэбны прызёр [[Летнія Алімпійскія гульні 1972|XX летніх]] [[Алімпійскія гульні|Алімпійскіх гульняў]] (1972, [[Мюнхен]], [[Германія]]) у эстафеце 4×100 м.
* [[Сяргей Сяргеевіч Мацвейчык]] (нар. 1988) — беларускі футбаліст.
* [[Васіль Васільевіч Рудзянкоў]] (1931—1982) — чэмпіён і рэкардсмен [[Летнія Алімпійскія гульні 1960|XVII летніх Алімпійскіх гульняў]] (1960, [[Рым]]) у кіданні молата.

'''Іншыя вядомыя асобы'''
* [[Юрый Леанідавіч Астапчанка]] (нар. 1945) — беларускі палітык.
* [[Рыгор Арцёмавіч Васільеў]] (1885—1976) — удзельнік [[Рэвалюцыя|рэвалюцыйнага]] руху.
* {{нп3|Юрый Сцяпанавіч Піткевіч||ru|Питкевич, Юрий Степанович}} — старшыня ўрада [[Удмуртыя|Удмурцкай Рэспублікі]] [[Прыволжская федэральная акруга|Прыволжскай федэральнай акругі]] (Расійская Федэрацыя; 2000—2014).
* [[Таццяна Сцяпанаўна Філімончык]] (нар. 1949) — беларускі палітык.

== Цікавыя факты ==
У 1955 годзе ў Жлобіне здымаўся мастацкі фільм «[[Спіс беларускіх фільмаў|Зялёныя агні]]» (рэжысёры С. І. Сплашноў, І. А. Шульман, кінастудыя «[[Беларусьфільм]]»). Дзеянне адбываецца на адным з чыгуначных вузлоў Беларусі. Малады машыніст грузавога цягніка Сяргей Чобур на сваю рызыку здзяйсняе першы рэйс з перавышэннем вагавых нормаў. У шляху выяўляецца няспраўнасць машыны. Заняўшыся на хаду рамонтам, брыгада дапускае парушэнне правілаў эксплуатацыі, і Чобура здымаюць з працы. Вопыт Чобура ўдаецца паспяхова паўтарыць, і Сяргея вяртаюць на паравоз. Гэтаму больш за ўсё рады дзве дзяўчыны-чыгуначніцы — інжынер Людміла і дыспетчар Аксана… У масавых сцэнах удзельнічалі многія жыхары Жлобіна, у фільме ёсць прыгожыя здымкі чыгуначнай тэхнікі таго часу&lt;ref name=&quot;kino&quot;/&gt;.

== Гл. таксама ==
* [[Спіс вуліц Жлобіна]]
* [[Жлобінскі аўтобус]]

== Заўвагі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Cisieckaja&quot;&gt;''Цісецкая, К.'' [http://news.21.by/culture/2013/04/23/754070.html Гліняны посуд жалезнага веку] // Новы дзень. Жлобінская раённая газета. 2013, 23 красавіка.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;M.&quot;&gt;[https://drive.google.com/file/d/0B447NwA7uDpcblB0eEFoMUFlbzg/edit?usp=sharing Маслюкоў, Т. В. Археалагічныя абследаванні ў Жлобіне] // Археологические исследования в еврорегионе «Днепр» в 2012 году: междунар. сб. науч. ст. / междунар. редкол. : О. М. Демиденко (отв. ред.), Н. Н. Кривальцевич (зам. отв. ред.), [[Алег Анатольевіч Макушнікаў|О. М. Макушников]] (науч. ред.), Ю. В. Панков (отв. секр.) [и др.] ; Гом. обл. исполн. ком., [[Інстытут гісторыі НАНБ|Ин-т истории НАН Б]], [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|Гом. гос. ун-т им. Ф. Скорины]] [и др.]. — Гомель: [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|ГГУ им. Ф. Скорины]], 2013. — С. 63—66. ISBN 978-985-439-791-7.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-1&quot;&gt;[http://pawet.net/library/history/bel_history/tkachou/04/%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D1%96_%D1%96_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B7%D1%96.html Ткачоў, М. А. Замкі і людзі.] Мн., [[1991]], с. 152—153.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-2&quot;&gt;Ткачов, М. А. Изучение средневековых памятников Белоруссии // Археологические открытия 1983 года. М., 1985, с. 407—408. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Babin&quot;&gt;Бабин, В. Археологи изучают старый Жлобин // Нюанс-плюс. Еженедельная информационно-рекламная газета. 2013. № 27. С. 2. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-3&quot;&gt;[http://pawet.net/library/history/bel_history/tkachou/04/%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D1%96_%D1%96_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B7%D1%96.html Ткачоў, М. А. Замкі і людзі.] [[Мінск|Мн.]], [[1991]], с. 178 (гл. спасылку 164).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;docs&quot;&gt;[https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:C8fPFhEmYMUJ:school9_zlobin.at.tut.by/%25D0%25A1%25D0%25BF%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25BD%25D1%258B%25D0%25B5%2520%25D0%25B2%25D0%25BE%25D0%25BF%25D1%2580%25D0%25BE%25D1%2581%25D1%258B%2520%25D0%25B8%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25B8%25D0%25B8%2520%25D0%2596%25D0%25BB%25D0%25BE%25D0%25B1%25D0%25B8%25D0%25BD%25D0%25B0.pdf+&amp;hl=be&amp;gl=by&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESgy764tgM8o826hGpll6SVxAhaS0_avxXJsIZnA8lZeEacXNhsKicLsVdxhexepDMMmgSQoIbsYcL9NNtyhHeGFy4g18MFwRzUmZ_VEEHvvTugavY4K9zrZCUsdN0uu1pSws5ZS&amp;sig=AHIEtbQ-R5BfvZKkC1qzUlP1t8FPHabFNw Спорные вопросы истории Жлобина (историко-краеведческий очерк). {{ref-ru}}]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Гарады і вёскі Беларусі. Гомельская вобласць. [[Мінск|Мн.]], 2004.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;kino&quot;&gt;[http://www.kino-teatr.ru/kino/movie/sov/2466/annot/ Информация о фильме «Зелёные огни» // Кино-Театр.ru. {{ref-ru}}]&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/ТурЭнцБел-2007|Жлобин}}{{ref-ru}}
* {{Крыніцы/БелЭн|3|Жлобін|Кірычэнка, П.|369}}
* {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Жлобін|306—307}}
* ''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — 2025. — 463 с. — С. 65-73. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view].

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Žlobin|Жлобін}}
* {{bis.nlb.by|146105|Жлобін}}
{{OSM relation|5598358|Жлобін}}

{{Жлобінскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Населеныя пункты на Дняпры}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Жлобін| ]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства]]</text>
      <sha1>r9zg3z7nmulsqtrwvclz7cbqavs8ohy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153876</id>
      <parentid>5153874</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:43:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вядомыя асобы */ гл. [[Вядомыя асобы  Жлобіна]]</comment>
      <origin>5153876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54799" sha1="kevwb9l3k3ljnwiemt7saf7uwlevk0a" xml:space="preserve">{{значэнні|Жлобін (значэнні)}}
{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Жлобін
 |выява=DJI 0933 (51211733679).jpg
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Жлобінскі
 |від кіраўніка           = старшыня райвыканкама
 |дата заснавання         = XV ст.
 |першае згадванне        = 1654
 |ранейшыя назвы          = Злобін
 |нацыянальны склад       = [[беларусы]] — 79,8[[Працэнт|%]]; [[рускія]] — 15,1%; [[украінцы]] — 2,8%; іншыя — 2,3%
 |канфесійны склад        = [[Выява:Christian cross.svg|6px|Хрысціянскі крыж]] [[Хрысціянства|хрысціяне]] — [[Праваслаўе|праваслаўныя]], [[Каталіцызм|католікі]] і інш.
}}
'''Жло́бін'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Žlobin}}) — горад раённага падпарадкавання ў Жлобінскім раёне [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[раён]]а. Трэці па колькасці насельніцтва горад у вобласці (пасля [[Гомель|Гомеля]] і [[Мазыр]]а). Размешчаны на [[Раўніна|раўніне]] Гомельскае [[Палессе]], за 93 км ад Гомеля, 215 км ад [[Мінск]]а. Прыстань на [[Дняпро|Дняпры]]. Буйны чыгуначны вузел (кірункі на [[Мінск]], [[Магілёў]], [[Гомель]], [[Калінкавічы]]); аўтадарогі на [[Бабруйск]], Гомель, [[Рагачоў]], [[Светлагорск]].

== Назва ==
У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Жлоба, Жлобіч&lt;ref&gt;''М. В. Бірыла''. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 146.&lt;/ref&gt;. З прозвішчам Жлоба звязваў назву Жлобіна географ [[Вадзім Андрэевіч Жучкевіч|Вадзім Жучкевіч]]&lt;ref&gt;''Жучкевич В. А.'' Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 124.&lt;/ref&gt;.

З іншага боку, ёсць гідронім [[Жлобінскае|Жлобін]], так называецца возера каля [[Баранавічы|Баранавічаў]] (цяпер у складзе горада).

== Паходжанне назвы ==

Ёсць некалькі версій паходжання назвы «Жлобін», у тым ліку адкінутыя, легендарныя, тапанімічныя і лінгвістычныя.

=== Хлепень ===
Працяглы час у літаратуры сцвярджалася, што старая назва Жлобіна — «Хлепень», нібыта згаданая ў 1492 годзе ў сувязі з [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім (1492—1494)|вайной Маскоўскай дзяржавы з Вялікім княствам Літоўскім]]. Аднак сучасныя даследаванні паказалі, што гаворка ішла пра іншае паселішча — вёску Хлепень каля Сычова ў сучаснай Смаленскай вобласці Расіі. Атаясненне Хлепеня і Жлобіна прызнана памылковым&lt;ref name=&quot;zk2025&quot;&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 65—73.&lt;/ref&gt;.

=== Патранімічная і народна-легендарная ===
Паводле народнай легенды, назва Жлобін паходзіць ад імя легендарнага заснавальніка Злобіна — ваяра, які нібыта выратаваў людзей ад цмока. Паселішча было названа ў ягоны гонар, а з часам назва змянілася на «Жлобін». Версія падмацоўваецца мясцовымі паданнямі і тыповай практыкай утварэння назваў ад імёнаў першапасяленцаў&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

=== Легенда пра цмока ===
Яшчэ адна легенда сцвярджае, што ў балотах каля сучаснага Жлобіна жыў дванаццацігаловы цмок, які патрабаваў даніну людзьмі. Малады асілак Пятрок забіў цмока, але загінуў у баі. На месцы яго пахавання паставілі крыж, а пазней быў заснаваны замак Злобін. Назву нібыта далі ад слова «злоба» або ад крыку плытагонаў «Злоообін!» у небяспечным месцы на павароце Дняпра&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

=== Тапанімічная ===
Назва можа паходзіць ад мясцовых геаграфічных умоў — узгоркаў над Дняпром, на якіх не даставала паводкавая вада. У гэтым выпадку «злобак», «злобень» азначалі ўзвышша, сухое месца ў забалочанай мясцовасці. Версія падтрымліваецца шэрагам беларускіх тапанімістаў, уключаючы Ю. Татарынава&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

=== Балцкая ===
Апублікаваная ў выданні «Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік» (2025) балцкая версія&lt;ref name=&quot;zk20252&quot;&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 65—73.&lt;/ref&gt; была цалкам скапіравана з артыкула «Жлобін» Беларускай Вікіпедыі (версіі паміж 1 мая 2023 і 16 мая 2025), але гэтыя звесткі на праўдзе не пацверджаліся крыніцамі, хоць зноскі на іх стаялі, таму з вікіпедыйнага артыкула іх выдалілі 16 мая 2025 года.

=== Іншыя версіі ===
Разглядаецца таксама магчымасць паходжання ад фіна-угорскіх або іранскіх кораняў, звязаных са значэннямі «вільготнае месца», «талая вада» ці «рака» (камскі, таджыцкі, персідскі адпаведнікі). У такім выпадку «Жлобін» мог значыць «паселішча на вільготным месцы»&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

== Геральдыка ==

Афіцыйны [[герб Жлобіна]] — сярэбраная [[ладдзя]] з разгорнутым ветразем на блакітным полі іспанскага шчыта. Зацверджаны [[25 студзеня]] [[2002]] года рашэннем гарвыканкама № 962 і ўнесены ў Гербавы матрыкул Рэспублікі Беларусь пад № 80&lt;ref name=&quot;вп&quot;&gt;[[Герб Жлобіна]] — артыкул у беларускай Вікіпедыі&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;геральдыка&quot;&gt;[https://geraldika.by/gerb-goroda-zhlobin/ Герб горада Жлобіна] // Геральдыка Беларусі&lt;/ref&gt;.

Выява ладдзі адсылае да значэння [[Дняпро|Дняпра]] як гандлёвага і культурнага шляху, які спрыяў фармаванню Жлобіна. Сімвалізуе падарожжа і накіраванасць у будучыню.

Падчас публічнага абмеркавання герба разглядаліся і іншыя варыянты, у тым ліку — грыфон з мячом як сімвал рода [[Хадкевічы|Хадкевічаў]]&lt;ref&gt;Адамушко В. І., Елінская М. М. «Гербы и флаги Беларуси». — Мінск: Беларусь, 2006. — С. 254.&lt;/ref&gt;. Аднак перамог праект з ладдзёй, падтрыманы большасцю ўдзельнікаў конкурсу.

== Гісторыя ==

=== Старажытнасць ===
Вынікі [[Археалогія|археалагічных]] даследаванняў паказваюць, што першыя пасяленні людзей на тэрыторыі сучаснага горада ўзніклі ў [[Першабытнае грамадства|першабытнаабшчынны час]], задоўга да заснавання Жлобіна. На ўзбярэжжы Дняпра ў межах горада знойдзены рэшткі паселішча перыяду [[Бронзавы век|бронзавага веку]] (II — пачатак I тысячагоддзя да [[Наша эра|н.э.]]). На тэрыторыі гарадскога парку культуры і адпачынку «Прыдняпроўскі» выяўлены сляды пасялення перыяду [[Жалезны век|жалезнага веку]]&lt;ref name=&quot;Cisieckaja&quot;/&gt;, якое існавала ў канцы I тысячагоддзя да н. э. — пачатку I тыс. н.э.&lt;ref name=&quot;M.&quot;/&gt;.

=== У Рэчы Паспалітай ===
Падчас [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667)|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў]] [[казакі|казацкі]] гетман [[Іван Залатарэнка]], які ваяваў на баку [[Вялікае княства Маскоўскае|Маскоўскай дзяржавы]], у сваім лісце ад 15 ліпеня 1654 года паведаміў, што яго войскі спалілі «замак Злобін» (разам з замкамі [[Рэчыца]], [[Стрэшын]], [[Рагачоў]] і Горваль). Больш позніх звестак пра гэты замак не маецца&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-1&quot;/&gt;.

Паводле [[Археалогія|археалагічных]] даных, [[Жлобінскі замак]] існаваў у XV—XVII стагоддзях ля ўпадання ручая Чорначка ў раку Дняпро, побач з сучасным гарадскім паркам «Прыдняпроўскі». Абарончыя ўмацаванні складаліся з 2-х частак: [[Замак|замка]] і падзамка. Пляцоўка замка ўзвышаецца над нізінай на 3—4 м (цяпер тут знаходзіцца сучасны будынак — спартыўная школа). Пляцоўка падзамка, якая выцягнута з поўначы на поўдзень, узвышаецца над нізінай на 2 — 3 м (стадыён спартыўнай школы). Побач знаходзіцца і першапачатковае неўмацаванае [[Сярэднявечча|сярэдневяковае]] [[Селішча (археалогія)|селішча]]&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-2&quot;/&gt;. На ім размясціўся парк «Прыдняпроўскі»&lt;ref name=&quot;Babin&quot;/&gt;. Пры археалагічных абследаваннях знойдзены матэрыял XIV—XVIII стагоддзяў&lt;ref name=&quot;M.&quot;/&gt;.

[[Файл:POL COA Chodkiewicz.svg|left|100 px|thumb|Герб Хадкевічаў.]]
У XV—XVI стагоддзях гэта мясцовасць знаходзілася ва ўладаннях [[Хадкевічы|Хадкевічаў]], у [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкім павеце]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] (якое 1 ліпеня 1569 года [[Люблінская унія|аб’ядналася]] з [[Польскае Каралеўства (1385—1569)|Польскім Каралеўствам]] у [[Рэч Паспалітая|Рэч Паспалітую]]).

У публікацыях сустракаецца меркаванне аб тым, што першая пісьмовая згадка аб Жлобіне пад назвай Хлепень адносіцца да 1492 года, але гэта памылка&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-3&quot;/&gt;. Імаверна, яна ўзнікла ў выніку таго, што з беларускім горадам [[Рагачоў]] (паблізу Жлобіна) блыталі сяло, якое ў XV стагоддзі знаходзілася на сумежжы Вялікага Княства Літоўскага і Маскоўскай дзяржавы — {{нп5|Рагачова (Дмітраўскі раён)|Рагачова|ru|Рогачёво (Дмитровский район)|}} (у сучасным Дмітраўскім раёне [[Маскоўская вобласць|Маскоўскай вобласці]]), а непадалёк ад яго ёсць в. [[Хляпень]] ([[Сычоўскі раён]] [[Смаленская вобласць|Смаленскай вобласці]])&lt;ref name=&quot;docs&quot;/&gt;. Дакументаў пра тое, што ў Жлобіна была назва Хлепень, няма.

З 1509 года ў складзе [[Рагачоўская воласць|Рагачоўскай воласці]], ва ўладанні каралевы [[Бона Сфорца|Боны Сфорцы]], з 1556 года ў складзе скарбовага Рагачоўскага маёнтка. З 1563 года ва ўладанні полацкага шляхціца&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;.

У 1790 годзе кароль [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі]] выдаў прывілей на штотыднёвыя таргі і 4 гадавыя кірмашы ў Жлобіне, які тады належаў І. Халецкаму. Былі прыстань і паромная пераправа, вялося будаўніцтва рачных суднаў. З 1792 года дзейнічала Крыжаўздвіжанская царква.

=== У Расійскай імперыі ===
З 1793 года, пасля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]], Жлобін у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], мястэчка [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Падчас [[Вайна 1812 года|вайны паміж Францыяй і Расіяй 1812 года]] французскія войскі 20 ліпеня 1812 года занялі Жлобін, але ў хуткім часе адступілі. Паводле рэвізіі 1816 года ў Жлобіне 189 двароў.

З 1818 года Жлобін стаў мястэчкам. Паводле інвентару 1847 года меў 965 жыхароў. У 1860 годзе меліся царква, паштовая станцыя (24 камплекты коней), прыстань і пераправа.

У 1863 годзе шляхта Жлобіншчыны далучылася да [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў у Польшчы, Літве і Беларусі]] супраць уладаў [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. Гл. таксама: [[Паўстанне 1863–1864 гадоў на тэрыторыі Рагачоўскага павета]]

У 1863 годзе замест састарэлага ўзведзены новы будынак царквы, дзейнічалі [[народнае вучылішча]] (у 1864 годзе 15 вучняў, у 1889 годзе 92 вучні), [[хлебазапасны магазін]]. З 1876 года працаваў дрожджавы завод, з 1868 года — крупарушка. Праз мястэчка праходзіла дарога з Магілёва на поўдзень Беларусі.

16 лістапада 1873 года была адкрыта чыгунка Асіповічы — Гомель і чыгуначная станцыя Жлобін 2-га класа. За 1 км на захад ад мястэчка было збудавана паравознае дэпо, вагонныя майстэрні, памяшканні для пасажыраў. Пазней быў узведзены аднапавярховы драўляны вакзал.

13 мая 1880 года ў пажары згарэла 159 дамоў, царква, усе 5 яўрэйскіх малітоўных дамоў, народнае вучылішча, хлебазапасны магазін, 65 лавак і складоў з таварамі. Адбудоўвалася мястэчка паводле новага плана. У 1880 годзе 164 двары, 430 жыхароў, 6 лавак, цукровы завод. 16 мая 1889 года ў пажары згарэла 89 дамоў з надворнымі пабудовамі.

Паводле перапісу 1897 года ў в. Карпілаўка, якая пазней увайшла ў склад Жлобіна — 301 двор, 1307 жыхароў, капліца, яўрэйскі малітоўны дом, хлебазапасны магазін, чыгуначнае вучылішча, 8 крупарушак, 4 пастаялыя двары, 2 карчмы. Паблізу размяшчаўся казённы завод для прэсавання сена, якое накіроўвалася ў ваенныя акругі.

24 снежня 1902 года адкрыта чыгунка Віцебск — Жлобін, 2 лістапада 1915 года — чыгунка Жлобін — Калінкавічы. Пашыраўся гандаль, асабліва хлебам, лёнам, пянькой. Працавалі 2 вінакурні. З 22 снежня 1905 года да 2 студзеня 1906 года адбывалася забастоўка чыгуначнікаў. З 1908 года дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Мелася паштовае аддзяленне.

У 1909 годзе ў Жлобіне, які адносіўся да Лукаўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні, налічвалася 486 гаспадарак, 4270 жыхароў, 613 драўляных і 4 мураваныя будынкі. 27 красавіка 1910 года жыхары на беразе Дняпра сустракалі мошчы прападобнай Ефрасінні, якія на параходзе «Галавачоў» перавозіліся з Кіева ў Полацк. У 1911 годзе адкрыта прыватная гімназія з бібліятэкай пры ёй, у 1913 годзе — крэдытнае таварыства. У 1915 годзе на чыгуначнай станцыі адбылося хваляванне салдат, меліся сутыкненні з паліцыяй.

&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
Выява:Žłobin. Жлобін (1915).jpg|Мястэчка Жлобін, агульны выгляд. 1915 г.
Выява:Žłobin, Hałoŭnaja. Жлобін, Галоўная (1905).jpg|Галоўная вуліца. Да 1914 г.
Выява:Žłobin. Жлобін (1901-17) (2).jpg|Тэатр. Да 1918 г.
Выява:Žłobin, Dniapro. Жлобін, Дняпро (1901-17).jpg|Мост праз Дняпро. Да 1914 г.
Выява:Žłobin, Nabiarežnaja. Жлобін, Набярэжная (1901-17).jpg|Набярэжная. Да 1914 г.
Выява:Žłobin, Carkoŭnaja. Жлобін, Царкоўная (1901-17).jpg|Жлобін. Да 1918 г.
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

=== 1917—1941 ===
У час рэвалюцыйных падзей 1917 года [[Часовы ўрад Расіі]] вырашыў выкарыстаць для барацьбы з рэвалюцыйнымі выступленнямі рабочых польскія часці [[Юзаф Доўбар-Мусніцкі|Ю. Доўбар-Мусніцкага]]. Корпус польскіх легіянераў знаходзіўся ў раёне Жлобіна. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Ю. Доўбар-Мусніцкі заявіў аб сваім нейтралітэце ў адносінах да савецкай улады, аднак у 12 студзеня 1918 года ён [[Мяцеж Доўбар-Мусніцкага|аб’явіў вайну Савецкай Расіі]]. Каля станцыі Жлобін упарты бой, аж да рукапашных стычак, працягваўся 6, а гарматны агонь — 30 гадзін; атрымаўшы перамогу ў гэтым баі, чырвонаармейскія атрады ўвайшлі ў Жлобін.

З 2 сакавіка да лістапада 1918 года акупаваны нямецкімі войскамі. Немцы пратрымаліся ў Жлобіне да 24 лістада 1918 года. 25 сакавіка 1918 года абвешчана аб прыналежнасці тэрыторыі да [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 24 лістапада 1918 года ўладу ўзялі бальшавікі. З 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай [[I з’езд КП(б)Б|I з’езда КП(б) Беларусі]] Жлобін увайшоў у склад [[Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусі|Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня ЦК РКП(б) пастанавіў уключыць яго ў састаў [[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расійскай Савецкай Федэратыўнай Сацыялістычнай Рэспублікі]]. У 1919 годзе Жлобін становіцца цэнтрам воласці. Да восені 1920 года пабудавана электрастанцыя магутнасцю 35 конскіх сіл. 9 мая 1923 года створана Жлобінская воласць.

У сакавіку 1924 года Рагачоўскі павет, у т. л. Жлобін, вернуты [[БССР|Беларускай ССР]]. З 17 ліпеня 1924 года Жлобін — адміністрацыйны цэнтр Жлобінскага раёна (да 26 ліпеня 1930 года ў [[Бабруйская акруга|Бабруйскай акрузе]]). У 1924 годзе на паўночнай ускраіне мястэчка заснавана метэастанцыя, працавала ветэрынарная лячэбніца. З 3 ліпеня 1925 года — горад.

У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны Жлобін». У 1927—1929 гадах пабудавана чыгуначная сярэдняя школа, у 1933 годзе — будынак сярэдняй школы № 2 (цяпер № 5). У 1934 годзе працавалі шпаларэзны завод, электрастанцыя, рамонтна-вагонны ўчастак, машынна-трактарная станцыя (з 1932 года) і майстэрня, дрэваапрацоўчы камбінат (145 рабочых), нафтавы млын і крупарушка, цагельня (56 рабочых), металаапрацоўчая, камвольная, кравецкая, абутковая майстэрні, мэблевая фабрыка, маслазавод, друкарня, кузня. З 5 чэрвеня 1931 года выдавалася раённая газета, а затым чыгуначная шматтыражная газета «Ударнік». У 1937 годзе ўзведзены будынак для яшчэ адной сярэдняй школы, у 1940 годзе — новы будынак для чыгуначнай школы. У 1938—1939 гадах на станцыі Жлобін-Паўночны пабудаваны новы будынак дэпо.

З 20 лютага 1938 года [[Жлобінскі раён]] — у Гомельскай вобласці. З 27 лістапада 1938 года Жлобін — горад раённага падпарадкавання.

У 1930-х гадах Жлобінскі раён моцна пацярпеў ад масавых савецкіх рэпрэсій. У кантэксце прымусовай калектывізацыі ўлады высялялі заможных сялян, канфіскоўвалі маёмасць, абвінавачвалі людзей у «контррэвалюцыйнай» дзейнасці&lt;ref name=&quot;памяць&quot;&gt;Памяць: Жлобін, Жлобінскі раён. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2000. — С. 320—325.&lt;/ref&gt;. У 1931 годзе з раёна было гвалтоўна пераселена 158 сямей (734 чалавекі) на Урал&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;, а ў 1933 годзе каля 50 двароў вывезлі ў Адэскую вобласць у складзе 4 500 гаспадарак з БССР&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;. Да сакавіка 1936 года колькасць перасяленых з БССР складала 1779 чалавек пры плане 2000&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;.

У кнізе «Памяць» названыя імёны каля 250 чалавек са Жлобіншчыны, асуджаных або рэпрэсаваных як «шпіёны» ці «ворагі народа». Фіксаваліся выпадкі супраціву: падпалы калгасаў, адмова ад галасавання за Сталіна, агітацыя за іншых кандыдатаў&lt;ref&gt;Газета «Звязда», 1936.&lt;/ref&gt;. Мелі месца масавыя арышт і дэпартацыі сярэднякоў і нават беднякоў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=Материалы ОГПУ о перегибах и искривлениях в процессе коллективизации и раскулачивания. 7 марта 1930 г.|url=https://docs.historyrussia.org/ru/nodes/87843-materialy-ogpu-o-peregibah-i-iskrivleniyah-v-protsesse-kollektivizatsii-i-raskulachivaniya-7-marta-1930-g|title=Материалы ОГПУ о перегибах и искривлениях в процессе коллективизации и раскулачивания}}&lt;/ref&gt;.

Больш падрабязна: «[[Савецкія рэпрэсіі ў Жлобінскім раёне]]».

=== 1941—1945 ===

Ужо 27 чэрвеня 1941 года, праз пяць дзён пасля пачатку вайны, [[Люфтвафэ]] нанеслі бомбавы ўдар па Жлобінскім чыгуначным вузле&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 370.&lt;/ref&gt;. У гэты ж дзень быў сфармаваны Жлобінскі знішчальны батальён з больш як 100 чалавек — супрацоўнікаў [[НКУС]], партыйных, савецкіх і камсамольскіх актывістаў. Ён узначальваўся А. Міронавым, А. Ярашавым і М. Шапірам. Батальён удзельнічаў у баях і эвакуацыі&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 372.&lt;/ref&gt;.

4 ліпеня 1941 года нямецкія войскі захапілі Жлобін. Савецкія войскі 6 ліпеня 1941 года адбілі горад, але пад націскам намнога большых сіл праціўніка адступілі за Дняпро.

З 13 ліпеня па 17 жніўня 1941 года войскі 63-га стралковага корпуса пад камандаваннем Л. Пятроўскага правялі [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя (1941)|Рагачоўска-Жлобінскую аперацыю]], занялі Жлобін і пратрымалі яго да сярэдзіны жніўня. Гэта быў першы контрудар [[Чырвоная армія|Чырвонай Арміі]] на фронце&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 374.&lt;/ref&gt;.

Падчас акупацыі ([[Жлобінскі гета]] існавала з верасня 1941 па красавік 1942) было забіта не менш за 2000 яўрэяў&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 376.&lt;/ref&gt;. Усяго акупанты загубілі 2500 жыхароў Жлобіна, Стрэшына і іншых населеных пунктаў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму за 9 км на поўдзень ад горада).

З восені 1941 года пачалі дзейнічаць першыя падпольныя групы на чале з Цітам Мінянковым, Паўлам Скварчэўскім і інш. Увосень 1942 года на Жлобіншчыну прыбылі дзве падрыхтаваныя групы — І. Крышнёва і Д. Шыбінскага — для стварэння партызанскіх атрадаў. Яны ўтварылі [[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»|атрад «Смерць фашызму»]]&lt;ref&gt;[[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»]]&lt;/ref&gt; і «[[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)|Жалязняк]]»&lt;ref&gt;[[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)]]&lt;/ref&gt;.

У жніўні 1943 года партызаны з атрадаў «Смерць фашызму» і «Жалязняк» правялі аперацыю «[[Рэйкавая вайна]]», падарваўшы больш за 1200 рэек на Жлобінскім участку чыгункі&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 382.&lt;/ref&gt;.

У лютым 1944 года савецкія войскі выйшлі на левы бераг Дняпра насупраць Жлобіна, але да 6 чэрвеня 1944 года горад не быў вызвалены.

23 лютага 1944 года ў ходзе [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя (1944)|Рагачоўска-Жлобінскай наступальнай аперацыі]] савецкія войскі вызвалілі вёску Майскае, а 26-27 чэрвеня 1944 года Жлобін і навакольныя населеныя пункты былі канчаткова вызвалены падчас [[Аперацыя «Баграціён»|аперацыі «Баграціён»]]&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 389—390.&lt;/ref&gt;.

''Падрабязней:'' [[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»]], [[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)]]

=== 1945—1990 ===

Пасля вайны ў Жлобіне і раёне засталося крыху больш за 3 000 жыхароў, хоць напярэдадні вайны іх было звыш 19 000. Да 1959 года насельніцтва аднавілася — налічвалася ўжо 19 200 чалавек&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 404. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view]&lt;/ref&gt;.

У 1963 годзе да Жлобіна далучаны пасёлак пеньказавода. Раней былі далучаны пасёлкі Ветка-Вір, Жлобін-Падольскі, Рабочы. З 17 сакавіка 1963 года — горад абласнога падпарадкавання. У 1975 годзе ў Жлобіне быў адкрыты мясакамбінат&lt;ref&gt;Там жа. — С. 406&lt;/ref&gt;. У 1977 годзе пачала працу новая навучальная ўстанова, сёння — тэхналагічны каледж&lt;ref&gt;Там жа. — С. 406&lt;/ref&gt;. 30 снежня 1978 года пабудаваны завод штучнага футра, а таксама каледж сферы абслугоўвання&lt;ref&gt;Там жа. — С. 407&lt;/ref&gt;.

У канцы 1984 года — [[Беларускі металургічны завод]]. Пабудавалі яго з удзелам фірмаў «Фест-Альпіне» (Аўстрыя) і «Даніэлі» (Італія). Першы расплаў і разліўка сталі (СТАЛЬ 1 ГОСТ) адбыліся 15 кастрычніка 1984 года — гэта дата лічыцца днём заснавання завода. Яго першым дырэктарам стаў [[Дзярожант Лявонавіч Акопаў|Дзярожант Акопаў]]&lt;ref&gt;Там жа. — С. 408&lt;/ref&gt;.

=== 1991—2020 ===

Пасля распаду СССР Жлобін працягваў развівацца як важны прамысловы і культурны цэнтр рэгіёна. У 1993 годзе быў пабудаваны Палац культуры металургаў&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 413. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view]&lt;/ref&gt;.

У 1995 годзе ўзведзены новы мураваны будынак Свята-Троіцкай царквы&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;.

У 1996 годзе адкрыўся тэхнікум пры БМЗ (цяпер — металургічны каледж)&lt;ref&gt;Там жа. — С. 413&lt;/ref&gt;.

4 студзеня 2002 года [[Жлобінскі раён]] і горад Жлобін аб’яднаны ў адну адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку — [[Жлобінскі раён]] з адміністрацыйным цэнтрам горад Жлобін&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p30200006&amp;q_id=10531831|title=Указ Президента Республики Беларусь от 4 января 2002 года № 6 &quot;Об объединении районов и городов областного подчинения Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408111207/https://etalonline.by/document/?regnum=p30200006&amp;q_id=10531831|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

У 2004 годзе быў узведзены новы будынак чыгуначнага вакзала&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;, а ў 2006 годзе адкрыты Цэнтр алімпійскага рэзерву&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;.

У 2007 годзе на БМЗ увялі ў эксплуатацыю трубную вытворчасць&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;. У Красным Беразе быў адкрыты мемарыял «Дзяцям — ахвярам вайны»&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;. У 2008 годзе ў Цэнтры алімпійскага рэзерву адкрыўся аквапарк&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;.

У 2012 годзе хакейны клуб «Металург» стаў чэмпіёнам Беларусі&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2013 годзе горад прымаў рэспубліканскі фестываль «Дажынкі»&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2013—2021 гадах праводзілася электрыфікацыя чыгуначных участкаў&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2020 годзе быў адкрыты новы будынак Жлобінскага гісторыка-краязнаўчага музея&lt;ref&gt;Там жа. — С. 416&lt;/ref&gt;.

22 снежня 2014 года ў склад горада ўключаны большая частка вёскі [[Лебядзёўка (Жлобінскі раён)|Лебядзёўка]] [[Луцкі сельсавет (Жлобінскі раён)|Луцкага сельсавета]] і пасёлак [[Рубеж (Жлобінскі раён)|Рубеж]] [[Малевіцкі сельсавет|Малевіцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D915g0068459 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 22 декабря 2014 г. № 49 Об изменении границ города Жлобина, Лукского и Малевичского сельсоветов Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

У жніўні 2020 года Жлобін стаў адным з гарадоў, дзе прайшлі [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|масавыя акцыі пратэсту]] пасля [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі]]. 17 жніўня забастоўка на БМЗ увайшла ў актыўную фазу: былі спынены ўсе тры мартэлі (электрадугавыя печы), з іх быў сліты метал, і завод спыніў працу&lt;ref&gt;[https://opendemocracy.net/articles/belarus-workers-strike OpenDemocracy.net]{{Недаступная спасылка}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://sputnik.by/20200817/zavod-na-pereglyad-chem-zakonchilas-stachka-na-bmz-1055326722.html Sputnik Беларусь]&lt;/ref&gt;. Каля 2 000 рабочых падпісалі зварот з патрабаваннем перагляду вынікаў выбараў.

Некалькі працоўных — Яўген Говар, Аляксандр Баброў і Ігар Повараў — былі асуджаныя на рэальныя турэмныя тэрміны за нібыта «арганізацыю» страйку&lt;ref name=&quot;рэпрэсіі2020&quot;&gt;[https://be.wikipedia.org/wiki/Палітычныя_рэпрэсіі_ў_Жлобіне_пасля_выбараў_2020_года Падрабязней пра палітычныя рэпрэсіі ў Жлобіне]&lt;/ref&gt;. Асобны прысуд атрымаў супрацоўнік БМЗ Аляксандр Гашнікаў — 14 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму за спробы стварэння незалежнага прафсаюзу і арганізацыю працоўнага руху ў краіне&lt;ref name=&quot;рэпрэсіі2020&quot; /&gt;.

=== 2021 — наш час ===

Пасля грамадска-палітычных падзей у Беларусі ў 2020 годзе і пачатку расійска-украінскай вайны ў 2022 годзе [[Беларускі металургічны завод]] сутыкнуўся з праблемамі на міжнародным рынку. Заводу стала цяжка прадаваць прадукцыю ў краіны Заходняй Еўропы і ЗША. 12 мая 2023 года санкцыі супраць БМЗ увяла [[Украіна]], а ў жніўні таго ж года — [[Еўрапейскі саюз]]. Да санкцый далучыліся [[Швейцарыя]], [[Паўночная Македонія]], [[Чарнагорыя]], [[Албанія]], [[Боснія і Герцагавіна]], [[Ісландыя]], [[Ліхтэнштэйн]] і [[Нарвегія]]. Таксама ў санкцыйны спіс ЗША трапілі сам завод, генеральны дырэктар Дзмітрый Корчык і звязаная з БМЗ кампанія BELKAPSTEEL&lt;ref&gt;[https://www.belsteel.com Беларускі металургічны завод. Афіцыйны сайт]&lt;/ref&gt;.

Тым не менш, афіцыйнае кіраўніцтва заяўляе пра станоўчую дынаміку. У 2023 годзе, паводле слоў генеральнага дырэктара Дзмітрыя Корчыка, было выпушчана на 250 тысяч тон сталі больш, чым у папярэднім годзе (плюс 12 %), а экспарт пракату чорных металаў вырас да 1,6 млн тон (плюс 17 %). Доля інавацыйнай прадукцыі склала 41 %, а работнікам была выплачана 13-я зарплата&lt;ref&gt;[https://www.belsteel.com Беларускі металургічны завод. Афіцыйны сайт]&lt;/ref&gt;.

Пасля падзей жніўня 2020 года ў Жлобінскім раёне адбыўся шырокі палітычны пераслед. Дзясяткі жыхароў былі асуджаныя за ўдзел у пратэстах, каментары ў інтэрнэце або за публічныя выказванні салідарнасці. Штрафы, «хатняя хімія», пазбаўленне волі — гэта найбольш тыповыя формы пакарання. Прысуды выносіліся паводле артыкулаў 342, 364, 369, 130 КК, а ў асобных выпадках — нават за нібыта «здраду дзяржаве».

У [[2024]] годзе Жлобін заняў першае месца сярод усіх раённых цэнтраў Гомельшчыны па колькасці палітычна матываваных крымінальных спраў — 168 зафіксаваных выпадкаў, што саступае толькі [[Гомель|абласному цэнтру]]&lt;ref&gt;[https://gomelspring.org/be/news/11103 Гомельская Вясна: «Жлобін — самы пацярпелы ад рэпрэсіяў горад Гомельшчыны»]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:80000
ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1847 from:0 till:965
  bar:1880 from:0 till:430
  bar:1897 from:0 till:1307
  bar:1909 from:0 till:4270
  bar:1939 from:0 till:19300
  bar:1959 from:0 till:19200
  bar:1970 from:0 till:25000
  bar:1995 from:0 till:67600
  bar:2013 from:0 till:75335
  bar:2016 from:0 till:75956
  bar:2026 from:0 till:75732
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1847 год — 965 чал.; 1880 год — 430 чал.; 1897 год — 1&amp;nbsp;307 чал. (перапіс)(2100 чал.{{sfn|Беларусь|1995}})
* '''XX стагоддзе''': 1909 год — 4&amp;nbsp;270 чал.; 1939 год — 19,3 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1959 год — 19,2 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1970 год — 25 тыс. чал. (25,4 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}); 1995 год — 67,6 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XXI стагоддзе''': 2013 год — 75&amp;nbsp;335 чал.; 2016 год — 75&amp;nbsp;956 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 76&amp;nbsp;068 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 75&amp;nbsp;732 чал.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы лёгкай, металургічнай ([[Беларускі металургічны завод]]), харчовай, будматэрыялаў прамысловасці, фабрыка інкрустацыі.

Гасцініцы «Славянская», «Юбілейная».

== Культура ==
* [[Жлобінскі гісторыка-краязнаўчы музей]]

== Спорт ==
* [[Лядовы палац «Металург»]]
* Хакейны клуб «[[ХК Металург Жлобін|Металург]]»
* Футбольны клуб «[[ФК Жлобін|Жлобін]]»

== Славутасці ==
[[Файл:Жлобін. Храм Свяціцеля Васіля Вялікага.jpg|міні|Стары будынак храма Свяціцеля Васіля Вялікага.]]
* [[Свята-Троіцкая царква (Жлобін)|Свята-Троіцкая царква]] ([[1995]])
* [[Касцёл Маці Божай Каралевы Свету (Жлобін)|Касцёл Маці Божай Каралевы Свету]]&lt;ref&gt;https://catholic.by/3/news/belarus/2614-u-kastsjole-my-sustrakaemsya-z-tym-khto-josts-lyubouyu-u-zhlobine-asvechany-novy-kastsjol-abnoulena&lt;/ref&gt;
* [[Храм Свяціцеля Васіля Вялікага (Жлобін)|Храм Свяціцеля Васіля Вялікага]]
* [[Жлобінскі заапарк]]

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы  Жлобіна|Ганаровыя грамадзяне Жлобіна}}
* [[Вульф Іосіфавіч Агранаў]] (1918—1995) — [[мастак]]-пастаноўшчык [[тэатр]]а і [[кіно]], заслужаны дзеяч [[мастацтва]]ў [[Украінская ССР|Украінскай ССР]].

== Цікавыя факты ==
У 1955 годзе ў Жлобіне здымаўся мастацкі фільм «[[Спіс беларускіх фільмаў|Зялёныя агні]]» (рэжысёры С. І. Сплашноў, І. А. Шульман, кінастудыя «[[Беларусьфільм]]»). Дзеянне адбываецца на адным з чыгуначных вузлоў Беларусі. Малады машыніст грузавога цягніка Сяргей Чобур на сваю рызыку здзяйсняе першы рэйс з перавышэннем вагавых нормаў. У шляху выяўляецца няспраўнасць машыны. Заняўшыся на хаду рамонтам, брыгада дапускае парушэнне правілаў эксплуатацыі, і Чобура здымаюць з працы. Вопыт Чобура ўдаецца паспяхова паўтарыць, і Сяргея вяртаюць на паравоз. Гэтаму больш за ўсё рады дзве дзяўчыны-чыгуначніцы — інжынер Людміла і дыспетчар Аксана… У масавых сцэнах удзельнічалі многія жыхары Жлобіна, у фільме ёсць прыгожыя здымкі чыгуначнай тэхнікі таго часу&lt;ref name=&quot;kino&quot;/&gt;.

== Гл. таксама ==
* [[Спіс вуліц Жлобіна]]
* [[Жлобінскі аўтобус]]

== Заўвагі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Cisieckaja&quot;&gt;''Цісецкая, К.'' [http://news.21.by/culture/2013/04/23/754070.html Гліняны посуд жалезнага веку] // Новы дзень. Жлобінская раённая газета. 2013, 23 красавіка.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;M.&quot;&gt;[https://drive.google.com/file/d/0B447NwA7uDpcblB0eEFoMUFlbzg/edit?usp=sharing Маслюкоў, Т. В. Археалагічныя абследаванні ў Жлобіне] // Археологические исследования в еврорегионе «Днепр» в 2012 году: междунар. сб. науч. ст. / междунар. редкол. : О. М. Демиденко (отв. ред.), Н. Н. Кривальцевич (зам. отв. ред.), [[Алег Анатольевіч Макушнікаў|О. М. Макушников]] (науч. ред.), Ю. В. Панков (отв. секр.) [и др.] ; Гом. обл. исполн. ком., [[Інстытут гісторыі НАНБ|Ин-т истории НАН Б]], [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|Гом. гос. ун-т им. Ф. Скорины]] [и др.]. — Гомель: [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|ГГУ им. Ф. Скорины]], 2013. — С. 63—66. ISBN 978-985-439-791-7.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-1&quot;&gt;[http://pawet.net/library/history/bel_history/tkachou/04/%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D1%96_%D1%96_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B7%D1%96.html Ткачоў, М. А. Замкі і людзі.] Мн., [[1991]], с. 152—153.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-2&quot;&gt;Ткачов, М. А. Изучение средневековых памятников Белоруссии // Археологические открытия 1983 года. М., 1985, с. 407—408. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Babin&quot;&gt;Бабин, В. Археологи изучают старый Жлобин // Нюанс-плюс. Еженедельная информационно-рекламная газета. 2013. № 27. С. 2. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-3&quot;&gt;[http://pawet.net/library/history/bel_history/tkachou/04/%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D1%96_%D1%96_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B7%D1%96.html Ткачоў, М. А. Замкі і людзі.] [[Мінск|Мн.]], [[1991]], с. 178 (гл. спасылку 164).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;docs&quot;&gt;[https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:C8fPFhEmYMUJ:school9_zlobin.at.tut.by/%25D0%25A1%25D0%25BF%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25BD%25D1%258B%25D0%25B5%2520%25D0%25B2%25D0%25BE%25D0%25BF%25D1%2580%25D0%25BE%25D1%2581%25D1%258B%2520%25D0%25B8%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25B8%25D0%25B8%2520%25D0%2596%25D0%25BB%25D0%25BE%25D0%25B1%25D0%25B8%25D0%25BD%25D0%25B0.pdf+&amp;hl=be&amp;gl=by&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESgy764tgM8o826hGpll6SVxAhaS0_avxXJsIZnA8lZeEacXNhsKicLsVdxhexepDMMmgSQoIbsYcL9NNtyhHeGFy4g18MFwRzUmZ_VEEHvvTugavY4K9zrZCUsdN0uu1pSws5ZS&amp;sig=AHIEtbQ-R5BfvZKkC1qzUlP1t8FPHabFNw Спорные вопросы истории Жлобина (историко-краеведческий очерк). {{ref-ru}}]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Гарады і вёскі Беларусі. Гомельская вобласць. [[Мінск|Мн.]], 2004.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;kino&quot;&gt;[http://www.kino-teatr.ru/kino/movie/sov/2466/annot/ Информация о фильме «Зелёные огни» // Кино-Театр.ru. {{ref-ru}}]&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/ТурЭнцБел-2007|Жлобин}}{{ref-ru}}
* {{Крыніцы/БелЭн|3|Жлобін|Кірычэнка, П.|369}}
* {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Жлобін|306—307}}
* ''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — 2025. — 463 с. — С. 65-73. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view].

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Žlobin|Жлобін}}
* {{bis.nlb.by|146105|Жлобін}}
{{OSM relation|5598358|Жлобін}}

{{Жлобінскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Населеныя пункты на Дняпры}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Жлобін| ]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства]]</text>
      <sha1>kevwb9l3k3ljnwiemt7saf7uwlevk0a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153877</id>
      <parentid>5153876</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53407" sha1="10lmbb9ucq0brp33waglj493e99yvcp" xml:space="preserve">{{значэнні|Жлобін (значэнні)}}
{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Жлобін
 |выява=DJI 0933 (51211733679).jpg
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Жлобінскі
 |від кіраўніка           = старшыня райвыканкама
 |дата заснавання         = XV ст.
 |першае згадванне        = 1654
 |ранейшыя назвы          = Злобін
 |нацыянальны склад       = [[беларусы]] — 79,8[[Працэнт|%]]; [[рускія]] — 15,1%; [[украінцы]] — 2,8%; іншыя — 2,3%
 |канфесійны склад        = [[Выява:Christian cross.svg|6px|Хрысціянскі крыж]] [[Хрысціянства|хрысціяне]] — [[Праваслаўе|праваслаўныя]], [[Каталіцызм|католікі]] і інш.
}}
'''Жло́бін'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Žlobin}}) — горад раённага падпарадкавання ў Жлобінскім раёне [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[раён]]а. Трэці па колькасці насельніцтва горад у вобласці (пасля [[Гомель|Гомеля]] і [[Мазыр]]а). Размешчаны на [[Раўніна|раўніне]] Гомельскае [[Палессе]], за 93 км ад Гомеля, 215 км ад [[Мінск]]а. Прыстань на [[Дняпро|Дняпры]]. Буйны чыгуначны вузел (кірункі на [[Мінск]], [[Магілёў]], [[Гомель]], [[Калінкавічы]]); аўтадарогі на [[Бабруйск]], Гомель, [[Рагачоў]], [[Светлагорск]].

== Назва ==
У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Жлоба, Жлобіч&lt;ref&gt;''М. В. Бірыла''. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 146.&lt;/ref&gt;. З прозвішчам Жлоба звязваў назву Жлобіна географ [[Вадзім Андрэевіч Жучкевіч|Вадзім Жучкевіч]]&lt;ref&gt;''Жучкевич В. А.'' Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 124.&lt;/ref&gt;.

З іншага боку, ёсць гідронім [[Жлобінскае|Жлобін]], так называецца возера каля [[Баранавічы|Баранавічаў]] (цяпер у складзе горада).

Ёсць некалькі версій паходжання назвы «Жлобін», у тым ліку адкінутыя, легендарныя, тапанімічныя і лінгвістычныя.

Працяглы час у літаратуры сцвярджалася, што старая назва Жлобіна — «Хлепень», нібыта згаданая ў 1492 годзе ў сувязі з [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім (1492—1494)|вайной Маскоўскай дзяржавы з Вялікім княствам Літоўскім]]. Аднак сучасныя даследаванні паказалі, што гаворка ішла пра іншае паселішча — вёску Хлепень каля Сычова ў сучаснай Смаленскай вобласці Расіі. Атаясненне Хлепеня і Жлобіна прызнана памылковым&lt;ref name=&quot;zk2025&quot;&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 65—73.&lt;/ref&gt;.

Паводле народнай легенды, назва Жлобін паходзіць ад імя легендарнага заснавальніка Злобіна — ваяра, які нібыта выратаваў людзей ад цмока. Паселішча было названа ў ягоны гонар, а з часам назва змянілася на «Жлобін». Версія падмацоўваецца мясцовымі паданнямі і тыповай практыкай утварэння назваў ад імёнаў першапасяленцаў&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

Яшчэ адна легенда сцвярджае, што ў балотах каля сучаснага Жлобіна жыў дванаццацігаловы цмок, які патрабаваў даніну людзьмі. Малады асілак Пятрок забіў цмока, але загінуў у баі. На месцы яго пахавання паставілі крыж, а пазней быў заснаваны замак Злобін. Назву нібыта далі ад слова «злоба» або ад крыку плытагонаў «Злоообін!» у небяспечным месцы на павароце Дняпра&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

Назва можа паходзіць ад мясцовых геаграфічных умоў — узгоркаў над Дняпром, на якіх не даставала паводкавая вада. У гэтым выпадку «злобак», «злобень» азначалі ўзвышша, сухое месца ў забалочанай мясцовасці. Версія падтрымліваецца шэрагам беларускіх тапанімістаў, уключаючы Ю. Татарынава&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

Апублікаваная ў выданні «Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік» (2025) балцкая версія&lt;ref name=&quot;zk20252&quot;&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 65—73.&lt;/ref&gt; была цалкам скапіравана з артыкула «Жлобін» Беларускай Вікіпедыі (версіі паміж 1 мая 2023 і 16 мая 2025), але гэтыя звесткі на праўдзе не пацверджаліся крыніцамі, хоць зноскі на іх стаялі, таму з вікіпедыйнага артыкула іх выдалілі 16 мая 2025 года.

Разглядаецца таксама магчымасць паходжання ад фіна-угорскіх або іранскіх кораняў, звязаных са значэннямі «вільготнае месца», «талая вада» ці «рака» (камскі, таджыцкі, персідскі адпаведнікі). У такім выпадку «Жлобін» мог значыць «паселішча на вільготным месцы»&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

== Геральдыка ==

Афіцыйны [[герб Жлобіна]] — сярэбраная [[ладдзя]] з разгорнутым ветразем на блакітным полі іспанскага шчыта. Зацверджаны [[25 студзеня]] [[2002]] года рашэннем гарвыканкама № 962 і ўнесены ў Гербавы матрыкул Рэспублікі Беларусь пад № 80&lt;ref name=&quot;вп&quot;&gt;[[Герб Жлобіна]] — артыкул у беларускай Вікіпедыі&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;геральдыка&quot;&gt;[https://geraldika.by/gerb-goroda-zhlobin/ Герб горада Жлобіна] // Геральдыка Беларусі&lt;/ref&gt;.

Выява ладдзі адсылае да значэння [[Дняпро|Дняпра]] як гандлёвага і культурнага шляху, які спрыяў фармаванню Жлобіна. Сімвалізуе падарожжа і накіраванасць у будучыню.

Падчас публічнага абмеркавання герба разглядаліся і іншыя варыянты, у тым ліку — грыфон з мячом як сімвал рода [[Хадкевічы|Хадкевічаў]]&lt;ref&gt;Адамушко В. І., Елінская М. М. «Гербы и флаги Беларуси». — Мінск: Беларусь, 2006. — С. 254.&lt;/ref&gt;. Аднак перамог праект з ладдзёй, падтрыманы большасцю ўдзельнікаў конкурсу.

== Гісторыя ==

=== Старажытнасць ===
Вынікі [[Археалогія|археалагічных]] даследаванняў паказваюць, што першыя пасяленні людзей на тэрыторыі сучаснага горада ўзніклі ў [[Першабытнае грамадства|першабытнаабшчынны час]], задоўга да заснавання Жлобіна. На ўзбярэжжы Дняпра ў межах горада знойдзены рэшткі паселішча перыяду [[Бронзавы век|бронзавага веку]] (II — пачатак I тысячагоддзя да [[Наша эра|н.э.]]). На тэрыторыі гарадскога парку культуры і адпачынку «Прыдняпроўскі» выяўлены сляды пасялення перыяду [[Жалезны век|жалезнага веку]]&lt;ref name=&quot;Cisieckaja&quot;/&gt;, якое існавала ў канцы I тысячагоддзя да н. э. — пачатку I тыс. н.э.&lt;ref name=&quot;M.&quot;/&gt;.

=== У Рэчы Паспалітай ===
Падчас [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667)|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў]] [[казакі|казацкі]] гетман [[Іван Залатарэнка]], які ваяваў на баку [[Вялікае княства Маскоўскае|Маскоўскай дзяржавы]], у сваім лісце ад 15 ліпеня 1654 года паведаміў, што яго войскі спалілі «замак Злобін» (разам з замкамі [[Рэчыца]], [[Стрэшын]], [[Рагачоў]] і Горваль). Больш позніх звестак пра гэты замак не маецца&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-1&quot;/&gt;.

Паводле [[Археалогія|археалагічных]] даных, [[Жлобінскі замак]] існаваў у XV—XVII стагоддзях ля ўпадання ручая Чорначка ў раку Дняпро, побач з сучасным гарадскім паркам «Прыдняпроўскі». Абарончыя ўмацаванні складаліся з 2-х частак: [[Замак|замка]] і падзамка. Пляцоўка замка ўзвышаецца над нізінай на 3—4 м (цяпер тут знаходзіцца сучасны будынак — спартыўная школа). Пляцоўка падзамка, якая выцягнута з поўначы на поўдзень, узвышаецца над нізінай на 2 — 3 м (стадыён спартыўнай школы). Побач знаходзіцца і першапачатковае неўмацаванае [[Сярэднявечча|сярэдневяковае]] [[Селішча (археалогія)|селішча]]&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-2&quot;/&gt;. На ім размясціўся парк «Прыдняпроўскі»&lt;ref name=&quot;Babin&quot;/&gt;. Пры археалагічных абследаваннях знойдзены матэрыял XIV—XVIII стагоддзяў&lt;ref name=&quot;M.&quot;/&gt;.

[[Файл:POL COA Chodkiewicz.svg|left|100 px|thumb|Герб Хадкевічаў.]]
У XV—XVI стагоддзях гэта мясцовасць знаходзілася ва ўладаннях [[Хадкевічы|Хадкевічаў]], у [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкім павеце]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] (якое 1 ліпеня 1569 года [[Люблінская унія|аб’ядналася]] з [[Польскае Каралеўства (1385—1569)|Польскім Каралеўствам]] у [[Рэч Паспалітая|Рэч Паспалітую]]).

У публікацыях сустракаецца меркаванне аб тым, што першая пісьмовая згадка аб Жлобіне пад назвай Хлепень адносіцца да 1492 года, але гэта памылка&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-3&quot;/&gt;. Імаверна, яна ўзнікла ў выніку таго, што з беларускім горадам [[Рагачоў]] (паблізу Жлобіна) блыталі сяло, якое ў XV стагоддзі знаходзілася на сумежжы Вялікага Княства Літоўскага і Маскоўскай дзяржавы — {{нп5|Рагачова (Дмітраўскі раён)|Рагачова|ru|Рогачёво (Дмитровский район)|}} (у сучасным Дмітраўскім раёне [[Маскоўская вобласць|Маскоўскай вобласці]]), а непадалёк ад яго ёсць в. [[Хляпень]] ([[Сычоўскі раён]] [[Смаленская вобласць|Смаленскай вобласці]])&lt;ref name=&quot;docs&quot;/&gt;. Дакументаў пра тое, што ў Жлобіна была назва Хлепень, няма.

З 1509 года ў складзе [[Рагачоўская воласць|Рагачоўскай воласці]], ва ўладанні каралевы [[Бона Сфорца|Боны Сфорцы]], з 1556 года ў складзе скарбовага Рагачоўскага маёнтка. З 1563 года ва ўладанні полацкага шляхціца&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;.

У 1790 годзе кароль [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі]] выдаў прывілей на штотыднёвыя таргі і 4 гадавыя кірмашы ў Жлобіне, які тады належаў І. Халецкаму. Былі прыстань і паромная пераправа, вялося будаўніцтва рачных суднаў. З 1792 года дзейнічала Крыжаўздвіжанская царква.

=== У Расійскай імперыі ===
З 1793 года, пасля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]], Жлобін у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], мястэчка [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Падчас [[Вайна 1812 года|вайны паміж Францыяй і Расіяй 1812 года]] французскія войскі 20 ліпеня 1812 года занялі Жлобін, але ў хуткім часе адступілі. Паводле рэвізіі 1816 года ў Жлобіне 189 двароў.

З 1818 года Жлобін стаў мястэчкам. Паводле інвентару 1847 года меў 965 жыхароў. У 1860 годзе меліся царква, паштовая станцыя (24 камплекты коней), прыстань і пераправа.

У 1863 годзе шляхта Жлобіншчыны далучылася да [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў у Польшчы, Літве і Беларусі]] супраць уладаў [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. Гл. таксама: [[Паўстанне 1863–1864 гадоў на тэрыторыі Рагачоўскага павета]]

У 1863 годзе замест састарэлага ўзведзены новы будынак царквы, дзейнічалі [[народнае вучылішча]] (у 1864 годзе 15 вучняў, у 1889 годзе 92 вучні), [[хлебазапасны магазін]]. З 1876 года працаваў дрожджавы завод, з 1868 года — крупарушка. Праз мястэчка праходзіла дарога з Магілёва на поўдзень Беларусі.

16 лістапада 1873 года была адкрыта чыгунка Асіповічы — Гомель і чыгуначная станцыя Жлобін 2-га класа. За 1 км на захад ад мястэчка было збудавана паравознае дэпо, вагонныя майстэрні, памяшканні для пасажыраў. Пазней быў узведзены аднапавярховы драўляны вакзал.

13 мая 1880 года ў пажары згарэла 159 дамоў, царква, усе 5 яўрэйскіх малітоўных дамоў, народнае вучылішча, хлебазапасны магазін, 65 лавак і складоў з таварамі. Адбудоўвалася мястэчка паводле новага плана. У 1880 годзе 164 двары, 430 жыхароў, 6 лавак, цукровы завод. 16 мая 1889 года ў пажары згарэла 89 дамоў з надворнымі пабудовамі.

Паводле перапісу 1897 года ў в. Карпілаўка, якая пазней увайшла ў склад Жлобіна — 301 двор, 1307 жыхароў, капліца, яўрэйскі малітоўны дом, хлебазапасны магазін, чыгуначнае вучылішча, 8 крупарушак, 4 пастаялыя двары, 2 карчмы. Паблізу размяшчаўся казённы завод для прэсавання сена, якое накіроўвалася ў ваенныя акругі.

24 снежня 1902 года адкрыта чыгунка Віцебск — Жлобін, 2 лістапада 1915 года — чыгунка Жлобін — Калінкавічы. Пашыраўся гандаль, асабліва хлебам, лёнам, пянькой. Працавалі 2 вінакурні. З 22 снежня 1905 года да 2 студзеня 1906 года адбывалася забастоўка чыгуначнікаў. З 1908 года дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Мелася паштовае аддзяленне.

У 1909 годзе ў Жлобіне, які адносіўся да Лукаўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні, налічвалася 486 гаспадарак, 4270 жыхароў, 613 драўляных і 4 мураваныя будынкі. 27 красавіка 1910 года жыхары на беразе Дняпра сустракалі мошчы прападобнай Ефрасінні, якія на параходзе «Галавачоў» перавозіліся з Кіева ў Полацк. У 1911 годзе адкрыта прыватная гімназія з бібліятэкай пры ёй, у 1913 годзе — крэдытнае таварыства. У 1915 годзе на чыгуначнай станцыі адбылося хваляванне салдат, меліся сутыкненні з паліцыяй.

&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
Выява:Žłobin. Жлобін (1915).jpg|Мястэчка Жлобін, агульны выгляд. 1915 г.
Выява:Žłobin, Hałoŭnaja. Жлобін, Галоўная (1905).jpg|Галоўная вуліца. Да 1914 г.
Выява:Žłobin. Жлобін (1901-17) (2).jpg|Тэатр. Да 1918 г.
Выява:Žłobin, Dniapro. Жлобін, Дняпро (1901-17).jpg|Мост праз Дняпро. Да 1914 г.
Выява:Žłobin, Nabiarežnaja. Жлобін, Набярэжная (1901-17).jpg|Набярэжная. Да 1914 г.
Выява:Žłobin, Carkoŭnaja. Жлобін, Царкоўная (1901-17).jpg|Жлобін. Да 1918 г.
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

=== 1917—1941 ===
У час рэвалюцыйных падзей 1917 года [[Часовы ўрад Расіі]] вырашыў выкарыстаць для барацьбы з рэвалюцыйнымі выступленнямі рабочых польскія часці [[Юзаф Доўбар-Мусніцкі|Ю. Доўбар-Мусніцкага]]. Корпус польскіх легіянераў знаходзіўся ў раёне Жлобіна. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Ю. Доўбар-Мусніцкі заявіў аб сваім нейтралітэце ў адносінах да савецкай улады, аднак у 12 студзеня 1918 года ён [[Мяцеж Доўбар-Мусніцкага|аб’явіў вайну Савецкай Расіі]]. Каля станцыі Жлобін упарты бой, аж да рукапашных стычак, працягваўся 6, а гарматны агонь — 30 гадзін; атрымаўшы перамогу ў гэтым баі, чырвонаармейскія атрады ўвайшлі ў Жлобін.

З 2 сакавіка да лістапада 1918 года акупаваны нямецкімі войскамі. Немцы пратрымаліся ў Жлобіне да 24 лістада 1918 года. 25 сакавіка 1918 года абвешчана аб прыналежнасці тэрыторыі да [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 24 лістапада 1918 года ўладу ўзялі бальшавікі. З 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай [[I з’езд КП(б)Б|I з’езда КП(б) Беларусі]] Жлобін увайшоў у склад [[Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусі|Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня ЦК РКП(б) пастанавіў уключыць яго ў састаў [[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расійскай Савецкай Федэратыўнай Сацыялістычнай Рэспублікі]]. У 1919 годзе Жлобін становіцца цэнтрам воласці. Да восені 1920 года пабудавана электрастанцыя магутнасцю 35 конскіх сіл. 9 мая 1923 года створана Жлобінская воласць.

У сакавіку 1924 года Рагачоўскі павет, у т. л. Жлобін, вернуты [[БССР|Беларускай ССР]]. З 17 ліпеня 1924 года Жлобін — адміністрацыйны цэнтр Жлобінскага раёна (да 26 ліпеня 1930 года ў [[Бабруйская акруга|Бабруйскай акрузе]]). У 1924 годзе на паўночнай ускраіне мястэчка заснавана метэастанцыя, працавала ветэрынарная лячэбніца. З 3 ліпеня 1925 года — горад.

У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны Жлобін». У 1927—1929 гадах пабудавана чыгуначная сярэдняя школа, у 1933 годзе — будынак сярэдняй школы № 2 (цяпер № 5). У 1934 годзе працавалі шпаларэзны завод, электрастанцыя, рамонтна-вагонны ўчастак, машынна-трактарная станцыя (з 1932 года) і майстэрня, дрэваапрацоўчы камбінат (145 рабочых), нафтавы млын і крупарушка, цагельня (56 рабочых), металаапрацоўчая, камвольная, кравецкая, абутковая майстэрні, мэблевая фабрыка, маслазавод, друкарня, кузня. З 5 чэрвеня 1931 года выдавалася раённая газета, а затым чыгуначная шматтыражная газета «Ударнік». У 1937 годзе ўзведзены будынак для яшчэ адной сярэдняй школы, у 1940 годзе — новы будынак для чыгуначнай школы. У 1938—1939 гадах на станцыі Жлобін-Паўночны пабудаваны новы будынак дэпо.

З 20 лютага 1938 года [[Жлобінскі раён]] — у Гомельскай вобласці. З 27 лістапада 1938 года Жлобін — горад раённага падпарадкавання.

У 1930-х гадах Жлобінскі раён моцна пацярпеў ад масавых савецкіх рэпрэсій. У кантэксце прымусовай калектывізацыі ўлады высялялі заможных сялян, канфіскоўвалі маёмасць, абвінавачвалі людзей у «контррэвалюцыйнай» дзейнасці&lt;ref name=&quot;памяць&quot;&gt;Памяць: Жлобін, Жлобінскі раён. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2000. — С. 320—325.&lt;/ref&gt;. У 1931 годзе з раёна было гвалтоўна пераселена 158 сямей (734 чалавекі) на Урал&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;, а ў 1933 годзе каля 50 двароў вывезлі ў Адэскую вобласць у складзе 4 500 гаспадарак з БССР&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;. Да сакавіка 1936 года колькасць перасяленых з БССР складала 1779 чалавек пры плане 2000&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;.

У кнізе «Памяць» названыя імёны каля 250 чалавек са Жлобіншчыны, асуджаных або рэпрэсаваных як «шпіёны» ці «ворагі народа». Фіксаваліся выпадкі супраціву: падпалы калгасаў, адмова ад галасавання за Сталіна, агітацыя за іншых кандыдатаў&lt;ref&gt;Газета «Звязда», 1936.&lt;/ref&gt;. Мелі месца масавыя арышт і дэпартацыі сярэднякоў і нават беднякоў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=Материалы ОГПУ о перегибах и искривлениях в процессе коллективизации и раскулачивания. 7 марта 1930 г.|url=https://docs.historyrussia.org/ru/nodes/87843-materialy-ogpu-o-peregibah-i-iskrivleniyah-v-protsesse-kollektivizatsii-i-raskulachivaniya-7-marta-1930-g|title=Материалы ОГПУ о перегибах и искривлениях в процессе коллективизации и раскулачивания}}&lt;/ref&gt;.

Больш падрабязна: «[[Савецкія рэпрэсіі ў Жлобінскім раёне]]».

=== 1941—1945 ===

Ужо 27 чэрвеня 1941 года, праз пяць дзён пасля пачатку вайны, [[Люфтвафэ]] нанеслі бомбавы ўдар па Жлобінскім чыгуначным вузле&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 370.&lt;/ref&gt;. У гэты ж дзень быў сфармаваны Жлобінскі знішчальны батальён з больш як 100 чалавек — супрацоўнікаў [[НКУС]], партыйных, савецкіх і камсамольскіх актывістаў. Ён узначальваўся А. Міронавым, А. Ярашавым і М. Шапірам. Батальён удзельнічаў у баях і эвакуацыі&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 372.&lt;/ref&gt;.

4 ліпеня 1941 года нямецкія войскі захапілі Жлобін. Савецкія войскі 6 ліпеня 1941 года адбілі горад, але пад націскам намнога большых сіл праціўніка адступілі за Дняпро.

З 13 ліпеня па 17 жніўня 1941 года войскі 63-га стралковага корпуса пад камандаваннем Л. Пятроўскага правялі [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя (1941)|Рагачоўска-Жлобінскую аперацыю]], занялі Жлобін і пратрымалі яго да сярэдзіны жніўня. Гэта быў першы контрудар [[Чырвоная армія|Чырвонай Арміі]] на фронце&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 374.&lt;/ref&gt;.

Падчас акупацыі ([[Жлобінскі гета]] існавала з верасня 1941 па красавік 1942) было забіта не менш за 2000 яўрэяў&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 376.&lt;/ref&gt;. Усяго акупанты загубілі 2500 жыхароў Жлобіна, Стрэшына і іншых населеных пунктаў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму за 9 км на поўдзень ад горада).

З восені 1941 года пачалі дзейнічаць першыя падпольныя групы на чале з Цітам Мінянковым, Паўлам Скварчэўскім і інш. Увосень 1942 года на Жлобіншчыну прыбылі дзве падрыхтаваныя групы — І. Крышнёва і Д. Шыбінскага — для стварэння партызанскіх атрадаў. Яны ўтварылі [[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»|атрад «Смерць фашызму»]]&lt;ref&gt;[[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»]]&lt;/ref&gt; і «[[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)|Жалязняк]]»&lt;ref&gt;[[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)]]&lt;/ref&gt;.

У жніўні 1943 года партызаны з атрадаў «Смерць фашызму» і «Жалязняк» правялі аперацыю «[[Рэйкавая вайна]]», падарваўшы больш за 1200 рэек на Жлобінскім участку чыгункі&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 382.&lt;/ref&gt;.

У лютым 1944 года савецкія войскі выйшлі на левы бераг Дняпра насупраць Жлобіна, але да 6 чэрвеня 1944 года горад не быў вызвалены.

23 лютага 1944 года ў ходзе [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя (1944)|Рагачоўска-Жлобінскай наступальнай аперацыі]] савецкія войскі вызвалілі вёску Майскае, а 26-27 чэрвеня 1944 года Жлобін і навакольныя населеныя пункты былі канчаткова вызвалены падчас [[Аперацыя «Баграціён»|аперацыі «Баграціён»]]&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 389—390.&lt;/ref&gt;.

''Падрабязней:'' [[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»]], [[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)]]

=== 1945—1990 ===

Пасля вайны ў Жлобіне і раёне засталося крыху больш за 3 000 жыхароў, хоць напярэдадні вайны іх было звыш 19 000. Да 1959 года насельніцтва аднавілася — налічвалася ўжо 19 200 чалавек&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 404. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view]&lt;/ref&gt;.

У 1963 годзе да Жлобіна далучаны пасёлак пеньказавода. Раней былі далучаны пасёлкі Ветка-Вір, Жлобін-Падольскі, Рабочы. З 17 сакавіка 1963 года — горад абласнога падпарадкавання. У 1975 годзе ў Жлобіне быў адкрыты мясакамбінат&lt;ref&gt;Там жа. — С. 406&lt;/ref&gt;. У 1977 годзе пачала працу новая навучальная ўстанова, сёння — тэхналагічны каледж&lt;ref&gt;Там жа. — С. 406&lt;/ref&gt;. 30 снежня 1978 года пабудаваны завод штучнага футра, а таксама каледж сферы абслугоўвання&lt;ref&gt;Там жа. — С. 407&lt;/ref&gt;.

У канцы 1984 года — [[Беларускі металургічны завод]]. Пабудавалі яго з удзелам фірмаў «Фест-Альпіне» (Аўстрыя) і «Даніэлі» (Італія). Першы расплаў і разліўка сталі (СТАЛЬ 1 ГОСТ) адбыліся 15 кастрычніка 1984 года — гэта дата лічыцца днём заснавання завода. Яго першым дырэктарам стаў [[Дзярожант Лявонавіч Акопаў|Дзярожант Акопаў]]&lt;ref&gt;Там жа. — С. 408&lt;/ref&gt;.

=== 1991—2020 ===

Пасля распаду СССР Жлобін працягваў развівацца як важны прамысловы і культурны цэнтр рэгіёна. У 1993 годзе быў пабудаваны Палац культуры металургаў&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 413. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view]&lt;/ref&gt;.

У 1995 годзе ўзведзены новы мураваны будынак Свята-Троіцкай царквы&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;.

У 1996 годзе адкрыўся тэхнікум пры БМЗ (цяпер — металургічны каледж)&lt;ref&gt;Там жа. — С. 413&lt;/ref&gt;.

4 студзеня 2002 года [[Жлобінскі раён]] і горад Жлобін аб’яднаны ў адну адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку — [[Жлобінскі раён]] з адміністрацыйным цэнтрам горад Жлобін&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p30200006&amp;q_id=10531831|title=Указ Президента Республики Беларусь от 4 января 2002 года № 6 &quot;Об объединении районов и городов областного подчинения Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408111207/https://etalonline.by/document/?regnum=p30200006&amp;q_id=10531831|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

У 2004 годзе быў узведзены новы будынак чыгуначнага вакзала&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;, а ў 2006 годзе адкрыты Цэнтр алімпійскага рэзерву&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;.

У 2007 годзе на БМЗ увялі ў эксплуатацыю трубную вытворчасць&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;. У Красным Беразе быў адкрыты мемарыял «Дзяцям — ахвярам вайны»&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;. У 2008 годзе ў Цэнтры алімпійскага рэзерву адкрыўся аквапарк&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;.

У 2012 годзе хакейны клуб «Металург» стаў чэмпіёнам Беларусі&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2013 годзе горад прымаў рэспубліканскі фестываль «Дажынкі»&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2013—2021 гадах праводзілася электрыфікацыя чыгуначных участкаў&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2020 годзе быў адкрыты новы будынак Жлобінскага гісторыка-краязнаўчага музея&lt;ref&gt;Там жа. — С. 416&lt;/ref&gt;.

22 снежня 2014 года ў склад горада ўключаны большая частка вёскі [[Лебядзёўка (Жлобінскі раён)|Лебядзёўка]] [[Луцкі сельсавет (Жлобінскі раён)|Луцкага сельсавета]] і пасёлак [[Рубеж (Жлобінскі раён)|Рубеж]] [[Малевіцкі сельсавет|Малевіцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D915g0068459 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 22 декабря 2014 г. № 49 Об изменении границ города Жлобина, Лукского и Малевичского сельсоветов Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

У жніўні 2020 года Жлобін стаў адным з гарадоў, дзе прайшлі [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|масавыя акцыі пратэсту]] пасля [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі]]. 17 жніўня забастоўка на БМЗ увайшла ў актыўную фазу: былі спынены ўсе тры мартэлі (электрадугавыя печы), з іх быў сліты метал, і завод спыніў працу&lt;ref&gt;[https://opendemocracy.net/articles/belarus-workers-strike OpenDemocracy.net]{{Недаступная спасылка}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://sputnik.by/20200817/zavod-na-pereglyad-chem-zakonchilas-stachka-na-bmz-1055326722.html Sputnik Беларусь]&lt;/ref&gt;. Каля 2 000 рабочых падпісалі зварот з патрабаваннем перагляду вынікаў выбараў.

Некалькі працоўных — Яўген Говар, Аляксандр Баброў і Ігар Повараў — былі асуджаныя на рэальныя турэмныя тэрміны за нібыта «арганізацыю» страйку&lt;ref name=&quot;рэпрэсіі2020&quot;&gt;[https://be.wikipedia.org/wiki/Палітычныя_рэпрэсіі_ў_Жлобіне_пасля_выбараў_2020_года Падрабязней пра палітычныя рэпрэсіі ў Жлобіне]&lt;/ref&gt;. Асобны прысуд атрымаў супрацоўнік БМЗ Аляксандр Гашнікаў — 14 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму за спробы стварэння незалежнага прафсаюзу і арганізацыю працоўнага руху ў краіне&lt;ref name=&quot;рэпрэсіі2020&quot; /&gt;.

=== 2021 — наш час ===

Пасля грамадска-палітычных падзей у Беларусі ў 2020 годзе і пачатку расійска-украінскай вайны ў 2022 годзе [[Беларускі металургічны завод]] сутыкнуўся з праблемамі на міжнародным рынку. Заводу стала цяжка прадаваць прадукцыю ў краіны Заходняй Еўропы і ЗША. 12 мая 2023 года санкцыі супраць БМЗ увяла [[Украіна]], а ў жніўні таго ж года — [[Еўрапейскі саюз]]. Да санкцый далучыліся [[Швейцарыя]], [[Паўночная Македонія]], [[Чарнагорыя]], [[Албанія]], [[Боснія і Герцагавіна]], [[Ісландыя]], [[Ліхтэнштэйн]] і [[Нарвегія]]. Таксама ў санкцыйны спіс ЗША трапілі сам завод, генеральны дырэктар Дзмітрый Корчык і звязаная з БМЗ кампанія BELKAPSTEEL&lt;ref&gt;[https://www.belsteel.com Беларускі металургічны завод. Афіцыйны сайт]&lt;/ref&gt;.

Тым не менш, афіцыйнае кіраўніцтва заяўляе пра станоўчую дынаміку. У 2023 годзе, паводле слоў генеральнага дырэктара Дзмітрыя Корчыка, было выпушчана на 250 тысяч тон сталі больш, чым у папярэднім годзе (плюс 12 %), а экспарт пракату чорных металаў вырас да 1,6 млн тон (плюс 17 %). Доля інавацыйнай прадукцыі склала 41 %, а работнікам была выплачана 13-я зарплата&lt;ref&gt;[https://www.belsteel.com Беларускі металургічны завод. Афіцыйны сайт]&lt;/ref&gt;.

Пасля падзей жніўня 2020 года ў Жлобінскім раёне адбыўся шырокі палітычны пераслед. Дзясяткі жыхароў былі асуджаныя за ўдзел у пратэстах, каментары ў інтэрнэце або за публічныя выказванні салідарнасці. Штрафы, «хатняя хімія», пазбаўленне волі — гэта найбольш тыповыя формы пакарання. Прысуды выносіліся паводле артыкулаў 342, 364, 369, 130 КК, а ў асобных выпадках — нават за нібыта «здраду дзяржаве».

У [[2024]] годзе Жлобін заняў першае месца сярод усіх раённых цэнтраў Гомельшчыны па колькасці палітычна матываваных крымінальных спраў — 168 зафіксаваных выпадкаў, што саступае толькі [[Гомель|абласному цэнтру]]&lt;ref&gt;[https://gomelspring.org/be/news/11103 Гомельская Вясна: «Жлобін — самы пацярпелы ад рэпрэсіяў горад Гомельшчыны»]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:80000
ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1847 from:0 till:965
  bar:1880 from:0 till:430
  bar:1897 from:0 till:1307
  bar:1909 from:0 till:4270
  bar:1939 from:0 till:19300
  bar:1959 from:0 till:19200
  bar:1970 from:0 till:25000
  bar:1995 from:0 till:67600
  bar:2013 from:0 till:75335
  bar:2016 from:0 till:75956
  bar:2026 from:0 till:75732
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1847 год — 965 чал.; 1880 год — 430 чал.; 1897 год — 1&amp;nbsp;307 чал. (перапіс)(2100 чал.{{sfn|Беларусь|1995}})
* '''XX стагоддзе''': 1909 год — 4&amp;nbsp;270 чал.; 1939 год — 19,3 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1959 год — 19,2 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1970 год — 25 тыс. чал. (25,4 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}); 1995 год — 67,6 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XXI стагоддзе''': 2013 год — 75&amp;nbsp;335 чал.; 2016 год — 75&amp;nbsp;956 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 76&amp;nbsp;068 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 75&amp;nbsp;732 чал.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы лёгкай, металургічнай ([[Беларускі металургічны завод]]), харчовай, будматэрыялаў прамысловасці, фабрыка інкрустацыі.

Гасцініцы «Славянская», «Юбілейная».

== Культура ==
Дзейнічае [[Жлобінскі гісторыка-краязнаўчы музей]]

У 1955 годзе ў Жлобіне здымаўся мастацкі фільм «[[Спіс беларускіх фільмаў|Зялёныя агні]]» (рэжысёры С. І. Сплашноў, І. А. Шульман, кінастудыя «[[Беларусьфільм]]»).

== Спорт ==
* [[Лядовы палац «Металург»]]
* Хакейны клуб «[[ХК Металург Жлобін|Металург]]»
* Футбольны клуб «[[ФК Жлобін|Жлобін]]»

== Славутасці ==
[[Файл:Жлобін. Храм Свяціцеля Васіля Вялікага.jpg|міні|Стары будынак храма Свяціцеля Васіля Вялікага.]]
* [[Свята-Троіцкая царква (Жлобін)|Свята-Троіцкая царква]] ([[1995]])
* [[Касцёл Маці Божай Каралевы Свету (Жлобін)|Касцёл Маці Божай Каралевы Свету]]&lt;ref&gt;https://catholic.by/3/news/belarus/2614-u-kastsjole-my-sustrakaemsya-z-tym-khto-josts-lyubouyu-u-zhlobine-asvechany-novy-kastsjol-abnoulena&lt;/ref&gt;
* [[Храм Свяціцеля Васіля Вялікага (Жлобін)|Храм Свяціцеля Васіля Вялікага]]
* [[Жлобінскі заапарк]]

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы  Жлобіна|Ганаровыя грамадзяне Жлобіна}}
* [[Вульф Іосіфавіч Агранаў]] (1918—1995) — [[мастак]]-пастаноўшчык [[тэатр]]а і [[кіно]], заслужаны дзеяч [[мастацтва]]ў [[Украінская ССР|Украінскай ССР]].

== Гл. таксама ==
* [[Спіс вуліц Жлобіна]]
* [[Жлобінскі аўтобус]]

== Заўвагі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Cisieckaja&quot;&gt;''Цісецкая, К.'' [http://news.21.by/culture/2013/04/23/754070.html Гліняны посуд жалезнага веку] // Новы дзень. Жлобінская раённая газета. 2013, 23 красавіка.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;M.&quot;&gt;[https://drive.google.com/file/d/0B447NwA7uDpcblB0eEFoMUFlbzg/edit?usp=sharing Маслюкоў, Т. В. Археалагічныя абследаванні ў Жлобіне] // Археологические исследования в еврорегионе «Днепр» в 2012 году: междунар. сб. науч. ст. / междунар. редкол. : О. М. Демиденко (отв. ред.), Н. Н. Кривальцевич (зам. отв. ред.), [[Алег Анатольевіч Макушнікаў|О. М. Макушников]] (науч. ред.), Ю. В. Панков (отв. секр.) [и др.] ; Гом. обл. исполн. ком., [[Інстытут гісторыі НАНБ|Ин-т истории НАН Б]], [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|Гом. гос. ун-т им. Ф. Скорины]] [и др.]. — Гомель: [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|ГГУ им. Ф. Скорины]], 2013. — С. 63—66. ISBN 978-985-439-791-7.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-1&quot;&gt;[http://pawet.net/library/history/bel_history/tkachou/04/%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D1%96_%D1%96_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B7%D1%96.html Ткачоў, М. А. Замкі і людзі.] Мн., [[1991]], с. 152—153.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-2&quot;&gt;Ткачов, М. А. Изучение средневековых памятников Белоруссии // Археологические открытия 1983 года. М., 1985, с. 407—408. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Babin&quot;&gt;Бабин, В. Археологи изучают старый Жлобин // Нюанс-плюс. Еженедельная информационно-рекламная газета. 2013. № 27. С. 2. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-3&quot;&gt;[http://pawet.net/library/history/bel_history/tkachou/04/%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D1%96_%D1%96_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B7%D1%96.html Ткачоў, М. А. Замкі і людзі.] [[Мінск|Мн.]], [[1991]], с. 178 (гл. спасылку 164).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;docs&quot;&gt;[https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:C8fPFhEmYMUJ:school9_zlobin.at.tut.by/%25D0%25A1%25D0%25BF%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25BD%25D1%258B%25D0%25B5%2520%25D0%25B2%25D0%25BE%25D0%25BF%25D1%2580%25D0%25BE%25D1%2581%25D1%258B%2520%25D0%25B8%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25B8%25D0%25B8%2520%25D0%2596%25D0%25BB%25D0%25BE%25D0%25B1%25D0%25B8%25D0%25BD%25D0%25B0.pdf+&amp;hl=be&amp;gl=by&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESgy764tgM8o826hGpll6SVxAhaS0_avxXJsIZnA8lZeEacXNhsKicLsVdxhexepDMMmgSQoIbsYcL9NNtyhHeGFy4g18MFwRzUmZ_VEEHvvTugavY4K9zrZCUsdN0uu1pSws5ZS&amp;sig=AHIEtbQ-R5BfvZKkC1qzUlP1t8FPHabFNw Спорные вопросы истории Жлобина (историко-краеведческий очерк). {{ref-ru}}]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Гарады і вёскі Беларусі. Гомельская вобласць. [[Мінск|Мн.]], 2004.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;kino&quot;&gt;[http://www.kino-teatr.ru/kino/movie/sov/2466/annot/ Информация о фильме «Зелёные огни» // Кино-Театр.ru. {{ref-ru}}]&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/ТурЭнцБел-2007|Жлобин}}{{ref-ru}}
* {{Крыніцы/БелЭн|3|Жлобін|Кірычэнка, П.|369}}
* {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Жлобін|306—307}}
* ''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — 2025. — 463 с. — С. 65-73. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view].

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Žlobin|Жлобін}}
* {{bis.nlb.by|146105|Жлобін}}
{{OSM relation|5598358|Жлобін}}

{{Жлобінскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Населеныя пункты на Дняпры}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Жлобін| ]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства]]</text>
      <sha1>10lmbb9ucq0brp33waglj493e99yvcp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153881</id>
      <parentid>5153877</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53367" sha1="efsx0117ptdlpa2bc9oz8dd4bvsubis" xml:space="preserve">{{значэнні|Жлобін (значэнні)}}
{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Жлобін
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Жлобінскі
 |від кіраўніка           = старшыня райвыканкама
 |дата заснавання         = XV ст.
 |першае згадванне        = 1654
 |ранейшыя назвы          = Злобін
 |нацыянальны склад       = [[беларусы]] — 79,8[[Працэнт|%]]; [[рускія]] — 15,1%; [[украінцы]] — 2,8%; іншыя — 2,3%
 |канфесійны склад        = [[Выява:Christian cross.svg|6px|Хрысціянскі крыж]] [[Хрысціянства|хрысціяне]] — [[Праваслаўе|праваслаўныя]], [[Каталіцызм|католікі]] і інш.
}}
'''Жло́бін'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Žlobin}}) — горад раённага падпарадкавання ў Жлобінскім раёне [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[раён]]а. Трэці па колькасці насельніцтва горад у вобласці (пасля [[Гомель|Гомеля]] і [[Мазыр]]а). Размешчаны на [[Раўніна|раўніне]] Гомельскае [[Палессе]], за 93 км ад Гомеля, 215 км ад [[Мінск]]а. Прыстань на [[Дняпро|Дняпры]]. Буйны чыгуначны вузел (кірункі на [[Мінск]], [[Магілёў]], [[Гомель]], [[Калінкавічы]]); аўтадарогі на [[Бабруйск]], Гомель, [[Рагачоў]], [[Светлагорск]].

== Назва ==
У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Жлоба, Жлобіч&lt;ref&gt;''М. В. Бірыла''. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 146.&lt;/ref&gt;. З прозвішчам Жлоба звязваў назву Жлобіна географ [[Вадзім Андрэевіч Жучкевіч|Вадзім Жучкевіч]]&lt;ref&gt;''Жучкевич В. А.'' Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 124.&lt;/ref&gt;.

З іншага боку, ёсць гідронім [[Жлобінскае|Жлобін]], так называецца возера каля [[Баранавічы|Баранавічаў]] (цяпер у складзе горада).

Ёсць некалькі версій паходжання назвы «Жлобін», у тым ліку адкінутыя, легендарныя, тапанімічныя і лінгвістычныя.

Працяглы час у літаратуры сцвярджалася, што старая назва Жлобіна — «Хлепень», нібыта згаданая ў 1492 годзе ў сувязі з [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім (1492—1494)|вайной Маскоўскай дзяржавы з Вялікім княствам Літоўскім]]. Аднак сучасныя даследаванні паказалі, што гаворка ішла пра іншае паселішча — вёску Хлепень каля Сычова ў сучаснай Смаленскай вобласці Расіі. Атаясненне Хлепеня і Жлобіна прызнана памылковым&lt;ref name=&quot;zk2025&quot;&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 65—73.&lt;/ref&gt;.

Паводле народнай легенды, назва Жлобін паходзіць ад імя легендарнага заснавальніка Злобіна — ваяра, які нібыта выратаваў людзей ад цмока. Паселішча было названа ў ягоны гонар, а з часам назва змянілася на «Жлобін». Версія падмацоўваецца мясцовымі паданнямі і тыповай практыкай утварэння назваў ад імёнаў першапасяленцаў&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

Яшчэ адна легенда сцвярджае, што ў балотах каля сучаснага Жлобіна жыў дванаццацігаловы цмок, які патрабаваў даніну людзьмі. Малады асілак Пятрок забіў цмока, але загінуў у баі. На месцы яго пахавання паставілі крыж, а пазней быў заснаваны замак Злобін. Назву нібыта далі ад слова «злоба» або ад крыку плытагонаў «Злоообін!» у небяспечным месцы на павароце Дняпра&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

Назва можа паходзіць ад мясцовых геаграфічных умоў — узгоркаў над Дняпром, на якіх не даставала паводкавая вада. У гэтым выпадку «злобак», «злобень» азначалі ўзвышша, сухое месца ў забалочанай мясцовасці. Версія падтрымліваецца шэрагам беларускіх тапанімістаў, уключаючы Ю. Татарынава&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

Апублікаваная ў выданні «Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік» (2025) балцкая версія&lt;ref name=&quot;zk20252&quot;&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 65—73.&lt;/ref&gt; была цалкам скапіравана з артыкула «Жлобін» Беларускай Вікіпедыі (версіі паміж 1 мая 2023 і 16 мая 2025), але гэтыя звесткі на праўдзе не пацверджаліся крыніцамі, хоць зноскі на іх стаялі, таму з вікіпедыйнага артыкула іх выдалілі 16 мая 2025 года.

Разглядаецца таксама магчымасць паходжання ад фіна-угорскіх або іранскіх кораняў, звязаных са значэннямі «вільготнае месца», «талая вада» ці «рака» (камскі, таджыцкі, персідскі адпаведнікі). У такім выпадку «Жлобін» мог значыць «паселішча на вільготным месцы»&lt;ref name=&quot;zk2025&quot; /&gt;.

== Геральдыка ==

Афіцыйны [[герб Жлобіна]] — сярэбраная [[ладдзя]] з разгорнутым ветразем на блакітным полі іспанскага шчыта. Зацверджаны [[25 студзеня]] [[2002]] года рашэннем гарвыканкама № 962 і ўнесены ў Гербавы матрыкул Рэспублікі Беларусь пад № 80&lt;ref name=&quot;вп&quot;&gt;[[Герб Жлобіна]] — артыкул у беларускай Вікіпедыі&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;геральдыка&quot;&gt;[https://geraldika.by/gerb-goroda-zhlobin/ Герб горада Жлобіна] // Геральдыка Беларусі&lt;/ref&gt;.

Выява ладдзі адсылае да значэння [[Дняпро|Дняпра]] як гандлёвага і культурнага шляху, які спрыяў фармаванню Жлобіна. Сімвалізуе падарожжа і накіраванасць у будучыню.

Падчас публічнага абмеркавання герба разглядаліся і іншыя варыянты, у тым ліку — грыфон з мячом як сімвал рода [[Хадкевічы|Хадкевічаў]]&lt;ref&gt;Адамушко В. І., Елінская М. М. «Гербы и флаги Беларуси». — Мінск: Беларусь, 2006. — С. 254.&lt;/ref&gt;. Аднак перамог праект з ладдзёй, падтрыманы большасцю ўдзельнікаў конкурсу.

== Гісторыя ==

=== Старажытнасць ===
Вынікі [[Археалогія|археалагічных]] даследаванняў паказваюць, што першыя пасяленні людзей на тэрыторыі сучаснага горада ўзніклі ў [[Першабытнае грамадства|першабытнаабшчынны час]], задоўга да заснавання Жлобіна. На ўзбярэжжы Дняпра ў межах горада знойдзены рэшткі паселішча перыяду [[Бронзавы век|бронзавага веку]] (II — пачатак I тысячагоддзя да [[Наша эра|н.э.]]). На тэрыторыі гарадскога парку культуры і адпачынку «Прыдняпроўскі» выяўлены сляды пасялення перыяду [[Жалезны век|жалезнага веку]]&lt;ref name=&quot;Cisieckaja&quot;/&gt;, якое існавала ў канцы I тысячагоддзя да н. э. — пачатку I тыс. н.э.&lt;ref name=&quot;M.&quot;/&gt;.

=== У Рэчы Паспалітай ===
Падчас [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667)|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў]] [[казакі|казацкі]] гетман [[Іван Залатарэнка]], які ваяваў на баку [[Вялікае княства Маскоўскае|Маскоўскай дзяржавы]], у сваім лісце ад 15 ліпеня 1654 года паведаміў, што яго войскі спалілі «замак Злобін» (разам з замкамі [[Рэчыца]], [[Стрэшын]], [[Рагачоў]] і Горваль). Больш позніх звестак пра гэты замак не маецца&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-1&quot;/&gt;.

Паводле [[Археалогія|археалагічных]] даных, [[Жлобінскі замак]] існаваў у XV—XVII стагоддзях ля ўпадання ручая Чорначка ў раку Дняпро, побач з сучасным гарадскім паркам «Прыдняпроўскі». Абарончыя ўмацаванні складаліся з 2-х частак: [[Замак|замка]] і падзамка. Пляцоўка замка ўзвышаецца над нізінай на 3—4 м (цяпер тут знаходзіцца сучасны будынак — спартыўная школа). Пляцоўка падзамка, якая выцягнута з поўначы на поўдзень, узвышаецца над нізінай на 2 — 3 м (стадыён спартыўнай школы). Побач знаходзіцца і першапачатковае неўмацаванае [[Сярэднявечча|сярэдневяковае]] [[Селішча (археалогія)|селішча]]&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-2&quot;/&gt;. На ім размясціўся парк «Прыдняпроўскі»&lt;ref name=&quot;Babin&quot;/&gt;. Пры археалагічных абследаваннях знойдзены матэрыял XIV—XVIII стагоддзяў&lt;ref name=&quot;M.&quot;/&gt;.

[[Файл:POL COA Chodkiewicz.svg|left|100 px|thumb|Герб Хадкевічаў.]]
У XV—XVI стагоддзях гэта мясцовасць знаходзілася ва ўладаннях [[Хадкевічы|Хадкевічаў]], у [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкім павеце]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] (якое 1 ліпеня 1569 года [[Люблінская унія|аб’ядналася]] з [[Польскае Каралеўства (1385—1569)|Польскім Каралеўствам]] у [[Рэч Паспалітая|Рэч Паспалітую]]).

У публікацыях сустракаецца меркаванне аб тым, што першая пісьмовая згадка аб Жлобіне пад назвай Хлепень адносіцца да 1492 года, але гэта памылка&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-3&quot;/&gt;. Імаверна, яна ўзнікла ў выніку таго, што з беларускім горадам [[Рагачоў]] (паблізу Жлобіна) блыталі сяло, якое ў XV стагоддзі знаходзілася на сумежжы Вялікага Княства Літоўскага і Маскоўскай дзяржавы — {{нп5|Рагачова (Дмітраўскі раён)|Рагачова|ru|Рогачёво (Дмитровский район)|}} (у сучасным Дмітраўскім раёне [[Маскоўская вобласць|Маскоўскай вобласці]]), а непадалёк ад яго ёсць в. [[Хляпень]] ([[Сычоўскі раён]] [[Смаленская вобласць|Смаленскай вобласці]])&lt;ref name=&quot;docs&quot;/&gt;. Дакументаў пра тое, што ў Жлобіна была назва Хлепень, няма.

З 1509 года ў складзе [[Рагачоўская воласць|Рагачоўскай воласці]], ва ўладанні каралевы [[Бона Сфорца|Боны Сфорцы]], з 1556 года ў складзе скарбовага Рагачоўскага маёнтка. З 1563 года ва ўладанні полацкага шляхціца&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;.

У 1790 годзе кароль [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі]] выдаў прывілей на штотыднёвыя таргі і 4 гадавыя кірмашы ў Жлобіне, які тады належаў І. Халецкаму. Былі прыстань і паромная пераправа, вялося будаўніцтва рачных суднаў. З 1792 года дзейнічала Крыжаўздвіжанская царква.

=== У Расійскай імперыі ===
З 1793 года, пасля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]], Жлобін у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], мястэчка [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Падчас [[Вайна 1812 года|вайны паміж Францыяй і Расіяй 1812 года]] французскія войскі 20 ліпеня 1812 года занялі Жлобін, але ў хуткім часе адступілі. Паводле рэвізіі 1816 года ў Жлобіне 189 двароў.

З 1818 года Жлобін стаў мястэчкам. Паводле інвентару 1847 года меў 965 жыхароў. У 1860 годзе меліся царква, паштовая станцыя (24 камплекты коней), прыстань і пераправа.

У 1863 годзе шляхта Жлобіншчыны далучылася да [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў у Польшчы, Літве і Беларусі]] супраць уладаў [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. Гл. таксама: [[Паўстанне 1863–1864 гадоў на тэрыторыі Рагачоўскага павета]]

У 1863 годзе замест састарэлага ўзведзены новы будынак царквы, дзейнічалі [[народнае вучылішча]] (у 1864 годзе 15 вучняў, у 1889 годзе 92 вучні), [[хлебазапасны магазін]]. З 1876 года працаваў дрожджавы завод, з 1868 года — крупарушка. Праз мястэчка праходзіла дарога з Магілёва на поўдзень Беларусі.

16 лістапада 1873 года была адкрыта чыгунка Асіповічы — Гомель і чыгуначная станцыя Жлобін 2-га класа. За 1 км на захад ад мястэчка было збудавана паравознае дэпо, вагонныя майстэрні, памяшканні для пасажыраў. Пазней быў узведзены аднапавярховы драўляны вакзал.

13 мая 1880 года ў пажары згарэла 159 дамоў, царква, усе 5 яўрэйскіх малітоўных дамоў, народнае вучылішча, хлебазапасны магазін, 65 лавак і складоў з таварамі. Адбудоўвалася мястэчка паводле новага плана. У 1880 годзе 164 двары, 430 жыхароў, 6 лавак, цукровы завод. 16 мая 1889 года ў пажары згарэла 89 дамоў з надворнымі пабудовамі.

Паводле перапісу 1897 года ў в. Карпілаўка, якая пазней увайшла ў склад Жлобіна — 301 двор, 1307 жыхароў, капліца, яўрэйскі малітоўны дом, хлебазапасны магазін, чыгуначнае вучылішча, 8 крупарушак, 4 пастаялыя двары, 2 карчмы. Паблізу размяшчаўся казённы завод для прэсавання сена, якое накіроўвалася ў ваенныя акругі.

24 снежня 1902 года адкрыта чыгунка Віцебск — Жлобін, 2 лістапада 1915 года — чыгунка Жлобін — Калінкавічы. Пашыраўся гандаль, асабліва хлебам, лёнам, пянькой. Працавалі 2 вінакурні. З 22 снежня 1905 года да 2 студзеня 1906 года адбывалася забастоўка чыгуначнікаў. З 1908 года дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Мелася паштовае аддзяленне.

У 1909 годзе ў Жлобіне, які адносіўся да Лукаўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні, налічвалася 486 гаспадарак, 4270 жыхароў, 613 драўляных і 4 мураваныя будынкі. 27 красавіка 1910 года жыхары на беразе Дняпра сустракалі мошчы прападобнай Ефрасінні, якія на параходзе «Галавачоў» перавозіліся з Кіева ў Полацк. У 1911 годзе адкрыта прыватная гімназія з бібліятэкай пры ёй, у 1913 годзе — крэдытнае таварыства. У 1915 годзе на чыгуначнай станцыі адбылося хваляванне салдат, меліся сутыкненні з паліцыяй.

&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
Выява:Žłobin. Жлобін (1915).jpg|Мястэчка Жлобін, агульны выгляд. 1915 г.
Выява:Žłobin, Hałoŭnaja. Жлобін, Галоўная (1905).jpg|Галоўная вуліца. Да 1914 г.
Выява:Žłobin. Жлобін (1901-17) (2).jpg|Тэатр. Да 1918 г.
Выява:Žłobin, Dniapro. Жлобін, Дняпро (1901-17).jpg|Мост праз Дняпро. Да 1914 г.
Выява:Žłobin, Nabiarežnaja. Жлобін, Набярэжная (1901-17).jpg|Набярэжная. Да 1914 г.
Выява:Žłobin, Carkoŭnaja. Жлобін, Царкоўная (1901-17).jpg|Жлобін. Да 1918 г.
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

=== 1917—1941 ===
У час рэвалюцыйных падзей 1917 года [[Часовы ўрад Расіі]] вырашыў выкарыстаць для барацьбы з рэвалюцыйнымі выступленнямі рабочых польскія часці [[Юзаф Доўбар-Мусніцкі|Ю. Доўбар-Мусніцкага]]. Корпус польскіх легіянераў знаходзіўся ў раёне Жлобіна. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Ю. Доўбар-Мусніцкі заявіў аб сваім нейтралітэце ў адносінах да савецкай улады, аднак у 12 студзеня 1918 года ён [[Мяцеж Доўбар-Мусніцкага|аб’явіў вайну Савецкай Расіі]]. Каля станцыі Жлобін упарты бой, аж да рукапашных стычак, працягваўся 6, а гарматны агонь — 30 гадзін; атрымаўшы перамогу ў гэтым баі, чырвонаармейскія атрады ўвайшлі ў Жлобін.

З 2 сакавіка да лістапада 1918 года акупаваны нямецкімі войскамі. Немцы пратрымаліся ў Жлобіне да 24 лістада 1918 года. 25 сакавіка 1918 года абвешчана аб прыналежнасці тэрыторыі да [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 24 лістапада 1918 года ўладу ўзялі бальшавікі. З 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай [[I з’езд КП(б)Б|I з’езда КП(б) Беларусі]] Жлобін увайшоў у склад [[Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусі|Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня ЦК РКП(б) пастанавіў уключыць яго ў састаў [[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расійскай Савецкай Федэратыўнай Сацыялістычнай Рэспублікі]]. У 1919 годзе Жлобін становіцца цэнтрам воласці. Да восені 1920 года пабудавана электрастанцыя магутнасцю 35 конскіх сіл. 9 мая 1923 года створана Жлобінская воласць.

У сакавіку 1924 года Рагачоўскі павет, у т. л. Жлобін, вернуты [[БССР|Беларускай ССР]]. З 17 ліпеня 1924 года Жлобін — адміністрацыйны цэнтр Жлобінскага раёна (да 26 ліпеня 1930 года ў [[Бабруйская акруга|Бабруйскай акрузе]]). У 1924 годзе на паўночнай ускраіне мястэчка заснавана метэастанцыя, працавала ветэрынарная лячэбніца. З 3 ліпеня 1925 года — горад.

У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны Жлобін». У 1927—1929 гадах пабудавана чыгуначная сярэдняя школа, у 1933 годзе — будынак сярэдняй школы № 2 (цяпер № 5). У 1934 годзе працавалі шпаларэзны завод, электрастанцыя, рамонтна-вагонны ўчастак, машынна-трактарная станцыя (з 1932 года) і майстэрня, дрэваапрацоўчы камбінат (145 рабочых), нафтавы млын і крупарушка, цагельня (56 рабочых), металаапрацоўчая, камвольная, кравецкая, абутковая майстэрні, мэблевая фабрыка, маслазавод, друкарня, кузня. З 5 чэрвеня 1931 года выдавалася раённая газета, а затым чыгуначная шматтыражная газета «Ударнік». У 1937 годзе ўзведзены будынак для яшчэ адной сярэдняй школы, у 1940 годзе — новы будынак для чыгуначнай школы. У 1938—1939 гадах на станцыі Жлобін-Паўночны пабудаваны новы будынак дэпо.

З 20 лютага 1938 года [[Жлобінскі раён]] — у Гомельскай вобласці. З 27 лістапада 1938 года Жлобін — горад раённага падпарадкавання.

У 1930-х гадах Жлобінскі раён моцна пацярпеў ад масавых савецкіх рэпрэсій. У кантэксце прымусовай калектывізацыі ўлады высялялі заможных сялян, канфіскоўвалі маёмасць, абвінавачвалі людзей у «контррэвалюцыйнай» дзейнасці&lt;ref name=&quot;памяць&quot;&gt;Памяць: Жлобін, Жлобінскі раён. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2000. — С. 320—325.&lt;/ref&gt;. У 1931 годзе з раёна было гвалтоўна пераселена 158 сямей (734 чалавекі) на Урал&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;, а ў 1933 годзе каля 50 двароў вывезлі ў Адэскую вобласць у складзе 4 500 гаспадарак з БССР&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;. Да сакавіка 1936 года колькасць перасяленых з БССР складала 1779 чалавек пры плане 2000&lt;ref name=&quot;памяць&quot; /&gt;.

У кнізе «Памяць» названыя імёны каля 250 чалавек са Жлобіншчыны, асуджаных або рэпрэсаваных як «шпіёны» ці «ворагі народа». Фіксаваліся выпадкі супраціву: падпалы калгасаў, адмова ад галасавання за Сталіна, агітацыя за іншых кандыдатаў&lt;ref&gt;Газета «Звязда», 1936.&lt;/ref&gt;. Мелі месца масавыя арышт і дэпартацыі сярэднякоў і нават беднякоў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=Материалы ОГПУ о перегибах и искривлениях в процессе коллективизации и раскулачивания. 7 марта 1930 г.|url=https://docs.historyrussia.org/ru/nodes/87843-materialy-ogpu-o-peregibah-i-iskrivleniyah-v-protsesse-kollektivizatsii-i-raskulachivaniya-7-marta-1930-g|title=Материалы ОГПУ о перегибах и искривлениях в процессе коллективизации и раскулачивания}}&lt;/ref&gt;.

Больш падрабязна: «[[Савецкія рэпрэсіі ў Жлобінскім раёне]]».

=== 1941—1945 ===

Ужо 27 чэрвеня 1941 года, праз пяць дзён пасля пачатку вайны, [[Люфтвафэ]] нанеслі бомбавы ўдар па Жлобінскім чыгуначным вузле&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 370.&lt;/ref&gt;. У гэты ж дзень быў сфармаваны Жлобінскі знішчальны батальён з больш як 100 чалавек — супрацоўнікаў [[НКУС]], партыйных, савецкіх і камсамольскіх актывістаў. Ён узначальваўся А. Міронавым, А. Ярашавым і М. Шапірам. Батальён удзельнічаў у баях і эвакуацыі&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 372.&lt;/ref&gt;.

4 ліпеня 1941 года нямецкія войскі захапілі Жлобін. Савецкія войскі 6 ліпеня 1941 года адбілі горад, але пад націскам намнога большых сіл праціўніка адступілі за Дняпро.

З 13 ліпеня па 17 жніўня 1941 года войскі 63-га стралковага корпуса пад камандаваннем Л. Пятроўскага правялі [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя (1941)|Рагачоўска-Жлобінскую аперацыю]], занялі Жлобін і пратрымалі яго да сярэдзіны жніўня. Гэта быў першы контрудар [[Чырвоная армія|Чырвонай Арміі]] на фронце&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 374.&lt;/ref&gt;.

Падчас акупацыі ([[Жлобінскі гета]] існавала з верасня 1941 па красавік 1942) было забіта не менш за 2000 яўрэяў&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 376.&lt;/ref&gt;. Усяго акупанты загубілі 2500 жыхароў Жлобіна, Стрэшына і іншых населеных пунктаў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму за 9 км на поўдзень ад горада).

З восені 1941 года пачалі дзейнічаць першыя падпольныя групы на чале з Цітам Мінянковым, Паўлам Скварчэўскім і інш. Увосень 1942 года на Жлобіншчыну прыбылі дзве падрыхтаваныя групы — І. Крышнёва і Д. Шыбінскага — для стварэння партызанскіх атрадаў. Яны ўтварылі [[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»|атрад «Смерць фашызму»]]&lt;ref&gt;[[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»]]&lt;/ref&gt; і «[[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)|Жалязняк]]»&lt;ref&gt;[[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)]]&lt;/ref&gt;.

У жніўні 1943 года партызаны з атрадаў «Смерць фашызму» і «Жалязняк» правялі аперацыю «[[Рэйкавая вайна]]», падарваўшы больш за 1200 рэек на Жлобінскім участку чыгункі&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 382.&lt;/ref&gt;.

У лютым 1944 года савецкія войскі выйшлі на левы бераг Дняпра насупраць Жлобіна, але да 6 чэрвеня 1944 года горад не быў вызвалены.

23 лютага 1944 года ў ходзе [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя (1944)|Рагачоўска-Жлобінскай наступальнай аперацыі]] савецкія войскі вызвалілі вёску Майскае, а 26-27 чэрвеня 1944 года Жлобін і навакольныя населеныя пункты былі канчаткова вызвалены падчас [[Аперацыя «Баграціён»|аперацыі «Баграціён»]]&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці''. — С. 389—390.&lt;/ref&gt;.

''Падрабязней:'' [[Партызанскі атрад «Смерць фашызму»]], [[Партызанскі атрад «Жалязняк» (Жлобінскі раён)]]

=== 1945—1990 ===

Пасля вайны ў Жлобіне і раёне засталося крыху больш за 3 000 жыхароў, хоць напярэдадні вайны іх было звыш 19 000. Да 1959 года насельніцтва аднавілася — налічвалася ўжо 19 200 чалавек&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 404. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view]&lt;/ref&gt;.

У 1963 годзе да Жлобіна далучаны пасёлак пеньказавода. Раней былі далучаны пасёлкі Ветка-Вір, Жлобін-Падольскі, Рабочы. З 17 сакавіка 1963 года — горад абласнога падпарадкавання. У 1975 годзе ў Жлобіне быў адкрыты мясакамбінат&lt;ref&gt;Там жа. — С. 406&lt;/ref&gt;. У 1977 годзе пачала працу новая навучальная ўстанова, сёння — тэхналагічны каледж&lt;ref&gt;Там жа. — С. 406&lt;/ref&gt;. 30 снежня 1978 года пабудаваны завод штучнага футра, а таксама каледж сферы абслугоўвання&lt;ref&gt;Там жа. — С. 407&lt;/ref&gt;.

У канцы 1984 года — [[Беларускі металургічны завод]]. Пабудавалі яго з удзелам фірмаў «Фест-Альпіне» (Аўстрыя) і «Даніэлі» (Італія). Першы расплаў і разліўка сталі (СТАЛЬ 1 ГОСТ) адбыліся 15 кастрычніка 1984 года — гэта дата лічыцца днём заснавання завода. Яго першым дырэктарам стаў [[Дзярожант Лявонавіч Акопаў|Дзярожант Акопаў]]&lt;ref&gt;Там жа. — С. 408&lt;/ref&gt;.

=== 1991—2020 ===

Пасля распаду СССР Жлобін працягваў развівацца як важны прамысловы і культурны цэнтр рэгіёна. У 1993 годзе быў пабудаваны Палац культуры металургаў&lt;ref&gt;''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2025. — С. 413. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view]&lt;/ref&gt;.

У 1995 годзе ўзведзены новы мураваны будынак Свята-Троіцкай царквы&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;.

У 1996 годзе адкрыўся тэхнікум пры БМЗ (цяпер — металургічны каледж)&lt;ref&gt;Там жа. — С. 413&lt;/ref&gt;.

4 студзеня 2002 года [[Жлобінскі раён]] і горад Жлобін аб’яднаны ў адну адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку — [[Жлобінскі раён]] з адміністрацыйным цэнтрам горад Жлобін&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p30200006&amp;q_id=10531831|title=Указ Президента Республики Беларусь от 4 января 2002 года № 6 &quot;Об объединении районов и городов областного подчинения Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408111207/https://etalonline.by/document/?regnum=p30200006&amp;q_id=10531831|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

У 2004 годзе быў узведзены новы будынак чыгуначнага вакзала&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;, а ў 2006 годзе адкрыты Цэнтр алімпійскага рэзерву&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;.

У 2007 годзе на БМЗ увялі ў эксплуатацыю трубную вытворчасць&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;. У Красным Беразе быў адкрыты мемарыял «Дзяцям — ахвярам вайны»&lt;ref&gt;Там жа. — С. 414&lt;/ref&gt;. У 2008 годзе ў Цэнтры алімпійскага рэзерву адкрыўся аквапарк&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;.

У 2012 годзе хакейны клуб «Металург» стаў чэмпіёнам Беларусі&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2013 годзе горад прымаў рэспубліканскі фестываль «Дажынкі»&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2013—2021 гадах праводзілася электрыфікацыя чыгуначных участкаў&lt;ref&gt;Там жа. — С. 415&lt;/ref&gt;. У 2020 годзе быў адкрыты новы будынак Жлобінскага гісторыка-краязнаўчага музея&lt;ref&gt;Там жа. — С. 416&lt;/ref&gt;.

22 снежня 2014 года ў склад горада ўключаны большая частка вёскі [[Лебядзёўка (Жлобінскі раён)|Лебядзёўка]] [[Луцкі сельсавет (Жлобінскі раён)|Луцкага сельсавета]] і пасёлак [[Рубеж (Жлобінскі раён)|Рубеж]] [[Малевіцкі сельсавет|Малевіцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D915g0068459 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 22 декабря 2014 г. № 49 Об изменении границ города Жлобина, Лукского и Малевичского сельсоветов Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

У жніўні 2020 года Жлобін стаў адным з гарадоў, дзе прайшлі [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|масавыя акцыі пратэсту]] пасля [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі]]. 17 жніўня забастоўка на БМЗ увайшла ў актыўную фазу: былі спынены ўсе тры мартэлі (электрадугавыя печы), з іх быў сліты метал, і завод спыніў працу&lt;ref&gt;[https://opendemocracy.net/articles/belarus-workers-strike OpenDemocracy.net]{{Недаступная спасылка}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://sputnik.by/20200817/zavod-na-pereglyad-chem-zakonchilas-stachka-na-bmz-1055326722.html Sputnik Беларусь]&lt;/ref&gt;. Каля 2 000 рабочых падпісалі зварот з патрабаваннем перагляду вынікаў выбараў.

Некалькі працоўных — Яўген Говар, Аляксандр Баброў і Ігар Повараў — былі асуджаныя на рэальныя турэмныя тэрміны за нібыта «арганізацыю» страйку&lt;ref name=&quot;рэпрэсіі2020&quot;&gt;[https://be.wikipedia.org/wiki/Палітычныя_рэпрэсіі_ў_Жлобіне_пасля_выбараў_2020_года Падрабязней пра палітычныя рэпрэсіі ў Жлобіне]&lt;/ref&gt;. Асобны прысуд атрымаў супрацоўнік БМЗ Аляксандр Гашнікаў — 14 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму за спробы стварэння незалежнага прафсаюзу і арганізацыю працоўнага руху ў краіне&lt;ref name=&quot;рэпрэсіі2020&quot; /&gt;.

=== 2021 — наш час ===

Пасля грамадска-палітычных падзей у Беларусі ў 2020 годзе і пачатку расійска-украінскай вайны ў 2022 годзе [[Беларускі металургічны завод]] сутыкнуўся з праблемамі на міжнародным рынку. Заводу стала цяжка прадаваць прадукцыю ў краіны Заходняй Еўропы і ЗША. 12 мая 2023 года санкцыі супраць БМЗ увяла [[Украіна]], а ў жніўні таго ж года — [[Еўрапейскі саюз]]. Да санкцый далучыліся [[Швейцарыя]], [[Паўночная Македонія]], [[Чарнагорыя]], [[Албанія]], [[Боснія і Герцагавіна]], [[Ісландыя]], [[Ліхтэнштэйн]] і [[Нарвегія]]. Таксама ў санкцыйны спіс ЗША трапілі сам завод, генеральны дырэктар Дзмітрый Корчык і звязаная з БМЗ кампанія BELKAPSTEEL&lt;ref&gt;[https://www.belsteel.com Беларускі металургічны завод. Афіцыйны сайт]&lt;/ref&gt;.

Тым не менш, афіцыйнае кіраўніцтва заяўляе пра станоўчую дынаміку. У 2023 годзе, паводле слоў генеральнага дырэктара Дзмітрыя Корчыка, было выпушчана на 250 тысяч тон сталі больш, чым у папярэднім годзе (плюс 12 %), а экспарт пракату чорных металаў вырас да 1,6 млн тон (плюс 17 %). Доля інавацыйнай прадукцыі склала 41 %, а работнікам была выплачана 13-я зарплата&lt;ref&gt;[https://www.belsteel.com Беларускі металургічны завод. Афіцыйны сайт]&lt;/ref&gt;.

Пасля падзей жніўня 2020 года ў Жлобінскім раёне адбыўся шырокі палітычны пераслед. Дзясяткі жыхароў былі асуджаныя за ўдзел у пратэстах, каментары ў інтэрнэце або за публічныя выказванні салідарнасці. Штрафы, «хатняя хімія», пазбаўленне волі — гэта найбольш тыповыя формы пакарання. Прысуды выносіліся паводле артыкулаў 342, 364, 369, 130 КК, а ў асобных выпадках — нават за нібыта «здраду дзяржаве».

У [[2024]] годзе Жлобін заняў першае месца сярод усіх раённых цэнтраў Гомельшчыны па колькасці палітычна матываваных крымінальных спраў — 168 зафіксаваных выпадкаў, што саступае толькі [[Гомель|абласному цэнтру]]&lt;ref&gt;[https://gomelspring.org/be/news/11103 Гомельская Вясна: «Жлобін — самы пацярпелы ад рэпрэсіяў горад Гомельшчыны»]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:80000
ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1847 from:0 till:965
  bar:1880 from:0 till:430
  bar:1897 from:0 till:1307
  bar:1909 from:0 till:4270
  bar:1939 from:0 till:19300
  bar:1959 from:0 till:19200
  bar:1970 from:0 till:25000
  bar:1995 from:0 till:67600
  bar:2013 from:0 till:75335
  bar:2016 from:0 till:75956
  bar:2026 from:0 till:75732
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1847 год — 965 чал.; 1880 год — 430 чал.; 1897 год — 1&amp;nbsp;307 чал. (перапіс)(2100 чал.{{sfn|Беларусь|1995}})
* '''XX стагоддзе''': 1909 год — 4&amp;nbsp;270 чал.; 1939 год — 19,3 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1959 год — 19,2 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1970 год — 25 тыс. чал. (25,4 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}); 1995 год — 67,6 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XXI стагоддзе''': 2013 год — 75&amp;nbsp;335 чал.; 2016 год — 75&amp;nbsp;956 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 76&amp;nbsp;068 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 75&amp;nbsp;732 чал.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы лёгкай, металургічнай ([[Беларускі металургічны завод]]), харчовай, будматэрыялаў прамысловасці, фабрыка інкрустацыі.

Гасцініцы «Славянская», «Юбілейная».

== Культура ==
Дзейнічае [[Жлобінскі гісторыка-краязнаўчы музей]]

У 1955 годзе ў Жлобіне здымаўся мастацкі фільм «[[Спіс беларускіх фільмаў|Зялёныя агні]]» (рэжысёры С. І. Сплашноў, І. А. Шульман, кінастудыя «[[Беларусьфільм]]»).

== Спорт ==
* [[Лядовы палац «Металург»]]
* Хакейны клуб «[[ХК Металург Жлобін|Металург]]»
* Футбольны клуб «[[ФК Жлобін|Жлобін]]»

== Славутасці ==
[[Файл:Жлобін. Храм Свяціцеля Васіля Вялікага.jpg|міні|Стары будынак храма Свяціцеля Васіля Вялікага.]]
* [[Свята-Троіцкая царква (Жлобін)|Свята-Троіцкая царква]] ([[1995]])
* [[Касцёл Маці Божай Каралевы Свету (Жлобін)|Касцёл Маці Божай Каралевы Свету]]&lt;ref&gt;https://catholic.by/3/news/belarus/2614-u-kastsjole-my-sustrakaemsya-z-tym-khto-josts-lyubouyu-u-zhlobine-asvechany-novy-kastsjol-abnoulena&lt;/ref&gt;
* [[Храм Свяціцеля Васіля Вялікага (Жлобін)|Храм Свяціцеля Васіля Вялікага]]
* [[Жлобінскі заапарк]]

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы  Жлобіна|Ганаровыя грамадзяне Жлобіна}}
* [[Вульф Іосіфавіч Агранаў]] (1918—1995) — [[мастак]]-пастаноўшчык [[тэатр]]а і [[кіно]], заслужаны дзеяч [[мастацтва]]ў [[Украінская ССР|Украінскай ССР]].

== Гл. таксама ==
* [[Спіс вуліц Жлобіна]]
* [[Жлобінскі аўтобус]]

== Заўвагі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Cisieckaja&quot;&gt;''Цісецкая, К.'' [http://news.21.by/culture/2013/04/23/754070.html Гліняны посуд жалезнага веку] // Новы дзень. Жлобінская раённая газета. 2013, 23 красавіка.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;M.&quot;&gt;[https://drive.google.com/file/d/0B447NwA7uDpcblB0eEFoMUFlbzg/edit?usp=sharing Маслюкоў, Т. В. Археалагічныя абследаванні ў Жлобіне] // Археологические исследования в еврорегионе «Днепр» в 2012 году: междунар. сб. науч. ст. / междунар. редкол. : О. М. Демиденко (отв. ред.), Н. Н. Кривальцевич (зам. отв. ред.), [[Алег Анатольевіч Макушнікаў|О. М. Макушников]] (науч. ред.), Ю. В. Панков (отв. секр.) [и др.] ; Гом. обл. исполн. ком., [[Інстытут гісторыі НАНБ|Ин-т истории НАН Б]], [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|Гом. гос. ун-т им. Ф. Скорины]] [и др.]. — Гомель: [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|ГГУ им. Ф. Скорины]], 2013. — С. 63—66. ISBN 978-985-439-791-7.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-1&quot;&gt;[http://pawet.net/library/history/bel_history/tkachou/04/%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D1%96_%D1%96_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B7%D1%96.html Ткачоў, М. А. Замкі і людзі.] Мн., [[1991]], с. 152—153.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-2&quot;&gt;Ткачов, М. А. Изучение средневековых памятников Белоруссии // Археологические открытия 1983 года. М., 1985, с. 407—408. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Babin&quot;&gt;Бабин, В. Археологи изучают старый Жлобин // Нюанс-плюс. Еженедельная информационно-рекламная газета. 2013. № 27. С. 2. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Tkačoŭ-3&quot;&gt;[http://pawet.net/library/history/bel_history/tkachou/04/%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D1%96_%D1%96_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B7%D1%96.html Ткачоў, М. А. Замкі і людзі.] [[Мінск|Мн.]], [[1991]], с. 178 (гл. спасылку 164).&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;docs&quot;&gt;[https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:C8fPFhEmYMUJ:school9_zlobin.at.tut.by/%25D0%25A1%25D0%25BF%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25BD%25D1%258B%25D0%25B5%2520%25D0%25B2%25D0%25BE%25D0%25BF%25D1%2580%25D0%25BE%25D1%2581%25D1%258B%2520%25D0%25B8%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25B8%25D0%25B8%2520%25D0%2596%25D0%25BB%25D0%25BE%25D0%25B1%25D0%25B8%25D0%25BD%25D0%25B0.pdf+&amp;hl=be&amp;gl=by&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESgy764tgM8o826hGpll6SVxAhaS0_avxXJsIZnA8lZeEacXNhsKicLsVdxhexepDMMmgSQoIbsYcL9NNtyhHeGFy4g18MFwRzUmZ_VEEHvvTugavY4K9zrZCUsdN0uu1pSws5ZS&amp;sig=AHIEtbQ-R5BfvZKkC1qzUlP1t8FPHabFNw Спорные вопросы истории Жлобина (историко-краеведческий очерк). {{ref-ru}}]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Гарады і вёскі Беларусі. Гомельская вобласць. [[Мінск|Мн.]], 2004.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;kino&quot;&gt;[http://www.kino-teatr.ru/kino/movie/sov/2466/annot/ Информация о фильме «Зелёные огни» // Кино-Театр.ru. {{ref-ru}}]&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/ТурЭнцБел-2007|Жлобин}}{{ref-ru}}
* {{Крыніцы/БелЭн|3|Жлобін|Кірычэнка, П.|369}}
* {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Жлобін|306—307}}
* ''Жлобінскі край: ад мінулага да сучаснасці. Гісторыка-краязнаўчы даведнік''. — 2025. — 463 с. — С. 65-73. — [https://drive.google.com/file/d/1fXSVxbinig2sF05LkqTeHXssAfQKplXu/view].

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Žlobin|Жлобін}}
* {{bis.nlb.by|146105|Жлобін}}
{{OSM relation|5598358|Жлобін}}

{{Жлобінскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Населеныя пункты на Дняпры}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Жлобін| ]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства]]</text>
      <sha1>efsx0117ptdlpa2bc9oz8dd4bvsubis</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рагачоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16281</id>
    <revision>
      <id>5153873</id>
      <parentid>5096200</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:37:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27111" sha1="oq6y2ane9j7wd2beazdq21mwb9lne2j" xml:space="preserve">{{значэнні|Рагачоў (значэнні)}}
{{НП-Беларусь
 |статус                  = Горад
 |беларуская назва        = Рагачоў
 |арыгінальная назва      = Рагачоў
 |краіна                  = Беларусь
 |падначаленне            = 
 |герб                    = Coat_of_Arms_of_Rahačoŭ%2C_Belarus.png
 |сцяг                    = Flag of Rahačoŭ.svg
 |выява                   = Рагачоўскія краявіды 02.jpg
 |подпіс                  = У цэнтры горада
 |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 6|lat_sec = 
 |lon_dir = |lon_deg = 30|lon_min = 3|lon_sec = 
 |CoordAddon              = type:city(111770)_region:BY
 |CoordScale              = 
 |памер карты краіны      = 
 |памер карты вобласці    = 
 |памер карты раёна       = 
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Рагачоўскі
 |сельсавет               = 
 |пасялковы савет         = 
 |карта краіны            = 
 |карта вобласці          = 
 |карта раёна             = 
 |унутранае дзяленне      = 
 |від главы               = 
 |глава                   = 
 |дата заснавання         = 
 |першае згадванне        = 1142
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 
 |плошча                  =14,64 
 |від вышыні              = 
 |вышыня цэнтра НП        = 
 |афіцыйная мова          = 
 |афіцыйная мова-ref      = 
 |двароў                  = 
 |шчыльнасць              = 
 |нацыянальны склад       = 
 |канфесійны склад        = 
 |часавы пояс             = UTC+2, летом UTC+3
 |DST                     = ёсць
 |тэлефонны код           = 2339
 |паштовы індэкс          = 
 |паштовыя індэксы        = 
 |аўтамабільны код        = 
 |від ідэнтыфікатара      = 
 |лічбавы ідэнтыфікатар   = 
 |катэгорыя ў Commons     = Rahačoŭ
 |сайт                    = 
 |мова сайта              = 
 |мова сайта 2            = 
 |мова сайта 3            = 
 |мова сайта 4            = 
 |мова сайта 5            = 
 |add1n                   = 
 |add1                    = 
 |add2n                   = 
 |add2                    = 
 |add3n                   = 
 |add3                    = 
 |OpenStreetMap           = 242978971
}}
'''Рагачо́ў'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Rahačoŭ}}) — горад раённага падпарадкавання ў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Рагачоўскі раён|Рагачоўскага раёна]]. За 121 км на поўнач ад [[Гомель|Гомеля]]. [[Рагачоў (станцыя)|Чыгуначная станцыя]] на лініі [[Магілёў]] — [[Жлобін]]. Аўтадарогі на [[Бабруйск]], [[Магілёў]], [[Слаўгарад]], Жлобін. Прыстань на рацэ [[Дняпро]].

== Гісторыя ==

=== Старажытнасць ===
Умацаваны цэнтр старажытнага Рагачова — Замкавая гара — размешчаны на месцы гарадзішча [[Мілаградская культура|мілаградскай]] і [[Культура штрыхаванай керамікі|штрыхаванай керамікі]] культур. Гарадзішча займала край мыса каля сутокаў Друці з Дняпром. Пляцоука блізкая да трохвугольнай, ад карэннага берага аддзялялася лугападобным ровам. 3 трох бакоў была ахавана высокімі стромкімі схіламі, а з боку поля — ровам. Штучныя ўмацаванні не захаваліся, уезд размяшчаўся з паўднёвага боку. Знойдзены прылады працы ([[нож|нажы]], [[Серп|сярпы]], [[Разец|разцы]], [[Сякера|сякеры]] і інш.), прадметы побыту (фрагменты замкоў і [[Ключ (інструмент)|ключы]], [[Шыла|шылы]], [[Крэсіва|крэсівы]], [[пісала]] і інш.), зброя і рыштунак конніка ([[наканечнік]]і [[Страла|стрэл]], фрагменты шпор, дэталі цугляў), ювелірныя вырабы (шпількі, [[Пярсцёнак|пярсцёнкі]], паясныя [[Спражка|спражкі]]), касцяныя вырабы (арнаментаваныя накладкі, абломак шахматнай фігуры), а таксама рыбалоўныя кручкі, фрагменты ганчарнага посуду. Старажытнае насельніцтва Рагачова займалася [[земляробства]]м, [[жывёлагадоўля]]й, [[рыбалоўства]]м, [[паляванне]]м, былі развіты апрацоўка жалеза, каляровых металаў, косці, дрэва і інш., існавалі гандлёвыя сувязі з [[Кіеў|Кіевам]] і [[Валынь|Валынню]]. На думку [[Пётр Фёдаравіч Лысенка|П. Ф. Лысенкі]], паселішча на Замкавай гары ўзнікла ў [[XI]] ст. Найбольш верагодна, што горад вырас з феадальнага замка.

=== Перыяд Кіеўскай Русі ===
Упершыню ўпамінаецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] пад [[1142]] г. пры апісанні раздачы [[Вялікія князі кіеўскія|кіеўскім князем]] [[Усевалад Ольгавіч|Усеваладам Ольгавічам]] сваім братам гарадоў Тураўскай і Уладзімірскай зямель. Уваходзіў, верагодна, у [[Тураўскае княства]]. Другі раз згадваецца ў летапісе пад [[1188]] г. пры апісанні аблогі [[Святаслаў Усеваладавіч|Святаславам Усеваладавічам]] горада [[Друцк]]а.

=== У складзе Вялікага Княства Літоўскага ===
Звесткі [[Мацей Стрыйкоўскі|Мацея Стрыйкоўскага]] і позніх [[Беларуска-літоўскія летапісы|беларуска-літоўскіх летапісаў]] пра ўладанне Рагачовам ў XIII ст. міфічным літоўскім князем Даўмонтам легендарныя і неверагодныя.

У XIV—XVIII стст. цэнтр [[Рагачоўская воласць|Рагачоўскай воласці]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], кіраваўся намеснікамі або старостамі.

У 1509 годзе пінскі князь [[Фёдар Іванавіч Яраславіч]] і яго жонка Алена завяшчалі Рагачоў у ліку іншых гарадоў вялікаму князю літоўскаму [[Жыгімонт I Стары|Жыгімонту Старому]]. У 1548 годзе ў Рагачове вядома царква св. Кузьмы і Дзям’яна. У XVI ст. на месцы старажытнага дзядзінца пабудаваны [[Рагачоўскі замак]] з [[Рагачоўскі палац|Рагачоўскім палацам]], які меў стратэгічнае значэнне і ў XVII ст. ўваходзіў у сістэму абароны на Дняпры, спалены ў 1654 годзе, канчаткова знішчаны ў 1780 годзе.

У 1566 годзе згадваецца царква святых Кузьмы і Дзям’яна&lt;ref&gt;НГАБ, ф. 1783, воп. 1, спр. 6, с. 483&lt;/ref&gt;. Пад час [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім (1534—1537)|вайны Маскоўскай дзяржавы з ВКЛ 1534—1537 гадоў]] і [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667)|вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1657 гадоў]] горад некалькі разоў захоплівалі маскоўскія войскі, значна пацярпеў ад ваенных дзеянняў. У канцы XVI ст. ў ваколіцах Рагачова дзейнічалі казацка-сялянскія атрады [[Севярын Налівайка|Севярына Налівайкі]] і Дубіны.

=== У складзе Расійскай імперыі ===
Пасля [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалитай]] [[1772]] г. у складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], цэнтр [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] [[Рагачоўская правінцыя|Рагачоўскай правінцыі]]. У [[1777]]—[[1796]] гг. і з [[1802]] г. у [[Магілёўская губерня|Магілёўскай]], у [[1796]]—[[1802]] гг. у [[Беларуская губерня|Беларускай]] губернях. [[16 жніўня]] [[1781]] г. атрымаў герб (у залатым полі чорны барановы рог). У [[1880]] г. — 560 дамоў, 2 цагельні, канатны, піваварны, мылаварны і 2 гарбарныя заводы. У [[1900]] г. працавала 36, у [[1913]] г. — 50 фабрык и заводащ. У [[1902]] г. праз Рагачоў пракладзена чыгунка [[Магілёў]] — [[Жлобін]]. Падчас [[Рэвалюцыя 1905—1907 гадоў у Расіі|рэвалюцыя 1905—1907 гг.]] У горадзе прайшлі забастоўкі працоўных. У [[1906]] г. адкрыта [[Рагачоўскае рэальнае вучылішча]], пазней [[Рагачоўская настаўніцкая семінарыя]].

=== Перыяд рэвалюцый і Грамадзянскай вайны ===
Пасля [[Лютаўская рэвалюцыя|Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г.]] створаны Савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў. [[31 мая]] [[1917]] г. у горадзе аформілася бальшавіцкая арганізацыя, у лістападзе 1917 г. створаны атрад Чырвонай гвардыі і Ваенна-рэвалюцыйны камітэт. З [[13 студзеня|13]] да [[30 студзеня]] [[1918]] г. горад быў заняты 1-м польскім корпусам на чале з [[Юзаф Доўбар-Мусніцкі|Ю. Р. Доўбар-Мусніцкім]]. З лютага да 22 лістапада 1918 г. горад быў акупаваны войскамі [[Германская імперыя|кайзераўскай Германіі]]. 25 сакавіка 1918 года абвешчана аб прыналежнасці тэрыторыі да [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзейнічала [[Рагачоўскае камуністычнае падполле]].

=== У складзе савецкай дзяржавы ===
З 1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі горад увайшоў у склад [[Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусі|Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня ЦК РКП(б) пастанавіў уключыць яго ў састаў [[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расійскай Савецкай Федэратыўнай Сацыялістычнай Рэспублікі]]. З мая [[1919]] г. у [[Гомельская губерня|Гомельскай губерні]] [[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]], з [[1924]] г. у [[БССР]], цэнтр [[Рагачоўскі раён|Рагачоўскага раёна]] [[Бабруйская акруга|Бабруйскай акругі]] (да 1930 г.), з 1938 г. — [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. У 1936—1941 гг. і з 1944 г. дзейнічаў [[Рагачоўскі настаўніцкі інстытут|настаўніцкі інстытут]]. [[2 ліпеня]] [[1941]] г. акупіраваны нямецкімі войскамі, [[13 ліпеня]] [[1941]] г. вызвалены Чырвонай Арміяй у ходзе [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя 1941|Рагачоўска-Жлобінскай аперацыі 1941]] г. З [[14 жніўня]] [[1941]] да [[24 лютага]] [[1944]] гг. зноў акупіраваны. За ўвесь час акупацыі ў горадзе і раёне загублена 6,3 тыс. чал. Дзейнічала [[Рагачоўскае патрыятычнае падполле]]. Вызвалены ў ходзе [[Рагачоўска-Жлобінская аперацыя 1944|Рагачоўска-Жлобінскай аперацыі 1944 г.]] войскамі 1-й і 50-й арміі 1-га Беларускага фронту. 13 вайсковым часцям і злучэнням нададзены ганаровыя найменні «Рагачоўскіх». У [[1971]] г. знойдзены [[Рагачоўскі манетны скарб]]. З [[27 лютага]] [[1978]] г. горад абласнога падпарадкавання&lt;ref&gt;Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР № 1818—IX ад 27 лютага 1978 г. Аб аднясенні горада раённага падпарадкавання Рагачова Гомельскай вобласці да катэгорыі гарадоў абласнога падпарадкавання // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1978, № 7 (1561).&lt;/ref&gt;. У 1988 годзе ў склад горада ўключана вёска [[Задруцце (Рагачоўскі раён)|Задруцце]] [[Лучынскі сельсавет|Лучынскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнні выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 23 сакавіка і 28 красавіка 1988 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1988, № 16 (1930).&lt;/ref&gt;.

=== Сучаснасць ===
1 снежня 1998 года [[Рагачоўскі раён]] і горад Рагачоў аб'яднаны ў адну адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку — [[Рагачоўскі раён]] з адміністрацыйным цэнтрам горад Рагачоў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39800563&amp;q_id=10531831|title=Указ Президента Республики Беларусь от 1 декабря 1998 года № 563 &quot;Об объединении районов и городов областного подчинения, имеющих общий административный центр, в одну административно-территориальную единицу&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408001953/https://etalonline.by/document/?regnum=p39800563&amp;q_id=10531831|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:40000
ScaleMajor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1880 from:0 till:4500
  bar:1897 from:0 till:9038
  bar:1939 from:0 till:15200
  bar:1959 from:0 till:10200
  bar:1970 from:0 till:16000
  bar:2006 from:0 till:34100
  bar:2009 from:0 till:33600
  bar:2016 from:0 till:34937
  bar:2026 from:0 till:31323
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1880 год — 4,5 тыс. чал.; 1897 год — 9&amp;nbsp;038 чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XX стагоддзе''': 1939 год — 15,2 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1959 год — 10,2 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1970 год — 16 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XXI стагоддзе''': 2006 год — 34,1 тыс. чал.; 2009 год — 33,6 тыс. чал.; 2016 год — 34&amp;nbsp;937 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 34&amp;nbsp;825 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 31&amp;nbsp;323 чал.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці. Гасцініца «Днепр».

Дзейнічае найбуйнейшае прадпрыемства па вытворчасці [[Згушчанае малако|згушчанага малака]] і іншых відаў малочных кансерваў у Беларусі — [[Рагачоўскі малочнакансервавы камбінат]].

== Культура ==

* [[Рагачоўскі музей народнай славы]].

== Славутасці ==
[[Файл:Рагачоў. (21).jpg|thumb|Графіці на жылым доме адлюстроўвае [[Уладзімір Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]], які шмат часу правёў у Рагачове]]
* Жылыя дамы (XIX — пач. XX ст.).
* [[Рагачоўскае гарадзішча|Гарадзішча старажытнага Рагачова]] ([[1-е тысячагоддзе да н.э.]] — пачатак [[2-е тысячагоддзе н.э.|2-га тысячагоддзя н.э.]]), на паўднёвай ускраіне горада, урочышча Замкавая Гара — {{ГККРБ 4|313В000586}}.
* Гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку ([[1-е тысячагоддзе да н.э.]]- [[1-е тысячагоддзе н.э.]]), на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада — {{ГККРБ 4|313В000587}}.
* [[Касцёл Святога Антонія (Рагачоў)|Касцёл]] ([[1912]]), вул. Валадарскага — {{ГККРБ 4|313Г000588}}.
* [[Свята-Аляксандра-Неўская царква (Рагачоў)|Свята-Аляксандра-Неўская царква]] ([[1989]])
* [[Дом купца Беленькага]] (канец [[ХІХ]] стагоддзя), вул. Леніна, 34 — {{ГККРБ 4|313Г000589}}.
* [[Дом Уладзіміра Караткевіча (Рагачоў)|Дом]], дзе жыў [[Уладзімір Караткевіч]] ([[1914]]), вул. Караткевіча, 59.
* [[Будынак земскай управы (Рагачоў)|Будынак былой земскай управы]] ([[1914]]—[[1916]] гады), вул. Уладзіміра Леніна, 64 (інв. № 322/С-22407) — {{ГККРБ 4|313Г000590}}.
* [[Будынак рэальнага вучылішча (Рагачоў)|Будынак былога рэальнага вучылішча]] ([[1903]]—[[1907]]), вул. Цымермана, 36 — {{ГККРБ 4|313Г000592}}.
* [[Тры капліцы на старых могілках]] (канец ХІХ — пачатак XX стагоддзя) — {{ГККРБ 4|313Г000593}}.
* Курганная група (X—XIII стагоддзі), на ўсходнім беразе воз. [[возера Камарын|Камарын]] — {{ГККРБ 4|313В000594}}.
* Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (X—XIII стагоддзі), за 3 км ад горада, каля шашы Рагачоў — [[Доўск]] — {{ГККРБ 4|313В000595}}.
* Брацкая магіла (1944), на могілках — {{ГККРБ 4|313Д000596}}.
* [[Брацкая магіла (Піянерскі парк, Рагачоў)|Брацкая магіла]] (1941—1944), вул. Леніна, у Піянерскім парку — {{ГККРБ 4|313Д000591}}.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; perrow=&quot;4&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Rahačoŭ. Рагачоў (4.07.2009).jpg|Уваход на гарадзішча
Рагачоў. Касцёл (01).jpg|Аднаўленне касцёла
Рагачоў. Царква (01).jpg|Свята-Аляксандра-Неўская царква
Rahačoŭ, kamianica (3.07.2009).jpg|Дом купца Беленькага
Rahačoŭ. Рагачоў (3.07.2009).jpg|Будынак былой земскай управы
Рагачоўскія замалёўкі (08).jpg|Будынак былога рэальнага вучылішча
Рагачоўскія краявіды 03.jpg|Капліца на могілках
Рагачоў. Дом Уладзіміра Караткевіча (03).jpg| Дом, дзе жыў [[Уладзімір Караткевіч]]
&lt;/gallery&gt;

== Узнагароды ==
19 красавіка 2010 года горад узнагароджаны вымпелам «За мужнасць і стойкасць у гады Вялікай Айчыннай вайны».

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы Рагачова|Ганаровыя грамадзяне Рагачова}}
* [[Анатоль Яўгенавіч Андрэеў]] — міністр аўтамабільнага транспарту Беларускай ССР.
* [[Віктар Лявонцьевіч Більдзюкевіч]] — дзяржаўны дзеяч БССР.
* [[Самуіл Залманавіч Галкін]] — [[паэт]] і [[драматург]].
* [[Леанід Бенецыянавіч Гельфанд]] (нар. 1936) — беларускі архітэктар.
* [[Аляксандр Ільіч Гінцбург]] — беларускі кінарэжысёр.
* [[Якаў Абрамавіч Гольбін]] (нар. 1925) — вучоны-[[эканаміст]]&lt;ref&gt;[https://www.ekonomika.by/ekonomisty/golbin-yakov-abramovich Гольбин Яков Абрамович // ekonomika.by]{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.
* [[Уладзімір Міхайлавіч Говар-Бандарэнка]] —  беларускі [[акцёр]].
* [[Васіль Барысавіч Далгалёў]] —  беларускі дзяржаўны дзеяч.
* [[Іосіф Абрамовіч Збароўскі]] (нар. 1936) — беларускі архітэктар.
* [[Віталь Міхайлавіч Калеснікаў]] (1922—1964) — удзельнік [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]], [[Герой Савецкага Саюза]] (1944)&lt;ref name=&quot;БЭ7&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|7}} — С. 463.&lt;/ref&gt;.
* [[Настасся Фёдараўна Кудасава]] — беларуская [[паэт]]эса.
* [[Берта Ізраілеўна Кузняцова]] — беларускі савецкі [[мастак]].
* [[Уладзімір Мехаў]] — беларускі [[празаік]].
* [[Рагачоўскі гаон|Ёсеф Розэн]]
* [[Аляксандр Васільевіч Сукала]] — беларускі вучоны ў галіне [[Педыятрыя|педыятрыі]].
* [[Людміла Аляксандраўна Шагалава]] — савецкая актрыса.
* [[Антаніна Аляксееўна Мельнікава]] (нар. 1958) — беларуская байдарачніца.

== Заўвагі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/ЭГБ|6-1|Рагачоў|Ваганава, А.|39}}
* {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Рагачоў|612—613}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Rahačoŭ|Рагачоў}}
{{OSM relation|3551849|Рагачоў}}
* {{ГБ|http://globustut.by/rogachev/index.htm}}
* [http://rogax.livejournal.com/53681.html ХРАНАЛОГІЯ РАГАЧОЎСКАГА КРАЮ Ў ЧАСЫ ВКЛ І РЭЧЫ ПАСПАЛІТАЙ]

{{Рагачоўскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Населеныя пункты на Дняпры}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Рагачоў| ]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры]]</text>
      <sha1>oq6y2ane9j7wd2beazdq21mwb9lne2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чачэрск</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16289</id>
    <revision>
      <id>5153865</id>
      <parentid>5130985</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28668" sha1="heawq26e2xfb6k402ozz86jl5vw9ega" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Чачэрск
 |арыгінальная назва      = Чачэрск
 |краіна                  = Беларусь
 |падначаленне            = 
 |герб                    = Coat of Arms of Čačersk, Belarus.svg
 |сцяг                    = Flag of Čačersk, Belarus.svg
 |выява                   =
 |подпіс                  = 
 |lat_dir = |lat_deg = 52|lat_min = 55|lat_sec = 
 |lon_dir = |lon_deg = 30|lon_min = 55|lon_sec = 
 |CoordAddon              = 
 |CoordScale              = 
 |памер карты краіны      = 
 |памер карты вобласці    = 
 |памер карты раёна       = 
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Чачэрскі
 |сельсавет               = 
 |пасялковы савет         = 
 |карта краіны            = 
 |карта вобласці          = 
 |карта раёна             = 
 |унутранае дзяленне      = 
 |від главы               = 
 |глава                   = 
 |дата заснавання         = 
 |першае згадванне        = [[1159]]
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 1971
 |плошча                  = 
 |від вышыні              = 
 |вышыня цэнтра НП        = 
 |афіцыйная мова          = 
 |афіцыйная мова-ref      = 
 |двароў                  = 
 |шчыльнасць              = 
 |нацыянальны склад       = 
 |канфесійны склад        = 
 |часавы пояс             = +2
 |DST                     = 
 |тэлефонны код           = +375 2332
 |паштовы індэкс          = 247150
 |паштовыя індэксы        = 
 |аўтамабільны код        = 
 |від ідэнтыфікатара      = 
 |лічбавы ідэнтыфікатар   = 
 |катэгорыя ў Commons     = Čačersk
 |сайт                    = 
 |мова сайта              = 
 |мова сайта 2            = 
 |мова сайта 3            = 
 |мова сайта 4            = 
 |мова сайта 5            = 
 |add1n                   = 
 |add1                    = 
 |add2n                   = 
 |add2                    = 
 |add3n                   = 
 |add3                    = 
 |OpenStreetMap           = 242978992
}}
'''Чачэ́рск'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Čačersk}}) — горад раённага падпарадкавання ў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Чачэрскі раён|Чачэрскага раёна]], прыстань на [[Сож|Сажы]] пры ўпадзенні ў яе [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]]. Знаходзіцца за 65 км ад [[Гомель|Гомеля]], за 37 км ад чыгуначнай станцыі [[Буда-Кашалёўская]] (лінія [[Гомель]] — [[Жлобін]]). Аўтамабільныя дарогі злучаюць горад з [[Карма (Кармянскі раён)|Кармой]], [[Буда-Кашалёва]]м і [[Ветка]]й і аўтамагістраллю [[Гомель]] — [[Магілёў]]. Насельніцтва 8 312 чал. (2017)&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;.

== Назва ==
Назва Чачэрск пайшла ад назвы ракі [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]], на якой паселішча ўзнікла.

{{няма АК 2|З дапамогай утваральніка -''ск''- назвы ўтвараліся ў больш позні перыяд у этнасаўтварэнні на тэрыторыі сучаснай Беларусі, з якім звязана пранікненне славянскага этнічнага элементу. Да гэтай групы назваў адносяцца [[Віцебск]], [[Полацк]], [[Друцк]] і інш. (утвораныя ад назваў рэк [[Віцьба]], [[Палата]], [[Друць]]). У папярэдні, [[Балты|балцкі]] перыяд назвы надрэчных паселішчаў утвараліся пераважна бяссуфіксным спосабам: [[Ліда]], [[Дзісна]], [[Орша]] і інш. (ад адпаведных рачных назваў).|31|12|2025}}

У непасрэднай блізіні да Чачэрску, вышэй па [[Сож|Сажы]], такімі двума спосабамі ўтвораныя назвы [[Карма (Кармянскі раён)|Карма]] і [[Слаўгарад|Прапойск]] (&quot;Прапошаск&quot;). У гэтым рэгіёне днепра-сожскага міжрэчча асабліва сканцэнтравана ўтвораных суфіксальным чынам тапонімаў тыпу [[Доўск]], [[Стары Крыўск|Крыўск]], [[Свенск]], [[Турск]] і інш.

== Гісторыя ==

=== Сярэднявечча ===
Паводле археалагічных звестак, горад узнік у кан. X ст. на месцы [[гарадзішча]] Замкавая Гара на беразе Чачоры пры ўпадзенні яе ў р. Сож. Упершыню згадваецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] пад 1159 годзе як горад [[радзімічы|радзімічаў]] '''''Чичерск''''', які кіеўскі князь Ізяслаў Давыдавіч вярнуў разам з [[Мазыр]]ом чарнігаўскаму князю [[Святаполк Алегавіч|Святаполку Алегавічу]]. З XIII ст. умацаваны цэнтр паселішча быў абведзены валам, найпазней з XIV ст. існаваў [[Чачэрскі замак]] (у паўночна-усходняй частцы горада).

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[Файл:Čačerskaja ratuša. Чачэрская ратуша (XIX).jpg|240px|thumb|Ратуша, абмеры]]

У сяр. XIV ст. Чачэрск далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дзе стаў цэнтрам воласці. У 1387—1390 гадах ён знаходзілася ў валоданні [[Скіргайла|Скіргайлы]], потым горадам кіравалі намеснікі вялікага князя. У гэты час на месцы дзядзінца летапіснага горада збудавалі замак. У 1501—1518 гадах Чачэрск належаў вялікай княгіні [[Алена Іванаўна (вялікая княгіня літоўская)|Алене Іванаўне]], потым кіраваўся дзяржаўцамі з буйных феадалаў ([[Чартарыйскія|Чартарыйскімі]], [[род Дашковічаў|Дашковічамі]], [[Зяновічы|Зяновічамі]], [[Леў Сапега|Львом Сапегай]] і інш.). У 1506 годзе горад вытрымаў спярша татарскую, потым маскоўскую аблогу.

У 1509 Чачэрск упамінаецца як [[мястэчка]] [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;/&gt;. У 1510 ён стаў цэнтрам [[Чачэрскае староства|Чачэрскага староства]] і атрымаў [[Магдэбургскае права]]&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;/&gt;. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Чачэрск увайшоў у склад [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкага павета]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]]. 22 кастрычніка 1629 года мястэчка Чачэрск і вёска [[Зяцькавічы]] па просьбе мяшчан атрымалі ад [[Спіс каралёў польскіх|караля]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт III|Жыгімонта III]] права на правядзенне таргоў — 2 двухтыднёвыя [[кірмаш]]ы ў год&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;/&gt;.

У 1704 у Чачэрску было 542 будынкі і 7 вуліц, дзейнічалі 4 царквы і касцёл, працавалі карчма, 3 крамы, млын і мытня. У 1754 у месце пачала дзейнічаць езуіцкая місія. Пад 1765 у попісе Чачэрску ўпамінаюцца замак і гарадскія ўмацаванні.

=== Пад уладай Расійскай імперыі ===
[[Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (XIX).jpg|240px|thumb|Царква Раства Багародзіцы, абмеры]]
У выніку першага падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе Чачэрск апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], дзе стаў цэнтрам [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] Рагачоўскай правінцыі, пазней — цэнтрам воласці Рагачоўскага павета. У 1774 годзе падораны [[Кацярына II|Кацярынай II]] генерал-губернатару графу [[З. Г. Чарнышоў|З. Г. Чарнышову]], паводле ініцыятывы якога ў горадзе пабудаваныя [[Чачэрская ратуша|ратуша]], 3 царквы, касцёл, тэатр, 2 шпіталя і інш. Праведзена перапланіроўка горада паводле [[рэгулярная планіроўка|рэгулярнага плана]], пры гэтым былі разбураныя замак і гарадскія ўмацаванні, якія згадваліся яшчэ ў «Попісе» Чачэрска за 1765 год.

У 1780 годзе ў мястэчку пачала працаваць [[Чачэрскі шклозавод|шкляная мануфактура]], у 1788 — паштовая кантора, у 1796 — цагельня. У другой пал. [[18 стагоддзе|XVIII ст.]] у Чачэрску існавалі царква, мураваная ратуша, парк, 2 лякарні, прыстань «Крэмень». Апроч таго, тут збудавалі 3 царквы, касцёл і палац. З 1788 дзейнічала езуіцкая школа. На 1838 у мястэчку было 273 двары.

На 1880 у Чачэрску было 266 двароў, працавалі 2 вучылішча і 76 крамаў, штогод праводзіліся 4 кірмашы. У 1885 пачала працаваць метэаралагічная станцыя. Паводле перапісу (1897) у мястэчку было 328 двароў, дзейнічалі 4 цэрквы, касцёл і 6 іўдзейскіх малітоўных школ, працавалі бальніца, аптэка, паштова-тэлеграфнае кантора, паштовая станцыя, 80 крамаў, карчма; працавала прыстань на рацэ Сож, з якой у 1900 адправілі 21 судна і 48 плытоў з грузам 1530 тыс. [[пуд]]оў&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;/&gt;. На 1908 — 369 двароў, дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Каля Чачэрску вялася распрацоўка вапнякоў. У 1911 пры мужчынскай і жаночай вучэльнях працавалі бібліятэкі, адкрылася крэдытнае, у 1913 — спажывецкае таварыствы. З 1 сакавіка 1918 да 14 студзеня 1919 Чачэрск займалі нямецкія войскі.

=== Найноўшы час ===
[[25 сакавіка]] [[1918]] згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Чачэрск абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. [[1 студзеня]] [[1919]] згодна з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня мястэчка разам з іншымі [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускімі тэрыторыямі]] перададзены ў склад [[РСФСР]], дзе яно ўвайшло ў [[Гомельская губерня|Гомельскую губерню]]. У 1926 годзе Чачэрск вярнулі ў [[БССР]], дзе ён стаў цэнтрам раёна. У 1938 паселішча атрымала афіцыйны статус [[гарадскі пасёлак|гарадскога пасёлка]]. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з [[14 жніўня]] [[1941]] да [[27 лістапада]] [[1943]] мястэчка знаходзілася пад [[Германія|нямецкай]] акупацыяй.

У 1962—1965 Чачэрск уваходзіў у склад [[Буда-Кашалёўскі раён|Буда-Кашалёўскага раёна]], [[3 лістапада]] [[1971]] ён атрымаў статус [[горад]]а&lt;ref&gt;Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР ад 3 лістапада 1971 г. Аб пераўтварэнні гарадскіх пасёлкаў Нароўля Нараўлянскага раёна і Чачэрск Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці ў гарады раённага падпарадкавання // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 31 (1333).&lt;/ref&gt;.

20 кастрычніка 1995 года адміністрацыйныя адзінкі [[Чачэрскі раён]] і горад Чачэрск, якія маюць агульны адміністрацыйны цэнтр, аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку — [[Чачэрскі раён]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 октября 1995 года № 434 &quot;Об объединении административных единиц Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408143508/https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Места на старых здымках&quot;&gt;
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Jezuicki. Чачэрск, Замкавая, Езуіцкі (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Траецкі касцёл
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Царква Раства Багародзіцы
Файл:Čačersk, Spaskaja. Чачэрск, Спаская (1944-49).jpg|Царква Праабражэння Гасподняга 
Файл:Чечерск. Костел. Рубеж 1770–1780-х гг. Фото 1950-х гг..jpg|Касцёл пасля вайны
&lt;/gallery&gt;

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:10000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1826 from:0 till:888
  bar:1880 from:0 till:2396
  bar:1897 from:0 till:2325
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1908 from:0 till:3190
  bar:1939 from:0 till:5100
  bar:1959 from:0 till:2700
  bar:1970 from:0 till:5800
  bar:1991 from:0 till:8100
  bar:2002 from:0 till:7700
  bar:2009 from:0 till:7991
  bar:2017 from:0 till:8312
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1826 год — 888 чал.&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;/&gt;; 1880 год — 2 396 чал.&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;/&gt;; 1897 год — 2 325 чал.
* '''XX стагоддзе''': 1903 год — 2 468 чал.; 1908 год — 3 190 чал.; 1939 год — 5,1 тыс. чал.; 1959 год — 2,7 тыс. чал.; 1970 год — 5,8 тыс. чал.; 1991 год — 8,1 тыс. чал.
* '''XXI стагоддзе''': 2002 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;/&gt;; 2006 год — 7,9 тыс. чал.; 2008 год — 7,7 тыс. чал.; 2009 год — 7 991 чал. (перапіс)&lt;ref name=&quot;belstat&quot;/&gt;; 2016 год — 8 222 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 8 312 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 8&amp;ndsp;958 чал.

== Эканоміка ==
Аснову эканомікі горада складаюць прадпрыемствы [[Харчовая прамысловасць|харчовай прамысловасці]]. Цэнтр мастацкіх рамёстваў ([[вышыўка]], [[ткацтва]] і інш.).

== Культура ==
Дзейнічаюць бібліятэкі, Дом культуры, Цэнтр рамёстваў, фальклору і этнаграфіі, [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]].

=== Мас-медыя ===
Выдаецца раённая газета «[[Чачэрскі веснік]]».

== Адукацыя ==
У Чачэрску працуюць 2 сярэднія, мастацкая, спартыўная школы.

== Забудова ==
У цэнтры Чачэрску канцэнтруюцца 2—5-павярховыя будынкі. Заснаваны новы мікрараён з 3—5-павярховых жылых дамоў. Пераважае індывідуальная сядзібная забудова.

== Турыстычная інфармацыя ==
Дзейнічае [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]]. Спыніцца можна ў гарадскай гасцініцы&lt;ref name=&quot;TEB&quot;/&gt;.

=== Славутасці ===
* Гістарычная забудова (ХІХ — пач. ХХ стст.; фрагменты)
* Замкавая Гара (археалагічны помнік, на паўночна-ўсходняй ускраіне горада) — старажытнае гарадзішча, колішні [[Чачэрскі замак]].
* [[Замкавая крыніца (Чачэрск)|Замкавая крыніца]] — крыніца ля падножжа Замкавай гары, добраўпарадкаваная ў 2021 годзе&lt;ref&gt;[https://rodnikbel.by/ГО/ЧЕЧ/34-Чечерск-Замковый/ГО-ЧЕЧ-34-Чечерск-Замковый.html «Родник Замковый»] // Родники Беларуси&lt;/ref&gt;.
* [[Палацава-паркавы комплекс Чарнышовых-Круглікавых (Чачэрск)|Комплекс былога палаца графаў Чарнышовых-Круглікавых]]: палац, парк, гаспадарчая пабудова, стайня (пач. ХІХ ст.) — {{ГККРБ 4|313Г000812}}.
* [[Чачэрская ратуша|Ратуша]] (XVIII—XIX стст.) — {{ГККРБ 4|311Г000805}}.
* [[Чачэрская сінагога|Сінагога]]
* [[Спаса-Праабражэнская царква (Чачэрск)|Царква Праабражэння Гасподняга]] (1783) — {{ГККРБ 4|311Г000808}}.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Касцёл Святой Тройцы (Чачэрск)|Касцёл Найсвяцейшай Тройцы]] (1784)
* Царква Нараджэння Божай Маці (1780)
* Царква Ушэсця Гасподняга (1780-я)

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Файл:Чачэрск. Бровар.jpg|Вінны завод
&lt;/gallery&gt;

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы Чачэрска}}
* [[Сцяпан Скарапанаў]], акадэмік [[НАН Беларусі]].
* [[Мікалай Яўсеевіч Саўчанка|Мікалай Саўчанка]], акадэмік НАН Беларусі, міністр аховы здароўя БССР ў [[1966]]—[[1986]] гг.
* [[Любоў Хатылёва]], акадэмік НАН Беларусі.
* [[Інэса Драбышэўская]], міністр аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1994—1997).
* [[Аляксандр Новікаў]], доктар біялагічных навук.
* [[Аляксандр Іванавіч Болсун|Аляксандр Болсун]], кандыдат фізіка-матэматычных навук, дацэнт, сябра Беларускага фізічнага таварыства.
* [[Людміла Корхава]], народная артыстка Беларусі.
* [[Маркс Аронавіч Крэмень]], вучоны ў галіне педагогікі і псіхалогіі.
* [[Аксана Бязлепкіна]], пісьменніца і літаратуразнаўца.
* [[Зінаіда Ключынская]], чэмпіёнка свету па акадэмічнай грэблі.
* [[Васілій Секуноў]], чэмпіён свету сярод студэнтаў па [[Грэка-рымская барацьба|грэка-рымскай барацьбе]] (1957).
* [[Сяргей Пернікаў]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[Вольная барацьба|вольнай барацьбе]], чэмпіён Беларусі 2005, 2007.
* [[Надзея Міхалкова]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па вольнай барацьбе.
* [[Анатоль Іванавіч Машуцін]] (нар. 1943) — беларускі архітэктар.
* [[Таццяна Сцепчанкава]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[дзюдо]] і [[самба]].
* [[Герц Ізраілевіч Хайкін]] (1903—?) — беларускі архітэктар.
* [[Ігар Мяфодзьевіч Чарняўскі]] (нар. 1955) — беларускі археолаг архітэктуры.

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;&gt;Ляўковіч А. [http://pda.ng.by/ru/issues?art_id=14189 «Я не ганю землі чужыя, хай іх сонца не абміне, толькі дзе б за морам ні быў я, Беларусь мая снілася мне…»] // «[[Народная Газета]]» № 121 (4536), [[16 чэрвеня]] [[2007]].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске и изданные под редакцией и. д. архивариуса сего архива Дм. Ив. Довгялло. 1900, вып. 28. С. 89-92.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭСБЕ}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 472.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;&gt;Sulistrowski F. Czeczersk // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/782 782].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 470.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[http://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-1.pdf Перепись населения Республики Беларусь. Численность населения областей и районов. Гомельская область.] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;TEB&quot;&gt;Чечерск // {{Крыніцы/Турыстычная энцыклапедыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|17}}
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}
* {{Крыніцы/ГВБ|2-2}}
* [[Міхась Ткачоў|Ткачоў М.]] [http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071212052629/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm |date=12 снежня 2007 }} // Castrum, urbis et bellum: Зборнік навуковых прац, 2002. — 421 с.
* {{Крыніцы/ЭГБ|6-2}}
* {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}
* {{ВСЭ3|Чече́рск|178}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Čačersk|Чачэрск}}
{{OSM relation|5598993|Чачэрск}}
* [http://chechersk.gomel-region.by/ Афіцыйны сайт Чачэрскага раённага выканаўчага камітэта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070114074021/http://chechersk.gomel-region.by/ |date=14 студзеня 2007 }}
* [http://www.radzima.org/be/pub/866_m/ м. Чачэрск] на [[Radzima.org]]
* {{ГБ|http://www.globustut.by/chechersk/index.htm}}
* [http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080724030437/http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ |date=24 ліпеня 2008 }} на [http://goldring.gomel-region.by Залатое колца Гомельшчыны] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160127103218/http://goldring.gomel-region.by/ |date=27 студзеня 2016 }}{{ref-ru}}

{{Чачэрскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Чачэрск| ]]</text>
      <sha1>heawq26e2xfb6k402ozz86jl5vw9ega</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153866</id>
      <parentid>5153865</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:20:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28668" sha1="9kyswxpzsx477f1b0ib06epk6n8oxlt" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Чачэрск
 |арыгінальная назва      = Чачэрск
 |краіна                  = Беларусь
 |падначаленне            = 
 |герб                    = Coat of Arms of Čačersk, Belarus.svg
 |сцяг                    = Flag of Čačersk, Belarus.svg
 |выява                   =
 |подпіс                  = 
 |lat_dir = |lat_deg = 52|lat_min = 55|lat_sec = 
 |lon_dir = |lon_deg = 30|lon_min = 55|lon_sec = 
 |CoordAddon              = 
 |CoordScale              = 
 |памер карты краіны      = 
 |памер карты вобласці    = 
 |памер карты раёна       = 
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Чачэрскі
 |сельсавет               = 
 |пасялковы савет         = 
 |карта краіны            = 
 |карта вобласці          = 
 |карта раёна             = 
 |унутранае дзяленне      = 
 |від главы               = 
 |глава                   = 
 |дата заснавання         = 
 |першае згадванне        = [[1159]]
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 1971
 |плошча                  = 
 |від вышыні              = 
 |вышыня цэнтра НП        = 
 |афіцыйная мова          = 
 |афіцыйная мова-ref      = 
 |двароў                  = 
 |шчыльнасць              = 
 |нацыянальны склад       = 
 |канфесійны склад        = 
 |часавы пояс             = +2
 |DST                     = 
 |тэлефонны код           = +375 2332
 |паштовы індэкс          = 247150
 |паштовыя індэксы        = 
 |аўтамабільны код        = 
 |від ідэнтыфікатара      = 
 |лічбавы ідэнтыфікатар   = 
 |катэгорыя ў Commons     = Čačersk
 |сайт                    = 
 |мова сайта              = 
 |мова сайта 2            = 
 |мова сайта 3            = 
 |мова сайта 4            = 
 |мова сайта 5            = 
 |add1n                   = 
 |add1                    = 
 |add2n                   = 
 |add2                    = 
 |add3n                   = 
 |add3                    = 
 |OpenStreetMap           = 242978992
}}
'''Чачэ́рск'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Čačersk}}) — горад раённага падпарадкавання ў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Чачэрскі раён|Чачэрскага раёна]], прыстань на [[Сож|Сажы]] пры ўпадзенні ў яе [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]]. Знаходзіцца за 65 км ад [[Гомель|Гомеля]], за 37 км ад чыгуначнай станцыі [[Буда-Кашалёўская]] (лінія [[Гомель]] — [[Жлобін]]). Аўтамабільныя дарогі злучаюць горад з [[Карма (Кармянскі раён)|Кармой]], [[Буда-Кашалёва]]м і [[Ветка]]й і аўтамагістраллю [[Гомель]] — [[Магілёў]]. Насельніцтва 8 312 чал. (2017)&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;.

== Назва ==
Назва Чачэрск пайшла ад назвы ракі [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]], на якой паселішча ўзнікла.

{{няма АК 2|З дапамогай утваральніка -''ск''- назвы ўтвараліся ў больш позні перыяд у этнасаўтварэнні на тэрыторыі сучаснай Беларусі, з якім звязана пранікненне славянскага этнічнага элементу. Да гэтай групы назваў адносяцца [[Віцебск]], [[Полацк]], [[Друцк]] і інш. (утвораныя ад назваў рэк [[Віцьба]], [[Палата]], [[Друць]]). У папярэдні, [[Балты|балцкі]] перыяд назвы надрэчных паселішчаў утвараліся пераважна бяссуфіксным спосабам: [[Ліда]], [[Дзісна]], [[Орша]] і інш. (ад адпаведных рачных назваў).|31|12|2025}}

У непасрэднай блізіні да Чачэрску, вышэй па [[Сож|Сажы]], такімі двума спосабамі ўтвораныя назвы [[Карма (Кармянскі раён)|Карма]] і [[Слаўгарад|Прапойск]] (&quot;Прапошаск&quot;). У гэтым рэгіёне днепра-сожскага міжрэчча асабліва сканцэнтравана ўтвораных суфіксальным чынам тапонімаў тыпу [[Доўск]], [[Стары Крыўск|Крыўск]], [[Свенск]], [[Турск]] і інш.

== Гісторыя ==

=== Сярэднявечча ===
Паводле археалагічных звестак, горад узнік у кан. X ст. на месцы [[гарадзішча]] Замкавая Гара на беразе Чачоры пры ўпадзенні яе ў р. Сож. Упершыню згадваецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] пад 1159 годзе як горад [[радзімічы|радзімічаў]] '''''Чичерск''''', які кіеўскі князь Ізяслаў Давыдавіч вярнуў разам з [[Мазыр]]ом чарнігаўскаму князю [[Святаполк Алегавіч|Святаполку Алегавічу]]. З XIII ст. умацаваны цэнтр паселішча быў абведзены валам, найпазней з XIV ст. існаваў [[Чачэрскі замак]] (у паўночна-усходняй частцы горада).

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[Файл:Čačerskaja ratuša. Чачэрская ратуша (XIX).jpg|240px|thumb|Ратуша, абмеры]]

У сяр. XIV ст. Чачэрск далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дзе стаў цэнтрам воласці. У 1387—1390 гадах ён знаходзілася ў валоданні [[Скіргайла|Скіргайлы]], потым горадам кіравалі намеснікі вялікага князя. У гэты час на месцы дзядзінца летапіснага горада збудавалі замак. У 1501—1518 гадах Чачэрск належаў вялікай княгіні [[Алена Іванаўна (вялікая княгіня літоўская)|Алене Іванаўне]], потым кіраваўся дзяржаўцамі з буйных феадалаў ([[Чартарыйскія|Чартарыйскімі]], [[род Дашковічаў|Дашковічамі]], [[Зяновічы|Зяновічамі]], [[Леў Сапега|Львом Сапегай]] і інш.). У 1506 годзе горад вытрымаў спярша татарскую, потым маскоўскую аблогу.

У 1509 Чачэрск упамінаецца як [[мястэчка]] [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;/&gt;. У 1510 ён стаў цэнтрам [[Чачэрскае староства|Чачэрскага староства]] і атрымаў [[Магдэбургскае права]]&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;/&gt;. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Чачэрск увайшоў у склад [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкага павета]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]]. 22 кастрычніка 1629 года мястэчка Чачэрск і вёска [[Зяцькавічы]] па просьбе мяшчан атрымалі ад [[Спіс каралёў польскіх|караля]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт III|Жыгімонта III]] права на правядзенне таргоў — 2 двухтыднёвыя [[кірмаш]]ы ў год&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;/&gt;.

У 1704 у Чачэрску было 542 будынкі і 7 вуліц, дзейнічалі 4 царквы і касцёл, працавалі карчма, 3 крамы, млын і мытня. У 1754 у месце пачала дзейнічаць езуіцкая місія. Пад 1765 у попісе Чачэрску ўпамінаюцца замак і гарадскія ўмацаванні.

=== Пад уладай Расійскай імперыі ===
[[Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (XIX).jpg|240px|thumb|Царква Раства Багародзіцы, абмеры]]
У выніку першага падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе Чачэрск апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], дзе стаў цэнтрам [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] Рагачоўскай правінцыі, пазней — цэнтрам воласці Рагачоўскага павета. У 1774 годзе падораны [[Кацярына II|Кацярынай II]] генерал-губернатару графу [[З. Г. Чарнышоў|З. Г. Чарнышову]], паводле ініцыятывы якога ў горадзе пабудаваныя [[Чачэрская ратуша|ратуша]], 3 царквы, касцёл, тэатр, 2 шпіталя і інш. Праведзена перапланіроўка горада паводле [[рэгулярная планіроўка|рэгулярнага плана]], пры гэтым былі разбураныя замак і гарадскія ўмацаванні, якія згадваліся яшчэ ў «Попісе» Чачэрска за 1765 год.

У 1780 годзе ў мястэчку пачала працаваць [[Чачэрскі шклозавод|шкляная мануфактура]], у 1788 — паштовая кантора, у 1796 — цагельня. У другой пал. [[18 стагоддзе|XVIII ст.]] у Чачэрску існавалі царква, мураваная ратуша, парк, 2 лякарні, прыстань «Крэмень». Апроч таго, тут збудавалі 3 царквы, касцёл і палац. З 1788 дзейнічала езуіцкая школа. На 1838 у мястэчку было 273 двары.

На 1880 у Чачэрску было 266 двароў, працавалі 2 вучылішча і 76 крамаў, штогод праводзіліся 4 кірмашы. У 1885 пачала працаваць метэаралагічная станцыя. Паводле перапісу (1897) у мястэчку было 328 двароў, дзейнічалі 4 цэрквы, касцёл і 6 іўдзейскіх малітоўных школ, працавалі бальніца, аптэка, паштова-тэлеграфнае кантора, паштовая станцыя, 80 крамаў, карчма; працавала прыстань на рацэ Сож, з якой у 1900 адправілі 21 судна і 48 плытоў з грузам 1530 тыс. [[пуд]]оў&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;/&gt;. На 1908 — 369 двароў, дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Каля Чачэрску вялася распрацоўка вапнякоў. У 1911 пры мужчынскай і жаночай вучэльнях працавалі бібліятэкі, адкрылася крэдытнае, у 1913 — спажывецкае таварыствы. З 1 сакавіка 1918 да 14 студзеня 1919 Чачэрск займалі нямецкія войскі.

=== Найноўшы час ===
[[25 сакавіка]] [[1918]] згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Чачэрск абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. [[1 студзеня]] [[1919]] згодна з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня мястэчка разам з іншымі [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускімі тэрыторыямі]] перададзены ў склад [[РСФСР]], дзе яно ўвайшло ў [[Гомельская губерня|Гомельскую губерню]]. У 1926 годзе Чачэрск вярнулі ў [[БССР]], дзе ён стаў цэнтрам раёна. У 1938 паселішча атрымала афіцыйны статус [[гарадскі пасёлак|гарадскога пасёлка]]. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з [[14 жніўня]] [[1941]] да [[27 лістапада]] [[1943]] мястэчка знаходзілася пад [[Германія|нямецкай]] акупацыяй.

У 1962—1965 Чачэрск уваходзіў у склад [[Буда-Кашалёўскі раён|Буда-Кашалёўскага раёна]], [[3 лістапада]] [[1971]] ён атрымаў статус [[горад]]а&lt;ref&gt;Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР ад 3 лістапада 1971 г. Аб пераўтварэнні гарадскіх пасёлкаў Нароўля Нараўлянскага раёна і Чачэрск Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці ў гарады раённага падпарадкавання // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 31 (1333).&lt;/ref&gt;.

20 кастрычніка 1995 года адміністрацыйныя адзінкі [[Чачэрскі раён]] і горад Чачэрск, якія маюць агульны адміністрацыйны цэнтр, аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку — [[Чачэрскі раён]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 октября 1995 года № 434 &quot;Об объединении административных единиц Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408143508/https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Места на старых здымках&quot;&gt;
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Jezuicki. Чачэрск, Замкавая, Езуіцкі (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Траецкі касцёл
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Царква Раства Багародзіцы
Файл:Čačersk, Spaskaja. Чачэрск, Спаская (1944-49).jpg|Царква Праабражэння Гасподняга 
Файл:Чечерск. Костел. Рубеж 1770–1780-х гг. Фото 1950-х гг..jpg|Касцёл пасля вайны
&lt;/gallery&gt;

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:10000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1826 from:0 till:888
  bar:1880 from:0 till:2396
  bar:1897 from:0 till:2325
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1908 from:0 till:3190
  bar:1939 from:0 till:5100
  bar:1959 from:0 till:2700
  bar:1970 from:0 till:5800
  bar:1991 from:0 till:8100
  bar:2002 from:0 till:7700
  bar:2009 from:0 till:7991
  bar:2017 from:0 till:8312
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1826 год — 888 чал.&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;/&gt;; 1880 год — 2 396 чал.&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;/&gt;; 1897 год — 2 325 чал.
* '''XX стагоддзе''': 1903 год — 2 468 чал.; 1908 год — 3 190 чал.; 1939 год — 5,1 тыс. чал.; 1959 год — 2,7 тыс. чал.; 1970 год — 5,8 тыс. чал.; 1991 год — 8,1 тыс. чал.
* '''XXI стагоддзе''': 2002 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;/&gt;; 2006 год — 7,9 тыс. чал.; 2008 год — 7,7 тыс. чал.; 2009 год — 7 991 чал. (перапіс)&lt;ref name=&quot;belstat&quot;/&gt;; 2016 год — 8 222 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 8 312 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 8&amp;nbsp;958 чал.

== Эканоміка ==
Аснову эканомікі горада складаюць прадпрыемствы [[Харчовая прамысловасць|харчовай прамысловасці]]. Цэнтр мастацкіх рамёстваў ([[вышыўка]], [[ткацтва]] і інш.).

== Культура ==
Дзейнічаюць бібліятэкі, Дом культуры, Цэнтр рамёстваў, фальклору і этнаграфіі, [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]].

=== Мас-медыя ===
Выдаецца раённая газета «[[Чачэрскі веснік]]».

== Адукацыя ==
У Чачэрску працуюць 2 сярэднія, мастацкая, спартыўная школы.

== Забудова ==
У цэнтры Чачэрску канцэнтруюцца 2—5-павярховыя будынкі. Заснаваны новы мікрараён з 3—5-павярховых жылых дамоў. Пераважае індывідуальная сядзібная забудова.

== Турыстычная інфармацыя ==
Дзейнічае [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]]. Спыніцца можна ў гарадскай гасцініцы&lt;ref name=&quot;TEB&quot;/&gt;.

=== Славутасці ===
* Гістарычная забудова (ХІХ — пач. ХХ стст.; фрагменты)
* Замкавая Гара (археалагічны помнік, на паўночна-ўсходняй ускраіне горада) — старажытнае гарадзішча, колішні [[Чачэрскі замак]].
* [[Замкавая крыніца (Чачэрск)|Замкавая крыніца]] — крыніца ля падножжа Замкавай гары, добраўпарадкаваная ў 2021 годзе&lt;ref&gt;[https://rodnikbel.by/ГО/ЧЕЧ/34-Чечерск-Замковый/ГО-ЧЕЧ-34-Чечерск-Замковый.html «Родник Замковый»] // Родники Беларуси&lt;/ref&gt;.
* [[Палацава-паркавы комплекс Чарнышовых-Круглікавых (Чачэрск)|Комплекс былога палаца графаў Чарнышовых-Круглікавых]]: палац, парк, гаспадарчая пабудова, стайня (пач. ХІХ ст.) — {{ГККРБ 4|313Г000812}}.
* [[Чачэрская ратуша|Ратуша]] (XVIII—XIX стст.) — {{ГККРБ 4|311Г000805}}.
* [[Чачэрская сінагога|Сінагога]]
* [[Спаса-Праабражэнская царква (Чачэрск)|Царква Праабражэння Гасподняга]] (1783) — {{ГККРБ 4|311Г000808}}.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Касцёл Святой Тройцы (Чачэрск)|Касцёл Найсвяцейшай Тройцы]] (1784)
* Царква Нараджэння Божай Маці (1780)
* Царква Ушэсця Гасподняга (1780-я)

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Файл:Чачэрск. Бровар.jpg|Вінны завод
&lt;/gallery&gt;

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы Чачэрска}}
* [[Сцяпан Скарапанаў]], акадэмік [[НАН Беларусі]].
* [[Мікалай Яўсеевіч Саўчанка|Мікалай Саўчанка]], акадэмік НАН Беларусі, міністр аховы здароўя БССР ў [[1966]]—[[1986]] гг.
* [[Любоў Хатылёва]], акадэмік НАН Беларусі.
* [[Інэса Драбышэўская]], міністр аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1994—1997).
* [[Аляксандр Новікаў]], доктар біялагічных навук.
* [[Аляксандр Іванавіч Болсун|Аляксандр Болсун]], кандыдат фізіка-матэматычных навук, дацэнт, сябра Беларускага фізічнага таварыства.
* [[Людміла Корхава]], народная артыстка Беларусі.
* [[Маркс Аронавіч Крэмень]], вучоны ў галіне педагогікі і псіхалогіі.
* [[Аксана Бязлепкіна]], пісьменніца і літаратуразнаўца.
* [[Зінаіда Ключынская]], чэмпіёнка свету па акадэмічнай грэблі.
* [[Васілій Секуноў]], чэмпіён свету сярод студэнтаў па [[Грэка-рымская барацьба|грэка-рымскай барацьбе]] (1957).
* [[Сяргей Пернікаў]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[Вольная барацьба|вольнай барацьбе]], чэмпіён Беларусі 2005, 2007.
* [[Надзея Міхалкова]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па вольнай барацьбе.
* [[Анатоль Іванавіч Машуцін]] (нар. 1943) — беларускі архітэктар.
* [[Таццяна Сцепчанкава]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[дзюдо]] і [[самба]].
* [[Герц Ізраілевіч Хайкін]] (1903—?) — беларускі архітэктар.
* [[Ігар Мяфодзьевіч Чарняўскі]] (нар. 1955) — беларускі археолаг архітэктуры.

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;&gt;Ляўковіч А. [http://pda.ng.by/ru/issues?art_id=14189 «Я не ганю землі чужыя, хай іх сонца не абміне, толькі дзе б за морам ні быў я, Беларусь мая снілася мне…»] // «[[Народная Газета]]» № 121 (4536), [[16 чэрвеня]] [[2007]].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске и изданные под редакцией и. д. архивариуса сего архива Дм. Ив. Довгялло. 1900, вып. 28. С. 89-92.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭСБЕ}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 472.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;&gt;Sulistrowski F. Czeczersk // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/782 782].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 470.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[http://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-1.pdf Перепись населения Республики Беларусь. Численность населения областей и районов. Гомельская область.] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;TEB&quot;&gt;Чечерск // {{Крыніцы/Турыстычная энцыклапедыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|17}}
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}
* {{Крыніцы/ГВБ|2-2}}
* [[Міхась Ткачоў|Ткачоў М.]] [http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071212052629/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm |date=12 снежня 2007 }} // Castrum, urbis et bellum: Зборнік навуковых прац, 2002. — 421 с.
* {{Крыніцы/ЭГБ|6-2}}
* {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}
* {{ВСЭ3|Чече́рск|178}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Čačersk|Чачэрск}}
{{OSM relation|5598993|Чачэрск}}
* [http://chechersk.gomel-region.by/ Афіцыйны сайт Чачэрскага раённага выканаўчага камітэта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070114074021/http://chechersk.gomel-region.by/ |date=14 студзеня 2007 }}
* [http://www.radzima.org/be/pub/866_m/ м. Чачэрск] на [[Radzima.org]]
* {{ГБ|http://www.globustut.by/chechersk/index.htm}}
* [http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080724030437/http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ |date=24 ліпеня 2008 }} на [http://goldring.gomel-region.by Залатое колца Гомельшчыны] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160127103218/http://goldring.gomel-region.by/ |date=27 студзеня 2016 }}{{ref-ru}}

{{Чачэрскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Чачэрск| ]]</text>
      <sha1>9kyswxpzsx477f1b0ib06epk6n8oxlt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153867</id>
      <parentid>5153866</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:22:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Культура */</comment>
      <origin>5153867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28642" sha1="493zeuoxrs2j56etvx727oh83jgito5" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Чачэрск
 |арыгінальная назва      = Чачэрск
 |краіна                  = Беларусь
 |падначаленне            = 
 |герб                    = Coat of Arms of Čačersk, Belarus.svg
 |сцяг                    = Flag of Čačersk, Belarus.svg
 |выява                   =
 |подпіс                  = 
 |lat_dir = |lat_deg = 52|lat_min = 55|lat_sec = 
 |lon_dir = |lon_deg = 30|lon_min = 55|lon_sec = 
 |CoordAddon              = 
 |CoordScale              = 
 |памер карты краіны      = 
 |памер карты вобласці    = 
 |памер карты раёна       = 
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Чачэрскі
 |сельсавет               = 
 |пасялковы савет         = 
 |карта краіны            = 
 |карта вобласці          = 
 |карта раёна             = 
 |унутранае дзяленне      = 
 |від главы               = 
 |глава                   = 
 |дата заснавання         = 
 |першае згадванне        = [[1159]]
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 1971
 |плошча                  = 
 |від вышыні              = 
 |вышыня цэнтра НП        = 
 |афіцыйная мова          = 
 |афіцыйная мова-ref      = 
 |двароў                  = 
 |шчыльнасць              = 
 |нацыянальны склад       = 
 |канфесійны склад        = 
 |часавы пояс             = +2
 |DST                     = 
 |тэлефонны код           = +375 2332
 |паштовы індэкс          = 247150
 |паштовыя індэксы        = 
 |аўтамабільны код        = 
 |від ідэнтыфікатара      = 
 |лічбавы ідэнтыфікатар   = 
 |катэгорыя ў Commons     = Čačersk
 |сайт                    = 
 |мова сайта              = 
 |мова сайта 2            = 
 |мова сайта 3            = 
 |мова сайта 4            = 
 |мова сайта 5            = 
 |add1n                   = 
 |add1                    = 
 |add2n                   = 
 |add2                    = 
 |add3n                   = 
 |add3                    = 
 |OpenStreetMap           = 242978992
}}
'''Чачэ́рск'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Čačersk}}) — горад раённага падпарадкавання ў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Чачэрскі раён|Чачэрскага раёна]], прыстань на [[Сож|Сажы]] пры ўпадзенні ў яе [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]]. Знаходзіцца за 65 км ад [[Гомель|Гомеля]], за 37 км ад чыгуначнай станцыі [[Буда-Кашалёўская]] (лінія [[Гомель]] — [[Жлобін]]). Аўтамабільныя дарогі злучаюць горад з [[Карма (Кармянскі раён)|Кармой]], [[Буда-Кашалёва]]м і [[Ветка]]й і аўтамагістраллю [[Гомель]] — [[Магілёў]]. Насельніцтва 8 312 чал. (2017)&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;.

== Назва ==
Назва Чачэрск пайшла ад назвы ракі [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]], на якой паселішча ўзнікла.

{{няма АК 2|З дапамогай утваральніка -''ск''- назвы ўтвараліся ў больш позні перыяд у этнасаўтварэнні на тэрыторыі сучаснай Беларусі, з якім звязана пранікненне славянскага этнічнага элементу. Да гэтай групы назваў адносяцца [[Віцебск]], [[Полацк]], [[Друцк]] і інш. (утвораныя ад назваў рэк [[Віцьба]], [[Палата]], [[Друць]]). У папярэдні, [[Балты|балцкі]] перыяд назвы надрэчных паселішчаў утвараліся пераважна бяссуфіксным спосабам: [[Ліда]], [[Дзісна]], [[Орша]] і інш. (ад адпаведных рачных назваў).|31|12|2025}}

У непасрэднай блізіні да Чачэрску, вышэй па [[Сож|Сажы]], такімі двума спосабамі ўтвораныя назвы [[Карма (Кармянскі раён)|Карма]] і [[Слаўгарад|Прапойск]] (&quot;Прапошаск&quot;). У гэтым рэгіёне днепра-сожскага міжрэчча асабліва сканцэнтравана ўтвораных суфіксальным чынам тапонімаў тыпу [[Доўск]], [[Стары Крыўск|Крыўск]], [[Свенск]], [[Турск]] і інш.

== Гісторыя ==

=== Сярэднявечча ===
Паводле археалагічных звестак, горад узнік у кан. X ст. на месцы [[гарадзішча]] Замкавая Гара на беразе Чачоры пры ўпадзенні яе ў р. Сож. Упершыню згадваецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] пад 1159 годзе як горад [[радзімічы|радзімічаў]] '''''Чичерск''''', які кіеўскі князь Ізяслаў Давыдавіч вярнуў разам з [[Мазыр]]ом чарнігаўскаму князю [[Святаполк Алегавіч|Святаполку Алегавічу]]. З XIII ст. умацаваны цэнтр паселішча быў абведзены валам, найпазней з XIV ст. існаваў [[Чачэрскі замак]] (у паўночна-усходняй частцы горада).

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[Файл:Čačerskaja ratuša. Чачэрская ратуша (XIX).jpg|240px|thumb|Ратуша, абмеры]]

У сяр. XIV ст. Чачэрск далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дзе стаў цэнтрам воласці. У 1387—1390 гадах ён знаходзілася ў валоданні [[Скіргайла|Скіргайлы]], потым горадам кіравалі намеснікі вялікага князя. У гэты час на месцы дзядзінца летапіснага горада збудавалі замак. У 1501—1518 гадах Чачэрск належаў вялікай княгіні [[Алена Іванаўна (вялікая княгіня літоўская)|Алене Іванаўне]], потым кіраваўся дзяржаўцамі з буйных феадалаў ([[Чартарыйскія|Чартарыйскімі]], [[род Дашковічаў|Дашковічамі]], [[Зяновічы|Зяновічамі]], [[Леў Сапега|Львом Сапегай]] і інш.). У 1506 годзе горад вытрымаў спярша татарскую, потым маскоўскую аблогу.

У 1509 Чачэрск упамінаецца як [[мястэчка]] [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;/&gt;. У 1510 ён стаў цэнтрам [[Чачэрскае староства|Чачэрскага староства]] і атрымаў [[Магдэбургскае права]]&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;/&gt;. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Чачэрск увайшоў у склад [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкага павета]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]]. 22 кастрычніка 1629 года мястэчка Чачэрск і вёска [[Зяцькавічы]] па просьбе мяшчан атрымалі ад [[Спіс каралёў польскіх|караля]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт III|Жыгімонта III]] права на правядзенне таргоў — 2 двухтыднёвыя [[кірмаш]]ы ў год&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;/&gt;.

У 1704 у Чачэрску было 542 будынкі і 7 вуліц, дзейнічалі 4 царквы і касцёл, працавалі карчма, 3 крамы, млын і мытня. У 1754 у месце пачала дзейнічаць езуіцкая місія. Пад 1765 у попісе Чачэрску ўпамінаюцца замак і гарадскія ўмацаванні.

=== Пад уладай Расійскай імперыі ===
[[Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (XIX).jpg|240px|thumb|Царква Раства Багародзіцы, абмеры]]
У выніку першага падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе Чачэрск апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], дзе стаў цэнтрам [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] Рагачоўскай правінцыі, пазней — цэнтрам воласці Рагачоўскага павета. У 1774 годзе падораны [[Кацярына II|Кацярынай II]] генерал-губернатару графу [[З. Г. Чарнышоў|З. Г. Чарнышову]], паводле ініцыятывы якога ў горадзе пабудаваныя [[Чачэрская ратуша|ратуша]], 3 царквы, касцёл, тэатр, 2 шпіталя і інш. Праведзена перапланіроўка горада паводле [[рэгулярная планіроўка|рэгулярнага плана]], пры гэтым былі разбураныя замак і гарадскія ўмацаванні, якія згадваліся яшчэ ў «Попісе» Чачэрска за 1765 год.

У 1780 годзе ў мястэчку пачала працаваць [[Чачэрскі шклозавод|шкляная мануфактура]], у 1788 — паштовая кантора, у 1796 — цагельня. У другой пал. [[18 стагоддзе|XVIII ст.]] у Чачэрску існавалі царква, мураваная ратуша, парк, 2 лякарні, прыстань «Крэмень». Апроч таго, тут збудавалі 3 царквы, касцёл і палац. З 1788 дзейнічала езуіцкая школа. На 1838 у мястэчку было 273 двары.

На 1880 у Чачэрску было 266 двароў, працавалі 2 вучылішча і 76 крамаў, штогод праводзіліся 4 кірмашы. У 1885 пачала працаваць метэаралагічная станцыя. Паводле перапісу (1897) у мястэчку было 328 двароў, дзейнічалі 4 цэрквы, касцёл і 6 іўдзейскіх малітоўных школ, працавалі бальніца, аптэка, паштова-тэлеграфнае кантора, паштовая станцыя, 80 крамаў, карчма; працавала прыстань на рацэ Сож, з якой у 1900 адправілі 21 судна і 48 плытоў з грузам 1530 тыс. [[пуд]]оў&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;/&gt;. На 1908 — 369 двароў, дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Каля Чачэрску вялася распрацоўка вапнякоў. У 1911 пры мужчынскай і жаночай вучэльнях працавалі бібліятэкі, адкрылася крэдытнае, у 1913 — спажывецкае таварыствы. З 1 сакавіка 1918 да 14 студзеня 1919 Чачэрск займалі нямецкія войскі.

=== Найноўшы час ===
[[25 сакавіка]] [[1918]] згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Чачэрск абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. [[1 студзеня]] [[1919]] згодна з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня мястэчка разам з іншымі [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускімі тэрыторыямі]] перададзены ў склад [[РСФСР]], дзе яно ўвайшло ў [[Гомельская губерня|Гомельскую губерню]]. У 1926 годзе Чачэрск вярнулі ў [[БССР]], дзе ён стаў цэнтрам раёна. У 1938 паселішча атрымала афіцыйны статус [[гарадскі пасёлак|гарадскога пасёлка]]. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з [[14 жніўня]] [[1941]] да [[27 лістапада]] [[1943]] мястэчка знаходзілася пад [[Германія|нямецкай]] акупацыяй.

У 1962—1965 Чачэрск уваходзіў у склад [[Буда-Кашалёўскі раён|Буда-Кашалёўскага раёна]], [[3 лістапада]] [[1971]] ён атрымаў статус [[горад]]а&lt;ref&gt;Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР ад 3 лістапада 1971 г. Аб пераўтварэнні гарадскіх пасёлкаў Нароўля Нараўлянскага раёна і Чачэрск Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці ў гарады раённага падпарадкавання // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 31 (1333).&lt;/ref&gt;.

20 кастрычніка 1995 года адміністрацыйныя адзінкі [[Чачэрскі раён]] і горад Чачэрск, якія маюць агульны адміністрацыйны цэнтр, аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку — [[Чачэрскі раён]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 октября 1995 года № 434 &quot;Об объединении административных единиц Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408143508/https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Места на старых здымках&quot;&gt;
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Jezuicki. Чачэрск, Замкавая, Езуіцкі (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Траецкі касцёл
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Царква Раства Багародзіцы
Файл:Čačersk, Spaskaja. Чачэрск, Спаская (1944-49).jpg|Царква Праабражэння Гасподняга 
Файл:Чечерск. Костел. Рубеж 1770–1780-х гг. Фото 1950-х гг..jpg|Касцёл пасля вайны
&lt;/gallery&gt;

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:10000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1826 from:0 till:888
  bar:1880 from:0 till:2396
  bar:1897 from:0 till:2325
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1908 from:0 till:3190
  bar:1939 from:0 till:5100
  bar:1959 from:0 till:2700
  bar:1970 from:0 till:5800
  bar:1991 from:0 till:8100
  bar:2002 from:0 till:7700
  bar:2009 from:0 till:7991
  bar:2017 from:0 till:8312
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1826 год — 888 чал.&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;/&gt;; 1880 год — 2 396 чал.&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;/&gt;; 1897 год — 2 325 чал.
* '''XX стагоддзе''': 1903 год — 2 468 чал.; 1908 год — 3 190 чал.; 1939 год — 5,1 тыс. чал.; 1959 год — 2,7 тыс. чал.; 1970 год — 5,8 тыс. чал.; 1991 год — 8,1 тыс. чал.
* '''XXI стагоддзе''': 2002 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;/&gt;; 2006 год — 7,9 тыс. чал.; 2008 год — 7,7 тыс. чал.; 2009 год — 7 991 чал. (перапіс)&lt;ref name=&quot;belstat&quot;/&gt;; 2016 год — 8 222 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 8 312 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 8&amp;nbsp;958 чал.

== Эканоміка ==
Аснову эканомікі горада складаюць прадпрыемствы [[Харчовая прамысловасць|харчовай прамысловасці]]. Цэнтр мастацкіх рамёстваў ([[вышыўка]], [[ткацтва]] і інш.).

== Культура ==
Дзейнічаюць бібліятэкі, Дом культуры, Цэнтр рамёстваў, фальклору і этнаграфіі, [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]].

Выдаецца раённая газета «[[Чачэрскі веснік]]».

== Адукацыя ==
У Чачэрску працуюць 2 сярэднія, мастацкая, спартыўная школы.

== Забудова ==
У цэнтры Чачэрску канцэнтруюцца 2—5-павярховыя будынкі. Заснаваны новы мікрараён з 3—5-павярховых жылых дамоў. Пераважае індывідуальная сядзібная забудова.

== Турыстычная інфармацыя ==
Дзейнічае [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]]. Спыніцца можна ў гарадскай гасцініцы&lt;ref name=&quot;TEB&quot;/&gt;.

=== Славутасці ===
* Гістарычная забудова (ХІХ — пач. ХХ стст.; фрагменты)
* Замкавая Гара (археалагічны помнік, на паўночна-ўсходняй ускраіне горада) — старажытнае гарадзішча, колішні [[Чачэрскі замак]].
* [[Замкавая крыніца (Чачэрск)|Замкавая крыніца]] — крыніца ля падножжа Замкавай гары, добраўпарадкаваная ў 2021 годзе&lt;ref&gt;[https://rodnikbel.by/ГО/ЧЕЧ/34-Чечерск-Замковый/ГО-ЧЕЧ-34-Чечерск-Замковый.html «Родник Замковый»] // Родники Беларуси&lt;/ref&gt;.
* [[Палацава-паркавы комплекс Чарнышовых-Круглікавых (Чачэрск)|Комплекс былога палаца графаў Чарнышовых-Круглікавых]]: палац, парк, гаспадарчая пабудова, стайня (пач. ХІХ ст.) — {{ГККРБ 4|313Г000812}}.
* [[Чачэрская ратуша|Ратуша]] (XVIII—XIX стст.) — {{ГККРБ 4|311Г000805}}.
* [[Чачэрская сінагога|Сінагога]]
* [[Спаса-Праабражэнская царква (Чачэрск)|Царква Праабражэння Гасподняга]] (1783) — {{ГККРБ 4|311Г000808}}.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Касцёл Святой Тройцы (Чачэрск)|Касцёл Найсвяцейшай Тройцы]] (1784)
* Царква Нараджэння Божай Маці (1780)
* Царква Ушэсця Гасподняга (1780-я)

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Файл:Чачэрск. Бровар.jpg|Вінны завод
&lt;/gallery&gt;

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы Чачэрска}}
* [[Сцяпан Скарапанаў]], акадэмік [[НАН Беларусі]].
* [[Мікалай Яўсеевіч Саўчанка|Мікалай Саўчанка]], акадэмік НАН Беларусі, міністр аховы здароўя БССР ў [[1966]]—[[1986]] гг.
* [[Любоў Хатылёва]], акадэмік НАН Беларусі.
* [[Інэса Драбышэўская]], міністр аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1994—1997).
* [[Аляксандр Новікаў]], доктар біялагічных навук.
* [[Аляксандр Іванавіч Болсун|Аляксандр Болсун]], кандыдат фізіка-матэматычных навук, дацэнт, сябра Беларускага фізічнага таварыства.
* [[Людміла Корхава]], народная артыстка Беларусі.
* [[Маркс Аронавіч Крэмень]], вучоны ў галіне педагогікі і псіхалогіі.
* [[Аксана Бязлепкіна]], пісьменніца і літаратуразнаўца.
* [[Зінаіда Ключынская]], чэмпіёнка свету па акадэмічнай грэблі.
* [[Васілій Секуноў]], чэмпіён свету сярод студэнтаў па [[Грэка-рымская барацьба|грэка-рымскай барацьбе]] (1957).
* [[Сяргей Пернікаў]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[Вольная барацьба|вольнай барацьбе]], чэмпіён Беларусі 2005, 2007.
* [[Надзея Міхалкова]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па вольнай барацьбе.
* [[Анатоль Іванавіч Машуцін]] (нар. 1943) — беларускі архітэктар.
* [[Таццяна Сцепчанкава]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[дзюдо]] і [[самба]].
* [[Герц Ізраілевіч Хайкін]] (1903—?) — беларускі архітэктар.
* [[Ігар Мяфодзьевіч Чарняўскі]] (нар. 1955) — беларускі археолаг архітэктуры.

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;&gt;Ляўковіч А. [http://pda.ng.by/ru/issues?art_id=14189 «Я не ганю землі чужыя, хай іх сонца не абміне, толькі дзе б за морам ні быў я, Беларусь мая снілася мне…»] // «[[Народная Газета]]» № 121 (4536), [[16 чэрвеня]] [[2007]].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске и изданные под редакцией и. д. архивариуса сего архива Дм. Ив. Довгялло. 1900, вып. 28. С. 89-92.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭСБЕ}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 472.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;&gt;Sulistrowski F. Czeczersk // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/782 782].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 470.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[http://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-1.pdf Перепись населения Республики Беларусь. Численность населения областей и районов. Гомельская область.] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;TEB&quot;&gt;Чечерск // {{Крыніцы/Турыстычная энцыклапедыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|17}}
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}
* {{Крыніцы/ГВБ|2-2}}
* [[Міхась Ткачоў|Ткачоў М.]] [http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071212052629/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm |date=12 снежня 2007 }} // Castrum, urbis et bellum: Зборнік навуковых прац, 2002. — 421 с.
* {{Крыніцы/ЭГБ|6-2}}
* {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}
* {{ВСЭ3|Чече́рск|178}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Čačersk|Чачэрск}}
{{OSM relation|5598993|Чачэрск}}
* [http://chechersk.gomel-region.by/ Афіцыйны сайт Чачэрскага раённага выканаўчага камітэта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070114074021/http://chechersk.gomel-region.by/ |date=14 студзеня 2007 }}
* [http://www.radzima.org/be/pub/866_m/ м. Чачэрск] на [[Radzima.org]]
* {{ГБ|http://www.globustut.by/chechersk/index.htm}}
* [http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080724030437/http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ |date=24 ліпеня 2008 }} на [http://goldring.gomel-region.by Залатое колца Гомельшчыны] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160127103218/http://goldring.gomel-region.by/ |date=27 студзеня 2016 }}{{ref-ru}}

{{Чачэрскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Чачэрск| ]]</text>
      <sha1>493zeuoxrs2j56etvx727oh83jgito5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153868</id>
      <parentid>5153867</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:24:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26315" sha1="qknwpelfoklwxx4ai418u2qgwf7v94g" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Чачэрск
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Чачэрскі
 |першае згадванне        = [[1159]]
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 1971
}}
'''Чачэ́рск'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Čačersk}}) — горад раённага падпарадкавання ў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Чачэрскі раён|Чачэрскага раёна]].

== Геаграфія ==
Знаходзіцца за 65 км ад [[Гомель|Гомеля]], за 37 км ад чыгуначнай станцыі [[Буда-Кашалёўская]] (лінія [[Гомель]] — [[Жлобін]]). Аўтамабільныя дарогі злучаюць горад з [[Карма (Кармянскі раён)|Кармой]], [[Буда-Кашалёва]]м і [[Ветка]]й і аўтамагістраллю [[Гомель]] — [[Магілёў]]. Прыстань на [[Сож|Сажы]] пры ўпадзенні ў яе [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]]. 

У цэнтры Чачэрску канцэнтруюцца 2—5-павярховыя будынкі. Заснаваны новы мікрараён з 3—5-павярховых жылых дамоў. Пераважае індывідуальная сядзібная забудова.

== Назва ==
Назва Чачэрск пайшла ад назвы ракі [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]], на якой паселішча ўзнікла.

{{няма АК 2|З дапамогай утваральніка -''ск''- назвы ўтвараліся ў больш позні перыяд у этнасаўтварэнні на тэрыторыі сучаснай Беларусі, з якім звязана пранікненне славянскага этнічнага элементу. Да гэтай групы назваў адносяцца [[Віцебск]], [[Полацк]], [[Друцк]] і інш. (утвораныя ад назваў рэк [[Віцьба]], [[Палата]], [[Друць]]). У папярэдні, [[Балты|балцкі]] перыяд назвы надрэчных паселішчаў утвараліся пераважна бяссуфіксным спосабам: [[Ліда]], [[Дзісна]], [[Орша]] і інш. (ад адпаведных рачных назваў).|31|12|2025}}

У непасрэднай блізіні да Чачэрску, вышэй па [[Сож|Сажы]], такімі двума спосабамі ўтвораныя назвы [[Карма (Кармянскі раён)|Карма]] і [[Слаўгарад|Прапойск]] (&quot;Прапошаск&quot;). У гэтым рэгіёне днепра-сожскага міжрэчча асабліва сканцэнтравана ўтвораных суфіксальным чынам тапонімаў тыпу [[Доўск]], [[Стары Крыўск|Крыўск]], [[Свенск]], [[Турск]] і інш.

== Гісторыя ==

=== Сярэднявечча ===
Паводле археалагічных звестак, горад узнік у кан. X ст. на месцы [[гарадзішча]] Замкавая Гара на беразе Чачоры пры ўпадзенні яе ў р. Сож. Упершыню згадваецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] пад 1159 годзе як горад [[радзімічы|радзімічаў]] '''''Чичерск''''', які кіеўскі князь Ізяслаў Давыдавіч вярнуў разам з [[Мазыр]]ом чарнігаўскаму князю [[Святаполк Алегавіч|Святаполку Алегавічу]]. З XIII ст. умацаваны цэнтр паселішча быў абведзены валам, найпазней з XIV ст. існаваў [[Чачэрскі замак]] (у паўночна-усходняй частцы горада).

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[Файл:Čačerskaja ratuša. Чачэрская ратуша (XIX).jpg|240px|thumb|Ратуша, абмеры]]

У сяр. XIV ст. Чачэрск далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дзе стаў цэнтрам воласці. У 1387—1390 гадах ён знаходзілася ў валоданні [[Скіргайла|Скіргайлы]], потым горадам кіравалі намеснікі вялікага князя. У гэты час на месцы дзядзінца летапіснага горада збудавалі замак. У 1501—1518 гадах Чачэрск належаў вялікай княгіні [[Алена Іванаўна (вялікая княгіня літоўская)|Алене Іванаўне]], потым кіраваўся дзяржаўцамі з буйных феадалаў ([[Чартарыйскія|Чартарыйскімі]], [[род Дашковічаў|Дашковічамі]], [[Зяновічы|Зяновічамі]], [[Леў Сапега|Львом Сапегай]] і інш.). У 1506 годзе горад вытрымаў спярша татарскую, потым маскоўскую аблогу.

У 1509 Чачэрск упамінаецца як [[мястэчка]] [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;/&gt;. У 1510 ён стаў цэнтрам [[Чачэрскае староства|Чачэрскага староства]] і атрымаў [[Магдэбургскае права]]&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;/&gt;. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Чачэрск увайшоў у склад [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкага павета]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]]. 22 кастрычніка 1629 года мястэчка Чачэрск і вёска [[Зяцькавічы]] па просьбе мяшчан атрымалі ад [[Спіс каралёў польскіх|караля]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт III|Жыгімонта III]] права на правядзенне таргоў — 2 двухтыднёвыя [[кірмаш]]ы ў год&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;/&gt;.

У 1704 у Чачэрску было 542 будынкі і 7 вуліц, дзейнічалі 4 царквы і касцёл, працавалі карчма, 3 крамы, млын і мытня. У 1754 у месце пачала дзейнічаць езуіцкая місія. Пад 1765 у попісе Чачэрску ўпамінаюцца замак і гарадскія ўмацаванні.

=== Пад уладай Расійскай імперыі ===
[[Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (XIX).jpg|240px|thumb|Царква Раства Багародзіцы, абмеры]]
У выніку першага падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе Чачэрск апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], дзе стаў цэнтрам [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] Рагачоўскай правінцыі, пазней — цэнтрам воласці Рагачоўскага павета. У 1774 годзе падораны [[Кацярына II|Кацярынай II]] генерал-губернатару графу [[З. Г. Чарнышоў|З. Г. Чарнышову]], паводле ініцыятывы якога ў горадзе пабудаваныя [[Чачэрская ратуша|ратуша]], 3 царквы, касцёл, тэатр, 2 шпіталя і інш. Праведзена перапланіроўка горада паводле [[рэгулярная планіроўка|рэгулярнага плана]], пры гэтым былі разбураныя замак і гарадскія ўмацаванні, якія згадваліся яшчэ ў «Попісе» Чачэрска за 1765 год.

У 1780 годзе ў мястэчку пачала працаваць [[Чачэрскі шклозавод|шкляная мануфактура]], у 1788 — паштовая кантора, у 1796 — цагельня. У другой пал. [[18 стагоддзе|XVIII ст.]] у Чачэрску існавалі царква, мураваная ратуша, парк, 2 лякарні, прыстань «Крэмень». Апроч таго, тут збудавалі 3 царквы, касцёл і палац. З 1788 дзейнічала езуіцкая школа. На 1838 у мястэчку было 273 двары.

На 1880 у Чачэрску было 266 двароў, працавалі 2 вучылішча і 76 крамаў, штогод праводзіліся 4 кірмашы. У 1885 пачала працаваць метэаралагічная станцыя. Паводле перапісу (1897) у мястэчку было 328 двароў, дзейнічалі 4 цэрквы, касцёл і 6 іўдзейскіх малітоўных школ, працавалі бальніца, аптэка, паштова-тэлеграфнае кантора, паштовая станцыя, 80 крамаў, карчма; працавала прыстань на рацэ Сож, з якой у 1900 адправілі 21 судна і 48 плытоў з грузам 1530 тыс. [[пуд]]оў&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;/&gt;. На 1908 — 369 двароў, дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Каля Чачэрску вялася распрацоўка вапнякоў. У 1911 пры мужчынскай і жаночай вучэльнях працавалі бібліятэкі, адкрылася крэдытнае, у 1913 — спажывецкае таварыствы. З 1 сакавіка 1918 да 14 студзеня 1919 Чачэрск займалі нямецкія войскі.

=== Найноўшы час ===
[[25 сакавіка]] [[1918]] згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Чачэрск абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. [[1 студзеня]] [[1919]] згодна з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня мястэчка разам з іншымі [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускімі тэрыторыямі]] перададзены ў склад [[РСФСР]], дзе яно ўвайшло ў [[Гомельская губерня|Гомельскую губерню]]. У 1926 годзе Чачэрск вярнулі ў [[БССР]], дзе ён стаў цэнтрам раёна. У 1938 паселішча атрымала афіцыйны статус [[гарадскі пасёлак|гарадскога пасёлка]]. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з [[14 жніўня]] [[1941]] да [[27 лістапада]] [[1943]] мястэчка знаходзілася пад [[Германія|нямецкай]] акупацыяй.

У 1962—1965 Чачэрск уваходзіў у склад [[Буда-Кашалёўскі раён|Буда-Кашалёўскага раёна]], [[3 лістапада]] [[1971]] ён атрымаў статус [[горад]]а&lt;ref&gt;Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР ад 3 лістапада 1971 г. Аб пераўтварэнні гарадскіх пасёлкаў Нароўля Нараўлянскага раёна і Чачэрск Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці ў гарады раённага падпарадкавання // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 31 (1333).&lt;/ref&gt;.

20 кастрычніка 1995 года адміністрацыйныя адзінкі [[Чачэрскі раён]] і горад Чачэрск, якія маюць агульны адміністрацыйны цэнтр, аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку — [[Чачэрскі раён]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 октября 1995 года № 434 &quot;Об объединении административных единиц Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408143508/https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Места на старых здымках&quot;&gt;
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Jezuicki. Чачэрск, Замкавая, Езуіцкі (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Траецкі касцёл
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Царква Раства Багародзіцы
Файл:Čačersk, Spaskaja. Чачэрск, Спаская (1944-49).jpg|Царква Праабражэння Гасподняга 
Файл:Чечерск. Костел. Рубеж 1770–1780-х гг. Фото 1950-х гг..jpg|Касцёл пасля вайны
&lt;/gallery&gt;

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:10000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1826 from:0 till:888
  bar:1880 from:0 till:2396
  bar:1897 from:0 till:2325
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1908 from:0 till:3190
  bar:1939 from:0 till:5100
  bar:1959 from:0 till:2700
  bar:1970 from:0 till:5800
  bar:1991 from:0 till:8100
  bar:2002 from:0 till:7700
  bar:2009 from:0 till:7991
  bar:2017 from:0 till:8312
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1826 год — 888 чал.&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;/&gt;; 1880 год — 2 396 чал.&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;/&gt;; 1897 год — 2 325 чал.
* '''XX стагоддзе''': 1903 год — 2 468 чал.; 1908 год — 3 190 чал.; 1939 год — 5,1 тыс. чал.; 1959 год — 2,7 тыс. чал.; 1970 год — 5,8 тыс. чал.; 1991 год — 8,1 тыс. чал.
* '''XXI стагоддзе''': 2002 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;/&gt;; 2006 год — 7,9 тыс. чал.; 2008 год — 7,7 тыс. чал.; 2009 год — 7 991 чал. (перапіс)&lt;ref name=&quot;belstat&quot;/&gt;; 2016 год — 8 222 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 8 312 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 8&amp;nbsp;958 чал.

== Эканоміка ==
Аснову эканомікі горада складаюць прадпрыемствы [[Харчовая прамысловасць|харчовай прамысловасці]]. Цэнтр мастацкіх рамёстваў ([[вышыўка]], [[ткацтва]] і інш.). Спыніцца можна ў гарадскай гасцініцы&lt;ref name=&quot;TEB&quot;/&gt;.

== Культура ==
Дзейнічаюць бібліятэкі, Дом культуры, Цэнтр рамёстваў, фальклору і этнаграфіі, [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]].

Выдаецца раённая газета «[[Чачэрскі веснік]]».

Дзейнічае [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]].

== Адукацыя ==
У Чачэрску працуюць 2 сярэднія, мастацкая, спартыўная школы.

=== Славутасці ===
* Гістарычная забудова (ХІХ — пач. ХХ стст.; фрагменты)
* Замкавая Гара (археалагічны помнік, на паўночна-ўсходняй ускраіне горада) — старажытнае гарадзішча, колішні [[Чачэрскі замак]].
* [[Замкавая крыніца (Чачэрск)|Замкавая крыніца]] — крыніца ля падножжа Замкавай гары, добраўпарадкаваная ў 2021 годзе&lt;ref&gt;[https://rodnikbel.by/ГО/ЧЕЧ/34-Чечерск-Замковый/ГО-ЧЕЧ-34-Чечерск-Замковый.html «Родник Замковый»] // Родники Беларуси&lt;/ref&gt;.
* [[Палацава-паркавы комплекс Чарнышовых-Круглікавых (Чачэрск)|Комплекс былога палаца графаў Чарнышовых-Круглікавых]]: палац, парк, гаспадарчая пабудова, стайня (пач. ХІХ ст.) — {{ГККРБ 4|313Г000812}}.
* [[Чачэрская ратуша|Ратуша]] (XVIII—XIX стст.) — {{ГККРБ 4|311Г000805}}.
* [[Чачэрская сінагога|Сінагога]]
* [[Спаса-Праабражэнская царква (Чачэрск)|Царква Праабражэння Гасподняга]] (1783) — {{ГККРБ 4|311Г000808}}.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Касцёл Святой Тройцы (Чачэрск)|Касцёл Найсвяцейшай Тройцы]] (1784)
* Царква Нараджэння Божай Маці (1780)
* Царква Ушэсця Гасподняга (1780-я)

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Файл:Чачэрск. Бровар.jpg|Вінны завод
&lt;/gallery&gt;

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы Чачэрска}}
* [[Сцяпан Скарапанаў]], акадэмік [[НАН Беларусі]].
* [[Мікалай Яўсеевіч Саўчанка|Мікалай Саўчанка]], акадэмік НАН Беларусі, міністр аховы здароўя БССР ў [[1966]]—[[1986]] гг.
* [[Любоў Хатылёва]], акадэмік НАН Беларусі.
* [[Інэса Драбышэўская]], міністр аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1994—1997).
* [[Аляксандр Новікаў]], доктар біялагічных навук.
* [[Аляксандр Іванавіч Болсун|Аляксандр Болсун]], кандыдат фізіка-матэматычных навук, дацэнт, сябра Беларускага фізічнага таварыства.
* [[Людміла Корхава]], народная артыстка Беларусі.
* [[Маркс Аронавіч Крэмень]], вучоны ў галіне педагогікі і псіхалогіі.
* [[Аксана Бязлепкіна]], пісьменніца і літаратуразнаўца.
* [[Зінаіда Ключынская]], чэмпіёнка свету па акадэмічнай грэблі.
* [[Васілій Секуноў]], чэмпіён свету сярод студэнтаў па [[Грэка-рымская барацьба|грэка-рымскай барацьбе]] (1957).
* [[Сяргей Пернікаў]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[Вольная барацьба|вольнай барацьбе]], чэмпіён Беларусі 2005, 2007.
* [[Надзея Міхалкова]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па вольнай барацьбе.
* [[Анатоль Іванавіч Машуцін]] (нар. 1943) — беларускі архітэктар.
* [[Таццяна Сцепчанкава]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[дзюдо]] і [[самба]].
* [[Герц Ізраілевіч Хайкін]] (1903—?) — беларускі архітэктар.
* [[Ігар Мяфодзьевіч Чарняўскі]] (нар. 1955) — беларускі археолаг архітэктуры.

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;&gt;Ляўковіч А. [http://pda.ng.by/ru/issues?art_id=14189 «Я не ганю землі чужыя, хай іх сонца не абміне, толькі дзе б за морам ні быў я, Беларусь мая снілася мне…»] // «[[Народная Газета]]» № 121 (4536), [[16 чэрвеня]] [[2007]].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске и изданные под редакцией и. д. архивариуса сего архива Дм. Ив. Довгялло. 1900, вып. 28. С. 89-92.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭСБЕ}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 472.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;&gt;Sulistrowski F. Czeczersk // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/782 782].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 470.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[http://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-1.pdf Перепись населения Республики Беларусь. Численность населения областей и районов. Гомельская область.] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;TEB&quot;&gt;Чечерск // {{Крыніцы/Турыстычная энцыклапедыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|17}}
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}
* {{Крыніцы/ГВБ|2-2}}
* [[Міхась Ткачоў|Ткачоў М.]] [http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071212052629/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm |date=12 снежня 2007 }} // Castrum, urbis et bellum: Зборнік навуковых прац, 2002. — 421 с.
* {{Крыніцы/ЭГБ|6-2}}
* {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}
* {{ВСЭ3|Чече́рск|178}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Čačersk|Чачэрск}}
{{OSM relation|5598993|Чачэрск}}
* [http://chechersk.gomel-region.by/ Афіцыйны сайт Чачэрскага раённага выканаўчага камітэта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070114074021/http://chechersk.gomel-region.by/ |date=14 студзеня 2007 }}
* [http://www.radzima.org/be/pub/866_m/ м. Чачэрск] на [[Radzima.org]]
* {{ГБ|http://www.globustut.by/chechersk/index.htm}}
* [http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080724030437/http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ |date=24 ліпеня 2008 }} на [http://goldring.gomel-region.by Залатое колца Гомельшчыны] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160127103218/http://goldring.gomel-region.by/ |date=27 студзеня 2016 }}{{ref-ru}}

{{Чачэрскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Чачэрск| ]]</text>
      <sha1>qknwpelfoklwxx4ai418u2qgwf7v94g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153869</id>
      <parentid>5153868</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:25:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Славутасці */</comment>
      <origin>5153869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26313" sha1="8kbavtip5ehgqae36b4kkypuljwc1yj" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Чачэрск
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Чачэрскі
 |першае згадванне        = [[1159]]
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 1971
}}
'''Чачэ́рск'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Čačersk}}) — горад раённага падпарадкавання ў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Чачэрскі раён|Чачэрскага раёна]].

== Геаграфія ==
Знаходзіцца за 65 км ад [[Гомель|Гомеля]], за 37 км ад чыгуначнай станцыі [[Буда-Кашалёўская]] (лінія [[Гомель]] — [[Жлобін]]). Аўтамабільныя дарогі злучаюць горад з [[Карма (Кармянскі раён)|Кармой]], [[Буда-Кашалёва]]м і [[Ветка]]й і аўтамагістраллю [[Гомель]] — [[Магілёў]]. Прыстань на [[Сож|Сажы]] пры ўпадзенні ў яе [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]]. 

У цэнтры Чачэрску канцэнтруюцца 2—5-павярховыя будынкі. Заснаваны новы мікрараён з 3—5-павярховых жылых дамоў. Пераважае індывідуальная сядзібная забудова.

== Назва ==
Назва Чачэрск пайшла ад назвы ракі [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]], на якой паселішча ўзнікла.

{{няма АК 2|З дапамогай утваральніка -''ск''- назвы ўтвараліся ў больш позні перыяд у этнасаўтварэнні на тэрыторыі сучаснай Беларусі, з якім звязана пранікненне славянскага этнічнага элементу. Да гэтай групы назваў адносяцца [[Віцебск]], [[Полацк]], [[Друцк]] і інш. (утвораныя ад назваў рэк [[Віцьба]], [[Палата]], [[Друць]]). У папярэдні, [[Балты|балцкі]] перыяд назвы надрэчных паселішчаў утвараліся пераважна бяссуфіксным спосабам: [[Ліда]], [[Дзісна]], [[Орша]] і інш. (ад адпаведных рачных назваў).|31|12|2025}}

У непасрэднай блізіні да Чачэрску, вышэй па [[Сож|Сажы]], такімі двума спосабамі ўтвораныя назвы [[Карма (Кармянскі раён)|Карма]] і [[Слаўгарад|Прапойск]] (&quot;Прапошаск&quot;). У гэтым рэгіёне днепра-сожскага міжрэчча асабліва сканцэнтравана ўтвораных суфіксальным чынам тапонімаў тыпу [[Доўск]], [[Стары Крыўск|Крыўск]], [[Свенск]], [[Турск]] і інш.

== Гісторыя ==

=== Сярэднявечча ===
Паводле археалагічных звестак, горад узнік у кан. X ст. на месцы [[гарадзішча]] Замкавая Гара на беразе Чачоры пры ўпадзенні яе ў р. Сож. Упершыню згадваецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] пад 1159 годзе як горад [[радзімічы|радзімічаў]] '''''Чичерск''''', які кіеўскі князь Ізяслаў Давыдавіч вярнуў разам з [[Мазыр]]ом чарнігаўскаму князю [[Святаполк Алегавіч|Святаполку Алегавічу]]. З XIII ст. умацаваны цэнтр паселішча быў абведзены валам, найпазней з XIV ст. існаваў [[Чачэрскі замак]] (у паўночна-усходняй частцы горада).

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[Файл:Čačerskaja ratuša. Чачэрская ратуша (XIX).jpg|240px|thumb|Ратуша, абмеры]]

У сяр. XIV ст. Чачэрск далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дзе стаў цэнтрам воласці. У 1387—1390 гадах ён знаходзілася ў валоданні [[Скіргайла|Скіргайлы]], потым горадам кіравалі намеснікі вялікага князя. У гэты час на месцы дзядзінца летапіснага горада збудавалі замак. У 1501—1518 гадах Чачэрск належаў вялікай княгіні [[Алена Іванаўна (вялікая княгіня літоўская)|Алене Іванаўне]], потым кіраваўся дзяржаўцамі з буйных феадалаў ([[Чартарыйскія|Чартарыйскімі]], [[род Дашковічаў|Дашковічамі]], [[Зяновічы|Зяновічамі]], [[Леў Сапега|Львом Сапегай]] і інш.). У 1506 годзе горад вытрымаў спярша татарскую, потым маскоўскую аблогу.

У 1509 Чачэрск упамінаецца як [[мястэчка]] [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;/&gt;. У 1510 ён стаў цэнтрам [[Чачэрскае староства|Чачэрскага староства]] і атрымаў [[Магдэбургскае права]]&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;/&gt;. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Чачэрск увайшоў у склад [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкага павета]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]]. 22 кастрычніка 1629 года мястэчка Чачэрск і вёска [[Зяцькавічы]] па просьбе мяшчан атрымалі ад [[Спіс каралёў польскіх|караля]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт III|Жыгімонта III]] права на правядзенне таргоў — 2 двухтыднёвыя [[кірмаш]]ы ў год&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;/&gt;.

У 1704 у Чачэрску было 542 будынкі і 7 вуліц, дзейнічалі 4 царквы і касцёл, працавалі карчма, 3 крамы, млын і мытня. У 1754 у месце пачала дзейнічаць езуіцкая місія. Пад 1765 у попісе Чачэрску ўпамінаюцца замак і гарадскія ўмацаванні.

=== Пад уладай Расійскай імперыі ===
[[Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (XIX).jpg|240px|thumb|Царква Раства Багародзіцы, абмеры]]
У выніку першага падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе Чачэрск апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], дзе стаў цэнтрам [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] Рагачоўскай правінцыі, пазней — цэнтрам воласці Рагачоўскага павета. У 1774 годзе падораны [[Кацярына II|Кацярынай II]] генерал-губернатару графу [[З. Г. Чарнышоў|З. Г. Чарнышову]], паводле ініцыятывы якога ў горадзе пабудаваныя [[Чачэрская ратуша|ратуша]], 3 царквы, касцёл, тэатр, 2 шпіталя і інш. Праведзена перапланіроўка горада паводле [[рэгулярная планіроўка|рэгулярнага плана]], пры гэтым былі разбураныя замак і гарадскія ўмацаванні, якія згадваліся яшчэ ў «Попісе» Чачэрска за 1765 год.

У 1780 годзе ў мястэчку пачала працаваць [[Чачэрскі шклозавод|шкляная мануфактура]], у 1788 — паштовая кантора, у 1796 — цагельня. У другой пал. [[18 стагоддзе|XVIII ст.]] у Чачэрску існавалі царква, мураваная ратуша, парк, 2 лякарні, прыстань «Крэмень». Апроч таго, тут збудавалі 3 царквы, касцёл і палац. З 1788 дзейнічала езуіцкая школа. На 1838 у мястэчку было 273 двары.

На 1880 у Чачэрску было 266 двароў, працавалі 2 вучылішча і 76 крамаў, штогод праводзіліся 4 кірмашы. У 1885 пачала працаваць метэаралагічная станцыя. Паводле перапісу (1897) у мястэчку было 328 двароў, дзейнічалі 4 цэрквы, касцёл і 6 іўдзейскіх малітоўных школ, працавалі бальніца, аптэка, паштова-тэлеграфнае кантора, паштовая станцыя, 80 крамаў, карчма; працавала прыстань на рацэ Сож, з якой у 1900 адправілі 21 судна і 48 плытоў з грузам 1530 тыс. [[пуд]]оў&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;/&gt;. На 1908 — 369 двароў, дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Каля Чачэрску вялася распрацоўка вапнякоў. У 1911 пры мужчынскай і жаночай вучэльнях працавалі бібліятэкі, адкрылася крэдытнае, у 1913 — спажывецкае таварыствы. З 1 сакавіка 1918 да 14 студзеня 1919 Чачэрск займалі нямецкія войскі.

=== Найноўшы час ===
[[25 сакавіка]] [[1918]] згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Чачэрск абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. [[1 студзеня]] [[1919]] згодна з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня мястэчка разам з іншымі [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускімі тэрыторыямі]] перададзены ў склад [[РСФСР]], дзе яно ўвайшло ў [[Гомельская губерня|Гомельскую губерню]]. У 1926 годзе Чачэрск вярнулі ў [[БССР]], дзе ён стаў цэнтрам раёна. У 1938 паселішча атрымала афіцыйны статус [[гарадскі пасёлак|гарадскога пасёлка]]. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з [[14 жніўня]] [[1941]] да [[27 лістапада]] [[1943]] мястэчка знаходзілася пад [[Германія|нямецкай]] акупацыяй.

У 1962—1965 Чачэрск уваходзіў у склад [[Буда-Кашалёўскі раён|Буда-Кашалёўскага раёна]], [[3 лістапада]] [[1971]] ён атрымаў статус [[горад]]а&lt;ref&gt;Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР ад 3 лістапада 1971 г. Аб пераўтварэнні гарадскіх пасёлкаў Нароўля Нараўлянскага раёна і Чачэрск Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці ў гарады раённага падпарадкавання // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 31 (1333).&lt;/ref&gt;.

20 кастрычніка 1995 года адміністрацыйныя адзінкі [[Чачэрскі раён]] і горад Чачэрск, якія маюць агульны адміністрацыйны цэнтр, аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку — [[Чачэрскі раён]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 октября 1995 года № 434 &quot;Об объединении административных единиц Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408143508/https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Места на старых здымках&quot;&gt;
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Jezuicki. Чачэрск, Замкавая, Езуіцкі (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Траецкі касцёл
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Царква Раства Багародзіцы
Файл:Čačersk, Spaskaja. Чачэрск, Спаская (1944-49).jpg|Царква Праабражэння Гасподняга 
Файл:Чечерск. Костел. Рубеж 1770–1780-х гг. Фото 1950-х гг..jpg|Касцёл пасля вайны
&lt;/gallery&gt;

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:10000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1826 from:0 till:888
  bar:1880 from:0 till:2396
  bar:1897 from:0 till:2325
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1908 from:0 till:3190
  bar:1939 from:0 till:5100
  bar:1959 from:0 till:2700
  bar:1970 from:0 till:5800
  bar:1991 from:0 till:8100
  bar:2002 from:0 till:7700
  bar:2009 from:0 till:7991
  bar:2017 from:0 till:8312
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1826 год — 888 чал.&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;/&gt;; 1880 год — 2 396 чал.&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;/&gt;; 1897 год — 2 325 чал.
* '''XX стагоддзе''': 1903 год — 2 468 чал.; 1908 год — 3 190 чал.; 1939 год — 5,1 тыс. чал.; 1959 год — 2,7 тыс. чал.; 1970 год — 5,8 тыс. чал.; 1991 год — 8,1 тыс. чал.
* '''XXI стагоддзе''': 2002 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;/&gt;; 2006 год — 7,9 тыс. чал.; 2008 год — 7,7 тыс. чал.; 2009 год — 7 991 чал. (перапіс)&lt;ref name=&quot;belstat&quot;/&gt;; 2016 год — 8 222 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 8 312 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 8&amp;nbsp;958 чал.

== Эканоміка ==
Аснову эканомікі горада складаюць прадпрыемствы [[Харчовая прамысловасць|харчовай прамысловасці]]. Цэнтр мастацкіх рамёстваў ([[вышыўка]], [[ткацтва]] і інш.). Спыніцца можна ў гарадскай гасцініцы&lt;ref name=&quot;TEB&quot;/&gt;.

== Культура ==
Дзейнічаюць бібліятэкі, Дом культуры, Цэнтр рамёстваў, фальклору і этнаграфіі, [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]].

Выдаецца раённая газета «[[Чачэрскі веснік]]».

Дзейнічае [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]].

== Адукацыя ==
У Чачэрску працуюць 2 сярэднія, мастацкая, спартыўная школы.

== Славутасці ==
* Гістарычная забудова (ХІХ — пач. ХХ стст.; фрагменты)
* Замкавая Гара (археалагічны помнік, на паўночна-ўсходняй ускраіне горада) — старажытнае гарадзішча, колішні [[Чачэрскі замак]].
* [[Замкавая крыніца (Чачэрск)|Замкавая крыніца]] — крыніца ля падножжа Замкавай гары, добраўпарадкаваная ў 2021 годзе&lt;ref&gt;[https://rodnikbel.by/ГО/ЧЕЧ/34-Чечерск-Замковый/ГО-ЧЕЧ-34-Чечерск-Замковый.html «Родник Замковый»] // Родники Беларуси&lt;/ref&gt;.
* [[Палацава-паркавы комплекс Чарнышовых-Круглікавых (Чачэрск)|Комплекс былога палаца графаў Чарнышовых-Круглікавых]]: палац, парк, гаспадарчая пабудова, стайня (пач. ХІХ ст.) — {{ГККРБ 4|313Г000812}}.
* [[Чачэрская ратуша|Ратуша]] (XVIII—XIX стст.) — {{ГККРБ 4|311Г000805}}.
* [[Чачэрская сінагога|Сінагога]]
* [[Спаса-Праабражэнская царква (Чачэрск)|Царква Праабражэння Гасподняга]] (1783) — {{ГККРБ 4|311Г000808}}.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Касцёл Святой Тройцы (Чачэрск)|Касцёл Найсвяцейшай Тройцы]] (1784)
* Царква Нараджэння Божай Маці (1780)
* Царква Ушэсця Гасподняга (1780-я)

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Файл:Чачэрск. Бровар.jpg|Вінны завод
&lt;/gallery&gt;

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы Чачэрска}}
* [[Сцяпан Скарапанаў]], акадэмік [[НАН Беларусі]].
* [[Мікалай Яўсеевіч Саўчанка|Мікалай Саўчанка]], акадэмік НАН Беларусі, міністр аховы здароўя БССР ў [[1966]]—[[1986]] гг.
* [[Любоў Хатылёва]], акадэмік НАН Беларусі.
* [[Інэса Драбышэўская]], міністр аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1994—1997).
* [[Аляксандр Новікаў]], доктар біялагічных навук.
* [[Аляксандр Іванавіч Болсун|Аляксандр Болсун]], кандыдат фізіка-матэматычных навук, дацэнт, сябра Беларускага фізічнага таварыства.
* [[Людміла Корхава]], народная артыстка Беларусі.
* [[Маркс Аронавіч Крэмень]], вучоны ў галіне педагогікі і псіхалогіі.
* [[Аксана Бязлепкіна]], пісьменніца і літаратуразнаўца.
* [[Зінаіда Ключынская]], чэмпіёнка свету па акадэмічнай грэблі.
* [[Васілій Секуноў]], чэмпіён свету сярод студэнтаў па [[Грэка-рымская барацьба|грэка-рымскай барацьбе]] (1957).
* [[Сяргей Пернікаў]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[Вольная барацьба|вольнай барацьбе]], чэмпіён Беларусі 2005, 2007.
* [[Надзея Міхалкова]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па вольнай барацьбе.
* [[Анатоль Іванавіч Машуцін]] (нар. 1943) — беларускі архітэктар.
* [[Таццяна Сцепчанкава]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[дзюдо]] і [[самба]].
* [[Герц Ізраілевіч Хайкін]] (1903—?) — беларускі архітэктар.
* [[Ігар Мяфодзьевіч Чарняўскі]] (нар. 1955) — беларускі археолаг архітэктуры.

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;&gt;Ляўковіч А. [http://pda.ng.by/ru/issues?art_id=14189 «Я не ганю землі чужыя, хай іх сонца не абміне, толькі дзе б за морам ні быў я, Беларусь мая снілася мне…»] // «[[Народная Газета]]» № 121 (4536), [[16 чэрвеня]] [[2007]].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске и изданные под редакцией и. д. архивариуса сего архива Дм. Ив. Довгялло. 1900, вып. 28. С. 89-92.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭСБЕ}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 472.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;&gt;Sulistrowski F. Czeczersk // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/782 782].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 470.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[http://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-1.pdf Перепись населения Республики Беларусь. Численность населения областей и районов. Гомельская область.] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;TEB&quot;&gt;Чечерск // {{Крыніцы/Турыстычная энцыклапедыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|17}}
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}
* {{Крыніцы/ГВБ|2-2}}
* [[Міхась Ткачоў|Ткачоў М.]] [http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071212052629/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm |date=12 снежня 2007 }} // Castrum, urbis et bellum: Зборнік навуковых прац, 2002. — 421 с.
* {{Крыніцы/ЭГБ|6-2}}
* {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}
* {{ВСЭ3|Чече́рск|178}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Čačersk|Чачэрск}}
{{OSM relation|5598993|Чачэрск}}
* [http://chechersk.gomel-region.by/ Афіцыйны сайт Чачэрскага раённага выканаўчага камітэта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070114074021/http://chechersk.gomel-region.by/ |date=14 студзеня 2007 }}
* [http://www.radzima.org/be/pub/866_m/ м. Чачэрск] на [[Radzima.org]]
* {{ГБ|http://www.globustut.by/chechersk/index.htm}}
* [http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080724030437/http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ |date=24 ліпеня 2008 }} на [http://goldring.gomel-region.by Залатое колца Гомельшчыны] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160127103218/http://goldring.gomel-region.by/ |date=27 студзеня 2016 }}{{ref-ru}}

{{Чачэрскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Чачэрск| ]]</text>
      <sha1>8kbavtip5ehgqae36b4kkypuljwc1yj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153870</id>
      <parentid>5153869</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:27:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26253" sha1="luu1pupdpfyxrqqgdrwpkt2g2tq68zu" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = горад
 |беларуская назва        = Чачэрск
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Чачэрскі
 |першае згадванне        = [[1159]]
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 1971
}}
'''Чачэ́рск'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Čačersk}}) — горад раённага падпарадкавання ў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Чачэрскі раён|Чачэрскага раёна]].

== Геаграфія ==
Знаходзіцца за 65 км ад [[Гомель|Гомеля]], за 37 км ад чыгуначнай станцыі [[Буда-Кашалёўская]] (лінія [[Гомель]] — [[Жлобін]]). Аўтамабільныя дарогі злучаюць горад з [[Карма (Кармянскі раён)|Кармой]], [[Буда-Кашалёва]]м і [[Ветка]]й і аўтамагістраллю [[Гомель]] — [[Магілёў]]. Прыстань на [[Сож|Сажы]] пры ўпадзенні ў яе [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]]. 

У цэнтры Чачэрску канцэнтруюцца 2—5-павярховыя будынкі. Заснаваны новы мікрараён з 3—5-павярховых жылых дамоў. Пераважае індывідуальная сядзібная забудова.

== Назва ==
Назва Чачэрск пайшла ад назвы ракі [[Чачора (прыток Сажа)|Чачоры]], на якой паселішча ўзнікла.

{{няма АК 2|З дапамогай утваральніка -''ск''- назвы ўтвараліся ў больш позні перыяд у этнасаўтварэнні на тэрыторыі сучаснай Беларусі, з якім звязана пранікненне славянскага этнічнага элементу. Да гэтай групы назваў адносяцца [[Віцебск]], [[Полацк]], [[Друцк]] і інш. (утвораныя ад назваў рэк [[Віцьба]], [[Палата]], [[Друць]]). У папярэдні, [[Балты|балцкі]] перыяд назвы надрэчных паселішчаў утвараліся пераважна бяссуфіксным спосабам: [[Ліда]], [[Дзісна]], [[Орша]] і інш. (ад адпаведных рачных назваў).|31|12|2025}}

У непасрэднай блізіні да Чачэрску, вышэй па [[Сож|Сажы]], такімі двума спосабамі ўтвораныя назвы [[Карма (Кармянскі раён)|Карма]] і [[Слаўгарад|Прапойск]] (&quot;Прапошаск&quot;). У гэтым рэгіёне днепра-сожскага міжрэчча асабліва сканцэнтравана ўтвораных суфіксальным чынам тапонімаў тыпу [[Доўск]], [[Стары Крыўск|Крыўск]], [[Свенск]], [[Турск]] і інш.

== Гісторыя ==

=== Сярэднявечча ===
Паводле археалагічных звестак, горад узнік у кан. X ст. на месцы [[гарадзішча]] Замкавая Гара на беразе Чачоры пры ўпадзенні яе ў р. Сож. Упершыню згадваецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] пад 1159 годзе як горад [[радзімічы|радзімічаў]] '''''Чичерск''''', які кіеўскі князь Ізяслаў Давыдавіч вярнуў разам з [[Мазыр]]ом чарнігаўскаму князю [[Святаполк Алегавіч|Святаполку Алегавічу]]. З XIII ст. умацаваны цэнтр паселішча быў абведзены валам, найпазней з XIV ст. існаваў [[Чачэрскі замак]] (у паўночна-усходняй частцы горада).

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[Файл:Čačerskaja ratuša. Чачэрская ратуша (XIX).jpg|240px|thumb|Ратуша, абмеры]]

У сяр. XIV ст. Чачэрск далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дзе стаў цэнтрам воласці. У 1387—1390 гадах ён знаходзілася ў валоданні [[Скіргайла|Скіргайлы]], потым горадам кіравалі намеснікі вялікага князя. У гэты час на месцы дзядзінца летапіснага горада збудавалі замак. У 1501—1518 гадах Чачэрск належаў вялікай княгіні [[Алена Іванаўна (вялікая княгіня літоўская)|Алене Іванаўне]], потым кіраваўся дзяржаўцамі з буйных феадалаў ([[Чартарыйскія|Чартарыйскімі]], [[род Дашковічаў|Дашковічамі]], [[Зяновічы|Зяновічамі]], [[Леў Сапега|Львом Сапегай]] і інш.). У 1506 годзе горад вытрымаў спярша татарскую, потым маскоўскую аблогу.

У 1509 Чачэрск упамінаецца як [[мястэчка]] [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;/&gt;. У 1510 ён стаў цэнтрам [[Чачэрскае староства|Чачэрскага староства]] і атрымаў [[Магдэбургскае права]]&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;/&gt;. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Чачэрск увайшоў у склад [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкага павета]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]]. 22 кастрычніка 1629 года мястэчка Чачэрск і вёска [[Зяцькавічы]] па просьбе мяшчан атрымалі ад [[Спіс каралёў польскіх|караля]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт III|Жыгімонта III]] права на правядзенне таргоў — 2 двухтыднёвыя [[кірмаш]]ы ў год&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;/&gt;.

У 1704 у Чачэрску было 542 будынкі і 7 вуліц, дзейнічалі 4 царквы і касцёл, працавалі карчма, 3 крамы, млын і мытня. У 1754 у месце пачала дзейнічаць езуіцкая місія. Пад 1765 у попісе Чачэрску ўпамінаюцца замак і гарадскія ўмацаванні.

=== Пад уладай Расійскай імперыі ===
[[Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (XIX).jpg|240px|thumb|Царква Раства Багародзіцы, абмеры]]
У выніку першага падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе Чачэрск апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], дзе стаў цэнтрам [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] Рагачоўскай правінцыі, пазней — цэнтрам воласці Рагачоўскага павета. У 1774 годзе падораны [[Кацярына II|Кацярынай II]] генерал-губернатару графу [[З. Г. Чарнышоў|З. Г. Чарнышову]], паводле ініцыятывы якога ў горадзе пабудаваныя [[Чачэрская ратуша|ратуша]], 3 царквы, касцёл, тэатр, 2 шпіталя і інш. Праведзена перапланіроўка горада паводле [[рэгулярная планіроўка|рэгулярнага плана]], пры гэтым былі разбураныя замак і гарадскія ўмацаванні, якія згадваліся яшчэ ў «Попісе» Чачэрска за 1765 год.

У 1780 годзе ў мястэчку пачала працаваць [[Чачэрскі шклозавод|шкляная мануфактура]], у 1788 — паштовая кантора, у 1796 — цагельня. У другой пал. [[18 стагоддзе|XVIII ст.]] у Чачэрску існавалі царква, мураваная ратуша, парк, 2 лякарні, прыстань «Крэмень». Апроч таго, тут збудавалі 3 царквы, касцёл і палац. З 1788 дзейнічала езуіцкая школа. На 1838 у мястэчку было 273 двары.

На 1880 у Чачэрску было 266 двароў, працавалі 2 вучылішча і 76 крамаў, штогод праводзіліся 4 кірмашы. У 1885 пачала працаваць метэаралагічная станцыя. Паводле перапісу (1897) у мястэчку было 328 двароў, дзейнічалі 4 цэрквы, касцёл і 6 іўдзейскіх малітоўных школ, працавалі бальніца, аптэка, паштова-тэлеграфнае кантора, паштовая станцыя, 80 крамаў, карчма; працавала прыстань на рацэ Сож, з якой у 1900 адправілі 21 судна і 48 плытоў з грузам 1530 тыс. [[пуд]]оў&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;/&gt;. На 1908 — 369 двароў, дзейнічала пазыкова-ашчадная каса. Каля Чачэрску вялася распрацоўка вапнякоў. У 1911 пры мужчынскай і жаночай вучэльнях працавалі бібліятэкі, адкрылася крэдытнае, у 1913 — спажывецкае таварыствы. З 1 сакавіка 1918 да 14 студзеня 1919 Чачэрск займалі нямецкія войскі.

=== Найноўшы час ===
[[25 сакавіка]] [[1918]] згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Чачэрск абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. [[1 студзеня]] [[1919]] згодна з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня мястэчка разам з іншымі [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускімі тэрыторыямі]] перададзены ў склад [[РСФСР]], дзе яно ўвайшло ў [[Гомельская губерня|Гомельскую губерню]]. У 1926 годзе Чачэрск вярнулі ў [[БССР]], дзе ён стаў цэнтрам раёна. У 1938 паселішча атрымала афіцыйны статус [[гарадскі пасёлак|гарадскога пасёлка]]. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з [[14 жніўня]] [[1941]] да [[27 лістапада]] [[1943]] мястэчка знаходзілася пад [[Германія|нямецкай]] акупацыяй.

У 1962—1965 Чачэрск уваходзіў у склад [[Буда-Кашалёўскі раён|Буда-Кашалёўскага раёна]], [[3 лістапада]] [[1971]] ён атрымаў статус [[горад]]а&lt;ref&gt;Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР ад 3 лістапада 1971 г. Аб пераўтварэнні гарадскіх пасёлкаў Нароўля Нараўлянскага раёна і Чачэрск Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці ў гарады раённага падпарадкавання // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 31 (1333).&lt;/ref&gt;.

20 кастрычніка 1995 года адміністрацыйныя адзінкі [[Чачэрскі раён]] і горад Чачэрск, якія маюць агульны адміністрацыйны цэнтр, аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку — [[Чачэрскі раён]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 октября 1995 года № 434 &quot;Об объединении административных единиц Республики Беларусь, имеющих общий административный центр&quot;|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408143508/https://etalonline.by/document/?regnum=p39500434&amp;q_id=10536748|archive-date=8 красавіка 2024|access-date=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Места на старых здымках&quot;&gt;
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Jezuicki. Чачэрск, Замкавая, Езуіцкі (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Траецкі касцёл
Файл:Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (1901-17).jpg|Вуліца Замкавая. Царква Раства Багародзіцы
Файл:Čačersk, Spaskaja. Чачэрск, Спаская (1944-49).jpg|Царква Праабражэння Гасподняга 
Файл:Чечерск. Костел. Рубеж 1770–1780-х гг. Фото 1950-х гг..jpg|Касцёл пасля вайны
&lt;/gallery&gt;

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:10000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1826 from:0 till:888
  bar:1880 from:0 till:2396
  bar:1897 from:0 till:2325
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1908 from:0 till:3190
  bar:1939 from:0 till:5100
  bar:1959 from:0 till:2700
  bar:1970 from:0 till:5800
  bar:1991 from:0 till:8100
  bar:2002 from:0 till:7700
  bar:2009 from:0 till:7991
  bar:2017 from:0 till:8312
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагоддзе''': 1826 год — 888 чал.&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;/&gt;; 1880 год — 2 396 чал.&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;/&gt;; 1897 год — 2 325 чал.
* '''XX стагоддзе''': 1903 год — 2 468 чал.; 1908 год — 3 190 чал.; 1939 год — 5,1 тыс. чал.; 1959 год — 2,7 тыс. чал.; 1970 год — 5,8 тыс. чал.; 1991 год — 8,1 тыс. чал.
* '''XXI стагоддзе''': 2002 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 7,7 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;/&gt;; 2006 год — 7,9 тыс. чал.; 2008 год — 7,7 тыс. чал.; 2009 год — 7 991 чал. (перапіс)&lt;ref name=&quot;belstat&quot;/&gt;; 2016 год — 8 222 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 8 312 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 8&amp;nbsp;958 чал.

== Эканоміка ==
[[Файл:Чачэрск. Бровар.jpg|thumb|Вінны завод]]
Аснову эканомікі горада складаюць прадпрыемствы [[Харчовая прамысловасць|харчовай прамысловасці]]. Цэнтр мастацкіх рамёстваў ([[вышыўка]], [[ткацтва]] і інш.). Спыніцца можна ў гарадскай гасцініцы&lt;ref name=&quot;TEB&quot;/&gt;.

== Культура ==
Дзейнічаюць бібліятэкі, Дом культуры, Цэнтр рамёстваў, фальклору і этнаграфіі, [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]].

Выдаецца раённая газета «[[Чачэрскі веснік]]».

Дзейнічае [[Чачэрскі гісторыка-этнаграфічны музей]].

== Адукацыя ==
У Чачэрску працуюць 2 сярэднія, мастацкая, спартыўная школы.

== Славутасці ==
* Гістарычная забудова (ХІХ — пач. ХХ стст.; фрагменты)
* Замкавая Гара (археалагічны помнік, на паўночна-ўсходняй ускраіне горада) — старажытнае гарадзішча, колішні [[Чачэрскі замак]].
* [[Замкавая крыніца (Чачэрск)|Замкавая крыніца]] — крыніца ля падножжа Замкавай гары, добраўпарадкаваная ў 2021 годзе&lt;ref&gt;[https://rodnikbel.by/ГО/ЧЕЧ/34-Чечерск-Замковый/ГО-ЧЕЧ-34-Чечерск-Замковый.html «Родник Замковый»] // Родники Беларуси&lt;/ref&gt;.
* [[Палацава-паркавы комплекс Чарнышовых-Круглікавых (Чачэрск)|Комплекс былога палаца графаў Чарнышовых-Круглікавых]]: палац, парк, гаспадарчая пабудова, стайня (пач. ХІХ ст.) — {{ГККРБ 4|313Г000812}}.
* [[Чачэрская ратуша|Ратуша]] (XVIII—XIX стст.) — {{ГККРБ 4|311Г000805}}.
* [[Чачэрская сінагога|Сінагога]]
* [[Спаса-Праабражэнская царква (Чачэрск)|Царква Праабражэння Гасподняга]] (1783) — {{ГККРБ 4|311Г000808}}.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Касцёл Святой Тройцы (Чачэрск)|Касцёл Найсвяцейшай Тройцы]] (1784)
* Царква Нараджэння Божай Маці (1780)
* Царква Ушэсця Гасподняга (1780-я)

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы Чачэрска}}
* [[Сцяпан Скарапанаў]], акадэмік [[НАН Беларусі]].
* [[Мікалай Яўсеевіч Саўчанка|Мікалай Саўчанка]], акадэмік НАН Беларусі, міністр аховы здароўя БССР ў [[1966]]—[[1986]] гг.
* [[Любоў Хатылёва]], акадэмік НАН Беларусі.
* [[Інэса Драбышэўская]], міністр аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1994—1997).
* [[Аляксандр Новікаў]], доктар біялагічных навук.
* [[Аляксандр Іванавіч Болсун|Аляксандр Болсун]], кандыдат фізіка-матэматычных навук, дацэнт, сябра Беларускага фізічнага таварыства.
* [[Людміла Корхава]], народная артыстка Беларусі.
* [[Маркс Аронавіч Крэмень]], вучоны ў галіне педагогікі і псіхалогіі.
* [[Аксана Бязлепкіна]], пісьменніца і літаратуразнаўца.
* [[Зінаіда Ключынская]], чэмпіёнка свету па акадэмічнай грэблі.
* [[Васілій Секуноў]], чэмпіён свету сярод студэнтаў па [[Грэка-рымская барацьба|грэка-рымскай барацьбе]] (1957).
* [[Сяргей Пернікаў]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[Вольная барацьба|вольнай барацьбе]], чэмпіён Беларусі 2005, 2007.
* [[Надзея Міхалкова]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па вольнай барацьбе.
* [[Анатоль Іванавіч Машуцін]] (нар. 1943) — беларускі архітэктар.
* [[Таццяна Сцепчанкава]], член нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па [[дзюдо]] і [[самба]].
* [[Герц Ізраілевіч Хайкін]] (1903—?) — беларускі архітэктар.
* [[Ігар Мяфодзьевіч Чарняўскі]] (нар. 1955) — беларускі археолаг архітэктуры.

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;EVKL&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Liaŭkovič&quot;&gt;Ляўковіч А. [http://pda.ng.by/ru/issues?art_id=14189 «Я не ганю землі чужыя, хай іх сонца не абміне, толькі дзе б за морам ні быў я, Беларусь мая снілася мне…»] // «[[Народная Газета]]» № 121 (4536), [[16 чэрвеня]] [[2007]].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Daŭhiala&quot;&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске и изданные под редакцией и. д. архивариуса сего архива Дм. Ив. Довгялло. 1900, вып. 28. С. 89-92.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ЭСБЕ&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭСБЕ}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 472.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;&gt;Sulistrowski F. Czeczersk // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/782 782].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 266.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|2-2к}} С. 470.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[http://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-1.pdf Перепись населения Республики Беларусь. Численность населения областей и районов. Гомельская область.] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;TEB&quot;&gt;Чечерск // {{Крыніцы/Турыстычная энцыклапедыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|17}}
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=744|артыкул=Чачэрск|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}}
* {{Крыніцы/ГВБ|2-2}}
* [[Міхась Ткачоў|Ткачоў М.]] [http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071212052629/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/castrum/02.htm |date=12 снежня 2007 }} // Castrum, urbis et bellum: Зборнік навуковых прац, 2002. — 421 с.
* {{Крыніцы/ЭГБ|6-2}}
* {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}
* {{ВСЭ3|Чече́рск|178}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Čačersk|Чачэрск}}
{{OSM relation|5598993|Чачэрск}}
* [http://chechersk.gomel-region.by/ Афіцыйны сайт Чачэрскага раённага выканаўчага камітэта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070114074021/http://chechersk.gomel-region.by/ |date=14 студзеня 2007 }}
* [http://www.radzima.org/be/pub/866_m/ м. Чачэрск] на [[Radzima.org]]
* {{ГБ|http://www.globustut.by/chechersk/index.htm}}
* [http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ Чачэрск] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080724030437/http://goldring.gomel-region.by/chechersk/ |date=24 ліпеня 2008 }} на [http://goldring.gomel-region.by Залатое колца Гомельшчыны] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160127103218/http://goldring.gomel-region.by/ |date=27 студзеня 2016 }}{{ref-ru}}

{{Чачэрскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Чачэрск| ]]</text>
      <sha1>luu1pupdpfyxrqqgdrwpkt2g2tq68zu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чэрыкаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16329</id>
    <revision>
      <id>5153864</id>
      <parentid>5138714</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21993" sha1="bi9s67h00lb35to0bhfdys0qulcw7sr" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = Горад
 |беларуская назва        = Чэрыкаў
 |арыгінальная назва      = Чэрыкаў
 |краіна                  = Беларусь
 |падначаленне            = 
 |герб                    = Coat of Arms of Čerykaŭ, Belarus.png
 |сцяг                    = Flag of Čerykaŭ.png
 |шырыня герба            = 
 |шырыня сцяга            = 
 |выява                   = 
 |подпіс                  = 
 |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 34|lat_sec = 
 |lon_dir = E|lon_deg = 31|lon_min = 22|lon_sec = 
 |CoordAddon              = type:city_region:BE
 |CoordScale              = 40000
 |памер карты краіны      = 
 |памер карты вобласці    = 
 |памер карты раёна       = 
 |вобласць                = Магілёўская
 |раён                    = Чэрыкаўскі 
 |сельсавет               = 
 |пасялковы савет         = 
 |карта краіны            = 
 |карта вобласці          = 
 |карта раёна             = 
 |унутранае дзяленне      = 
 |від главы               = 
 |глава                   = 
 |дата заснавання         = 
 |першае згадванне        = 1578
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 
 |плошча                  = 
 |від вышыні              = 
 |вышыня цэнтра НП        = 
 |афіцыйная мова          = 
 |афіцыйная мова-ref      = 
 |двароў                  = 
 |шчыльнасць              = 
 |нацыянальны склад       = 
 |канфесійны склад        = 
 |часавы пояс             = +2
 |DST                     = 
 |тэлефонны код           = +375 2243
 |паштовы індэкс          = 
 |паштовыя індэксы        = 
 |аўтамабільны код        = 6
 |від ідэнтыфікатара      = 
 |лічбавы ідэнтыфікатар   = 
 |катэгорыя ў Commons     = Čerykaŭ
 |сайт                    = http://cherikov.mogilev-region.by
 |мова сайта              = 
 |мова сайта 2            = 
 |OpenStreetMap           = 242979001
}}
'''Чэ́рыкаў'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ({{lang-be-trans|Čerykaŭ}}) — [[горад]] раённага падпарадкавання ў [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Чэрыкаўскі раён|Чэрыкаўскага раёна]], на рацэ [[Сож]], на скрыжыванні аўтадарог [[Магілёў]] — [[Касцюковічы]] і [[Бабруйск]] — [[Крычаў]]. За 77 км ад [[Магілёў|Магілёва]], за 32 км ад чыгуначнай станцыі [[Крычаў]].

== Назва ==
Паводле В. Жучкевіча, назва Чэрыкаў ад асабістага імя тыпу &quot;Чэрык&quot;, якому ён надаваў значэнне &quot;той, хто чэрціць землю&quot;&lt;ref&gt;В. Жучкевич. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 401.&lt;/ref&gt;.

Фіксаваліся старыя прозвішчы Чэрык ([[Налібакі]]), Чэрыкевіч ([[Крывошын]])&lt;ref&gt;https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-89CT-9C7T?i=942&amp;cat=2322277&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=S&amp;w=22br&amp;rid=S&amp;search_lastname=czerykiewicz&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1&lt;/ref&gt;.

Згодна з народна-этымалагічнай версіяй, на месцы пазнейшага Чэрыкава «рэзалі авечак», каб аплаціць даніну татарам, і назва паселішча пайшла ад выразу «чырык (авечак)»&lt;ref name=&quot;rik&quot; /&gt;.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[Файл:Čerykaŭ, Pahonia. Чэрыкаў, Пагоня (1862).jpg|thumb|Гарадскі герб з [[Пагоня]]й, 1862]]
Першы пісьмовы ўпамін пра Чэрыкаў датуецца [[1460]]&lt;ref name=&quot;rik&quot;/&gt;. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) ён увайшоў у склад [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскага павета]] [[Віцебскае ваяводства|Віцебскага ваяводства]]. У 1578 годзе мястэчка стала цэнтрам [[Чэрыкаўскае староства|староства]] [[Магілёўская эканомія|Магілёўскай эканоміі]].

У пачатку XVII стагоддзя Чэрыкаў атрымаў статус горада&lt;ref name=&quot;evkl&quot;/&gt;. У 1641 годзе [[Спіс каралёў польскіх|кароль]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Уладзіслаў Ваза]] надаў гораду [[Магдэбургскае права]]&lt;ref name=&quot;evkl&quot;/&gt; і герб: «''у блакітным полі срэбны мур з трыма вежамі, у цэнтральнай — брама з збройным рыцарам з дзідай у руцэ''»&lt;ref name=&quot;HBH&quot;/&gt;.

У кастрычніку 1648 года казакі на чале з Крывашапкай занялі Чэрыкаў, адкуль рабілі набегі на шляхецкія маёнткі [[Мсціслаўскае ваяводства|Мсціслаўскага ваяводства]]. Неўзабаве казакоў разбіў аддзел полацкай шляхты на чале з князем Лукомскім. У [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] (1654—1667) горад спустошылі маскоўскія захопнікі&lt;ref name=&quot;evkl&quot;/&gt;.

=== Пад уладай Расійскай імперыі ===
[[Файл:Čerykaŭ. Чэрыкаў (1778, 1839).jpg|thumb|Праект перапланіроўкі [[1839]] года]]
У выніку [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] (1772) Чэрыкаў апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. Статус паселішча панізілі да [[мястэчка]]. У 1773 годзе Чэрыкаў зноў атрымаў статус горада і стаў цэнтрам павета [[Мсціслаўская правінцыя|Мсціслаўскай правінцыі]] (у 1796—1802 гадах — [[Беларуская губерня|Беларускай]], пазней — [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]). У 1781 годзе расійскія ўлады даравалі яму новы герб. На 1787 год у горадзе было 300 дамоў, дзейнічалі 2 царквы, працавала школа. У 1789 годзе адкрылася 2-класнае вучылішча. У канцы XVIII стагоддзя праз Чэрыкаў прайшоў тракт [[Магілёў]] — [[Чавусы]] — [[Крычаў]] — [[Мсціслаў]], у XIX стагоддзі — [[Маскоўска-Варшаўская шаша]]. У гэты час на Сажы існавалі тры прыстані; праводзіліся конныя кірмашы, працаваў цукровы завод. На 1811 год у горадзе было 364 двары, на 1839 год працавалі 2 плісавыя, 1 палатняная, 1 гарбарная, 1 паташная і 2 медзеплавільныя мануфактуры. У пачатку 1840-х гадоў — 380 драўляных і 2 мураваныя будынкі, працавалі 39 крамаў, на [[1848]] год — 407 [[Дым (адзінка падаткаабкладання)|дымоў]].

У часы [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызваленчага паўстання]] (1863—1864) Я. Жукоўскі сфарміраваў у Чэрыкаве паўстанцкі аддзел, які пазней злучыўся з Горацкім аддзелам Л. Звяждоўскага. На 1865 год у горадзе было 15 мураваных (астрог, 2 адміністрацыйныя будынкі, паштовая станцыя, застаўны шашэйны дом, 9 крамаў і 2 жылыя дамы) і 566 драўляных будынкаў (царква, касцёл, 4 малітоўныя школы, 54 крамы, гарадскі млын, 505 жылых дамоў). План складаўся з 4 плошчаў, 12 вуліц, 13 завулкаў, частка з якіх была брукаванай. На 1880 год у Чэрыкаве было 564 будынкі. У 1886 годзе пачала дзейнічаць [[метэаралагічная станцыя]]&lt;ref name=&quot;ЭПБ5&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭПБ|5}}&lt;/ref&gt;. У 1904 годзе ў горадзе працавалі 23 дробныя прадпрыемствы, 162 рамеснікі, бальніца на 20 ложкаў. У 1913 годзе працавалі вінны завод, лесапільна-мукамольны завод, млыны.

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 года згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Чэрыкаў абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня Масква адабрала горад разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. У 1924 годзе Чэрыкаў вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам раёна [[Калінінская акруга|Калінінскай]], у 1927—1930 гг. [[Магілёўская акруга|Магілёўскай]] акругі, з 1938 года — у Магілёўскай вобласці. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з 17 ліпеня 1941 года да 1 кастрычніка 1943 года горад знаходзіўся пад [[Трэці Рэйх|нямецкай]] акупацыяй.

У 1959—1962 і 1965—1966 гадах Чэрыкаў уваходзіў у склад [[Крычаўскі раён|Крычаўскага раёна]], у 1962—1965 гадах — у склад [[Краснапольскі раён|Краснапольскага раёна]]. У 1977 годзе ў склад горада ўключана вёска [[Сормава]]&lt;ref&gt;Рашэнні выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 4 студзеня, 16 і 22 лютага 1977 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1977, № 9 (1527).&lt;/ref&gt;. У 2002 годзе адбылося афіцыйнае зацвярджэнне гістарычнага [[Герб Чэрыкава|гарадскога герба]]&lt;ref name=&quot;RVK&quot;/&gt;.

&lt;center&gt;&lt;gallery caption=&quot;Горад на старых здымках&quot; perrow=&quot;5&quot;&gt;
Файл:Čerykaŭ, Rynak. Чэрыкаў, Рынак (M. Astankovič, 1905).jpg|Рынак
Файл:Čerykaŭ, Rynak, Sabornaja. Чэрыкаў, Рынак, Саборная (M. Astankovič, 1905).jpg|Рынак. Царква, [[1905]]
Файл:Čerykaŭ. Чэрыкаў (1918).jpg|Саюз кааператываў, [[1918]]
Файл:Čerykaŭ. Чэрыкаў (1929).jpg|Вуліца, [[1929]]
Файл:Čerykaŭ. Чэрыкаў (11.08.1941).jpg|Вуліца і царква
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Насельніцтва ==
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0.5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;center&gt;&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:150 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:10000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1649 from:0 till:2000 
  bar:1777 from:0 till:906 
  bar:1787 from:0 till:3000 
  bar:1861 from:0 till:3877
  bar:1880 from:0 till:2853 
  bar:1897 from:0 till:5200 
  bar:1910 from:0 till:6198
  bar:1939 from:0 till:6400 
  bar:1959 from:0 till:4900
  bar:1970 from:0 till:5400
  bar:1991 from:0 till:8300
  bar:1995 from:0 till:9000
  bar:2008 from:0 till:8500
  bar:2017 from:0 till:8165 
TextData=
  fontsize:10px pos:(25,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XVII стагоддзе''': 1649 год — 2 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;evkl&quot;/&gt;
* '''XVIII стагоддзе''': 1777 год — 906 чал.&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;/&gt;; 1787 год — больш за 3 тыс. чал.
* '''XIX стагоддзе''': 1811 год — 355 муж.&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;/&gt;; 1861 год — 3&amp;nbsp;877 чал.; 1880 год — 3&amp;nbsp;853 чал.&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;/&gt;; 1897 год — 5,2 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XX стагоддзе''': 1910 год — 6&amp;nbsp;198 чал.&lt;ref name=&quot;HVB-3&quot;/&gt;; 1939 год — 6,4 тыс. чал.; 1959 год — 4,9 тыс. чал.; [[1965]] — 5 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;HVB-4&quot;/&gt;; 1970 год — 5,4 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; 1991 год — 8,3 тыс. чал.; 1995 год — 9,0 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}
* '''XXI стагоддзе''': 2002 год — 8,6 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;BE&quot;/&gt;; 2006 год — 8,5 тыс. чал.; 2008 год — 8,5 тыс. чал.; 2015 год — 8184&lt;ref name=&quot;2015-Estimate&quot;/&gt;; 2016 год — 8149 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;; 2017 год — 8165 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;; 2026 год — 7611 чал.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў, лесанарыхтоўчай прамысловасці. База юных турыстаў. Гасцініца.

== Культура ==
[[Файл:Чэрыкаў. Дзіцячая бібліятэка.jpg|міні|злева|Дзіцячая бібліятэка]]
Дзейнічаюць дом культуры, [[Чэрыкаўскі гісторыка-краязнаўчы музей]], бібліятэкі.

== Адукацыя ==
У Чэрыкаве працуюць 2 сярэднія, вячэрняя, спартыўная школы, школа мастацтваў.

== Забудова ==
У сучасным плане горада галоўныя вуліцы з’яўляюцца працягам аўтамагістраляў. У цэнтры ўтварылася 3—5-павярховая забудова. У цэлым жа пераважаюць будынкі сядзібнага тыпу. Вядзецца будова 5-павярховых дамоў.

== Славутасці ==
* [[Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Чэрыкаў)|Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі]] (1862—1869, дзейнічае).
* [[Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Чэрыкаў)|Свята-Раства-Багародзіцкая царква]] (XIX ст., дзейнічае ў прыстасаваным будынку).
* Шпіталь (канец XIX — пачатак XX ст.)
* Гістарычная забудова (XIX — пачатак XX ст., захавалася часткова).
* Геалагічнае агаленне «Чэрыкаў» — помнік прыроды республіканскага значэння.

=== Страчаная спадчына ===
* Царква (2-я пал. XIX ст.)

== Памятныя мясціны ==
* Помнікі: землякам, савецкім воінам, партызанам, ахвярам фашызму.
* Брацкая магіла ў парку Перамогі па вуліцы К. Маркса — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513Д000563}}.

== Вядомыя асобы ==
{{main|Вядомыя асобы Чэрыкава}}
* [[Меер Велькавіч Басін]] — рэвалюцыянер.
* [[Аляксандр Аўксенцевіч Варончанка]] — наркам асветы БССР.
* [[Іван Герасімавіч Зубовіч]] (1901—1956) — савецкі дзяржаўны дзеяч, міністр прамысловасці сродкаў сувязі СССР (1946—1947).
* [[Віктар Філімонавіч Карамазаў]] (1934—2023) — беларускі [[пісьменнік]].
* [[Сяргей Кузьміч Качаеў]] (1953—2011) — беларускі архітэктар.
* [[Нінэль Сяргееўна Краўкова]] (нар. 1935) — беларускі архітэктар.
* [[Дзмітрый Яфімавіч Лур’е]] (1921—1993) — савецкі архітэктар.
* [[Ісак Ісакавіч Любан]] (1907—1975) — беларускі [[кампазітар]].
* [[Аркадзь Якаўлевіч Хесін]] — спецыяліст па прыкладным тэлебачанні.
* [[Леанід Фёдаравіч Яўменаў]] — [[філосаф]], пісьменнік, член-карэспандэнт [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]].

== Заўвагі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;rik&quot;&gt;[http://cherikov.mogilev-region.by/ru/region/new_3 История] на [http://cherikov.mogilev-region.by Чериковский районный исполнительный комитет]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;evkl&quot;&gt;{{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=748|артыкул=|аўтар=}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HBH&quot;&gt;{{Крыніцы/Геральдыка беларускіх гарадоў|к}} С. 252.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;RVK&quot;&gt;[http://cherikov.mogilev-region.by/ru/region/geraldika Геральдика] на [http://cherikov.mogilev-region.by Чериковский районный исполнительный комитет]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-1&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|7-3к}} С. 334.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-2&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|7-3к}} С. 335.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HSKP&quot;&gt;Chmara A. Czeryków // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/850 850].&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-3&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|7-3к}} С. 337.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HVB-4&quot;&gt;{{Крыніцы/ГВБ|7-3к}} С. 339.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;BE&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}} С. 335.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2015-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2015}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|17}}
* {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|артыкул=Чэрыкаў|старонкі=763}}
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=748|артыкул=|аўтар=}}
* {{Крыніцы/ГВБ|7-3}}
* {{Крыніцы/Памяць/Чэрыкаўскі раён}}
* {{Крыніцы/Геральдыка беларускіх гарадоў}}
* {{Крыніцы/ЭГБ|6-2}}
* {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Čerykaŭ|Чэрыкаў}}
{{OSM relation|6722704|Чэрыкаў}}
* [http://www.radzima.org/be/pub/1595_m/ м. Чэрыкаў] на [[Radzima.org]]
* {{ГБ|http://globustut.by/cherikov/index.htm}}
* [http://www.mlib.basnet.by/kray/cherikov/13.html Афіцыйныя дакументы і матэрыялы аб раёне // Магілёўская абласная бібліятэка]{{Недаступная спасылка}}
* [https://www.gismeteo.by/weather-cherikov-14641/ Надвор’е ў горадзе Чэрыкаў]

{{Чэрыкаўскі раён}}
{{Магілёўская вобласць}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Чэрыкаў| ]]</text>
      <sha1>bi9s67h00lb35to0bhfdys0qulcw7sr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хоцімск</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16911</id>
    <revision>
      <id>5153863</id>
      <parentid>5029031</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:11:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15611" sha1="eww793nai3itnn5mbjj149uewol099g" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Хоцімск (значэнні)}}
{{НП-Беларусь
 |статус                  = гарадскі пасёлак
 |беларуская назва        = Хоцімск
 |арыгінальная назва      = Хоцімск
 |краіна                  = Беларусь
 |падначаленне            = 
 |герб                    = Coat of Arms of Chocimsk.svg
 |сцяг                    = Flag of Chocimsk, Belarus.svg
 |шырыня герба            = 
 |шырыня сцяга            = 
 |выява                   = Хоцімск. Вуліца Ленінская. Выгляд на Свята-Троіцкі сабор.jpg
 |подпіс                  = 
 |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = 30
 |lon_dir = |lon_deg = 32|lon_min = 34|lon_sec = 20
 |CoordAddon              = 
 |CoordScale              = 
 |памер карты краіны      = 
 |памер карты вобласці    = 
 |памер карты раёна       = 
 |вобласць                = Магілёўская
 |раён                    = Хоцімскі
 |сельсавет               = 
 |пасялковы савет         = 
 |карта краіны            = 
 |карта вобласці          = 
 |карта раёна             = 
 |унутранае дзяленне      = 
 |від главы               = 
 |глава                   = 
 |дата заснавання         = 
 |першае згадванне        =
* Хоцімль (1709)
* Радзівілаў (1714)
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 1938
 |плошча                  = 
 |від вышыні              = 
 |вышыня цэнтра НП        = 
 |афіцыйная мова          = 
 |афіцыйная мова-ref      = 
 |двароў                  = 
 |шчыльнасць              = 
 |нацыянальны склад       = 
 |канфесійны склад        = 
 |часавы пояс             = +2
 |DST                     = 
 |тэлефонны код           = +375 2247
 |паштовы індэкс          = 213677
 |паштовыя індэксы        = 
 |аўтамабільны код        = 6
 |від ідэнтыфікатара      = 
 |лічбавы ідэнтыфікатар   = 
 |катэгорыя ў Commons     = Chocimsk
 |сайт                    = 
 |мова сайта              = 
 |мова сайта 2            = 
 |мова сайта 3            = 
 |мова сайта 4            = 
 |мова сайта 5            = 
 |add1n                   = 
 |add1                    = 
 |add2n                   = 
 |add2                    = 
 |add3n                   = 
 |add3                    = 
 |OpenStreetMap           = 242978996
}}
'''Хо́цімск'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; ([[Інструкцыя па транслітарацыі (2007)|афіц. транс.]]: ''Chocimsk''), таксама раней '''Радзівілаў''' ({{lang-pl|Radziwiłłów}}) — гарадскі пасёлак у [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], цэнтр [[Хоцімскі раён|Хоцімскага раёна]], на рацэ [[Беседзь]]. За 207 км ад [[Магілёў|Магілёва]], 37 км ад чыгуначнай станцыі Камунары на лініі [[Крычаў]]—[[Унеча]]. Аўтадарогі на [[Касцюковічы]], [[Сураж (Бранская вобласць)|Сураж]]. Самае ўсходняе гарадское паселішча [[Беларусь|Беларусі]]. Насельніцтва — 5 996 чал. (2025)&lt;ref&gt;''Национальный статистический комитет Республики Беларусь''. [https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/e1d/fw6q0hxkv3wmuqsqthztn49vpszatpj5.pdf Численность населения на 1 января 2025 г. и среднегодовая численность населения за 2024 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20250331163920/https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/e1d/fw6q0hxkv3wmuqsqthztn49vpszatpj5.pdf |date=31 сакавіка 2025 }} (''руск''.) (3 cакавіка 2025).&lt;/ref&gt;.

Хоцімск — самы ўсходні раённым цэнтр Беларусі.

== Назва ==
Назва гарадскога пасёлка Хоцімск — патранімічная ад асновы з сэнсавым значэннем «хацець» (як і Хаценічы, Хацянова, Хаценчыцы, Хацетава, Хацілы, Хаціловічы, Хаціслаў, Хацькі і г. д.). У мінулым аснова была шырока прадстаўлена ў асабовых імёнах. У нашыя дні сустракаецца ў прозвішчах.&lt;ref&gt;В. Жучкевич. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 395.&lt;/ref&gt;

Двухасноўныя імёны з асновамі ''xot''- далі таксама такія тапонімы абапал цяперашняй мяжы Беларусі і Расіі, як [[Хатовіж]], [[Хіславічы]] (&lt; Хаціславічы), [[Хацясловічы]], [[Дабрахотаўка]], Самахотаўка.

У гэтым трансгранічным рэгіёне больш за два дзясяткі такіх адыменных назваў, у тым ліку назвы гарадоў [[Рослаўль|Рослаў]] і [[Мсціслаў]]. Заснаванне апошніх звязваюць з дзейнасцю смаленскага князя [[Расціслаў Мсціславіч|Расціслава]] (XII ст.), які даў паселішчам імёны, адпаведна, сваё і свайго бацькі.

Узнікненне і называнне астатніх паселішчаў, уключна з «Хоцімскам», таксама імаверна адбылося ў той жа час і было звязанае з пасяленнямі Расціслававых дружыннікаў. Яны мелі ўзнікнуць пасля таго, як у 1130-х гадах Расціслаў забраў у чарнігаўскіх князёў тэрыторыі паміж Дзясной і Сажом.

Назва Хоцімска пайшла ад імя Хоцім, так верагодна звалі аднаго з дружыннікаў смаленскага князя Расціслава ў ХІІ ст.

== Гісторыя ==
Упершыню згадваецца ў 1709 годзе. Спачатку ў Крычаўскім графстве, потым у [[Клімавіцкі павет|Клімавіцкім павеце]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. З 1919 г. у [[Гомельская губерня|Гомельскай губерні]] [[РСФСР]], з 1924 года ў складзе [[БССР]]. ў 1866—1914 гг. дзейнічала пенькатрапальная фабрыка. Мела паравы рухавік. У 1881 годзе працавала 10 чалавек, апрацавана 1050 пудоў пянькі. У 1910 годзе працавала 50 чалавек. У 1924—1931 гг. і з 1935 года Хоцімск — цэнтр Хоцімскага раёна Калінінскай, з 1938 г. Магілёўскай вобласці, гарадскі пасёлак. У час [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] акупіраваны нямецка-фашыскімі захопнікамі з 15 жніўня 1941 г. да 26 верасня 1943 г.&lt;ref name=&quot;blr&quot; /&gt; У 1962—1966 гг. у складзе [[Касцюковіцкі раён|Касцюковіцкага раёна]]. У 1977 годзе ў мяжу Хоцімска ўключаны вёскі [[Іваноўка (Хоцімскі раён)|Іваноўка]], [[Камуна (Хоцімскі раён)|Камуна]], [[Хоцімск (Хоцімскі раён, вёска)|Хоцімск]] і пасёлак [[Зара (Хоцімскі раён)|Зара]], якія знаходзіліся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Хоцімскага пассавета&lt;ref&gt;Рашэнні выканкома Магілёўскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 18 кастрычніка і 22 лістапада 1977 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1978, № 3 (1557).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
* 1995 год — 8 тыс. чал.&lt;ref name=&quot;blr&quot;&gt;{{кніга|загаловак=Беларусь: Энцыкл. даведнік|адказны=Беларуская энцыклапедыя; Рэдкал. [[Барыс Іванавіч Сачанка|Б. І. Сачанка]] (гал. рэд.) і інш.|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн|год=1995|старонкі=743|старонак=800|isbn=985-11-0026-9|тыраж=5000}}&lt;/ref&gt;
* 2016 год — 6&amp;nbsp;447 чал.&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;/&gt;
* 2017 год — 6&amp;nbsp;300 чал.&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;/&gt;
* 2026 год — 5&amp;nbsp;944 чал.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў, першаснай апрацоўкі льна прамысловасці. Гасцініца.

== Культура ==
[[Файл:Хоцімск. Краязнаўчы музей.jpg|міні|справа|[[Хоцімскі гісторыка-краязнаўчы музей]]]]
* [[Хоцімскі гісторыка-краязнаўчы музей]]
* [[Дом па Камсамольскай вуліцы, 22 (Хоцімск)|Хоцімскі дом рамёстваў]]

== Славутасці ==
* [[Свята-Троіцкі сабор (Хоцімск)|Свята-Троіцкі сабор]] (1861—1873) — помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю, {{ГККРБ 4|513Г000538}}
* [[Свята-Пакроўская царква (Хоцімск)|Свята-Пакроўская царква]] (1892) — помнік народнага дойлілства, {{ГККРБ 4|513Г000540}}
* [[Дом па Камсамольскай вуліцы, 22 (Хоцімск)|Дом па Камсамольскай вуліцы, 22]] (пачатак XX ст.) — {{ГККРБ 4|513Г000537}}
* [[Дом па вуліцы Дзяржынскага, 13а (Хоцімск)|Дом па вуліцы Дзяржынскага, 13а]] (пачатак XX ст.)
* [[Дом па вуліцы Садовай, 20 (Хоцімск)|Дом па вуліцы Садовай, 20]] (1911).

== Вядомыя асобы ==
* [[Іосіф Ільіч Агроскін]] (1900—1968) — вучоны ў галіне гідратэхнікі. Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР.
* [[Сяргей Мікалаевіч Блажко]] ([[1870]]—[[1956]]) — рускі і савецкі [[астраном]].
* [[Ісак Натанавіч Віннікаў]] (1897—1973) — савецкі ўсходазнавец.
* [[Аляксей Зарыцкі]] (1911—1987) — беларускі [[пісьменнік]], перакладчык.
* [[Таццяна Козік]] (нар. 1962) — беларуская габеленшчыца, мадэльер адзення, жонка пісьменніка [[Алесь Аркуш|Алеся Аркуша]].
* [[Іван Сямёнавіч Кулікоў]] (нар. 1949)— беларускі вучоны ў галіне энергетыкі і энергетычнага машынабудавання.
* [[Тамара Піліпаўна Персікава]] (нар. 1952) — беларускі аграхімік, глебазнавец. Доктар сельскагаспадарчых навук (2003), прафесар (2004).
* [[Пётр Рыгоравіч Піўчанка]] (нар. 1947) — беларускі вучоны-медык у галіне [[Анатомія чалавека|анатоміі чалавека]].
* [[Міхаіл Якаўлевіч Фрадкін]] (1891—1973) — вучоны ў галіне [[Афтальмалогія|афтальмалогіі]], доктар медыцынскіх навук.
* [[Раіса Пятроўна Частнова]] (нар. 1939) — беларуская журналістка, мастацтвазнавец.
* [[Яўген Сяргеевіч Шэршнеў]] (1920—2004) — савецкі і расійскі навуковец-амерыканіст.

== Гл. таксама ==
* [[Пасёлкі гарадскога тыпу Магілёўскай вобласці]]
* [[Пасёлкі гарадскога тыпу Беларусі]]

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;2017-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;2016-Estimate&quot;&gt;{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{крыніцы/БелЭн|17}}
* {{крыніцы/ТурЭнцБел-2007|Хотимск}}
* {{кніга|загаловак=Беларусь: Энцыкл. даведнік|адказны=Беларуская энцыклапедыя; Рэдкал. [[Барыс Іванавіч Сачанка|Б. І. Сачанка]] (гал. рэд.) і інш.|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн|год=1995|старонкі=743|старонак=800|isbn=985-11-0026-9|тыраж=5000}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Chocimsk|Хоцімск}}
{{OSM relation|6722703|Хоцімск}}
* [http://khotimsk.gov.by/region/new-3 З гістарычнага мінулага Хоцімска] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180716195137/http://khotimsk.gov.by/region/new-3 |date=16 ліпеня 2018 }} // Афіцыйны сайт Хоцімскага раённага выканаўчага камітэта
* [https://www.gismeteo.by/weather-khotimsk-14639/ Надвор’е ў гарадскім пасёлку Хоцімск]
* [http://hotlib.mogilev.by/istoriya_xotimska.pdf О возникновении Хотимска существует три версии] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220705101710/http://www.hotlib.mogilev.by/istoriya_xotimska.pdf |date=5 ліпеня 2022 }}{{ref-ru}}

{{Хоцімскі раён}}
{{Магілёўская вобласць}}

[[Катэгорыя:Хоцімск| ]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Мсціслаўскага ваяводства]]</text>
      <sha1>eww793nai3itnn5mbjj149uewol099g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стрэшын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16968</id>
    <revision>
      <id>5153910</id>
      <parentid>5009437</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Гл. таксама */</comment>
      <origin>5153910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6715" sha1="5t17r0h3fn257acmkntostep94lr3c0" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = [[Гарадскія пасёлкі Беларусі|Гарадскі пасёлак]]
 |беларуская назва        = Стрэшын
 |арыгінальная назва      = Стрэшын
 |краіна                  = Беларусь
 |падначаленне            = 
 |выява                   = Strešyn. Стрэшын (4.07.2009).jpg
 |подпіс                  = [[Свята-Пакроўская царква (Стрэшын)]]
 |lat_dir = N|lat_deg = 52|lat_min = 43|lat_sec = 42
 |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 6|lon_sec = 49
 |CoordAddon              = type:city_region:BY-HO
 |CoordScale              = 
 |памер карты краіны      = 
 |памер карты вобласці    = 
 |памер карты раёна       = 
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Жлобінскі
 |сельсавет               = Стрэшынскі
 |пасялковы савет         = 
 |карта краіны            = 
 |карта вобласці          = 
 |карта раёна             = 
 |унутранае дзяленне      = 
 |від главы               = 
 |глава                   = 
 |дата заснавання         = 
 |першае згадванне        = XII стагоддзе
 |ранейшыя назвы          = 
 |статус з                = 1938
 |плошча                  = 
 |від вышыні              = 
 |вышыня цэнтра НП        = 
 |афіцыйная мова          = 
 |афіцыйная мова-ref      = 
 |двароў                  = 
 |шчыльнасць              = 
 |нацыянальны склад       = 
 |канфесійны склад        = 
 |часавы пояс             = 
 |DST                     = 
 |тэлефонны код           = 2334
 |паштовы індэкс          = 247223
 |паштовыя індэксы        = 
 |аўтамабільны код        = 
 |від ідэнтыфікатара      = 
 |лічбавы ідэнтыфікатар   = 
 |катэгорыя ў Commons     = Strešyn
 |сайт                    = 
 |мова сайта              = 
 |мова сайта 2            = 
 |мова сайта 3            = 
 |мова сайта 4            = 
 |мова сайта 5            = 
 |add1n                   = 
 |add1                    = 
 |add2n                   = 
 |add2                    = 
 |add3n                   = 
 |add3                    = 
 |OpenStreetMap           = 242979089
}}
'''Стрэ́шын'''&lt;ref name=&quot;NNP&quot;/&gt; — гарадскі пасёлак у [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], на правым беразе [[Дняпро|Дняпра]]. Злучаны аўтадарогамі з [[Жлобін]]ам, [[Рэчыца]]й, [[Светлагорск]]ам. За 21 км ад Жлобіна, 105 км ад [[Гомель|Гомеля]]. Насельніцтва 930 чал. (2022).

{{змест злева}}

== Гісторыя ==
Упершыню згадваецца ў «[[Спіс гарадоў далёкіх і блізкіх|Спісе гарадоў далёкіх і блізкіх]]» (кан. 14 ст.). У 1399 годзе падараны Вялікім князем літоўскім [[Вітаўт]]ам [[Віленскі капітул|Віленскаму капітулу]]. У 16—17 стст. неаднаразова разбураны. Пасля 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) у складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], цэнтр воласці Рагачоўскага павета, мястэчка, уладанне графа Остэрмана. У 1924—1927 і 1939—1955 гг. цэнтр [[Стрэшынскі раён|Стрэшынскага раёна]], у 1927—1939 і з 1956 г. у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці, з 1938 года гарадскі пасёлак.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Эканоміка ==
Цагельня, лясніцтва.

== Славутасці ==
* [[Стрэшынскі замак]]
* [[Стрэшынская Пакроўская царква]]
* Брацкая магіла савецкіх воінаў
* Помнік землякам, загінуўшым у [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікую Айчынную вайну]].

На ўскраіне вёскі [[гарадзішча]] 12 ст.

== Вядомыя ўраджэнцы ==
* [[Дзмітрый Васільевіч Бярнацкі]] (1912—1945) — савецкі ваенны дзеяч, [[Герой Савецкага Саюза]].
* [[Іаан Кармянскі]] (1837—1917) — протаіерэй, кананізаваны [[Беларуская праваслаўная царква|Беларускай праваслаўнай царквой]] у ліку праведных.
* [[Васіль Рагаўцоў]] (нар. 1952) — беларускі паэт, мовазнавец, доктар філалагічных навук (2003), прафесар (1993), заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (2014).
* [[Уладзімір Яўцехавіч Сінякоў]] (нар. 1947) — беларускі палітык.

== Зноскі ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;NNP&quot;&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{крыніцы/БелЭн|15|Стрэ́шын||218}}
* {{крыніцы/ЭГБ|6-1|Стрэ́шын||433}}
* {{ВСЭ3|Стре́шин|24А|568}}

== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Strešyn|Стрэшын}}
{{OSM relation|5598390|Стрэшын}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Жлобінскі раён}}
{{Гомельская вобласць}}
{{Населеныя пункты на Дняпры}}
{{Вонкавыя спасылкі}}
[[Катэгорыя:Стрэшын| ]]
[[Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Гомельскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства]]</text>
      <sha1>5t17r0h3fn257acmkntostep94lr3c0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Казімір Свёнтак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18073</id>
    <revision>
      <id>5153797</id>
      <parentid>4942458</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:06:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Глеков Олег</username>
        <id>169642</id>
      </contributor>
      <comment>дададзены раздзел &quot;Узнагароды&quot;</comment>
      <origin>5153797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14753" sha1="87gd0iatobt9l9fj9alutz6jtqxybuq" xml:space="preserve">{{Цёзкі2|Свёнтак}}
{{Іерарх
| зварот                          =
| беларускае імя                  = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя                =
| беларускае імя пры нараджэнні   = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя пры нараджэнні =
| партрэт                         = Kazimir Sviontek 01.jpg
| шырыня партрэта                 = 
| подпіс                          = 
| герб                            = Kazimir Cardinal Sviontak Coat of Arms.jpg
| подпіс герба                    = ''Mater Misericordiae''&lt;br/&gt;''Маці Міласэрнасці''
| шырыня герба                    =
| тытул                           = [[Кардынал-прэсвітар]] з тытулам царквы Сан-Джэрарда-Маела
| парадак                         = 1
| сцяг                            = 
| царква                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына                         = 
| абранне                         = 
| інтранізацыя                    = 
| каранацыя                       = 
| перыядпачатак                   = [[26 лістапада]] [[1994]]
| перыядканец                     = [[21 ліпеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення                = 
| папярэднік                      = 
| пераемнік                       = [[Рубен Саласар Гомес]]
| адрачэнне                       = 
| каментар                        = 
| тытул_2                           = [[Мінска-Магілёўская мітраполія|Арцыбіскуп-Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]]
| парадак_2                         = 1
| сцяг_2                            = 
| царква_2                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_2                         = 
| абранне_2                         = 
| інтранізацыя_2                    = 
| каранацыя_2                       = 
| перыядпачатак_2                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_2                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_2                = 
| папярэднік_2                      = 
| пераемнік_2                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адрачэнне_2                       = 
| каментар_2                        = 
| тытул_3                          = Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў Беларусі]]
| парадак_3                         = 1
| сцяг_3                           = 
| царква_3                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына_3                         = 
| абранне_3                         = 
| інтранізацыя_3                    = 
| каранацыя_3                       = 
| перыядпачатак_3                   = [[11 лютага]] [[1999]]
| перыядканец_3                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_3                = 
| папярэднік_3                      = 
| пераемнік_3                       = [[Аляксандр Кашкевіч]]
| тытул_4                          = [[Апостальскі адміністратар]] ''sede vacante'' і ''ad nutum Sanctae Sedis'' [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]]
| парадак_4                         = 3
| сцяг_4                           = 
| царква_4                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_4                         = 
| абранне_4                         = 
| інтранізацыя_4                    = 
| каранацыя_4                       = 
| перыядпачатак_4                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_4                     = [[30 чэрвеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення_4                = 
| папярэднік_4                      = [[Уладзіслаў Яндрушук]]
| пераемнік_4                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адукацыя                        =
| дата нараджэння                 = 
| месца нараджэння                = 
| дата смерці                     = 
| месца смерці                    = 
| пахаваны                        =
|святар               = [[8 красавіка]] [[1939]] ад [[Казімір Букраба|Казіміра Букрабы]]
| дынастыя                        = 
| бацька                          = 
| маці                            = 
| прыняцце манаства               = 
| хіратонія                       = [[21 мая]] [[1991]] ад [[Тадэвуш Кандрусевіч|Тадэвуша Кандрусевіча]] (разам з [[Уладзіслаў Яндрушук|Уладзіславам Яндрушукам]] і [[Эдвард Кісель|Эдвардам Кіселем]])
| кардынал                        = [[26 лістапада]] [[1994]] ад [[Ян Павел II (Папа Рымскі)|Яна Паўла II]]
| жонка                           = 
| дзеці                           = 
| аўтограф                        = 
| манаграма                       = 
| узнагароды                      =  
| Commons = 
}}
[[Кардынал|Яго Эмінэнцыя]] '''Казімір Свёнтак''' ({{ДН|21|10|1914}} {{МН|Валк}}, [[Валкаўскі павет]], [[Ліфляндская губерня]], [[Расійская імперыя]] — {{ДС|21|7|2011}}, {{МС|Пінск||}}, [[Брэсцкая вобласць]], [[Беларусь]]) — беларускі і польскі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч. У 1994 годзе стаў першым кардыналам у гісторыі незалежнай і суверэннай Беларусі.

== Біяграфія ==
Казімір Свёнтак нарадзіўся 21 кастрычніка 1914 года ў горадзе [[Валк]] на мяжы сучасных [[Латвія|Латвіі]] і [[Эстонія|Эстоніі]] ў [[Шляхта|шляхецкай]] сям’i [[Палякі|этнічна польскага]] паходжання. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я Свёнткаў была ў эвакуацыі, а пасля апынулася на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] ў [[Баранавічы|Баранавічах]], дзе Казімір Свёнтак скончыў [[Гімназія імя Тадэвуша Рэйтана|гімназію імя Тадэвуша Рэйтана]]. У 1933 годзе паступіў у [[Пінская вышэйшая духоўная семінарыя|Пінскую вышэйшую духоўную семінарыю]], у красавіку 1939 быў пасвечаны ў святары i распачаў душпастырскую дзейнасць на пасадзе вікарыя ў [[Пружаны|Пружанах]].

У красавіку 1941 года Казімір Свёнтак быў арыштаваны савецкімі ўладамі па абвінавачванні ў шпіянажы i два месяцы ўтрымліваўся ў турме ў [[Брэст|Брэсце]]. У канцы чэрвеня 1941 года ў выніку нямецкай акупацыі выйшаў з турмы і вярнуўся ў Пружаны. Пасля вайны застаўся з парафіянамі. У снежні 1944 года ён зноў быў арыштаваны савецкімі ўладамі i асуджаны на 10 гадоў пазбаўлення волі. Зняволенне адбываў у лагерах [[Сібір]]ы і [[Комі АССР]]. У 1954 годзе вярнуўся ў Беларусь, з 1 снежня 1954 — пробашч у [[Пінск]]у. З 13 красавіка 1991 архібіскуп, [[Мінска-Магілёўская мітраполія|мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]], апостальскі адміністратар [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]].

30 кастрычніка 1994 года Папа Рымскі [[Ян Павел II]] надаў Казіміру Свёнтку сан [[кардынал]]а. Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі]] (1999—2006). 14 чэрвеня 2006 Папа Бенедыкт XVI прыняў прашэнне 91-гадовага кардынала Казіміра Свёнтка пра вызваленне ад кіраўніцтва архідыяцэзіяй. Пры гэтым Свёнтак застаўся апостальскім адміністратарам Пінскай дыяцэзіі.

Памёр 21 ліпеня 2011 года.&lt;!-- а 9-ай гадзіне раніцы--&gt; Пахаваны ў крыпце [[Кафедральны касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў (Пінск)|кафедральнага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі]] ў [[Пінск]]у.

== Узнагароды ==

* Лаўрэат прэміі імя св. брата Альберта (Адама Хмялёўскага) — «За выдатныя дасягненні ў галіне сакральнага мастацтва за 1991 год, за адраджэнне рэлігійнага жыцця і аднаўленне з руінаў шматлікіх каталіцкіх святыняў у Беларусі», «за стварэнне сучаснага Каталіцкага Касцёла ў Беларусі» (14.12.1991 г.).
* Лаўрэат прэміі імені Уладзіміра Петшака — «За ахвярную працу па адраджэнні рэлігійнага жыцця на ўсходніх тэрыторыях Еўропы» (24.05.1995 г.).
* 04.07.1995 г. прэзідэнт [[Польшча|Рэспублікі Польшча]] [[Лех Валенса]] ўзнагародзіў кардынала Казіміра Камандорскім крыжам з зоркаю [[Ордэн Адраджэння Польшчы|ордэна адраджэння Польшчы.]]
* 12 студзеня 2000 г. быў адзначаны [[ордэнам Ecce Homo]] «за чалавечнасць перад абліччам смерці, за любоў і прабачэнне, за нястомнае служэнне на карысць бліжніх» экуменічнай Капітулай гэтага ордэну ў Тамашове Мазавецкім (Польшча).
* 03.06.2000 г. кардынал Свёнтэк абраны ганаровым грамадзянінам горада [[Піньчаў|Піньчова]] (Польшча) «За заслугі перад народам Айчыны і Касцёла».
* 15.11.2003 г. Грамадскі фонд «Pamięci Narodu Polskiego» («Памяці польскага народу») адзначыў кардынала К. Свёнтка ордэнам (№ 167) «[[Polonia Mater Nostra Est»]] (Польшча — наша Маці) за асаб­лівыя заслугі перад народам і Польшчай.
* 27 верасня 2004 г. папа Ян Павел ІІ уручыў кардыналу Казіміру Свёнтку ўзнагароду «[[Fidei testis]]» («Сведка веры»), прызначаную яму Інстытутам імя Паўла VI у італьянскім горадзе [[Брэшыя|Брэшы]].
* 23.11.2006 г. быў узнагароджаны прэзідэнтам [[Францыя|Рэспублікі Францыя]] [[Жак Шырак|Жакам Шыракам]] найвышэйшаю адзнакаю Камандора [[Ордэн Ганаровага легіёна|ордэна Ганаровага легіёну]]. Быў ён прысуджаны «чалавеку, які для жыхароў Францыі з’яўляецца ўвасабленнем гісторыі беларускага народа на працягу апошніх сямідзесяці гадоў».&lt;ref&gt;{{Кніга|спасылка=https://pro-christo.catholic.by/by/lib2.htm?bid=329|загаловак=Deo et hominibus serviebat. Служыў Богу і людзям|адказны=Падрыхтавалі Станіслаў Паўліна fDP, Себасцьяна Грыгель MSF|год=2014|месца=Мн.|выдавецтва=Про Хрысто|старонкі=11-12|старонак=88|isbn=978-985-7074-28-0}}&lt;/ref&gt;

== Памяць ==
Казіміру Свёнтку прысвечана дакументальная кінатрылогія [[Юрый Мікалаевіч Гарулёў|Юрыя Гарулёва]]: «Mater Misericordiae» (1997), «Вяртанне» (1999), «Канікулы кардынала» (2004).

== Зноскі ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|14|Свёнтак Казімір|Адамовіч С. Ф.|255}}

{{Біскупы мінска-магілёўскія}}
{{Біскупы пінскія}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Свёнтак Казімір}}
[[Катэгорыя:Кардыналы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Біскупы мінска-магілёўскія]]
[[Катэгорыя:Біскупы пінскія]]
[[Катэгорыя:Апостальскія адміністратары]]
[[Катэгорыя:Мітрапаліты Мінска-Магілёўскія]]</text>
      <sha1>87gd0iatobt9l9fj9alutz6jtqxybuq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153897</id>
      <parentid>5153797</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Глеков Олег</username>
        <id>169642</id>
      </contributor>
      <comment>вікіфікацыя</comment>
      <origin>5153897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14866" sha1="jj4uu9xg7zze8avwpjlvdg5hjig1i1r" xml:space="preserve">{{Цёзкі2|Свёнтак}}
{{Іерарх
| зварот                          =
| беларускае імя                  = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя                =
| беларускае імя пры нараджэнні   = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя пры нараджэнні =
| партрэт                         = Kazimir Sviontek 01.jpg
| шырыня партрэта                 = 
| подпіс                          = 
| герб                            = Kazimir Cardinal Sviontak Coat of Arms.jpg
| подпіс герба                    = ''Mater Misericordiae''&lt;br/&gt;''Маці Міласэрнасці''
| шырыня герба                    =
| тытул                           = [[Кардынал-прэсвітар]] з тытулам царквы Сан-Джэрарда-Маела
| парадак                         = 1
| сцяг                            = 
| царква                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына                         = 
| абранне                         = 
| інтранізацыя                    = 
| каранацыя                       = 
| перыядпачатак                   = [[26 лістапада]] [[1994]]
| перыядканец                     = [[21 ліпеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення                = 
| папярэднік                      = 
| пераемнік                       = [[Рубен Саласар Гомес]]
| адрачэнне                       = 
| каментар                        = 
| тытул_2                           = [[Мінска-Магілёўская мітраполія|Арцыбіскуп-Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]]
| парадак_2                         = 1
| сцяг_2                            = 
| царква_2                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_2                         = 
| абранне_2                         = 
| інтранізацыя_2                    = 
| каранацыя_2                       = 
| перыядпачатак_2                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_2                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_2                = 
| папярэднік_2                      = 
| пераемнік_2                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адрачэнне_2                       = 
| каментар_2                        = 
| тытул_3                          = Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў Беларусі]]
| парадак_3                         = 1
| сцяг_3                           = 
| царква_3                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына_3                         = 
| абранне_3                         = 
| інтранізацыя_3                    = 
| каранацыя_3                       = 
| перыядпачатак_3                   = [[11 лютага]] [[1999]]
| перыядканец_3                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_3                = 
| папярэднік_3                      = 
| пераемнік_3                       = [[Аляксандр Кашкевіч]]
| тытул_4                          = [[Апостальскі адміністратар]] ''sede vacante'' і ''ad nutum Sanctae Sedis'' [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]]
| парадак_4                         = 3
| сцяг_4                           = 
| царква_4                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_4                         = 
| абранне_4                         = 
| інтранізацыя_4                    = 
| каранацыя_4                       = 
| перыядпачатак_4                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_4                     = [[30 чэрвеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення_4                = 
| папярэднік_4                      = [[Уладзіслаў Яндрушук]]
| пераемнік_4                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адукацыя                        =
| дата нараджэння                 = 
| месца нараджэння                = 
| дата смерці                     = 
| месца смерці                    = 
| пахаваны                        =
|святар               = [[8 красавіка]] [[1939]] ад [[Казімір Букраба|Казіміра Букрабы]]
| дынастыя                        = 
| бацька                          = 
| маці                            = 
| прыняцце манаства               = 
| хіратонія                       = [[21 мая]] [[1991]] ад [[Тадэвуш Кандрусевіч|Тадэвуша Кандрусевіча]] (разам з [[Уладзіслаў Яндрушук|Уладзіславам Яндрушукам]] і [[Эдвард Кісель|Эдвардам Кіселем]])
| кардынал                        = [[26 лістапада]] [[1994]] ад [[Ян Павел II (Папа Рымскі)|Яна Паўла II]]
| жонка                           = 
| дзеці                           = 
| аўтограф                        = 
| манаграма                       = 
| узнагароды                      =  
| Commons = 
}}
[[Кардынал|Яго Эмінэнцыя]] '''Казімір Свёнтак''' ({{ДН|21|10|1914}} {{МН|Валк}}, [[Валкаўскі павет]], [[Ліфляндская губерня]], [[Расійская імперыя]] — {{ДС|21|7|2011}}, {{МС|Пінск||}}, [[Брэсцкая вобласць]], [[Беларусь]]) — беларускі і польскі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч. У 1994 годзе стаў першым кардыналам у гісторыі незалежнай і суверэннай Беларусі.

== Біяграфія ==
Казімір Свёнтак нарадзіўся 21 кастрычніка 1914 года ў горадзе [[Валк]] на мяжы сучасных [[Латвія|Латвіі]] і [[Эстонія|Эстоніі]] ў [[Шляхта|шляхецкай]] сям’i [[Палякі|этнічна польскага]] паходжання. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я Свёнткаў была ў эвакуацыі, а пасля апынулася на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] ў [[Баранавічы|Баранавічах]], дзе Казімір Свёнтак скончыў [[Гімназія імя Тадэвуша Рэйтана|гімназію імя Тадэвуша Рэйтана]]. У 1933 годзе паступіў у [[Пінская вышэйшая духоўная семінарыя|Пінскую вышэйшую духоўную семінарыю]], у красавіку 1939 быў пасвечаны ў святары i распачаў душпастырскую дзейнасць на пасадзе вікарыя ў [[Пружаны|Пружанах]].

У красавіку 1941 года Казімір Свёнтак быў арыштаваны савецкімі ўладамі па абвінавачванні ў шпіянажы i два месяцы ўтрымліваўся ў турме ў [[Брэст|Брэсце]]. У канцы чэрвеня 1941 года ў выніку нямецкай акупацыі выйшаў з турмы і вярнуўся ў Пружаны. Пасля вайны застаўся з парафіянамі. У снежні 1944 года ён зноў быў арыштаваны савецкімі ўладамі i асуджаны на 10 гадоў пазбаўлення волі. Зняволенне адбываў у лагерах [[Сібір]]ы і [[Комі АССР]]. У 1954 годзе вярнуўся ў Беларусь, з 1 снежня 1954 — пробашч у [[Пінск]]у. З 13 красавіка 1991 архібіскуп, [[Мінска-Магілёўская мітраполія|мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]], апостальскі адміністратар [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]].

30 кастрычніка 1994 года Папа Рымскі [[Ян Павел II]] надаў Казіміру Свёнтку сан [[кардынал]]а. Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі]] (1999—2006). 14 чэрвеня 2006 Папа Бенедыкт XVI прыняў прашэнне 91-гадовага кардынала Казіміра Свёнтка пра вызваленне ад кіраўніцтва архідыяцэзіяй. Пры гэтым Свёнтак застаўся апостальскім адміністратарам Пінскай дыяцэзіі.

Памёр 21 ліпеня 2011 года.&lt;!-- а 9-ай гадзіне раніцы--&gt; Пахаваны ў крыпце [[Кафедральны касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў (Пінск)|кафедральнага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі]] ў [[Пінск]]у.

== Узнагароды ==

* Лаўрэат прэміі імя св. брата Альберта (Адама Хмялёўскага) — «За выдатныя дасягненні ў галіне сакральнага мастацтва за 1991 год, за адраджэнне рэлігійнага жыцця і аднаўленне з руінаў шматлікіх каталіцкіх святыняў у Беларусі», «за стварэнне сучаснага Каталіцкага Касцёла ў Беларусі» (14.12.1991 г.).
* Лаўрэат прэміі імені Уладзіміра Петшака — «За ахвярную працу па адраджэнні рэлігійнага жыцця на ўсходніх тэрыторыях Еўропы» (24.05.1995 г.).
* 04.07.1995 г. прэзідэнт [[Польшча|Рэспублікі Польшча]] [[Лех Валенса]] ўзнагародзіў кардынала Казіміра Камандорскім крыжам з зоркаю [[Ордэн Адраджэння Польшчы|ордэна адраджэння Польшчы.]]
* 12 студзеня 2000 г. быў адзначаны [[ордэнам Ecce Homo]] «за чалавечнасць перад абліччам смерці, за любоў і прабачэнне, за нястомнае служэнне на карысць бліжніх» экуменічнай Капітулай гэтага ордэну ў Тамашове Мазавецкім (Польшча).
* 03.06.2000 г. кардынал Свёнтэк абраны ганаровым грамадзянінам горада [[Піньчаў|Піньчова]] (Польшча) «За заслугі перад народам Айчыны і Касцёла».
* 15.11.2003 г. Грамадскі фонд «Pamięci Narodu Polskiego» («Памяці польскага народу») адзначыў кардынала К. Свёнтка медалём (№ 167) «{{Не перакладзена 5|Polonia Mater Nostra Est|Polonia Mater Nostra Est|pl|Polonia Mater Nostra Est}}[[Polonia Mater Nostra Est]]» (Польшча — наша Маці) за асаб­лівыя заслугі перад народам і Польшчай.
* 27 верасня 2004 г. папа Ян Павел ІІ уручыў кардыналу Казіміру Свёнтку ўзнагароду «[[Fidei testis]]» («Сведка веры»), прызначаную яму Інстытутам імя Паўла VI у італьянскім горадзе [[Брэшыя|Брэшы]].
* 23.11.2006 г. быў узнагароджаны прэзідэнтам [[Францыя|Рэспублікі Францыя]] [[Жак Шырак|Жакам Шыракам]] найвышэйшаю адзнакаю Камандора [[Ордэн Ганаровага легіёна|ордэна Ганаровага легіёну]]. Быў ён прысуджаны «чалавеку, які для жыхароў Францыі з’яўляецца ўвасабленнем гісторыі беларускага народа на працягу апошніх сямідзесяці гадоў».&lt;ref&gt;{{Кніга|спасылка=https://pro-christo.catholic.by/by/lib2.htm?bid=329|загаловак=Deo et hominibus serviebat. Служыў Богу і людзям|адказны=Падрыхтавалі Станіслаў Паўліна fDP, Себасцьяна Грыгель MSF|год=2014|месца=Мн.|выдавецтва=Про Хрысто|старонкі=11-12|старонак=88|isbn=978-985-7074-28-0}}&lt;/ref&gt;

== Памяць ==
Казіміру Свёнтку прысвечана дакументальная кінатрылогія [[Юрый Мікалаевіч Гарулёў|Юрыя Гарулёва]]: «Mater Misericordiae» (1997), «Вяртанне» (1999), «Канікулы кардынала» (2004).

== Зноскі ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|14|Свёнтак Казімір|Адамовіч С. Ф.|255}}

{{Біскупы мінска-магілёўскія}}
{{Біскупы пінскія}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Свёнтак Казімір}}
[[Катэгорыя:Кардыналы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Біскупы мінска-магілёўскія]]
[[Катэгорыя:Біскупы пінскія]]
[[Катэгорыя:Апостальскія адміністратары]]
[[Катэгорыя:Мітрапаліты Мінска-Магілёўскія]]</text>
      <sha1>jj4uu9xg7zze8avwpjlvdg5hjig1i1r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153898</id>
      <parentid>5153897</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Глеков Олег</username>
        <id>169642</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14838" sha1="497cj984c6rp5qy73fuwtlhzh5cridd" xml:space="preserve">{{Цёзкі2|Свёнтак}}
{{Іерарх
| зварот                          =
| беларускае імя                  = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя                =
| беларускае імя пры нараджэнні   = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя пры нараджэнні =
| партрэт                         = Kazimir Sviontek 01.jpg
| шырыня партрэта                 = 
| подпіс                          = 
| герб                            = Kazimir Cardinal Sviontak Coat of Arms.jpg
| подпіс герба                    = ''Mater Misericordiae''&lt;br/&gt;''Маці Міласэрнасці''
| шырыня герба                    =
| тытул                           = [[Кардынал-прэсвітар]] з тытулам царквы Сан-Джэрарда-Маела
| парадак                         = 1
| сцяг                            = 
| царква                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына                         = 
| абранне                         = 
| інтранізацыя                    = 
| каранацыя                       = 
| перыядпачатак                   = [[26 лістапада]] [[1994]]
| перыядканец                     = [[21 ліпеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення                = 
| папярэднік                      = 
| пераемнік                       = [[Рубен Саласар Гомес]]
| адрачэнне                       = 
| каментар                        = 
| тытул_2                           = [[Мінска-Магілёўская мітраполія|Арцыбіскуп-Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]]
| парадак_2                         = 1
| сцяг_2                            = 
| царква_2                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_2                         = 
| абранне_2                         = 
| інтранізацыя_2                    = 
| каранацыя_2                       = 
| перыядпачатак_2                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_2                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_2                = 
| папярэднік_2                      = 
| пераемнік_2                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адрачэнне_2                       = 
| каментар_2                        = 
| тытул_3                          = Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў Беларусі]]
| парадак_3                         = 1
| сцяг_3                           = 
| царква_3                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына_3                         = 
| абранне_3                         = 
| інтранізацыя_3                    = 
| каранацыя_3                       = 
| перыядпачатак_3                   = [[11 лютага]] [[1999]]
| перыядканец_3                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_3                = 
| папярэднік_3                      = 
| пераемнік_3                       = [[Аляксандр Кашкевіч]]
| тытул_4                          = [[Апостальскі адміністратар]] ''sede vacante'' і ''ad nutum Sanctae Sedis'' [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]]
| парадак_4                         = 3
| сцяг_4                           = 
| царква_4                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_4                         = 
| абранне_4                         = 
| інтранізацыя_4                    = 
| каранацыя_4                       = 
| перыядпачатак_4                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_4                     = [[30 чэрвеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення_4                = 
| папярэднік_4                      = [[Уладзіслаў Яндрушук]]
| пераемнік_4                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адукацыя                        =
| дата нараджэння                 = 
| месца нараджэння                = 
| дата смерці                     = 
| месца смерці                    = 
| пахаваны                        =
|святар               = [[8 красавіка]] [[1939]] ад [[Казімір Букраба|Казіміра Букрабы]]
| дынастыя                        = 
| бацька                          = 
| маці                            = 
| прыняцце манаства               = 
| хіратонія                       = [[21 мая]] [[1991]] ад [[Тадэвуш Кандрусевіч|Тадэвуша Кандрусевіча]] (разам з [[Уладзіслаў Яндрушук|Уладзіславам Яндрушукам]] і [[Эдвард Кісель|Эдвардам Кіселем]])
| кардынал                        = [[26 лістапада]] [[1994]] ад [[Ян Павел II (Папа Рымскі)|Яна Паўла II]]
| жонка                           = 
| дзеці                           = 
| аўтограф                        = 
| манаграма                       = 
| узнагароды                      =  
| Commons = 
}}
[[Кардынал|Яго Эмінэнцыя]] '''Казімір Свёнтак''' ({{ДН|21|10|1914}} {{МН|Валк}}, [[Валкаўскі павет]], [[Ліфляндская губерня]], [[Расійская імперыя]] — {{ДС|21|7|2011}}, {{МС|Пінск||}}, [[Брэсцкая вобласць]], [[Беларусь]]) — беларускі і польскі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч. У 1994 годзе стаў першым кардыналам у гісторыі незалежнай і суверэннай Беларусі.

== Біяграфія ==
Казімір Свёнтак нарадзіўся 21 кастрычніка 1914 года ў горадзе [[Валк]] на мяжы сучасных [[Латвія|Латвіі]] і [[Эстонія|Эстоніі]] ў [[Шляхта|шляхецкай]] сям’i [[Палякі|этнічна польскага]] паходжання. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я Свёнткаў была ў эвакуацыі, а пасля апынулася на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] ў [[Баранавічы|Баранавічах]], дзе Казімір Свёнтак скончыў [[Гімназія імя Тадэвуша Рэйтана|гімназію імя Тадэвуша Рэйтана]]. У 1933 годзе паступіў у [[Пінская вышэйшая духоўная семінарыя|Пінскую вышэйшую духоўную семінарыю]], у красавіку 1939 быў пасвечаны ў святары i распачаў душпастырскую дзейнасць на пасадзе вікарыя ў [[Пружаны|Пружанах]].

У красавіку 1941 года Казімір Свёнтак быў арыштаваны савецкімі ўладамі па абвінавачванні ў шпіянажы i два месяцы ўтрымліваўся ў турме ў [[Брэст|Брэсце]]. У канцы чэрвеня 1941 года ў выніку нямецкай акупацыі выйшаў з турмы і вярнуўся ў Пружаны. Пасля вайны застаўся з парафіянамі. У снежні 1944 года ён зноў быў арыштаваны савецкімі ўладамі i асуджаны на 10 гадоў пазбаўлення волі. Зняволенне адбываў у лагерах [[Сібір]]ы і [[Комі АССР]]. У 1954 годзе вярнуўся ў Беларусь, з 1 снежня 1954 — пробашч у [[Пінск]]у. З 13 красавіка 1991 архібіскуп, [[Мінска-Магілёўская мітраполія|мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]], апостальскі адміністратар [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]].

30 кастрычніка 1994 года Папа Рымскі [[Ян Павел II]] надаў Казіміру Свёнтку сан [[кардынал]]а. Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі]] (1999—2006). 14 чэрвеня 2006 Папа Бенедыкт XVI прыняў прашэнне 91-гадовага кардынала Казіміра Свёнтка пра вызваленне ад кіраўніцтва архідыяцэзіяй. Пры гэтым Свёнтак застаўся апостальскім адміністратарам Пінскай дыяцэзіі.

Памёр 21 ліпеня 2011 года.&lt;!-- а 9-ай гадзіне раніцы--&gt; Пахаваны ў крыпце [[Кафедральны касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў (Пінск)|кафедральнага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі]] ў [[Пінск]]у.

== Узнагароды ==

* Лаўрэат прэміі імя св. брата Альберта (Адама Хмялёўскага) — «За выдатныя дасягненні ў галіне сакральнага мастацтва за 1991 год, за адраджэнне рэлігійнага жыцця і аднаўленне з руінаў шматлікіх каталіцкіх святыняў у Беларусі», «за стварэнне сучаснага Каталіцкага Касцёла ў Беларусі» (14.12.1991 г.).
* Лаўрэат прэміі імені Уладзіміра Петшака — «За ахвярную працу па адраджэнні рэлігійнага жыцця на ўсходніх тэрыторыях Еўропы» (24.05.1995 г.).
* 04.07.1995 г. прэзідэнт [[Польшча|Рэспублікі Польшча]] [[Лех Валенса]] ўзнагародзіў кардынала Казіміра Камандорскім крыжам з зоркаю [[Ордэн Адраджэння Польшчы|ордэна адраджэння Польшчы.]]
* 12 студзеня 2000 г. быў адзначаны [[ордэнам Ecce Homo]] «за чалавечнасць перад абліччам смерці, за любоў і прабачэнне, за нястомнае служэнне на карысць бліжніх» экуменічнай Капітулай гэтага ордэну ў Тамашове Мазавецкім (Польшча).
* 03.06.2000 г. кардынал Свёнтэк абраны ганаровым грамадзянінам горада [[Піньчаў|Піньчова]] (Польшча) «За заслугі перад народам Айчыны і Касцёла».
* 15.11.2003 г. Грамадскі фонд «Pamięci Narodu Polskiego» («Памяці польскага народу») адзначыў кардынала К. Свёнтка медалём (№ 167) «{{Не перакладзена 5|Polonia Mater Nostra Est|Polonia Mater Nostra Est|pl|Polonia Mater Nostra Est}}» (Польшча — наша Маці) за асаб­лівыя заслугі перад народам і Польшчай.
* 27 верасня 2004 г. папа Ян Павел ІІ уручыў кардыналу Казіміру Свёнтку ўзнагароду «[[Fidei testis]]» («Сведка веры»), прызначаную яму Інстытутам імя Паўла VI у італьянскім горадзе [[Брэшыя|Брэшы]].
* 23.11.2006 г. быў узнагароджаны прэзідэнтам [[Францыя|Рэспублікі Францыя]] [[Жак Шырак|Жакам Шыракам]] найвышэйшаю адзнакаю Камандора [[Ордэн Ганаровага легіёна|ордэна Ганаровага легіёну]]. Быў ён прысуджаны «чалавеку, які для жыхароў Францыі з’яўляецца ўвасабленнем гісторыі беларускага народа на працягу апошніх сямідзесяці гадоў».&lt;ref&gt;{{Кніга|спасылка=https://pro-christo.catholic.by/by/lib2.htm?bid=329|загаловак=Deo et hominibus serviebat. Служыў Богу і людзям|адказны=Падрыхтавалі Станіслаў Паўліна fDP, Себасцьяна Грыгель MSF|год=2014|месца=Мн.|выдавецтва=Про Хрысто|старонкі=11-12|старонак=88|isbn=978-985-7074-28-0}}&lt;/ref&gt;

== Памяць ==
Казіміру Свёнтку прысвечана дакументальная кінатрылогія [[Юрый Мікалаевіч Гарулёў|Юрыя Гарулёва]]: «Mater Misericordiae» (1997), «Вяртанне» (1999), «Канікулы кардынала» (2004).

== Зноскі ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|14|Свёнтак Казімір|Адамовіч С. Ф.|255}}

{{Біскупы мінска-магілёўскія}}
{{Біскупы пінскія}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Свёнтак Казімір}}
[[Катэгорыя:Кардыналы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Біскупы мінска-магілёўскія]]
[[Катэгорыя:Біскупы пінскія]]
[[Катэгорыя:Апостальскія адміністратары]]
[[Катэгорыя:Мітрапаліты Мінска-Магілёўскія]]</text>
      <sha1>497cj984c6rp5qy73fuwtlhzh5cridd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153900</id>
      <parentid>5153898</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Глеков Олег</username>
        <id>169642</id>
      </contributor>
      <comment>вікіфікацыя</comment>
      <origin>5153900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14914" sha1="a86052czoww7rat2h1opyl15b1nro05" xml:space="preserve">{{Цёзкі2|Свёнтак}}
{{Іерарх
| зварот                          =
| беларускае імя                  = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя                =
| беларускае імя пры нараджэнні   = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя пры нараджэнні =
| партрэт                         = Kazimir Sviontek 01.jpg
| шырыня партрэта                 = 
| подпіс                          = 
| герб                            = Kazimir Cardinal Sviontak Coat of Arms.jpg
| подпіс герба                    = ''Mater Misericordiae''&lt;br/&gt;''Маці Міласэрнасці''
| шырыня герба                    =
| тытул                           = [[Кардынал-прэсвітар]] з тытулам царквы Сан-Джэрарда-Маела
| парадак                         = 1
| сцяг                            = 
| царква                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына                         = 
| абранне                         = 
| інтранізацыя                    = 
| каранацыя                       = 
| перыядпачатак                   = [[26 лістапада]] [[1994]]
| перыядканец                     = [[21 ліпеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення                = 
| папярэднік                      = 
| пераемнік                       = [[Рубен Саласар Гомес]]
| адрачэнне                       = 
| каментар                        = 
| тытул_2                           = [[Мінска-Магілёўская мітраполія|Арцыбіскуп-Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]]
| парадак_2                         = 1
| сцяг_2                            = 
| царква_2                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_2                         = 
| абранне_2                         = 
| інтранізацыя_2                    = 
| каранацыя_2                       = 
| перыядпачатак_2                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_2                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_2                = 
| папярэднік_2                      = 
| пераемнік_2                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адрачэнне_2                       = 
| каментар_2                        = 
| тытул_3                          = Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў Беларусі]]
| парадак_3                         = 1
| сцяг_3                           = 
| царква_3                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына_3                         = 
| абранне_3                         = 
| інтранізацыя_3                    = 
| каранацыя_3                       = 
| перыядпачатак_3                   = [[11 лютага]] [[1999]]
| перыядканец_3                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_3                = 
| папярэднік_3                      = 
| пераемнік_3                       = [[Аляксандр Кашкевіч]]
| тытул_4                          = [[Апостальскі адміністратар]] ''sede vacante'' і ''ad nutum Sanctae Sedis'' [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]]
| парадак_4                         = 3
| сцяг_4                           = 
| царква_4                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_4                         = 
| абранне_4                         = 
| інтранізацыя_4                    = 
| каранацыя_4                       = 
| перыядпачатак_4                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_4                     = [[30 чэрвеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення_4                = 
| папярэднік_4                      = [[Уладзіслаў Яндрушук]]
| пераемнік_4                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адукацыя                        =
| дата нараджэння                 = 
| месца нараджэння                = 
| дата смерці                     = 
| месца смерці                    = 
| пахаваны                        =
|святар               = [[8 красавіка]] [[1939]] ад [[Казімір Букраба|Казіміра Букрабы]]
| дынастыя                        = 
| бацька                          = 
| маці                            = 
| прыняцце манаства               = 
| хіратонія                       = [[21 мая]] [[1991]] ад [[Тадэвуш Кандрусевіч|Тадэвуша Кандрусевіча]] (разам з [[Уладзіслаў Яндрушук|Уладзіславам Яндрушукам]] і [[Эдвард Кісель|Эдвардам Кіселем]])
| кардынал                        = [[26 лістапада]] [[1994]] ад [[Ян Павел II (Папа Рымскі)|Яна Паўла II]]
| жонка                           = 
| дзеці                           = 
| аўтограф                        = 
| манаграма                       = 
| узнагароды                      =  
| Commons = 
}}
[[Кардынал|Яго Эмінэнцыя]] '''Казімір Свёнтак''' ({{ДН|21|10|1914}} {{МН|Валк}}, [[Валкаўскі павет]], [[Ліфляндская губерня]], [[Расійская імперыя]] — {{ДС|21|7|2011}}, {{МС|Пінск||}}, [[Брэсцкая вобласць]], [[Беларусь]]) — беларускі і польскі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч. У 1994 годзе стаў першым кардыналам у гісторыі незалежнай і суверэннай Беларусі.

== Біяграфія ==
Казімір Свёнтак нарадзіўся 21 кастрычніка 1914 года ў горадзе [[Валк]] на мяжы сучасных [[Латвія|Латвіі]] і [[Эстонія|Эстоніі]] ў [[Шляхта|шляхецкай]] сям’i [[Палякі|этнічна польскага]] паходжання. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я Свёнткаў была ў эвакуацыі, а пасля апынулася на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] ў [[Баранавічы|Баранавічах]], дзе Казімір Свёнтак скончыў [[Гімназія імя Тадэвуша Рэйтана|гімназію імя Тадэвуша Рэйтана]]. У 1933 годзе паступіў у [[Пінская вышэйшая духоўная семінарыя|Пінскую вышэйшую духоўную семінарыю]], у красавіку 1939 быў пасвечаны ў святары i распачаў душпастырскую дзейнасць на пасадзе вікарыя ў [[Пружаны|Пружанах]].

У красавіку 1941 года Казімір Свёнтак быў арыштаваны савецкімі ўладамі па абвінавачванні ў шпіянажы i два месяцы ўтрымліваўся ў турме ў [[Брэст|Брэсце]]. У канцы чэрвеня 1941 года ў выніку нямецкай акупацыі выйшаў з турмы і вярнуўся ў Пружаны. Пасля вайны застаўся з парафіянамі. У снежні 1944 года ён зноў быў арыштаваны савецкімі ўладамі i асуджаны на 10 гадоў пазбаўлення волі. Зняволенне адбываў у лагерах [[Сібір]]ы і [[Комі АССР]]. У 1954 годзе вярнуўся ў Беларусь, з 1 снежня 1954 — пробашч у [[Пінск]]у. З 13 красавіка 1991 архібіскуп, [[Мінска-Магілёўская мітраполія|мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]], апостальскі адміністратар [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]].

30 кастрычніка 1994 года Папа Рымскі [[Ян Павел II]] надаў Казіміру Свёнтку сан [[кардынал]]а. Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі]] (1999—2006). 14 чэрвеня 2006 Папа Бенедыкт XVI прыняў прашэнне 91-гадовага кардынала Казіміра Свёнтка пра вызваленне ад кіраўніцтва архідыяцэзіяй. Пры гэтым Свёнтак застаўся апостальскім адміністратарам Пінскай дыяцэзіі.

Памёр 21 ліпеня 2011 года.&lt;!-- а 9-ай гадзіне раніцы--&gt; Пахаваны ў крыпце [[Кафедральны касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў (Пінск)|кафедральнага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі]] ў [[Пінск]]у.

== Узнагароды ==

* Лаўрэат прэміі імя св. брата Альберта (Адама Хмялёўскага) — «За выдатныя дасягненні ў галіне сакральнага мастацтва за 1991 год, за адраджэнне рэлігійнага жыцця і аднаўленне з руінаў шматлікіх каталіцкіх святыняў у Беларусі», «за стварэнне сучаснага Каталіцкага Касцёла ў Беларусі» (14.12.1991 г.).
* Лаўрэат прэміі імені Уладзіміра Петшака — «За ахвярную працу па адраджэнні рэлігійнага жыцця на ўсходніх тэрыторыях Еўропы» (24.05.1995 г.).
* 04.07.1995 г. прэзідэнт [[Польшча|Рэспублікі Польшча]] [[Лех Валенса]] ўзнагародзіў кардынала Казіміра Камандорскім крыжам з зоркаю [[Ордэн Адраджэння Польшчы|ордэна адраджэння Польшчы.]]
* 12 студзеня 2000 г. быў адзначаны {{Не перакладзена 5|ордэнам Ecce Homo|ордэнам Ecce Homo|pl|Order Ecce Homo}} «за чалавечнасць перад абліччам смерці, за любоў і прабачэнне, за нястомнае служэнне на карысць бліжніх» экуменічнай Капітулай гэтага ордэну ў Тамашове Мазавецкім (Польшча).
* 03.06.2000 г. кардынал Свёнтэк абраны ганаровым грамадзянінам горада [[Піньчаў|Піньчова]] (Польшча) «За заслугі перад народам Айчыны і Касцёла».
* 15.11.2003 г. Грамадскі фонд «Pamięci Narodu Polskiego» («Памяці польскага народу») адзначыў кардынала К. Свёнтка медалём (№ 167) «{{Не перакладзена 5|Polonia Mater Nostra Est|Polonia Mater Nostra Est|pl|Polonia Mater Nostra Est}}» (Польшча — наша Маці) за асаб­лівыя заслугі перад народам і Польшчай.
* 27 верасня 2004 г. папа Ян Павел ІІ уручыў кардыналу Казіміру Свёнтку ўзнагароду «[[Fidei testis]]» («Сведка веры»), прызначаную яму Інстытутам імя Паўла VI у італьянскім горадзе [[Брэшыя|Брэшы]].
* 23.11.2006 г. быў узнагароджаны прэзідэнтам [[Францыя|Рэспублікі Францыя]] [[Жак Шырак|Жакам Шыракам]] найвышэйшаю адзнакаю Камандора [[Ордэн Ганаровага легіёна|ордэна Ганаровага легіёну]]. Быў ён прысуджаны «чалавеку, які для жыхароў Францыі з’яўляецца ўвасабленнем гісторыі беларускага народа на працягу апошніх сямідзесяці гадоў».&lt;ref&gt;{{Кніга|спасылка=https://pro-christo.catholic.by/by/lib2.htm?bid=329|загаловак=Deo et hominibus serviebat. Служыў Богу і людзям|адказны=Падрыхтавалі Станіслаў Паўліна fDP, Себасцьяна Грыгель MSF|год=2014|месца=Мн.|выдавецтва=Про Хрысто|старонкі=11-12|старонак=88|isbn=978-985-7074-28-0}}&lt;/ref&gt;

== Памяць ==
Казіміру Свёнтку прысвечана дакументальная кінатрылогія [[Юрый Мікалаевіч Гарулёў|Юрыя Гарулёва]]: «Mater Misericordiae» (1997), «Вяртанне» (1999), «Канікулы кардынала» (2004).

== Зноскі ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|14|Свёнтак Казімір|Адамовіч С. Ф.|255}}

{{Біскупы мінска-магілёўскія}}
{{Біскупы пінскія}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Свёнтак Казімір}}
[[Катэгорыя:Кардыналы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Біскупы мінска-магілёўскія]]
[[Катэгорыя:Біскупы пінскія]]
[[Катэгорыя:Апостальскія адміністратары]]
[[Катэгорыя:Мітрапаліты Мінска-Магілёўскія]]</text>
      <sha1>a86052czoww7rat2h1opyl15b1nro05</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153958</id>
      <parentid>5153900</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>афармленне</comment>
      <origin>5153958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14689" sha1="ruwr1d6jfvr6qm8gcy4bkdd0l33zkop" xml:space="preserve">{{Цёзкі2|Свёнтак}}
{{Іерарх
| зварот                          =
| беларускае імя                  = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя                =
| беларускае імя пры нараджэнні   = Казімір Свёнтак
| арыгінальнае імя пры нараджэнні =
| партрэт                         = Kazimir Sviontek 01.jpg
| шырыня партрэта                 = 
| подпіс                          = 
| герб                            = Kazimir Cardinal Sviontak Coat of Arms.jpg
| подпіс герба                    = ''Mater Misericordiae''&lt;br/&gt;''Маці Міласэрнасці''
| шырыня герба                    =
| тытул                           = [[Кардынал-прэсвітар]] з тытулам царквы Сан-Джэрарда-Маела
| парадак                         = 1
| сцяг                            = 
| царква                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына                         = 
| абранне                         = 
| інтранізацыя                    = 
| каранацыя                       = 
| перыядпачатак                   = [[26 лістапада]] [[1994]]
| перыядканец                     = [[21 ліпеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення                = 
| папярэднік                      = 
| пераемнік                       = [[Рубен Саласар Гомес]]
| адрачэнне                       = 
| каментар                        = 
| тытул_2                           = [[Мінска-Магілёўская мітраполія|Арцыбіскуп-Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]]
| парадак_2                         = 1
| сцяг_2                            = 
| царква_2                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_2                         = 
| абранне_2                         = 
| інтранізацыя_2                    = 
| каранацыя_2                       = 
| перыядпачатак_2                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_2                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_2                = 
| папярэднік_2                      = 
| пераемнік_2                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адрачэнне_2                       = 
| каментар_2                        = 
| тытул_3                          = Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў Беларусі]]
| парадак_3                         = 1
| сцяг_3                           = 
| царква_3                          = [[Каталіцтва|Каталіцкая Царква]]
| абшчына_3                         = 
| абранне_3                         = 
| інтранізацыя_3                    = 
| каранацыя_3                       = 
| перыядпачатак_3                   = [[11 лютага]] [[1999]]
| перыядканец_3                     = [[14 чэрвеня]] [[2006]]
| перыяд праўлення_3                = 
| папярэднік_3                      = 
| пераемнік_3                       = [[Аляксандр Кашкевіч]]
| тытул_4                          = [[Апостальскі адміністратар]] ''sede vacante'' і ''ad nutum Sanctae Sedis'' [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]]
| парадак_4                         = 3
| сцяг_4                           = 
| царква_4                          = [[Рымска-Каталіцкая Царква]]
| абшчына_4                         = 
| абранне_4                         = 
| інтранізацыя_4                    = 
| каранацыя_4                       = 
| перыядпачатак_4                   = [[13 красавіка]] [[1991]]
| перыядканец_4                     = [[30 чэрвеня]] [[2011]]
| перыяд праўлення_4                = 
| папярэднік_4                      = [[Уладзіслаў Яндрушук]]
| пераемнік_4                       = [[Тадэвуш Кандрусевіч]]
| адукацыя                        =
| дата нараджэння                 = 
| месца нараджэння                = 
| дата смерці                     = 
| месца смерці                    = 
| пахаваны                        =
|святар               = [[8 красавіка]] [[1939]] ад [[Казімір Букраба|Казіміра Букрабы]]
| дынастыя                        = 
| бацька                          = 
| маці                            = 
| прыняцце манаства               = 
| хіратонія                       = [[21 мая]] [[1991]] ад [[Тадэвуш Кандрусевіч|Тадэвуша Кандрусевіча]] (разам з [[Уладзіслаў Яндрушук|Уладзіславам Яндрушукам]] і [[Эдвард Кісель|Эдвардам Кіселем]])
| кардынал                        = [[26 лістапада]] [[1994]] ад [[Ян Павел II (Папа Рымскі)|Яна Паўла II]]
| жонка                           = 
| дзеці                           = 
| аўтограф                        = 
| манаграма                       = 
| узнагароды                      =  
| Commons = 
}}

[[Кардынал|Яго Эмінэнцыя]] '''Казімір Свёнтак''' ({{ВДП}}) — беларускі і польскі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч. У 1994 годзе стаў першым кардыналам у гісторыі незалежнай і суверэннай Беларусі.

== Біяграфія ==
Казімір Свёнтак нарадзіўся 21 кастрычніка 1914 года ў горадзе [[Валк]] на мяжы сучасных [[Латвія|Латвіі]] і [[Эстонія|Эстоніі]] ў [[Шляхта|шляхецкай]] сям’i [[Палякі|этнічна польскага]] паходжання. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я Свёнткаў была ў эвакуацыі, а пасля апынулася на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] ў [[Баранавічы|Баранавічах]], дзе Казімір Свёнтак скончыў [[Гімназія імя Тадэвуша Рэйтана|гімназію імя Тадэвуша Рэйтана]]. У 1933 годзе паступіў у [[Пінская вышэйшая духоўная семінарыя|Пінскую вышэйшую духоўную семінарыю]], у красавіку 1939 быў пасвечаны ў святары i распачаў душпастырскую дзейнасць на пасадзе вікарыя ў [[Пружаны|Пружанах]].

У красавіку 1941 года Казімір Свёнтак быў арыштаваны савецкімі ўладамі па абвінавачванні ў шпіянажы i два месяцы ўтрымліваўся ў турме ў [[Брэст|Брэсце]]. У канцы чэрвеня 1941 года ў выніку нямецкай акупацыі выйшаў з турмы і вярнуўся ў Пружаны. Пасля вайны застаўся з парафіянамі. У снежні 1944 года ён зноў быў арыштаваны савецкімі ўладамі i асуджаны на 10 гадоў пазбаўлення волі. Зняволенне адбываў у лагерах [[Сібір]]ы і [[Комі АССР]]. У 1954 годзе вярнуўся ў Беларусь, з 1 снежня 1954 — пробашч у [[Пінск]]у. З 13 красавіка 1991 архібіскуп, [[Мінска-Магілёўская мітраполія|мітрапаліт Мінска-Магілёўскі]], апостальскі адміністратар [[Пінская дыяцэзія|Пінскай дыяцэзіі]].

30 кастрычніка 1994 года Папа Рымскі [[Ян Павел II]] надаў Казіміру Свёнтку сан [[кардынал]]а. Старшыня [[Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі|Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі]] (1999—2006). 14 чэрвеня 2006 Папа Бенедыкт XVI прыняў прашэнне 91-гадовага кардынала Казіміра Свёнтка пра вызваленне ад кіраўніцтва архідыяцэзіяй. Пры гэтым Свёнтак застаўся апостальскім адміністратарам Пінскай дыяцэзіі.

Памёр 21 ліпеня 2011 года.&lt;!-- а 9-ай гадзіне раніцы--&gt; Пахаваны ў крыпце [[Кафедральны касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў (Пінск)|кафедральнага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі]] ў [[Пінск]]у.

== Узнагароды ==

* Лаўрэат прэміі імя св. брата Альберта (Адама Хмялёўскага) — «За выдатныя дасягненні ў галіне сакральнага мастацтва за 1991 год, за адраджэнне рэлігійнага жыцця і аднаўленне з руінаў шматлікіх каталіцкіх святыняў у Беларусі», «за стварэнне сучаснага Каталіцкага Касцёла ў Беларусі» (14.12.1991).
* Лаўрэат прэміі імені Уладзіміра Петшака — «За ахвярную працу па адраджэнні рэлігійнага жыцця на ўсходніх тэрыторыях Еўропы» (24.05.1995).
* 4 ліпеня 1995 года прэзідэнт [[Польшча|Рэспублікі Польшча]] [[Лех Валенса]] ўзнагародзіў кардынала Казіміра Камандорскім крыжам з зоркаю [[Ордэн Адраджэння Польшчы|ордэна адраджэння Польшчы.]]
* 12 студзеня 2000 года адзначаны {{Не перакладзена 5|ордэнам Ecce Homo|ордэнам Ecce Homo|pl|Order Ecce Homo}} «за чалавечнасць перад абліччам смерці, за любоў і прабачэнне, за нястомнае служэнне на карысць бліжніх» экуменічнай Капітулай гэтага ордэну ў Тамашове Мазавецкім (Польшча).
* 3 чэрвеня 2000 года абраны ганаровым грамадзянінам горада [[Піньчаў|Піньчова]] (Польшча) «За заслугі перад народам Айчыны і Касцёла».
* 15 лістапада 2003 года Грамадскі фонд «Pamięci Narodu Polskiego» («Памяці польскага народу») адзначыў кардынала К. Свёнтка медалём (№ 167) «{{Не перакладзена 5|Polonia Mater Nostra Est|Polonia Mater Nostra Est|pl|Polonia Mater Nostra Est}}» (Польшча — наша Маці) за асаб­лівыя заслугі перад народам і Польшчай.
* 27 верасня 2004 года Папа Ян Павел ІІ уручыў кардыналу Казіміру Свёнтку ўзнагароду «[[Fidei testis]]» («Сведка веры»), прызначаную яму Інстытутам імя Паўла VI у італьянскай [[Брэшыя|Брэшыі]].
* 23 лістапада 2006 года ўзнагароджаны прэзідэнтам [[Францыя|Рэспублікі Францыя]] [[Жак Шырак|Жакам Шыракам]] найвышэйшаю адзнакаю Камандора [[Ордэн Ганаровага легіёна|ордэна Ганаровага легіёну]]. Быў ён прысуджаны «чалавеку, які для жыхароў Францыі з’яўляецца ўвасабленнем гісторыі беларускага народа на працягу апошніх сямідзесяці гадоў».&lt;ref&gt;{{Кніга|спасылка=https://pro-christo.catholic.by/by/lib2.htm?bid=329|загаловак=Deo et hominibus serviebat. Служыў Богу і людзям|адказны=Падрыхтавалі Станіслаў Паўліна fDP, Себасцьяна Грыгель MSF|год=2014|месца=Мн.|выдавецтва=Про Хрысто|старонкі=11-12|старонак=88|isbn=978-985-7074-28-0}}&lt;/ref&gt;

== Памяць ==
Казіміру Свёнтку прысвечана дакументальная кінатрылогія [[Юрый Мікалаевіч Гарулёў|Юрыя Гарулёва]]: «Mater Misericordiae» (1997), «Вяртанне» (1999), «Канікулы кардынала» (2004).

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|14|Свёнтак Казімір|Адамовіч С. Ф.|255}}

{{Біскупы мінска-магілёўскія}}
{{Біскупы пінскія}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Свёнтак Казімір}}
[[Катэгорыя:Кардыналы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Біскупы мінска-магілёўскія]]
[[Катэгорыя:Біскупы пінскія]]
[[Катэгорыя:Апостальскія адміністратары]]
[[Катэгорыя:Мітрапаліты Мінска-Магілёўскія]]</text>
      <sha1>ruwr1d6jfvr6qm8gcy4bkdd0l33zkop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чалябінск</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25666</id>
    <revision>
      <id>5153686</id>
      <parentid>5130845</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:49:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вядомыя ўраджэнцы і жыхары */</comment>
      <origin>5153686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7850" sha1="tqhxz7gmjbvthg9h1qkb7vkb1agg8dc" xml:space="preserve">{{НП
|статус                = Горад
|беларуская назва      = Чалябінск
|арыгінальная назва    = {{lang-ru|Челябинск}}
|падначаленне =
|краіна = Расія
|герб = CoA of Chelyabinsk (2000).svg
|сцяг = Flag of Chelyabinsk.svg
|шырыня герба =
|шырыня сцяга =
|выява =
|подпіс =
 |lat_dir = |lat_deg = 55|lat_min = 09|lat_sec = 
 |lon_dir = |lon_deg = 61|lon_min = 24|lon_sec = 
 |CoordAddon           = type:city(1092000)_region:RU
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны =
|памер карты рэгіёна =
|памер карты раёна =
|від рэгіёна =
|рэгіён = Чалябінская вобласць
|від раёна =
|раён =
|карта краіны =
|карта рэгіёна =
|карта раёна =
|унутранае дзяленне =
|від главы =
|глава =
|першае згадванне = 1736
|ранейшыя імёны =
|статус з = 1787
|плошча = 530
|від вышыні =
|вышыня цэнтра НП =
|афіцыйная мова =
|афіцыйная мова-ref =
|насельніцтва = 1 млн. 177 тыс.
|год перапісу = 2024
|шчыльнасць =
|нацыянальны склад =
|канфесійны склад =
|часавы пояс = +5
|DST =
|тэлефонны код = 351
|паштовы індэкс =
|паштовыя індэксы = 454000—454999
|аўтамабільны код = 74, 174
|від ідэнтыфікатара =
|лічбавы ідэнтыфікатар =
|катэгорыя ў Commons = Chelyabinsk
|сайт =
|мова сайта =
|мова сайта 2 =
|мова сайта 3 =
|мова сайта 4 =
|мова сайта 5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n =
|add2 =
|add3n =
|add3 =
}}
'''Чалябінск''' ({{lang-ru|Челябинск}}) — горад (з [[1787]]) у [[Расія|Расіі]], адміністрацыйны цэнтр [[Чалябінская вобласць|Чалябінскай вобласці]]. Насельніцтва 1 177 тыс. чалавек ([[2024]]). Заснаваны ў [[1736]] годзе.

Чалябінск размешчаны на ўсходнім схіле Уральскіх гор, за 201 км на поўдзень ад [[Екацярынбург]]а. Вышыня над узроўнем мора — каля 200—250 м. Геалагічнае размяшчэнне — заходняя частка — Урал (граніты), усходняя частка — [[Заходняя Сібір]] (асадкавыя пароды). Горад знаходзіцца на рацэ [[Міяс (рака)|Міяс]], тэрыторыю горада абмываюць Шаршнеўскае вадасховішча і тры возеры: Смоліна, Сінеглазава, Першае. Рэльеф горада слаба ўзгорысты на захадзе з паступовым паніжэннем да ўсходу і «разразаецца» далінай р. Міас і латочынамі з азёрамі і балотамі. Берагі Міаса пакрытыя месцамі лесам і хмызняком. Клімат — кантынентальны.

Буйны транспартны вузел (чыгунка і шашэйныя дарогі; [[Транссібірская магістраль]]). Аэрапорт «Баландзіна». Буйны цэнтр металургіі, машынабудавання і металаапрацоўкі, лёгкай і харчовай прамысловасці.

== Гісторыя ==
Заснаваны ў 1736 годзе як руская крэпасць на месцы башкірскага пасёлка Сяляба (Чаляба). З 1743 года Чалябінск — горад, цэнтр Ісецкай правінцыі. У пачатку 1774 года яго займалі атрады [[Емяльян Іванавіч Пугачоў|Е. І. Пугачова]]. З 1781 года Чалябінск — павятовы горад Екацярынбургскай правінцыі (Пермскага, затым Уфімскага намесніцтва), з 1796 года — [[Арэнбургская губерня|Арэнбургскай губерні]]. У 1890-я пасля будаўніцтва Вялікай Сібірскай магістралі і чыгункі на [[Екацярынбург]] стаў буйным транспартным і гандлёвым (вываз хлеба з [[Заходняя Сібір|Заходняй Сібіры]]) цэнтрам, у якім хутка развівалася прамысловасць.

У 1933 годзе пабудаваны Чалябінскі трактарны завод (ЧТЗ). З 1934 года Чалябінск — абласны цэнтр. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны ў Чалябінск было эвакуіравана каля 60 прамысловых прадпрыемстваў СССР.
== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Гарады-пабрацімы ==
{{Wikidata/SisterCities}}

== Вядомыя ўраджэнцы і жыхары ==
{{main|Вядомыя асобы Чалябінска}}
* [[Натэла Атараўна Дадышкіліяні]] (нар. 1960) — беларуская артыстка балета.
* [[Макараў Уладзімір Мацвеевіч]] (нар. 1955) — беларускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, палкоўнік.
* [[Андрэй Анатольевіч Мезін]] — беларускі хакеіст.
* [[Пётр Пятровіч Падкавыраў]] (1910—1977) — беларускі кампазітар, педагог.
* [[Луіза Мікалаеўна Пятрова]] (нар. 1942) — беларускі архітэктар.
* [[Уладзімір Георгіевіч Пятроў]] (нар. 1956) — беларускі оперны спявак.
* [[Уладзімір Іванавіч Шчарбін]] (нар. 1950) — беларускі мастак.
* [[Ніна Аўгустаўна Кабернік]] (нар. 1949) — беларускі палітык.
* [[Ігар Арэставіч Еўтухоў]] (нар. 1962) — беларускі гісторык. [[Доктар гістарычных навук]] (2001), [[прафесар]] (2004).
* [[Мікалай Дудчанка]] (1944—2022) — беларускі харэограф, рэжысёр, сцэнарыст, педагог, заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі, балетмайстар-пастаноўшчык Дзяржаўнага заслужанага харэаграфічнага ансамбля «Харошкі»
* [[Вячаслаў Аляксандравіч Быстрэнін]] (1930—2005) — урач-отарыналарынголаг. Доктар медыцынскіх навук (1973), прафесар (1977).
* [[Барыс Іларыёнавіч Бяляеў]] (нар. 1945) — беларускі фізік, спецыяліст у галіне спектраскапіі і оптыка-электроннага прыборабудавання. Доктар фізіка-матэматычных навук.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}
{{Гарады Чалябінскай вобласці}}
[[Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Чалябінск| ]]
[[Катэгорыя:Гарады-мільянеры Расіі]]</text>
      <sha1>tqhxz7gmjbvthg9h1qkb7vkb1agg8dc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Грэза</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28398</id>
    <revision>
      <id>5153836</id>
      <parentid>4657594</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4237" sha1="1xmg6z0myfkzadsmrku3k9kltcdzczb" xml:space="preserve">{{Рака
|Назва=Грэза
|Выява=
|Краіна= Беларусь
|Выток=каля вёскі [[Загрэззе]]
|Вусце=[[Друць]]
|Расход вады=2,5
|Плошча вадазбору=458 
}}
'''Грэза''' — [[рака]] ў [[Магілёўскі раён|Магілёўскім]] і [[Быхаўскі раён|Быхаўскім]] раёнах [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], левы [[прыток]] ракі [[Друць]] (басейн [[Дняпро|Дняпра]]).

Даўжыня ракі 51 км. [[Вадазбор]] 458 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 2,5 м³/с. Сярэдні [[Ухіл ракі|нахіл воднай паверхні]] 0,7 [[праміле|‰]].

Пачынаецца каля паўднёва-ўсходняй ускраіны [[Вёска|вёскі]] [[Загрэззе]] Магілёўскага раёна, цячэ па [[Цэнтральнабярэзінская раўніна|Цэнтральнабярэзінскай раўніне]], вусце на паўднёвай ускраіне вёскі [[Вязьма (Быхаўскі раён)|Вязьма]] Быхаўскага раёна. [[Даліна]] трапецападобная, шырынёй 1—1,5 км. [[Пойма]] двухбаковая, часткова парэзаная старымі рэчышчамі і канавамі, шырынёй 0,4—0,5 км. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае. Шырыня ракі ў [[межань]] ў верхнім цячэнні 4—6 м, ніжэй — каля 10 м. [[Бераг]]і ўмерана стромкія, адкрытыя, пад [[луг]]амі.

'''Асноўныя прытокі''': [[Езва (рака)|Езва]] (злева). Рака выкарыстоўваецца як водапрыёмнік [[Меліярацыя|меліярацыйных]] [[Канал (гідраграфія)|каналаў]]. У пойме ракі вадасховішча [[Студзёнкаўскае]]&lt;ref&gt;{{Крыніцы/БелЭн|15|Студзёнкаўскае вадасховішча||219}}&lt;/ref&gt;.

На перыяд веснавога разводдзя прыпадае 55 % гадавога сцёку. Максімальны ўзровень разводдзя ў канцы сакавіка — 1‑й дэкадзе красавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 1,7 м. Замярзае ў канцы снежня, крыгалом у 3‑й дэкадзе сакавіка.

== Зноскі ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/РэсВодСССР|5|1-2}}
* {{Крыніцы/ПрырБел}}
* {{Крыніцы/Блакітная}}
* {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Могилёвская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2012|старонкі=25, 26|старонак=64|isbn=978-985-508-173-0|тыраж=10&amp;nbsp;000}}{{ref-ru}}
* Ліст карты N-36-73. Выданне 1979 г.{{ref-ru}}
* Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г.{{ref-ru}}
* Ліст карты N-35-96. Выданне 1981 г.{{ref-ru}}

== Спасылкі ==
* {{belarusenc|slovnik/10304|ГРЭЗА}}
* [http://www.cricuwr.by/invent_vo/Text/PDF/RAZD1/Mogilev/tabl1-2.pdf Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170831042829/http://www.cricuwr.by/invent_vo/Text/PDF/RAZD1/Mogilev/tabl1-2.pdf |date=31 жніўня 2017 }}{{ref-ru}}

[[Катэгорыя:Прытокі Друці]]
[[Катэгорыя:Рэкі Быхаўскага раёна]]
[[Катэгорыя:Рэкі Магілёўскага раёна]]</text>
      <sha1>1xmg6z0myfkzadsmrku3k9kltcdzczb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алег Антонавіч Лойка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40199</id>
    <revision>
      <id>5153676</id>
      <parentid>5134688</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZolaSukhar</username>
        <id>169411</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>вікіфікацыя</comment>
      <origin>5153676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13763" sha1="3aidwcgixp8vzt6s9vkzq5wa6411hmn" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Лойка}}
{{Навуковец
| Навуковая сфера = [[філалогія]]
| Вядомыя вучні = [[Алесь Іванавіч Бельскі]]
| Вядомы як = паэт, пісьменнік, крытык, літаратуразнавец
}}
'''Алег Антонавіч Лойка''' ({{ДН|1|5|1931}}, {{МН|Слонім}} — {{ДС|19|11|2008}}, {{МС|Слонім||}}) — беларускі [[паэт]], [[пісьменнік]] і [[літаратуразнавец]]. [[Член-карэспандэнт АН БССР]] (1989), [[доктар філалагічных навук]] (1969), [[прафесар]] (1971). Лаўрэат [[Літаратурная прэмія імя Якуба Коласа|Дзяржаўнай прэміі БССР]] (1990){{sfn|Марозаў|2022}}.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў сям’і фельчара. Скончыў беларускую [[Слонім]]скую сярэднюю школу № 1, паступіў на [[філалагічны факультэт БДУ]], які скончыў з адзнакай у 1953 годзе і быў рэкамендаваны ў [[Аспірантура|аспірантуру]]. Скончыў у 1956 годзе аспірантуру пры кафедры беларускай літаратуры БДУ, абараніўшы кандыдацкую дысертацыю па тэме «Адам Міцкевіч і беларуская літаратура»{{sfn|Марозаў|2022}}.

З 1956 года — выкладчык новаўтворанай кафедры беларускай літаратуры, якую ўзначаліў [[M. P. Ларчанка]] (кафедра вылучылася з кафедры беларускай мовы і літаратуры), з 1962 года — дацэнт. Абараніў доктарскую дысертацыю (1969). 3 1971 года — прафесар кафедры беларускай літаратуры, з 1985 года — загадчык кафедры беларускай літаратуры. З 1993 года, калі з кафедры беларускай літаратуры вылучылася некалькі самастойных кафедр — загадчык кафедры беларускай літаратуры XX стагоддзя. 3 1998 года — прафесар гэтай жа кафедры. У 1991—1996 гадах — дэкан [[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічнага факультэта БДУ]].

Узначальваў партыйную арганізацыю факультэта, быў старшынёй савета факультэта, кіраваў універсітэцкім аб’яднаннем «Узлёт» (1964—1989).

Член [[Саюз пісьменнікаў СССР|Саюза пісьменнікаў СССР]] і [[Саюз пісьменнікаў БССР|БССР]] з 1960 года{{sfn|Марозаў|2022}}.

== Сям’я ==
У апошнія гады жыцця жыў у Слоніме. Быў жанаты, меў дачку Антаніну, сына [[Павел Алегавіч Лойка|Паўла]] і ўнукаў Віталя, Алега і Надзею.

== Дзейнасць і творчасць ==

=== Педагагічная ===
Пастаянна распрацоўваў новыя лекцыі, тэмы і семінары. Прачытаў курсы лекцый па «Гісторыі старабеларускай літаратуры», «Літаратуры XIX — пачатку XX ст.», «Уводзіны ў літаратуразнаўства», «Краязнаўства», спецкурсы па паэзіі, «Літаратурных славянскіх узаемасувязях» і інш. Стылістычную адметнасць лекцый А. Лойкі адзначалі студэнты БДУ, Варшаўскага, Іенскага універсітэтаў. Распрацаваны ў курсах лекцый матэрыял пакладзены ў аснову дапаможнікаў і падручнікаў для ВНУ.

Сярод іншага, аўтар вучэбнага дапаможніка для студэнтаў ВНУ «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (ч. I — 1977, ч. II — 1980, 2-е дапрац. выд. ч. I і II — 1989), 2-томнага падручніка для філалагічных факультэтаў універсітэтаў «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (у двух выданнях), падручніка «Старабеларуская літаратура». Аўтар праграм па старабеларускай літаратуры і беларускай літаратуры XVIII — пачатку XX ст. Адзін са складальнікаў хрэстаматыі для вышэйшых навучальных устаноў «Беларуская літаратура XIX стагоддзя» (з [[С. Александровіч]]ам і [[В. Рагойша]]м, 1971, 2-е дапрацаванае выданне з В. Рагойшам, 1988).

Пад кіраўніцтвам А. Лойкі абаронена 15 дысертацый. Быў старшынёй Вучонага савета па абароне дысертацый у БДУ, членам Вучонага савета [[Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі|Інстытута літаратуры імя Я. Купалы]], членам рздкалегій часопісаў «Веснік БДУ» (серыя IV), «Беларусь», «Спадчына», «Першацвет».

=== Навуковая ===
Выступаў як крытык і літаратуразнавец. Аўтар больш як 450 публікацый, у тым ліку шасці манаграфій — «„[[Новая зямля (паэма)|Новая зямля]]“ Якуба Коласа: Вытокі, веліч, хараство» (1961), «Адам Міцкевіч і беларуская літаратура» (1959), «Сустрэчы з днём сённяшнім» (1968), «Максім Багдановіч» (1966), «Беларуская паэзія пачатку XX стагоддзя: Некаторыя заканамернасці і асаблівасці» (1972), «Старабеларуская літаратура» (2001). Сярод іншага «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (1977, 1980, 1989), зборнік літаратурна-крытычных артыкулаў і творчых партрэтаў «Паэзія і час» (1981), даклады на V Міжнародны з’езд славістаў «Беларуска-польскія літаратурныя ўзаемасувязі ў XIX ст.» (з [[Н. Перкін]]ым, 1963), на IX з’езд — «Традыцыі літаратуры старажытнай Русі ў беларускай літаратуры» (з [[В. Чамярыцкі]]м, [[А. Коршунаў|А. Коршунавым]], 1982).

=== Літаратурная ===
Аўтар 100 кніг, апошняя прыжыццёвая выйшла ў 2003 годзе.

Дэбютаваў вершамі у 1943 годзе ў «Баранавіцкай газеце». Аўтар зборнікаў паэзіі «На юначым шляху» (1959), «Задуменныя пералескі» (1961), «Дарогі і летуценні» (1963), «Блакітнае азерца» (вершы і паэмы, 1965), «Каб не плакалі кані» (1967), «Дзівасіл» (1969), «Калі ў дарозе ты…» (выбранае, 1971), «Шчырасць» (1973), «Пачуцці» (вершы і паэма, 1976), «Лінія жыцця» (1978), «Скрыжалі» (выбранае, 1981), «Няроўныя даты» (1983), «Грайна» (1986), «Пралескі ў акопах» (1987), «Балады вайны і міру» (1989), «Талая вясна» (вершы і паэмы, 1990). Выйшлі кніжкі вершаў для дзяцей «Як Тоня рэха шукала» (1962), «Карагод дзівосных прыгод» (1966), «Каля млына» (1972), «Дзе хто начуе?» (1977), «Пра дзеда Аяяй і бабку Оёёй» (1984). Напісаў раманы-эсэ «Як агонь, як вада» (1984) і «[[Францыск Скарына]], або Сонца маладзіковае» (1990), аповесць «Скарына на Градчанах» (1990), аповесць «Кельты не ўміраюць» (1998). Аўтар сцэнарыя дакументальнага фільма «[[Максім Адамавіч Багдановіч|Максім Багдановіч]]» (зняты ў 1990).

Пераклаў на беларускую мову кніжку выбраных твораў [[П. Верлен]]а «У месяцавым ззянні» (1974), [[І. В. Гётэ]] «Спатканне і ростань» (1981), [[Фрыдрых Шылер|Ф. Шылера]], асобныя творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, польскіх і іншых паэтаў. Перакладчык і ўкладальнік 2-томнай анталогіі польскай паэзіі «Ад Буга да Віслы», куды ўвайшлі вершы 180 паэтаў.

== Прызнанне ==
Узнагароджаны [[Ордэн Дружбы народаў (СССР)|ордэнам Дружбы народаў]], [[медаль Францыска Скарыны|медалём Францыска Скарыны]], польскім медалём «[[Заслужаны перад польскай літаратурай]]», Срэбным Ганаровым знакам (Германія){{sfn|Марозаў|2022}} і інш. медалямі; Лаўрэат [[Дзяржаўная прэмія БССР імя Якуба Коласа|Дзяржаўнай прэміі БССР імя Якуба Коласа]] (1990){{sfn|Марозаў|2022}} за раман-эсэ «Францыск Скарына, або Сонца маладзіковае», [[прэмія імя У. І. Пічэты|прэміі БДУ імя Уладзіміра Пічэты]]{{sfn|Марозаў|2022}}.

== Памяць ==
* Імем Алега Лойкі названа вуліца ў Слоніме{{sfn|Марозаў|2022}}.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{крыніцы/Сучасныя беларускія даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага|ЛОЙКА Алег Антонавіч}}
* {{крыніцы/БП 1917-90|Лойка Алег}};
* {{крыніцы/БП (1992-95)||Лойка Алег}};
* ''Аксак В.'' Вянок памяці: Алег Лойка // Радыё Свабода 19 ліст. 2008, 18:06;
* [http://elib.bsu.by/handle/123456789/205090 Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Сер. 4, Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. — Мінск: БДУ. — 2001. — № 2. — С. 113] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190822090838/http://elib.bsu.by/handle/123456789/205090 |date=22 жніўня 2019 }};
* [http://elib.bsu.by/handle/123456789/40064 Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Сер. 4, Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. — 2006. — № 2. — С.137] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190822090835/http://elib.bsu.by/handle/123456789/40064 |date=22 жніўня 2019 }}.

== Спасылкі ==
* [https://csl.bas-net.by/personalii/86748/loyko-oleg-antonovich/ Алег Антонавіч Лойка] ў базе даных «История белорусской науки в лицах» [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа НАН Беларусі|Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі]]{{ref-ru}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Лойка Алег Антонавіч}}
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены-карэспандэнты НАНБ]]
[[Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР]]
[[Катэгорыя:Дактары філалагічных навук]]
[[Катэгорыя:Паэты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]]
[[Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Дэканы філалагічнага факультэта БДУ]]
[[Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага]]</text>
      <sha1>3aidwcgixp8vzt6s9vkzq5wa6411hmn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153699</id>
      <parentid>5153676</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>афармленне</comment>
      <origin>5153699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13448" sha1="swl0k6v1bjn3z8g2aukk6qitb3q36n8" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Лойка}}
{{Навуковец}}

'''Алег Антонавіч Лойка''' ({{ВДП}}) — беларускі [[паэт]], [[пісьменнік]] і [[літаратуразнавец]]. [[Член-карэспандэнт АН БССР]] (1989), [[доктар філалагічных навук]] (1969), [[прафесар]] (1971). Лаўрэат [[Літаратурная прэмія імя Якуба Коласа|Дзяржаўнай прэміі БССР]] (1990){{sfn|Марозаў|2022}}.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў сям’і фельчара. Скончыў беларускую [[Слонім]]скую сярэднюю школу № 1, паступіў на [[філалагічны факультэт БДУ]], які скончыў з адзнакай у 1953 годзе і быў рэкамендаваны ў [[Аспірантура|аспірантуру]]. Скончыў у 1956 годзе аспірантуру пры кафедры беларускай літаратуры БДУ, абараніўшы кандыдацкую дысертацыю па тэме «Адам Міцкевіч і беларуская літаратура»{{sfn|Марозаў|2022}}.

З 1956 года — выкладчык новаўтворанай кафедры беларускай літаратуры, якую ўзначаліў [[M. P. Ларчанка]] (кафедра вылучылася з кафедры беларускай мовы і літаратуры), з 1962 года — дацэнт. Абараніў доктарскую дысертацыю (1969). 3 1971 года — прафесар кафедры беларускай літаратуры, з 1985 года — загадчык кафедры беларускай літаратуры. З 1993 года, калі з кафедры беларускай літаратуры вылучылася некалькі самастойных кафедр — загадчык кафедры беларускай літаратуры XX стагоддзя. 3 1998 года — прафесар гэтай жа кафедры. У 1991—1996 гадах — дэкан [[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічнага факультэта БДУ]].

Узначальваў партыйную арганізацыю факультэта, быў старшынёй савета факультэта, кіраваў універсітэцкім аб’яднаннем «Узлёт» (1964—1989).

Член [[Саюз пісьменнікаў СССР|Саюза пісьменнікаў СССР]] і [[Саюз пісьменнікаў БССР|БССР]] з 1960 года{{sfn|Марозаў|2022}}.

== Сям’я ==
У апошнія гады жыцця жыў у Слоніме. Быў жанаты, меў дачку Антаніну, сына [[Павел Алегавіч Лойка|Паўла]] і ўнукаў Віталя, Алега і Надзею.

== Дзейнасць і творчасць ==

=== Педагагічная ===
Пастаянна распрацоўваў новыя лекцыі, тэмы і семінары. Прачытаў курсы лекцый па «Гісторыі старабеларускай літаратуры», «Літаратуры XIX — пачатку XX ст.», «Уводзіны ў літаратуразнаўства», «Краязнаўства», спецкурсы па паэзіі, «Літаратурных славянскіх узаемасувязях» і інш. Стылістычную адметнасць лекцый А. Лойкі адзначалі студэнты БДУ, Варшаўскага, Іенскага універсітэтаў. Распрацаваны ў курсах лекцый матэрыял пакладзены ў аснову дапаможнікаў і падручнікаў для ВНУ.

Сярод іншага, аўтар вучэбнага дапаможніка для студэнтаў ВНУ «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (ч. I — 1977, ч. II — 1980, 2-е дапрац. выд. ч. I і II — 1989), 2-томнага падручніка для філалагічных факультэтаў універсітэтаў «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (у двух выданнях), падручніка «Старабеларуская літаратура». Аўтар праграм па старабеларускай літаратуры і беларускай літаратуры XVIII — пачатку XX ст. Адзін са складальнікаў хрэстаматыі для вышэйшых навучальных устаноў «Беларуская літаратура XIX стагоддзя» (з [[С. Александровіч]]ам і [[В. Рагойша]]м, 1971, 2-е дапрацаванае выданне з В. Рагойшам, 1988).

Пад кіраўніцтвам А. Лойкі абаронена 15 дысертацый. Быў старшынёй Вучонага савета па абароне дысертацый у БДУ, членам Вучонага савета [[Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі|Інстытута літаратуры імя Я. Купалы]], членам рздкалегій часопісаў «Веснік БДУ» (серыя IV), «Беларусь», «Спадчына», «Першацвет».

=== Навуковая ===
Выступаў як крытык і літаратуразнавец. Аўтар больш як 450 публікацый, у тым ліку шасці манаграфій — «„[[Новая зямля (паэма)|Новая зямля]]“ Якуба Коласа: Вытокі, веліч, хараство» (1961), «Адам Міцкевіч і беларуская літаратура» (1959), «Сустрэчы з днём сённяшнім» (1968), «Максім Багдановіч» (1966), «Беларуская паэзія пачатку XX стагоддзя: Некаторыя заканамернасці і асаблівасці» (1972), «Старабеларуская літаратура» (2001). Сярод іншага «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (1977, 1980, 1989), зборнік літаратурна-крытычных артыкулаў і творчых партрэтаў «Паэзія і час» (1981), даклады на V Міжнародны з’езд славістаў «Беларуска-польскія літаратурныя ўзаемасувязі ў XIX ст.» (з [[Н. Перкін]]ым, 1963), на IX з’езд — «Традыцыі літаратуры старажытнай Русі ў беларускай літаратуры» (з [[В. Чамярыцкі]]м, [[А. Коршунаў|А. Коршунавым]], 1982).

=== Літаратурная ===
Аўтар 100 кніг, апошняя прыжыццёвая выйшла ў 2003 годзе.

Дэбютаваў вершамі у 1943 годзе ў «Баранавіцкай газеце». Аўтар зборнікаў паэзіі «На юначым шляху» (1959), «Задуменныя пералескі» (1961), «Дарогі і летуценні» (1963), «Блакітнае азерца» (вершы і паэмы, 1965), «Каб не плакалі кані» (1967), «Дзівасіл» (1969), «Калі ў дарозе ты…» (выбранае, 1971), «Шчырасць» (1973), «Пачуцці» (вершы і паэма, 1976), «Лінія жыцця» (1978), «Скрыжалі» (выбранае, 1981), «Няроўныя даты» (1983), «Грайна» (1986), «Пралескі ў акопах» (1987), «Балады вайны і міру» (1989), «Талая вясна» (вершы і паэмы, 1990). Выйшлі кніжкі вершаў для дзяцей «Як Тоня рэха шукала» (1962), «Карагод дзівосных прыгод» (1966), «Каля млына» (1972), «Дзе хто начуе?» (1977), «Пра дзеда Аяяй і бабку Оёёй» (1984). Напісаў раманы-эсэ «Як агонь, як вада» (1984) і «[[Францыск Скарына]], або Сонца маладзіковае» (1990), аповесць «Скарына на Градчанах» (1990), аповесць «Кельты не ўміраюць» (1998). Аўтар сцэнарыя дакументальнага фільма «[[Максім Адамавіч Багдановіч|Максім Багдановіч]]» (зняты ў 1990).

Пераклаў на беларускую мову кніжку выбраных твораў [[П. Верлен]]а «У месяцавым ззянні» (1974), [[І. В. Гётэ]] «Спатканне і ростань» (1981), [[Фрыдрых Шылер|Ф. Шылера]], асобныя творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, польскіх і іншых паэтаў. Перакладчык і ўкладальнік 2-томнай анталогіі польскай паэзіі «Ад Буга да Віслы», куды ўвайшлі вершы 180 паэтаў.

== Прызнанне ==
Узнагароджаны [[Ордэн Дружбы народаў (СССР)|ордэнам Дружбы народаў]], [[медаль Францыска Скарыны|медалём Францыска Скарыны]], польскім медалём «[[Заслужаны перад польскай літаратурай]]», Срэбным Ганаровым знакам (Германія){{sfn|Марозаў|2022}} і інш. медалямі; Лаўрэат [[Дзяржаўная прэмія БССР імя Якуба Коласа|Дзяржаўнай прэміі БССР імя Якуба Коласа]] (1990){{sfn|Марозаў|2022}} за раман-эсэ «Францыск Скарына, або Сонца маладзіковае», [[прэмія імя У. І. Пічэты|прэміі БДУ імя Уладзіміра Пічэты]]{{sfn|Марозаў|2022}}.

== Памяць ==
* Імем Алега Лойкі названа вуліца ў Слоніме{{sfn|Марозаў|2022}}.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{крыніцы/Сучасныя беларускія даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага|ЛОЙКА Алег Антонавіч}}
* {{крыніцы/БП 1917-90|Лойка Алег}};
* {{крыніцы/БП (1992-95)||Лойка Алег}};
* ''Аксак В.'' Вянок памяці: Алег Лойка // Радыё Свабода 19 ліст. 2008, 18:06;
* [http://elib.bsu.by/handle/123456789/205090 Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Сер. 4, Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. — Мінск: БДУ. — 2001. — № 2. — С. 113] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190822090838/http://elib.bsu.by/handle/123456789/205090 |date=22 жніўня 2019 }};
* [http://elib.bsu.by/handle/123456789/40064 Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Сер. 4, Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. — 2006. — № 2. — С.137] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190822090835/http://elib.bsu.by/handle/123456789/40064 |date=22 жніўня 2019 }}.

== Спасылкі ==
* [https://csl.bas-net.by/personalii/86748/loyko-oleg-antonovich/ Алег Антонавіч Лойка] ў базе даных «История белорусской науки в лицах» [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа НАН Беларусі|Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі]]{{ref-ru}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Лойка Алег Антонавіч}}
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены-карэспандэнты НАНБ]]
[[Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР]]
[[Катэгорыя:Дактары філалагічных навук]]
[[Катэгорыя:Паэты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]]
[[Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Дэканы філалагічнага факультэта БДУ]]
[[Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага]]</text>
      <sha1>swl0k6v1bjn3z8g2aukk6qitb3q36n8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вабіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41606</id>
    <revision>
      <id>5153811</id>
      <parentid>5141879</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Апісанне */</comment>
      <origin>5153811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4827" sha1="799hq8h1lt357q24nyb95cirfsa95tx" xml:space="preserve">{{Рака2
 |Назва                   = Вабіч
  |Арыгінальная назва     = 
 |Выява                   = 
  |Подпіс                 = 
 |Карта                   = 
  |Подпіс карты           = 
 |Даўжыня                 = 74
 |Плошча басейна          = 565
 |Басейн                  = Друць/Дняпро/Чорнае мора
 |Расход вады             = 3,5
  |Месца вымярэння        = у вусці
 |Выток                   = 
  |Месцазнаходжанне вытоку= за 1,7 км на ўсходзе ад вёскі Бураўшчына
  |Вышыня вытоку          = 
  |s_lat_dir = N|s_lat_deg = 54|s_lat_min = 14|s_lat_sec = 03.7
  |s_lon_dir = E|s_lon_deg = 30|s_lon_min = 02|s_lon_sec = 37.9
 |Вусце                   = Друць
  |Месцазнаходжанне вусця = за 2 км на ўсход ад вёскі Прыбор
  |Вышыня вусця           = 151
  |m_lat_dir = N|m_lat_deg = 53|m_lat_min = 53|m_lat_sec = 35.1
  |m_lon_dir = E|m_lon_deg = 29|m_lon_min = 45|m_lon_sec = 31.9
 |Ухіл ракі              = 0,6
 |Краіна                 = Беларусь
  |Рэгіён                = Магілёўская вобласць
   |Раён                 = Круглянскі раён/Шклоўскі раён/Бялыніцкі раён
}}
'''Вабіч''' — [[рака]] ў [[Круглянскі раён|Круглянскім]], [[Шклоўскі раён|Шклоўскім]] і [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім]] раёнах [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]], левы прыток [[Друць|Друці]] (басейн [[Дняпро|Дняпра]]).

== Апісанне ==
Даўжыня ракі 74 км. Плошча [[вадазбор]]у 565 км. Густата рачной сеткі 0,38 км/км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 3,5 м³/с. Сярэдні [[Ухіл ракі|нахіл воднай паверхні]] 0,6 м/км. Пачынаецца за 1,7 км у напрамку на ўсход ад вёскі [[Бураўшчына]] Круглянскага раёна, упадае ў Друць за 2 км на ўсход ад вёскі [[Прыбар (Бялыніцкі раён)|Прыбар]] Бялыніцкага раёна.

Асноўныя прытокі: [[Чарнаводка]], [[Васілеўка (рака)|Васілеўка]], [[Лімнічанка]] (злева), [[Свяцілаўка]] (справа).

Цячэ па [[Цэнтральнабярэзінская раўніна|Цэнтральнабярэзінскай раўніне]]. Даліна ў вярхоўі невыразная, у сярэднім і ніжнім цячэнні трапецападобная, шырынёй 0,6—1 км. [[Бераг]]і нізкія, забалочаныя. [[Пойма]] двухбаковая, пераважае шырыня 0,2—0,4 км. Рэчышча звілістае, шырыня 10—25 м, каналізаванае ад вытоку на працягу 27 км да вёскі [[Забалацце (Бялыніцкі раён)]] і ад вёскі Рудня да вусця (12 км).

Максімальны ўзровень разводдзя ў 3‑й дэкадзе сакавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 2 м. Замярзае ў сярэдзіне снежня, крыгалом адбываецца ў 3‑й дэкадзе сакавіка. На веснавы перыяд прыпадае 52 % гадавога сцёку.

У рацэ водзяцца шчупак, верхаводка, пячкур, ялец, плотка, ёрш, акунь і інш.

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/Блакітная}}
* {{Крыніцы/ПрырБел}}
* {{Крыніцы/РэсВодСССР}}
* {{Крыніцы/ЭПБ|том=1|старонкі=390—391}}
* {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Могилёвская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2012|старонкі=11, 16|старонак=64|isbn=978-985-508-173-0|тыраж=10000}}{{ref-ru}}

== Спасылкі ==
* {{belarusenc|slovnik/10295|Вабіч}}

[[Катэгорыя:Рэкі Круглянскага раёна]]
[[Катэгорыя:Рэкі Бялыніцкага раёна]]
[[Катэгорыя:Рэкі Шклоўскага раёна]]
[[Катэгорыя:Прытокі Друці]]</text>
      <sha1>799hq8h1lt357q24nyb95cirfsa95tx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Канстанцыя Антонаўна Буйло</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47176</id>
    <revision>
      <id>5153753</id>
      <parentid>5078874</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>АлесьНавіцкі90</username>
        <id>162483</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Біяграфія */ урну</comment>
      <origin>5153753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13892" sha1="6evnpwjna1jyagq0t3efgxf9s4luylk" xml:space="preserve">{{Пісьменнік
| Імя                = Канстанцыя Буйло
| Арыгінал імя       = Канстанцыя Калечыц
| Фота               = Канстанцыя Буйло.jpg
| Шырыня             = 
| Подпіс             = 
| Герб               =
| Шырыня герба       =
| Подпіс герба       =
| Імя пры нараджэнні = 
| Псеўданімы         = 
| Дата нараджэння    = 
| Месца нараджэння = 
| Дата смерці = 
| Месца смерці = 
| Грамадзянства =
| Род =
| Бацька =
| Маці =
| Муж = Віталь Адольфавіч Калечыц
| Дзеці =
| Род дзейнасці = паэтэса
| Гады актыўнасці =
| Кірунак =
| Жанр =
| Дэбют =
| Мова твораў =
| Прэміі =
| Узнагароды = {{Ордэн Знак Пашаны}}
| Сайт =
| Вікікрыніцы =
}}
'''Канста́нцыя Анто́наўна Кале́чыц''', псеўданім '''Канстанцыя Буйло''' ({{ВД-Прэамбула}}) — беларуская [[паэт]]эса. Заслужаны дзеяч культуры БССР (1968)&lt;ref name=&quot;БС&quot;&gt;{{кніга
|аўтар          = 
|частка         = Буйло Констанция Антоновна
|загаловак      = Биографический справочник
|арыгінал       = 
|спасылка       = 
|адказны        = 
|выданне        = 
|месца          = Мн.
|выдавецтва     = «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки
|год            = 1982
|том            = 5
|старонкі       = 87
|старонак       = 737
|серыя          = 
|isbn           = 
|тыраж          = 
}}&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==
[[Файл:Kanstancyja Bujło1916.jpg|thumb|left|170px|Канстанцыя Буйло з мужам Віталем Адольфавічам Калечыцам у дзень шлюбу [[7 чэрвеня]] 1916 г.]]
Нарадзілася 14 студзеня 1893 года ў [[Вільня|Вільні]] ў сям’і аб’ездчыка графа Тышкевіча. Была ахрышчана [[17 студзеня]] [[1893]] года ў Віленскім [[Касцёл Святога Якуба (Вільня)|касцёле Святога Якава]].

Асноўную адукацыю атрымала дома ў хатніх настаўнікаў. У 1914 годзе скончыла кароткатэрміновыя настаўніцкія курсы ў Вільні. Тут пазнаёмілася з [[Максім Іванавіч Гарэцкі|Максімам Гарэцкім]]. Сябравала з [[Уладзіслава Францаўна Луцэвіч|Уладзіславай Луцэвіч]]. Настаўнічала ў вёсцы [[Вёска Горнае Скробава|Горнае Скробава]] (1912—1913), дзе вучыла сына пана Дзеўчапольскага. А. Шоцкі адзначае, што К. Буйло некалькі разоў наведвала [[Крошын]], [[Завоссе]], [[Карчова|Туганавічы]], [[Калдычэўскае|Калдычэўскае возера]] і мясціны, звязаныя з жыццём [[Таварыства філаматаў|філаматаў]] і [[Таварыства філарэтаў|філарэтаў]]&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Ляшук В. Я., Снітко Г. М.|частка = |загаловак = Літаратурная Берасцейшчына: краязнаўчыя нарысы, партрэты, артыкулы|арыгінал = |спасылка = |адказны = В. Я. Ляшук, Г. М. Снітко|выданне = |месца = Мінск|выдавецтва = Литература и Искусство|год = 2008 |том = |старонкі = 190|старонак = 320|серыя = |isbn = 978-985-6720-29-4|тыраж = }}&lt;/ref&gt;.

Загадвала беларускай кнігарняй у [[Полацк]]у (1915—1916)&lt;ref name=&quot;БС&quot;/&gt;, але ў сувязі з яе закрыццём перайшла на працу ў {{нп3|Усерасійскі земскі саюз|Земскі саюз|ru|Всероссийский земский союз}}.

[[7 чэрвеня]] [[1916]] года выйшла замуж за Віталя Адольфавіча Калечыца, сына калежскага саветніка, які паходзіў з засцянковай шляхты Мінскага павета (у [[1933]] годзе арыштаваны).

Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]] працавала статыстам у Валакаламскім павятовым выканкаме рабочых і салдацкіх дэпутатаў, бухгалтарам саўгаса «Данілкава». З 1923 года пераехала ў [[Масква|Маскву]] да свайго мужа, дзе жыла да самай смерці на {{нп3|Ціхвінскі завулак, Масква|Ціхвінскім завулку|ru|Тихвинский переулок (Москва)}}, № 11.

Працавала на заводзе «Аграном» (1929—1934), начальнікам аддзела збыту палітэхлабарсаюза (1934—1940), у 1940—1951 гадах — начальнікам аператыўнага аддзела, затым в. а. намесніка дырэктара цэнтральнай канторы ветэрынарнага забеспячэння трэста «Саюзветзабпрам».

Член [[Саюз пісьменнікаў СССР|Саюза пісьменнікаў СССР]] (з 1944 года).

Памерла ў [[Масква|Маскве]] 4 чэрвеня 1986 года. У 1989 годзе урну з яе прахам перавезлі ў [[Вішнева (Валожынскі раён)|Вішнева]] ([[Валожынскі раён]])&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Гарэцкі, Р.|загаловак= Сяброўства творцаў. Браты Максім  і Гаўрыла Гарэцкія і беларускія паэткі — Канстанцыя Буйла і Наталля Арсеннева|арыгінал=|спасылка=|аўтар выдання=|выданне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=2006|выпуск=|том=|нумар=6|старонкі=104|isbn=}}&lt;/ref&gt;.

== Творчасць ==
[[Файл:Kurgannaya kvetka.jpg|thumb|250px|left|Канстанцыя Буйло. Курганная кветка. Вокладка [[Язэп Нарцызавіч Драздовіч|Язэпа Драздовіча]]]]
Друкавацца пачала ў [[1909]] годзе, змясціўшы ў «[[Наша ніва (1906)|Нашай Ніве]]» пад імем свайго брата Эдуарда першыя свае вершы — «Хвоя», дасланы з [[Адравонж (вёска)|Адравонжы]] [[Ашмянскі павет (Расійская імперыя)|Ашмянскага павета]] («Наша Ніва», № 9), і «Скора зіма» («Наша Ніва», № 46). Паводле іншых звестак, першым надрукаваным вершам быў «Лес» (1903)&lt;ref&gt;Канстанцыя Буйло // Першацвет адраджэння: Вучэб. дапам. па беларус. літ. для ст. кл. сярэд. шк. / Склад. М. А. Федасеенка, Т. П. Прохарава, Г. М. Разанава і інш. — {{Мн.}}: Нар. асвета, 1995. — С. 318—319. — 511 с. — ISBN 985-03-0216-X.&lt;/ref&gt;. Пад уласным імем пачала друкавацца з 1910 года. У 1914 годзе [[Беларускае выдавецкае таварыства]] выпусціла дэбютны зборнік вершаў К. Буйло — «Курганная кветка»&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Д. Віндоўскі.|загаловак=„Курганная кветка“|спасылка=https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Nasa_Niva_1906-1915,1920.zip/1914-47.pdf|выданне=[[Наша ніва (1906)|Наша Ніва]]|тып=|год=1914|нумар=47|старонкі=3|issn=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200925123025/https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Nasa_Niva_1906-1915,1920.zip/1914-47.pdf|archivedate=25 верасня 2020}}&lt;/ref&gt; (1914, Вільня, друкарня [[Марцін Кухта|Марціна Кухты]]; факсімільнае выданне ў 1989), які адрэдагаваў [[Янка Купала|Я. Купала]]&lt;ref name=&quot;БС&quot;/&gt; і аформіў [[Язэп Нарцызавіч Драздовіч|Язэп Драздовіч]].

Да сярэдзіны 1940-х, амаль 20 гадоў не друкавалася.

Аўтар зборнікаў вершаў «Світанне» (1950), «На адноўленай зямлі» (1961), «Май» (1965), «Роднаму краю» (1973). Выйшлі Выбраныя творы (1954), «Выбранае» (1968, 1976), Выбраныя творы ў 2 тамах (1981). Напісала кніжкі вершаў для дзяцей «Юрачка» (1957), «У бляску зор» (1968), «Вясной» (1984). Многія вершы паэтэсы пакладзены на музыку. Асабліва шырокую вядомасць займела песня «Люблю», якая стала народнай&lt;ref name=&quot;БС&quot;/&gt;.

[[Максім Іванавіч Гарэцкі|Максім Гарэцкі]] ў сваёй «Гісторыі беларускае літэратуры» лічыў яе «найбольш выдатнай пасля [[Алаіза Сцяпанаўна Пашкевіч|Цёткі]] жаноцкай сілай ў нашай поэзіі»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = [[Максім Іванавіч Гарэцкі|Гарэцкі, М.]]|частка = Буйло, Канстанцыя|загаловак = Гісторыя беларускае літэратуры|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = Выданьне другое (папраўленае)|месца = Вільня|выдавецтва = [[Віленскае беларускае выдавецтва Б. Клецкіна|Віленскае выдавецтва Б. Клецкіна]]|год = 1921|том = |старонкі = 198—199|старонак = |серыя = |isbn = |тыраж = }}&lt;/ref&gt;.

Аўтар п’ес «Кветка папараці» (1914) і «Сягонняшнія і даўнейшыя» (1914, пастаўлена ў 1921).

== Узнагароды ==
Узнагароджана ордэнам «Знак Пашаны» і медалямі. Заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР (1968).

== Ушанаванне памяці ==
У гонар Канстанцыі Буйло названая вуліца ў Мінску, усталявана мемарыяльная дошка на [[Вішнева (Валожынскі раён)|Вішнеўскай]] сярэдняй школе [[Валожынскі раён|Валожынскага раёна]], якой прысвоена яе імя&lt;ref&gt;{{cite web| author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | url = http://baranovichi-roo.brest-region.edu.by/main.aspx?uid=638| title = Канстанцыя Буйло| format = | work = | publisher = Отдел образования Барановичского районного исполнительного комитета| date = 6 снежня 2011| language = ru| postscript = }}{{Недаступная спасылка}}&lt;/ref&gt;.

{{зноскі}}

== Літаратура ==
* {{крыніцы/БП 1917-90|Буйло Канстанцыя}}
* {{крыніцы/БП (1992-95)||Буйло Канстанцыя}}
* {{Крыніцы/БелЭн|3|Буйло Канстанцыя Антонаўна|[[І. У. Саламевіч]]|320—321}}
* ''Буйло К.'' …Коціцца рэха: Вершы, паэмы, лісты // Уклад. і прадм. Д. Чаркасавай. — {{Мн.}}: Маст. літ., 1993. — 287 с. — ISBN 5-340-01327-8.

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}
* [http://knihi.com/Kanstancyja_Bujlo/ Творы Канстанцыі Буйло на сайце «Беларуская Палічка»]
* [http://rv-blr.com/biography/view/1669 Творы Канстанцыі Буйло на сайце «Родныя вобразы»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120316214326/http://www.rv-blr.com/biography/view/1669 |date=16 сакавіка 2012 }}
* [http://adradjency.narod.ru/nashaniusky/builo.html Кароткая біяграфія на сайце «Адраджэнцы Беларусі»]

{{DEFAULTSORT:Буйло Канстанцыя Антонаўна}}
[[Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР]]
[[Катэгорыя:Паэты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]]
[[Катэгорыя:Драматургі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы культуры Беларускай ССР]]</text>
      <sha1>6evnpwjna1jyagq0t3efgxf9s4luylk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мар’ямполь</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60631</id>
    <revision>
      <id>5153707</id>
      <parentid>5118253</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Гарады-пабрацімы */</comment>
      <origin>5153707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6346" sha1="7wif8arc6mr5a766szi24ovizmqqzh5" xml:space="preserve">{{НП-Літва
 |статус                  = Горад
 |беларуская назва        = Мар’ямполь
 |арыгінальная назва      = Marijampolė
 |павет                   = Мар’ямпольскі
 |самакіраванне           = Мар’ямпольскае
 |унутраны падзел         = 3 сянюніі
}}
'''Мар’ямполь'''{{sfn|ЭнцВКЛ|2005|с=28}}{{sfn|Гоман|1917|с=2}}{{efn|Сустракаюцца таксама назвы '''Мар’ямпаль''', '''Марыямпаль'''&lt;ref name=&quot;atlas4&quot;&gt;{{Крыніцы/ВГАБ|4к}} С. 16.&lt;/ref&gt; і '''Марыямполь'''.}}, таксама '''Марыя́мпале''' ({{lang-lt|Marijampolė}}) — горад у паўднёвай [[Літва|Літве]], адміністрацыйны цэнтра [[Марыямпальскі павет|Мар’ямпольскага павета]]. Цэнтр этнаграфічнага рэгіёну [[Судовія]]. Горад размешчаны за 231 км ад [[Клайпеда|Клайпеды]], і за 50 км на паўднёвы захад ад [[Коўна]], недалёка ад мяжы з [[Польшча]]й і [[Расія]]й ([[Калінінградская вобласць|Калінінградскай вобласцю]]). 

== Гісторыя ==

Гісторыя горада пачынаецца ў 1667 годзе, калі у тутэйшай невялікай вёсцы дзейнічаў касцёл. У 1717 годзе тут была пабудавана сядзіба старосты [[Прэны|Прэнаў]] графа Бутлера. У 1750 годзе граф запрасіў сюды манахаў [[Марыяне|ордэна Марыянаў]], якія заснавалі тут свой касцёл і кляштар. 23 лютага 1792 годзе кароль [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі]] дараваў паселішчу статус горада. 

Пасля [[Трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] 1795 года горад трапіў у склад [[Каралеўства Прусія|Прусіі]]. Пасля перамогі [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] над Прусіяй Мар’ямполь з 1807 да 1815 года ўваходзіў у склад [[Герцагства Варшаўскае|Герцагства Варшаўскага]], потым у [[Царства Польскае|Царстве Польскім]].

З 1918 года ў складзе Літвы.

У часы [[Літоўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Літоўскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі]] назва горада была заменена на '''Капсукас''' у гонар літоўскага камуніста [[Вінцас Міцкявічус-Капсукас|Вінцаса Міцквічуса-Капсукаса]]. Гістарычная назва была вернута ў 1989 годзе.

З 1990 года ў складзе адноўленай [[Літва|Літоўскай Рэспублікі]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

=== Нацыянальны склад ===
Паводле даных [[Перапіс насельніцтва і жыллёвага фонду Літвы 2021 года|перапісу 2021 года]], нацыянальны склад горада быў наступным&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?hash=bf10be3f-0e79-4c5b-9477-c3c5f62bd4d1|title=Urban areas population by largest ethnic group|website=osp.stat.gov.lt|access-date=2026-03-29}}&lt;/ref&gt;:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
|+ Нацыянальны склад Мар’ямполя (2021)
! Нацыянальнасць !! Колькасць (чал.) !! Доля (%)
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | '''Усяго''' || '''36&amp;nbsp;727''' || '''100,00'''
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Літоўцы]] || 35&amp;nbsp;660 || 97,09
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Рускія]] || 255 || 0,69
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Палякі]] || 118 || 0,32
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Украінцы]] || 52 || 0,14
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Беларусы]] || 32 || 0,09
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Іншыя || 178 || 0,48
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Не ўказалі || 433 || 1,18
|}

== Спорт ==
* [[ФК Судува]] — футбольны клуб. 

== Гарады-пабрацімы ==
{{Гарады-пабрацімы}}

== Вядомыя асобы ==
* [[Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі]] (нар. 1981) — беларускі дзяржаўны дзеяч, ідэолаг.

== Заўвагі ==
{{notelist}}

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том= 1|старонкі=28—29|артыкул= Вялікае Княства Літоўскае ў сярэдзіне XVIII ст. (карта)|аўтар= [[Яўген Канстанцінавіч Анішчанка|Яўген Анішчанка]]}}
* {{артыкул|аўтар= |загаловак= З усяго краю. Мар’ямполь|арыгінал= |спасылка=https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Homan_bielaruskaja_wilenskaja_czasopis_Homan_bielorusskaja_vilenskaja_casopis_Wilnia,_1916-1918.pdf.zip/5152-1917-95B.pdf |аўтар выдання= |выданне=[[Гоман (газета, 1916)|Гоман]] |тып=часопісь |месца= Вільня|выдавецтва= |год=1917 |выпуск= |том= |нумар=95 (187) |старонкі= 2|isbn= |issn= |doi= |bibcode= |arxiv= |pmid= |мова= |ref= Гоман|archive-url= |archive-date=}}
* {{SgKP|VI|145|Mariampol}}

== Спасылкі ==
{{Commons}}

{{Адміністрацыйны падзел Марыямпальскага павета}}
{{Гарады Літвы}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Мар’ямполь| ]]</text>
      <sha1>7wif8arc6mr5a766szi24ovizmqqzh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Цэнтральны (стадыён, Гомель)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74416</id>
    <revision>
      <id>5153962</id>
      <parentid>5029158</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:14:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>−[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі]]; ±[[Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Гомеля]]→[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Гомеля]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7698" sha1="8imr39tqalx2ql6jg0sm1gr7pww6jhc" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва            = «Цэнтральны»
|выява            = [[Выява:Стадион Центральный в Гомеле.JPG|300px|Стадыён «Цэнтральны»]]
|месцазнаходжанне = [[Беларусь]], [[Гомель]], плошча Паўстання, 1
|пабудаваны       = 1920-я
|рэканструяваны   = 1999—2008
|каманда          = [[ФК Гомель|«Гомель»]]
|умяшчальнасць    = 14 307&lt;ref&gt;[http://www.stadiongomel.by Афіцыйная ўмяшчальнасць стадыёна «Цэнтральны»]&lt;/ref&gt;
|габарыты         = 105×68 м
|пакрыццё         = натуральнае
|вікісховішча     = Centraĺny Stadium, Homieĺ
}}

'''«Цэнтральны»''' — футбольны стадыён у [[Гомель|Гомелі]], [[Беларусь]]. З’яўляецца хатняй арэнай для футбольнага клуба [[ФК Гомель|«Гомель»]], які выступае ў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лізе]] [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]. Умяшчальнасць стадыёна складае 14 307 месцаў.

== Гісторыя ==
На тэрыторыі сучаснага стадыёна ў канцы XIX стагоддзя была пустка, на месцы якой затым размяшчаўся іпадром са стайнямі. Крыху пазней на месцы іпадрома быў пабудаваны велатрэк, які належаў пажарнаму таварыству Гомеля ([[Максімаўскі парк (Гомель)|Максімаўскі парк]]). Сам жа комплекс уключаў не толькі трэк, але і амфітэатр, плошчу, пажарнае дэпо і некалькі іншых пабудоў. У 1920-я гады ў Гомелі з’явілася першая футбольная каманда — «Чыгуначнік». Тады ж фізкультурна-спартыўнае таварыства «Дынама» пачало будаўніцтва стадыёна. За час свайго існавання спартыўны аб’ект шмат разоў мяняў назву: «Школьны», «Спартак», «імя Кірава», «Гомсельмаш».

З 1992 года стадыён стаў прымаць матчы [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі па футболе]]. Пад канец 1990-х гадоў было прынята рашэнне аб капітальнай рэканструкцыі арэны. Праект рэканструкцыі распрацаваны інстытутам «Гомельграмадзянпраект», аўтарам праекта з’яўляецца С. А. Кацора. Падчас будаўніцтва стары стадыён быў поўнасцю разбураны, на яго месцы была пабудавана цалкам новая спартыўная арэна.

Праектам прадугледжвалася будаўніцтва чыста футбольнага стадыёна, разлічанага на 15 тысяч гледачоў (пазней умяшчальнасць была паменшана да 14 307 месцаў). Над усімі чатырма трыбунамі ўзведзены дах, з’явіліся асвятляльныя мачты. У паўднёвай трыбуне былі абсталяваны распранальні для каманд і суддзяў, ложа для ганаровых гасцей, прэс-цэнтр. На заключным этапе рэканструкцыі ўсталяваныя сучаснае электроннае табло, падагрэў футбольнага поля і сістэма арашэння, заменена дрэнажная сістэма. Падтрыбунныя плошчы былі адведзены пад адміністрацыйна-бытавыя, аздараўленчыя і камерцыйныя памяшканні.

У 2004 годзе скончылася першая чарга будаўніцтва спартыўнай арэны. Стадыён «Цэнтральны» увайшоў у склад установы «Гомельскі цэнтральны спартыўны комплекс». 2 мая 2004 года свой першы матч на новай арэне згуляў футбольны клуб [[ФК Гомель|«Гомель»]]. У чацвёртым туры чэмпіянату Беларусі ў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лізе]] гамяльчане перамаглі віцебскі «Лакаматыў» (сучасная назва [[ФК Віцебск|«Віцебск»]]).

Наступная чарга будаўніцтва скончылася ў 2006. Падчас другога этапу рэканструкцыі мясцовы ФК «Гомель» працягваў гуляць на хатнім стадыёне. Афіцыйна новы спартыўны аб’ект быў уведзены ў эксплуатацыю ў лістападзе 2008 года. Футбольнай арэне прысвоена трэцяя катэгорыя УЕФА.

== Сучаснасць ==
Стадыён «Цэнтральны» неаднаразова прымаў матчы адборачных турніраў [[Чэмпіянат свету па футболе|чэмпіянатаў свету]] і [[Чэмпіянат Еўропы па футболе|Еўропы]] па футболе з удзелам [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі]]. 24 мая 2015 года на ім праходзіў вырашальны паядынак за перамогу ў [[Кубак Беларусі па футболе 2014/2015|Кубке Беларусі 2014/2015]]. У гэтым матчы барысаўскі [[ФК БАТЭ|БАТЭ]] абыграў салігорскі [[ФК Шахцёр Салігорск|«Шахцёр»]]. Для наведвальнікаў на стадыёне працуюць трэнажорная зала, фітнес-зала, кафэ.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
* [http://iggp.by/nashi-proekty/rekonstruktsiya-tsentralnogo-stadiona-v-g-gomele-2.html Рэканструкцыя стадыёна «Цэнтральны» ў Гомелi] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190815174822/http://iggp.by/nashi-proekty/rekonstruktsiya-tsentralnogo-stadiona-v-g-gomele-2.html |date=15 жніўня 2019 }}
* [http://stadiums.at.ua/news/2014-03-23-16662 «Па дамах». Праект Offside.by аб стадыёнах Беларусі. «Цэнтральны» (Гомель)]
* [https://www.fcgomel.by/club/stadium/ Профіль стадыёна на fcgomel.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190818010140/http://fcgomel.by/club/stadium |date=18 жніўня 2019 }}

{{Стадыёны чэмпіянату Беларусі па футболе}}

[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Гомеля]]
[[Катэгорыя:1920-я ў Гомелі]]</text>
      <sha1>8imr39tqalx2ql6jg0sm1gr7pww6jhc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вядомыя асобы Мінска</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74490</id>
    <revision>
      <id>5153721</id>
      <parentid>5147992</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30469" sha1="2o897z4bob8rxm3n5507tajv5y4v5yg" xml:space="preserve">{{пералік}}
Вядомыя ўраджэнцы [[Мінск]]а:
{{АБВ}}

__NOTOC__

== А ==
* [[Надзея Яўгеньеўна Аблова]] (нар. 1956) — беларускі гісторык.
* [[Алена Яўгенаўна Агафонава-Шох]] (нар. 1964) — беларуская мастачка.
* [[Мікалай Іванавіч Агафонаў]] (нар. 1955) — беларускі мастацтвазнавец, мастак.
* [[Анжаліка Анатольеўна Агурбаш]] (нар. 1970) — беларуская [[Спявак|спявачка]], [[Акцёр|актрыса]] і [[Вядучы|тэлевядучая]].
* [[Антон Яўстаф’евіч Адамовіч]] (1909—1998) — беларускі літаратуразнавец, гісторык, публіцыст, празаік, доктар філалогіі. Сябра [[Рада БНР|Рады БНР]] і [[Беларуская незалежніцкая партыя|БНП]].
* [[Леанід Аляксандравіч Акаловіч]] (нар. 1939) — святар Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы, філолаг, выкладчык і краязнавец.
* [[Галіна Яўгенаўна Акуловіч]] (нар. 1957) — беларускі гісторык, архівіст.
* Юлія Андрусышына (1932—2017) — дзяячка беларускай эміграцыі&lt;ref&gt;[https://nashaniva.com/197542 У Нью-Ёрку памерла Юлія Андрусішына, маці спевака Данчыка]&lt;/ref&gt;
* [[Міхал Анемпадыстаў|Міхаіл Анемпадыстаў]] (1964—2018) — беларускі [[мастак]], [[дызайнер]], [[паэт]], [[культуролаг]], [[мастацтвазнавец]].
* [[Ігар Васілевіч Арлоў]] (нар. 1956) — беларускі мастак.
* [[Алесь Асташонак]] (1954—2004) — беларускі [[празаік]], [[кінасцэнарыст]], [[перакладчык]].
* [[Вера Дзмітрыеўна Астрэйка]] (нар. 1968) — беларуская мовазнаўца.
* [[Яўген Станіслававіч Атрошчанка]] (нар. 1948) — [[кардыёлаг]].

== Б ==
* [[Віктар Дзмітрыевіч Бабарыка]] (нар. 1963) — беларускі [[Банк|банкір]], [[філантроп]], [[палітык]], [[Палітычныя зняволеныя|палітычны зняволены]].
* [[Эдуард Віктаравіч Бабарыка]] (нар. 1990) — беларускі менеджар, [[Палітычныя зняволеныя|палітычны зняволены]].
* [[Наталля Аляксандраўна Бабіч]] (нар. 1981) — беларускі гісторык, архівіст.
* [[Максім Багдановіч]] (1891—1917) — [[Беларуская мова|беларускі]] [[паэт]], [[Публіцыстыка|публіцыст]], [[літаратурны крытык]], [[перакладчык]], [[літаратуразнавец]]; класік [[Беларуская літаратура|беларускай літаратуры]], адзін са стваральнікаў беларускай літаратуры і сучаснай [[Літаратурная мова|літаратурнай]] [[Беларуская мова|беларускай мовы]].
* [[Раман Ігаравіч Бандарэнка]] (1989—2020) — беларускі мастак, загінулы ў час [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэстаў у Беларусі 2020—2021 гадоў]].
* [[Алена Анатолеўна Бараноўская]] (нар. 1967) — беларуская мастачка.
* [[Фёдар Міхайлавіч Бараноўскі]] (1924—2000) — беларускі мастак-жывапісец.
* [[Аляксандр Аркадзевіч Барковіч]] (нар. 1968) — беларускі мовазнавец.
* [[Аляксандр Расціслававіч Барташэвіч]] (нар. 1966) — беларускі мастак.
* [[Мацвей Ізраілевіч Басаў]] (нар. 1950) — беларускі мастак.
* [[Марына Генадзеўна Бацюкова]] (нар. 1961) — беларуская мастачка дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, фатографка.
* [[Таццяна Паўлаўна Белавусава-Пятроўская]] (нар. 1950) — беларуская мастачка дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
* [[Іосіф Іосіфавіч Белановіч]] (1929—1998) — беларускі мастак.
* [[Міхаіл Аркадзевіч Бергер]] (1909—1981) — беларускі піяніст і педагог.
* [[Усевалад Віктаравіч Більдзюкевіч]] (1879 — пасля 1940) — беларускі праваслаўны свецкі і грамадскі дзеяч, публіцыст, журналіст, рэдактар. 
* [[Святлана Яўгенаўна Богуш]] (нар. 1987) — беларуская мовазнаўца, паэтка, перакладчыца.
* [[Уладзімір Андрэевіч Бойка]] (1932—1996) — беларускі журналіст, мастацтвазнавец, літаратурны крытык, паэт, мастак.
* [[Ларыса Барысаўна Бортнік]] (нар. 1953) — беларуская мастацтвазнавец.
* [[Ісак Сямёнавіч Брук]] (1902—1974) — савецкі вучоны ў галіне энергетыкі і вылічальнай тэхнікі.
* [[Андрэй Васілевіч Бурсаў]] (нар. 1976) — беларускі паэт, мастак, фатограф і перакладчык.
* [[Андрэй Яўгенавіч Бур’як]] (нар. 1965) — беларускі мастак.
* [[Юрый Сямёнавіч Бушлякоў|Юрась Бушлякоў]] (1973—2013) — беларускі мовазнавец, журналіст і перакладчык.

== В ==
* [[Эдвард Адамавіч Вайніловіч]] (1847—1928) — палітычны дзеяч і меценат, фундатар [[Касцёл Святога Сымона і Святой Алены|Чырвонага касцёла]].
* [[Абрам Ільіч Вайнштэйн]] (1916—1990) — беларускі жывапісец.
* [[Віктар Мацвеевіч Варламаў]] (1936—1996) — беларускі жывапісец.
* [[Наталля Васкабовіч]] (нар. 1993) — беларуская футбалістка.
* [[Сяргей Міхайлавіч Вержбаловіч]] (1902—1987) — беларускі псіхолаг і псіхатэхнік.
* {{нп5|Ніна Волмарк||fr|Nina Wolmark}}.
* [[Лявон Вольскі]] (нар. 1965) — беларускі [[Музыкант|музыка]].
* [[Ганна Альбертаўна Выганная]] (нар. 1966) — беларуская мастачка.
* [[Вячаслаў Віктаравіч Вярсоцкі]] (нар. 1955) — беларускі жывапісец.
* [[Ірына Паладзеўна Ползік|Арына Вячорка]] (1961—2012) — беларускі [[грамадскі дзеяч]], навуковец, [[Педагогіка|педагог]].

== Г ==
* [[Леанард Эдуардавіч Гадлеўскі]] (1935—1982) — беларускі мастак.
* [[Алесь Гарун]] (1887—1920) — беларускі паэт, празаік, публіцыст.
* [[Міхаіл Якаўлевіч Гафт]] (1913—1987) — беларускі мастак тэатра.
* [[Зіна Гімпелевіч]] (нар. 1949) — беларускі і канадскі філолаг, культуролаг, беларусістка.
* [[Алег Аркадзевіч Глекаў]] (нар. 1967) — мастак, кніжны графік, рэдактар.
* {{нп5|Саламон Грайзель||fr|Salomon Grayzel}}.
* [[Генадзь Уладзіміравіч Грушавы]] (1950—2014) — заснавальнік дабрачыннага фонду «Дзецям Чарнобыля», адзін з арганізатараў [[Беларускі народны фронт «Адраджэньне»|Беларускага народнага фронту «Адраджэньне»]], уладальнік [[Нарвегія|нарвежскай]] праваабарончай узнагароды памяці прафесара Торалфа Рафто.
* [[Ірына Леанідаўна Грыбко]] (нар. 1964) — беларускі гісторык, педагог.
* [[Анатоль Пятровіч Грыцкевіч]] (1929—2015) — беларускі [[гісторык]].
* [[Пётр Адамавіч Гуд]] (нар. 1945) — беларускі этнограф, фалькларыст, рэжысёр, сцэнарыст.
* [[Аляксандр Аляксандравіч Гужалоўскі]] (нар. 1960) — беларускі гісторык, музеолаг.
* [[Аркадзь Яфімавіч Гураў]] (1956—2002) — беларускі кампазітар.
* [[Кліменцій Ісаакавіч Гурвіч]] (1903 — ?) — беларускі бібліятэкар, ваенны ўрач.
* [[Ніна Мікалаеўна Гурло]] (нар. 1946) — беларускі мастак.
* [[Соф'я Якаўлеўна Гурыч]] (1919—1999) — беларуская актрыса, рэжысёр.

== Д ==
* [[Наталля Мікалаеўна Даўгулевіч]] (нар. 1975) — беларуская мовазнаўца.
* {{нп5|Вячаслаў Дзінерштэйн||fr|Viacheslav Dinerchtein}}.
* [[Іосіф Львовіч Дорскі]] (1911—1964) — беларускі тэатральны дзеяч, драматург.
* [[Людміла Уладзіміраўна Дучыц]] (нар. 1950) — беларускі археолаг, гісторык.

== Е ==
* [[Андрэй Рыгоравіч Ермаловіч]] (нар. 1971) — беларускі дыпламат.

== Ж ==
* [[Эдуард Эдуардавіч Жакевіч]] (нар. 1940) — беларускі мастак-графік.
* [[Валерый Фёдаравіч Жыгалка]] (нар. 1940) — беларускі рэжысёр.

== З ==
* [[Мар’ян Міхайлавіч Зайцаў]] (1949—1999) — беларускі празаік, публіцыст, гісторык.
* [[Таццяна Алегаўна Зарэцкая]] (нар. 1994) — беларуская прадпрымальніца, былая прадстаўніца па фінансах і эканоміцы Аб’яднаннага пераходнага кабінета Беларусі.
* [[Віктар Адамавіч Зелязей]] (1881—1952) — удзельнік беларускага нацыянальнага руху пачатку ХХ ст.
* [[Ігар Яўгенавіч Зуйкоў]] (нар. 1952) — беларускі фізік.

== І ==
* [[Людміла Сяргееўна Іванова]] (нар. 1947) — беларускі гісторык, архівіст, палеограф.
* [[Віктар Антонавіч Івашкевіч]] (1959—2013) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч.
* [[Барыс Уладзіміравіч Івонцьеў]] (1926—1985) — беларускі скульптар.
* [[Алена Георгіеўна Ільіна]] (нар. 1948) — беларускі вучоны ў галіне медыцынскай генетыкі.
* {{нп5|Ізя Ісгур||fr|Isia Isgour}}.

== Й ==
* [[Віталь Альгімантавіч Йоцюс]] (нар. 1983) — беларускі гісторык.

== К ==
* [[Жанна Анатолеўна Капуснікава]] (нар. 1965) — беларуская мастачка, спецыяліст па мастацкім мадэляванні адзення.
* [[Юрый Аляксандравіч Карачун]] (1931—1997) — беларускі мастак-[[Графіка (мастацтва)|графік]], [[мастацтвазнавец]].
* [[Генадзь Дзмітрыевіч Карпенка]] (1949—1999) — беларускі палітычны і грамадскі дзеяч.
* [[Ілона Георгіеўна Касабука]] (нар. 1966) — беларуская мастачка.
* [[Ларыса Піліпаўна Касцюкавец]] (1939—2014) — беларускі музыказнавец, фалькларыст, медыявіст.
* [[Вольга Іванаўна Касцюкова]] (нар. 1954) — беларускі матэматык.
* [[Уладзімір Леанідавіч Каткоўскі]] (1976—2007) — заснавальнік [[Беларуская Вікіпедыя|беларускай Вікіпедыі]].
* [[Яніна Каханоўская]] (1905—2005) — беларуская грамадская дзяячка.
* [[Арлен Міхайлавіч Кашкурэвіч]] (1929—2013) — беларускі мастак-графік.
* [[Вітаўт Кіпель]] (1927—2022) — беларускі грамадскі дзеяч, гісторык.
* [[Зора Кіпель]] (1927—2003) — беларуская грамадская дзяячка, [[літаратуразнавец]], публіцыстка.
* [[Яўген Сяргеевіч Кулік]] (1937—2002) — беларускі мастак, аўтар эталона герба «[[Пагоня]]» як [[Герб Беларусі|дзяржаўнага герба Рэспублікі Беларусь]] у 1991—1995 гадах.
* [[Ігар Мікалаевіч Кулікоў]] (нар. 1988) — беларускі паэт і перакладчык.
* [[Віктар Давыдавіч Купрэйчык]] (1949—2017) — [[Беларусь|беларускі]] [[шахматы]]ст, [[Гросмайстар, шахматы|гросмайстар]].
* [[Максім Кутузаў]] (нар. 1995) — беларускі пісьменнік, драматург і навуковец.
* [[Аляксандр Ігаравіч Кухта]] (нар. 1993) — беларускі праваслаўны святар, відэаблогер.

== Л ==
* {{нп5|Барыс Левін (мантажор)|Барыс Левін|fr|Borys Lewin}}.
* [[Павел Латушка]] (нар. 1973) — беларускі палітык.
* [[Юрый Мікалаевіч Лаўрык]] (нар.1966) — беларускі гісторык культуры, кнігазнаўца, бібліятэкар, пісьменнік.
* [[Сяргей Сяргеевіч Лосеў]] (нар. 1971) — беларускі юрыст.
* [[Янка Лучына]] (1851—1897) — беларускі [[паэт]]-[[Дэмакратыя|дэмакрат]], мысляр.
* [[Андрэй Уладзіміравіч Любы]] (нар. 1980) — беларускі гісторык.
* [[Уладзімір Лянкевіч]] (нар. 1987) — беларускі паэт і перакладчык, спявак, музыкант.

== М ==
* [[Аляксей Міхайлавіч Мажэйка]] (1902—1986, [[Харкаў]]) — глебазнавец. Доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар&lt;ref&gt;https://esu.com.ua/article-68303&lt;/ref&gt;
* [[Валерый Дзмітрыевіч Маракоў]] (1909, мяст. [[Козырава]], цяпер у межах Мінска — 1937) — беларускі [[паэт]], [[перакладчык]], ахвяра савецкіх рэпрэсій.
* [[Леанід Уладзіміравіч Маракоў]] (1958—2016) — беларускі [[журналіст]], [[пісьменнік]], [[гісторык]], [[энцыклапедыст]], член [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюза беларускіх пісьменнікаў]], правадзейны член міжнароднага ПЭН-клуба. Даследчык рэпрэсій савецкіх уладаў на Беларусі.
* [[Вітаўт Міхайлавіч Мартыненка]] (1959—2016) — беларускі журналіст, музычны крытык, пісьменнік, паэт і аўтар тэкстаў
* [[Пётр Паўлавіч Марцаў]] (1962—2014) — беларускі журналіст, выдавец.
* [[Каміла Марцінкевіч]] (каля 1837—1900) — музыка, кампазітарка, пэдагог, удзельніца рэвалюцыйнага ру­ху на Беларусі ў 1860-я гады. Дачка [[Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|В. Дунін-Марцінкевіча]].
* [[Настасся Ігараўна Масквіна]] (нар. 1972) — беларуская оперная спявачка.
* [[Надзея Паўлаўна Маслоўская]] (нар. 1955) — беларускі філолаг, мовазнавец.
* [[Антон Уладзіміравіч Матусевіч]] (нар. 1954) — беларускі юрыст.
* [[Ян Матусевіч]] (1948—1998) — беларускі рэлігійны і [[грамадскі дзеяч]], святар.
* [[Ігар Аляксандравіч Міклашэвіч]] (1963—2013) — беларускі спецыяліст у галіне механікі дэфармуемага цвёрдага цела.
* [[Юрый Мікалаевіч Мікульскі]] (нар. 1988) — беларускі гісторык.
* [[Фларыян Станіслаў Міладоўскі]] (1819—1889) — беларускі кампазітар, піяніст, педагог.
* [[Валерый Міхайлавіч Мірановіч]] (1945—2012) — спецыяліст у галіне аэрадзінамікі. Доктар тэхнічных навук, прафесар&lt;ref&gt;https://esu.com.ua/article-64606&lt;/ref&gt;
* [[Аляксандр Іванавіч Мірончык]] (нар. 1954) — беларускі скульптар.
* [[Ігар Мікалаевіч Молчан]] (нар. 1962) — беларускі балетнік.
* [[Ларыса Фёдараўна Мурашка]] (нар. 1951) — беларускі кампазітар.
* [[Аляксандр Міхайлавіч Мядзведзеў]] (нар. 1960) — беларускі археолаг.

== Н ==
* [[Ізідар Герасімавіч Нісневіч]] (1914—1977) — беларускі музыказнавец, музычны крытык.

== П ==
* [[Таццяна Ігараўна Палікоўская]] (нар. 1978) — беларускі гісторык.
* [[Уладзімір Іванавіч Пашкевіч]] (нар. 1963) — беларускі гісторык.
* [[Міхаіл Іванавіч Пржыбытка]] (1906—1973) — беларускі дзеяч тэатра.
* [[Ягор Уладзіміравіч Прыстаўка]] (нар. 1981) — беларускі філолаг.
* [[Сяргей Яўгенавіч Пукст]] (нар. 1972) — беларускі кампазітар, аранжыроўшчык, піяніст, гітарыст, музычны журналіст.
* [[Іван Пуліхаў]] (1879—1906) — эсэр-рэвалюцыянер.
* [[Канстанцін Васілевіч Пуроўскі]] (1894—1965) — беларускі фалькларыст, спявак і лібрэтыст.
* [[Яўгенія Эргардаўна Пфляўмбаўм]] (1908—1996) — беларуская [[паэтэса]].
* [[Таццяна Антонаўна Пятроўская]] (1946—2000) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

== Р ==
* [[Валерый Мікалаевіч Раеўскі]] (1939—2011) — беларускі тэатральны рэжысёр, народны артыст Беларусі.
* [[Алена Якаўлеўна Ракава]] (нар. 1926) — беларускі музыказнавец.
* [[Таццяна Анатолеўна Ратабыльская]] (нар. 1959) — беларускі тэатразнавец.
* [[Алесь Розна]] (1913—1942) — беларускі паэт, перакладчык.
* [[Ларыса Ільінічна Рулёва]] (нар. 1952) — беларускі тэатральны мастак.
* [[Сяргей Аляксандравіч Рыбчонак]] (нар. 1966) — беларускі архівіст, гісторык.

== С ==
* [[Яфім Ільіч Садоўскі]] (1908—1993) — беларускі пісьменнік і журналіст.
* [[Мікалай Сцяпанавіч Саламенка]] (1921—1995) — вучоны ў галіне будаўнічай механікі карабля.
* {{нп5|Мішэль Салкінд||fr|Michael Salkind}}.
* [[Зміцер Саўка]] (1965—2016) — беларускі мовазнавец.
* [[Барыс Аляксандравіч Семілетаў]] (нар. 1956) — беларускі мастак.
* [[Валянціна Мікалаеўна Сідарэнка]] (нар. 1954) — беларускі ўрач-акушэр-гінеколаг. Доктар медыцынскіх навук (2008), прафесар (2010).
* [[Зміцер Сідаровіч]] (1965—2014) — беларускі музыкант, бард.
* [[Віталь Вячаслававіч Сіліцкі]] (1972—2011) — беларускі палітолаг і аналітык.
* [[Ганна Скаржанка]] (1917—–1992) — польская актрыса тэатра, кіно і тэлебачання, спявачка, родам з [[Мінск]]а.
* [[Аляксей Скобля]] («Тур»; 1990—2022) — баец-добраахвотнік [[Батальён імя Кастуся Каліноўскага|батальёна імя Кастуся Каліноўскага]], які загінуў пры абароне Кіева. Герой Украіны.
* {{нп5|Жак Стані||fr|Jacques Stany}}.
* [[Уладзімір Дзмітрыевіч Станкевіч]] (1923—2008) — беларускі рэжысёр.
* [[Стэфанія Міхайлаўна Станюта]] (1905—2000) — беларуская актрыса.
* [[Дзіяна Уладзіміраўна Стэльмах]] (нар. 1939) — беларускі тэатразнавец.
* [[Валянцін Стэфановіч]] (нар. 1972) — беларускі праваабаронец.
* [[Святлана Георгіеўна Суджаева]] (нар. 1951) — выбітны беларускі вучоны ў галіне кардыялогіі, рэабіліталогіі, патафізіялогіі кровазвароту, псіхафізіялогіі.
* [[Наталля Уладзіміраўна Сухаверхава]] (нар. 1949) — мастак дэкартатыўна-прыкладнога мастацтва.
* [[Аляксандр Мікалаевіч Сямашка]] (1952—2013) — вучоны ў галіне вылічальнай тэхнікі і сістэм кіравання.
* [[Георгій Мінавіч Сямёнаў]] (1908—1942) — адзін з арганізатараў Мінскага патрыятычнага падполля ў Вялікую Айчынную вайну.
* [[Дзмітрый Аляксандравіч Сямёнаў]] (1926—1982) — беларускі грамадскі дзеяч.
* [[Таццяна Уладзіміраўна Сянько]] (нар. 1953) — псіхолаг.

== Т ==
* [[Віктар Мікалаевіч Тамашэвіч]] (1954—2008) — вучоны ў галіне эканомікі і статыстыкі.
* [[Аляксандр Валер’евіч Тарайкоўскі]] (1986—2020) — беларускі прадпрымальнік, загінулы ўдзельнік [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэстаў]] пасля [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбараў 2020 года]].
* [[Валянцін Яфімавіч Тарас]] (1930—2009) — беларускі [[паэт]], [[крытык]] і [[перакладчык]].
* [[Віталь Валянцінавіч Тарас]] (1956—2011) — беларускі [[журналіст]], [[публіцыст]].
* [[Кастусь Тарасаў]] (1940—2010) — беларускі пісьменнік, гісторык, дзеяч нацыянальна-дэмакратычнага руху Беларусі.
* [[Уладзімір Іванавіч Тарашкевіч]] (нар. 1948) — музыкант-[[валтарніст]], музычны педагог
* [[Уладзімір Міхайлавіч Ткач]] (нар. 1956) — баяніст, кампазітар, аранжыроўшчык.
* [[Марына Дзмітрыеўна Троіцкая]] (1911—1990) — рэжысёр радыё.

== У ==
* [[Ганна Аляксандраўна Урбан]] (нар. 1962) — беларускі архітэктар.
* [[Ізраіль Аўсеевіч Урман]] (1903 — пасля 1956) — савецкі ваенны ўрач, палкоўнік медыцынскай службы.
* [[Сяргей Міронавіч Ушарэнка]] (нар. 1949) — беларускі вучоны ў галіне матэрыялазнаўства.

== Ф ==
* [[Андрэй Андрэевіч Фёдараў]] (нар. 1949) — беларускі палітолаг.
* [[Іна Мікалаеўна Фралова]] (нар. 1972) — беларуская пісьменніца, перакладчык, аўтар лірычных вершаў і кніг для дзяцей.
* [[Аляксандр Фрыдман]] (нар. 1979) — беларускі і нямецкі гісторык.

== Х ==
* [[Юрый Хадыка]] (1938—2016) — беларускі [[навуковец]], грамадскі і культурны дзеяч.
* [[Аляксей Пятровіч Харак]] (1978—2019) — беларускі мастацтвазнавец, экспазіцыянер.
* [[Дзяніс Хвастоўскі]] (1976—2001) — паэт, удзельнік нацыянальна-дэмакратычнага руху 1990-х — пач. ХХІ ст&lt;ref&gt;Імены Свабоды стар 478 96247f72-a7e0-4382-ad1c-ec68459cf6b7.pdf (rferl.org)&lt;/ref&gt;.
* [[Ілья Хрэнаў]] («Літвін»; 1994—2022) — баец-добраахвотнік, які загінуў [[Уварванне Расіі ва Украіну (2022)|пры абароне Украіны]]&lt;ref&gt;«Працаваў праграмістам, нармальна зарабляў». Хто такі беларус Ільля «Літвін», які загінуў за Ўкраіну (svaboda.org)&lt;/ref&gt;.

== Ц ==
* [[Аляксандр Валянцінавіч Ціхаміраў]] (нар. 1965) — беларускі гісторык, спецыяліст у галіне гісторыі міжнародных адносін і дыпламатыі.

== Ч ==
* [[Наталля Уладзіміраўна Чайка]] (нар. 1967) — беларускі філолаг.
* [[Вераніка Анатолеўна Чаркасава]] (1959—2004) — беларуская журналістка.
* [[Руслан Іосіфавіч Чарнецкі]] (нар. 1981) — беларускі акцёр тэатра і кіно, дэпутат.
* [[Генадзь Рыгоравіч Чысты]] (нар. 1947) — беларускі мастак-афарміцель.

== Ш ==
* [[Валянцін Браніслававіч Шалькевіч]] (1945—2001) — беларускі вучоны ў галіне неўралогіі і нейрахірургіі.
* [[Леанід Валянцінавіч Шалькевіч]] (нар. 1972) — беларускі навуковец, даследчык, урач.
* [[Міхаіл Шарамет]] (1982—2013) — заснавальнік вайскова-патрыятычнай арганізацыі «Ваяр»&lt;ref&gt;Памёр Міхал Шарамет — адзін зь легендарных Міронаў https://www.svaboda.org/a/24966275.html&lt;/ref&gt;.
* [[Надзея Ігараўна Шышкіна]] (нар. 1975) — беларуская даследчыца ў галіне кнігазнаўства і выдавецкай справы.
* [[Станіслаў Станіслававіч Шушкевіч]] (1934—2022) — беларускі фізік, дзяржаўны дзеяч, першы кіраўнік незалежнай Рэспублікі Беларусь

== Ю ==
* [[Язэп Аляксандравіч Юхо|Язэп Юхо]] (1921—2004) — заснавальнік першай навуковай школы дзяржавы і права Беларусі, сябар Вялікай Рады міжнароднага грамадскага аб’яднання [[Згуртаванне беларусаў свету «Бацькаўшчына»|ЗБС «Бацькаўшчына»]].

== Я ==
* [[Анры Барысавіч Янпольскі]] (нар. 1935) — беларускі скрыпач, музычны педагог.

{{Зноскі}}

[[Катэгорыя:Постаці Мінска| ]]
[[Катэгорыя:Спісы:Мінск]]</text>
      <sha1>2o897z4bob8rxm3n5507tajv5y4v5yg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шыхаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74862</id>
    <revision>
      <id>5153901</id>
      <parentid>5121618</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:58:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5282" sha1="myo0jv7rqfv278nhv31c2hms15k8631" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = Вёска
 |беларуская назва        = Шыхаў
 |выява                   = Šychaŭ (1).jpg 
 |подпіс                  = 
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Жлобінскі
 |сельсавет               = Стрэшынскі
 |першае згадванне        = XIX стагоддзе
}}
'''Шы́хаў'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Šychaŭ}}, {{lang-ru|Шихов}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]], на рацэ [[Жарэла]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

== Геаграфія ==
Размешчана за 30 км на поўдзень ад [[Жлобін]]а, 20 км ад чыгуначнай станцыі [[Салтанаўка (станцыя)|Салтанаўка]], 70 км ад [[гомель|Гомеля]]. Каля вёскі залежы суглінку і [[гліна|гліны]].

Планіровачна складаецца з працяглай крывалінейнай мерыдыянальнай вуліцы, да якой далучаюцца кароткія просталінейныя вуліцы. Забудова двухбаковая, мураваная і драўляная, сядзібнага тыпу.

== Гісторыя ==
Выяўленыя археолагамі паселішчы 8—5-га тысячагоддзяў да н.э. (за 0,5 км на поўначы ад вёскі) і майстэрня каменнага веку (за 0,4 км на поўдні ад могілак) сведчаць аб засяленні тутэйшых мясцін у глыбокай старажытнасці. Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як вёска ў Стрэшынскай вол. Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні Па рэвізіі 1858 г. 40 двароў, 340 жыхароў, уладанне князя Л. М. Галіцына. У 1880 г. 67 двароў, 386 жыхароў хлебазапасны магазін. У 1895 г. адкрыта школа граматы, ператвораная ў 1909 г. у царкоўна-прыходскую, а ў 1917 г. у земскую (размяшчалася ў наёмнай сялянскай хаце). Паводле перапісу 1897 г. 108 двароў 725 жыхароў, 2 ветракі, крупарушка, піцейны дом. У 1909 г. 117 двароў, 956 жыхароў, 2893 дзес. зямлі. У 1924 г. з вёскі быў выдзелены пас. Дружны. 3 20.8.1924 г. да 21.8.1925 г. цэнтр [[Шыхаўскі сельсавет|Шыхаўскага сельсавета]] [[Стрэшынскі раён|Стрэшынскага раёна]] [[Бабруйская акруга|Бабруйскай акругі]]. У 1930 г. арганізаваны калгас «Камсамолец». У Вялікую Айчынную вайну 161 вясковец загінуў на фронце. Вызвалена ад нямецка-фашысцкай акупацыі 29.11.1943 г. У снежні 1943 г. — лістападзе 1944 г. у вёсцы размяшчаўся палявы шпіталь савецкіх войск. Паводле перапісу 1959 г. 591 жыхар. У 1962 г. да вёскі далучаны пасёлкі Дружны, Зароўскі, у 1966 г. — пасёлак Садовы. У складзе калгаса «Праўда» (цэнтр — в. [[Верхняя Алба]]).

Да 23 лістапада 2022 года вёска ўваходзіла ў склад [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Гаспаларка, інфраструктура ==
Цагельны завод, аддзяленне сувязі, Дом культуры.

== Вядомыя асобы ==
Радзіма ўдзельніка парада Перамогі ў Маскве 24.6.1945 г. А. С. Андрухова.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/ГВБ|1-1}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>myo0jv7rqfv278nhv31c2hms15k8631</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153902</id>
      <parentid>5153901</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5282" sha1="nv8fudp84cbcozl7q5czh09x5gkjvt9" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
 |статус                  = Вёска
 |беларуская назва        = Шыхаў
 |выява                   = Šychaŭ (1).jpg 
 |подпіс                  = 
 |вобласць                = Гомельская
 |раён                    = Жлобінскі
 |сельсавет               = Стрэшынскі
 |першае згадванне        = XIX стагоддзе
}}
'''Шы́хаў'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Šychaŭ}}, {{lang-ru|Шихов}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]], на рацэ [[Жарэла]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

== Геаграфія ==
Размешчана за 30 км на поўдзень ад [[Жлобін]]а, 20 км ад чыгуначнай станцыі [[Салтанаўка (станцыя)|Салтанаўка]], 70 км ад [[гомель|Гомеля]]. Каля вёскі залежы суглінку і [[гліна|гліны]].

Планіровачна складаецца з працяглай крывалінейнай мерыдыянальнай вуліцы, да якой далучаюцца кароткія просталінейныя вуліцы. Забудова двухбаковая, мураваная і драўляная, сядзібнага тыпу.

== Гісторыя ==
Выяўленыя археолагамі паселішчы 8—5-га тысячагоддзяў да н.э. (за 0,5 км на поўначы ад вёскі) і майстэрня каменнага веку (за 0,4 км на поўдні ад могілак) сведчаць аб засяленні тутэйшых мясцін у глыбокай старажытнасці. Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як вёска ў Стрэшынскай вол. Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні Па рэвізіі 1858 г. 40 двароў, 340 жыхароў, уладанне князя Л. М. Галіцына. У 1880 г. 67 двароў, 386 жыхароў хлебазапасны магазін. У 1895 г. адкрыта школа граматы, ператвораная ў 1909 г. у царкоўна-прыходскую, а ў 1917 г. у земскую (размяшчалася ў наёмнай сялянскай хаце). Паводле перапісу 1897 г. 108 двароў 725 жыхароў, 2 ветракі, крупарушка, піцейны дом. У 1909 г. 117 двароў, 956 жыхароў, 2893 дзес. зямлі. У 1924 г. з вёскі быў выдзелены пас. Дружны. 3 20.8.1924 г. да 21.8.1925 г. цэнтр [[Шыхаўскі сельсавет|Шыхаўскага сельсавета]] [[Стрэшынскі раён|Стрэшынскага раёна]] [[Бабруйская акруга|Бабруйскай акругі]]. У 1930 г. арганізаваны калгас «Камсамолец». У Вялікую Айчынную вайну 161 вясковец загінуў на фронце. Вызвалена ад нямецка-фашысцкай акупацыі 29.11.1943 г. У снежні 1943 г. — лістападзе 1944 г. у вёсцы размяшчаўся палявы шпіталь савецкіх войск. Паводле перапісу 1959 г. 591 жыхар. У 1962 г. да вёскі далучаны пасёлкі Дружны, Зароўскі, у 1966 г. — пасёлак Садовы. У складзе калгаса «Праўда» (цэнтр — в. [[Верхняя Алба]]).

Да 23 лістапада 2022 года вёска ўваходзіла ў склад [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Гаспадарка, інфраструктура ==
Цагельны завод, аддзяленне сувязі, Дом культуры.

== Вядомыя асобы ==
Радзіма ўдзельніка парада Перамогі ў Маскве 24.6.1945 г. А. С. Андрухова.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/ГВБ|1-1}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>nv8fudp84cbcozl7q5czh09x5gkjvt9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гуга Гроцый</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88043</id>
    <revision>
      <id>5153700</id>
      <parentid>5153663</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:47:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15352" sha1="3t9xal74ld98tvnax7zdjzmhx8s47v8" xml:space="preserve">{{Навуковец}}

'''Гуга Гроцый''' ({{lang-la|Hugo Grotius}}) або '''Гуга дэ Гроат''' ({{lang-nl|Hugo de Groot}} або ''Huig de Groot''; {{ВДП}}) — галандскі юрыст і дзяржаўны дзеяч, [[філосаф]], хрысціянскі апалагет, [[драматург]] і [[паэт]]. Заклаў асновы [[міжнароднае права|міжнароднага права]], грунтуючыся на натуральным праве.

== Біяграфія ==
Гуга Гроцый нарадзіўся падчас Нідэрландскай рэвалюцыі. Яго дзед, бургундскі дваранін, ажаніўся ў Франкфурце-на-Майне з дачкой галандца дэ Грот і ўзяў яе прозвішча, а бацька, Ёган (Ян) дэ Грот, пераехаў у Галандыю. Гуга быў першым дзіцем у сям’і Яна дэ Грота і Аліды ван Оверсхі. Яго бацька быў вельмі адукаваным (ён вучыўся ў Лейдэне разам з Юстам Ліпсіем), а таксама палітычна актыўным чалавекам, і выхоўваў сына з ранніх гадоў у традыцыйнай гуманістычнай традыцыі, грунтуючыся на вучэнні Арыстоцеля. Васьмігадовым хлопчыкам ужо пісаў лацінскія вершы.

Будучы надзвычай старанным вучнем, Гуга паступіў у [[Лейдэнскі ўніверсітэт]], калі яму было ўсяго адзінаццаць гадоў (рэктарам універсітэта быў яго дзядзька Карнеліс). Ва ўніверсітэце выкладалі такія выбітныя інтэлектуалы Паўночнай Еўропы таго часу, як Францыск Юній (старэйшы), [[Жазеф Жуст Скалігер]] і Рудольф Снеліус.

У 1601 годзе ён стаў гісторыкам Нідэрландскіх штатаў, а ў 1613 годзе — сябрам гарадской рады [[Ротэрдам|Ратэрдама]].

У 1618 годзе ён быў арыштаваны за дзейнасць, накіраваную супраць прынца [[Морыц Аранскі|Маўрыцыя Аранскага]], і ў наступным годзе асуджаны да пажыццёвага зняволення. Падчас знаходжання пад вартай яму была прадастаўлена магчымасць пісаць і весці перапіску. Чым ен скарыстаўся, стварыўшы ў гэты перыяд шматлікія важныя тэксты. У 1621 годзе ён і яго жонка ўцяклі ў [[Антверпен]].

Затым ён адправіўся ў Парыж, дзе атрымаў фінансавую падтрымку ад французскіх улад. У 1625 годзе ён апублікаваў трактат пад назвай «Пра вайну і мір», які прынёс яму велізарную славу. У 1631 годзе ён паспрабаваў вярнуцца ў родныя Нідэрланды, але хутка зноў апынуўся ў няласке ўладаў. Ён зноў уцёк з краіны, на гэты раз у Гамбург. Там ён быў наняты каралём [[Швецыя|Швецыі]], які прызначыў яго сваім паслом у Парыжы ў 1634 годзе. Ён займаў гэтую пасаду 10 гадоў. Калі [[Крысціна (каралева Швецыі)|Крысціна Ваза]] прыйшла да ўлады ў Швецыі, яна заклікала Гроцыя вярнуцца ў Швецыю. У сакавіку 1645 года Гроцый адплыў у Стакгольм. Яго карабель пацярпеў крушэнне ў Балтыйскім моры, і філосаф ледзьве выратаваўся. Улетку таго ж года ён вярнуўся са Швецыі ў Германію, здзейсніўшы яшчэ адно цяжкае і драматычнае падарожжа. Яно настолькі падарвала яго здароўе, што ён памёр у [[Ростак|Растоку]] 28 жніўня 1645 года.

== Поглядыі ==
Ён падзяляў права на статутнае права (ius civile) і натуральнае права (ius naturale). Статутнае права — гэта гістарычны выбар, які залежыць ад палітычных і гістарычных змен, і таму само па сабе падпарадкоўваецца зменам. Натуральнае права, з іншага боку, вынікае з трывалай чалавечай прыроды, і таму нязменнае і можа вывучацца толькі шляхам вывучэння сацыяльнай прыроды чалавека.

Каб цалкам зразумець законы прыроды, паводле Гроцыя, неабходна прааналізаваць чалавечую прыроду, якая мае дваістую прыроду. Па-першае, чалавек — гэта біялагічная істота, якой кіруе інстынкт самазахавання (першасны закон прыроды). Па-другое, ён — сацыяльная істота, якая валодае апетытам да societatis (сацыяльны інстынкт, патрэба ў міжасобасных кантактах). Такім чынам, існуюць нормы, якія дазваляюць яму існаваць ва ўзаемаадносінах з іншымі людзьмі (другасны закон прыроды).Абодва гэтыя аспекты чалавечай прыроды ўзаемадзейнічаюць і пранікаюць адзін у аднаго. Інстынкт самазахавання абмежаваны сацыяльным інстынктам, а сацыяльны інстынкт — інстынктам самазахавання. Абодва інстынкты маюць вырашальнае значэнне для паспяховага жыцця, якое патрабуе не ўмешвацца ў сферу іншых, а, з іншага боку, імкнуцца да ўласнай выгады&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Miller J., Hugo Grotius // Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stanford University, 2021, ISSN 1095-5054}}&lt;/ref&gt;.

Найважнейшыя законы прыроды паводле Гроцыя:

* pacta sunt servanda — пагадненні павінны выконвацца;
* нанесеная шкода павінна быць кампенсавана;
* здзейсненае злачынства павінна быць пакарана;
* права на ўласнасць.

Г. Гроцый лічыў, што натуральнае права дзейнічае нават тады, калі Бога не існуе, або калі ён не цікавіцца зямнымі справамі. Гроцый сутыкнуўся з абвінавачваннямі ў бязбожнасці за сваю знакамітую гіпотэзу: etiamsi daremus non esse Deum (лац.: нават калі мы дапусцім неіснаванне Бога). У адрозненне ад іншых мысляроў яго эпохі, ён лічыў, што натуральнае права распаўсюджваецца як на хрысціян, так і на нехрысціянаў. Гэта азначае, што хрысціяне павінны ставіцца да нехрысціянаў у адпаведнасці з прынцыпамі маралі. Гэтае пытанне адыграла значную ролю ў той час з-за кантактаў еўрапейцаў з карэннымі народамі Амерыкі. Натуральнае права дзейнічае незалежна ад чалавека і з’яўляецца спадчынай усёй прыроды. Нават Бог не можа гэтага змяніць: «Гэтак жа, як ён не можа зрабіць так, каб два плюс два не было роўным чатыром». Ён мог зрабіць гэта толькі змяніўшы чалавечую прыроду. Таму ён павінен быў бы зрабіць так, каб людзі перасталі быць людзьмі. Гэтыя сцвярджэнні звязаны з тэалагічным поглядам [[Армініянства|армініянств]]&lt;nowiki/&gt;а.

Г. Гроцый лічыў звычай і практыку, якія вынікаюць з натуральнага права і дамовы, крыніцай міжнароднага права (ius gentium, або права народаў). Міжнароднае права, на яго думку, павінна грунтавацца на прынцыпах рацыяналізму і гуманізму. Ён быў бацькам навукі [[Міжнароднае права|міжнароднага публічнага права]].

Гроцый таксама распрацаваў уласную канцэпцыю [[Тэорыя грамадскага дагавора|грамадскай дамовы]]. Паводле яго, людзі, маючы прыроджаныя сацыяльныя схільнасці, ствараюць дзяржаўнае аб’яднанне праз дамову, каб задаволіць свае інтарэсы і забяспечыць іх, якое, як адпавядае чалавечай прыродзе, падпарадкоўваецца натуральнаму праву. Для Гроцыя воля вызначае сапраўднасць права, факт, які таксама з’яўляецца ў іншай форме ў пазнейшых канцэпцыях натуральнага права са зменным зместам.
[[Файл:381px-Grotius de jure 1631.jpg|міні|Права вайны і міра 1631 г.]]
Найбольш вядомая праца Гроцыя — «Пра права вайны і міру» (1625, De iure belli ac pacis), у якой ён выклаў свае разважанні пра права. Варта таксама адзначыць яго ранейшую працу «Mare liberum» (поўная назва па-ангельску: «Свабода мораў», або дысертацыя пра права галандцаў гандляваць з Індыяй&quot;), апублікаваную ў 1609 годзе. У гэтай працы Гроцый, спасылаючыся на закон прыроды, высунуў тры тэзісы:

# Адкрыццё новай зямлі яшчэ не дае права кіраваць ёю.
# Ніхто не можа мець манаполіі на суднаходства па морах.
# Ніхто не мае права абмяжоўваць іншыя дзяржавы ў гандлі з Індыямі.

== Творы ==
[[Файл:Annotationes ad Vetus Testamentum.tif|thumb|''Annotationes ad Vetus Testamentum'', 1732]]
''Паводле даты публікацыі''.

* Adamus exul (The Exile of Adam; tragedy) — The Hague, 1601
* De republica emendanda (To Improve the Dutch Republic; manuscript 1601) — pub. The Hague, 1984
* Parallelon rerumpublicarum (Comparison of Constitutions; manuscript 1601-02) — pub. Haarlem 1801-03
* De Indis (On the Indies; manuscript 1604-05) — pub. 1868 as De Jure Praedae
* Commentary on the Law of Prize and Booty, ed. Martine Julia van Ittersum (Liberty Fund, 2006).
* Christus patiens (The Passion of Christ; tragedy) — Leiden, 1608
* Mare Liberum (The Free Seas; from chapter 12 of De Indis) — Leiden, 1609
* The Free Sea, ed. David Armitage (Liberty Fund, 2004).
* De antiquitate reipublicae Batavicae (On the Antiquity of the Batavian Republic) — Leiden, 1610
* The Antiquity of the Batavian Republic, ed. Jan Waszink (van Gorcum, 2000).
* Meletius (manuscript 1611) — pub. Leiden, 1988
* Meletius, ed. G.H.M. Posthumus Meyjes (Brill, 1988).
* Annales et Historiae de rebus Belgicus (Annals and History of the Low Countries; manuscript 1612) — pub. Amsterdam, 1657
* The Annals and History of the Low-Countrey-warrs, ed. Thomas Manley (London, 1665).
* Ordinum Hollandiae ac Westfrisiae pietas (The Piety of the States of Holland and Westfriesland) — Leiden, 1613
* Ordinum Hollandiae ac Westfrisiae pietas, ed. Edwin Rabbie (Brill, 1995).
* De imperio summarum potestatum circa sacra (On the power of sovereigns concerning religious affairs; manuscript 1614-17) — pub. Paris, 1647
* De imperio summarum potestatum circa sacra, ed. Harm-Jan van Dam (Brill, 2001).
* De satisfactione Christi adversus Faustum Socinum (On the satisfaction of Christ against [the doctrines of] Faustus Socinus) — Leiden, 1617
* Defensio fidei catholicae de satisfactione Christi, ed. Edwin Rabbie (van Gorcum, 1990).
* Inleydinge tot de Hollantsche rechtsgeleertheit (Introduction to Dutch Jurisprudence; written in Loevenstein) — pub. The Hague, 1631
* The Jurisprudence of Holland, ed. R.W. Lee (Oxford, 1926).
* Bewijs van den waaren godsdienst (Proof of the True Religion; didactic poem) — Rotterdam, 1622
* Apologeticus (Defense of the actions which led to his arrest) — Paris, 1922
* De jure belli ac pacis (On the Laws of War and Peace) — Paris, 1625 (2nd ed. Amsterdam 1631)
* The Rights of War and Peace, ed. Richard Tuck (Liberty Fund, 2005).
* De veritate religionis Christianae (On the Truth of the Christian religion) — Paris, 1627
* The Truth of the Christian Religion, ed. John Clarke (Edinburgh, 1819).
* Sophompaneas (Joseph; tragedy) — Amsterdam, 1635
* De origine gentium Americanarum dissertatio (Dissertation of the origin of the American peoples) — Paris 1642
* Via ad pacem ecclesiasticam (The way to religious peace) — Paris, 1642
* Annotationes in Vetus Testamentum (Commentaries on the Old Testament) — Amsterdam, 1644
* Annotationes in Novum Testamentum (Commentaries on the New Testament) — Amsterdam and Paris, 1641-50
* De fato (On Destiny) — Paris, 1648

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{навігацыя}}

{{Эпоха Асветніцтва}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Гроцый}}
[[Катэгорыя:Юрысты-міжнароднікі]]
[[Катэгорыя:Прававеды Нідэрландаў]]
[[Катэгорыя:Юрысты паводле алфавіта]]
[[Катэгорыя:Юрысты XVII стагоддзя]]</text>
      <sha1>3t9xal74ld98tvnax7zdjzmhx8s47v8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153701</id>
      <parentid>5153700</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:51:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15350" sha1="o0xm837t8d7q93iilfduk3cibfeb8ui" xml:space="preserve">{{Навуковец}}

'''Гуга Гроцый''' ({{lang-la|Hugo Grotius}}) або '''Гуга дэ Гроат''' ({{lang-nl|Hugo de Groot}} або ''Huig de Groot''; {{ВДП}}) — галандскі юрыст і дзяржаўны дзеяч, [[філосаф]], хрысціянскі апалагет, [[драматург]] і [[паэт]]. Заклаў асновы [[міжнароднае права|міжнароднага права]], грунтуючыся на натуральным праве.

== Біяграфія ==
Гуга Гроцый нарадзіўся падчас Нідэрландскай рэвалюцыі. Яго дзед, бургундскі дваранін, ажаніўся ў Франкфурце-на-Майне з дачкой галандца дэ Грот і ўзяў яе прозвішча, а бацька, Ёган (Ян) дэ Грот, пераехаў у Галандыю. Гуга быў першым дзіцем у сям’і Яна дэ Грота і Аліды ван Оверсхі. Яго бацька быў вельмі адукаваным (ён вучыўся ў Лейдэне разам з Юстам Ліпсіем), а таксама палітычна актыўным чалавекам, і выхоўваў сына з ранніх гадоў у традыцыйнай гуманістычнай традыцыі, грунтуючыся на вучэнні Арыстоцеля. Васьмігадовым хлопчыкам ужо пісаў лацінскія вершы.

Будучы надзвычай старанным вучнем, Гуга паступіў у [[Лейдэнскі ўніверсітэт]], калі яму было ўсяго адзінаццаць гадоў (рэктарам універсітэта быў яго дзядзька Карнеліс). Ва ўніверсітэце выкладалі такія выбітныя інтэлектуалы Паўночнай Еўропы таго часу, як Францыск Юній (старэйшы), [[Жазеф Жуст Скалігер]] і Рудольф Снеліус.

У 1601 годзе ён стаў гісторыкам Нідэрландскіх штатаў, а ў 1613 годзе — сябрам гарадской рады [[Ротэрдам|Ратэрдама]].

У 1618 годзе ён быў арыштаваны за дзейнасць, накіраваную супраць прынца [[Морыц Аранскі|Маўрыцыя Аранскага]], і ў наступным годзе асуджаны да пажыццёвага зняволення. Падчас знаходжання пад вартай яму была прадастаўлена магчымасць пісаць і весці перапіску. Чым ен скарыстаўся, стварыўшы ў гэты перыяд шматлікія важныя тэксты. У 1621 годзе ён і яго жонка ўцяклі ў [[Антверпен]].

Затым ён адправіўся ў Парыж, дзе атрымаў фінансавую падтрымку ад французскіх улад. У 1625 годзе ён апублікаваў трактат пад назвай «Пра вайну і мір», які прынёс яму велізарную славу. У 1631 годзе ён паспрабаваў вярнуцца ў родныя Нідэрланды, але хутка зноў апынуўся ў няласке ўладаў. Ён зноў уцёк з краіны, на гэты раз у Гамбург. Там ён быў наняты каралём [[Швецыя|Швецыі]], які прызначыў яго сваім паслом у Парыжы ў 1634 годзе. Ён займаў гэтую пасаду 10 гадоў. Калі [[Крысціна (каралева Швецыі)|Крысціна Ваза]] прыйшла да ўлады ў Швецыі, яна заклікала Гроцыя вярнуцца ў Швецыю. У сакавіку 1645 года Гроцый адплыў у Стакгольм. Яго карабель пацярпеў крушэнне ў Балтыйскім моры, і філосаф ледзьве выратаваўся. Улетку таго ж года ён вярнуўся са Швецыі ў Германію, здзейсніўшы яшчэ адно цяжкае і драматычнае падарожжа. Яно настолькі падарвала яго здароўе, што ён памёр у [[Ростак|Растоку]] 28 жніўня 1645 года.

== Погляды ==
Ён падзяляў права на статутнае права (ius civile) і натуральнае права (ius naturale). Статутнае права — гэта гістарычны выбар, які залежыць ад палітычных і гістарычных змен, і таму само па сабе падпарадкоўваецца зменам. Натуральнае права, з іншага боку, вынікае з трывалай чалавечай прыроды, і таму нязменнае і можа вывучацца толькі шляхам вывучэння сацыяльнай прыроды чалавека.

Каб цалкам зразумець законы прыроды, паводле Гроцыя, неабходна прааналізаваць чалавечую прыроду, якая мае дваістую прыроду. Па-першае, чалавек — гэта біялагічная істота, якой кіруе інстынкт самазахавання (першасны закон прыроды). Па-другое, ён — сацыяльная істота, якая валодае апетытам да societatis (сацыяльны інстынкт, патрэба ў міжасобасных кантактах). Такім чынам, існуюць нормы, якія дазваляюць яму існаваць ва ўзаемаадносінах з іншымі людзьмі (другасны закон прыроды).Абодва гэтыя аспекты чалавечай прыроды ўзаемадзейнічаюць і пранікаюць адзін у аднаго. Інстынкт самазахавання абмежаваны сацыяльным інстынктам, а сацыяльны інстынкт — інстынктам самазахавання. Абодва інстынкты маюць вырашальнае значэнне для паспяховага жыцця, якое патрабуе не ўмешвацца ў сферу іншых, а, з іншага боку, імкнуцца да ўласнай выгады&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Miller J., Hugo Grotius // Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stanford University, 2021, ISSN 1095-5054}}&lt;/ref&gt;.

Найважнейшыя законы прыроды паводле Гроцыя:

* pacta sunt servanda — пагадненні павінны выконвацца;
* нанесеная шкода павінна быць кампенсавана;
* здзейсненае злачынства павінна быць пакарана;
* права на ўласнасць.

Г. Гроцый лічыў, што натуральнае права дзейнічае нават тады, калі Бога не існуе, або калі ён не цікавіцца зямнымі справамі. Гроцый сутыкнуўся з абвінавачваннямі ў бязбожнасці за сваю знакамітую гіпотэзу: etiamsi daremus non esse Deum (лац.: нават калі мы дапусцім неіснаванне Бога). У адрозненне ад іншых мысляроў яго эпохі, ён лічыў, што натуральнае права распаўсюджваецца як на хрысціян, так і на нехрысціянаў. Гэта азначае, што хрысціяне павінны ставіцца да нехрысціянаў у адпаведнасці з прынцыпамі маралі. Гэтае пытанне адыграла значную ролю ў той час з-за кантактаў еўрапейцаў з карэннымі народамі Амерыкі. Натуральнае права дзейнічае незалежна ад чалавека і з’яўляецца спадчынай усёй прыроды. Нават Бог не можа гэтага змяніць: «Гэтак жа, як ён не можа зрабіць так, каб два плюс два не было роўным чатыром». Ён мог зрабіць гэта толькі змяніўшы чалавечую прыроду. Таму ён павінен быў бы зрабіць так, каб людзі перасталі быць людзьмі. Гэтыя сцвярджэнні звязаны з тэалагічным поглядам [[Армініянства|армініянств]]&lt;nowiki/&gt;а.

Г. Гроцый лічыў звычай і практыку, якія вынікаюць з натуральнага права і дамовы, крыніцай міжнароднага права (ius gentium, або права народаў). Міжнароднае права, на яго думку, павінна грунтавацца на прынцыпах рацыяналізму і гуманізму. Ён быў бацькам навукі [[Міжнароднае права|міжнароднага публічнага права]].

Гроцый таксама распрацаваў уласную канцэпцыю [[Тэорыя грамадскага дагавора|грамадскай дамовы]]. Паводле яго, людзі, маючы прыроджаныя сацыяльныя схільнасці, ствараюць дзяржаўнае аб’яднанне праз дамову, каб задаволіць свае інтарэсы і забяспечыць іх, якое, як адпавядае чалавечай прыродзе, падпарадкоўваецца натуральнаму праву. Для Гроцыя воля вызначае сапраўднасць права, факт, які таксама з’яўляецца ў іншай форме ў пазнейшых канцэпцыях натуральнага права са зменным зместам.
[[Файл:381px-Grotius de jure 1631.jpg|міні|Права вайны і міра 1631 г.]]
Найбольш вядомая праца Гроцыя — «Пра права вайны і міру» (1625, De iure belli ac pacis), у якой ён выклаў свае разважанні пра права. Варта таксама адзначыць яго ранейшую працу «Mare liberum» (поўная назва па-ангельску: «Свабода мораў», або дысертацыя пра права галандцаў гандляваць з Індыяй&quot;), апублікаваную ў 1609 годзе. У гэтай працы Гроцый, спасылаючыся на закон прыроды, высунуў тры тэзісы:

# Адкрыццё новай зямлі яшчэ не дае права кіраваць ёю.
# Ніхто не можа мець манаполіі на суднаходства па морах.
# Ніхто не мае права абмяжоўваць іншыя дзяржавы ў гандлі з Індыямі.

== Творы ==
[[Файл:Annotationes ad Vetus Testamentum.tif|thumb|''Annotationes ad Vetus Testamentum'', 1732]]
''Паводле даты публікацыі''.

* Adamus exul (The Exile of Adam; tragedy) — The Hague, 1601
* De republica emendanda (To Improve the Dutch Republic; manuscript 1601) — pub. The Hague, 1984
* Parallelon rerumpublicarum (Comparison of Constitutions; manuscript 1601-02) — pub. Haarlem 1801-03
* De Indis (On the Indies; manuscript 1604-05) — pub. 1868 as De Jure Praedae
* Commentary on the Law of Prize and Booty, ed. Martine Julia van Ittersum (Liberty Fund, 2006).
* Christus patiens (The Passion of Christ; tragedy) — Leiden, 1608
* Mare Liberum (The Free Seas; from chapter 12 of De Indis) — Leiden, 1609
* The Free Sea, ed. David Armitage (Liberty Fund, 2004).
* De antiquitate reipublicae Batavicae (On the Antiquity of the Batavian Republic) — Leiden, 1610
* The Antiquity of the Batavian Republic, ed. Jan Waszink (van Gorcum, 2000).
* Meletius (manuscript 1611) — pub. Leiden, 1988
* Meletius, ed. G.H.M. Posthumus Meyjes (Brill, 1988).
* Annales et Historiae de rebus Belgicus (Annals and History of the Low Countries; manuscript 1612) — pub. Amsterdam, 1657
* The Annals and History of the Low-Countrey-warrs, ed. Thomas Manley (London, 1665).
* Ordinum Hollandiae ac Westfrisiae pietas (The Piety of the States of Holland and Westfriesland) — Leiden, 1613
* Ordinum Hollandiae ac Westfrisiae pietas, ed. Edwin Rabbie (Brill, 1995).
* De imperio summarum potestatum circa sacra (On the power of sovereigns concerning religious affairs; manuscript 1614-17) — pub. Paris, 1647
* De imperio summarum potestatum circa sacra, ed. Harm-Jan van Dam (Brill, 2001).
* De satisfactione Christi adversus Faustum Socinum (On the satisfaction of Christ against [the doctrines of] Faustus Socinus) — Leiden, 1617
* Defensio fidei catholicae de satisfactione Christi, ed. Edwin Rabbie (van Gorcum, 1990).
* Inleydinge tot de Hollantsche rechtsgeleertheit (Introduction to Dutch Jurisprudence; written in Loevenstein) — pub. The Hague, 1631
* The Jurisprudence of Holland, ed. R.W. Lee (Oxford, 1926).
* Bewijs van den waaren godsdienst (Proof of the True Religion; didactic poem) — Rotterdam, 1622
* Apologeticus (Defense of the actions which led to his arrest) — Paris, 1922
* De jure belli ac pacis (On the Laws of War and Peace) — Paris, 1625 (2nd ed. Amsterdam 1631)
* The Rights of War and Peace, ed. Richard Tuck (Liberty Fund, 2005).
* De veritate religionis Christianae (On the Truth of the Christian religion) — Paris, 1627
* The Truth of the Christian Religion, ed. John Clarke (Edinburgh, 1819).
* Sophompaneas (Joseph; tragedy) — Amsterdam, 1635
* De origine gentium Americanarum dissertatio (Dissertation of the origin of the American peoples) — Paris 1642
* Via ad pacem ecclesiasticam (The way to religious peace) — Paris, 1642
* Annotationes in Vetus Testamentum (Commentaries on the Old Testament) — Amsterdam, 1644
* Annotationes in Novum Testamentum (Commentaries on the New Testament) — Amsterdam and Paris, 1641-50
* De fato (On Destiny) — Paris, 1648

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{навігацыя}}

{{Эпоха Асветніцтва}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Гроцый}}
[[Катэгорыя:Юрысты-міжнароднікі]]
[[Катэгорыя:Прававеды Нідэрландаў]]
[[Катэгорыя:Юрысты паводле алфавіта]]
[[Катэгорыя:Юрысты XVII стагоддзя]]</text>
      <sha1>o0xm837t8d7q93iilfduk3cibfeb8ui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вікіпедыя:Праект:Ці ведаеце вы/Падрыхтоўка</title>
    <ns>4</ns>
    <id>90386</id>
    <revision>
      <id>5154022</id>
      <parentid>5152960</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5154022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1458" sha1="milooillykfhkf6z91fw13cqkp85fau" xml:space="preserve">''Новыя факты, калі ласка, дадавайце зверху, каб не было блытаніны :)''

* [[Папа Рымскі]] '''[[Віталіян]]''' у 666 годзе ўвёў у літургічны ўжытак [[арган]].
* Упершыню савецкія войскі '''[[Афганскі паход Чырвонай арміі (1929)|ўвайшлі ў Афганістан]]''' у 1929 годзе.
* Для працы над сцэнарам '''[[Мець і не мець (фільм)|фільма]]''' намінальна заснаванага на [[Мець і не мець|рамане]] [[Эрнэст Хемінгуэй|Эрнэста Хэмінгуэя]] быў прыцягнуты іншы [[Уільям Катберт Фолкнер|нобелеўскі лаўрэат]].
* Жыхары [[Мінск]]а могуць назіраць за жывой прыродай у '''[[Лебядзіны (заказнік)|заказніку]]''' ў межах горада.
* Адна са '''[[Святая Марыя (станцыя метро)|станцый метро]]''' ў [[Тэгеран]]е ўпрыгожана выявамі і скульптурамі з хрысціянскімі вобразамі.

''[[Вікіпедыя:Праект:Ці ведаеце вы/Падрыхтоўка/Архіў|Архіў]]''

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Праекты|Ці ведаеце вы]]</text>
      <sha1>milooillykfhkf6z91fw13cqkp85fau</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154023</id>
      <parentid>5154022</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:01:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5154023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1522" sha1="8nt2nd71bi08ra520gtoawpyitax4v8" xml:space="preserve">''Новыя факты, калі ласка, дадавайце зверху, каб не было блытаніны :)''

* [[Папа Рымскі]] '''[[Віталіян]]''' у 666 годзе ўвёў у літургічны ўжытак [[арган]].
* Упершыню [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|савецкія войскі]] '''[[Афганскі паход Чырвонай арміі (1929)|ўвайшлі ў Афганістан]]''' у 1929 годзе.
* Для працы над сцэнарам '''[[Мець і не мець (фільм)|фільма]]''' намінальна заснаванага на [[Мець і не мець|рамане]] [[Эрнэст Хемінгуэй|Эрнэста Хэмінгуэя]] быў прыцягнуты іншы [[Уільям Катберт Фолкнер|нобелеўскі лаўрэат]].
* Жыхары [[Мінск]]а могуць назіраць за жывой прыродай у '''[[Лебядзіны (заказнік)|заказніку]]''' ў межах горада.
* Адна са '''[[Святая Марыя (станцыя метро)|станцый метро]]''' ў [[Тэгеран]]е ўпрыгожана выявамі і скульптурамі з хрысціянскімі вобразамі.

''[[Вікіпедыя:Праект:Ці ведаеце вы/Падрыхтоўка/Архіў|Архіў]]''

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Праекты|Ці ведаеце вы]]</text>
      <sha1>8nt2nd71bi08ra520gtoawpyitax4v8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154026</id>
      <parentid>5154023</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5154026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1811" sha1="g6lb1hjapyelvdtbv49dl5und8w40ku" xml:space="preserve">''Новыя факты, калі ласка, дадавайце зверху, каб не было блытаніны :)''

* [[Папа Рымскі]] '''[[Віталіян]]''' у 666 годзе ўвёў у літургічны ўжытак [[арган]].
* Упершыню [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|савецкія войскі]] '''[[Афганскі паход Чырвонай арміі (1929)|ўвайшлі ў Афганістан]]''' у 1929 годзе.
* Для працы над сцэнарам '''[[Мець і не мець (фільм)|фільма]]''' намінальна заснаванага на [[Мець і не мець|рамане]] [[Эрнэст Хемінгуэй|Эрнэста Хэмінгуэя]] быў прыцягнуты іншы [[Уільям Катберт Фолкнер|нобелеўскі лаўрэат]].
* На тэрыторыі стадыёна '''«[[Лакаматыў (стадыён, Гомель)|Лакаматыў]]»''' у [[Гомель|Гомелі]] існавала першая ў [[БССР]] [[Дзіцячая чыгунка (Гомель)|Дзіцячая чыгунка]].
* Жыхары [[Мінск]]а могуць назіраць за жывой прыродай у '''[[Лебядзіны (заказнік)|заказніку]]''' ў межах горада.
* Адна са '''[[Святая Марыя (станцыя метро)|станцый метро]]''' ў [[Тэгеран]]е ўпрыгожана выявамі і скульптурамі з хрысціянскімі вобразамі.

''[[Вікіпедыя:Праект:Ці ведаеце вы/Падрыхтоўка/Архіў|Архіў]]''

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Праекты|Ці ведаеце вы]]</text>
      <sha1>g6lb1hjapyelvdtbv49dl5und8w40ku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хамфры Богарт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93848</id>
    <revision>
      <id>5153931</id>
      <parentid>4820432</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:01:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <comment>/* Біяграфія */</comment>
      <origin>5153931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6285" sha1="8iszckrskcj4syuwt3ys9ysgi49n3w0" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Богарт}}
{{Кінематаграфіст
| Імя              = Хамфры Богарт
| Арыгінал імя   = Humphrey Bogart
| Фота          = Humphrey Bogart in Invisible Stripes trailer.jpg
| Подпіс          = Хамфры Богарт у 1946 годзе
| Імя пры нараджэнні = 
| Дата нараджэння    = 
| Месца нараджэння   = 
| Дата смерці = 
| Месца смерці = 
| Прафесія = акцёр
| Гады актыўнасці = [[1921]]—[[1956]]
| Кірунак =
| Узнагароды =
| imdb_id = 
| Сайт =
}}
'''Хамфры Богарт''' ({{lang-en|Humphrey DeForest Bogart}}; {{ДН|25|12|1899}} — {{ДС|14|1|1957}}) — амерыканскі кінаакцёр, які стаў эмблемай жанру [[нуар]] і які служыў шанаваным узорам для незлічоных акцёраў Еўропы і Амерыкі, пачынальна з [[Жан-Поль Бельмандо|Жана-Поля Бельмандо]]. У Беларусі вядомы ў асноўным па фільмах ''[[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]'' (1941) і ''[[Касабланка (фільм)|Касабланка]]'' (1942). У [[1999]] г. Амерыканскі інстытут кіно назваў Богарта найвялікшым амерыканскім кінаакцёрам у гісторыі.

== Біяграфія ==
Сын выбітнага [[хірург]]а, Богарт сам нейкі час вывучаў [[Медыцына|медыцыну]], затым пайшоў служыць ва [[флот]] падчас Першай Сусветнай вайны. Атрымаў раны на твары ў выніку парыву [[снарад]]а на борце судна. [[Шнар]] знявечыў яго верхнюю губу і часткова паралізаваў яе, што адбілася на яго манеры гаварыць.

Пачынаў з [[тэатр]]а ў 20-я гады, дэбютаваў у розных кароткіх фільмах, як «Broadway’s Like That» (1930). Падчас здымак фільма «[[Мець і не мець]]» (1944) ажаніўся з [[Лорэн Бекал]], якая стала яго чацвёртай і апошняй жонкай. Курыў усё жыццё, Богарт памёр ад раку горла ў 1957 годзе.

== Фільмаграфія ==
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]
* 1942 — [[Касабланка (фільм)|Касабланка]]

== Цікавыя факты ==
* Самы вядомы фільм Богарта — '''«Касабланка»''' — прызнаны лепшым фільмам стагоддзя.
* Ледзь прэзідэнт ЗША [[Франклін Дэлана Рузвельт]] вярнуўся з [[Касабланка|Касабланкі]], дзе ён сустракаўся з [[Уінстан Чэрчыль|Уінстанам Чэрчылем]], ён тут жа запатрабаваў арганізаваць адмысловы паказ фільма ў [[Белы дом|Белым доме]].

== Зноскі ==
{{reflist}}

== Літаратура ==
* Bacall, Lauren. ''By Myself''. New York: Alfred Knopf, 1979. ISBN 0-394-41308-3.
* Bogart, Stephen Humphrey. ''Bogart: In Search of My Father''. New York: Dutton, 1995. ISBN 0-525-93987-3.
* Bogart, Humphrey. [http://docs.google.com/View?docid=dg6n6657_103f7bsqj «I’m no communist»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110812054650/https://docs.google.com/View?docid=dg6n6657_103f7bsqj |date=12 жніўня 2011 }} Photoplay Magazine, March 1948.
* Citro, Joseph A., Mark Sceurman and Mark Moran. ''Weird New England''. New York: Sterling, 2005. ISBN 1-40273-330-5.
* Halliwell, Leslie. ''Halliwell’s Film, Video and DVD Guide''. New York: Harper Collins Entertainment, 2004. ISBN 0-00-719081-6.
* Hepburn, Katharine. ''The Making of the African Queen''. New York: Alfred Knopf, 1987. ISBN 0-394-56272-0.
* Hill, Jonathan and Jonah Ruddy. ''Bogart: The Man and the Legend''. London: Mayflower-Dell, 1966.
* «Humphrey Bogart (cover story).» ''Time Magazine'', June 7, 1954.
* Hyams, Joe. ''Bogart and Bacall: A Love Story''. New York: David McKay Co., Inc., 1975. ISBN 0-44691-228-X.
* Hyams, Joe. ''Bogie: The Biography of Humphrey Bogart''. New York: New American Library, 1966 (later editions renamed as: ''Bogie: The Definitive Biography of Humphrey Bogart''). ISBN 0-45109-189-2.
* Meyers, Jeffrey. ''Bogart: A Life in Hollywood''. London: Andre Deutsch Ltd., 1997. ISBN 0-233-99144-1.
* Michael, Paul. ''Humphrey Bogart: The Man and his Films''. New York: Bonanza Books, 1965. No ISBN.
* Porter, Darwin. ''The Secret Life of Humphrey Bogart: The Early Years (1899—1931)''. New York: Georgia Literary Association, 2003. ISBN 0-9668030-5-1.
* Pym, John, ed. ''«Time Out» Film Guide''. London: Time Out Group Ltd., 2004. ISBN 1-904978-21-5.
* Sperber, A.M. and Eric Lax. ''Bogart''. New York: William Morrow &amp; Co., 1997. ISBN 0-68807-539-8.
* Tierney, Gene with Mickey Herskowitz.''Self-Portrait''. New York: Peter Wyden, 1979. ISBN 0-883261-52-9.
* Wallechinsky, David and Amy Wallace. ''The New Book of Lists''. Edinburgh, Scotland: Canongate, 2005. ISBN 1-84195-719-4.
* Youngkin, Stephen D. ''The Lost One: A Life of Peter Lorre''. Lexington, Kentucky: University Press of Kentucky, 2005, ISBN 0-813-12360-7.

== Спасылкі ==
* [http://www.documen.tv/asset/Humphrey_bogart_film.html Documentary 42': Humphrey Bogart… Behind the Legend]
* [http://www.humphreybogart.com/ Афіцыйны сайт]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Прэмія «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю}}
{{Wikidata/Ancestors}}

{{DEFAULTSORT:Богарт Хамфры}}
[[Катэгорыя:Асобы на марках]]
[[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад раку стрававода]]
[[Катэгорыя:Акцёры ЗША]]</text>
      <sha1>8iszckrskcj4syuwt3ys9ysgi49n3w0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153932</id>
      <parentid>5153931</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <comment>/* Біяграфія */</comment>
      <origin>5153932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6324" sha1="7z3hhu0gn11vu3axb79mn7jqd082fos" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Богарт}}
{{Кінематаграфіст
| Імя              = Хамфры Богарт
| Арыгінал імя   = Humphrey Bogart
| Фота          = Humphrey Bogart in Invisible Stripes trailer.jpg
| Подпіс          = Хамфры Богарт у 1946 годзе
| Імя пры нараджэнні = 
| Дата нараджэння    = 
| Месца нараджэння   = 
| Дата смерці = 
| Месца смерці = 
| Прафесія = акцёр
| Гады актыўнасці = [[1921]]—[[1956]]
| Кірунак =
| Узнагароды =
| imdb_id = 
| Сайт =
}}
'''Хамфры Богарт''' ({{lang-en|Humphrey DeForest Bogart}}; {{ДН|25|12|1899}} — {{ДС|14|1|1957}}) — амерыканскі кінаакцёр, які стаў эмблемай жанру [[нуар]] і які служыў шанаваным узорам для незлічоных акцёраў Еўропы і Амерыкі, пачынальна з [[Жан-Поль Бельмандо|Жана-Поля Бельмандо]]. У Беларусі вядомы ў асноўным па фільмах ''[[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]'' (1941) і ''[[Касабланка (фільм)|Касабланка]]'' (1942). У [[1999]] г. Амерыканскі інстытут кіно назваў Богарта найвялікшым амерыканскім кінаакцёрам у гісторыі.

== Біяграфія ==
Сын выбітнага [[хірург]]а, Богарт сам нейкі час вывучаў [[Медыцына|медыцыну]], затым пайшоў служыць ва [[флот]] падчас Першай Сусветнай вайны. Атрымаў раны на твары ў выніку парыву [[снарад]]а на борце судна. [[Шнар]] знявечыў яго верхнюю губу і часткова паралізаваў яе, што адбілася на яго манеры гаварыць.

Пачынаў з [[тэатр]]а ў 20-я гады, дэбютаваў у розных кароткіх фільмах, як «Broadway’s Like That» (1930). Падчас здымак фільма «[[Мець і не мець (фільм)|Мець і не мець]]» (1944) ажаніўся з [[Лорэн Бекал]], якая стала яго чацвёртай і апошняй жонкай. Курыў усё жыццё, Богарт памёр ад раку горла ў 1957 годзе.

== Фільмаграфія ==
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]
* 1942 — [[Касабланка (фільм)|Касабланка]]

== Цікавыя факты ==
* Самы вядомы фільм Богарта — '''«Касабланка»''' — прызнаны лепшым фільмам стагоддзя.
* Ледзь прэзідэнт ЗША [[Франклін Дэлана Рузвельт]] вярнуўся з [[Касабланка|Касабланкі]], дзе ён сустракаўся з [[Уінстан Чэрчыль|Уінстанам Чэрчылем]], ён тут жа запатрабаваў арганізаваць адмысловы паказ фільма ў [[Белы дом|Белым доме]].

== Зноскі ==
{{reflist}}

== Літаратура ==
* Bacall, Lauren. ''By Myself''. New York: Alfred Knopf, 1979. ISBN 0-394-41308-3.
* Bogart, Stephen Humphrey. ''Bogart: In Search of My Father''. New York: Dutton, 1995. ISBN 0-525-93987-3.
* Bogart, Humphrey. [http://docs.google.com/View?docid=dg6n6657_103f7bsqj «I’m no communist»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110812054650/https://docs.google.com/View?docid=dg6n6657_103f7bsqj |date=12 жніўня 2011 }} Photoplay Magazine, March 1948.
* Citro, Joseph A., Mark Sceurman and Mark Moran. ''Weird New England''. New York: Sterling, 2005. ISBN 1-40273-330-5.
* Halliwell, Leslie. ''Halliwell’s Film, Video and DVD Guide''. New York: Harper Collins Entertainment, 2004. ISBN 0-00-719081-6.
* Hepburn, Katharine. ''The Making of the African Queen''. New York: Alfred Knopf, 1987. ISBN 0-394-56272-0.
* Hill, Jonathan and Jonah Ruddy. ''Bogart: The Man and the Legend''. London: Mayflower-Dell, 1966.
* «Humphrey Bogart (cover story).» ''Time Magazine'', June 7, 1954.
* Hyams, Joe. ''Bogart and Bacall: A Love Story''. New York: David McKay Co., Inc., 1975. ISBN 0-44691-228-X.
* Hyams, Joe. ''Bogie: The Biography of Humphrey Bogart''. New York: New American Library, 1966 (later editions renamed as: ''Bogie: The Definitive Biography of Humphrey Bogart''). ISBN 0-45109-189-2.
* Meyers, Jeffrey. ''Bogart: A Life in Hollywood''. London: Andre Deutsch Ltd., 1997. ISBN 0-233-99144-1.
* Michael, Paul. ''Humphrey Bogart: The Man and his Films''. New York: Bonanza Books, 1965. No ISBN.
* Porter, Darwin. ''The Secret Life of Humphrey Bogart: The Early Years (1899—1931)''. New York: Georgia Literary Association, 2003. ISBN 0-9668030-5-1.
* Pym, John, ed. ''«Time Out» Film Guide''. London: Time Out Group Ltd., 2004. ISBN 1-904978-21-5.
* Sperber, A.M. and Eric Lax. ''Bogart''. New York: William Morrow &amp; Co., 1997. ISBN 0-68807-539-8.
* Tierney, Gene with Mickey Herskowitz.''Self-Portrait''. New York: Peter Wyden, 1979. ISBN 0-883261-52-9.
* Wallechinsky, David and Amy Wallace. ''The New Book of Lists''. Edinburgh, Scotland: Canongate, 2005. ISBN 1-84195-719-4.
* Youngkin, Stephen D. ''The Lost One: A Life of Peter Lorre''. Lexington, Kentucky: University Press of Kentucky, 2005, ISBN 0-813-12360-7.

== Спасылкі ==
* [http://www.documen.tv/asset/Humphrey_bogart_film.html Documentary 42': Humphrey Bogart… Behind the Legend]
* [http://www.humphreybogart.com/ Афіцыйны сайт]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Прэмія «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю}}
{{Wikidata/Ancestors}}

{{DEFAULTSORT:Богарт Хамфры}}
[[Катэгорыя:Асобы на марках]]
[[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад раку стрававода]]
[[Катэгорыя:Акцёры ЗША]]</text>
      <sha1>7z3hhu0gn11vu3axb79mn7jqd082fos</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154030</id>
      <parentid>5153932</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:39:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <comment>/* Фільмаграфія */</comment>
      <origin>5154030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6405" sha1="eo503qjj624tprd8c0c9n0s1rfo6rt2" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Богарт}}
{{Кінематаграфіст
| Імя              = Хамфры Богарт
| Арыгінал імя   = Humphrey Bogart
| Фота          = Humphrey Bogart in Invisible Stripes trailer.jpg
| Подпіс          = Хамфры Богарт у 1946 годзе
| Імя пры нараджэнні = 
| Дата нараджэння    = 
| Месца нараджэння   = 
| Дата смерці = 
| Месца смерці = 
| Прафесія = акцёр
| Гады актыўнасці = [[1921]]—[[1956]]
| Кірунак =
| Узнагароды =
| imdb_id = 
| Сайт =
}}
'''Хамфры Богарт''' ({{lang-en|Humphrey DeForest Bogart}}; {{ДН|25|12|1899}} — {{ДС|14|1|1957}}) — амерыканскі кінаакцёр, які стаў эмблемай жанру [[нуар]] і які служыў шанаваным узорам для незлічоных акцёраў Еўропы і Амерыкі, пачынальна з [[Жан-Поль Бельмандо|Жана-Поля Бельмандо]]. У Беларусі вядомы ў асноўным па фільмах ''[[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]'' (1941) і ''[[Касабланка (фільм)|Касабланка]]'' (1942). У [[1999]] г. Амерыканскі інстытут кіно назваў Богарта найвялікшым амерыканскім кінаакцёрам у гісторыі.

== Біяграфія ==
Сын выбітнага [[хірург]]а, Богарт сам нейкі час вывучаў [[Медыцына|медыцыну]], затым пайшоў служыць ва [[флот]] падчас Першай Сусветнай вайны. Атрымаў раны на твары ў выніку парыву [[снарад]]а на борце судна. [[Шнар]] знявечыў яго верхнюю губу і часткова паралізаваў яе, што адбілася на яго манеры гаварыць.

Пачынаў з [[тэатр]]а ў 20-я гады, дэбютаваў у розных кароткіх фільмах, як «Broadway’s Like That» (1930). Падчас здымак фільма «[[Мець і не мець (фільм)|Мець і не мець]]» (1944) ажаніўся з [[Лорэн Бекал]], якая стала яго чацвёртай і апошняй жонкай. Курыў усё жыццё, Богарт памёр ад раку горла ў 1957 годзе.

== Фільмаграфія ==
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]
* 1942 — [[Касабланка (фільм)|Касабланка]]
* 1944 — [[Мець і не мець (фільм)|Мець і не мець]]

== Цікавыя факты ==
* Самы вядомы фільм Богарта — '''«Касабланка»''' — прызнаны лепшым фільмам стагоддзя.
* Ледзь прэзідэнт ЗША [[Франклін Дэлана Рузвельт]] вярнуўся з [[Касабланка|Касабланкі]], дзе ён сустракаўся з [[Уінстан Чэрчыль|Уінстанам Чэрчылем]], ён тут жа запатрабаваў арганізаваць адмысловы паказ фільма ў [[Белы дом|Белым доме]].

== Зноскі ==
{{reflist}}

== Літаратура ==
* Bacall, Lauren. ''By Myself''. New York: Alfred Knopf, 1979. ISBN 0-394-41308-3.
* Bogart, Stephen Humphrey. ''Bogart: In Search of My Father''. New York: Dutton, 1995. ISBN 0-525-93987-3.
* Bogart, Humphrey. [http://docs.google.com/View?docid=dg6n6657_103f7bsqj «I’m no communist»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110812054650/https://docs.google.com/View?docid=dg6n6657_103f7bsqj |date=12 жніўня 2011 }} Photoplay Magazine, March 1948.
* Citro, Joseph A., Mark Sceurman and Mark Moran. ''Weird New England''. New York: Sterling, 2005. ISBN 1-40273-330-5.
* Halliwell, Leslie. ''Halliwell’s Film, Video and DVD Guide''. New York: Harper Collins Entertainment, 2004. ISBN 0-00-719081-6.
* Hepburn, Katharine. ''The Making of the African Queen''. New York: Alfred Knopf, 1987. ISBN 0-394-56272-0.
* Hill, Jonathan and Jonah Ruddy. ''Bogart: The Man and the Legend''. London: Mayflower-Dell, 1966.
* «Humphrey Bogart (cover story).» ''Time Magazine'', June 7, 1954.
* Hyams, Joe. ''Bogart and Bacall: A Love Story''. New York: David McKay Co., Inc., 1975. ISBN 0-44691-228-X.
* Hyams, Joe. ''Bogie: The Biography of Humphrey Bogart''. New York: New American Library, 1966 (later editions renamed as: ''Bogie: The Definitive Biography of Humphrey Bogart''). ISBN 0-45109-189-2.
* Meyers, Jeffrey. ''Bogart: A Life in Hollywood''. London: Andre Deutsch Ltd., 1997. ISBN 0-233-99144-1.
* Michael, Paul. ''Humphrey Bogart: The Man and his Films''. New York: Bonanza Books, 1965. No ISBN.
* Porter, Darwin. ''The Secret Life of Humphrey Bogart: The Early Years (1899—1931)''. New York: Georgia Literary Association, 2003. ISBN 0-9668030-5-1.
* Pym, John, ed. ''«Time Out» Film Guide''. London: Time Out Group Ltd., 2004. ISBN 1-904978-21-5.
* Sperber, A.M. and Eric Lax. ''Bogart''. New York: William Morrow &amp; Co., 1997. ISBN 0-68807-539-8.
* Tierney, Gene with Mickey Herskowitz.''Self-Portrait''. New York: Peter Wyden, 1979. ISBN 0-883261-52-9.
* Wallechinsky, David and Amy Wallace. ''The New Book of Lists''. Edinburgh, Scotland: Canongate, 2005. ISBN 1-84195-719-4.
* Youngkin, Stephen D. ''The Lost One: A Life of Peter Lorre''. Lexington, Kentucky: University Press of Kentucky, 2005, ISBN 0-813-12360-7.

== Спасылкі ==
* [http://www.documen.tv/asset/Humphrey_bogart_film.html Documentary 42': Humphrey Bogart… Behind the Legend]
* [http://www.humphreybogart.com/ Афіцыйны сайт]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Прэмія «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю}}
{{Wikidata/Ancestors}}

{{DEFAULTSORT:Богарт Хамфры}}
[[Катэгорыя:Асобы на марках]]
[[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад раку стрававода]]
[[Катэгорыя:Акцёры ЗША]]</text>
      <sha1>eo503qjj624tprd8c0c9n0s1rfo6rt2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уолтэр Брэнан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94197</id>
    <revision>
      <id>5153935</id>
      <parentid>5116835</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <comment>/* Фільмаграфія */</comment>
      <origin>5153935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2144" sha1="9j1k277tjftn7t9ah4efl0qu2ry6yu8" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Брэнан}}
{{Кінематаграфіст				
| Імя              = Уолтэр Брэнан
| Арыгінал імя   = Walter Brennan
| Фота             = Walter Brennan in Meet John Doe trailer.jpg
| Подпіс          = &lt;small&gt;У фільме «Знаёмцеся, Джон Доу» (1941)&lt;/small&gt;				
| Шырыня           = 250px
| Імя пры нараджэнні = 
| Дата нараджэння    = 25.7.1894
| Месца нараджэння   = [[Горад Лін, Масачусетс|Лін]], [[Масачусетс]], [[ЗША]]
| Дата смерці = 21.9.1974
| Месца смерці = [[Окснард]], [[Каліфорнія]], [[ЗША]]
| Прафесія = [[акцёр]]
| Гады актыўнасці = [[1925]] — [[1974]]
| Кірунак =
| Узнагароды = «[[Прэмія «Оскар» за лепшую мужчынскую ролю другога плану|Оскар]]» (1936, 1938, 1940)
| imdb_id = 0000974
| Сайт =
}}
'''Уолтэр Брэнан''' ({{lang-en|Walter Brennan}}, [[25 ліпеня]] [[1894]] г. — [[21 верасня]] [[1974]]) — амерыканскі [[акцёр]], уладальнік трох прэмій «[[Оскар]]».

== Фільмаграфія ==
* (1944) «[[Мець і не мець (фільм)|Мець і не мець]]»
* (1948) «[[Чырвоная рака (фільм)|Чырвоная рака]]» — ''Нэдзін Грот''

== Зноскі ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
{{commonscat-inline|Walter Brennan|Уолтэр Брэнан}}
* {{imdb name|0000974|Уолтэр Брэнан}}
* {{findagrave|1671|Уолтэр Брэнан}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Прэмія «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю другога плана}}

[[Катэгорыя:Памерлі ад эмфізэмы]]
[[Катэгорыя:Артысты вадэвіляў]]
[[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»]]
[[Катэгорыя:Галівудская алея славы]]
{{DEFAULTSORT:Брэнан Уолтэр}}</text>
      <sha1>9j1k277tjftn7t9ah4efl0qu2ry6yu8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партал:Біяграфіі/Новыя артыкулы</title>
    <ns>100</ns>
    <id>121975</id>
    <revision>
      <id>5153741</id>
      <parentid>5153488</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:50:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NirvanaBot</username>
        <id>40832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+6 новых</comment>
      <origin>5153741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2183" sha1="fzzme4uhcns3psrtxdgbqy2op3rbbub" xml:space="preserve">{{Новы артыкул|Надзея Ігараўна Шышкіна|2026-06-12T15:13:23Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі|2026-06-12T12:57:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Уладзімір Мацвеевіч Макараў|2026-06-12T12:14:18Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Сіпіве Чабалала|2026-06-12T10:38:46Z|PRChina Taiwan}}
{{Новы артыкул|Архан Велі Канык|2026-06-12T07:21:41Z|Цімур}}
{{Новы артыкул|Максім Уладзіміравіч Лысенка|2026-06-11T13:29:16Z|DobryBrat}}
{{Новы артыкул|Эмануіл Майсеевіч Хайкін|2026-06-11T13:29:15Z|M.L.Bot}}
{{Новы артыкул|Праект «Авэ Марыя» (фільм)|2026-06-11T12:04:13Z|Feeleman}}
{{Новы артыкул|Аліна Аляксандраўна Харысава|2026-06-10T23:59:18Z|MocnyDuham}}
{{Новы артыкул|Дар’я Латышава|2026-06-10T21:08:47Z|Dzejka}}
{{Новы артыкул|Станіслаў Давойна-Салагуб|2026-06-10T14:02:33Z|Voūk12}}
{{Новы артыкул|Уладас Гарастас|2026-06-10T13:55:36Z|JerzyKundrat}}
{{Новы артыкул|Anaal Nathrakh|2026-06-10T13:53:46Z|DzBar}}
{{Новы артыкул|Уладзімір Аляксандравіч Салагуб|2026-06-10T13:01:56Z|Voūk12}}
{{Новы артыкул|Законапаслухмяны грамадзянін|2026-06-10T08:04:10Z|Feeleman}}
{{Новы артыкул|Тамім бін Хамад аль-Тані|2026-06-10T06:38:14Z|StarDeg}}
{{Новы артыкул|Джын Харлау|2026-06-10T06:14:15Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Віталіян|2026-06-09T19:00:29Z|JerzyKundrat}}
{{Новы артыкул|Адэадат II|2026-06-09T18:37:43Z|JerzyKundrat}}
{{Новы артыкул|Джо Сатрыяні|2026-06-09T14:34:46Z|DzBar}}
&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fzzme4uhcns3psrtxdgbqy2op3rbbub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ляцкія</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122730</id>
    <revision>
      <id>5153724</id>
      <parentid>4434694</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:25:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Siliyiw</username>
        <id>169172</id>
      </contributor>
      <origin>5153724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2602" sha1="6zspk42ghiv0mvs0i7fkvfa5wlybls3" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Ляцкія (значэнні)}}[[File:POL COA Lacki.svg|thumb|Герб «Ляцкі», або «Цмок».]]
'''Ляцкія''' — [[Вялікае Княства Літоўскае|вялікалітоўскі]] шляхецкі род у у [[XVI стагоддзе|XVI]]—[[XVII стагоддзе|XVII ст.]]. Паходзілі з маскоўскіх баяр, адгалінаванне роду [[Захар'евы]]х, сваякі [[Раманавы]]х. Карысталіся ўласным гербам [[Цмок (герб)|«Цмок» (або «Ляцкі»)]]

== Радавод ==
 Васіль Захар'еў Ляцкі
   └─&gt; [[Іван Ляцкі]] (каля 1480 — пасля 1542)
           |─&gt; Палонія, м. — Д. Валадковіч
           └─&gt; Рыгор
                 |─&gt; Тэадора (Багдана), м. — [[Гальяш Пельгрымоўскі]]
                 └─&gt; [[Тэадор Ляцкі|Тэадор]] (? — 1611)
                       └─&gt; [[Ян Альфонс Ляцкі|Ян Альфонс]] (? — 1646)
                                |─&gt; [[Тэадор Аляксандр Ляцкі|Тэадор Аляксандр]] (? — 1683)
                                └─&gt; Ізабэла, м. — [[Тэафіл Трызна]]

== Літаратура ==
* [[Алесь Белы|Белы А.]] // {{Крыніцы/ЭГБ}}
* Kojalowicz W. Herbarz WXL, tak zwany compendium. — Krakow, 1897.
* Michow H. Anton Wied, ein Danziger Kartograph des 16. Jahrunderts. — Hamburg, 1905.
* Атлас геогpафических откpытий в Сибиpи и в Севеpо-Западной Амеpике XVII—XVIII вв. — М., 1964.
* Zwolinski P. Naistarszy swiecki druk bialoruski (Antwerpia 1542) // Slavia Orientalis. R. XVII, z. 4. — Warszawa, 1968.
* Рыбаков Б. А. Русские карты Московии XV — начала XVI в. — М., 1974.
* Зимин А. А. Формирование боярской аристократии в России во второй половине XV — первой трети XVI в. — М., 1988.
* Геpбеpштейн С. Записки о Московии. — М., 1988.

== Спасылкі ==
* [http://www.autary.iig.pl/bely/www/encyklapedyja/l.htm#9 Арыгінальны артыкул] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20060205024421/http://www.autary.iig.pl/bely/www/encyklapedyja/l.htm#9 |date=5 лютага 2006 }}

[[Катэгорыя:Ляцкія| ]]</text>
      <sha1>6zspk42ghiv0mvs0i7fkvfa5wlybls3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Язерскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135391</id>
    <revision>
      <id>5153689</id>
      <parentid>4999136</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="610" sha1="fqu4daodby3692ygmj1u1gxc2n4abxd" xml:space="preserve">* [[Мікалай Мікалаевіч Язерскі]]
* [[Уладзімір Іванавіч Язерскі]]
* [[Мікалай Станіслававіч Білецкі|Павел Сямёнавіч Язерскі]], вядомы як ''Мікалай Станіслававіч Білецкі''
* [[Язерскі (паэма)]]
* [[Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі]] (нар. 1981) — беларускі дзяржаўны дзеяч, ідэолаг, намеснік міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь.
{{неадназначнасць}}</text>
      <sha1>fqu4daodby3692ygmj1u1gxc2n4abxd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153690</id>
      <parentid>5153689</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1600" sha1="bzswnkzgw2wu3qv4dn0xjege183eepx" xml:space="preserve">'''Язе́рскі''' — мужчынскае прозвішча (жаночая форма — '''Язе́рская'''), а таксама шматзначны тэрмін.

* [[Язерскія]] — шляхецкі род герба «[[Рагаля (герб)|Рагаля]]».

== Вядомыя носьбіты ==
* [[Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі]] (нар. 1981) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
* [[Мікалай Язерскі]] (нар. 1984) — беларускі футбаліст.
* [[Отан Тадэвушавіч Язерскі]] (нар. 1799) — слуцкі памешчык, граф.
* Павел Сямёнавіч Язерскі (1896—1919) — сапраўднае імя беларускага савецкага журналіста [[Мікалай Станіслававіч Білецкі|Мікалая Білецкага]].
* {{нп5|Уладзімір Язерскі|Уладзімір Язерскі|uk|Єзерський Володимир Іванович}} (нар. 1976) — украінскі футбаліст.

== Іншыя значэнні ==
* [[Язерскі (паэма)|«Язерскі»]] — незавершаная паэма [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|Аляксандра Пушкіна]].

[[Катэгорыя:Беларускія прозвішчы]]
[[Катэгорыя:Польскія прозвішчы]]
[[Катэгорыя:Украінскія прозвішчы]]

{{неадназначнасць|цёзкі2|літаратурныя творы}}</text>
      <sha1>bzswnkzgw2wu3qv4dn0xjege183eepx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК СКА-1938</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138763</id>
    <revision>
      <id>5153946</id>
      <parentid>5098890</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[ФК Энергетык-БДУ]] у [[ФК СКА-1938]]</comment>
      <origin>5098890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36730" sha1="tok3e3rj1qjz595whqhrb1210ka5z9m" xml:space="preserve">{{Футбольны клуб
|Назва          = Энергетык-БДУ
|Лагатып        = ФК Энергетык-БДУ (2022).png
|ШырыняЛагатыпа = 200px
|ПоўнаяНазва    = 
|Мянушкі        = ''студэнты'', ''армейцы''
|Горад          = [[Мінск]], [[Беларусь]]
|Заснаваны      = [[1996]]
|Стадыён        = [[Стадыён РЦАР-БДУ|РЦАР-БДУ]]
|Умяшчальнасць  = 1500
|ПасадаКіраўніка = Дырэктар
|Кіраўнік       = Аляксандр Захарчэня
|Трэнер         = [[Аляксей Мяркулаў]]
|Чэмпіянат      = [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першая ліга]]
|Сезон          = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|2023]]
|Месца          = {{Падзенне}} 14 месца ў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лізе]], паражэнне ў стыкавых матчах
|Сайт           = 

| pattern_la1 = 
| pattern_b1  = _energetikbgu21h
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = _energetikbgu21h
| pattern_so1 = _3_stripes_blue
| leftarm1    = FF6600
| body1       = FF6600
| rightarm1   = FF6600
| shorts1     = FF6600
| socks1      = FF6600
| pattern_la2 = _adidascampeon21rb
| pattern_b2  = _adidascampeon21rb
| pattern_ra2 = _adidascampeon21rb
| pattern_sh2 = _striped19blue
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = 0000FF
| body2       = 0000FF
| rightarm2   = 0000FF
| shorts2     = 0000FF
| socks2      = 0000FF
}}

'''«Энергетык-БДУ»''' — [[Беларусь|беларускі]] футбольны клуб з [[Мінск]]а, прадстаўляе [[Рэспубліканскі цэнтр алімпійскага рэзерву па футболе БДУ|Рэспубліканскі цэнтр алімпійскага рэзерву Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]] (раней таксама [[Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь|Ваенную акадэмію]]). У цяперашні час выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе чэмпіянату Беларусі]].

== Гісторыя ==
Клуб быў заснаваны ў 1996 годзе і заявіўся ў [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]] пад назвай «Зорка», адкуль праз некалькі гадоў павысіўся спачатку да [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай]], а потым і да [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]. У эліце беларускага футбола клуб правёў чатыры гады, увесь час знаходзіўся ў зоне вылету і нарэшце вярнуўся ў Першую, а потым і ў Другую лігу, дзе выступаў з 2008 па 2013 гады.

=== 2013 ===
У сезоне 2013 клуб вёў барацьбу за выхад у Першую лігу, але ў канцы сезона саступіў другі радок мастоўскаму «[[ФК Нёман Масты|Нёману]]», а сам апынуўся на трэцім месцы. Тым не менш, пасля адмовы «Нёмана» ад павышэння ў лютым 2014 года мінчане ўсё ж такі атрымалі магчымасць выступіць у Першай лізе&lt;ref&gt;{{Cite web |title=«Звезда-БГУ» может выступить в первой лиге в сезоне-2014 |url=http://by.tribuna.com/football/157462538.html |website=by.tribuna.com |date= |access-date= |language = ru}}&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2014 года «Зорка-БДУ» афіцыйна атрымала месца ў другім па рангу дывізіёне&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Всем 16 командам первой лиги сегодня были выданы лицензии для участия в чемпионате Беларуси |url=https://football.by/news/56108 |date=2014-03-26 |access-date=2023-12-06 |website=football.by |language = ru}}&lt;/ref&gt;.

=== 2014 ===
У сезоне 2014 склад каманды амаль не змяніўся ў параўнанні з папярэднім. Стаўка рабілася на ўласных маладых выхаванцаў. Калі не лічыць капітана каманды, вопытнага [[Валерый Апанас|Валерыя Апанаса]], то ўзрост ігракоў не пераўзыходзіў 27 гадоў (а пасля зыходу ўлетку 2014 года з каманды лідараў — [[Сяргей Русецкі|Сяргея Русецкага]] і [[Аляксей Хадневіч|Аляксея Хадневіча]] — увогуле 23 гадоў). Доўгі час каманда знаходзілася ўнізе турнірнай табліцы. Але, набраўшыся вопыту, маладыя ігракі бліжэй да канцу чэмпіянату сталі набіраць усё больш ачкоў, і ў выніку каманда скончыла сезон на 9 месцы. Пры гэтым, па колькасці забітых галоў (50 у 30 турах) «Зорка-БДУ» апынулася на другім месцы ў лізе пасля мазырскай «[[ФК Славія Мазыр|Славіі]]».

=== 2015 ===
У сезоне 2015 склад каманды папоўніў шэраг вопытных ігракоў, як [[Юрый Мархель]], [[Аляксандр Быліна]], вярнуліся Сяргей Русецкі і Аляксей Хадневіч. Сезон каманда пачала ўпэўнена і ішла сярод лідараў, але потым гульня пайшла на спад, і сезон «Зорка-БДУ» скончыла на 10-м месцы.

=== 2016 ===
У сезоне 2016 «Зорка-БДУ» зноў амаладзіла склад — ветэраны пакінулі каманду, за якую сталі выступаць у асноўным ігракі 1997 года нараджэння і маладзейшыя. Каманда доўгі час ішла ў сярэдзіне табліцы, аднак няўдалы фініш адкінуў яе на 10-е месца з 14.

=== 2017 ===
У пачатку 2017 года на чале каманды стаў трэнерскі дуэт [[Уладзімір Бяляўскі|Уладзіміра Бяляўскага]] і [[Анатоль Юрэвіч|Анатоля Юрэвіча]], які падоўжыў камплектаванне каманды ўласнымі маладымі выхаванцамі, запрасіўшы ў склад некалькі вопытных ігракоў. У сакавіку 2017 года стала вядома, што каманда, якая доўгі час была вядома як «Зорка-БДУ», змяніла назву на «Энергетык-БДУ»&lt;ref&gt;{{Cite web |title=«Звезда-БГУ» переименована в «Энергетик-БГУ» |url=https://by.tribuna.com/football/1049816061.html |website=by.tribuna.com |date= |access-date= |language = ru}}&lt;/ref&gt;. Пасля няўдалага пачатку каманда стала набіраць ачкі, першую палову чэмпіянату «Энергетык-БДУ» скончыў на пятым месцы. Пазней справы пайшлі горш, і клуб апусціўся ў сярэдзіну табліцы, аднак паспяховы фініш дазволіў атрымаць выніковы шосты радок.

=== 2018 ===
У сезоне 2018 каманда працягвала стаўку на ўласных выхаванцаў, хоць некаторыя з іх і былі запрошаны ў клубы Вышэйшай лігі. З самага пачатку турніру «Энергетык-БДУ» ўпэўнена ішоў па дыстанцыі і апынуўся сярод лідараў. Барацьба з мазырскай «[[ФК Славія Мазыр|Славіяй]]» і бабруйскай «[[ФК Белшына|Белшынай]]» скончылася для сталічнага клуба другім месцам і вяртаннем у Вышэйшую лігу праз трынаццаць гадоў.

=== 2019 ===
Перад пачаткам сезона ў Вышэйшай лізе «Энергетык-БДУ» захаваў асноўных ігракоў, запрасіўшы таксама шэраг маладых футбалістаў, а таксама легіянераў. Каманда гуляла ў атакуючы футбол, забівала шмат галоў, аднак пры гэтым яшчэ больш прапускала. Доўгі час «Энергетык-БДУ» знаходзіўся ў канцы табліцы, змагаючыся за захаванне месца ў элітным дывізіёне, аднак паспяховы фініш дазволіў камандзе заняць выніковае дванаццатае месца. Нападнік «Энергетыка-БДУ» [[Ілья Шкурын]] з дзевятнаццаццю галамі стаў найлепшым бамбардзірам лігі.

=== 2020 ===
У 2020 годзе ў сувязі з новымі правіламі АБФФ каманда мусіла з мая праводзіць дамашнія матчы на пляцоўцы з натуральным пакрыццём, а паколькі стадыён РЦАП-БДУ не падыходзіў, то свае матчы «Энергетык-БДУ» праводзіў на [[Гарадскі стадыён (Маладзечна)|гарадскім стадыёне ў Маладзечне]]. Каманда добра пачала сезон, ішла сярод лідараў турніру. Летам каманду пакінулі лідары, [[Жасурбек Яхшыбоеў]] і [[Дэвід Твэ]], якія перайшлі ў салігорскі «[[ФК Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]» і брэсцкае «[[ФК Дынама Брэст|Дынама]]» адпаведна. У другой палове сезона «Энергетык-БДУ» стаў часцей цярпець паражэнні, у выніку апынуўся ў сярэдзіне табліцы і скончыў сезон на 10-м месцы, якое тым не менш стала найлепшым у гісторыі.

У снежні 2020 года памёр заснавальнік і нязменны кіраўнік клуба [[Уладзімір Антонавіч Пігулеўскі|Уладзімір Пігулеўскі]].

=== 2021 ===
У сезоне 2021 каманда працягвала рабіць стаўку на іншаземных (пераважна ўзбекскіх і афрыканскіх), а таксама маладых беларускіх ігракоў. З мая дамашнія матчы клуб праводзіў на [[Гарадскі стадыён (Барысаў)|гарадскім стадыёне ў Барысаве]]. Большую частку сезона «Энергетык-БДУ» знаходзіўся ў ніжняй палове табліцы, у канцы нават трапляў у зону вылету, але скончыў сезон на 13-м месцы.

=== 2022 ===
У пачатку 2022 года клуб пакінулі лідары, якіх замянілі маладыя выканаўцы, таксама былі запрошаны футбалісты з Узбекістана. У лютым клуб пакінуў галоўны трэнер Уладзімір Бяляўскі, на яго месца заступіў [[Павел Раднёнак]] (пры гэтым фактычна падчас матчаў гульнёй кіраваў [[Аляксандр Паўлаў]], а агулам за трэніровачным працэсам працягваў наглядаць Анатоль Юрэвіч). У чэмпіянаце клуб выступаў паспяхова і хутка апынуўся сярод лідараў, да канца сезона змагаўся за першы радок. У выніку «Энергетык-БДУ» сенсацыйна заваяваў сярэбраныя медалі, а нападнік клуба [[Бабур Абдыхалікаў]] з 26 галамі стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату.

=== 2023 ===
У пачатку 2023 года клуб пакінула значная колькасць ігракоў, якія былі лідарамі каманды ў мінулым годзе, яны перайшлі ў больш статусныя клубы. Сезон каманда пачала няўпэўнена і хутка апынулася ў ніжняй палове табліцы. 11 мая 2023 года па выніках справы па дагаварным матчам клуб быў пакараны: пазбаўлены сярэбраных медалёў 2022 года, 20 ачкоў у чэмпіянаце 2023 года і 10 ачкоў у чэмпіянаце 2024 года, атрымаў штраф; дыскваліфікацыі і штрафы таксама атрымалі прадстаўнікі клуба [[Анатоль Юрэвіч]] і [[Арам Абд-аль-Маджыд]]&lt;ref name=&quot;dedication&quot;&gt;{{cite web|title=Официально|url=https://abff.by/en/news/article/oficialno-10684|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-11|access-date=2023-06-02|lang=ru|archive-date=9 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909143631/https://abff.by/en/news/article/oficialno-10684|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. У той жа дзень клубу было адмоўлена ў атрыманні ліцэнзіі УЕФА, з-за чаго ён быў пазбаўлены права ўдзельнічаць у [[Ліга канферэнцый УЕФА|Лізе канферэнцый]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Решение Комитета по клубному лицензированию АБФФ|url=https://abff.by/news/article/resenie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-11|accessdate=2023-06-06|lang=ru|archive-date=9 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909143631/https://abff.by/news/article/resenie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 22 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» быў пазбаўлены яшчэ 3 ачкоў у чэмпіянаце 2023 года&lt;ref name=&quot;dedication2&quot;&gt;{{cite web|title=Заседание Комитета по клубному лицензированию АБФФ. Итоги|url=https://abff.by/news/article/zasedanie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff-itogi-87046|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-22|access-date=2023-06-02|lang=ru|archive-date=2 чэрвеня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230602111908/https://abff.by/news/article/zasedanie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff-itogi-87046|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. У выніку штрафаў каманда апынулася ў канцы табліцы, дзе змагалася з іншымі аштрафаванымі клубамі — салігорскім «[[ФК Шахцёр Салігорск|Шахцёрам]]» і бабруйскай «[[ФК Белшына|Белшынай]]». Прапусціўшы наперад «Шахцёр», сталічны клуб пэўны час знаходзіўся на апошнім радку, і толькі перамога ў апошнім туры дазволіла «Энергетыку-БДУ» абысці «Белшыну» і заняць перадапошняе месца. Пасля паражэння ў стыкавых матчах ад «[[ФК Віцебск|Віцебска]]» каманда апусцілася ў Першую лігу.

=== 2024 ===
Каманда працягвала цярпець ад штрафных санкцый, па выніках сезона выбыла ў Другую лігу.

=== 2025 ===
«Энергетыку-БДУ» стаў пераможцам [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024|Другой лігі]].

=== Эмблемы ===
&lt;center&gt;&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot; caption=&quot;Гісторыя эмблем «Энергетыка-БДУ»&quot;&gt;
Выява:ФК Зорка-БДУ.gif|Эмблема «Зоркі-БДУ» да 2016 года
Выява:ФК Энергетык-БДУ.gif|Эмблема «Энергетыка-БДУ» ў 2017—2018 гадах
Выява:ФК Энергетык-БДУ (2019).gif|Эмблема «Энергетыка-БДУ» ў 2019—2021 гадах
Выява:ФК Энергетык-БДУ (2022).png|Эмблема «Энергетыка-БДУ» з 2022 года
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Папярэднія назвы ==
* 1996—1997: «Зорка»
* 1998—2004: «Зорка-ВА-БДУ»
* 2005—2016: «Зорка-БДУ»
* 2017—2025: «Энергетык-БДУ»
* з 2026: СКА-1938

== Дасягненні ==
* &lt;s&gt;{{Ср}} Сярэбраны прызёр [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|2022]]&lt;/s&gt;{{efn|name=&quot;штраф 2023&quot;|Клуб пазбаўлены сярэбраных медалёў чэмпіянату 2022 года па выніках справы аб дагаварных матчах&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;.}}
* Пераможца [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другой лігі чэмпіянату Беларусі]]: [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|1998]] (група А), [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025|2025]]
* Паўфіналіст [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: [[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|2006]]

== Цяперашні склад ==
''Станам на жнівень 2024 года''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://football.by/news/186026 |title=От &quot;Энергетика-БГУ&quot; и &quot;Белшины&quot; до дублей. Заявки команд первой лиги |date=2024-04-05 |access-date=2024-04-05 |website=football.by |language = ru}}&lt;/ref&gt;.

{{Склад}}
{{Ігрок|1|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Канстанцін Вератынскі||2006}}
{{Ігрок|13|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Дзяніс Селядцоў||2003}}
{{Ігрок|22|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Вадзім Казлоўскі||2005}}
{{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Уладзіслаў Мацкевіч||2006}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|2|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Раман Кебікаў||2006}}
{{Ігрок|3|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Фёдар Федаровіч|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|4|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Ілья Казакоў||2005}}
{{Ігрок|12|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Яўген Война]]||2000}}
&lt;!--{{Ігрок|15|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Андрэй Маркевіч]]||2006}}--&gt;
&lt;!--{{Ігрок|24|{{Сцяг|Расія}}|Аб|[[Аляксей Саўчанка]]||2000}}--&gt;
{{Ігрок|25|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Арцём Саковіч|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|26|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мацвей Барысевіч||2003}}
{{Ігрок|27|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мікіта Салановіч|у арэндзе з «[[ФК Белшына|Белшыны]]»|2005}}
{{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Арсеній Сокал||2005}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|6|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Іван Агееў]]||2005}}
{{Ігрок|8|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Міраслаў Тамковіч||2006}}
{{Падзел складу}}
{{Ігрок|11|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Максім Пашкевіч]]||2002}}
{{Ігрок|16|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Віктар Лісоўскі|у арэндзе з «[[ФК Дынама Мінск|Дынама]]» Мінск|2005}}
{{Ігрок|19|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Ягор Лукашэнка||2005}}
{{Ігрок|20|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Магамед Тагаеў||2003}}
{{Ігрок|21|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Дзяніс Ссорын||2004}}
{{Ігрок|23|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Уладзіслаў Ганчук|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|24|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Арсеній Вайнер||2001}}
{{Ігрок|28|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Вадзім Ссорын||2004}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|7|{{Сцяг|Узбекістан}}|Нап|Амірбек Бакаеў||2004}}
{{Ігрок|9|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Даніла Чуль]]|[[Капітан (футбол)|капітан]]|2005}}
{{Ігрок|14|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Мікіта Бабчонак]]||1999}}
{{Ігрок|17|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Артур Старавойтаў||2004}}
{{Ігрок|18|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Аляксандр Жлобіч||2007}}
{{Ігрок|29|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Данііл Лясько||2007}}
{{Канец складу}}

=== Трэнерскі штаб ===
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксей Мяркулаў]] (нар. 1972) — галоўны трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Мікалай Бранфілаў]] (нар. 1977) — трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Шагойка]] (нар. 1980) — трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Артур Лясько]] (нар. 1984) — трэнер брамнікаў
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Анатоль Юрэвіч]] (нар. 1957) — трэнер-кансультант
&lt;!--* {{Сцяг|Беларусь}} [[Уладзімір Острыкаў]] (нар. 1976) — галоўны трэнер дубля
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Ладуцька]] (нар. 1968) — трэнер дубля
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Алег Расацкі]] (нар. 1977) — трэнер дубля--&gt;

== Статыстыка выступленняў ==

=== Чэмпіянат і Кубак Беларусі ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=70|Сезон
!width=150|Ліга
!width=30|{{Comment|М|Месца}}
!width=30|{{Comment|Г|Гульняў}}
!width=30|{{Comment|В|Перамогі}}
!width=30|{{Comment|Н|Нічыі}}
!width=30|{{Comment|П|Паражэнні}}
!width=60|Галы
!width=45|Ачкі
!width=90|[[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]]
!width=220|Заўвагі
|-
| 1996 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;|[[Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1996|Трэцяя — Б]] (Д3) || '''3''' || 26 || 17 || 4 || 5 || &lt;nowiki&gt;63–24&lt;/nowiki&gt; || '''55''' || ||
|-
| 1997 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997|Трэцяя — А]] (Д3) || '''4''' || 26 || 14 || 5 || 7 || &lt;nowiki&gt;56–38&lt;/nowiki&gt; || '''47''' || || Змена назваў ліг
|-
| 1998 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;|[[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|Другая — А]] (Д3) || '''1''' || 26 || 18 || 2 || 6 || &lt;nowiki&gt;67–27&lt;/nowiki&gt; || '''56''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1998/1999|1/8 фіналу]] ||[[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
| 1999 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1999|Першая]] (Д2) || '''12''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;38–57&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || ||
|-
| 2000 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;|[[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2000|Першая]] (Д2) || '''4''' || 30 || 15 || 7 || 8 || &lt;nowiki&gt;47–35&lt;/nowiki&gt; || '''52''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2000/2001|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2001 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;|[[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|Першая]] (Д2) ||style=&quot;background:silver&quot;| '''2''' || 28 || 19 || 5 || 4 || &lt;nowiki&gt;74–21&lt;/nowiki&gt; || '''62''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2001/2002|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]]
|-
| 2002 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2002|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 26 || 4 || 6 || 16 || &lt;nowiki&gt;28–48&lt;/nowiki&gt; || '''18''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2002/2003|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2003 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2003|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 30 || 7 || 4 || 19 || &lt;nowiki&gt;23–64&lt;/nowiki&gt; || '''25''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2003/2004|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2004 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2004|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 7 || 8 || 15 || &lt;nowiki&gt;31–56&lt;/nowiki&gt; || '''29''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2004/2005|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2005 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2005|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 26 || 3 || 5 || 18 || &lt;nowiki&gt;24–60&lt;/nowiki&gt; || '''14''' ||style=&quot;background:#cc9966&quot;|[[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|Паўфінал]] || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
| 2006 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006|Першая]] (Д2) || '''12''' || 26 || 5 || 10 || 11 || &lt;nowiki&gt;32–39&lt;/nowiki&gt; || '''25''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2006/2007|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2007 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2007|Першая]] (Д2) || '''14''' || 26 || 2 || 4 || 20 || &lt;nowiki&gt;17–58&lt;/nowiki&gt; || '''10''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2007/2008|1/16 фіналу]] ||[[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]]
|-
| 2008 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2008|Другая]] (Д3) || '''4''' || 30 || 15 || 8 || 7 || &lt;nowiki&gt;59–28&lt;/nowiki&gt; || '''53''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2008/2009|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2009 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2009|Другая]] (Д3) || '''7''' || 26 || 11 || 6 || 9 || &lt;nowiki&gt;40–34&lt;/nowiki&gt; || '''39''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2009/2010|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2010 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Другая]] (Д3) || '''5''' || 34 || 15 || 10 || 9 || &lt;nowiki&gt;76–47&lt;/nowiki&gt; || '''55''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2010/2011|1/32 фіналу]] ||
|-
| 2011 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011|Другая]] (Д3) || '''8''' || 30 || 12 || 6 || 12 || &lt;nowiki&gt;40–32&lt;/nowiki&gt; || '''42''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2011/2012|1/32 фіналу]] ||
|-
| 2012 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Другая]] (Д3) || '''7''' || 36 || 18 || 4 || 14 || &lt;nowiki&gt;54–41&lt;/nowiki&gt; || '''58''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2012/2013|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2013 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013|Другая]] (Д3) || style=&quot;background:#cc9966&quot;|'''3''' || 24 || 14 || 7 || 3 || &lt;nowiki&gt;45–16&lt;/nowiki&gt; || '''49''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2013/2014|1/16 фіналу]] || Атрыманне месца ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]
|-
| [[Сезон 2014 ФК Зорка-БДУ|2014]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014|Першая]] (Д2)|| '''9''' || 30 || 12 || 4 || 14 || &lt;nowiki&gt;50–48&lt;/nowiki&gt; || '''40''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2014/2015|1/8 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2015 ФК Зорка-БДУ|2015]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015|Першая]] (Д2)|| '''10''' || 30 || 10 || 10 || 10 || &lt;nowiki&gt;47–47&lt;/nowiki&gt; || '''40''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|1/32 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2016 ФК Зорка-БДУ|2016]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016|Першая]] (Д2)|| '''10''' || 26 || 9 || 6 || 11 || &lt;nowiki&gt;33–41&lt;/nowiki&gt; || '''33''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2016/2017|1/16 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2017 ФК Энергетык-БДУ|2017]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017|Першая]] (Д2)|| '''6''' || 30 || 12 || 8 || 10 || &lt;nowiki&gt;39–30&lt;/nowiki&gt; || '''44''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2017/2018|1/32 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2018 ФК Энергетык-БДУ|2018]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018|Першая]] (Д2) ||style=&quot;background:silver&quot;| '''2''' || 28 || 21 || 4 || 3 || &lt;nowiki&gt;69–23&lt;/nowiki&gt; || '''67''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2018/2019|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]]
|-
| [[Сезон 2019 ФК Энергетык-БДУ|2019]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;52–66&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2019/2020|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2020 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|Вышэйшая]] (Д1) || '''10''' || 30 || 11 || 5 || 14 || &lt;nowiki&gt;43–46&lt;/nowiki&gt; || '''38''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2020/2021|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2021 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;35–42&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2021/2022|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2022 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|Вышэйшая]] (Д1) || '''2'''{{efn-ua|Клуб пазбаўлены сярэбраных медалёў чэмпіянату 2022 года па выніках справы аб дагаварных матчах&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;.}} || 30 || 18 || 6 || 6 || &lt;nowiki&gt;50–27&lt;/nowiki&gt; || '''60''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|1/8 фіналу]] ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2023 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Вышэйшая]] (Д1) || '''14''' || 28 || 7 || 6 || 15 || &lt;nowiki&gt;25–42&lt;/nowiki&gt; || '''4'''{{efn-ua|Рашэннем Камітэта кантрольна-дысцыплінарнага і па этычных пытаннях АБФФ ад 11 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» пазбаўлены 20 ачкоў у сувязі са скандалам з дагаварнымі матчамі&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;. Рашэннем Камітэта па клубным ліцэнзаванні АБФФ ад 22 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» пазбаўлены яшчэ 3 ачкоў за парушэнні Рэгламенту АБФФ па ліцэнзаванні і кантролі дзейнасці клубаў&lt;ref name=&quot;dedication2&quot;/&gt;.}} ||rowspan=&quot;2&quot;| [[Кубак Беларусі па футболе 2023/2024|1/16 фіналу]] ||
|-
| |Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць «[[ФК Віцебск|Віцебска]]», трэцяй каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Першай лігі 2023]] (0:0, 0:1).}} || || 2 || 0 || 1 || 1 || &lt;nowiki&gt;0–1&lt;/nowiki&gt; || || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
|}
{{notelist-ua}}

== Галоўныя трэнеры ==
* [[Уладзімір Антонавіч Пігулеўскі|Уладзімір Пігулеўскі]] (з 1996)
* [[Міхаіл Міхайлавіч Мархель|Міхаіл Мархель]] (2000—2001)
* [[Юрый Антановіч]] (2002—2003)
* [[Уладзімір Касакоўскі]] (2004)
* [[Сяргей Гоманаў]] ({{в.а.}} у студзені — ліпені 2005)
* [[Юрый Антановіч]] (2005—2007)
* [[Сяргей Гоманаў]] (2008—2010)
* [[Юрый Антановіч]] (2010—2011)
* [[Анатоль Шкляр]] (2013—2016)
* [[Уладзімір Бяляўскі]] (2017 — люты 2022)
* [[Павел Раднёнак]] (люты 2022 — май 2023)
* [[Аляксей Мяркулаў]] (з мая 2023)

== Заўвагі ==
{{notelist}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
* {{globalsportsarchive|fk-energetik-bdu-minsk/19140}}
* {{wildstat.ru|2802|BLR_Zvyazda_BDU}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Склад ФК Энергетык-БДУ}}
{{Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}}

[[Катэгорыя:Футбольныя клубы Беларусі|Энергетык-БДУ]]
[[Катэгорыя:ФК Энергетык-БДУ| ]]
[[Катэгорыя:1996 год у Мінску]]</text>
      <sha1>tok3e3rj1qjz595whqhrb1210ka5z9m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153950</id>
      <parentid>5153946</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025 */</comment>
      <origin>5153950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37029" sha1="0g9680b81jhuuu4k5halyyvvsu7zo2v" xml:space="preserve">{{Футбольны клуб
|Назва          = Энергетык-БДУ
|Лагатып        = ФК Энергетык-БДУ (2022).png
|ШырыняЛагатыпа = 200px
|ПоўнаяНазва    = 
|Мянушкі        = ''студэнты'', ''армейцы''
|Горад          = [[Мінск]], [[Беларусь]]
|Заснаваны      = [[1996]]
|Стадыён        = [[Стадыён РЦАР-БДУ|РЦАР-БДУ]]
|Умяшчальнасць  = 1500
|ПасадаКіраўніка = Дырэктар
|Кіраўнік       = Аляксандр Захарчэня
|Трэнер         = [[Аляксей Мяркулаў]]
|Чэмпіянат      = [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першая ліга]]
|Сезон          = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|2023]]
|Месца          = {{Падзенне}} 14 месца ў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лізе]], паражэнне ў стыкавых матчах
|Сайт           = 

| pattern_la1 = 
| pattern_b1  = _energetikbgu21h
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = _energetikbgu21h
| pattern_so1 = _3_stripes_blue
| leftarm1    = FF6600
| body1       = FF6600
| rightarm1   = FF6600
| shorts1     = FF6600
| socks1      = FF6600
| pattern_la2 = _adidascampeon21rb
| pattern_b2  = _adidascampeon21rb
| pattern_ra2 = _adidascampeon21rb
| pattern_sh2 = _striped19blue
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = 0000FF
| body2       = 0000FF
| rightarm2   = 0000FF
| shorts2     = 0000FF
| socks2      = 0000FF
}}

'''«Энергетык-БДУ»''' — [[Беларусь|беларускі]] футбольны клуб з [[Мінск]]а, прадстаўляе [[Рэспубліканскі цэнтр алімпійскага рэзерву па футболе БДУ|Рэспубліканскі цэнтр алімпійскага рэзерву Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]] (раней таксама [[Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь|Ваенную акадэмію]]). У цяперашні час выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе чэмпіянату Беларусі]].

== Гісторыя ==
Клуб быў заснаваны ў 1996 годзе і заявіўся ў [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]] пад назвай «Зорка», адкуль праз некалькі гадоў павысіўся спачатку да [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай]], а потым і да [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]. У эліце беларускага футбола клуб правёў чатыры гады, увесь час знаходзіўся ў зоне вылету і нарэшце вярнуўся ў Першую, а потым і ў Другую лігу, дзе выступаў з 2008 па 2013 гады.

=== 2013 ===
У сезоне 2013 клуб вёў барацьбу за выхад у Першую лігу, але ў канцы сезона саступіў другі радок мастоўскаму «[[ФК Нёман Масты|Нёману]]», а сам апынуўся на трэцім месцы. Тым не менш, пасля адмовы «Нёмана» ад павышэння ў лютым 2014 года мінчане ўсё ж такі атрымалі магчымасць выступіць у Першай лізе&lt;ref&gt;{{Cite web |title=«Звезда-БГУ» может выступить в первой лиге в сезоне-2014 |url=http://by.tribuna.com/football/157462538.html |website=by.tribuna.com |date= |access-date= |language = ru}}&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2014 года «Зорка-БДУ» афіцыйна атрымала месца ў другім па рангу дывізіёне&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Всем 16 командам первой лиги сегодня были выданы лицензии для участия в чемпионате Беларуси |url=https://football.by/news/56108 |date=2014-03-26 |access-date=2023-12-06 |website=football.by |language = ru}}&lt;/ref&gt;.

=== 2014 ===
У сезоне 2014 склад каманды амаль не змяніўся ў параўнанні з папярэднім. Стаўка рабілася на ўласных маладых выхаванцаў. Калі не лічыць капітана каманды, вопытнага [[Валерый Апанас|Валерыя Апанаса]], то ўзрост ігракоў не пераўзыходзіў 27 гадоў (а пасля зыходу ўлетку 2014 года з каманды лідараў — [[Сяргей Русецкі|Сяргея Русецкага]] і [[Аляксей Хадневіч|Аляксея Хадневіча]] — увогуле 23 гадоў). Доўгі час каманда знаходзілася ўнізе турнірнай табліцы. Але, набраўшыся вопыту, маладыя ігракі бліжэй да канцу чэмпіянату сталі набіраць усё больш ачкоў, і ў выніку каманда скончыла сезон на 9 месцы. Пры гэтым, па колькасці забітых галоў (50 у 30 турах) «Зорка-БДУ» апынулася на другім месцы ў лізе пасля мазырскай «[[ФК Славія Мазыр|Славіі]]».

=== 2015 ===
У сезоне 2015 склад каманды папоўніў шэраг вопытных ігракоў, як [[Юрый Мархель]], [[Аляксандр Быліна]], вярнуліся Сяргей Русецкі і Аляксей Хадневіч. Сезон каманда пачала ўпэўнена і ішла сярод лідараў, але потым гульня пайшла на спад, і сезон «Зорка-БДУ» скончыла на 10-м месцы.

=== 2016 ===
У сезоне 2016 «Зорка-БДУ» зноў амаладзіла склад — ветэраны пакінулі каманду, за якую сталі выступаць у асноўным ігракі 1997 года нараджэння і маладзейшыя. Каманда доўгі час ішла ў сярэдзіне табліцы, аднак няўдалы фініш адкінуў яе на 10-е месца з 14.

=== 2017 ===
У пачатку 2017 года на чале каманды стаў трэнерскі дуэт [[Уладзімір Бяляўскі|Уладзіміра Бяляўскага]] і [[Анатоль Юрэвіч|Анатоля Юрэвіча]], які падоўжыў камплектаванне каманды ўласнымі маладымі выхаванцамі, запрасіўшы ў склад некалькі вопытных ігракоў. У сакавіку 2017 года стала вядома, што каманда, якая доўгі час была вядома як «Зорка-БДУ», змяніла назву на «Энергетык-БДУ»&lt;ref&gt;{{Cite web |title=«Звезда-БГУ» переименована в «Энергетик-БГУ» |url=https://by.tribuna.com/football/1049816061.html |website=by.tribuna.com |date= |access-date= |language = ru}}&lt;/ref&gt;. Пасля няўдалага пачатку каманда стала набіраць ачкі, першую палову чэмпіянату «Энергетык-БДУ» скончыў на пятым месцы. Пазней справы пайшлі горш, і клуб апусціўся ў сярэдзіну табліцы, аднак паспяховы фініш дазволіў атрымаць выніковы шосты радок.

=== 2018 ===
У сезоне 2018 каманда працягвала стаўку на ўласных выхаванцаў, хоць некаторыя з іх і былі запрошаны ў клубы Вышэйшай лігі. З самага пачатку турніру «Энергетык-БДУ» ўпэўнена ішоў па дыстанцыі і апынуўся сярод лідараў. Барацьба з мазырскай «[[ФК Славія Мазыр|Славіяй]]» і бабруйскай «[[ФК Белшына|Белшынай]]» скончылася для сталічнага клуба другім месцам і вяртаннем у Вышэйшую лігу праз трынаццаць гадоў.

=== 2019 ===
Перад пачаткам сезона ў Вышэйшай лізе «Энергетык-БДУ» захаваў асноўных ігракоў, запрасіўшы таксама шэраг маладых футбалістаў, а таксама легіянераў. Каманда гуляла ў атакуючы футбол, забівала шмат галоў, аднак пры гэтым яшчэ больш прапускала. Доўгі час «Энергетык-БДУ» знаходзіўся ў канцы табліцы, змагаючыся за захаванне месца ў элітным дывізіёне, аднак паспяховы фініш дазволіў камандзе заняць выніковае дванаццатае месца. Нападнік «Энергетыка-БДУ» [[Ілья Шкурын]] з дзевятнаццаццю галамі стаў найлепшым бамбардзірам лігі.

=== 2020 ===
У 2020 годзе ў сувязі з новымі правіламі АБФФ каманда мусіла з мая праводзіць дамашнія матчы на пляцоўцы з натуральным пакрыццём, а паколькі стадыён РЦАП-БДУ не падыходзіў, то свае матчы «Энергетык-БДУ» праводзіў на [[Гарадскі стадыён (Маладзечна)|гарадскім стадыёне ў Маладзечне]]. Каманда добра пачала сезон, ішла сярод лідараў турніру. Летам каманду пакінулі лідары, [[Жасурбек Яхшыбоеў]] і [[Дэвід Твэ]], якія перайшлі ў салігорскі «[[ФК Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]» і брэсцкае «[[ФК Дынама Брэст|Дынама]]» адпаведна. У другой палове сезона «Энергетык-БДУ» стаў часцей цярпець паражэнні, у выніку апынуўся ў сярэдзіне табліцы і скончыў сезон на 10-м месцы, якое тым не менш стала найлепшым у гісторыі.

У снежні 2020 года памёр заснавальнік і нязменны кіраўнік клуба [[Уладзімір Антонавіч Пігулеўскі|Уладзімір Пігулеўскі]].

=== 2021 ===
У сезоне 2021 каманда працягвала рабіць стаўку на іншаземных (пераважна ўзбекскіх і афрыканскіх), а таксама маладых беларускіх ігракоў. З мая дамашнія матчы клуб праводзіў на [[Гарадскі стадыён (Барысаў)|гарадскім стадыёне ў Барысаве]]. Большую частку сезона «Энергетык-БДУ» знаходзіўся ў ніжняй палове табліцы, у канцы нават трапляў у зону вылету, але скончыў сезон на 13-м месцы.

=== 2022 ===
У пачатку 2022 года клуб пакінулі лідары, якіх замянілі маладыя выканаўцы, таксама былі запрошаны футбалісты з Узбекістана. У лютым клуб пакінуў галоўны трэнер Уладзімір Бяляўскі, на яго месца заступіў [[Павел Раднёнак]] (пры гэтым фактычна падчас матчаў гульнёй кіраваў [[Аляксандр Паўлаў]], а агулам за трэніровачным працэсам працягваў наглядаць Анатоль Юрэвіч). У чэмпіянаце клуб выступаў паспяхова і хутка апынуўся сярод лідараў, да канца сезона змагаўся за першы радок. У выніку «Энергетык-БДУ» сенсацыйна заваяваў сярэбраныя медалі, а нападнік клуба [[Бабур Абдыхалікаў]] з 26 галамі стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату.

=== 2023 ===
У пачатку 2023 года клуб пакінула значная колькасць ігракоў, якія былі лідарамі каманды ў мінулым годзе, яны перайшлі ў больш статусныя клубы. Сезон каманда пачала няўпэўнена і хутка апынулася ў ніжняй палове табліцы. 11 мая 2023 года па выніках справы па дагаварным матчам клуб быў пакараны: пазбаўлены сярэбраных медалёў 2022 года, 20 ачкоў у чэмпіянаце 2023 года і 10 ачкоў у чэмпіянаце 2024 года, атрымаў штраф; дыскваліфікацыі і штрафы таксама атрымалі прадстаўнікі клуба [[Анатоль Юрэвіч]] і [[Арам Абд-аль-Маджыд]]&lt;ref name=&quot;dedication&quot;&gt;{{cite web|title=Официально|url=https://abff.by/en/news/article/oficialno-10684|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-11|access-date=2023-06-02|lang=ru|archive-date=9 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909143631/https://abff.by/en/news/article/oficialno-10684|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. У той жа дзень клубу было адмоўлена ў атрыманні ліцэнзіі УЕФА, з-за чаго ён быў пазбаўлены права ўдзельнічаць у [[Ліга канферэнцый УЕФА|Лізе канферэнцый]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Решение Комитета по клубному лицензированию АБФФ|url=https://abff.by/news/article/resenie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-11|accessdate=2023-06-06|lang=ru|archive-date=9 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909143631/https://abff.by/news/article/resenie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 22 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» быў пазбаўлены яшчэ 3 ачкоў у чэмпіянаце 2023 года&lt;ref name=&quot;dedication2&quot;&gt;{{cite web|title=Заседание Комитета по клубному лицензированию АБФФ. Итоги|url=https://abff.by/news/article/zasedanie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff-itogi-87046|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-22|access-date=2023-06-02|lang=ru|archive-date=2 чэрвеня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230602111908/https://abff.by/news/article/zasedanie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff-itogi-87046|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. У выніку штрафаў каманда апынулася ў канцы табліцы, дзе змагалася з іншымі аштрафаванымі клубамі — салігорскім «[[ФК Шахцёр Салігорск|Шахцёрам]]» і бабруйскай «[[ФК Белшына|Белшынай]]». Прапусціўшы наперад «Шахцёр», сталічны клуб пэўны час знаходзіўся на апошнім радку, і толькі перамога ў апошнім туры дазволіла «Энергетыку-БДУ» абысці «Белшыну» і заняць перадапошняе месца. Пасля паражэння ў стыкавых матчах ад «[[ФК Віцебск|Віцебска]]» каманда апусцілася ў Першую лігу.

=== 2024 ===
Каманда працягвала цярпець ад штрафных санкцый, па выніках сезона выбыла ў Другую лігу.

=== 2025 ===
«Энергетыку-БДУ» стаў пераможцам [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024|Другой лігі]].

=== 2026 ===
У студзені 2026 года клуб афіцыйна змяніў назву на СКА-1938&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://football.by/news/212233 |title=&quot;Энергетик-БГУ&quot; переименован в СКА-1938 |lang=ru |website=football.by |date=2026-01-05 }}&lt;/ref&gt;.

=== Эмблемы ===
&lt;center&gt;&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot; caption=&quot;Гісторыя эмблем «Энергетыка-БДУ»&quot;&gt;
Выява:ФК Зорка-БДУ.gif|Эмблема «Зоркі-БДУ» да 2016 года
Выява:ФК Энергетык-БДУ.gif|Эмблема «Энергетыка-БДУ» ў 2017—2018 гадах
Выява:ФК Энергетык-БДУ (2019).gif|Эмблема «Энергетыка-БДУ» ў 2019—2021 гадах
Выява:ФК Энергетык-БДУ (2022).png|Эмблема «Энергетыка-БДУ» з 2022 года
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Папярэднія назвы ==
* 1996—1997: «Зорка»
* 1998—2004: «Зорка-ВА-БДУ»
* 2005—2016: «Зорка-БДУ»
* 2017—2025: «Энергетык-БДУ»
* з 2026: СКА-1938

== Дасягненні ==
* &lt;s&gt;{{Ср}} Сярэбраны прызёр [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|2022]]&lt;/s&gt;{{efn|name=&quot;штраф 2023&quot;|Клуб пазбаўлены сярэбраных медалёў чэмпіянату 2022 года па выніках справы аб дагаварных матчах&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;.}}
* Пераможца [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другой лігі чэмпіянату Беларусі]]: [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|1998]] (група А), [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025|2025]]
* Паўфіналіст [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: [[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|2006]]

== Цяперашні склад ==
''Станам на жнівень 2024 года''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://football.by/news/186026 |title=От &quot;Энергетика-БГУ&quot; и &quot;Белшины&quot; до дублей. Заявки команд первой лиги |date=2024-04-05 |access-date=2024-04-05 |website=football.by |language = ru}}&lt;/ref&gt;.

{{Склад}}
{{Ігрок|1|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Канстанцін Вератынскі||2006}}
{{Ігрок|13|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Дзяніс Селядцоў||2003}}
{{Ігрок|22|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Вадзім Казлоўскі||2005}}
{{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Уладзіслаў Мацкевіч||2006}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|2|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Раман Кебікаў||2006}}
{{Ігрок|3|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Фёдар Федаровіч|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|4|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Ілья Казакоў||2005}}
{{Ігрок|12|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Яўген Война]]||2000}}
&lt;!--{{Ігрок|15|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Андрэй Маркевіч]]||2006}}--&gt;
&lt;!--{{Ігрок|24|{{Сцяг|Расія}}|Аб|[[Аляксей Саўчанка]]||2000}}--&gt;
{{Ігрок|25|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Арцём Саковіч|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|26|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мацвей Барысевіч||2003}}
{{Ігрок|27|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мікіта Салановіч|у арэндзе з «[[ФК Белшына|Белшыны]]»|2005}}
{{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Арсеній Сокал||2005}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|6|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Іван Агееў]]||2005}}
{{Ігрок|8|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Міраслаў Тамковіч||2006}}
{{Падзел складу}}
{{Ігрок|11|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Максім Пашкевіч]]||2002}}
{{Ігрок|16|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Віктар Лісоўскі|у арэндзе з «[[ФК Дынама Мінск|Дынама]]» Мінск|2005}}
{{Ігрок|19|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Ягор Лукашэнка||2005}}
{{Ігрок|20|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Магамед Тагаеў||2003}}
{{Ігрок|21|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Дзяніс Ссорын||2004}}
{{Ігрок|23|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Уладзіслаў Ганчук|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|24|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Арсеній Вайнер||2001}}
{{Ігрок|28|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Вадзім Ссорын||2004}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|7|{{Сцяг|Узбекістан}}|Нап|Амірбек Бакаеў||2004}}
{{Ігрок|9|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Даніла Чуль]]|[[Капітан (футбол)|капітан]]|2005}}
{{Ігрок|14|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Мікіта Бабчонак]]||1999}}
{{Ігрок|17|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Артур Старавойтаў||2004}}
{{Ігрок|18|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Аляксандр Жлобіч||2007}}
{{Ігрок|29|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Данііл Лясько||2007}}
{{Канец складу}}

=== Трэнерскі штаб ===
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксей Мяркулаў]] (нар. 1972) — галоўны трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Мікалай Бранфілаў]] (нар. 1977) — трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Шагойка]] (нар. 1980) — трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Артур Лясько]] (нар. 1984) — трэнер брамнікаў
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Анатоль Юрэвіч]] (нар. 1957) — трэнер-кансультант
&lt;!--* {{Сцяг|Беларусь}} [[Уладзімір Острыкаў]] (нар. 1976) — галоўны трэнер дубля
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Ладуцька]] (нар. 1968) — трэнер дубля
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Алег Расацкі]] (нар. 1977) — трэнер дубля--&gt;

== Статыстыка выступленняў ==

=== Чэмпіянат і Кубак Беларусі ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=70|Сезон
!width=150|Ліга
!width=30|{{Comment|М|Месца}}
!width=30|{{Comment|Г|Гульняў}}
!width=30|{{Comment|В|Перамогі}}
!width=30|{{Comment|Н|Нічыі}}
!width=30|{{Comment|П|Паражэнні}}
!width=60|Галы
!width=45|Ачкі
!width=90|[[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]]
!width=220|Заўвагі
|-
| 1996 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;|[[Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1996|Трэцяя — Б]] (Д3) || '''3''' || 26 || 17 || 4 || 5 || &lt;nowiki&gt;63–24&lt;/nowiki&gt; || '''55''' || ||
|-
| 1997 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997|Трэцяя — А]] (Д3) || '''4''' || 26 || 14 || 5 || 7 || &lt;nowiki&gt;56–38&lt;/nowiki&gt; || '''47''' || || Змена назваў ліг
|-
| 1998 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;|[[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|Другая — А]] (Д3) || '''1''' || 26 || 18 || 2 || 6 || &lt;nowiki&gt;67–27&lt;/nowiki&gt; || '''56''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1998/1999|1/8 фіналу]] ||[[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
| 1999 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1999|Першая]] (Д2) || '''12''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;38–57&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || ||
|-
| 2000 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;|[[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2000|Першая]] (Д2) || '''4''' || 30 || 15 || 7 || 8 || &lt;nowiki&gt;47–35&lt;/nowiki&gt; || '''52''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2000/2001|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2001 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;|[[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|Першая]] (Д2) ||style=&quot;background:silver&quot;| '''2''' || 28 || 19 || 5 || 4 || &lt;nowiki&gt;74–21&lt;/nowiki&gt; || '''62''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2001/2002|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]]
|-
| 2002 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2002|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 26 || 4 || 6 || 16 || &lt;nowiki&gt;28–48&lt;/nowiki&gt; || '''18''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2002/2003|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2003 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2003|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 30 || 7 || 4 || 19 || &lt;nowiki&gt;23–64&lt;/nowiki&gt; || '''25''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2003/2004|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2004 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2004|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 7 || 8 || 15 || &lt;nowiki&gt;31–56&lt;/nowiki&gt; || '''29''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2004/2005|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2005 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2005|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 26 || 3 || 5 || 18 || &lt;nowiki&gt;24–60&lt;/nowiki&gt; || '''14''' ||style=&quot;background:#cc9966&quot;|[[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|Паўфінал]] || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
| 2006 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006|Першая]] (Д2) || '''12''' || 26 || 5 || 10 || 11 || &lt;nowiki&gt;32–39&lt;/nowiki&gt; || '''25''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2006/2007|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2007 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2007|Першая]] (Д2) || '''14''' || 26 || 2 || 4 || 20 || &lt;nowiki&gt;17–58&lt;/nowiki&gt; || '''10''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2007/2008|1/16 фіналу]] ||[[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]]
|-
| 2008 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2008|Другая]] (Д3) || '''4''' || 30 || 15 || 8 || 7 || &lt;nowiki&gt;59–28&lt;/nowiki&gt; || '''53''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2008/2009|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2009 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2009|Другая]] (Д3) || '''7''' || 26 || 11 || 6 || 9 || &lt;nowiki&gt;40–34&lt;/nowiki&gt; || '''39''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2009/2010|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2010 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Другая]] (Д3) || '''5''' || 34 || 15 || 10 || 9 || &lt;nowiki&gt;76–47&lt;/nowiki&gt; || '''55''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2010/2011|1/32 фіналу]] ||
|-
| 2011 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011|Другая]] (Д3) || '''8''' || 30 || 12 || 6 || 12 || &lt;nowiki&gt;40–32&lt;/nowiki&gt; || '''42''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2011/2012|1/32 фіналу]] ||
|-
| 2012 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Другая]] (Д3) || '''7''' || 36 || 18 || 4 || 14 || &lt;nowiki&gt;54–41&lt;/nowiki&gt; || '''58''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2012/2013|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2013 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013|Другая]] (Д3) || style=&quot;background:#cc9966&quot;|'''3''' || 24 || 14 || 7 || 3 || &lt;nowiki&gt;45–16&lt;/nowiki&gt; || '''49''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2013/2014|1/16 фіналу]] || Атрыманне месца ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]
|-
| [[Сезон 2014 ФК Зорка-БДУ|2014]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014|Першая]] (Д2)|| '''9''' || 30 || 12 || 4 || 14 || &lt;nowiki&gt;50–48&lt;/nowiki&gt; || '''40''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2014/2015|1/8 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2015 ФК Зорка-БДУ|2015]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015|Першая]] (Д2)|| '''10''' || 30 || 10 || 10 || 10 || &lt;nowiki&gt;47–47&lt;/nowiki&gt; || '''40''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|1/32 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2016 ФК Зорка-БДУ|2016]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016|Першая]] (Д2)|| '''10''' || 26 || 9 || 6 || 11 || &lt;nowiki&gt;33–41&lt;/nowiki&gt; || '''33''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2016/2017|1/16 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2017 ФК Энергетык-БДУ|2017]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017|Першая]] (Д2)|| '''6''' || 30 || 12 || 8 || 10 || &lt;nowiki&gt;39–30&lt;/nowiki&gt; || '''44''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2017/2018|1/32 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2018 ФК Энергетык-БДУ|2018]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018|Першая]] (Д2) ||style=&quot;background:silver&quot;| '''2''' || 28 || 21 || 4 || 3 || &lt;nowiki&gt;69–23&lt;/nowiki&gt; || '''67''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2018/2019|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]]
|-
| [[Сезон 2019 ФК Энергетык-БДУ|2019]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;52–66&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2019/2020|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2020 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|Вышэйшая]] (Д1) || '''10''' || 30 || 11 || 5 || 14 || &lt;nowiki&gt;43–46&lt;/nowiki&gt; || '''38''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2020/2021|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2021 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;35–42&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2021/2022|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2022 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|Вышэйшая]] (Д1) || '''2'''{{efn-ua|Клуб пазбаўлены сярэбраных медалёў чэмпіянату 2022 года па выніках справы аб дагаварных матчах&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;.}} || 30 || 18 || 6 || 6 || &lt;nowiki&gt;50–27&lt;/nowiki&gt; || '''60''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|1/8 фіналу]] ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2023 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Вышэйшая]] (Д1) || '''14''' || 28 || 7 || 6 || 15 || &lt;nowiki&gt;25–42&lt;/nowiki&gt; || '''4'''{{efn-ua|Рашэннем Камітэта кантрольна-дысцыплінарнага і па этычных пытаннях АБФФ ад 11 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» пазбаўлены 20 ачкоў у сувязі са скандалам з дагаварнымі матчамі&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;. Рашэннем Камітэта па клубным ліцэнзаванні АБФФ ад 22 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» пазбаўлены яшчэ 3 ачкоў за парушэнні Рэгламенту АБФФ па ліцэнзаванні і кантролі дзейнасці клубаў&lt;ref name=&quot;dedication2&quot;/&gt;.}} ||rowspan=&quot;2&quot;| [[Кубак Беларусі па футболе 2023/2024|1/16 фіналу]] ||
|-
| |Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць «[[ФК Віцебск|Віцебска]]», трэцяй каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Першай лігі 2023]] (0:0, 0:1).}} || || 2 || 0 || 1 || 1 || &lt;nowiki&gt;0–1&lt;/nowiki&gt; || || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
|}
{{notelist-ua}}

== Галоўныя трэнеры ==
* [[Уладзімір Антонавіч Пігулеўскі|Уладзімір Пігулеўскі]] (з 1996)
* [[Міхаіл Міхайлавіч Мархель|Міхаіл Мархель]] (2000—2001)
* [[Юрый Антановіч]] (2002—2003)
* [[Уладзімір Касакоўскі]] (2004)
* [[Сяргей Гоманаў]] ({{в.а.}} у студзені — ліпені 2005)
* [[Юрый Антановіч]] (2005—2007)
* [[Сяргей Гоманаў]] (2008—2010)
* [[Юрый Антановіч]] (2010—2011)
* [[Анатоль Шкляр]] (2013—2016)
* [[Уладзімір Бяляўскі]] (2017 — люты 2022)
* [[Павел Раднёнак]] (люты 2022 — май 2023)
* [[Аляксей Мяркулаў]] (з мая 2023)

== Заўвагі ==
{{notelist}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
* {{globalsportsarchive|fk-energetik-bdu-minsk/19140}}
* {{wildstat.ru|2802|BLR_Zvyazda_BDU}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Склад ФК Энергетык-БДУ}}
{{Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}}

[[Катэгорыя:Футбольныя клубы Беларусі|Энергетык-БДУ]]
[[Катэгорыя:ФК Энергетык-БДУ| ]]
[[Катэгорыя:1996 год у Мінску]]</text>
      <sha1>0g9680b81jhuuu4k5halyyvvsu7zo2v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153951</id>
      <parentid>5153950</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37013" sha1="bc7x1h01q3x3ffq06oe0iaitfivztu1" xml:space="preserve">{{Футбольны клуб
|Назва          = СКА-1938
|Лагатып        = ФК Энергетык-БДУ (2022).png
|ШырыняЛагатыпа = 200px
|ПоўнаяНазва    = 
|Мянушкі        = ''студэнты'', ''армейцы''
|Горад          = [[Мінск]], [[Беларусь]]
|Заснаваны      = [[1996]]
|Стадыён        = [[Стадыён РЦАР-Стайкі|РЦАР-Стайкі]]
|Умяшчальнасць  = 1500
|ПасадаКіраўніка = Дырэктар
|Кіраўнік       = Аляксандр Захарчэня
|Трэнер         = [[Аляксей Мяркулаў]]
|Чэмпіянат      = [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першая ліга]]
|Сезон          = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|2023]]
|Месца          = {{Падзенне}} 14 месца ў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лізе]], паражэнне ў стыкавых матчах
|Сайт           = 

| pattern_la1 = 
| pattern_b1  = _energetikbgu21h
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = _energetikbgu21h
| pattern_so1 = _3_stripes_blue
| leftarm1    = FF6600
| body1       = FF6600
| rightarm1   = FF6600
| shorts1     = FF6600
| socks1      = FF6600
| pattern_la2 = _adidascampeon21rb
| pattern_b2  = _adidascampeon21rb
| pattern_ra2 = _adidascampeon21rb
| pattern_sh2 = _striped19blue
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = 0000FF
| body2       = 0000FF
| rightarm2   = 0000FF
| shorts2     = 0000FF
| socks2      = 0000FF
}}

'''«СКА-1938»''' — [[Беларусь|беларускі]] футбольны клуб з [[Мінск]]а, прадстаўляе [[Рэспубліканскі цэнтр алімпійскага рэзерву па футболе БДУ|Рэспубліканскі цэнтр алімпійскага рэзерву Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]] (раней таксама [[Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь|Ваенную акадэмію]]). У цяперашні час выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе чэмпіянату Беларусі]].

== Гісторыя ==
Клуб быў заснаваны ў 1996 годзе і заявіўся ў [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]] пад назвай «Зорка», адкуль праз некалькі гадоў павысіўся спачатку да [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай]], а потым і да [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]. У эліце беларускага футбола клуб правёў чатыры гады, увесь час знаходзіўся ў зоне вылету і нарэшце вярнуўся ў Першую, а потым і ў Другую лігу, дзе выступаў з 2008 па 2013 гады.

=== 2013 ===
У сезоне 2013 клуб вёў барацьбу за выхад у Першую лігу, але ў канцы сезона саступіў другі радок мастоўскаму «[[ФК Нёман Масты|Нёману]]», а сам апынуўся на трэцім месцы. Тым не менш, пасля адмовы «Нёмана» ад павышэння ў лютым 2014 года мінчане ўсё ж такі атрымалі магчымасць выступіць у Першай лізе&lt;ref&gt;{{Cite web |title=«Звезда-БГУ» может выступить в первой лиге в сезоне-2014 |url=http://by.tribuna.com/football/157462538.html |website=by.tribuna.com |date= |access-date= |language = ru}}&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2014 года «Зорка-БДУ» афіцыйна атрымала месца ў другім па рангу дывізіёне&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Всем 16 командам первой лиги сегодня были выданы лицензии для участия в чемпионате Беларуси |url=https://football.by/news/56108 |date=2014-03-26 |access-date=2023-12-06 |website=football.by |language = ru}}&lt;/ref&gt;.

=== 2014 ===
У сезоне 2014 склад каманды амаль не змяніўся ў параўнанні з папярэднім. Стаўка рабілася на ўласных маладых выхаванцаў. Калі не лічыць капітана каманды, вопытнага [[Валерый Апанас|Валерыя Апанаса]], то ўзрост ігракоў не пераўзыходзіў 27 гадоў (а пасля зыходу ўлетку 2014 года з каманды лідараў — [[Сяргей Русецкі|Сяргея Русецкага]] і [[Аляксей Хадневіч|Аляксея Хадневіча]] — увогуле 23 гадоў). Доўгі час каманда знаходзілася ўнізе турнірнай табліцы. Але, набраўшыся вопыту, маладыя ігракі бліжэй да канцу чэмпіянату сталі набіраць усё больш ачкоў, і ў выніку каманда скончыла сезон на 9 месцы. Пры гэтым, па колькасці забітых галоў (50 у 30 турах) «Зорка-БДУ» апынулася на другім месцы ў лізе пасля мазырскай «[[ФК Славія Мазыр|Славіі]]».

=== 2015 ===
У сезоне 2015 склад каманды папоўніў шэраг вопытных ігракоў, як [[Юрый Мархель]], [[Аляксандр Быліна]], вярнуліся Сяргей Русецкі і Аляксей Хадневіч. Сезон каманда пачала ўпэўнена і ішла сярод лідараў, але потым гульня пайшла на спад, і сезон «Зорка-БДУ» скончыла на 10-м месцы.

=== 2016 ===
У сезоне 2016 «Зорка-БДУ» зноў амаладзіла склад — ветэраны пакінулі каманду, за якую сталі выступаць у асноўным ігракі 1997 года нараджэння і маладзейшыя. Каманда доўгі час ішла ў сярэдзіне табліцы, аднак няўдалы фініш адкінуў яе на 10-е месца з 14.

=== 2017 ===
У пачатку 2017 года на чале каманды стаў трэнерскі дуэт [[Уладзімір Бяляўскі|Уладзіміра Бяляўскага]] і [[Анатоль Юрэвіч|Анатоля Юрэвіча]], які падоўжыў камплектаванне каманды ўласнымі маладымі выхаванцамі, запрасіўшы ў склад некалькі вопытных ігракоў. У сакавіку 2017 года стала вядома, што каманда, якая доўгі час была вядома як «Зорка-БДУ», змяніла назву на «Энергетык-БДУ»&lt;ref&gt;{{Cite web |title=«Звезда-БГУ» переименована в «Энергетик-БГУ» |url=https://by.tribuna.com/football/1049816061.html |website=by.tribuna.com |date= |access-date= |language = ru}}&lt;/ref&gt;. Пасля няўдалага пачатку каманда стала набіраць ачкі, першую палову чэмпіянату «Энергетык-БДУ» скончыў на пятым месцы. Пазней справы пайшлі горш, і клуб апусціўся ў сярэдзіну табліцы, аднак паспяховы фініш дазволіў атрымаць выніковы шосты радок.

=== 2018 ===
У сезоне 2018 каманда працягвала стаўку на ўласных выхаванцаў, хоць некаторыя з іх і былі запрошаны ў клубы Вышэйшай лігі. З самага пачатку турніру «Энергетык-БДУ» ўпэўнена ішоў па дыстанцыі і апынуўся сярод лідараў. Барацьба з мазырскай «[[ФК Славія Мазыр|Славіяй]]» і бабруйскай «[[ФК Белшына|Белшынай]]» скончылася для сталічнага клуба другім месцам і вяртаннем у Вышэйшую лігу праз трынаццаць гадоў.

=== 2019 ===
Перад пачаткам сезона ў Вышэйшай лізе «Энергетык-БДУ» захаваў асноўных ігракоў, запрасіўшы таксама шэраг маладых футбалістаў, а таксама легіянераў. Каманда гуляла ў атакуючы футбол, забівала шмат галоў, аднак пры гэтым яшчэ больш прапускала. Доўгі час «Энергетык-БДУ» знаходзіўся ў канцы табліцы, змагаючыся за захаванне месца ў элітным дывізіёне, аднак паспяховы фініш дазволіў камандзе заняць выніковае дванаццатае месца. Нападнік «Энергетыка-БДУ» [[Ілья Шкурын]] з дзевятнаццаццю галамі стаў найлепшым бамбардзірам лігі.

=== 2020 ===
У 2020 годзе ў сувязі з новымі правіламі АБФФ каманда мусіла з мая праводзіць дамашнія матчы на пляцоўцы з натуральным пакрыццём, а паколькі стадыён РЦАП-БДУ не падыходзіў, то свае матчы «Энергетык-БДУ» праводзіў на [[Гарадскі стадыён (Маладзечна)|гарадскім стадыёне ў Маладзечне]]. Каманда добра пачала сезон, ішла сярод лідараў турніру. Летам каманду пакінулі лідары, [[Жасурбек Яхшыбоеў]] і [[Дэвід Твэ]], якія перайшлі ў салігорскі «[[ФК Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]» і брэсцкае «[[ФК Дынама Брэст|Дынама]]» адпаведна. У другой палове сезона «Энергетык-БДУ» стаў часцей цярпець паражэнні, у выніку апынуўся ў сярэдзіне табліцы і скончыў сезон на 10-м месцы, якое тым не менш стала найлепшым у гісторыі.

У снежні 2020 года памёр заснавальнік і нязменны кіраўнік клуба [[Уладзімір Антонавіч Пігулеўскі|Уладзімір Пігулеўскі]].

=== 2021 ===
У сезоне 2021 каманда працягвала рабіць стаўку на іншаземных (пераважна ўзбекскіх і афрыканскіх), а таксама маладых беларускіх ігракоў. З мая дамашнія матчы клуб праводзіў на [[Гарадскі стадыён (Барысаў)|гарадскім стадыёне ў Барысаве]]. Большую частку сезона «Энергетык-БДУ» знаходзіўся ў ніжняй палове табліцы, у канцы нават трапляў у зону вылету, але скончыў сезон на 13-м месцы.

=== 2022 ===
У пачатку 2022 года клуб пакінулі лідары, якіх замянілі маладыя выканаўцы, таксама былі запрошаны футбалісты з Узбекістана. У лютым клуб пакінуў галоўны трэнер Уладзімір Бяляўскі, на яго месца заступіў [[Павел Раднёнак]] (пры гэтым фактычна падчас матчаў гульнёй кіраваў [[Аляксандр Паўлаў]], а агулам за трэніровачным працэсам працягваў наглядаць Анатоль Юрэвіч). У чэмпіянаце клуб выступаў паспяхова і хутка апынуўся сярод лідараў, да канца сезона змагаўся за першы радок. У выніку «Энергетык-БДУ» сенсацыйна заваяваў сярэбраныя медалі, а нападнік клуба [[Бабур Абдыхалікаў]] з 26 галамі стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату.

=== 2023 ===
У пачатку 2023 года клуб пакінула значная колькасць ігракоў, якія былі лідарамі каманды ў мінулым годзе, яны перайшлі ў больш статусныя клубы. Сезон каманда пачала няўпэўнена і хутка апынулася ў ніжняй палове табліцы. 11 мая 2023 года па выніках справы па дагаварным матчам клуб быў пакараны: пазбаўлены сярэбраных медалёў 2022 года, 20 ачкоў у чэмпіянаце 2023 года і 10 ачкоў у чэмпіянаце 2024 года, атрымаў штраф; дыскваліфікацыі і штрафы таксама атрымалі прадстаўнікі клуба [[Анатоль Юрэвіч]] і [[Арам Абд-аль-Маджыд]]&lt;ref name=&quot;dedication&quot;&gt;{{cite web|title=Официально|url=https://abff.by/en/news/article/oficialno-10684|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-11|access-date=2023-06-02|lang=ru|archive-date=9 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909143631/https://abff.by/en/news/article/oficialno-10684|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. У той жа дзень клубу было адмоўлена ў атрыманні ліцэнзіі УЕФА, з-за чаго ён быў пазбаўлены права ўдзельнічаць у [[Ліга канферэнцый УЕФА|Лізе канферэнцый]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Решение Комитета по клубному лицензированию АБФФ|url=https://abff.by/news/article/resenie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-11|accessdate=2023-06-06|lang=ru|archive-date=9 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909143631/https://abff.by/news/article/resenie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 22 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» быў пазбаўлены яшчэ 3 ачкоў у чэмпіянаце 2023 года&lt;ref name=&quot;dedication2&quot;&gt;{{cite web|title=Заседание Комитета по клубному лицензированию АБФФ. Итоги|url=https://abff.by/news/article/zasedanie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff-itogi-87046|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-22|access-date=2023-06-02|lang=ru|archive-date=2 чэрвеня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230602111908/https://abff.by/news/article/zasedanie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff-itogi-87046|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. У выніку штрафаў каманда апынулася ў канцы табліцы, дзе змагалася з іншымі аштрафаванымі клубамі — салігорскім «[[ФК Шахцёр Салігорск|Шахцёрам]]» і бабруйскай «[[ФК Белшына|Белшынай]]». Прапусціўшы наперад «Шахцёр», сталічны клуб пэўны час знаходзіўся на апошнім радку, і толькі перамога ў апошнім туры дазволіла «Энергетыку-БДУ» абысці «Белшыну» і заняць перадапошняе месца. Пасля паражэння ў стыкавых матчах ад «[[ФК Віцебск|Віцебска]]» каманда апусцілася ў Першую лігу.

=== 2024 ===
Каманда працягвала цярпець ад штрафных санкцый, па выніках сезона выбыла ў Другую лігу.

=== 2025 ===
«Энергетыку-БДУ» стаў пераможцам [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024|Другой лігі]].

=== 2026 ===
У студзені 2026 года клуб афіцыйна змяніў назву на СКА-1938&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://football.by/news/212233 |title=&quot;Энергетик-БГУ&quot; переименован в СКА-1938 |lang=ru |website=football.by |date=2026-01-05 }}&lt;/ref&gt;.

=== Эмблемы ===
&lt;center&gt;&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot; caption=&quot;Гісторыя эмблем «Энергетыка-БДУ»&quot;&gt;
Выява:ФК Зорка-БДУ.gif|Эмблема «Зоркі-БДУ» да 2016 года
Выява:ФК Энергетык-БДУ.gif|Эмблема «Энергетыка-БДУ» ў 2017—2018 гадах
Выява:ФК Энергетык-БДУ (2019).gif|Эмблема «Энергетыка-БДУ» ў 2019—2021 гадах
Выява:ФК Энергетык-БДУ (2022).png|Эмблема «Энергетыка-БДУ» з 2022 года
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Папярэднія назвы ==
* 1996—1997: «Зорка»
* 1998—2004: «Зорка-ВА-БДУ»
* 2005—2016: «Зорка-БДУ»
* 2017—2025: «Энергетык-БДУ»
* з 2026: СКА-1938

== Дасягненні ==
* &lt;s&gt;{{Ср}} Сярэбраны прызёр [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|2022]]&lt;/s&gt;{{efn|name=&quot;штраф 2023&quot;|Клуб пазбаўлены сярэбраных медалёў чэмпіянату 2022 года па выніках справы аб дагаварных матчах&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;.}}
* Пераможца [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другой лігі чэмпіянату Беларусі]]: [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|1998]] (група А), [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025|2025]]
* Паўфіналіст [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: [[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|2006]]

== Цяперашні склад ==
''Станам на жнівень 2024 года''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://football.by/news/186026 |title=От &quot;Энергетика-БГУ&quot; и &quot;Белшины&quot; до дублей. Заявки команд первой лиги |date=2024-04-05 |access-date=2024-04-05 |website=football.by |language = ru}}&lt;/ref&gt;.

{{Склад}}
{{Ігрок|1|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Канстанцін Вератынскі||2006}}
{{Ігрок|13|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Дзяніс Селядцоў||2003}}
{{Ігрок|22|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Вадзім Казлоўскі||2005}}
{{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Уладзіслаў Мацкевіч||2006}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|2|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Раман Кебікаў||2006}}
{{Ігрок|3|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Фёдар Федаровіч|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|4|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Ілья Казакоў||2005}}
{{Ігрок|12|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Яўген Война]]||2000}}
&lt;!--{{Ігрок|15|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Андрэй Маркевіч]]||2006}}--&gt;
&lt;!--{{Ігрок|24|{{Сцяг|Расія}}|Аб|[[Аляксей Саўчанка]]||2000}}--&gt;
{{Ігрок|25|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Арцём Саковіч|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|26|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мацвей Барысевіч||2003}}
{{Ігрок|27|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мікіта Салановіч|у арэндзе з «[[ФК Белшына|Белшыны]]»|2005}}
{{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Арсеній Сокал||2005}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|6|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Іван Агееў]]||2005}}
{{Ігрок|8|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Міраслаў Тамковіч||2006}}
{{Падзел складу}}
{{Ігрок|11|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Максім Пашкевіч]]||2002}}
{{Ігрок|16|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Віктар Лісоўскі|у арэндзе з «[[ФК Дынама Мінск|Дынама]]» Мінск|2005}}
{{Ігрок|19|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Ягор Лукашэнка||2005}}
{{Ігрок|20|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Магамед Тагаеў||2003}}
{{Ігрок|21|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Дзяніс Ссорын||2004}}
{{Ігрок|23|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Уладзіслаў Ганчук|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|24|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Арсеній Вайнер||2001}}
{{Ігрок|28|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Вадзім Ссорын||2004}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|7|{{Сцяг|Узбекістан}}|Нап|Амірбек Бакаеў||2004}}
{{Ігрок|9|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Даніла Чуль]]|[[Капітан (футбол)|капітан]]|2005}}
{{Ігрок|14|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Мікіта Бабчонак]]||1999}}
{{Ігрок|17|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Артур Старавойтаў||2004}}
{{Ігрок|18|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Аляксандр Жлобіч||2007}}
{{Ігрок|29|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Данііл Лясько||2007}}
{{Канец складу}}

=== Трэнерскі штаб ===
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксей Мяркулаў]] (нар. 1972) — галоўны трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Мікалай Бранфілаў]] (нар. 1977) — трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Шагойка]] (нар. 1980) — трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Артур Лясько]] (нар. 1984) — трэнер брамнікаў
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Анатоль Юрэвіч]] (нар. 1957) — трэнер-кансультант
&lt;!--* {{Сцяг|Беларусь}} [[Уладзімір Острыкаў]] (нар. 1976) — галоўны трэнер дубля
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Ладуцька]] (нар. 1968) — трэнер дубля
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Алег Расацкі]] (нар. 1977) — трэнер дубля--&gt;

== Статыстыка выступленняў ==

=== Чэмпіянат і Кубак Беларусі ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=70|Сезон
!width=150|Ліга
!width=30|{{Comment|М|Месца}}
!width=30|{{Comment|Г|Гульняў}}
!width=30|{{Comment|В|Перамогі}}
!width=30|{{Comment|Н|Нічыі}}
!width=30|{{Comment|П|Паражэнні}}
!width=60|Галы
!width=45|Ачкі
!width=90|[[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]]
!width=220|Заўвагі
|-
| 1996 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;|[[Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1996|Трэцяя — Б]] (Д3) || '''3''' || 26 || 17 || 4 || 5 || &lt;nowiki&gt;63–24&lt;/nowiki&gt; || '''55''' || ||
|-
| 1997 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997|Трэцяя — А]] (Д3) || '''4''' || 26 || 14 || 5 || 7 || &lt;nowiki&gt;56–38&lt;/nowiki&gt; || '''47''' || || Змена назваў ліг
|-
| 1998 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;|[[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|Другая — А]] (Д3) || '''1''' || 26 || 18 || 2 || 6 || &lt;nowiki&gt;67–27&lt;/nowiki&gt; || '''56''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1998/1999|1/8 фіналу]] ||[[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
| 1999 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1999|Першая]] (Д2) || '''12''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;38–57&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || ||
|-
| 2000 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;|[[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2000|Першая]] (Д2) || '''4''' || 30 || 15 || 7 || 8 || &lt;nowiki&gt;47–35&lt;/nowiki&gt; || '''52''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2000/2001|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2001 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;|[[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|Першая]] (Д2) ||style=&quot;background:silver&quot;| '''2''' || 28 || 19 || 5 || 4 || &lt;nowiki&gt;74–21&lt;/nowiki&gt; || '''62''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2001/2002|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]]
|-
| 2002 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2002|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 26 || 4 || 6 || 16 || &lt;nowiki&gt;28–48&lt;/nowiki&gt; || '''18''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2002/2003|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2003 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2003|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 30 || 7 || 4 || 19 || &lt;nowiki&gt;23–64&lt;/nowiki&gt; || '''25''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2003/2004|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2004 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2004|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 7 || 8 || 15 || &lt;nowiki&gt;31–56&lt;/nowiki&gt; || '''29''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2004/2005|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2005 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2005|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 26 || 3 || 5 || 18 || &lt;nowiki&gt;24–60&lt;/nowiki&gt; || '''14''' ||style=&quot;background:#cc9966&quot;|[[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|Паўфінал]] || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
| 2006 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006|Першая]] (Д2) || '''12''' || 26 || 5 || 10 || 11 || &lt;nowiki&gt;32–39&lt;/nowiki&gt; || '''25''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2006/2007|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2007 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2007|Першая]] (Д2) || '''14''' || 26 || 2 || 4 || 20 || &lt;nowiki&gt;17–58&lt;/nowiki&gt; || '''10''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2007/2008|1/16 фіналу]] ||[[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]]
|-
| 2008 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2008|Другая]] (Д3) || '''4''' || 30 || 15 || 8 || 7 || &lt;nowiki&gt;59–28&lt;/nowiki&gt; || '''53''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2008/2009|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2009 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2009|Другая]] (Д3) || '''7''' || 26 || 11 || 6 || 9 || &lt;nowiki&gt;40–34&lt;/nowiki&gt; || '''39''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2009/2010|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2010 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Другая]] (Д3) || '''5''' || 34 || 15 || 10 || 9 || &lt;nowiki&gt;76–47&lt;/nowiki&gt; || '''55''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2010/2011|1/32 фіналу]] ||
|-
| 2011 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011|Другая]] (Д3) || '''8''' || 30 || 12 || 6 || 12 || &lt;nowiki&gt;40–32&lt;/nowiki&gt; || '''42''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2011/2012|1/32 фіналу]] ||
|-
| 2012 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Другая]] (Д3) || '''7''' || 36 || 18 || 4 || 14 || &lt;nowiki&gt;54–41&lt;/nowiki&gt; || '''58''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2012/2013|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2013 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013|Другая]] (Д3) || style=&quot;background:#cc9966&quot;|'''3''' || 24 || 14 || 7 || 3 || &lt;nowiki&gt;45–16&lt;/nowiki&gt; || '''49''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2013/2014|1/16 фіналу]] || Атрыманне месца ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]
|-
| [[Сезон 2014 ФК Зорка-БДУ|2014]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014|Першая]] (Д2)|| '''9''' || 30 || 12 || 4 || 14 || &lt;nowiki&gt;50–48&lt;/nowiki&gt; || '''40''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2014/2015|1/8 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2015 ФК Зорка-БДУ|2015]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015|Першая]] (Д2)|| '''10''' || 30 || 10 || 10 || 10 || &lt;nowiki&gt;47–47&lt;/nowiki&gt; || '''40''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|1/32 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2016 ФК Зорка-БДУ|2016]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016|Першая]] (Д2)|| '''10''' || 26 || 9 || 6 || 11 || &lt;nowiki&gt;33–41&lt;/nowiki&gt; || '''33''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2016/2017|1/16 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2017 ФК Энергетык-БДУ|2017]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017|Першая]] (Д2)|| '''6''' || 30 || 12 || 8 || 10 || &lt;nowiki&gt;39–30&lt;/nowiki&gt; || '''44''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2017/2018|1/32 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2018 ФК Энергетык-БДУ|2018]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018|Першая]] (Д2) ||style=&quot;background:silver&quot;| '''2''' || 28 || 21 || 4 || 3 || &lt;nowiki&gt;69–23&lt;/nowiki&gt; || '''67''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2018/2019|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]]
|-
| [[Сезон 2019 ФК Энергетык-БДУ|2019]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;52–66&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2019/2020|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2020 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|Вышэйшая]] (Д1) || '''10''' || 30 || 11 || 5 || 14 || &lt;nowiki&gt;43–46&lt;/nowiki&gt; || '''38''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2020/2021|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2021 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;35–42&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2021/2022|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2022 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|Вышэйшая]] (Д1) || '''2'''{{efn-ua|Клуб пазбаўлены сярэбраных медалёў чэмпіянату 2022 года па выніках справы аб дагаварных матчах&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;.}} || 30 || 18 || 6 || 6 || &lt;nowiki&gt;50–27&lt;/nowiki&gt; || '''60''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|1/8 фіналу]] ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2023 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Вышэйшая]] (Д1) || '''14''' || 28 || 7 || 6 || 15 || &lt;nowiki&gt;25–42&lt;/nowiki&gt; || '''4'''{{efn-ua|Рашэннем Камітэта кантрольна-дысцыплінарнага і па этычных пытаннях АБФФ ад 11 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» пазбаўлены 20 ачкоў у сувязі са скандалам з дагаварнымі матчамі&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;. Рашэннем Камітэта па клубным ліцэнзаванні АБФФ ад 22 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» пазбаўлены яшчэ 3 ачкоў за парушэнні Рэгламенту АБФФ па ліцэнзаванні і кантролі дзейнасці клубаў&lt;ref name=&quot;dedication2&quot;/&gt;.}} ||rowspan=&quot;2&quot;| [[Кубак Беларусі па футболе 2023/2024|1/16 фіналу]] ||
|-
| |Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць «[[ФК Віцебск|Віцебска]]», трэцяй каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Першай лігі 2023]] (0:0, 0:1).}} || || 2 || 0 || 1 || 1 || &lt;nowiki&gt;0–1&lt;/nowiki&gt; || || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
|}
{{notelist-ua}}

== Галоўныя трэнеры ==
* [[Уладзімір Антонавіч Пігулеўскі|Уладзімір Пігулеўскі]] (з 1996)
* [[Міхаіл Міхайлавіч Мархель|Міхаіл Мархель]] (2000—2001)
* [[Юрый Антановіч]] (2002—2003)
* [[Уладзімір Касакоўскі]] (2004)
* [[Сяргей Гоманаў]] ({{в.а.}} у студзені — ліпені 2005)
* [[Юрый Антановіч]] (2005—2007)
* [[Сяргей Гоманаў]] (2008—2010)
* [[Юрый Антановіч]] (2010—2011)
* [[Анатоль Шкляр]] (2013—2016)
* [[Уладзімір Бяляўскі]] (2017 — люты 2022)
* [[Павел Раднёнак]] (люты 2022 — май 2023)
* [[Аляксей Мяркулаў]] (з мая 2023)

== Заўвагі ==
{{notelist}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
* {{globalsportsarchive|fk-energetik-bdu-minsk/19140}}
* {{wildstat.ru|2802|BLR_Zvyazda_BDU}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Склад ФК Энергетык-БДУ}}
{{Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}}

[[Катэгорыя:Футбольныя клубы Беларусі|Энергетык-БДУ]]
[[Катэгорыя:ФК Энергетык-БДУ| ]]
[[Катэгорыя:1996 год у Мінску]]</text>
      <sha1>bc7x1h01q3x3ffq06oe0iaitfivztu1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153955</id>
      <parentid>5153951</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36989" sha1="8hjsa6ng730y7k6sgoxcmtfxru961ys" xml:space="preserve">{{Футбольны клуб
|Назва          = СКА-1938
|Лагатып        = SKA-1938 logo.png
|ШырыняЛагатыпа = 200px
|ПоўнаяНазва    = 
|Мянушкі        = ''студэнты'', ''армейцы''
|Горад          = [[Мінск]], [[Беларусь]]
|Заснаваны      = [[1996]]
|Стадыён        = [[Стадыён РЦАР-Стайкі|РЦАР-Стайкі]]
|Умяшчальнасць  = 1500
|ПасадаКіраўніка = Дырэктар
|Кіраўнік       = Аляксандр Захарчэня
|Трэнер         = [[Аляксей Мяркулаў]]
|Чэмпіянат      = [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першая ліга]]
|Сезон          = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|2023]]
|Месца          = {{Падзенне}} 14 месца ў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лізе]], паражэнне ў стыкавых матчах
|Сайт           = 

| pattern_la1 = 
| pattern_b1  = _energetikbgu21h
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = _energetikbgu21h
| pattern_so1 = _3_stripes_blue
| leftarm1    = FF6600
| body1       = FF6600
| rightarm1   = FF6600
| shorts1     = FF6600
| socks1      = FF6600
| pattern_la2 = _adidascampeon21rb
| pattern_b2  = _adidascampeon21rb
| pattern_ra2 = _adidascampeon21rb
| pattern_sh2 = _striped19blue
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = 0000FF
| body2       = 0000FF
| rightarm2   = 0000FF
| shorts2     = 0000FF
| socks2      = 0000FF
}}

'''«СКА-1938»''' — [[Беларусь|беларускі]] футбольны клуб з [[Мінск]]а, прадстаўляе [[Рэспубліканскі цэнтр алімпійскага рэзерву па футболе БДУ|Рэспубліканскі цэнтр алімпійскага рэзерву Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]] (раней таксама [[Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь|Ваенную акадэмію]]). У цяперашні час выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе чэмпіянату Беларусі]].

== Гісторыя ==
Клуб быў заснаваны ў 1996 годзе і заявіўся ў [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]] пад назвай «Зорка», адкуль праз некалькі гадоў павысіўся спачатку да [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай]], а потым і да [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]. У эліце беларускага футбола клуб правёў чатыры гады, увесь час знаходзіўся ў зоне вылету і нарэшце вярнуўся ў Першую, а потым і ў Другую лігу, дзе выступаў з 2008 па 2013 гады.

=== 2013 ===
У сезоне 2013 клуб вёў барацьбу за выхад у Першую лігу, але ў канцы сезона саступіў другі радок мастоўскаму «[[ФК Нёман Масты|Нёману]]», а сам апынуўся на трэцім месцы. Тым не менш, пасля адмовы «Нёмана» ад павышэння ў лютым 2014 года мінчане ўсё ж такі атрымалі магчымасць выступіць у Першай лізе&lt;ref&gt;{{Cite web |title=«Звезда-БГУ» может выступить в первой лиге в сезоне-2014 |url=http://by.tribuna.com/football/157462538.html |website=by.tribuna.com |date= |access-date= |language = ru}}&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2014 года «Зорка-БДУ» афіцыйна атрымала месца ў другім па рангу дывізіёне&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Всем 16 командам первой лиги сегодня были выданы лицензии для участия в чемпионате Беларуси |url=https://football.by/news/56108 |date=2014-03-26 |access-date=2023-12-06 |website=football.by |language = ru}}&lt;/ref&gt;.

=== 2014 ===
У сезоне 2014 склад каманды амаль не змяніўся ў параўнанні з папярэднім. Стаўка рабілася на ўласных маладых выхаванцаў. Калі не лічыць капітана каманды, вопытнага [[Валерый Апанас|Валерыя Апанаса]], то ўзрост ігракоў не пераўзыходзіў 27 гадоў (а пасля зыходу ўлетку 2014 года з каманды лідараў — [[Сяргей Русецкі|Сяргея Русецкага]] і [[Аляксей Хадневіч|Аляксея Хадневіча]] — увогуле 23 гадоў). Доўгі час каманда знаходзілася ўнізе турнірнай табліцы. Але, набраўшыся вопыту, маладыя ігракі бліжэй да канцу чэмпіянату сталі набіраць усё больш ачкоў, і ў выніку каманда скончыла сезон на 9 месцы. Пры гэтым, па колькасці забітых галоў (50 у 30 турах) «Зорка-БДУ» апынулася на другім месцы ў лізе пасля мазырскай «[[ФК Славія Мазыр|Славіі]]».

=== 2015 ===
У сезоне 2015 склад каманды папоўніў шэраг вопытных ігракоў, як [[Юрый Мархель]], [[Аляксандр Быліна]], вярнуліся Сяргей Русецкі і Аляксей Хадневіч. Сезон каманда пачала ўпэўнена і ішла сярод лідараў, але потым гульня пайшла на спад, і сезон «Зорка-БДУ» скончыла на 10-м месцы.

=== 2016 ===
У сезоне 2016 «Зорка-БДУ» зноў амаладзіла склад — ветэраны пакінулі каманду, за якую сталі выступаць у асноўным ігракі 1997 года нараджэння і маладзейшыя. Каманда доўгі час ішла ў сярэдзіне табліцы, аднак няўдалы фініш адкінуў яе на 10-е месца з 14.

=== 2017 ===
У пачатку 2017 года на чале каманды стаў трэнерскі дуэт [[Уладзімір Бяляўскі|Уладзіміра Бяляўскага]] і [[Анатоль Юрэвіч|Анатоля Юрэвіча]], які падоўжыў камплектаванне каманды ўласнымі маладымі выхаванцамі, запрасіўшы ў склад некалькі вопытных ігракоў. У сакавіку 2017 года стала вядома, што каманда, якая доўгі час была вядома як «Зорка-БДУ», змяніла назву на «Энергетык-БДУ»&lt;ref&gt;{{Cite web |title=«Звезда-БГУ» переименована в «Энергетик-БГУ» |url=https://by.tribuna.com/football/1049816061.html |website=by.tribuna.com |date= |access-date= |language = ru}}&lt;/ref&gt;. Пасля няўдалага пачатку каманда стала набіраць ачкі, першую палову чэмпіянату «Энергетык-БДУ» скончыў на пятым месцы. Пазней справы пайшлі горш, і клуб апусціўся ў сярэдзіну табліцы, аднак паспяховы фініш дазволіў атрымаць выніковы шосты радок.

=== 2018 ===
У сезоне 2018 каманда працягвала стаўку на ўласных выхаванцаў, хоць некаторыя з іх і былі запрошаны ў клубы Вышэйшай лігі. З самага пачатку турніру «Энергетык-БДУ» ўпэўнена ішоў па дыстанцыі і апынуўся сярод лідараў. Барацьба з мазырскай «[[ФК Славія Мазыр|Славіяй]]» і бабруйскай «[[ФК Белшына|Белшынай]]» скончылася для сталічнага клуба другім месцам і вяртаннем у Вышэйшую лігу праз трынаццаць гадоў.

=== 2019 ===
Перад пачаткам сезона ў Вышэйшай лізе «Энергетык-БДУ» захаваў асноўных ігракоў, запрасіўшы таксама шэраг маладых футбалістаў, а таксама легіянераў. Каманда гуляла ў атакуючы футбол, забівала шмат галоў, аднак пры гэтым яшчэ больш прапускала. Доўгі час «Энергетык-БДУ» знаходзіўся ў канцы табліцы, змагаючыся за захаванне месца ў элітным дывізіёне, аднак паспяховы фініш дазволіў камандзе заняць выніковае дванаццатае месца. Нападнік «Энергетыка-БДУ» [[Ілья Шкурын]] з дзевятнаццаццю галамі стаў найлепшым бамбардзірам лігі.

=== 2020 ===
У 2020 годзе ў сувязі з новымі правіламі АБФФ каманда мусіла з мая праводзіць дамашнія матчы на пляцоўцы з натуральным пакрыццём, а паколькі стадыён РЦАП-БДУ не падыходзіў, то свае матчы «Энергетык-БДУ» праводзіў на [[Гарадскі стадыён (Маладзечна)|гарадскім стадыёне ў Маладзечне]]. Каманда добра пачала сезон, ішла сярод лідараў турніру. Летам каманду пакінулі лідары, [[Жасурбек Яхшыбоеў]] і [[Дэвід Твэ]], якія перайшлі ў салігорскі «[[ФК Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]» і брэсцкае «[[ФК Дынама Брэст|Дынама]]» адпаведна. У другой палове сезона «Энергетык-БДУ» стаў часцей цярпець паражэнні, у выніку апынуўся ў сярэдзіне табліцы і скончыў сезон на 10-м месцы, якое тым не менш стала найлепшым у гісторыі.

У снежні 2020 года памёр заснавальнік і нязменны кіраўнік клуба [[Уладзімір Антонавіч Пігулеўскі|Уладзімір Пігулеўскі]].

=== 2021 ===
У сезоне 2021 каманда працягвала рабіць стаўку на іншаземных (пераважна ўзбекскіх і афрыканскіх), а таксама маладых беларускіх ігракоў. З мая дамашнія матчы клуб праводзіў на [[Гарадскі стадыён (Барысаў)|гарадскім стадыёне ў Барысаве]]. Большую частку сезона «Энергетык-БДУ» знаходзіўся ў ніжняй палове табліцы, у канцы нават трапляў у зону вылету, але скончыў сезон на 13-м месцы.

=== 2022 ===
У пачатку 2022 года клуб пакінулі лідары, якіх замянілі маладыя выканаўцы, таксама былі запрошаны футбалісты з Узбекістана. У лютым клуб пакінуў галоўны трэнер Уладзімір Бяляўскі, на яго месца заступіў [[Павел Раднёнак]] (пры гэтым фактычна падчас матчаў гульнёй кіраваў [[Аляксандр Паўлаў]], а агулам за трэніровачным працэсам працягваў наглядаць Анатоль Юрэвіч). У чэмпіянаце клуб выступаў паспяхова і хутка апынуўся сярод лідараў, да канца сезона змагаўся за першы радок. У выніку «Энергетык-БДУ» сенсацыйна заваяваў сярэбраныя медалі, а нападнік клуба [[Бабур Абдыхалікаў]] з 26 галамі стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату.

=== 2023 ===
У пачатку 2023 года клуб пакінула значная колькасць ігракоў, якія былі лідарамі каманды ў мінулым годзе, яны перайшлі ў больш статусныя клубы. Сезон каманда пачала няўпэўнена і хутка апынулася ў ніжняй палове табліцы. 11 мая 2023 года па выніках справы па дагаварным матчам клуб быў пакараны: пазбаўлены сярэбраных медалёў 2022 года, 20 ачкоў у чэмпіянаце 2023 года і 10 ачкоў у чэмпіянаце 2024 года, атрымаў штраф; дыскваліфікацыі і штрафы таксама атрымалі прадстаўнікі клуба [[Анатоль Юрэвіч]] і [[Арам Абд-аль-Маджыд]]&lt;ref name=&quot;dedication&quot;&gt;{{cite web|title=Официально|url=https://abff.by/en/news/article/oficialno-10684|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-11|access-date=2023-06-02|lang=ru|archive-date=9 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909143631/https://abff.by/en/news/article/oficialno-10684|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. У той жа дзень клубу было адмоўлена ў атрыманні ліцэнзіі УЕФА, з-за чаго ён быў пазбаўлены права ўдзельнічаць у [[Ліга канферэнцый УЕФА|Лізе канферэнцый]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Решение Комитета по клубному лицензированию АБФФ|url=https://abff.by/news/article/resenie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-11|accessdate=2023-06-06|lang=ru|archive-date=9 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909143631/https://abff.by/news/article/resenie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 22 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» быў пазбаўлены яшчэ 3 ачкоў у чэмпіянаце 2023 года&lt;ref name=&quot;dedication2&quot;&gt;{{cite web|title=Заседание Комитета по клубному лицензированию АБФФ. Итоги|url=https://abff.by/news/article/zasedanie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff-itogi-87046|publisher=[[АБФФ]]|date=2023-05-22|access-date=2023-06-02|lang=ru|archive-date=2 чэрвеня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230602111908/https://abff.by/news/article/zasedanie-komiteta-po-klubnomu-licenzirovaniu-abff-itogi-87046|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. У выніку штрафаў каманда апынулася ў канцы табліцы, дзе змагалася з іншымі аштрафаванымі клубамі — салігорскім «[[ФК Шахцёр Салігорск|Шахцёрам]]» і бабруйскай «[[ФК Белшына|Белшынай]]». Прапусціўшы наперад «Шахцёр», сталічны клуб пэўны час знаходзіўся на апошнім радку, і толькі перамога ў апошнім туры дазволіла «Энергетыку-БДУ» абысці «Белшыну» і заняць перадапошняе месца. Пасля паражэння ў стыкавых матчах ад «[[ФК Віцебск|Віцебска]]» каманда апусцілася ў Першую лігу.

=== 2024 ===
Каманда працягвала цярпець ад штрафных санкцый, па выніках сезона выбыла ў Другую лігу.

=== 2025 ===
«Энергетыку-БДУ» стаў пераможцам [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024|Другой лігі]].

=== 2026 ===
У студзені 2026 года клуб афіцыйна змяніў назву на СКА-1938&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://football.by/news/212233 |title=&quot;Энергетик-БГУ&quot; переименован в СКА-1938 |lang=ru |website=football.by |date=2026-01-05 }}&lt;/ref&gt;.

=== Эмблемы ===
&lt;center&gt;&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot; caption=&quot;Гісторыя эмблем «Энергетыка-БДУ»&quot;&gt;
Выява:ФК Зорка-БДУ.gif|Эмблема «Зоркі-БДУ» да 2016 года
Выява:ФК Энергетык-БДУ.gif|Эмблема «Энергетыка-БДУ» ў 2017—2018 гадах
Выява:ФК Энергетык-БДУ (2019).gif|Эмблема «Энергетыка-БДУ» ў 2019—2021 гадах
Выява:ФК Энергетык-БДУ (2022).png|Эмблема «Энергетыка-БДУ» з 2022 года
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Папярэднія назвы ==
* 1996—1997: «Зорка»
* 1998—2004: «Зорка-ВА-БДУ»
* 2005—2016: «Зорка-БДУ»
* 2017—2025: «Энергетык-БДУ»
* з 2026: СКА-1938

== Дасягненні ==
* &lt;s&gt;{{Ср}} Сярэбраны прызёр [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|2022]]&lt;/s&gt;{{efn|name=&quot;штраф 2023&quot;|Клуб пазбаўлены сярэбраных медалёў чэмпіянату 2022 года па выніках справы аб дагаварных матчах&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;.}}
* Пераможца [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другой лігі чэмпіянату Беларусі]]: [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|1998]] (група А), [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025|2025]]
* Паўфіналіст [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: [[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|2006]]

== Цяперашні склад ==
''Станам на жнівень 2024 года''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://football.by/news/186026 |title=От &quot;Энергетика-БГУ&quot; и &quot;Белшины&quot; до дублей. Заявки команд первой лиги |date=2024-04-05 |access-date=2024-04-05 |website=football.by |language = ru}}&lt;/ref&gt;.

{{Склад}}
{{Ігрок|1|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Канстанцін Вератынскі||2006}}
{{Ігрок|13|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Дзяніс Селядцоў||2003}}
{{Ігрок|22|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Вадзім Казлоўскі||2005}}
{{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Уладзіслаў Мацкевіч||2006}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|2|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Раман Кебікаў||2006}}
{{Ігрок|3|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Фёдар Федаровіч|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|4|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Ілья Казакоў||2005}}
{{Ігрок|12|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Яўген Война]]||2000}}
&lt;!--{{Ігрок|15|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Андрэй Маркевіч]]||2006}}--&gt;
&lt;!--{{Ігрок|24|{{Сцяг|Расія}}|Аб|[[Аляксей Саўчанка]]||2000}}--&gt;
{{Ігрок|25|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Арцём Саковіч|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|26|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мацвей Барысевіч||2003}}
{{Ігрок|27|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мікіта Салановіч|у арэндзе з «[[ФК Белшына|Белшыны]]»|2005}}
{{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Арсеній Сокал||2005}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|6|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Іван Агееў]]||2005}}
{{Ігрок|8|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Міраслаў Тамковіч||2006}}
{{Падзел складу}}
{{Ігрок|11|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Максім Пашкевіч]]||2002}}
{{Ігрок|16|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Віктар Лісоўскі|у арэндзе з «[[ФК Дынама Мінск|Дынама]]» Мінск|2005}}
{{Ігрок|19|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Ягор Лукашэнка||2005}}
{{Ігрок|20|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Магамед Тагаеў||2003}}
{{Ігрок|21|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Дзяніс Ссорын||2004}}
{{Ігрок|23|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Уладзіслаў Ганчук|у арэндзе з «[[ФК Мінск|Мінска]]»|2006}}
{{Ігрок|24|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Арсеній Вайнер||2001}}
{{Ігрок|28|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Вадзім Ссорын||2004}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#B0D3FB&quot; align=&quot;left&quot; |
|----- bgcolor=&quot;#DFEDFD&quot;
{{Ігрок|7|{{Сцяг|Узбекістан}}|Нап|Амірбек Бакаеў||2004}}
{{Ігрок|9|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Даніла Чуль]]|[[Капітан (футбол)|капітан]]|2005}}
{{Ігрок|14|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Мікіта Бабчонак]]||1999}}
{{Ігрок|17|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Артур Старавойтаў||2004}}
{{Ігрок|18|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Аляксандр Жлобіч||2007}}
{{Ігрок|29|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Данііл Лясько||2007}}
{{Канец складу}}

=== Трэнерскі штаб ===
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксей Мяркулаў]] (нар. 1972) — галоўны трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Мікалай Бранфілаў]] (нар. 1977) — трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Шагойка]] (нар. 1980) — трэнер
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Артур Лясько]] (нар. 1984) — трэнер брамнікаў
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Анатоль Юрэвіч]] (нар. 1957) — трэнер-кансультант
&lt;!--* {{Сцяг|Беларусь}} [[Уладзімір Острыкаў]] (нар. 1976) — галоўны трэнер дубля
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Ладуцька]] (нар. 1968) — трэнер дубля
* {{Сцяг|Беларусь}} [[Алег Расацкі]] (нар. 1977) — трэнер дубля--&gt;

== Статыстыка выступленняў ==

=== Чэмпіянат і Кубак Беларусі ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=70|Сезон
!width=150|Ліга
!width=30|{{Comment|М|Месца}}
!width=30|{{Comment|Г|Гульняў}}
!width=30|{{Comment|В|Перамогі}}
!width=30|{{Comment|Н|Нічыі}}
!width=30|{{Comment|П|Паражэнні}}
!width=60|Галы
!width=45|Ачкі
!width=90|[[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]]
!width=220|Заўвагі
|-
| 1996 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;|[[Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1996|Трэцяя — Б]] (Д3) || '''3''' || 26 || 17 || 4 || 5 || &lt;nowiki&gt;63–24&lt;/nowiki&gt; || '''55''' || ||
|-
| 1997 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997|Трэцяя — А]] (Д3) || '''4''' || 26 || 14 || 5 || 7 || &lt;nowiki&gt;56–38&lt;/nowiki&gt; || '''47''' || || Змена назваў ліг
|-
| 1998 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;|[[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|Другая — А]] (Д3) || '''1''' || 26 || 18 || 2 || 6 || &lt;nowiki&gt;67–27&lt;/nowiki&gt; || '''56''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1998/1999|1/8 фіналу]] ||[[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
| 1999 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1999|Першая]] (Д2) || '''12''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;38–57&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || ||
|-
| 2000 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;|[[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2000|Першая]] (Д2) || '''4''' || 30 || 15 || 7 || 8 || &lt;nowiki&gt;47–35&lt;/nowiki&gt; || '''52''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2000/2001|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2001 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;|[[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|Першая]] (Д2) ||style=&quot;background:silver&quot;| '''2''' || 28 || 19 || 5 || 4 || &lt;nowiki&gt;74–21&lt;/nowiki&gt; || '''62''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2001/2002|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]]
|-
| 2002 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2002|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 26 || 4 || 6 || 16 || &lt;nowiki&gt;28–48&lt;/nowiki&gt; || '''18''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2002/2003|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2003 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2003|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 30 || 7 || 4 || 19 || &lt;nowiki&gt;23–64&lt;/nowiki&gt; || '''25''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2003/2004|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2004 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2004|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 7 || 8 || 15 || &lt;nowiki&gt;31–56&lt;/nowiki&gt; || '''29''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2004/2005|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2005 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2005|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 26 || 3 || 5 || 18 || &lt;nowiki&gt;24–60&lt;/nowiki&gt; || '''14''' ||style=&quot;background:#cc9966&quot;|[[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|Паўфінал]] || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
| 2006 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006|Першая]] (Д2) || '''12''' || 26 || 5 || 10 || 11 || &lt;nowiki&gt;32–39&lt;/nowiki&gt; || '''25''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2006/2007|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2007 ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2007|Першая]] (Д2) || '''14''' || 26 || 2 || 4 || 20 || &lt;nowiki&gt;17–58&lt;/nowiki&gt; || '''10''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2007/2008|1/16 фіналу]] ||[[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]]
|-
| 2008 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2008|Другая]] (Д3) || '''4''' || 30 || 15 || 8 || 7 || &lt;nowiki&gt;59–28&lt;/nowiki&gt; || '''53''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2008/2009|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2009 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2009|Другая]] (Д3) || '''7''' || 26 || 11 || 6 || 9 || &lt;nowiki&gt;40–34&lt;/nowiki&gt; || '''39''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2009/2010|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2010 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Другая]] (Д3) || '''5''' || 34 || 15 || 10 || 9 || &lt;nowiki&gt;76–47&lt;/nowiki&gt; || '''55''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2010/2011|1/32 фіналу]] ||
|-
| 2011 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011|Другая]] (Д3) || '''8''' || 30 || 12 || 6 || 12 || &lt;nowiki&gt;40–32&lt;/nowiki&gt; || '''42''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2011/2012|1/32 фіналу]] ||
|-
| 2012 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Другая]] (Д3) || '''7''' || 36 || 18 || 4 || 14 || &lt;nowiki&gt;54–41&lt;/nowiki&gt; || '''58''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2012/2013|1/16 фіналу]] ||
|-
| 2013 ||style=&quot;background:#A3E9FF&quot;| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013|Другая]] (Д3) || style=&quot;background:#cc9966&quot;|'''3''' || 24 || 14 || 7 || 3 || &lt;nowiki&gt;45–16&lt;/nowiki&gt; || '''49''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2013/2014|1/16 фіналу]] || Атрыманне месца ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]
|-
| [[Сезон 2014 ФК Зорка-БДУ|2014]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014|Першая]] (Д2)|| '''9''' || 30 || 12 || 4 || 14 || &lt;nowiki&gt;50–48&lt;/nowiki&gt; || '''40''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2014/2015|1/8 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2015 ФК Зорка-БДУ|2015]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015|Першая]] (Д2)|| '''10''' || 30 || 10 || 10 || 10 || &lt;nowiki&gt;47–47&lt;/nowiki&gt; || '''40''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|1/32 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2016 ФК Зорка-БДУ|2016]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016|Першая]] (Д2)|| '''10''' || 26 || 9 || 6 || 11 || &lt;nowiki&gt;33–41&lt;/nowiki&gt; || '''33''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2016/2017|1/16 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2017 ФК Энергетык-БДУ|2017]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017|Першая]] (Д2)|| '''6''' || 30 || 12 || 8 || 10 || &lt;nowiki&gt;39–30&lt;/nowiki&gt; || '''44''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2017/2018|1/32 фіналу]] ||
|-
| [[Сезон 2018 ФК Энергетык-БДУ|2018]] ||style=&quot;background:#D0F0C0&quot;| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018|Першая]] (Д2) ||style=&quot;background:silver&quot;| '''2''' || 28 || 21 || 4 || 3 || &lt;nowiki&gt;69–23&lt;/nowiki&gt; || '''67''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2018/2019|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]]
|-
| [[Сезон 2019 ФК Энергетык-БДУ|2019]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019|Вышэйшая]] (Д1) || '''12''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;52–66&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2019/2020|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2020 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|Вышэйшая]] (Д1) || '''10''' || 30 || 11 || 5 || 14 || &lt;nowiki&gt;43–46&lt;/nowiki&gt; || '''38''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2020/2021|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2021 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 8 || 9 || 13 || &lt;nowiki&gt;35–42&lt;/nowiki&gt; || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2021/2022|1/8 фіналу]] ||
|-
| 2022 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|Вышэйшая]] (Д1) || '''2'''{{efn-ua|Клуб пазбаўлены сярэбраных медалёў чэмпіянату 2022 года па выніках справы аб дагаварных матчах&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;.}} || 30 || 18 || 6 || 6 || &lt;nowiki&gt;50–27&lt;/nowiki&gt; || '''60''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|1/8 фіналу]] ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2023 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Вышэйшая]] (Д1) || '''14''' || 28 || 7 || 6 || 15 || &lt;nowiki&gt;25–42&lt;/nowiki&gt; || '''4'''{{efn-ua|Рашэннем Камітэта кантрольна-дысцыплінарнага і па этычных пытаннях АБФФ ад 11 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» пазбаўлены 20 ачкоў у сувязі са скандалам з дагаварнымі матчамі&lt;ref name=&quot;dedication&quot;/&gt;. Рашэннем Камітэта па клубным ліцэнзаванні АБФФ ад 22 мая 2023 года «Энергетык-БДУ» пазбаўлены яшчэ 3 ачкоў за парушэнні Рэгламенту АБФФ па ліцэнзаванні і кантролі дзейнасці клубаў&lt;ref name=&quot;dedication2&quot;/&gt;.}} ||rowspan=&quot;2&quot;| [[Кубак Беларусі па футболе 2023/2024|1/16 фіналу]] ||
|-
| |Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць «[[ФК Віцебск|Віцебска]]», трэцяй каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Першай лігі 2023]] (0:0, 0:1).}} || || 2 || 0 || 1 || 1 || &lt;nowiki&gt;0–1&lt;/nowiki&gt; || || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]
|-
|}
{{notelist-ua}}

== Галоўныя трэнеры ==
* [[Уладзімір Антонавіч Пігулеўскі|Уладзімір Пігулеўскі]] (з 1996)
* [[Міхаіл Міхайлавіч Мархель|Міхаіл Мархель]] (2000—2001)
* [[Юрый Антановіч]] (2002—2003)
* [[Уладзімір Касакоўскі]] (2004)
* [[Сяргей Гоманаў]] ({{в.а.}} у студзені — ліпені 2005)
* [[Юрый Антановіч]] (2005—2007)
* [[Сяргей Гоманаў]] (2008—2010)
* [[Юрый Антановіч]] (2010—2011)
* [[Анатоль Шкляр]] (2013—2016)
* [[Уладзімір Бяляўскі]] (2017 — люты 2022)
* [[Павел Раднёнак]] (люты 2022 — май 2023)
* [[Аляксей Мяркулаў]] (з мая 2023)

== Заўвагі ==
{{notelist}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
* {{globalsportsarchive|fk-energetik-bdu-minsk/19140}}
* {{wildstat.ru|2802|BLR_Zvyazda_BDU}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Склад ФК Энергетык-БДУ}}
{{Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}}

[[Катэгорыя:Футбольныя клубы Беларусі|Энергетык-БДУ]]
[[Катэгорыя:ФК Энергетык-БДУ| ]]
[[Катэгорыя:1996 год у Мінску]]</text>
      <sha1>8hjsa6ng730y7k6sgoxcmtfxru961ys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліпнішкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139952</id>
    <revision>
      <id>5153722</id>
      <parentid>5134811</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <origin>5153722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12943" sha1="rszknbjet1h11750e67i1tnc6f65rek" xml:space="preserve">{{значэнні}}
{{НП-Беларусь
 |статус                  =аграгарадок 
 |беларуская назва        = Ліпнішкі
 |краіна                  = Беларусь
 |магдэбургскае права    = [[6 чэрвеня]] [[1633]]
 |выява                 = Касцёл у Ліпнішках 13.jpg
 |подпіс                  = Агульны выгляд
 |вобласць                = Гродзенская
 |раён                    = Іўеўскі
 |сельсавет              = Ліпнішкаўскі
}}
'''Лі́пнішкі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гродзенская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Lipniški}}, {{lang-ru|Липнишки}}) — [[аграгарадок]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d910r0029127&amp;q_id=4797297|title=Решение Ивьевского районного Совета депутатов от 30 сентября 2009 года № 107 &quot;О преобразовании некоторых населенных пунктов района в агрогородки&quot;|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; у [[Іўеўскі раён|Іўеўскім раёне]] [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]], на рацэ [[Апіта (рака)|Аліта]]. Адміністрацыйны цэнтр [[Ліпнішкаўскі сельсавет|Ліпнішкаўскага сельсавета]]. Знаходзяцца за 14 км на паўднёвы захад ад [[Іўе|Іўя]]; на аўтамабільнай дарозе [[Гродна]] — [[Ліда]] — [[Іўе]].

== Назва ==
На думку  [[Леанід Міхайлавіч Лыч|Л. М. Лыча]], назва вёскі Ліпнішкі ўтворана на аснове слова ''ліпа''&lt;ref&gt;Л. М. Лыч. Назвы зямлі беларускай. Мінск, 1994. С. 25.&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
На пачатку XVI ст. Ліпнішкі трымаў у заставе [[Юрый Іванавіч Ільініч]]. Гэты дзяржаўны дзеяч выдаткаваў свае грошы на дзяржаўныя патрэбы, і з-за гэтага ў 1522 годзе [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Жыгімонт Стары]], сярод іншай маёмасці, пажыццёва надаў маёнтак Ліпнішкі Юрыю Ільінічу. У [[1528]] годзе Жыгімонт Стары перадаў паселішча [[Альберт Гаштольд|Альберту Гаштольду]] за зняцце маскоўскай аблогі з [[Полацк]]а і складанне міру з татарамі.

[[Файл:Lipniški, Pahonia. Ліпнішкі, Пагоня (1792).jpg|thumb|left|160px|[[Герб Ліпнішак|Гарадскі герб]] з прывілею [[1792]]]]

У XVI ст. Ліпнішкі атрымалі статус мястэчка і ўвайшлі ў склад [[Ашмянскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Ашмянскага павета]] [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]. З XVII ст. мясцовасць знаходзілася ва ўладанні [[Пацы|Пацаў]]. Адначасна з [[Геранёны|Геранёнамі]] (1670) Ліпнішкі перадалі на размяшчэнне артылерыі. Пазней мястэчка перайшло да [[Сапегі|Сапегаў]], Бяганскіх.

[[6 чэрвеня]] [[1633]] [[Спіс каралёў польскіх|кароль]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Уладзіслаў Ваза]] надаў Ліпнішкам [[Магдэбургскае права]] і герб: «''у чырвоным полі вершнік з дзідай у руцэ''»&lt;ref&gt;[http://knihi.com/hierb/lipni.html Ліпнішкі] // {{Крыніцы/Геральдыка беларускіх гарадоў|к}}&lt;/ref&gt;.

У [[1792]] [[Спіс каралёў польскіх|кароль]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі]] пацвердзіў Ліпнішкам гарадскія правы, у гэты час тут пачала працаваць цагельня.

У выніку [[трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] ([[1795]]) Ліпнішкі апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], у Ашмянскім павеце. Расійская імператрыца [[Кацярына II]] падаравала магдэбургскае мястэчка А. Безбародку, які прадаў іх у [[1812]] маршалку слонімскаму В. Пуслоўскаму, а яго сыны — [[Вольскія|Вольскім]] у [[1849]]. У [[1856]] расійскі Сенат адхіліў прашэнне жыхароў Ліпнішак пра зацвярджэнне іх у мяшчанскім званні, на што местачкоўцы адмовіліся выконваць паншчыну. Арганізатараў выступлення кінулі ў вязніцу. У [[1861]] і [[1862]] адбыліся сялянскія хваляванні, жорстка здушаныя расійскімі карнымі войскамі&lt;ref&gt;Ліпнішкі // {{Крыніцы/ЭГБ|4к}} С. 370.&lt;/ref&gt;.

У 1860-я, дзякуючы сваёй мураванай забудове, Ліпнішкі рэзка адрозніваліся ад іншых мястэчак Віленскай губерні. У гэты час тут было 105 будынкаў. Станам на [[1886]] у Ліпнішках [[год|рэгулярна]] праводзілася 5 кірмашоў, існавала 12 крамаў, вадзяны млын і бровар. У [[Першая сусветная вайна|Першую сусветную вайну]] мястэчка занялі нямецкія войскі.

У [[1894]] у Ліпнішках пад таемнай партыйнай мянушкай «Віктар» хаваўся ад расійскіх уладаў дзеяч правага крыла [[Польская сацыялістычная партыя|ППС]] [[Юзаф Пілсудскі]]. Менавіта Ліпнішкі ў мэтах канспірацыі абрала ППС для выпуску сваёй газеты.

[[17 красавіка]] [[1919]] у Ліпнішках адбылася сутычка паміж польскім 7-ы Палком люблінскіх уланаў пад камандаю маёра [[Януш Глухоўскі|Януша Глухоўскага]] і аддзеламі Чырвонай Арміі, якія адыходзілі з [[Ліда|Ліды]] па паразе ў бітве. Польская кавалерыя адсекла дарогу бальшавікам і прымусіла іх здацца. Палякі здабылі значную колькасць зброі і ўзялі ў палон салдат&lt;ref&gt;Lech Wyszczelski. Wojna polsko-rosyjska 1919—1920. Wyd. 1. — Warszawa: Bellona, 2010. ISBN 978-83-11-11934-5. — S. 90.&lt;/ref&gt;. Мястэчка трапіла пад польскую адміністрацыю. У [[1920]] Ліпнішкі апынуліся ў складзе [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]], у [[1922]] — у Лідскім павеце [[Навагрудскае ваяводства (Польшча)|Навагрудскага ваяводства]] міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]].

У [[1939]] Ліпнішкі ўвайшлі ў [[БССР]], дзе [[12 кастрычніка|12]] [[1940]] сталі цэнтрам сельсавета Іўеўскага раёна [[Баранавіцкая вобласць|Баранавіцкай вобласці]]. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на [[1972]] тут было 260 двароў, на [[1999]] — 596.

&lt;center&gt;&lt;gallery caption=&quot;Мястэчка на старых фатаздымках&quot; widths=150 heights=150 perrow=&quot;4&quot;&gt;
Выява:Lipniški. Ліпнішкі (1916).jpg|Агульны выгляд
Выява:Lipniški, Rynak. Ліпнішкі, Рынак (1901-39).jpg|Рынак
Выява:Lipniški-kaścioł.jpg|Касцёл
Выява:Lipniški-siadziba.jpg|Сядзіба
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагоддзе''': 1886—740 чал. (474 каталікі і 266 іўдзеяў) у ''мястэчку Ліпнішкі'' і 40 чал. (усе каталікі) у ''фальварку Ліпнішкі''&lt;ref&gt;Lipniszki // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/277 277].&lt;/ref&gt;
* '''XX стагоддзе''': 1972—831 чал.; 1999—1480 чал.&lt;ref&gt;{{Крыніцы/БелЭн|9к}}&lt;/ref&gt;
* '''XXI стагоддзе''': 2006—1450 чал.

== Інфраструктура ==
У Ліпнішках працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, дом культуры, бібліятэка.

== Славутасці ==
[[Файл:Касцёл у Ліпнішках 03.jpg|thumb|Касцёл Св. Казіміра]]
[[Файл:Ліпнішкі. Капліца на могілках.jpg|thumb|Капліца на могілках]]
* Гістарычная забудова (кан. XIX — пач. XX стст.; фрагменты)
* Капліца (XIX ст.)
* [[Касцёл Святога Казіміра (Ліпнішкі)|Касцёл Св. Казіміра]] (1910)
* Могілкі: яўрэйскія; каталіцкія, капліца (XIX ст.)
* [[Сядзібна-паркавы комплекс Вольскіх, Ліпнішкі|Сядзібна-паркавы комплекс Вольскіх]] (XIX ст.)

== Страчаная спадчына ==
* [[Гандлёвыя рады, Ліпнішкі|Гандлёвыя рады]]
* [[Ліпнішкаўская сінагога|Сінагога]]
* Сядзіба

== Вядомыя асобы ==
* [[Рафаэль Мардэхай Барышанскі]] (1866—1950) — рабін. З 1893 года рабін Гомеля. З 1923 года жыў у [[ЗША]]. У 1926—1929 гадах рабін [[Вашынгтон]]а, з 1929 — [[Нью-Ёрк]]а.
* [[Андрэй Казіміравіч Гецэвіч]] (нар. 1981) — беларускі навуковец, гісторык, педагог.

== Іншае ==
У гэтай мясціне (Граўжышкі) у канцы 18 ст. фіксавалася прозвішча Ліпневіч&lt;ref&gt;https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9S-K3DV-X?cat=koha%3A1106480&amp;i=937&amp;lang=pl&lt;/ref&gt;. Ёсць літоўскія ''Lipnius, Lipnys''&lt;ref&gt;https://pavardes.lki.lt/?pv=866bca1a131113b0f8a25f5546e7278b&lt;/ref&gt;.

Як імя - у Перапісе войска ВКЛ 1528 г. сярод жамойцкага бяржанскага баярства: &quot;''Липънюсъ Талевичъ''&quot;&lt;ref&gt;Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Мінск, 2003. С. 169.&lt;/ref&gt;.

{{зноскі}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|9}}
* {{Крыніцы/ЭГБ|4}}
* {{Крыніцы/Геральдыка беларускіх гарадоў}}
* Lipniszki // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/277 277].

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}
* [http://www.radzima.org/be/pub/1147_m/ в. Ліпнішкі] на [[Radzima.org]]
* [http://lipnishki.narod.ru/ Сайт вёскі Ліпнішкі]
* [http://globustut.by/lipnishki/index.htm Здымкі на Globustut.by]
{{Вонкавыя спасылкі}}
{{Ліпнішкаўскі сельсавет}}

[[Катэгорыя:Ліпнішкаўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Іўеўскага раёна]]
[[Катэгорыя:Ліпнішкі| ]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Віленскага ваяводства]]</text>
      <sha1>rszknbjet1h11750e67i1tnc6f65rek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вопь</title>
    <ns>0</ns>
    <id>165989</id>
    <revision>
      <id>5153807</id>
      <parentid>4844702</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Крыніцы */</comment>
      <origin>5153807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5686" sha1="qkmnwflxj0rx6ab66jlcj9pakfzf7az" xml:space="preserve">{{Рака
|Назва = Вопь
 |Нацыянальная назва = 
 |Выява           = Vop-Yartsevo.JPG
   |Подпіс выявы    =  Вопь у раёне горада Ярцава
  |Даўжыня                 = 158
 |Плошча басейна      = 3300
 |Басейн               = Дняпро/Чорнае мора
 |Расход вады           = 22
  |Месца вымярэння      = у вусце
 |Выток                   = Смаленскае ўзвышша
  |Месцазнаходжанне вытока = в. [[Клешніна (Смаленская вобласць)|Клешніна]] ([[Холм-Жыркоўскі раён]])
  |Вышыня вытока         = 
  |s_lat_dir = N|s_lat_deg = 55|s_lat_min = 36|s_lat_sec = 03
  |s_lon_dir = E|s_lon_deg = 33|s_lon_min = 15|s_lon_sec = 34
  |Вусце                   = Дняпро
  |Месцазнаходжанне вусця = в. [[Салаўёва (Смаленская вобласць)|Салаўёва]] ([[Кардымаўскі раён]])
  |Вышыня вусця         = 
 |m_lat_dir = N|m_lat_deg = 54|m_lat_min = 55|m_lat_sec = 38
  |m_lon_dir = E|m_lon_deg = 32|m_lon_min = 44|m_lon_sec = 07
 |Ухіл ракі            = 
 |Краіна                = Расія
  |Рэгіён               = Смаленская вобласць
 }}
'''Вопь''' — [[рака]] ў [[Смаленская вобласць|Смаленскай вобласці]] [[Расія|Расіі]], правы прыток [[Дняпро|Дняпра]].

== Назва ==
Назва Вопь балцкага паходжання&lt;ref&gt;В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.&lt;/ref&gt;. Узыходзіць да ''*Up-'' (або ''*Ap-''), якія звязаныя з літоўскім ''upė'', прускім api «рака».

На ўсходзе старабалцкай тэрыторыі аналагі — назвы прытока [[Ака|Акі]] ракі [[Упа]], сожскай рэчкі [[Упіна]] (''*Up-in-''). Далей літоўскія рачныя назвы тыпу ''Upė, Upis, Upius, Upalė, Upėsė, Upyna, Upita''&lt;ref&gt;''A. Vanagas.'' Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 354—355.&lt;/ref&gt;.

Да індаеўрапейскага *''ab-'' «рака, плынь», ад якога таксама прускае ''api'' «рака»&lt;ref&gt;J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.&lt;/ref&gt;. «Звонкія» варыянты *''ab-'' і ''*ub-'' захаваліся толькі ў гідраніміі: у назвах дзвінскай ракі [[Обаль (рака)|Обаль]] (''*Ab-,-l-''), возера [[Абстэрна]] (''*Ab-, -st-, -rn-''), прыпяцкай ракі [[Убарць]] (''*Ub-, -rt-''), дзесенскай ракі Убедзь (''*Ub-, -d-'').

Прыток Вопі рака з аднакарэннай назвай Опісна, як і прыток Упы рака Уперта (*''Uperta''), паказваюць, як утвараліся вытворныя назвы — з дапамогай пашыральнікаў (''-sn-'', ''-rt-''). Такі спосаб утварэння вытворных назоўнікаў вядомы ў літоўскай мове: ''upė'' «рака» — ''upėsnis, upėsnas'' «рачулка; месца ўтоку ракі ў возера; поле, па якім працякае рака». Перакладам вытворных назваў *Упесна і Уперта з’яўляецца назва іншага прытоку Упы ракі Упская.

Для называння рэк у балцкай гідраніміі выкарыстоўвалася і «крынічная» аснова ''Ak-'', ад якой утвораная назва [[Ака|Акі]]&lt;ref&gt;В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования 1986. Москва, 1988. С. 156—157.&lt;/ref&gt;, у якую Упа ўцякае, а таксама двухасноўныя назвы тыпу [[Іслач (рака)|Іслач]], [[Нарач (возера)|Нарач]]&lt;ref&gt;В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 207.&lt;/ref&gt;. У яцвягаў з гэтай жа мэтай выкарыстоўвалася аснова *''udā'' «вада, рака», як у двухасноўных гідронімах тыпу [[Ясельда]], [[Грыўда]].

== Гідраграфія ==
Даўжыня 158 км, плошча [[вадазбор]]у 3300 км². Працякае ў межах [[Смаленскае ўзвышша|Смаленскага ўзвышша]]: у вярхоўях сярод балот, ніжэй — па шырокай даліне, пакрытай негустымі лясамі або лугамі, часткова забалочанымі. Сярэдні гадавы расход вады ў вусці каля 22 м³/сек. Увесну сплаў лесу. На Вопі — горад [[Ярцава]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Дняпро}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Рэкі Смаленскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Прытокі Дняпра]]</text>
      <sha1>qkmnwflxj0rx6ab66jlcj9pakfzf7az</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Апошнія навіны</title>
    <ns>10</ns>
    <id>175189</id>
    <revision>
      <id>5154019</id>
      <parentid>5153518</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5154019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1228" sha1="ieus6duymmpanld8fuc16o1z6fclhcu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Дакументацыя}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;!-- Актуальныя тэмы --&gt;
&lt;!--Падзяляйце элементы спіса маркерам &quot;|&quot; --&gt;
&lt;!--{{Актуальныя тэмы|}}--&gt;
* Стартаваў фінальны турнір '''[[Чэмпіянат свету па футболе 2026|чэмпіянату свету]]''' па [[футбол]]е ў  [[Мексіка|Мексіцы]], [[Канада|Канадзе]] і [[ЗША]]. &lt;small&gt;''(11&amp;nbsp;чэрвеня)''&lt;/small&gt;
* У выніку атакі БПЛА практычна знішчана панарама '''«[[Абарона Севастопаля (панарама)|Абарона Севастопаля]]»'''. &lt;small&gt;''(10&amp;nbsp;чэрвеня)''&lt;/small&gt;
* Выпушчаны дваццаты сольны [[Музычны альбом|студыйны альбом]] [[Пол Мак-Картні|Пола Мак-Картні]] — '''«[[The Boys of Dungeon Lane]]»'''. &lt;small&gt;''(29&amp;nbsp;мая)''&lt;/small&gt;
&lt;noinclude&gt;
[[Вікіпедыя:Праект:Навіны/Архіў|Архіў]]
[[Катэгорыя:Шаблоны:Падзеі]][[Катэгорыя:Шаблоны:Галоўная старонка]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ieus6duymmpanld8fuc16o1z6fclhcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партал:Архітэктура/Новыя артыкулы</title>
    <ns>100</ns>
    <id>193441</id>
    <revision>
      <id>5153739</id>
      <parentid>5151727</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:50:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NirvanaBot</username>
        <id>40832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+1 новых</comment>
      <origin>5153739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2292" sha1="px2fpti5zspqu1d5ehm00k9nuc4pamn" xml:space="preserve">{{Новы артыкул|Лакаматыў (стадыён, Гомель)|2026-06-12T15:36:40Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Завулак Фядотава (Мінск)|2026-06-06T12:49:24Z|Андрэй 2403 Б}}
{{Новы артыкул|Вуліца Фядотава (Мінск)|2026-06-06T12:29:43Z|Андрэй 2403 Б}}
{{Новы артыкул|Японскі сад (Чыкага)|2026-06-01T09:27:32Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Японскі сад (Кайзерслаўтэрн)|2026-06-01T08:45:56Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Святая Марыя (станцыя метро)|2026-05-31T10:30:04Z|DBatura}}
{{Новы артыкул|Мінскі японскі сад|2026-05-30T10:51:22Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Дзвінская беларуская тэатральная трупа|2026-05-29T21:56:46Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Парк Кіёта (Кіеў)|2026-05-29T08:46:56Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Музей Энігальдзі-Наны|2026-05-26T00:52:57Z|SimondR}}
{{Новы артыкул|Японскі сад (Руэй-Мальмезон)|2026-05-25T23:16:21Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Уэна (парк)|2026-05-25T18:25:49Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Роан-дзі|2026-05-25T18:17:17Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Сад Кансэн-эн|2026-05-25T18:07:14Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Японскі сад (Афіны)|2026-05-25T11:58:10Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Генуэзская школа|2026-05-25T10:22:38Z|Ueschar}}
{{Новы артыкул|Парк Інакасіра|2026-05-25T10:16:36Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Сад Окума|2026-05-25T09:58:49Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Сады Хамарыкю|2026-05-25T09:45:36Z|Γλωσσολαλιά}}
{{Новы артыкул|Тофуку-дзі|2026-05-25T09:34:31Z|Γλωσσολαλιά}}
&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>px2fpti5zspqu1d5ehm00k9nuc4pamn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партал:Футбол/Новыя артыкулы</title>
    <ns>100</ns>
    <id>193443</id>
    <revision>
      <id>5153747</id>
      <parentid>5144091</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:52:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NirvanaBot</username>
        <id>40832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+1 новых</comment>
      <origin>5153747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="487oh20jlryq09ry2egp9bc9e0rtcar" xml:space="preserve">{{Новы артыкул|Сіпіве Чабалала|2026-06-12T10:38:46Z|PRChina Taiwan}}
{{Новы артыкул|Ягор Аляксандравіч Дырда|2026-05-19T16:32:05Z|Саша Крись}}
{{Новы артыкул|ФК Аль-Ула|2026-05-09T19:26:23Z|SimondR}}
{{Новы артыкул|Тарпеда (стадыён, Магілёў)|2026-02-25T17:05:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Луіджы Рыва|2026-02-11T11:44:06Z|Rymchonak}}
{{Новы артыкул|Дыёгу Жота|2026-02-01T13:42:23Z|DzBar}}
{{Новы артыкул|Ян Кулеманс|2026-01-31T08:40:23Z|DzBar}}
{{Новы артыкул|Алег Валер’евіч Пратасаў|2025-12-15T09:43:59Z|DzBar}}
{{Новы артыкул|Іван Юр’евіч Ціхаміраў|2025-12-08T18:18:31Z|National democrat (BSDH)}}
{{Новы артыкул|Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2005|2025-10-06T14:20:33Z|J-ka Zadzvinski}}
{{Новы артыкул|Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2008|2025-10-06T11:57:04Z|J-ka Zadzvinski}}
{{Новы артыкул|Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2023|2025-10-06T10:46:28Z|J-ka Zadzvinski}}
{{Новы артыкул|Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025|2025-10-06T00:44:46Z|J-ka Zadzvinski}}
{{Новы артыкул|Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024|2025-10-06T00:05:38Z|J-ka Zadzvinski}}
{{Новы артыкул|Усман Дэмбеле|2025-09-23T09:35:08Z|IP781584110}}
{{Новы артыкул|Алег Аляксандравіч Шэпель|2025-08-29T11:49:35Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>487oh20jlryq09ry2egp9bc9e0rtcar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партал:Старажытны Рым/Новыя артыкулы</title>
    <ns>100</ns>
    <id>193811</id>
    <revision>
      <id>5153746</id>
      <parentid>5150229</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:51:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NirvanaBot</username>
        <id>40832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+1 новых</comment>
      <origin>5153746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1352" sha1="rzlqeowxcbonx3w565w05ldy3pk8d0h" xml:space="preserve">{{Новы артыкул|Dominium maris Baltici|2026-06-12T09:58:07Z|Voūk12}}
{{Новы артыкул|Секст Аўрэлій Віктар|2026-06-03T14:02:24Z|Ueschar}}
{{Новы артыкул|Яўсевій Кесарыйскі|2026-05-18T07:10:06Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Муроўка са схаваным радам|2026-04-30T21:46:27Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Veni, vidi, vici|2026-04-25T09:43:11Z|Karbutaroshik}}
{{Новы артыкул|Іван Рыгоравіч Турцэвіч|2026-04-12T06:49:16Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Калонія (Рым)|2026-04-10T07:10:19Z|Voūk12}}
{{Новы артыкул|Хільдэрых|2026-03-19T21:39:15Z|JerzyKundrat}}
{{Новы артыкул|Хасроў I Анушырван|2026-03-19T21:22:27Z|JerzyKundrat}}
{{Новы артыкул|Дыярэза (вершаскладанне)|2026-03-16T20:04:48Z|Jaŭhien}}
{{Новы артыкул|Апастэрыёры|2026-01-10T13:34:59Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Апрыёры|2026-01-10T13:34:23Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rzlqeowxcbonx3w565w05ldy3pk8d0h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Прытча аб семені, якое расце непрыкметным чынам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>204513</id>
    <revision>
      <id>5153691</id>
      <parentid>1816370</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Redaktor GLAM</username>
        <id>101782</id>
      </contributor>
      <comment>Higher resolution version of image</comment>
      <origin>5153691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3040" sha1="r57s7lgf61d5u48gsagpuwwn3ixlm1d" xml:space="preserve">[[Выява:Weigel lamp on a stand and the growing seed (34142623).jpg|thumb|300px|right|Ілюстрацыя прытчы аб семені, якое расце непрыкметным чынам, разам з прытчай аб свечцы пад посудам]]
'''Прытча аб семені, якое расце непрыкметным чынам''' - адна з [[прытчы Ісуса Хрыста|прытчаў Ісуса Хрыста]], запісаная ў [[Евангелле паводле Марка|Евангеллі ад Марка]] 4:26-29. Гэтая прытча распавядае пра рост у Божым Валадарстве. Прытча ідзе пасля [[Прытча аб сейбіце|прытчы пра сейбіце]] і [[Прытча аб свечцы пад посудам|прытчы пра лямпу пад посудам]], і папярэднічае [[прытча пра гарчычным зерні|прытчы пра гарчычным зерні]].

==Біблейскае апавяданне==

Прытча мае наступны змест:

''І сказаў: Царства Божае падобнае на тое, як калі чалавек кіне насенне ў зямлю, і спіць, і ўстае ноччу і днём, і як насенне ўзыходзіць і расце, не ведае ён; бо зямля сама сабою родзіць спачатку зеляніну, потым колас, потым поўнае зерне ў коласе; калі ж выспее плод, адразу пасылае серп, таму што настала жніво.''

Гэтая прытча можа разглядацца як звязаная з [[Прытча аб сейбіце|прытчай пра сейбіта]], хоць у прытчах сэнс розны. Адно з тлумачэнняў прытчы, што яна служыць у якасці выпраўлення думак старажытных або сучасных вучняў, якія маглі б адчуваць роспач з таго, што адразу не бачаць плёну з сваёй працы. Нават калі селянін, які наеяў зерне, спіць [[Божае Царства]] па-ранейшаму расце. Яго рост абумоўлены дзеяннямі Бога, а не чалавека, і таму насенне ўзрасце ў свой час.

У адрозненне ад прытчы пра сейбіта, насенне ў прытчы ўяўляе Царства самога Бога. Адрозненні ў інтэрпрэтацыі прытчы абумоўлены тым, якія падкрэсліваюцца аспекты прытчы: насенне, сейбіт або зямля.


{{Прытчы Ісуса Хрыста}}
[[Катэгорыя:Прытчы Ісуса Хрыста]]
[[Катэгорыя:Евангелле паводле Марка]]</text>
      <sha1>r57s7lgf61d5u48gsagpuwwn3ixlm1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Саламярэцкія</title>
    <ns>0</ns>
    <id>209457</id>
    <revision>
      <id>5153925</id>
      <parentid>5074703</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T03:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6001" sha1="ttxc6bpx4rsq1pnmj6s8zo7iakmfsuz" xml:space="preserve">{{Шляхецкі род
| Першы з роду = [[Іван Дзмітрыевіч Шах|Іван Дзмітрыевіч]]
| Апошні з роду = [[Ян Уладзіслаў Саламярэцкі|Ян Уладзіслаў]]
}}

'''Саламярэцкія''' — княжацкі род, галіна [[Расціславічы Смаленскія|Расціславічаў Смаленскіх]] з [[Рурыкавічы|Рурыкавічаў]]. Пазней карысталіся гербам «[[Равіч (герб)|Равіч]]».

Прозвішча паходзіць ад маёнтка Саламярэч у [[Менскі павет|Менскім павеце]] (цяпер — в. [[Саламярэчча]] [[Мінскі раён|Мінскага раёна]]).

== Гісторыя ==
Пачынальнікам роду лічыцца князь [[Іван Дзмітрыевіч Шах]], праўнук смаленскага князя [[Святаслаў Іванавіч|Святаслава Іванавіча]], які загінуў у [[Бітва пад Мсціславам (1386)|бітве на Віхры]] ў 1386 годзе. Іван Дзмітрыевіч меў сыноў Андрэя Шаха і Васіля Шаховіча, князя Саламярэцкага. Ад князя Васіля і паходзіць уласна род Саламярэцкіх.

Прадстаўнікі роду ў асноўным займалі ўрады на ўсходзе ВКЛ ([[Мсціслаў]], [[Магілёў]], [[Крычаў]]). Пазней адна галіна роду перасялілася ў [[Пінскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Пінскі павет]]. Былі праваслаўнымі, але ў XVII ст. перайшлі ў каталіцтва.

Род згас у 1641 годзе са смерцю князя [[Ян Уладзіслаў Саламярэцкі|Яна Уладзіслава Саламярэцкага]].

== Радавод ==
{{Tree list}}
* [[Васіль Іванавіч Саламярэцкі|Васіль Іванавіч]] (?—1540), дзяржаўца магілёўскі з 1520; ∞ Ганна (?—1560), дачка [[Іван Ясковіч Уладыка|Івана Уладыкі]]
** [[Андрэй Васілевіч Саламярэцкі|Андрэй Васілевіч]] (?—[[1541]]); ∞ Таміла (? — 1555), дачка князя [[Міхаіл Іванавіч Мсціслаўскі|Міхаіла Мсціслаўскага]]
** [[Іван Васілевіч Саламярэцкі|Іван Васілевіч]] (?—[[1582]]), першы [[кашталян мсціслаўскі]] з 1566; ∞ 1) Багдана (? — да 1550), дачка [[Павел Сапега (ваявода новагародскі)|Паўла Сапегі]], 2) Ганна (? — пасля 1593), дачка [[Ян Юр’евіч Глябовіч|Яна Глябовіча]]
*** &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt; [[Багдан Іванавіч Саламярэцкі|Багдан Іванавіч]] (?—1602), староста крычаўскі з 1580; ∞ Ева, дачка [[Баркулаб Іванавіч Корсак|Баркулаба Корсака]]
**** [[Багдан Багданавіч Саламярэцкі|Багдан Багданавіч]] (1589—1630), староста крычаўскі з 1620
** [[Фёдар Васілевіч Саламярэцкі|Фёдар Васілевіч]] (? — каля 1540), староста медніцкі
** [[Багдан Васілевіч Саламярэцкі|Багдан Васілевіч]] (?—1565), староста рагачоўскі з 1560; ∞ Фядора (? — каля 1576), дачка князя [[Юрый Іванавіч Гальшанскі|Юрыя Гальшанскага-Дубровіцкага]]
*** [[Іван Багданавіч Саламярэцкі|Іван Багданавіч]] (?—1602), перасяліўся ў [[Пінскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Пінскі павет]]; ∞ 1) Беата з [[Дольскія|Дольскіх]], 2) Малгажата, дачка [[Мікалай Лысакоўскі|Мікалая Лысакоўскага]]
**** [[Мікалай Леў Саламярэцкі|Мікалай Леў]] (?—1626), [[кашталян смаленскі]] з 1623; ∞ Рэгіна, дачка [[Габрыэль Госцкі|Габрыэля Госцкага]]
***** [[Ян Уладзіслаў Саламярэцкі|Ян Уладзіслаў]] (?—1641), маршалак пінскі з 1629; ∞ 1) невядомая, 2) Ганна Валовіч (?—1669), д. [[Пётр Валовіч (падкаморы троцкі)|Пятра Валовіча]]
** [[Юрый Васілевіч Саламярэцкі|Юрый Васілевіч]] (?—1559), [[староста ашмянскі]] ў 1549—1550; ∞ Ганна, дачка князя [[Сямён Багданавіч Адзінцэвіч|Сямёна Адзінцэвіча]]
{{Tree list/end}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* ''Krzysztof Pietkiewicz'' Pierwsi kniaziowie Sołomereccy // Inter Regnum et Ducatum, red.: Guzowski Piotr, Liedke Marzena, Borody Krzysztof, Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy (2018), s. 427—440.
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=537|артыкул=Саламярэцкія|аўтар=[[Валерый Пазднякоў|Пазднякоў В.]]}}
* ''[[Наталля Сліж|Сліж Н.]]'' Сямейныя адносіны і шлюбныя стратэгіі Саламярэцкіх у 16 — першай палове 17 ст. // Гістарычны альманах. — 2005. — Т. 11. — С. 86-121.

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Саламярэцкія| ]]</text>
      <sha1>ttxc6bpx4rsq1pnmj6s8zo7iakmfsuz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Багуслаў Станіслававіч Курловіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212519</id>
    <revision>
      <id>5153672</id>
      <parentid>4451358</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>151</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Boguslav_Kurlovich.jpg|Boguslav_Kurlovich.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Wdwd|Wdwd]] because: [[:c:COM:NETCOPYRIGHT|Copyright violation]], found elsewhere on the web and unlikely to be own work ([[:c:COM:CSD#F1|F1]</comment>
      <origin>5153672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6685" sha1="nsg9qsznumuyddm22u94wo8xr2anarn" xml:space="preserve">{{Цёзкі2|Курловіч}}
{{Навуковец
|Фота =
|Навуковая сфера = [[біялогія]]
|Месца працы =  
|Навуковая ступень = [[доктар біялагічных навук]]
|Навуковае званне = [[прафесар]]
|Альма-матэр = 
|Навуковы кіраўнік = 
|Знакамітыя вучні = 
|Вядомы як = [[біёлаг]]
|Узнагароды і прэміі = {{Медаль «Ветэран працы»}}
}}
{{Сістэматык|Шырыня =|Батанік = Kurl.|IPNI = 39673-1|List IPNI = +|wikispecies = Boguslav Stanislavovich Kurlovich|commons = }}
'''Багуслаў Станіслававіч Курловіч''' (нар. {{ДН|18|01|1948}}, в. [[Новы Пагост]] Віцебскай вобласці, [[Беларусь]]) — беларускі, польскі, фінскі і расійскі [[біёлаг]].

== Біяграфія ==
Скончыў [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчаю акадэмію]] (1971), працаваў аграномам і старшынёй калгаса ў Браслаўскім раёне. Пасля навучання у аспірантуры (1973—1976) і абароны дысертацыі працаваў загадчыкам аддзела бабовых раслін у [[Інстытут раслінаводства імя Мікалая Вавілава|Інстытуце раслінаводства імя Мікалая Вавілава]] (Санкт-Пецярбург).

Цесна супрацоўнічаў з Беларускім навукова-даследчым інстытутам земляробства ([[Жодзіна]]) і Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміяй (Горкі). Удзельнічаў у шматлікіх навуковых экспедыцыях па збіранні, вывучэнні і захаванні генетычных рэсурсаў раслін як на тэрыторыі былога СССР, так і многіх іншых краінах, у т.л. у Аўстраліі, Бразіліі, Эквадоры і Партугаліі. Курловічам сабраны і захаваны каштоўнейшыя формы раслін, выкарыстанне якіх у селекцыі дазволіла стварыць высокапрадукцыйныя сарты бабовых культур у Беларусі і Расіі.

Курловіч развіў навуковыя дактрыны акадэміка Мікалая Вавілава што тычыцца [[лубін]]у. Паводле яго навуковых распрацовак&lt;ref&gt;[http://lupins-bk.blogspot.fi/2014/11/theoretical-basis-of-our-researshes.html THEORETICAL BASIS OF OUR RESEARSHES]&lt;/ref&gt; і&lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/5906491/The_significance_of_Vavilovs_scientific_expeditions_and_ideas_for_development_and_use_of_legume_genetic_resources The significance of Vavilov’s scientific expeditions and ideas for development and use of legume genetic resources]&lt;/ref&gt; цэнтрам біяразнастайнасці {{bt-bellat||Lupinus albus}} з’яўляецца [[Балканскі паўвостраў]], дзе выяўлена яго найбольшая разнастайнасць. Цэнтрам паходжання {{bt-bellat|Лубін вузкалісты{{!}}лубіну вузкалістага|Lupinus angustifolius}} з’яўляецца [[Іберыйскі паўвостраў]], дзе растуць яго дзікія суродзічы. Курловіч дапоўніў закон гамалагічных радоў М. І. Вавілава што тычыцца бабовых раслін. Род {{bt-bellat|лубін|Lupinus}} падзелены ім на два падроды: Subgen. Lupinus (віды Міжземнамор’я і Афрыкі), і Subgen. Platycarpos (шматлікія віды лубіну з Амерыканскага кантынента). Распрацаваны ўнутрывідавыя класіфікацыі трох відаў лубіну, якія вырошчваюць у Беларусі — белага, жоўтага і сіняга на ўзроўні разнавіднасцяў і формаў. Апісаны ўнікальныя таксоны раслін, назвы якіх дапаўняюць яго скарачэннем '''Kurl.'''&lt;ref&gt;[[:wikispecies:Boguslav Stanislavovich Kurlovich|Boguslav Stanislavovich Kurlovich]]&lt;/ref&gt; Гэтыя распрацоўкі з’яўляюцца развіццём вучэння акадэміка Мікалая Вавілава і шырока выкарыстоўваюцца ў селекцыі раслін і насенняводстве Беларусі.

Прафесар Курловіч — аўтар важных навуковых публікацый&lt;ref&gt;[https://independent.academia.edu/BoguslawKurlowicz] Boguslav Kurlovich. ACADEMIA&lt;/ref&gt;.

== Бібліяграфія ==
* Теоретические основы Селекции, том 3 [http://lupin-rus.blogspot.com/2006/07/preface-book-gene-bank-and-breeding-of.html Генофонд и селекция зерновых бобовых культур (люпин, вика, соя, фасоль)] = THEORETICAL BASIS of PLANT BREEDING, vol.3 The Gene Bank and breeding of grain Legumes (lupine, vetch, soya and bean) / Курлович Б. С., Таранухо Г. И. и др. — St. Petersburg: VIR, 1995. — 430 с.
* Изучение образцов мировой коллекции люпина: (Методические указания) / Курлович Б. С., Назарова Н. С., Рыбникова В. А. и др. — Л.: ВИР, 1990. — 134 с.

{{зноскі}}

== Спасылкі ==
* [https://sites.google.com/site/biodiversityoflupins/6-subgen-platycarpos-wats-kurl-and-subgen-lupinus Biodiversity of lupins]
* [http://lupindiversity.blogspot.fi/ Intraspecific Diversity of Lupins]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Курловіч Багуслаў Станіслававіч}}
[[Катэгорыя:Вучоныя СССР]]
[[Катэгорыя:Вучоныя Беларусі]]
[[Катэгорыя:Батанікі Расіі]]
[[Катэгорыя:Генетыкі СССР]]
[[Катэгорыя:Дактары біялагічных навук]]</text>
      <sha1>nsg9qsznumuyddm22u94wo8xr2anarn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Івашка Яцкевіч Уладыка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213336</id>
    <revision>
      <id>5153926</id>
      <parentid>4942161</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T04:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>і старонкі іншыя, і іншых гадоў датычаць</comment>
      <origin>5153926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6505" sha1="qz1tf7jdy7aqaj680o4g6oialoplxhq" xml:space="preserve">{{ДД}}
'''Івашка Яцкевіч Улады́ка''' (XV ст. — пасля [[1504]]) — [[Вялікае Княства Літоўскае|вялікалітоўскі]] дзяржаўны дзеяч, дыпламат. Пісар гаспадарскі. Цівун віленскі (зг. 1496), дзяржаўца маркаўскі (зг. 1496).

У літаратуры даюцца розныя варыянты імя па бацьку — '''Яськавіч''', '''Ясковіч''', '''Яцкавіч{{sfn|Груша|2012|с=73}}''' і іншыя.

Вядомы з 1483 года як пісар{{sfn|Груша|2012|с=73}} [[Канцылярыя Вялікага Княства Літоўскага|Канцылярыі]] вялікага князя [[Казімір IV Ягелончык|Казіміра]], падпісваўся «Ивашко Яцкевич Владыка, писарь». Потым служыў у Канцылярыі і пры вялікім князю [[Аляксандр Ягелончык|Аляксандры]]. У лістападзе—снежні 1492 года «писарь Иван Владычка Яцкович» удзельнічаў у вялікалітоўскім пасольстве ў [[Маскоўская дзяржава|Маскву]], якое паведамляла пра заняцце бацькоўскага стальца вялікім князем Аляксандрам і перадавала скаргі на памежныя крыўды маскоўскіх падданых. Тады Івашку Уладыку было даручана весці перамовы з дзякам {{нп5|Фёдар Васілевіч Курыцын|Фёдарам Курыцыным|ru|Курицын, Фёдор Васильевич}}.&lt;ref&gt;Памятники дипломатических отношений Московского государства с Польско-литовским (1487—1533) // Сборник Императорского Российского Исторического Общества. — СПб., 1882. Т. 35. — С. 70, 72-78.&lt;/ref&gt;

Таксама вядома прыходна-расходная кніга «писаря господарского Ивашки Яцковича» на збор гаспадарскай даніны з Задзвінскіх воласцей і расход гэтых грошай, скончаная 21 сакавіка 1496 года. Паводле [[Юзаф Вольф|Юзафа Вольфа]], апошняя згадка Івашкі Уладыкі тычыцца 1499—1500 гадоў, [[Аляксандр Груша|Аляксандра Груша]] адзначае, што Івашка не жыў ужо ў ліпені 1499 года{{sfn|Груша|2012|с=74}}, таксама вядомы прывілей вялікага князя Аляксандра ад 22 снежня 1500 года пану Андрэю Дрожчы на Рымавідаўскі дварэц па Івашку Уладыку як нябожчыку&lt;ref&gt;LM-5 — Vilnius, 2012. — p. 153—154.&lt;/ref&gt;.

Атрымаў ад гаспадара Рымавідаўскі («Римовидовский») дварэц у [[Поразава|Поразаве]] Ваўкавыскага павета. Большасць астатніх яго ўладанняў было ў Маркаўскім, Менскім і Лагойскім паветах — людзі на рацэ [[Волма (Дзяржынскі раён)|Волме]] ў сяле «Завидчичи», купленыя ў князя Сямёна Чартарыйскага ў 1493 годзе сяло [[Сялец (Лагойскі раён)|Сялец]]{{sfn|Груша|2012|с=73}} і палова Калодзезяў, купленае сяльцо [[Прылепы (Смалявіцкі раён)|Прылеп]], двор «[[Галіца|Гоголица]]» з людзьмі на рацэ [[Качына (Мінскі раён)|Качыне]]{{sfn|Груша|2012|с=74}}. У 1493 годзе прадаў двор Гаголіца з людзьмі і сенажацямі на рацэ Качыне, у тым ліку набытымі ў менскіх мяшчан і іншых асоб, пісару гаспадарскаму Федку Рыгоравічу.{{sfn|Груша|2012|с=57, 74}}

Быў жанаты з княжной Марыяй, дачкой князя Васіля Збаражскага. Пра іх нашчадкаў Юзаф Вольф нічога не паведамляе. Вядома дачка Ганна, да 1512 года была ўжо ў шлюбе з князем [[Васіль Іванавіч Саламярэцкі|Васілём Іванавічам Саламярэцкім]].

Сярод пісараў гаспадарскіх двое мелі мянушку або прыдомак «Уладыка» — Федка, сучаснік, і Аляксандр, у сярэдзіне XVI ст., — магчыма, сваякі або нашчадкі Івашкі Уладыкі.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Літаратура ==
* {{h|Груша|2012|''Груша А. I.'' Ваколіцы Менска і іх уладальнікі ў 30-х гадах XV — пачатку XVI ст. // Мінск і мінчане: дзесяць стагоддзяў гісторыі. Крыніцы па гісторыі горада. Сацыяльныя структуры і паўсядзённасць : (да 945-годдзя Мінска): зборнік навуковых артыкулаў / уклад. А. І. Груша. — Мінск, 2012. — С. 50-89.}}
* ''Попова-Яцкевич Е. Г.'' [http://www.petergen.com/jackiewicz/r_gozdawa.htm Польская шляхта в России: род Яцкевичей герба «Gozdawa»] // Поляки в России: XVII—XX вв. Материалы международной научной конференции. — Краснодар: Кубан. гос. ун-т, 2003. — 340 с. — С. 86-94.

{{Пісары літоўскія}}

{{DEFAULTSORT:Уладыка Івашка Яцкевіч}}
[[Катэгорыя:Пісары гаспадарскія]]
[[Катэгорыя:Уладыкі|Івашка Яцкевіч]]
[[Катэгорыя:Цівуны віленскія]]
[[Катэгорыя:Старосты маркаўскія]]</text>
      <sha1>qz1tf7jdy7aqaj680o4g6oialoplxhq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153927</id>
      <parentid>5153926</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T04:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6508" sha1="liruedb0yp9z9fm3605jmf7v3zvcysz" xml:space="preserve">{{ДД}}
'''Івашка Яцкевіч Улады́ка''' (XV ст. — да ліпеня 1499) — [[Вялікае Княства Літоўскае|вялікалітоўскі]] дзяржаўны дзеяч, дыпламат. Пісар гаспадарскі. Цівун віленскі (зг. 1496), дзяржаўца маркаўскі (зг. 1496).

У літаратуры даюцца розныя варыянты імя па бацьку — '''Яськавіч''', '''Ясковіч''', '''Яцкавіч'''{{sfn|Груша|2012|с=73}} і іншыя.

Вядомы з 1483 года як пісар{{sfn|Груша|2012|с=73}} [[Канцылярыя Вялікага Княства Літоўскага|Канцылярыі]] вялікага князя [[Казімір IV Ягелончык|Казіміра]], падпісваўся «Ивашко Яцкевич Владыка, писарь». Потым служыў у Канцылярыі і пры вялікім князю [[Аляксандр Ягелончык|Аляксандры]]. У лістападзе—снежні 1492 года «писарь Иван Владычка Яцкович» удзельнічаў у вялікалітоўскім пасольстве ў [[Маскоўская дзяржава|Маскву]], якое паведамляла пра заняцце бацькоўскага стальца вялікім князем Аляксандрам і перадавала скаргі на памежныя крыўды маскоўскіх падданых. Тады Івашку Уладыку было даручана весці перамовы з дзякам {{нп5|Фёдар Васілевіч Курыцын|Фёдарам Курыцыным|ru|Курицын, Фёдор Васильевич}}.&lt;ref&gt;Памятники дипломатических отношений Московского государства с Польско-литовским (1487—1533) // Сборник Императорского Российского Исторического Общества. — СПб., 1882. Т. 35. — С. 70, 72-78.&lt;/ref&gt;

Таксама вядома прыходна-расходная кніга «писаря господарского Ивашки Яцковича» на збор гаспадарскай даніны з Задзвінскіх воласцей і расход гэтых грошай, скончаная 21 сакавіка 1496 года. Паводле [[Юзаф Вольф|Юзафа Вольфа]], апошняя згадка Івашкі Уладыкі тычыцца 1499—1500 гадоў, [[Аляксандр Груша|Аляксандра Груша]] адзначае, што Івашка не жыў ужо ў ліпені 1499 года{{sfn|Груша|2012|с=74}}, таксама вядомы прывілей вялікага князя Аляксандра ад 22 снежня 1500 года пану Андрэю Дрожчы на Рымавідаўскі дварэц па Івашку Уладыку як нябожчыку&lt;ref&gt;LM-5 — Vilnius, 2012. — p. 153—154.&lt;/ref&gt;.

Атрымаў ад гаспадара Рымавідаўскі («Римовидовский») дварэц у [[Поразава|Поразаве]] Ваўкавыскага павета. Большасць астатніх яго ўладанняў было ў Маркаўскім, Менскім і Лагойскім паветах — людзі на рацэ [[Волма (Дзяржынскі раён)|Волме]] ў сяле «Завидчичи», купленыя ў князя Сямёна Чартарыйскага ў 1493 годзе сяло [[Сялец (Лагойскі раён)|Сялец]]{{sfn|Груша|2012|с=73}} і палова Калодзезяў, купленае сяльцо [[Прылепы (Смалявіцкі раён)|Прылеп]], двор «[[Галіца|Гоголица]]» з людзьмі на рацэ [[Качына (Мінскі раён)|Качыне]]{{sfn|Груша|2012|с=74}}. У 1493 годзе прадаў двор Гаголіца з людзьмі і сенажацямі на рацэ Качыне, у тым ліку набытымі ў менскіх мяшчан і іншых асоб, пісару гаспадарскаму Федку Рыгоравічу.{{sfn|Груша|2012|с=57, 74}}

Быў жанаты з княжной Марыяй, дачкой князя Васіля Збаражскага. Пра іх нашчадкаў Юзаф Вольф нічога не паведамляе. Вядома дачка Ганна, да 1512 года была ўжо ў шлюбе з князем [[Васіль Іванавіч Саламярэцкі|Васілём Іванавічам Саламярэцкім]].

Сярод пісараў гаспадарскіх двое мелі мянушку або прыдомак «Уладыка» — Федка, сучаснік, і Аляксандр, у сярэдзіне XVI ст., — магчыма, сваякі або нашчадкі Івашкі Уладыкі.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Літаратура ==
* {{h|Груша|2012|''Груша А. I.'' Ваколіцы Менска і іх уладальнікі ў 30-х гадах XV — пачатку XVI ст. // Мінск і мінчане: дзесяць стагоддзяў гісторыі. Крыніцы па гісторыі горада. Сацыяльныя структуры і паўсядзённасць : (да 945-годдзя Мінска): зборнік навуковых артыкулаў / уклад. А. І. Груша. — Мінск, 2012. — С. 50-89.}}
* ''Попова-Яцкевич Е. Г.'' [http://www.petergen.com/jackiewicz/r_gozdawa.htm Польская шляхта в России: род Яцкевичей герба «Gozdawa»] // Поляки в России: XVII—XX вв. Материалы международной научной конференции. — Краснодар: Кубан. гос. ун-т, 2003. — 340 с. — С. 86-94.

{{Пісары літоўскія}}

{{DEFAULTSORT:Уладыка Івашка Яцкевіч}}
[[Катэгорыя:Пісары гаспадарскія]]
[[Катэгорыя:Уладыкі|Івашка Яцкевіч]]
[[Катэгорыя:Цівуны віленскія]]
[[Катэгорыя:Старосты маркаўскія]]</text>
      <sha1>liruedb0yp9z9fm3605jmf7v3zvcysz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153930</id>
      <parentid>5153927</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T04:54:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выдаляю крыніцу, бо даследчыца нават у руках не трымала кнігі на якія спасылаецца</comment>
      <origin>5153930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6077" sha1="mzeprpehg421csxc923ohghvso5i1j9" xml:space="preserve">{{ДД}}

'''Івашка Яцкевіч Улады́ка''' ({{ВДП}}) — [[Вялікае Княства Літоўскае|вялікалітоўскі]] дыпламат. Пісар гаспадарскі. Цівун віленскі (зг. 1496), дзяржаўца маркаўскі (зг. 1496).

У літаратуры даюцца розныя варыянты імя па бацьку — '''Яськавіч''', '''Ясковіч''', '''Яцкавіч'''{{sfn|Груша|2012|с=73}} і іншыя.

Вядомы з 1483 года як пісар{{sfn|Груша|2012|с=73}} [[Канцылярыя Вялікага Княства Літоўскага|Канцылярыі]] вялікага князя [[Казімір IV Ягелончык|Казіміра]], падпісваўся «Ивашко Яцкевич Владыка, писарь». Потым служыў у Канцылярыі і пры вялікім князю [[Аляксандр Ягелончык|Аляксандры]]. У лістападзе—снежні 1492 года «писарь Иван Владычка Яцкович» удзельнічаў у вялікалітоўскім пасольстве ў [[Маскоўская дзяржава|Маскву]], якое паведамляла пра заняцце бацькоўскага стальца вялікім князем Аляксандрам і перадавала скаргі на памежныя крыўды маскоўскіх падданых. Тады Івашку Уладыку было даручана весці перамовы з дзякам {{нп5|Фёдар Васілевіч Курыцын|Фёдарам Курыцыным|ru|Курицын, Фёдор Васильевич}}.&lt;ref&gt;Памятники дипломатических отношений Московского государства с Польско-литовским (1487—1533) // Сборник Императорского Российского Исторического Общества. — СПб., 1882. Т. 35. — С. 70, 72-78.&lt;/ref&gt;

Таксама вядома прыходна-расходная кніга «писаря господарского Ивашки Яцковича» на збор гаспадарскай даніны з Задзвінскіх воласцей і расход гэтых грошай, скончаная 21 сакавіка 1496 года. Паводле [[Юзаф Вольф|Юзафа Вольфа]], апошняя згадка Івашкі Уладыкі тычыцца 1499—1500 гадоў, [[Аляксандр Груша|Аляксандра Груша]] адзначае, што Івашка не жыў ужо ў ліпені 1499 года{{sfn|Груша|2012|с=74}}, таксама вядомы прывілей вялікага князя Аляксандра ад 22 снежня 1500 года пану Андрэю Дрожчы на Рымавідаўскі дварэц па Івашку Уладыку як нябожчыку&lt;ref&gt;LM-5 — Vilnius, 2012. — p. 153—154.&lt;/ref&gt;.

Атрымаў ад гаспадара Рымавідаўскі («Римовидовский») дварэц у [[Поразава|Поразаве]] Ваўкавыскага павета. Большасць астатніх яго ўладанняў было ў Маркаўскім, Менскім і Лагойскім паветах — людзі на рацэ [[Волма (Дзяржынскі раён)|Волме]] ў сяле «Завидчичи», купленыя ў князя Сямёна Чартарыйскага ў 1493 годзе сяло [[Сялец (Лагойскі раён)|Сялец]]{{sfn|Груша|2012|с=73}} і палова Калодзезяў, купленае сяльцо [[Прылепы (Смалявіцкі раён)|Прылеп]], двор «[[Галіца|Гоголица]]» з людзьмі на рацэ [[Качына (Мінскі раён)|Качыне]]{{sfn|Груша|2012|с=74}}. У 1493 годзе прадаў двор Гаголіца з людзьмі і сенажацямі на рацэ Качыне, у тым ліку набытымі ў менскіх мяшчан і іншых асоб, пісару гаспадарскаму Федку Рыгоравічу.{{sfn|Груша|2012|с=57, 74}}

Быў жанаты з княжной Марыяй, дачкой князя Васіля Збаражскага. Пра іх нашчадкаў Юзаф Вольф нічога не паведамляе. Вядома дачка Ганна, да 1512 года была ўжо ў шлюбе з князем [[Васіль Іванавіч Саламярэцкі|Васілём Іванавічам Саламярэцкім]].

Сярод пісараў гаспадарскіх двое мелі мянушку або прыдомак «Уладыка» — Федка, сучаснік, і Аляксандр, у сярэдзіне XVI ст., — магчыма, сваякі або нашчадкі Івашкі Уладыкі.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Літаратура ==
* {{h|Груша|2012|''Груша А. I.'' Ваколіцы Менска і іх уладальнікі ў 30-х гадах XV — пачатку XVI ст. // Мінск і мінчане: дзесяць стагоддзяў гісторыі. Крыніцы па гісторыі горада. Сацыяльныя структуры і паўсядзённасць : (да 945-годдзя Мінска): зборнік навуковых артыкулаў / уклад. А. І. Груша. — Мінск, 2012. — С. 50-89.}}

{{Пісары літоўскія}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Уладыка Івашка Яцкевіч}}
[[Катэгорыя:Пісары гаспадарскія]]
[[Катэгорыя:Уладыкі|Івашка Яцкевіч]]
[[Катэгорыя:Цівуны віленскія]]
[[Катэгорыя:Старосты маркаўскія]]</text>
      <sha1>mzeprpehg421csxc923ohghvso5i1j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гродзі (Пастаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>237634</id>
    <revision>
      <id>5153755</id>
      <parentid>5076859</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <origin>5153755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5963" sha1="r230p10rjlag3a7drkk9i6twf17migj" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гродзі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гродзі
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 = 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
 |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Віцебская
|раён                  = Пастаўскі
|сельсавет             = Камайскі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = 
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 
}}

'''Гро́дзі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Hrodzi}}, {{lang-ru|Гроди}}) — [[вёска]] ў [[Пастаўскі раён|Пастаўскім раёне]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Камайскі сельсавет|Камайскага сельсавета]].

Да [[2004]] года ўваходзіла ў склад [[Мягунскі сельсавет|Мягунскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[http://www.pravo.by/document/?guid=2012&amp;oldDoc=2004-83/2004-83(003-027).pdf&amp;oldDocPage=1 Решение Витебского областного Совета депутатов от 8 апреля 2004 г. № 55 Об изменении административно-территориального устройства районов Витебской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211005192131/https://pravo.by/document/?guid=2012&amp;oldDoc=2004-83%2F2004-83%28003-027%29.pdf&amp;oldDocPage=1 |date=5 кастрычніка 2021 }}&lt;/ref&gt;.

== Назва ==
На думку [[Іван Якаўлевіч Яшкін|І. Яшкіна]], назва вёскі Гродзі паходзіць ад тэрміна ''гродзь'' — перагародка на рацэ з жалезных крукоў; ез (тое ж ''заградзь, гародзь'')&lt;ref&gt;І. Я. Яшкін. Слоўнік беларускіх мясцовых геаграфічных тэрмінаў: Тапаграфія. Гідралогія. Мінск, 2005. С. 215.&lt;/ref&gt;.

На думку [[Ігар Міхайлавіч Пракаповіч|І. Пракаповіча]], назва вёскі Гродзі верагодна паходзіць ад славянскай асновы ''град'' (польскае ''gród'') у значэнні «умацаванае месца», «замак». Ад назвы паселішча ўтварылася прозвішча Гродзь&lt;ref&gt;І. М. Пракаповіч. Назвы нашых мясцін. Мінск, 2013. С. 32.&lt;/ref&gt;.

== Іншае ==
{{няма АК 2|У літоўскім аўтахтонным ужыванні [[Гродзі (Ашмянскі раён)|Гродзі]] ў Ашмянскім раёне і [[Гродзі (Астравецкі раён)|Гродзі]] ў Астравецкім раёне - ''Gruodžiai''.|12|06|2026}} Ёсць сучасныя літоўскія прозвішчы ''Gruodis, Gruodys''&lt;ref&gt;https://pavardes.lki.lt/&lt;/ref&gt;, ад іх адразу за літоўскай мяжой тапонімы ''[[:lt:Gruodžiai_(Vilnius)|Gruodžiai]], [[:lt:Gruodiškiai|Gruodiškiai]], [[:lt:Gruodiškės|Gruodiškė]]''. У польскамоўных метрыках фіксаваліся літоўскія прозвішчы Гродзіс, Гродзь. Прозвішча Гродзь ёсць і ў рэгіёне Ашмяны-Астравец&lt;ref&gt;https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9S-6SKZ-P?i=273&amp;cat=1649701 https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS93-HFXT?i=169&amp;cat=834953&amp;lang=ru&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Камайскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Камайскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёна]]</text>
      <sha1>r230p10rjlag3a7drkk9i6twf17migj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153768</id>
      <parentid>5153755</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <origin>5153768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5994" sha1="7fmu3dn7xljb177atnt5y7v0d3sn0gs" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гродзі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гродзі
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 = 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
 |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Віцебская
|раён                  = Пастаўскі
|сельсавет             = Камайскі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = 
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 
}}

'''Гро́дзі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Hrodzi}}, {{lang-ru|Гроди}}) — [[вёска]] ў [[Пастаўскі раён|Пастаўскім раёне]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Камайскі сельсавет|Камайскага сельсавета]].

Да [[2004]] года ўваходзіла ў склад [[Мягунскі сельсавет|Мягунскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[http://www.pravo.by/document/?guid=2012&amp;oldDoc=2004-83/2004-83(003-027).pdf&amp;oldDocPage=1 Решение Витебского областного Совета депутатов от 8 апреля 2004 г. № 55 Об изменении административно-территориального устройства районов Витебской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211005192131/https://pravo.by/document/?guid=2012&amp;oldDoc=2004-83%2F2004-83%28003-027%29.pdf&amp;oldDocPage=1 |date=5 кастрычніка 2021 }}&lt;/ref&gt;.

== Назва ==
На думку [[Іван Якаўлевіч Яшкін|І. Яшкіна]], назва вёскі Гродзі паходзіць ад тэрміна ''гродзь'' — перагародка на рацэ з жалезных крукоў; ез (тое ж ''заградзь, гародзь'')&lt;ref&gt;І. Я. Яшкін. Слоўнік беларускіх мясцовых геаграфічных тэрмінаў: Тапаграфія. Гідралогія. Мінск, 2005. С. 215.&lt;/ref&gt;.

На думку [[Ігар Міхайлавіч Пракаповіч|І. Пракаповіча]], назва вёскі Гродзі верагодна паходзіць ад славянскай асновы ''град'' (польскае ''gród'') у значэнні «умацаванае месца», «замак». Ад назвы паселішча ўтварылася прозвішча Гродзь&lt;ref&gt;І. М. Пракаповіч. Назвы нашых мясцін. Мінск, 2013. С. 32.&lt;/ref&gt;.

== Іншае ==
{{няма АК 2|У літоўскім аўтахтонным ужыванні [[Гродзі (Ашмянскі раён)|Гродзі]] ў Ашмянскім раёне і [[Гродзі (Астравецкі раён)|Гродзі]] ў Астравецкім раёне - ''Gruodžiai''.|12|06|2026}} Ёсць сучасныя літоўскія прозвішчы ''Gruodis, Gruodys''&lt;ref&gt;https://pavardes.lki.lt/&lt;/ref&gt;, {{няма АК 2|ад іх адразу за літоўскай мяжой тапонімы ''[[:lt:Gruodžiai_(Vilnius)|Gruodžiai]], [[:lt:Gruodiškiai|Gruodiškiai]], [[:lt:Gruodiškės|Gruodiškė]]''|12|06|2026}}. У польскамоўных метрыках фіксаваліся літоўскія прозвішчы Гродзіс, Гродзь. Прозвішча Гродзь ёсць і ў рэгіёне Ашмяны-Астравец&lt;ref&gt;https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9S-6SKZ-P?i=273&amp;cat=1649701 https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS93-HFXT?i=169&amp;cat=834953&amp;lang=ru&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Камайскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Камайскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёна]]</text>
      <sha1>7fmu3dn7xljb177atnt5y7v0d3sn0gs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153787</id>
      <parentid>5153768</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:25:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>гл. у арт. [[Гродзі]]</comment>
      <origin>5153787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1872" sha1="dzqjcw6yp9wi5pf5fiyyay2xg650b02" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гродзі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гродзі
|вобласць              = Віцебская
|раён                  = Пастаўскі
|сельсавет             = Камайскі
}}

'''Гро́дзі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Hrodzi}}, {{lang-ru|Гроди}}) — [[вёска]] ў [[Пастаўскі раён|Пастаўскім раёне]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Камайскі сельсавет|Камайскага сельсавета]].

Да [[2004]] года ўваходзіла ў склад [[Мягунскі сельсавет|Мягунскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[http://www.pravo.by/document/?guid=2012&amp;oldDoc=2004-83/2004-83(003-027).pdf&amp;oldDocPage=1 Решение Витебского областного Совета депутатов от 8 апреля 2004 г. № 55 Об изменении административно-территориального устройства районов Витебской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211005192131/https://pravo.by/document/?guid=2012&amp;oldDoc=2004-83%2F2004-83%28003-027%29.pdf&amp;oldDocPage=1 |date=5 кастрычніка 2021 }}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Камайскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Камайскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёна]]</text>
      <sha1>dzqjcw6yp9wi5pf5fiyyay2xg650b02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Манастыр (Талачынскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239070</id>
    <revision>
      <id>5154025</id>
      <parentid>4898454</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Skatsubo</username>
        <id>169741</id>
      </contributor>
      <comment>ілюстрацыя</comment>
      <origin>5154025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4288" sha1="7j3pqrziur4mma88so245rv1punioia" xml:space="preserve">{{значэнні|Манастыр (значэнні)}}
{{НП-Беларусь
|статус                = пасёлак
|беларуская назва      = Манастыр
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 =View-of-Manastyr.jpg 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 35|lat_sec = 13
 |lon_dir = |lon_deg = 29|lon_min = 44|lon_sec = 30
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Віцебская
|раён                  = Талачынскі
|сельсавет             = Серкавіцкі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = 
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 243039258
}}

'''Манасты́р'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Manastyr}}, {{lang-ru|Монастырь}}) — [[пасёлак]] у [[Талачынскі раён|Талачынскім раёне]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Серкавіцкі сельсавет|Серкавіцкага сельсавета]].

== Гісторыя ==
У 1670 годзе згадваецца як фальварак у [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскім павеце]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]&lt;ref&gt;LVIA, f. 11, ap. 1, b. 747&lt;/ref&gt;. Згадваецца ў 1674 годзе як вёска ў складзе маёнтка [[Гарбачэва (Талачынскі раён)|Гарбачэва]] ў [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскім павеце]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]&lt;ref&gt;НГАБ, ф. 1875, воп. 1, спр. 6, с. 493.&lt;/ref&gt;.

== Славутасці ==
* [[Свята-Троіцкая царква (Манастыр)|Свята-Троіцкая царква]] ([[1890]])
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Серкавіцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Серкавіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Талачынскага раёна]]
[[Катэгорыя:Манастыр (Талачынскі раён)| ]]</text>
      <sha1>7j3pqrziur4mma88so245rv1punioia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Няклюдава</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239071</id>
    <revision>
      <id>5154041</id>
      <parentid>4898455</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T10:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Skatsubo</username>
        <id>169741</id>
      </contributor>
      <comment>ілюстрацыя</comment>
      <origin>5154041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="dg30gih4mj583d7tn3ykeajqdfrobvs" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Няклюдава
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 =Niakliudava-west.jpg 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 36|lat_sec = 24
 |lon_dir = |lon_deg = 29|lon_min = 43|lon_sec = 59
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Віцебская
|раён                  = Талачынскі
|сельсавет             = Серкавіцкі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = 
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 243039287
}}

'''Няклю́дава'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Niakliudava}}, {{lang-ru|Неклюдово}}) — [[вёска]] ў [[Талачынскі раён|Талачынскім раёне]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Серкавіцкі сельсавет|Серкавіцкага сельсавета]].

== Гісторыя ==
Згадваецца ў 1642 годзе як вёска ў [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскім павеце]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].&lt;ref&gt;НГАБ, ф. 1775, воп. 1, спр. 1&lt;/ref&gt; У 1670 годзе згадваецца як сяло з царквой&lt;ref&gt;LVIA, f. 11, ap. 1, b. 747&lt;/ref&gt;.

У 1924—1960 гадах цэнтр [[Няклюдаўскі сельсавет|Няклюдаўскага сельсавета]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Серкавіцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Серкавіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Талачынскага раёна]]</text>
      <sha1>dg30gih4mj583d7tn3ykeajqdfrobvs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154042</id>
      <parentid>5154041</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T10:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Skatsubo</username>
        <id>169741</id>
      </contributor>
      <comment>катэгорыі</comment>
      <origin>5154042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3853" sha1="goazr911xwv0exd8ktilq06r96efy9e" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Няклюдава
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 =Niakliudava-west.jpg 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 36|lat_sec = 24
 |lon_dir = |lon_deg = 29|lon_min = 43|lon_sec = 59
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Віцебская
|раён                  = Талачынскі
|сельсавет             = Серкавіцкі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = 
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 243039287
}}

'''Няклю́дава'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Niakliudava}}, {{lang-ru|Неклюдово}}) — [[вёска]] ў [[Талачынскі раён|Талачынскім раёне]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Серкавіцкі сельсавет|Серкавіцкага сельсавета]].

== Гісторыя ==
Згадваецца ў 1642 годзе як вёска ў [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскім павеце]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].&lt;ref&gt;НГАБ, ф. 1775, воп. 1, спр. 1&lt;/ref&gt; У 1670 годзе згадваецца як сяло з царквой&lt;ref&gt;LVIA, f. 11, ap. 1, b. 747&lt;/ref&gt;.

У 1924—1960 гадах цэнтр [[Няклюдаўскі сельсавет|Няклюдаўскага сельсавета]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Серкавіцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Серкавіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Талачынскага раёна]]
[[Катэгорыя:Няклюдава]]</text>
      <sha1>goazr911xwv0exd8ktilq06r96efy9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Барсукі (Ямніцкі сельсавет)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241332</id>
    <revision>
      <id>5153842</id>
      <parentid>4903080</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:39:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1942" sha1="k89lo3qou4vgua5zmu1cwrk1eadacv2" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Барсукі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Барсукі
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Барсукі́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Barsuki}}, {{lang-ru|Барсуки}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

Да [[19 жніўня]] [[2011]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Дунайкоўскі сельсавет|Дунайкоўскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf «Об изменении административно-территориального устройства Быховского района». Могилевской области Решение Могилевского областного Совета депутатов от 19 августа 2011 г. № 10-16] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200325142047/http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf |date=25 сакавіка 2020 }}{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>k89lo3qou4vgua5zmu1cwrk1eadacv2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вязьма (Быхаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241333</id>
    <revision>
      <id>5153840</id>
      <parentid>4903081</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2523" sha1="9voqyudlup1nocprwf2kfef1p5il8r0" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Вязьма
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}
{{значэнні}}
'''Вя́зьма'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Viaźma}}, {{lang-ru|Вязьма}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

На паўднёвай ускраіне вёскі ўпадае ў [[Друць]] рака [[Грэза]]. 

Да 19 жніўня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад [[Дунайкоўскі сельсавет|Дунайкоўскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf «Об изменении административно-территориального устройства Быховского района». Могилевской области Решение Могилевского областного Совета депутатов от 19 августа 2011 г. № 10-16] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200325142047/http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf|date=25 сакавіка 2020}}&lt;/ref&gt;, у 1944—1954 гадах яго цэнтр&lt;ref&gt;Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Могилевской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>9voqyudlup1nocprwf2kfef1p5il8r0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гамарня (Быхаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241334</id>
    <revision>
      <id>5153856</id>
      <parentid>4903082</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1862" sha1="jdnsg6dfy4lpw6zbzraglwag4ctuz1c" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гамарня
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Гама́рня'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Hamarnia}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

Да [[19 жніўня]] [[2011]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Дунайкоўскі сельсавет|Дунайкоўскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf «Об изменении административно-территориального устройства Быховского района». Могилевской области Решение Могилевского областного Совета депутатов от 19 августа 2011 г. № 10-16] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200325142047/http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf |date=25 сакавіка 2020 }}{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>jdnsg6dfy4lpw6zbzraglwag4ctuz1c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзедава (Быхаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241335</id>
    <revision>
      <id>5153855</id>
      <parentid>5128076</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3796" sha1="omopnd9g72mrozac2vhpagtdr0kr6u4" xml:space="preserve">{{значэнні2|Дзедава}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Дзедава
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Дзе́дава'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Dziedava}}, {{lang-ru|Дедово}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

== Гісторыя ==
Да 30 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад [[Верхнятошчыцкі сельсавет|Верхнятошчыцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 30 мая 1958 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1958, № 6.&lt;/ref&gt;, да 11 красавіка 1960 года — у склад [[Дунайкоўскі сельсавет|Дунайкоўскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 1986 года — у склад Верхнятошчыцкага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнні выканкома Магілёўскага абласнога Савета народных дэпутатаў працоўных ад 18 сакавіка і 23 красавіка 1986 г. // Збор законаў Беларускай СРР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1986, № 15 (1857).&lt;/ref&gt;, да 19 жніўня 2011 года — у склад Дунайкоўскага сельсавета&lt;ref&gt;[http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf Решение Могилевского областного Совета депутатов от 19 августа 2011 г. № 10-16 Об изменении административно-территориального устройства Быховского района Могилевской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200325142047/http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf|date=25 сакавіка 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Вядомыя асобы ==
* [[Герой Савецкага Саюза]] [[Васіль Іванавіч Цямчук]] (1920—1943)&lt;ref name=&quot;bel17&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17|||193}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>omopnd9g72mrozac2vhpagtdr0kr6u4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Праточнае</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241338</id>
    <revision>
      <id>5153849</id>
      <parentid>5000189</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:43:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2095" sha1="qos24gy13gmv6mce8i7dcqgm4qmz5ne" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Праточнае
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Прато́чнае'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Pratočnaje}}, {{lang-ru|Проточное}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

Да [[19 жніўня]] [[2011]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Дунайкоўскі сельсавет|Дунайкоўскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf «Об изменении административно-территориального устройства Быховского района». Могилевской области Решение Могилевского областного Совета депутатов от 19 августа 2011 г. № 10-16] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200325142047/http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf |date=25 сакавіка 2020 }}{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
У 1913 г. дзейнічала царкоўна-прыходская школа (у 1913 г. 27 хл. і 18 дз.)&lt;ref&gt;РГИА, ф. 803, оп. 16, д. 1018&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>qos24gy13gmv6mce8i7dcqgm4qmz5ne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уюн (Быхаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241340</id>
    <revision>
      <id>5153846</id>
      <parentid>4999884</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:42:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2152" sha1="22gobfch4b32g23qaqvq7vj8ktntgow" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Уюн
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Ую́н'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Ujun}}, раней - ''Уюны'', {{lang-ru|Вьюн}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

Да [[19 жніўня]] [[2011]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Дунайкоўскі сельсавет|Дунайкоўскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf «Об изменении административно-территориального устройства Быховского района». Могилевской области Решение Могилевского областного Совета депутатов от 19 августа 2011 г. № 10-16] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200325142047/http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf |date=25 сакавіка 2020 }}{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
У 1909 годзе дзейнічала школа (у 1913 г. 29 хл. і 21 дзяўч.), што размяшчалася ў хаце Іванова Хведара Яўменавіча&lt;ref&gt;РГИА, ф. 803, оп. 16, д. 1018&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>22gobfch4b32g23qaqvq7vj8ktntgow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хамічы (Быхаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241341</id>
    <revision>
      <id>5153845</id>
      <parentid>4903088</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3305" sha1="itumrg7dk83edg2gvnfepo1744wr7fq" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Хамічы}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Хамічы
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Хамі́чы'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Chamičy}}, {{lang-ru|Хомичи}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

== Гісторыя ==
У 1556 годзе належалі [[Кіева-Пячэрская лаўра|Кіеўскаму Пячэрскаму манастыру]], яго ж уладаннем называюцца і ў 1593 годзе&lt;ref&gt;РГИА, ф. 823, оп. 3, д. 33, с. 11об.&lt;/ref&gt;.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Дунайкоўскі сельсавет|Дунайкоўскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 1986 года — у склад Верхнятошчыцкага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнні выканкома Магілёўскага абласнога Савета народных дэпутатаў працоўных ад 18 сакавіка і 23 красавіка 1986 г. // Збор законаў Беларускай СРР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1986, № 15 (1857).&lt;/ref&gt;, да 19 жніўня 2011 года — у склад Дунайкоўскага сельсавета&lt;ref&gt;[http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf Решение Могилевского областного Совета депутатов от 19 августа 2011 г. № 10-16 Об изменении административно-территориального устройства Быховского района Могилевской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200325142047/http://pravo.by/pdf/2011-107/2011_107_9_43797.pdf|date=25 сакавіка 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>itumrg7dk83edg2gvnfepo1744wr7fq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Выгода (Быхаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241440</id>
    <revision>
      <id>5153841</id>
      <parentid>4903181</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:39:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1483" sha1="2je6itabr7e5gmhe5uhvy3pnjbsdwos" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Выгода}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Выгода
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Выго́да'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vyhoda}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Славутасці ==
[[Файл:Выгода. Сховішча ядзерных боепрыпасаў (02).jpg|міні|злева|Сховішча ядзерных боепрыпасаў]]
* Сховішча ядзерных боепрыпасаў

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}
* {{ГБ|http://globustut.by/vygoda_byh/index.htm}}
{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>2je6itabr7e5gmhe5uhvy3pnjbsdwos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Клятное (Быхаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241441</id>
    <revision>
      <id>5153854</id>
      <parentid>4903183</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1990" sha1="gqs85t525jd7h0q4m2hhizrorhtzr1s" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Клятное}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Клятное
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Клятно́е'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Кле́тнае'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Kliatnoje}}, {{lang-ru|Клетное}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

== Гісторыя ==
З 1925 года да вайны і ў 1954—1960 гадах цэнтр [[Клятнянскі сельсавет (Быхаўскі раён)|Клятнянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Гомельской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>gqs85t525jd7h0q4m2hhizrorhtzr1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лагадава</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241442</id>
    <revision>
      <id>5153853</id>
      <parentid>5000101</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1281" sha1="97kzzyfdbyibgaurounyf1ndo5t5y5n" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Лагадава
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Ла́гадава'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Lahadava}}, {{lang-ru|Лагодово}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

== Гісторыя ==
У 1913 г. дзейнічала школа&lt;ref&gt;РГИА, ф. 803, оп. 16, д. 1018&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>97kzzyfdbyibgaurounyf1ndo5t5y5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Новая Баяршчына 1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241443</id>
    <revision>
      <id>5153852</id>
      <parentid>4903185</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:45:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1222" sha1="o8pzr0d3bs7bknn1274m9kup29r1njf" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Новая Баяршчына 1
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Но́вая Бая́ршчына 1'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Novaja Bajarščyna 1}}, {{lang-ru|Новая Боярщина 1}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>o8pzr0d3bs7bknn1274m9kup29r1njf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Новая Баяршчына 2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241444</id>
    <revision>
      <id>5153851</id>
      <parentid>4903186</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:44:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1873" sha1="oi77jl2z4d5l13b23bj4i4nxq18skjt" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Новая Баяршчына 2
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}
'''Но́вая Бая́ршчына 2'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Novaja Bajarščyna 2}}, {{lang-ru|Новая Боярщина 2}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

Вёска знаходзіцца каля правага берага ракі [[Езва (рака)|Езва]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Могилёвская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2012|старонкі=26|старонак=64|isbn=978-985-508-173-0|тыраж=10&amp;nbsp;000}}{{ref-ru}}
* Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г.{{ref-ru}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>oi77jl2z4d5l13b23bj4i4nxq18skjt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Падлессе (Быхаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241445</id>
    <revision>
      <id>5153850</id>
      <parentid>4903187</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1221" sha1="ot5h8burhsv75qolsd35qtcwiymgfb3" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Падлессе}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Падлессе
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Падле́ссе'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Padliessie}}, {{lang-ru|Подлесье}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>ot5h8burhsv75qolsd35qtcwiymgfb3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Раманяцкая Гута</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241446</id>
    <revision>
      <id>5153848</id>
      <parentid>4903188</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:43:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1904" sha1="rjuv3rgxwthoi8fcpic47v15rd33c1f" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Раманяцкая Гута
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}
'''Раманя́цкая Гу́та'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Ramaniackaja Huta}}, {{lang-ru|Романяцкая Гута}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

Вёска знаходзіцца каля правага берага ракі [[Езва (рака)|Езва]] (прыток ракі [[Грэза]]).

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Могилёвская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2012|старонкі=26|старонак=64|isbn=978-985-508-173-0|тыраж=10&amp;nbsp;000}}{{ref-ru}}
* Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г.{{ref-ru}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>rjuv3rgxwthoi8fcpic47v15rd33c1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старая Баяршчына</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241447</id>
    <revision>
      <id>5153847</id>
      <parentid>4903189</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:43:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1221" sha1="1riabdfkfo2tkb28j5e3119dvpcnlg5" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Старая Баяршчына
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}

'''Стара́я Бая́ршчына'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Staraja Bajarščyna}}, {{lang-ru|Старая Боярщина}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>1riabdfkfo2tkb28j5e3119dvpcnlg5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чырвоная Беларусь (Быхаўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241448</id>
    <revision>
      <id>5153844</id>
      <parentid>4903190</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:41:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1878" sha1="7u15urrkt0582cjvbycljudfvjz6xxv" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Чырвоная Беларусь
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Быхаўскі
|сельсавет             = Ямніцкі
}}
{{Іншыя значэнні|Чырвоная Беларусь}}
'''Чырво́ная Белару́сь'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Čyrvonaja Bielaruś}}, {{lang-ru|Чирвоная Беларусь}}) — [[вёска]] ў [[Быхаўскі раён|Быхаўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Ямніцкі сельсавет|Ямніцкага сельсавета]].

У напармку на захад ад вёскі працякае рака [[Езва (рака)|Езва]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Могилёвская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2012|старонкі=26|старонак=64|isbn=978-985-508-173-0|тыраж=10&amp;nbsp;000}}{{ref-ru}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Ямніцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна]]</text>
      <sha1>7u15urrkt0582cjvbycljudfvjz6xxv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асавец (Бялыніцкі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241602</id>
    <revision>
      <id>5153828</id>
      <parentid>4903331</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2729" sha1="kyxh0uki48pqf0s578kbiwckiualed1" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Асавец}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Асавец
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Асаве́ц'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Asaviec}}, {{lang-ru|Осовец}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Вядомыя асобы ==
* [[Рыгор Савельевіч Лахтанаў]] (1904—1960) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч, намеснік старшыні Савета Міністраў БССР.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>kyxh0uki48pqf0s578kbiwckiualed1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асман-Касаева</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241603</id>
    <revision>
      <id>5153827</id>
      <parentid>5041530</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3487" sha1="igl79057lphekz9zpn3raa4dtyn1ex8" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Асман-Касаева
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
|ранейшыя імёны        = Сярмяжанка
}}

'''Асма́н-Каса́ева'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Сермяжа́нка, ж.'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Asman-Kasajeva}}, {{lang-ru|Осман-Касаево}}), да 30 ліпеня 1964 года — '''Сярмя́жанка'''&lt;ref&gt;Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР Аб перайменаванні некаторых населеных пунктаў Беларускай ССР ад 30 ліпеня 1964 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1964, № 23 (1063).&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

== Гісторыя ==
Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

Вёска Сярмяжанка перайменавана на Асман-Касаева ва ўшанаванне памяці [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Асман Мусаевіч Касаеў|Асмана Мусаевіча Касаева]]&lt;ref&gt;{{крыніцы/ЗП|Магілёўская}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Славутасць ==

* Курганныя могільнікі перыяду ранняга сярэднявечча (X–XIII стагоддзі), размешчаныя ў лесе, за 1,2 км на захад ад могілак у в. Асман-Касаева — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000334}}.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]
[[Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі]]</text>
      <sha1>igl79057lphekz9zpn3raa4dtyn1ex8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асмолаўка (Бялыніцкі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241604</id>
    <revision>
      <id>5153825</id>
      <parentid>4903333</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:16:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1893" sha1="s6bmy4j1q5mf950b5kaxgz6ofxq1t05" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Асмолаўка}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Асмолаўка
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Асмо́лаўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Asmolaŭka}}, {{lang-ru|Осмоловка}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>s6bmy4j1q5mf950b5kaxgz6ofxq1t05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бахані</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241605</id>
    <revision>
      <id>5153823</id>
      <parentid>4620144</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:14:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2977" sha1="6c030rz0h532avpogu9seldtcz4pusq" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Бахані
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}
'''Баха́ні'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Bachani}}, {{lang-ru|Бохани}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Каля вёскі працякае рака [[Малуша (рака)|Малуша]]&lt;ref name=&quot;map&quot;&gt;Ліст карты N-35-84. Выданне 1982 г. Стан мясцовасці на 1979 г.{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
У 1673 годзе згадваецца як фальварак Бахань у [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскім павеце]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]&lt;ref&gt;LVIA, f. 11, ap. 1, b. 747&lt;/ref&gt;.{{зноскі}}

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>6c030rz0h532avpogu9seldtcz4pusq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153824</id>
      <parentid>5153823</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:15:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3002" sha1="0j5vijst8hf77w87ksyibdu1e3h3ue2" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Бахані
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}
'''Баха́ні'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Bachani}}, {{lang-ru|Бохани}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Каля вёскі працякае рака [[Малуша (рака)|Малуша]]&lt;ref name=&quot;map&quot;&gt;Ліст карты N-35-84. Выданне 1982 г. Стан мясцовасці на 1979 г.{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
У 1673 годзе згадваецца як фальварак Бахань у [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскім павеце]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]&lt;ref&gt;LVIA, f. 11, ap. 1, b. 747&lt;/ref&gt;.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>0j5vijst8hf77w87ksyibdu1e3h3ue2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вугольшчына</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241606</id>
    <revision>
      <id>5153822</id>
      <parentid>5041565</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:14:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6190" sha1="p2a0vdfmfgi619swhv4gdxe50bp5iwt" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Вугольшчына
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Вуго́льшчына'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; або '''Угальшчына''' ({{lang-be-trans|Vuhoĺščyna}}, {{lang-ru|Угольщина}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

== Гісторыя ==
У 1624 годзе ў складзе фундуша нададзеная [[Бялыніцкі касцёл і кляштар кармелітаў|Бялыніцкаму кляштару кармелітаў]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску, ф. 1731, воп. 1, спр. 59, с. 85&lt;/ref&gt;.

25 сакавіка 1918 года згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] вёска абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай [[I з’езд КП(б) Беларусі|I з’езда КП(б) Беларусі]] ўвайшла ў склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускімі тэрыторыямі]] ў склад [[РСФСР]]. У сакавіку 1924 года вёску [[Першае ўзбуйненне БССР|вярнулі]] [[БССР]], з 17 ліпеня 1924 года ў складзе [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкага раёна]] [[Магілёўская акруга|Магілёўскай акругі]] (да 26 ліпеня 1930 года), з 20 лютага 1938 года ў [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]].

У 1924—1960 гадах цэнтр [[Вугольшчынскі сельсавет|Вугольшчынскага сельсавета]].

У [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікую Айчынную вайну]] з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана [[Трэці рэйх|нямецкімі войскамі]]. У вёсцы базіраваўся нямецкі гарнізон, разгромлены [[121-ы партызанскі полк імя А. М. Касаева|121-м партызанскім атрадам]]&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне|Партызанскі полк 121-ы імя А. М. Касаева|477}}&lt;/ref&gt;.

З 11 красавіка 1960 года да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Славутасці ==

* Курганны могільнік-1 і курганны могільнік-2 перыяду ранняга сярэднявечча, размешчаныя ва ўрочышчы Бор за 1,3 км на поўдзень ад в. Угальшчына — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000398}}.
* Селішча перыяду ранняга сярэднявечча (X—XIII стагоддзі), 0,8 км на поўдзень ад вёскі — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000399}}.
* Стаянка-1 і стаянка-2 перыяду неаліту, 0,7 км на поўдзень ад вёскі, на левым беразе р. [[Друць]] — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000400}}.
* Курганы перыяду ранняга сярэднявечча (X—XIII стагоддзі), каля могілак — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000401}}.

== Вядомыя асобы ==
* [[Віктар Уладзіміравіч Альшэўскі]] (нар. 1953) — беларускі мастак.
* [[Віталь Фядосавіч Мядзведзеў]] (нар. 1928) — беларускі эканаміст.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>p2a0vdfmfgi619swhv4gdxe50bp5iwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гута (Цяхцінскі сельсавет)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241607</id>
    <revision>
      <id>5153831</id>
      <parentid>4992486</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:19:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2443" sha1="hh6mr8fn4x0mqsz1qek56z9w54hgoor" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гута}}
{{НП-Беларусь
|статус                = пасёлак
|беларуская назва      = Гута
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Гу́та'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Huta}}) — [[пасёлак]] у [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>hh6mr8fn4x0mqsz1qek56z9w54hgoor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дуцькі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241609</id>
    <revision>
      <id>5153830</id>
      <parentid>4903338</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:18:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2432" sha1="hdya926w4qc2ld07mek5jpu1qtimejm" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = пасёлак
|беларуская назва      = Дуцькі
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Ду́цькі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Dućki}}, {{lang-ru|Дутьки}}) — [[пасёлак]] у [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>hdya926w4qc2ld07mek5jpu1qtimejm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Забавы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241611</id>
    <revision>
      <id>5153821</id>
      <parentid>4903340</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:13:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2396" sha1="6wtdns05t8to6914j30v41ro1k86k1h" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Забавы
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Заба́вы'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Zabavy}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>6wtdns05t8to6914j30v41ro1k86k1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Каліноўка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241612</id>
    <revision>
      <id>5153820</id>
      <parentid>4903341</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3140" sha1="hoh05ygyt04c0li9g5cu5kp4q4vuo5p" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Каліноўка
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
|ранейшыя імёны        = Царковішча
}}

'''Каліно́ўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Kalinoŭka}}, {{lang-ru|Калиновка}}), да 5 жніўня 1929 года '''Царковішча''' — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

== Гісторыя ==
У 1624 годзе сяло Царковішча ў складзе фундуша нададзена [[Бялыніцкі касцёл і кляштар кармелітаў|Бялыніцкаму кляштару кармелітаў]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску, ф. 1731, воп. 1, спр. 59, с. 85&lt;/ref&gt;.

У 1924—1954 гадах цэнтр [[Каліноўскі сельсавет|Каліноўскага сельсавета]]. Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]
[[Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі]]</text>
      <sha1>hoh05ygyt04c0li9g5cu5kp4q4vuo5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мазкі (Бялыніцкі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241616</id>
    <revision>
      <id>5153819</id>
      <parentid>4903345</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:12:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2539" sha1="e3dljvh3kf17yfpri2y2cezc4v80ipb" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Мазкі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Мазкі
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Ма́зкі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Ма́скі'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Mazki}}, {{lang-ru|Мазки}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>e3dljvh3kf17yfpri2y2cezc4v80ipb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Малатоўкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241617</id>
    <revision>
      <id>5153818</id>
      <parentid>5041837</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:12:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2352" sha1="chk8o8ythte24x5yint0h20xb3kbgql" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Малатоўкі
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Малато́ўкі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Malatoŭki}}, {{lang-ru|Молотовки}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Славутасць ==

* Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (X–XIII стагоддзі), 0,5 км на захад ад пасёлка Малатоўкі — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000377}}.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>chk8o8ythte24x5yint0h20xb3kbgql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Малінаўка (Цяхцінскі сельсавет)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241618</id>
    <revision>
      <id>5153817</id>
      <parentid>4903348</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:11:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1976" sha1="q3cqxfw6tjbqcmadlpd1jgcaikp5ujj" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Малінаўка}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Малінаўка
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Малі́наўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Маліно́ўка'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Malinaŭka}}, {{lang-ru|Малиновка}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>q3cqxfw6tjbqcmadlpd1jgcaikp5ujj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Містраўкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241619</id>
    <revision>
      <id>5153816</id>
      <parentid>4903349</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2532" sha1="5v3f6qnz4f8i5749nwco6h6012qgfxk" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Містраўкі
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Містраўкі́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Мі́страўка, ж.'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Mistraŭki}}, {{lang-ru|Мистровки}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>5v3f6qnz4f8i5749nwco6h6012qgfxk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Монеўка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241620</id>
    <revision>
      <id>5153829</id>
      <parentid>5041963</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:18:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2786" sha1="sxuzlfj5zzt8yt7vs8cx2plf9m9z97w" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = пасёлак
|беларуская назва      = Монеўка
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Мо́неўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Мо́ніўка'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Monieŭka}}, {{lang-ru|Моневка}}) — [[пасёлак]] у [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Славутасць ==

* Стаянка (4–2-е тысячагоддзі да н.э.), 0,7 км на поўнач ад пасёлка — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000379}}.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>sxuzlfj5zzt8yt7vs8cx2plf9m9z97w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Паліўнікі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241621</id>
    <revision>
      <id>5153815</id>
      <parentid>5041995</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3077" sha1="8euk8vev990w09e6yikiecwnbcl46c0" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Паліўнікі
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Палі́ўнікі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Paliŭniki}}, {{lang-ru|Поливники}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад [[Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Машчаніцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 красавіка 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 10.&lt;/ref&gt;, да 15 студзеня 1965 года — у склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Славутасці ==

* Курганныя могільнікі перыяду ранняга сярэднявечча (X–XIII стагоддзі), 0,3 км на поўнач ад вёскі, у лесе — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000381}}.
* Курган перыяду ранняга сярэднявечча (X–XIII стагоддзі), 1,2 км на паўночны ўсход ад вёскі, у лесе — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000382}}.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>8euk8vev990w09e6yikiecwnbcl46c0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Прыбар (Бялыніцкі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241623</id>
    <revision>
      <id>5153813</id>
      <parentid>5042104</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:09:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3250" sha1="d9epoa553wvtecuuelv7xsocpwb4pxl" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Прыбар}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Прыбар
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Пры́бар'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Prybar}}, {{lang-ru|Прибор}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

За 2 км на ўсход ад вёскі ўпадае ў [[Друць]] рака [[Вабіч]].

Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)|Запольскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 15 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Славутасці ==

* Курганны [[могільнік]] перыяду ранняга сярэднявечча (X–XIII стагоддзі), 1 км на захад ад вёскі — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000392}}.
* Селішча (1-е тысячагоддзе да н.э.), на правым беразе [[Друць|Друці]], урочышча Выган — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000393}}.
* Археалагічныя помнікі перыяду позняга неаліту — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000394}}:
** Стаянка-1, на ўсход ад вёскі, на правым беразе Друці
** Стаянка-2, на Друці, 0,5 км на поўнач ад стаянкі-1
* Курган перыяду ранняга сярэднявечча (X–XIII стагоддзі), 0,7 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, у лесе — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|513В000395}}.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]</text>
      <sha1>d9epoa553wvtecuuelv7xsocpwb4pxl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Станцыя Друць</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241624</id>
    <revision>
      <id>5153814</id>
      <parentid>4903355</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1479" sha1="qpwwcrarq8om41e68eb58axnvum5wl4" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Станцыя Друць
|выява                 = Станция Друть1.JPG
|подпіс                = 
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Бялыніцкі
|сельсавет             = Цяхцінскі
}}

'''Ста́нцыя Друць'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Ядра́ная Слабада́'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Stancyja Druć}}, {{lang-ru|Станция Друть}}) — [[вёска]] ў [[Бялыніцкі раён|Бялыніцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Цяхцінскі сельсавет|Цяхцінскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:Stancyja Druć}}

{{Цяхцінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Цяхцінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна]]
[[Катэгорыя:Станцыя Друць| ]]</text>
      <sha1>qpwwcrarq8om41e68eb58axnvum5wl4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старое Заліцвінне</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242311</id>
    <revision>
      <id>5153857</id>
      <parentid>5057125</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2040" sha1="ata8oodr82c447auj76ngp2km3fcltd" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Старое Заліцвінне
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Кіраўскі
|сельсавет             = Скрыпліцкі
}}

'''Старо́е Заліцві́нне'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Staroje Zalicvinnie}}, {{lang-ru|Старое Залитвинье}}) — [[вёска]] ў [[Кіраўскі раён|Кіраўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Скрыпліцкі сельсавет|Скрыпліцкага сельсавета]].

Меліярацыйнай канавай за 1,6 км на паўночны ўсход ад вёскі пачынаецца рака [[Дабрыца (прыток Друці)]].

Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Баравіцкі сельсавет|Баравіцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 4 чэрвеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 25 (1105).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Скрыпліцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Скрыпліцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіраўскага раёна]]</text>
      <sha1>ata8oodr82c447auj76ngp2km3fcltd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хвайніца</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242312</id>
    <revision>
      <id>5153858</id>
      <parentid>4903958</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:51:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2274" sha1="ixrl8gv5mkrkja5namht6x18ghg3tgp" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Хвайніца
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Кіраўскі
|сельсавет             = Скрыпліцкі
}}

'''Хвайні́ца'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Хво́йніца'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Chvajnica}}, {{lang-ru|Хвойница}}) — [[вёска]] ў [[Кіраўскі раён|Кіраўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Скрыпліцкі сельсавет|Скрыпліцкага сельсавета]].

== Гісторыя ==
У 1954—1960 гадах цэнтр [[Хвайніцкі сельсавет|Хвайніцкага сельсавета]]. Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Баравіцкі сельсавет|Баравіцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 4 чэрвеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 25 (1105).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Славутасці ==
* [[Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Хвайніца)|Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Скрыпліцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Скрыпліцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіраўскага раёна]]
[[Катэгорыя:Хвайніца| ]]</text>
      <sha1>ixrl8gv5mkrkja5namht6x18ghg3tgp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бураўшчына</title>
    <ns>0</ns>
    <id>243100</id>
    <revision>
      <id>5153812</id>
      <parentid>4904421</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1273" sha1="q53xncx85xiufons292ss8ogdhsrajc" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Бураўшчына
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Круглянскі
|сельсавет             = Запрудскі
}}

'''Бу́раўшчына'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Buraŭščyna}}, {{lang-ru|Буровщина}}) — [[вёска]] ў [[Круглянскі раён|Круглянскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Запрудскі сельсавет|Запрудскага сельсавета]].

За 1,7 км у напрамку на ўсход ад вёскі пачынаецца рака [[Вабіч]]. 

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Запрудскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Запрудскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Круглянскага раёна]]</text>
      <sha1>q53xncx85xiufons292ss8ogdhsrajc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дашкаўка (Магілёўскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>243399</id>
    <revision>
      <id>5153808</id>
      <parentid>5128789</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7848" sha1="p82mltwaqbaitpex7leymdx7b3eurbr" xml:space="preserve">{{значэнні2|Дашкаўка}}
{{НП-Беларусь
|статус                = аграгарадок
|беларуская назва      = Дашкаўка
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 =Mansion in Daškaŭka 01.jpg 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 44|lat_sec = 13
 |lon_dir = |lon_deg = 30|lon_min = 15|lon_sec = 40
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Магілёўскі
|сельсавет             = Дашкаўскі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = Daškaŭka, Mahilioŭ District
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|OpenStreetMap         = 243043398
}}
'''Да́шкаўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Да́шаўка, Дашко́ўка'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Daškaŭka}}, {{lang-ru|Дашковка}}) — [[аграгарадок]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d908m0017908&amp;q_id=2114576|title=Решение Могилёвского районного Совета депутатов от 29 июля 2008 года № 13-5 &quot;О преобразовании сельских населенных пунктов&quot;|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; у [[Магілёўскі раён|Магілёўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Дашкаўскі сельсавет|Дашкаўскага сельсавета]].

== Геаграфія ==
Аграгарадок знаходзіцца за 22 км на поўдзень ад [[Магілёў|Магілёва]], каля правага берага [[Дняпро|Дняпра]] і вусця ракі [[Даска|Даскі]]. Праз аграгарадок ідзе аўтамабільная дарога {{Таблічка-by|Р|97}}.

== Гісторыя ==
Згадана ў 1597 годзе як [[сяло]], заснаванае князем [[Багдан Іванавіч Саламярэцкі|Багданам Саламярэцкім]]. У 1604 годзе ў [[Вейна (Магілёўскі раён)|Вейнянскім]] войтаўстве Магілёўскага староства. Імаверна, згадана ў 1611 годзе як вёска Дашкава ў складзе Вяйнянскага [[войтаўства]] Магілёўскай воласці [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскім павета]] [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]]&lt;ref&gt;VUB RS, b. F4-'''A1951'''&lt;/ref&gt;.

У 1758 годзе — [[мястэчка]].

У 1897 годзе ў Дашкаўцы дзейнічалі народнае вучылішча, царква, прыстань, [[млын]], крупадзёрка, маслабойня.

З 1924 года Дашкаўка ў складзе Магілёўскага раёна.

== Насельніцтва ==
* 1897 год — 1197 жыхароў, 185 двароў.
* 1971 год — 1807 жыхароў.
* 1997 год — 1850 жыхароў, 704 двары.
* 2019 год — 1389 жыхароў.

== Славутасці ==
[[Файл:Дашкаўка. Сядзіба (01).jpg|міні|злева|Сядзіба Жукоўскіх]]
* [[Сядзібна-паркавы комплекс Жукоўскіх|Сядзіба Жукоўскіх]] (XIX—пач. XX ст.)
* Будынак бальніцы (пач. XX ст.)
* Чыгуначная станцыя (1-я палова XX ст.)
* Царква Святога Сергія Раданежскага
* Яўрэйскія могілкі
* Мемарыяльная дошка расійскім войскам 1812 года (1968)

== Памятныя месцы ==
* Брацкая магіла — {{ГККРБ 4|513Д000492}}

== Вядомыя асобы ==
* [[Уладзімір Рыгоравіч Цішкоўскі]] (1933—2014) — вучоны ў галіне кардыялогіі, рэўматалогіі, эндакрыналогіі і сексапаталогіі, доктар медыцынскіх навук&lt;ref name=&quot;ЭСКЛ&quot;&gt;[http://www.grsmu.by/files/file/university/eskulap/192.pdf ''Никонова Л. В.'' Светлой памяти Владимира Григорьевича Тишковского] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211023053253/http://grsmu.by/files/file/university/eskulap/192.pdf |date=23 кастрычніка 2021 }}{{Ref-ru}} // Газета [[Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт|Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта]] «Эскулап», № 7 (192) 31 кастрычніка 2014 г.&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|6|||71}}
* {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Могилёвская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2012|старонкі=17|старонак=64|isbn=978-985-508-173-0|тыраж=10&amp;nbsp;000}}{{ref-ru}}
* {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Могилёвская область. Могилёвский район: карта. Могилёв: план города|адказны=Ред. Г. Г. Науменко, Г. А. Мациевская|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2012|тыраж=5000}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:Daškaŭka, Mahilioŭ District}}
* {{ГБ|http://globustut.by/dashkovka/index.htm}}

{{Дашкаўскі сельсавет}}
{{ВС}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Дашкаўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна]]
[[Катэгорыя:Дашкаўка (Магілёўскі раён)| ]]</text>
      <sha1>p82mltwaqbaitpex7leymdx7b3eurbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лежнеўка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>243403</id>
    <revision>
      <id>5153834</id>
      <parentid>4904661</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:26:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1279" sha1="e09abc55xm7pthw6t816fmsozc7etlg" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Лежнеўка
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Магілёўскі
|сельсавет             = Дашкаўскі
}}

'''Ле́жнеўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Liežnieŭka}}, {{lang-ru|Лежневка}}) — [[вёска]] ў [[Магілёўскі раён|Магілёўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Дашкаўскі сельсавет|Дашкаўскага сельсавета]].

Побач плаціна і сажалка на рацэ [[Даска]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Дашкаўскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Дашкаўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна]]</text>
      <sha1>e09abc55xm7pthw6t816fmsozc7etlg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мяжысеткі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>243404</id>
    <revision>
      <id>5153832</id>
      <parentid>5083674</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2292" sha1="h6hj20lt683zzo6tkw4ziov31fc5jc3" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = аграгарадок
|беларуская назва      = Мяжысеткі
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Магілёўскі
|сельсавет             = Дашкаўскі
}}

'''Мяжы́сеткі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Miažysietki}}, {{lang-ru|Межисетки}}) — [[аграгарадок]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d908m0017908&amp;q_id=2114576|title=Решение Могилёвского районного Совета депутатов от 29 июля 2008 года № 13-5 &quot;О преобразовании сельских населенных пунктов&quot;|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; у [[Магілёўскі раён|Магілёўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Дашкаўскі сельсавет|Дашкаўскага сельсавета]].

За 0,8 км на паўночны захад бярэ выток рака [[Даска]].

Да 22 ліпеня 1960 года Мяжысеткі ўваходзілі ў склад [[Сялецкі сельсавет (Магілёўскі раён)|Сялецкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 22 ліпеня 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 26.&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Дашкаўскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Дашкаўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна]]</text>
      <sha1>h6hj20lt683zzo6tkw4ziov31fc5jc3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153833</id>
      <parentid>5153832</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2340" sha1="8tv2jj3vayh6hzal9fs29gwacyw2xvy" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = аграгарадок
|беларуская назва      = Мяжысеткі
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Магілёўскі
|сельсавет             = Дашкаўскі
}}

'''Мяжы́сеткі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Miažysietki}}, {{lang-ru|Межисетки}}) — [[аграгарадок]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d908m0017908&amp;q_id=2114576|title=Решение Могилёвского районного Совета депутатов от 29 июля 2008 года № 13-5 &quot;О преобразовании сельских населенных пунктов&quot;|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; у [[Магілёўскі раён|Магілёўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Дашкаўскі сельсавет|Дашкаўскага сельсавета]].

За 0,8 км на паўночны захад бярэ выток рака [[Даска]], на якой плаціна і сажалка.

Да 22 ліпеня 1960 года Мяжысеткі ўваходзілі ў склад [[Сялецкі сельсавет (Магілёўскі раён)|Сялецкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 22 ліпеня 1960 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1960, № 26.&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Дашкаўскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Дашкаўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна]]</text>
      <sha1>8tv2jj3vayh6hzal9fs29gwacyw2xvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Загрэззе</title>
    <ns>0</ns>
    <id>243426</id>
    <revision>
      <id>5153838</id>
      <parentid>4904684</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1343" sha1="jaqgwjmwseij4hio8bdnogb0qa1w0g2" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Загрэззе
|вобласць              = Магілёўская
|раён                  = Магілёўскі
|сельсавет             = Заводскаслабодскі
}}

'''Загрэ́ззе'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Zahrezzie}}, {{lang-ru|Загрезье}}) — [[вёска]] ў [[Магілёўскі раён|Магілёўскім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Заводскаслабодскі сельсавет|Заводскаслабодскага сельсавета]].

Каля паўднёва-ўсходняй ускраіны вёскі пачынаецца рака [[Грэза]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Заводскаслабодскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Заводскаслабодскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна]]</text>
      <sha1>jaqgwjmwseij4hio8bdnogb0qa1w0g2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зломнае</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246446</id>
    <revision>
      <id>5153905</id>
      <parentid>4905989</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1813" sha1="nekpaj7sxy8l1266av7mqb7wsaa4tos" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Зломнае
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}

'''Зло́мнае'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Zlomnaje}}, {{lang-ru|Зломное}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Да 1979 года вёска ўваходзіла ў склад [[Кабанаўскі сельсавет|Кабанаўскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў Беларускай ССР ад 7 чэрвеня і 2 ліпеня 1979 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1979, № 27 (1617).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>nekpaj7sxy8l1266av7mqb7wsaa4tos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Новая Каменка (Жлобінскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246447</id>
    <revision>
      <id>5153904</id>
      <parentid>4905990</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:59:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1255" sha1="5ndwd0vq6zrc2cara12m6yaslyr8aek" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Новая Каменка}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Новая Каменка
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}

'''Но́вая Ка́менка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Novaja Kamienka}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>5ndwd0vq6zrc2cara12m6yaslyr8aek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Радуцін</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246448</id>
    <revision>
      <id>5153903</id>
      <parentid>4905991</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1187" sha1="jevmavui8ma8l2s3awzef2vq026l6rb" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Радуцін
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}

'''Раду́цін'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Raducin}}, {{lang-ru|Радутин}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>jevmavui8ma8l2s3awzef2vq026l6rb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Верхняя Алба</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246455</id>
    <revision>
      <id>5153908</id>
      <parentid>5128632</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2400" sha1="enmx6e8dzwp0ceuhzthb18zi0eg9jqn" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Верхняя Алба
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}
'''Ве́рхняя Алба́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vierchniaja Alba}}, {{lang-ru|Верхняя Олба}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада [[Жлобін]], за 129 км ад [[Гомель|Гомеля]].


== Гісторыя ==
З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У 1996 годзе — 459 жыхароў, 200 двароў&lt;ref name=&quot;bel4&quot; /&gt;. Да 23 лістапада 2022 года вёска з’яўлялася цэнтрам [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Памятныя мясціны ==
* Каля вёскі рэшткі паселішча эпохі [[неаліт]]у&lt;ref name=&quot;bel4&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}&lt;/ref&gt;.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>enmx6e8dzwp0ceuhzthb18zi0eg9jqn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153909</id>
      <parentid>5153908</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2404" sha1="b4xdg893a54uf016dux4ul8vg8nqmtg" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Верхняя Алба
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}
'''Ве́рхняя Алба́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vierchniaja Alba}}, {{lang-ru|Верхняя Олба}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада [[Жлобін]], за 129 км ад [[Гомель|Гомеля]].

== Гісторыя ==
З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У 1996 годзе — 459 жыхароў, 200 двароў&lt;ref name=&quot;bel4&quot; /&gt;. Да 23 лістапада 2022 года вёска з’яўлялася цэнтрам [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Памятныя мясціны ==
* Каля вёскі рэшткі паселішча эпохі [[неаліт]]у&lt;ref name=&quot;bel4&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}&lt;/ref&gt;.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>b4xdg893a54uf016dux4ul8vg8nqmtg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153911</id>
      <parentid>5153909</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>5153911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3350" sha1="chliosi1mpllk2nfpj6no4kgegbx45p" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Верхняя Алба
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}
'''Ве́рхняя Алба́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vierchniaja Alba}}, {{lang-ru|Верхняя Олба}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада [[Жлобін]], за 129 км ад [[Гомель|Гомеля]].

== Гісторыя ==
Паселішча вядома з XVI стагоддзя як вёска Алба (Рэчыцкі павет, Менскае ваяводства). Першапачаткова яно было ўладаннем каталіцкай царквы.

У XVIII стагоддзі частка вяскоўцаў перасялілася на 3 км на поўдзень, дзе заснавала вёску [[Ніжняя Алба]] на беразе [[Дняпро|Дняпра]], пасля чаго гістарычнае паселішча атрымала назву Верхняя Алба.

З 1772 года — у складзе Расійскай імперыі (Рагачоўскі павет Магілёўскай губерні). У 1858 годзе вёска належала князю Л. М. Галіцыну. У канцы XIX стагоддзя тут працавалі млыны і хлебазапасны магазін.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У 1996 годзе — 459 жыхароў, 200 двароў&lt;ref name=&quot;bel4&quot; /&gt;. Да 23 лістапада 2022 года вёска з’яўлялася цэнтрам [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Памятныя мясціны ==
* Каля вёскі рэшткі паселішча эпохі [[неаліт]]у&lt;ref name=&quot;bel4&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}&lt;/ref&gt;.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>chliosi1mpllk2nfpj6no4kgegbx45p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153912</id>
      <parentid>5153911</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>5153912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3438" sha1="4nob1rq83mo6cn8d73sziat5a37anux" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Верхняя Алба
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}
'''Ве́рхняя Алба́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vierchniaja Alba}}, {{lang-ru|Верхняя Олба}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада [[Жлобін]], за 129 км ад [[Гомель|Гомеля]].

== Гісторыя ==
Паселішча вядома з XVI стагоддзя як вёска Алба ([[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі павет]], Менскае ваяводства ВКЛ). Першапачаткова яно было ўладаннем каталіцкай царквы.

У XVIII стагоддзі частка вяскоўцаў перасялілася на 3 км на поўдзень, дзе заснавала вёску [[Ніжняя Алба]] на беразе [[Дняпро|Дняпра]], пасля чаго гістарычнае паселішча атрымала назву Верхняя Алба.

З 1772 года — у складзе Расійскай імперыі (Рагачоўскі павет Магілёўскай губерні). У 1858 годзе вёска належала князю Л. М. Галіцыну. У канцы XIX стагоддзя тут працавалі млыны і хлебазапасны магазін.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У 1996 годзе — 459 жыхароў, 200 двароў&lt;ref name=&quot;bel4&quot; /&gt;. Да 23 лістапада 2022 года вёска з’яўлялася цэнтрам [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Памятныя мясціны ==
* Каля вёскі рэшткі паселішча эпохі [[неаліт]]у&lt;ref name=&quot;bel4&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}&lt;/ref&gt;.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>4nob1rq83mo6cn8d73sziat5a37anux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153913</id>
      <parentid>5153912</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:14:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>5153913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3666" sha1="no1dce3jjy4af2lf8e640r20qbxy2f9" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Верхняя Алба
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}
'''Ве́рхняя Алба́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vierchniaja Alba}}, {{lang-ru|Верхняя Олба}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада [[Жлобін]], за 129 км ад [[Гомель|Гомеля]].

== Гісторыя ==
Паселішча вядома з XVI стагоддзя як вёска Алба ([[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі павет]], Менскае ваяводства ВКЛ). Першапачаткова яно было ўладаннем каталіцкай царквы.

У XVIII стагоддзі частка вяскоўцаў перасялілася на 3 км на поўдзень, дзе заснавала вёску [[Ніжняя Алба]] на беразе [[Дняпро|Дняпра]], пасля чаго гістарычнае паселішча атрымала назву Верхняя Алба.

Верхнеалбянскі сельсавет утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе [[Стрэшынскі раён|Стрэшынскага раёна]] Бабруйскай акругі БССР.

З 1772 года — у складзе Расійскай імперыі (Рагачоўскі павет Магілёўскай губерні). У 1858 годзе вёска належала князю Л. М. Галіцыну. У канцы XIX стагоддзя тут працавалі млыны і хлебазапасны магазін.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У 1996 годзе — 459 жыхароў, 200 двароў&lt;ref name=&quot;bel4&quot; /&gt;. Да 23 лістапада 2022 года вёска з’яўлялася цэнтрам [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Памятныя мясціны ==
* Каля вёскі рэшткі паселішча эпохі [[неаліт]]у&lt;ref name=&quot;bel4&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}&lt;/ref&gt;.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>no1dce3jjy4af2lf8e640r20qbxy2f9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153914</id>
      <parentid>5153913</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>5153914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3670" sha1="skrvvwl03r17ed29myejiz8ic9dvb1a" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Верхняя Алба
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}
'''Ве́рхняя Алба́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vierchniaja Alba}}, {{lang-ru|Верхняя Олба}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада [[Жлобін]], за 129 км ад [[Гомель|Гомеля]].

== Гісторыя ==
Паселішча вядома з XVI стагоддзя як вёска Алба ([[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі павет]], Менскае ваяводства ВКЛ). Першапачаткова яно было ўладаннем каталіцкай царквы.

У XVIII стагоддзі частка вяскоўцаў перасялілася на 3 км на поўдзень, дзе заснавала вёску [[Ніжняя Алба]] на беразе [[Дняпро|Дняпра]], пасля чаго гістарычнае паселішча атрымала назву Верхняя Алба.

[[Верхнеалбянскі сельсавет]] утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе [[Стрэшынскі раён|Стрэшынскага раёна]] Бабруйскай акругі БССР.

З 1772 года — у складзе Расійскай імперыі (Рагачоўскі павет Магілёўскай губерні). У 1858 годзе вёска належала князю Л. М. Галіцыну. У канцы XIX стагоддзя тут працавалі млыны і хлебазапасны магазін.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У 1996 годзе — 459 жыхароў, 200 двароў&lt;ref name=&quot;bel4&quot; /&gt;. Да 23 лістапада 2022 года вёска з’яўлялася цэнтрам [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Памятныя мясціны ==
* Каля вёскі рэшткі паселішча эпохі [[неаліт]]у&lt;ref name=&quot;bel4&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}&lt;/ref&gt;.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>skrvvwl03r17ed29myejiz8ic9dvb1a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153915</id>
      <parentid>5153914</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>5153915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3670" sha1="dzxrzp7it0rylil2thzafg22je8htpl" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Верхняя Алба
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}
'''Ве́рхняя Алба́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vierchniaja Alba}}, {{lang-ru|Верхняя Олба}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада [[Жлобін]], за 129 км ад [[Гомель|Гомеля]].

== Гісторыя ==
Паселішча вядома з XVI стагоддзя як вёска Алба ([[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі павет]], Менскае ваяводства ВКЛ). Першапачаткова яно было ўладаннем каталіцкай царквы.

У XVIII стагоддзі частка вяскоўцаў перасялілася на 3 км на поўдзень, дзе заснавала вёску [[Ніжняя Алба]] на беразе [[Дняпро|Дняпра]], пасля чаго гістарычнае паселішча атрымала назву Верхняя Алба.

З 1772 года — у складзе Расійскай імперыі (Рагачоўскі павет Магілёўскай губерні). У 1858 годзе вёска належала князю Л. М. Галіцыну. У канцы XIX стагоддзя тут працавалі млыны і хлебазапасны магазін.

[[Верхнеалбянскі сельсавет]] утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе [[Стрэшынскі раён|Стрэшынскага раёна]] Бабруйскай акругі БССР.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У 1996 годзе — 459 жыхароў, 200 двароў&lt;ref name=&quot;bel4&quot; /&gt;. Да 23 лістапада 2022 года вёска з’яўлялася цэнтрам [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Памятныя мясціны ==
* Каля вёскі рэшткі паселішча эпохі [[неаліт]]у&lt;ref name=&quot;bel4&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}&lt;/ref&gt;.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>dzxrzp7it0rylil2thzafg22je8htpl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153916</id>
      <parentid>5153915</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4035" sha1="da978uppbtb81zjcglk2c8hxyii2m5b" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Верхняя Алба
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}
'''Ве́рхняя Алба́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vierchniaja Alba}}, {{lang-ru|Верхняя Олба}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада [[Жлобін]], за 129 км ад [[Гомель|Гомеля]].

== Гісторыя ==
Паселішча вядома з XVI стагоддзя як вёска Алба ([[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі павет]], Менскае ваяводства ВКЛ). Першапачаткова яно было ўладаннем каталіцкай царквы.

У XVIII стагоддзі частка вяскоўцаў перасялілася на 3 км на поўдзень, дзе заснавала вёску [[Ніжняя Алба]] на беразе [[Дняпро|Дняпра]], пасля чаго гістарычнае паселішча атрымала назву Верхняя Алба.

З 1772 года — у складзе Расійскай імперыі (Рагачоўскі павет Магілёўскай губерні). У 1858 годзе вёска належала князю Л. М. Галіцыну. У канцы XIX стагоддзя тут працавалі млыны і хлебазапасны магазін.

[[Верхнеалбянскі сельсавет]] утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе [[Стрэшынскі раён|Стрэшынскага раёна]] Бабруйскай акругі БССР.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У 1996 годзе — 459 жыхароў, 200 двароў&lt;ref name=&quot;bel4&quot; /&gt;. Да 23 лістапада 2022 года вёска з’яўлялася цэнтрам [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Культура ==
Вёска вядомая сваімі аўтэнтычнымі фальклорнымі традыцыямі (напрыклад, унікальнымі мясцовымі вясельнымі абрадамі і частаваннем блінамі)&lt;ref&gt;[https://gorbibl.gomel.by/sientests/pages/novak/file/4.pdf gorbibl.gomel.by]&lt;/ref&gt;.

== Памятныя мясціны ==
* Каля вёскі рэшткі паселішча эпохі [[неаліт]]у&lt;ref name=&quot;bel4&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}&lt;/ref&gt;.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>da978uppbtb81zjcglk2c8hxyii2m5b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153917</id>
      <parentid>5153916</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Культура */</comment>
      <origin>5153917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3980" sha1="ajxt1iin58x1zrinc2civ7atau7euv8" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Верхняя Алба
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}
'''Ве́рхняя Алба́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Vierchniaja Alba}}, {{lang-ru|Верхняя Олба}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада [[Жлобін]], за 129 км ад [[Гомель|Гомеля]].

== Гісторыя ==
Паселішча вядома з XVI стагоддзя як вёска Алба ([[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі павет]], Менскае ваяводства ВКЛ). Першапачаткова яно было ўладаннем каталіцкай царквы.

У XVIII стагоддзі частка вяскоўцаў перасялілася на 3 км на поўдзень, дзе заснавала вёску [[Ніжняя Алба]] на беразе [[Дняпро|Дняпра]], пасля чаго гістарычнае паселішча атрымала назву Верхняя Алба.

З 1772 года — у складзе Расійскай імперыі (Рагачоўскі павет Магілёўскай губерні). У 1858 годзе вёска належала князю Л. М. Галіцыну. У канцы XIX стагоддзя тут працавалі млыны і хлебазапасны магазін.

[[Верхнеалбянскі сельсавет]] утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе [[Стрэшынскі раён|Стрэшынскага раёна]] Бабруйскай акругі БССР.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У 1996 годзе — 459 жыхароў, 200 двароў&lt;ref name=&quot;bel4&quot; /&gt;. Да 23 лістапада 2022 года вёска з’яўлялася цэнтрам [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Культура ==
Вёска вядомая аўтэнтычнымі фальклорнымі традыцыямі (напрыклад, вясельнымі абрадамі і частаваннем блінамі)&lt;ref&gt;[https://gorbibl.gomel.by/sientests/pages/novak/file/4.pdf gorbibl.gomel.by]&lt;/ref&gt;.

== Памятныя мясціны ==
* Каля вёскі рэшткі паселішча эпохі [[неаліт]]у&lt;ref name=&quot;bel4&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}&lt;/ref&gt;.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|4|||112}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>ajxt1iin58x1zrinc2civ7atau7euv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гарадок (Жлобінскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246456</id>
    <revision>
      <id>5153906</id>
      <parentid>4918354</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:01:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2296" sha1="lnlrd2iqehvecajfrs9mcgu96u8m1u4" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гарадок, значэнні}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гарадок
|выява                 = Haradok, Zhlobin District.jpg
|подпіс                = 
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}

'''Гарадо́к'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Haradok}}, {{lang-ru|Городок}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Да 23 лістапада 2022 года вёска ўваходзіла ў склад [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

За 2 км па паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца Гарадоцкае радовішча пяску&lt;ref&gt;{{Крыніцы/ЭПБ|1}}&lt;/ref&gt;.  Лінзападобны паклад звязаны з сучаснымі алювіяльнымі адкладамі [[Дняпро|Дняпра]] і [[Бярэзіна|Бярэзіны]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>lnlrd2iqehvecajfrs9mcgu96u8m1u4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153907</id>
      <parentid>5153906</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:01:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Спасылкі */</comment>
      <origin>5153907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2250" sha1="i689y7xx4accbsc5at276nb4154bdxe" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гарадок, значэнні}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гарадок
|выява                 = Haradok, Zhlobin District.jpg
|подпіс                = 
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Стрэшынскі
}}

'''Гарадо́к'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Haradok}}, {{lang-ru|Городок}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Стрэшынскі сельсавет|Стрэшынскага сельсавета]].

Да 23 лістапада 2022 года вёска ўваходзіла ў склад [[Верхнеалбянскі сельсавет|Верхнеалбянскага сельсавета]]&lt;ref&gt;[https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=D922g0119798&amp;p1=1 Решение Гомельского областного Совета депутатов от 23 ноября 2022 г. № 388 Об изменениях в административно-территориальном устройстве Жлобинского района Гомельской области]&lt;/ref&gt;.

За 2 км па паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца Гарадоцкае радовішча пяску&lt;ref&gt;{{Крыніцы/ЭПБ|1}}&lt;/ref&gt;.  Лінзападобны паклад звязаны з сучаснымі алювіяльнымі адкладамі [[Дняпро|Дняпра]] і [[Бярэзіна|Бярэзіны]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Стрэшынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Стрэшынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>i689y7xx4accbsc5at276nb4154bdxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аляксандраўка (Шчадрынскі сельсавет)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246587</id>
    <revision>
      <id>5153894</id>
      <parentid>4906111</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:35:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1296" sha1="mmbqjbl090jokcjezvwfk16mh86zw58" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Аляксандраўка}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Аляксандраўка
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Алякса́ндраўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Aliaksandraŭka}}, {{lang-ru|Александровка}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>mmbqjbl090jokcjezvwfk16mh86zw58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Брусава</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246588</id>
    <revision>
      <id>5153893</id>
      <parentid>4906112</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1187" sha1="3hesabpp4sbvtfl7wh0whqknj3z3s6r" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Брусава
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Бру́сава'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Brusava}}, {{lang-ru|Брусово}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>3hesabpp4sbvtfl7wh0whqknj3z3s6r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бяльчо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246589</id>
    <revision>
      <id>5153892</id>
      <parentid>4906113</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:34:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1828" sha1="p8ngov3xqi2hq6v31amquobvm23whh8" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Бяльчо
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Бяльчо́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Biaĺčo}}, {{lang-ru|Бельчо}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

Да 18 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Дворышчанскі сельсавет (Жлобінскі раён)|Дворышчанскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 18 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>p8ngov3xqi2hq6v31amquobvm23whh8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дабравольшча</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246590</id>
    <revision>
      <id>5153891</id>
      <parentid>4906114</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2043" sha1="hsnyz7nnywpqq992rdkbl8xjmqix4ch" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Дабравольшча
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Дабраво́льшча'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Dabravoĺšča}}, {{lang-ru|Добровольща}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

== Гісторыя ==
У 1924—1954 гадах цэнтр [[Дабравольшчынскі сельсавет|Дабравольшчынскага сельсавета]]. Да 18 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Дворышчанскі сельсавет (Жлобінскі раён)|Дворышчанскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 18 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>hsnyz7nnywpqq992rdkbl8xjmqix4ch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дворышча (Жлобінскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246591</id>
    <revision>
      <id>5153890</id>
      <parentid>5066823</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:33:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1605" sha1="au94wyocrokigbbb3rdfyq026cz8qt5" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Дворышча}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Дворышча
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Дво́рышча'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Dvoryšča}}, {{lang-ru|Дворище}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

У 1954—1965 гадах цэнтр [[Дворышчанскі сельсавет (Жлобінскі раён)|Дворышчанскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Вядомыя асобы ==
* [[Уладзімір Сямёнавіч Харанека]] (1942—1986) — беларускі мастак-рэстаўратар, жывапісец.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>au94wyocrokigbbb3rdfyq026cz8qt5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Замен-Рыння</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246592</id>
    <revision>
      <id>5153889</id>
      <parentid>4906116</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1943" sha1="js92b6foi6e09llony3lz7xhxaew14r" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Замен-Рыння
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Заме́н-Ры́ння'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Замры́ння'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Zamien-Rynnia}}, {{lang-ru|Замен-Рынья}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

Да 18 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Дворышчанскі сельсавет (Жлобінскі раён)|Дворышчанскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 18 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>js92b6foi6e09llony3lz7xhxaew14r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кіцін</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246594</id>
    <revision>
      <id>5153888</id>
      <parentid>4906118</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:33:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1939" sha1="imxdlzgndxg27ya0w0fvfhchzaum465" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Кіцін
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Кі́цін'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Kicin}}, {{lang-ru|Китин}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

У 1939—1954 гадах цэнтр [[Кіцінскі сельсавет|Кіцінскага сельсавета]]. Да 18 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Дворышчанскі сельсавет (Жлобінскі раён)|Дворышчанскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 18 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>imxdlzgndxg27ya0w0fvfhchzaum465</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Людгардаўка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246595</id>
    <revision>
      <id>5153887</id>
      <parentid>4906119</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:32:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1863" sha1="myzefg2024xwl6kp89z6cfkf3irklpj" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Людгардаўка
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Людга́рдаўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Liudhardaŭka}}, {{lang-ru|Людгардовка}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

Да 18 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад [[Дворышчанскі сельсавет (Жлобінскі раён)|Дворышчанскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 18 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>myzefg2024xwl6kp89z6cfkf3irklpj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Малінаўка (Жлобінскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246596</id>
    <revision>
      <id>5153879</id>
      <parentid>4906120</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1957" sha1="ht9bz4dzdat1fzzyd0lthjqrwwixlnk" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Малінаўка}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Малінаўка
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Малі́наўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Malinaŭka}}, {{lang-ru|Малиновка}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

У 1931—1936 гадах цэнтр [[Малінаўскі нацыянальны польскі сельсавет|Малінаўскага нацыянальнага польскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Пастанова Прэзідыуму Цэнтральнага Выканаўчага Камітэту БССР Пра арганізацыю Малінаўскага польскага нацыянальнага сельскага савету ў Парыцкім раёне // Збор законаў і загадаў Рабоча-Сялянскага Ўраду Беларускай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі. — 1931, № 51.&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>ht9bz4dzdat1fzzyd0lthjqrwwixlnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Навозы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246597</id>
    <revision>
      <id>5153884</id>
      <parentid>4906121</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1896" sha1="idzxq952k6a1etwsx21jhqxr1nm5vsk" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Навозы
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Наво́зы'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Navozy}}, {{lang-ru|Навозы}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

У 1931—1936 гадах вёска ў складзе [[Малінаўскі нацыянальны польскі сельсавет|Малінаўскага нацыянальнага польскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Пастанова Прэзідыуму Цэнтральнага Выканаўчага Камітэту БССР Пра арганізацыю Малінаўскага польскага нацыянальнага сельскага савету ў Парыцкім раёне // Збор законаў і загадаў Рабоча-Сялянскага Ўраду Беларускай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі. — 1931, № 51.&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>idzxq952k6a1etwsx21jhqxr1nm5vsk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Новая Мар’еўка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246598</id>
    <revision>
      <id>5153885</id>
      <parentid>4906122</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:31:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1914" sha1="36imitpvqw16xt3ez39ugtvmf11yism" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Новая Мар’еўка
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Но́вая Ма́р'еўка'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Навамар'еўка'''&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Novaja Marjeŭka}}, {{lang-ru|Новая Марьевка}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

У 1965—1992 гадах вёска ўваходзіла ў склад [[Сцяпоўскі сельсавет|Сцяпоўскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 18 студзеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 10 (1090).&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>36imitpvqw16xt3ez39ugtvmf11yism</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пякалічы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246599</id>
    <revision>
      <id>5153886</id>
      <parentid>4906123</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1196" sha1="s0lmmrk6jm6lkdn8iabs6hlrbm0mwlg" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Пякалічы
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Пяка́лічы'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Piakaličy}}, {{lang-ru|Пекаличи}}) — [[вёска]] ў [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>s0lmmrk6jm6lkdn8iabs6hlrbm0mwlg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шчадрын (Жлобінскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246607</id>
    <revision>
      <id>5153896</id>
      <parentid>4980692</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:37:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5358" sha1="j60wsu8pmqxgr4vp6ribi8npbucvezu" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = аграгарадок
|беларуская назва      = Шчадрын
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Шчадры́н'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Ščadryn}}, {{lang-ru|Щедрин}}) — [[аграгарадок]] у [[Беларусь|Беларусі]], у [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

Знаходзіцца за 48 км у напрамку на захад ад горада [[Жлобін]], за 131 км ад [[Гомель|Гомеля]]&lt;ref name=&quot;bel17&quot;&gt;{{Крыніцы/БелЭн|17к}}&lt;/ref&gt;. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога {{Таблічка-by|Р|90}}&lt;ref name=&quot;atl&quot;&gt;{{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Гомельская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2011|старонкі=7|старонак=68|isbn=978-985-508-107-5|тыраж=10&amp;nbsp;000}}{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Вядома з XVIII ст. як вёска ў Бабруйскім павеце [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]]. З 1793 г. у складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. З 1890 г. сяло ў Стэпскай воласці [[Бабруйскі павет|Бабруйскага павета]]. У 1924—1930 гг. цэнтр сельсавета ў [[Парыцкі раён|Парыцкім раёне]] [[Бабруйская акруга|Бабруйскай акругі]], з 1938 г. — [[Палеская вобласць|Палескай вобласці]]. З 1935 г. Шчадрын мае статус [[мястэчка]], з 1938 года — зноў вёска.

У час [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] паселішча было захоплена нямецкімі войскамі ў канцы лета 1941 года і знаходзілася пад акупацыяй да 27 чэрвеня 1944 года. Нацысты стварылі [[гета ў Шчадрыне]]. У 1941—1943 гг. у вёсцы дзейнічала камсамольска-маладзёжнае падполле. 8 сакавіка 1942 г. акупанты загубілі 1200 жыхароў&lt;ref name=&quot;bel17&quot; /&gt;.
У часы [[Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)|акупацыі]] працавала каталіцкая [[капліца]], але пасля вайны была зачынена савецкімі ўладамі&lt;ref&gt;''Васькоў, Уладзімір.'' «Католікі на абшарах Панізоўя і Севершчыны.» ''Гісторыя Гомельскага дэканата. Мінск'' (2011).&lt;/ref&gt;. Рэшткі алтара капліцы былі перададзены [[Каталіцтва ў Беларусі|касцёлу]] ў 1991 годзе.

З 1954 года Шчадрын — цэнтр сельсавета ў Парыцкім раёне, з 1961 года ў [[Светлагорскі раён|Светлагорскім раёне]], з 1962 г. у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці.

== Насельніцтва ==
* 1897 год — 4022 жыхары, 429 двароў&lt;ref name=&quot;bel17&quot; /&gt;.
* 1959 год — 791 жыхар&lt;ref name=&quot;bel17&quot; /&gt;.
* 2003 год — 781 жыхар, 302 двары&lt;ref name=&quot;bel17&quot; /&gt;.
* 2019 год — 515 жыхароў.

== Памятныя мясціны ==
[[File:Ghetto Shchedrin (Gomel Region) 2b.jpg|міні|Магіла ахвяр фашызму.]]
* [[Брацкая магіла]] савецкіх воінаў і партызан.
* Магіла ахвяр фашызму.

== Вядомыя асобы ==
* [[Роза Блюмкін]] (1893—1998) — амерыканская прадпрымальніца.
* [[Леў Абрамавіч Сыркін]] (1894—1951) — савецкі вучоны і педагог.
* [[Аляксандр Эйг]] (1894—1938) — палесцінскі [[батанік]] яўрэйскага паходжання.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|17|Шчадрын}} — С. 492.

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]
[[Катэгорыя:Шчадрын (Жлобінскі раён)| ]]</text>
      <sha1>j60wsu8pmqxgr4vp6ribi8npbucvezu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эрд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246608</id>
    <revision>
      <id>5153895</id>
      <parentid>4906132</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:36:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1300" sha1="503z6uf2hgawus45oxcujy571b70go3" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = пасёлак
|беларуская назва      = Эрд
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Эрд'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Erd}}) — [[пасёлак]] у [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Вядомыя асобы ==
* [[Галіна Уладзіміраўна Мельнікава]] (нар. 1963) — беларускі палітык.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>503z6uf2hgawus45oxcujy571b70go3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153899</id>
      <parentid>5153895</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:41:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1594" sha1="qr86vbo9hll4rn92e2j4rwuvp3cws6m" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = пасёлак
|беларуская назва      = Эрд
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Жлобінскі
|сельсавет             = Шчадрынскі
}}

'''Эрд'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Erd}}) — [[пасёлак]] у [[Жлобінскі раён|Жлобінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Шчадрынскі сельсавет|Шчадрынскага сельсавета]].

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Славутасці ==
Курганны могільнік перыяду ранняга Сярэднявечча	(X–XIII стагоддзі) знаходзіцца за 0,25 км на захад ад вёскі, ва ўрочышчы Курганне  — {{ГККРБ 4|313В000330}}

== Вядомыя асобы ==
* [[Галіна Уладзіміраўна Мельнікава]] (нар. 1963) — беларускі палітык.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Шчадрынскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Шчадрынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна]]</text>
      <sha1>qr86vbo9hll4rn92e2j4rwuvp3cws6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Берагавая Слабада</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248069</id>
    <revision>
      <id>5153806</id>
      <parentid>5012793</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3332" sha1="25xrs51nnn3b0ec4vfhsu12y8pwlz50" xml:space="preserve">{{значэнні|Берагавая Слабада (значэнні)}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Берагавая Слабада
|выява                 = Bierahavaja_Slabada_(4).jpg
|подпіс                = 
|вобласць              = Гомельская
|раён                  = Рэчыцкі
|сельсавет2            = Глыбаўскі
}}

'''Берагава́я Слабада́'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Bierahavaja Slabada}}, {{lang-ru|Береговая Слобода}}) — [[вёска]] ў [[Рэчыцкі раён|Рэчыцкім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Глыбаўскі сельсавет (Рэчыцкі раён)|Глыбаўскага сельсавета]].

За 2 км на паўночны ўсход ад вёскі ў [[Дняпро]] справа ўпадае рака [[Бярэзіна]].

== Гісторыя ==
Вынікі [[Археалогія Беларусі|археалагічных]] раскопак паказваюць, што першае пасяленне [[Людзі|людзей]] каля вёскі існавала ў [[Першабытнае грамадства|першабытнаабшчынным часе]], задоўга да ўтварэння вёскі. На заходняй ускраіне знаходзіцца [[Берагавая Слабада (археалагічны помнік)|стаянка]] [[Каменны век на Беларусі|каменнага века]].

У вёсцы бытуе паданне, што нібыта ў гэтым месцы ў гады [[Паўночная вайна (1700—1721)|Паўночнай вайны]] сышліся два атрады — шведскі і рускі. Адбыўся кровапралітны бой. Ноччу пакінутыя ў жывых і абсалютна знясіліныя рускія салдаты адкінулі шведаў і перамаглі, натхнёныя самой [[Багародзіца|Божай Маці]]&lt;ref&gt;Рогалев, А. Ф. Топонимия Беларуси. Названия населенных пунктов. Микротопоним. — Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины, 1997. — С. 119—121.&lt;/ref&gt;.

У 1926—1927 гадах цэнтр [[Берагава-Слабадскі сельсавет|Берагава-Слабадскога сельсавета]].

== Вядомыя асобы ==
* [[Давід Андрэевіч Лукашэвіч]] (1906-?) — беларускі дзяржаўны дзеяч

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Глыбаўскі сельсавет, Рэчыцкі раён}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Глыбаўскі сельсавет (Рэчыцкі раён)]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Рэчыцкага раёна]]
[[Катэгорыя:Берагавая Слабада| ]]</text>
      <sha1>25xrs51nnn3b0ec4vfhsu12y8pwlz50</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гродзі (Астравецкі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248716</id>
    <revision>
      <id>5153757</id>
      <parentid>5076858</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:09:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <origin>5153757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6806" sha1="mc77v92vx2lmkawzlg6z6z929d44p1k" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гродзі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гродзі
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 = 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 44|lat_sec = 31
 |lon_dir = |lon_deg = 26|lon_min = 07|lon_sec = 08
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Гродзенская
|раён                  = Астравецкі
|сельсавет             = Гервяцкі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = 
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 242997455
}}

'''Гро́дзі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гродзенская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Hrodzi}}, {{lang-ru|Гроди}}) — [[вёска]] ў [[Астравецкі раён|Астравецкім раёне]] [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Гервяцкі сельсавет|Гервяцкага сельсавета]].

Да 26 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад [[Чэхскі сельсавет|Чэхскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 26 снежня 1962 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1962, № 9 (1009).&lt;/ref&gt;, да 26 чэрвеня 1965 года — у склад Гервяцкага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 26 чэрвеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 30(1110).&lt;/ref&gt;, да 27 студзеня 1975 года — у склад Чэхскага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 27 студзеня 1975 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1975, № 7 (1453).&lt;/ref&gt;.

== Назва ==
На думку [[Іван Якаўлевіч Яшкін|І. Яшкіна]], назва вёскі [[Гродзі (Пастаўскі раён)|Гродзі]] паходзіць ад тэрміна ''гродзь'' — перагародка на рацэ з жалезных крукоў; ез (тое ж ''заградзь, гародзь'')&lt;ref&gt;І. Я. Яшкін. Слоўнік беларускіх мясцовых геаграфічных тэрмінаў: Тапаграфія. Гідралогія. Мінск, 2005. С. 215.&lt;/ref&gt;.

На думку [[Ігар Міхайлавіч Пракаповіч|І. Пракаповіча]], назва вёскі Гродзі верагодна паходзіць ад славянскай асновы ''град'' (польскае ''gród'') у значэнні «умацаванае месца», «замак». Ад назвы паселішча ўтварылася прозвішча Гродзь&lt;ref&gt;І. М. Пракаповіч. Назвы нашых мясцін. Мінск, 2013. С. 32.&lt;/ref&gt;.

== Іншае ==
{{няма АК 2|У літоўскім аўтахтонным ужыванні - ''[[:lt:Gruodžiai_(Astravas)|Gruodžiai]]''.|12|06|2026}} Ёсць сучасныя літоўскія прозвішчы ''Gruodis, Gruodys''&lt;ref&gt;https://pavardes.lki.lt/&lt;/ref&gt;, ад іх адразу за літоўскай мяжой тапонімы ''[[:lt:Gruodžiai_(Vilnius)|Gruodžiai]], [[:lt:Gruodiškiai|Gruodiškiai]], [[:lt:Gruodiškės|Gruodiškė]]''. У польскамоўных метрыках фіксаваліся літоўскія прозвішчы Гродзіс, Гродзь. Прозвішча Гродзь ёсць і ў рэгіёне Ашмяны-Астравец&lt;ref&gt;https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9S-6SKZ-P?i=273&amp;cat=1649701 https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS93-HFXT?i=169&amp;cat=834953&amp;lang=ru&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Гервяцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна]]</text>
      <sha1>mc77v92vx2lmkawzlg6z6z929d44p1k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153764</id>
      <parentid>5153757</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <origin>5153764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6837" sha1="5dlib2rbgognlm59c54ubk7j9hvepyf" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гродзі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гродзі
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 = 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 44|lat_sec = 31
 |lon_dir = |lon_deg = 26|lon_min = 07|lon_sec = 08
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Гродзенская
|раён                  = Астравецкі
|сельсавет             = Гервяцкі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = 
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 242997455
}}

'''Гро́дзі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гродзенская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Hrodzi}}, {{lang-ru|Гроди}}) — [[вёска]] ў [[Астравецкі раён|Астравецкім раёне]] [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Гервяцкі сельсавет|Гервяцкага сельсавета]].

Да 26 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад [[Чэхскі сельсавет|Чэхскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 26 снежня 1962 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1962, № 9 (1009).&lt;/ref&gt;, да 26 чэрвеня 1965 года — у склад Гервяцкага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 26 чэрвеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 30(1110).&lt;/ref&gt;, да 27 студзеня 1975 года — у склад Чэхскага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 27 студзеня 1975 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1975, № 7 (1453).&lt;/ref&gt;.

== Назва ==
На думку [[Іван Якаўлевіч Яшкін|І. Яшкіна]], назва вёскі [[Гродзі (Пастаўскі раён)|Гродзі]] паходзіць ад тэрміна ''гродзь'' — перагародка на рацэ з жалезных крукоў; ез (тое ж ''заградзь, гародзь'')&lt;ref&gt;І. Я. Яшкін. Слоўнік беларускіх мясцовых геаграфічных тэрмінаў: Тапаграфія. Гідралогія. Мінск, 2005. С. 215.&lt;/ref&gt;.

На думку [[Ігар Міхайлавіч Пракаповіч|І. Пракаповіча]], назва вёскі Гродзі верагодна паходзіць ад славянскай асновы ''град'' (польскае ''gród'') у значэнні «умацаванае месца», «замак». Ад назвы паселішча ўтварылася прозвішча Гродзь&lt;ref&gt;І. М. Пракаповіч. Назвы нашых мясцін. Мінск, 2013. С. 32.&lt;/ref&gt;.

== Іншае ==
{{няма АК 2|У літоўскім аўтахтонным ужыванні - ''[[:lt:Gruodžiai_(Astravas)|Gruodžiai]]''.|12|06|2026}} Ёсць сучасныя літоўскія прозвішчы ''Gruodis, Gruodys''&lt;ref&gt;https://pavardes.lki.lt/&lt;/ref&gt;, {{няма АК 2|ад іх адразу за літоўскай мяжой тапонімы ''[[:lt:Gruodžiai_(Vilnius)|Gruodžiai]], [[:lt:Gruodiškiai|Gruodiškiai]], [[:lt:Gruodiškės|Gruodiškė]]''|12|06|2026}}. У польскамоўных метрыках фіксаваліся літоўскія прозвішчы Гродзіс, Гродзь. Прозвішча Гродзь ёсць і ў рэгіёне Ашмяны-Астравец&lt;ref&gt;https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9S-6SKZ-P?i=273&amp;cat=1649701 https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS93-HFXT?i=169&amp;cat=834953&amp;lang=ru&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Гервяцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна]]</text>
      <sha1>5dlib2rbgognlm59c54ubk7j9hvepyf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153788</id>
      <parentid>5153764</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2863" sha1="qc3794xg84k41bvbmdfkqmapwgqepzt" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гродзі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гродзі
|вобласць              = Гродзенская
|раён                  = Астравецкі
|сельсавет             = Гервяцкі
}}

'''Гро́дзі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гродзенская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Hrodzi}}, {{lang-ru|Гроди}}) — [[вёска]] ў [[Астравецкі раён|Астравецкім раёне]] [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Гервяцкі сельсавет|Гервяцкага сельсавета]].

== Гісторыя ==
З 1939 года ў БССР. Да 26 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад [[Чэхскі сельсавет|Чэхскага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 26 снежня 1962 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1962, № 9 (1009).&lt;/ref&gt;, да 26 чэрвеня 1965 года — у склад Гервяцкага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 26 чэрвеня 1965 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1965, № 30(1110).&lt;/ref&gt;, да 27 студзеня 1975 года — у склад Чэхскага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 27 студзеня 1975 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1975, № 7 (1453).&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Гервяцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна]]</text>
      <sha1>qc3794xg84k41bvbmdfkqmapwgqepzt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гродзі (Ашмянскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249138</id>
    <revision>
      <id>5153766</id>
      <parentid>5076860</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <origin>5153766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6177" sha1="k6sktxkkg9o87t8ht013icg4ptzjs0u" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гродзі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гродзі
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 = 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 31|lat_sec = 25
 |lon_dir = |lon_deg = 25|lon_min = 52|lon_sec = 59
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Гродзенская
|раён                  = Ашмянскі
|сельсавет             = Гродзінскі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = 
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 242995510
}}

'''Гро́дзі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гродзенская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Hrodzi}}, {{lang-ru|Гроди}}) — [[вёска]] ў [[Ашмянскі раён|Ашмянскім раёне]] [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Гродзінскі сельсавет|Гродзінскага сельсавета]].

Да 20 чэрвеня 1988 года вёска ўваходзіла ў склад [[Палянскі сельсавет (Ашмянскі раён)|Палянскага сельсавета]], пасля — цэнтр Гродзінскага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 20 чэрвеня 1988 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1988, № 27 (1941).&lt;/ref&gt;.

== Назва ==
На думку [[Іван Якаўлевіч Яшкін|І. Яшкіна]], назва вёскі [[Гродзі (Пастаўскі раён)|Гродзі]] паходзіць ад тэрміна ''гродзь'' — перагародка на рацэ з жалезных крукоў; ез (тое ж ''заградзь, гародзь'')&lt;ref&gt;І. Я. Яшкін. Слоўнік беларускіх мясцовых геаграфічных тэрмінаў: Тапаграфія. Гідралогія. Мінск, 2005. С. 215.&lt;/ref&gt;.

На думку [[Ігар Міхайлавіч Пракаповіч|І. Пракаповіча]], назва вёскі Гродзі паходзіць ад славянскай асновы ''град'' (польскае ''gród'') у значэнні «умацаванае месца», «замак». Ад назвы паселішча ўтварылася прозвішча Гродзь&lt;ref&gt;І. М. Пракаповіч. Назвы нашых мясцін. Мінск, 2013. С. 32.&lt;/ref&gt;.

== Вядомыя асобы ==
* [[Галіна Вікенцьеўна Багдановіч]] (1947—1994) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, дэпутат [[Вярхоўны Савет БССР|Вярхоўнага Савета БССР]] (1971).

== Іншае ==
{{няма АК 2|У літоўскім аўтахтонным ужыванні - [[:lt:Gruodžiai_(Ašmena)|''Gruodžiai'']].|12|06|2026}} Ёсць сучасныя літоўскія прозвішчы ''Gruodis, Gruodys''&lt;ref&gt;https://pavardes.lki.lt/&lt;/ref&gt;, {{няма АК 2|ад іх адразу за літоўскай мяжой тапонімы ''[[:lt:Gruodžiai_(Vilnius)|Gruodžiai]], [[:lt:Gruodiškiai|Gruodiškiai]], [[:lt:Gruodiškės|Gruodiškė]]''.|12|06|2026}} У польскамоўных метрыках фіксаваліся літоўскія прозвішчы Гродзіс, Гродзь. Прозвішча Гродзь ёсць і ў рэгіёне Ашмяны-Астравец&lt;ref&gt;https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9S-6SKZ-P?i=273&amp;cat=1649701

https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS93-HFXT?i=169&amp;cat=834953&amp;lang=ru&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Гродзінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Гродзінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёна]]</text>
      <sha1>k6sktxkkg9o87t8ht013icg4ptzjs0u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153789</id>
      <parentid>5153766</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2169" sha1="ljc99cs783qthh6rcia1odd9ul5ovud" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Гродзі}}
{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Гродзі
|вобласць              = Гродзенская
|раён                  = Ашмянскі
|сельсавет             = Гродзінскі
}}

'''Гро́дзі'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гродзенская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Hrodzi}}, {{lang-ru|Гроди}}) — [[вёска]] ў [[Ашмянскі раён|Ашмянскім раёне]] [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Гродзінскі сельсавет|Гродзінскага сельсавета]].

Да 20 чэрвеня 1988 года вёска ўваходзіла ў склад [[Палянскі сельсавет (Ашмянскі раён)|Палянскага сельсавета]], пасля — цэнтр Гродзінскага сельсавета&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Гродзенскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 20 чэрвеня 1988 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1988, № 27 (1941).&lt;/ref&gt;.

== Вядомыя асобы ==
* [[Галіна Вікенцьеўна Багдановіч]] (1947—1994) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, дэпутат [[Вярхоўны Савет БССР|Вярхоўнага Савета БССР]] (1971).

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Гродзінскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Гродзінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёна]]</text>
      <sha1>ljc99cs783qthh6rcia1odd9ul5ovud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Раклевічы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>251409</id>
    <revision>
      <id>5153784</id>
      <parentid>5127670</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <origin>5153784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5158" sha1="cbu1n7w1hy6fu42w85c1j7gt35qqqqg" xml:space="preserve">{{НП-Беларусь
|статус                = аграгарадок
|беларуская назва      = Раклевічы
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 = Raklievičy_(01).jpg
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 29|lat_sec = 13
 |lon_dir = |lon_deg = 25|lon_min = 28|lon_sec = 07
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Гродзенская
|раён                  = Дзятлаўскі
|сельсавет             = Дзятлаўскі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = 
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 242989827
}}

'''Ра́клевічы'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гродзенская вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Raklievičy}}, {{lang-ru|Раклевичи}}) — [[аграгарадок]] у [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскім раёне]] [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]], каля аўтадарогі Дзятлава—Наваельня. За 7 км на паўночны ўсход ад г. Дзятлава, 148 км ад Гродна, 9 км ад чыгуначнай станцыі Наваельня. 322 жыхары, 110 двароў (2001). Уваходзіць у склад [[Дзятлаўскі сельсавет|Дзятлаўскага сельсавета]].

Базавая школа, Дом культуры, бібліятэка, аддзяленне сувязі.

У 1624 годзе згадваюцца ў складзе Маркаўскага войтаўства [[Дзятлава|Дзятлаўскай]] (Здзянцёльскай) воласці ва ўласнасці [[Сапегі|Сапегаў]]&lt;ref&gt;LMAB, ф. 16 спр. 203 ч. 3&lt;/ref&gt;.

== Назва ==
На думку [[Вадзім Андрэевіч Жучкевіч|В. Жучкевіча]], назва вёскі Раклевічы паходзіць ад прозвішча Раклевіч&lt;ref&gt;В. А. Жучкевич. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Минск, 1974. С. 325.&lt;/ref&gt;.

== Славутасці ==
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

== Іншае ==
Ёсць літоўскае прозвішча ''Raklevičius&lt;ref&gt;Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 566.&lt;/ref&gt;'', літоўскі тапонім ''[[:lt:Raklėniškis|Raklėniškis]]'' (Віленшчына).

Ёсць беларускае прозвішча ''Ракала'', якое [[Мікалай Васілевіч Бірыла|М. Бірыла]] тлумачыць ад украінскага ''ракити'' «квакаць»&lt;ref&gt;М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўный лексікі. Мінск, 1969. С. 348.&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|13|||5}}
== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Дзятлаўскі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Дзятлаўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Дзятлаўскага раёна]]</text>
      <sha1>cbu1n7w1hy6fu42w85c1j7gt35qqqqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ляцкія (Камянецкі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294334</id>
    <revision>
      <id>5153723</id>
      <parentid>4943395</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Siliyiw</username>
        <id>169172</id>
      </contributor>
      <origin>5153723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="d676cnnyt9ijk66k9olftjp8hyo2knx" xml:space="preserve">{{значэнні|Спасылка=Ляцкія (значэнні)}}{{НП-Беларусь
|статус                = вёска
|беларуская назва      = Ляцкія
|арыгінальная назва    = 
|падначаленне          = 
|краіна                = 
|герб                  = 
|сцяг                  = 
|шырыня герба          = 
|шырыня сцяга          = 
|выява                 = 
|подпіс                = 
 |lat_dir = |lat_deg = 52|lat_min = 36|lat_sec = 46
 |lon_dir = |lon_deg = 23|lon_min = 51|lon_sec = 32
 |CoordAddon           = 
 |CoordScale           = 
|памер карты краіны    = 
|памер карты рэгіёна   = 
|памер карты раёна     = 
|вобласць              = Брэсцкая
|раён                  = Камянецкі
|сельсавет             = Камянюцкі
|карта краіны          = 
|карта рэгіёна         = 
|карта раёна           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|першае згадванне      = 
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = 
|плошча                = 
|від вышыні            = 
|вышыня цэнтра НП      = 
|афіцыйная мова        = 
|афіцыйная мова-ref    = 
|насельніцтва          = 
|год перапісу          = 
|шчыльнасць            = 
|нацыянальны склад     = 
|канфесійны склад      = 
|часавы пояс           = 
|DST                   = 
|тэлефонны код         = 
|паштовы індэкс        = 225063
|паштовыя індэксы      = 
|аўтамабільны код      = 
|від ідэнтыфікатара    = 
|лічбавы ідэнтыфікатар = 
|катэгорыя ў Commons   = Liackija
|сайт                  = 
|мова сайта            = 
|мова сайта 2          = 
|мова сайта 3          = 
|мова сайта 4          = 
|мова сайта 5          = 
|add1n                 = 
|add1                  = 
|add2n                 = 
|add2                  = 
|add3n                 = 
|add3                  = 
|OpenStreetMap         = 242980491
}}

'''Ля́цкія'''&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Брэсцкая вобласць|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-be-trans|Liackija}}, {{lang-ru|Ляцкие}}) — [[вёска]] ў [[Камянецкі раён|Камянецкім раёне]] [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Камянюцкі сельсавет|Камянюцкага сельсавета]].

Да 14 красавіка 1964 года вёска ўваходзіла ў склад [[Навіцкавіцкі сельсавет|Навіцкавіцкага сельсавета]]&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 14 красавіка 1964 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1964, № 21 (1061).&lt;/ref&gt;.

{{зноскі}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:Liackija}}

{{Камянюцкі сельсавет}}
{{Заліўка НП-Беларусь}}

[[Катэгорыя:Камянюцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёна]]</text>
      <sha1>d676cnnyt9ijk66k9olftjp8hyo2knx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гродзі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303726</id>
    <revision>
      <id>5153754</id>
      <parentid>5072859</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Için warum</username>
        <id>153459</id>
      </contributor>
      <comment>/* Назва */</comment>
      <origin>5153754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1743" sha1="llu44ovyu1f26670w011zbjkuk4sorb" xml:space="preserve">Назву '''Гро́дзі''' маюць:
== Населеныя пункты ==
=== [[Беларусь]] ===
* [[Віцебская вобласць]]:
** [[Гродзі (Пастаўскі раён)|Гродзі]] — вёска ў [[Пастаўскі раён|Пастаўскім раёне]]
* [[Гродзенская вобласць]]:
** [[Гродзі (Астравецкі раён)|Гродзі]] — вёска ў [[Астравецкі раён|Астравецкім раёне]]
** [[Гродзі (Ашмянскі раён)|Гродзі]] — вёска ў [[Ашмянскі раён|Ашмянскім раёне]]

== Назва ==
На думку [[Іван Якаўлевіч Яшкін|І. Яшкіна]], назва вёскі Гродзі паходзіць ад тэрміна ''гродзь'' — перагародка на рацэ з жалезных крукоў; ез (тое ж ''заградзь, гародзь'')&lt;ref&gt;І. Я. Яшкін. Слоўнік беларускіх мясцовых геаграфічных тэрмінаў: Тапаграфія. Гідралогія. Мінск, 2005. С. 215.&lt;/ref&gt;.

На думку [[Ігар Міхайлавіч Пракаповіч|І. Пракаповіча]], назва вёскі Гродзі верагодна паходзіць ад славянскай асновы ''град'' (польскае ''gród'') у значэнні «умацаванае месца», «замак». Ад назвы паселішча ўтварылася прозвішча Гродзь&lt;ref&gt;І. М. Пракаповіч. Назвы нашых мясцін. Мінск, 2013. С. 32.&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Неадназначнасць}}</text>
      <sha1>llu44ovyu1f26670w011zbjkuk4sorb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153786</id>
      <parentid>5153754</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:25:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2818" sha1="86y2yfwfmozarnemvx2etlikf5zy0wo" xml:space="preserve">Назву '''Гро́дзі''' маюць:
== Населеныя пункты ==
=== [[Беларусь]] ===
* [[Віцебская вобласць]]:
** [[Гродзі (Пастаўскі раён)|Гродзі]] — вёска ў [[Пастаўскі раён|Пастаўскім раёне]]
* [[Гродзенская вобласць]]:
** [[Гродзі (Астравецкі раён)|Гродзі]] — вёска ў [[Астравецкі раён|Астравецкім раёне]]
** [[Гродзі (Ашмянскі раён)|Гродзі]] — вёска ў [[Ашмянскі раён|Ашмянскім раёне]]

== Назва ==
На думку [[Іван Якаўлевіч Яшкін|І. Яшкіна]], назва вёскі Гродзі паходзіць ад тэрміна ''гродзь'' — перагародка на рацэ з жалезных крукоў; ез (тое ж ''заградзь, гародзь'')&lt;ref&gt;І. Я. Яшкін. Слоўнік беларускіх мясцовых геаграфічных тэрмінаў: Тапаграфія. Гідралогія. Мінск, 2005. С. 215.&lt;/ref&gt;.

На думку [[Ігар Міхайлавіч Пракаповіч|І. Пракаповіча]], назва вёскі Гродзі верагодна паходзіць ад славянскай асновы ''град'' (польскае ''gród'') у значэнні «умацаванае месца», «замак». Ад назвы паселішча ўтварылася прозвішча Гродзь&lt;ref&gt;І. М. Пракаповіч. Назвы нашых мясцін. Мінск, 2013. С. 32.&lt;/ref&gt;.

== Прозвішча ==
{{няма АК 2|У літоўскім аўтахтонным ужыванні [[Гродзі (Ашмянскі раён)|Гродзі]] ў Ашмянскім раёне і [[Гродзі (Астравецкі раён)|Гродзі]] ў Астравецкім раёне - ''Gruodžiai''.|12|06|2026}} Ёсць сучасныя літоўскія прозвішчы ''Gruodis, Gruodys''&lt;ref&gt;https://pavardes.lki.lt/&lt;/ref&gt;, {{няма АК 2|ад іх адразу за літоўскай мяжой тапонімы ''[[:lt:Gruodžiai_(Vilnius)|Gruodžiai]], [[:lt:Gruodiškiai|Gruodiškiai]], [[:lt:Gruodiškės|Gruodiškė]]''|12|06|2026}}. У польскамоўных метрыках фіксаваліся літоўскія прозвішчы Гродзіс, Гродзь. Прозвішча Гродзь ёсць і ў рэгіёне Ашмяны-Астравец&lt;ref&gt;https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9S-6SKZ-P?i=273&amp;cat=1649701 https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS93-HFXT?i=169&amp;cat=834953&amp;lang=ru&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Неадназначнасць}}</text>
      <sha1>86y2yfwfmozarnemvx2etlikf5zy0wo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Герб Квебека</title>
    <ns>0</ns>
    <id>307629</id>
    <revision>
      <id>5154039</id>
      <parentid>5152379</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:51:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurcke</username>
        <id>159380</id>
      </contributor>
      <origin>5154039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3195" sha1="5yx0j97npvc8nq113n6p2oi0xrdyozl" xml:space="preserve">[[Файл:Coat of arms of Quebec (without crown).svg|thumb|150px|Сучасны герб [[Квебек (правінцыя)|Квебек]]а]]
'''Герб Квебе́ка''' ({{lang-fr|Armoiries du Québec}}) — адзін з сімвалаў [[Канада|канадскай]] [[Правінцыі Канады|правінцыі]] [[Квебек (правінцыя)|Квебек]]. Герб Квебека быў прыняты і зацверджаны [[каралева Вікторыя|каралевай Вікторыяй]] у [[1868]] годзе, сучасны варыянт выкарыстоўваецца з [[1939]] года.

== Апісанне ==
Герб уяўляе сабой [[Геральдычны шчыт|шчыт]], двойчы перасечаны на блакіт, чырвоны і золата. У блакіце тры залатыя [[лілея, геральдыка|лілеі]], у чырвоным залаты [[леапард]] з блакітным [[язык]]ом і [[кіпцюр]]амі, у золаце тры [[Зялёны колер|зялёныя]] [[кляновы ліст|кляновыя лісты]] з аднаго [[Корань расліны|кораня]]. Шчыт увянчаны каронай [[Цюдары|Цюдараў]], пад шчытом срэбная стужка з [[дэвіз]]ам правінцыі на [[Французская мова|французскай мове]] «Je me souviens» («Я памятаю»).

Кампазіцыя герба адлюстроўвае розныя этапы ў гісторыі правінцыі. Геральдычныя лілеі сімвалізуюць французскі перыяд гісторыі Квебека, леапард — брытанскую карону, кляновыя ліст — Канаду.

== Храналогія герба Квебека ==
{{multiple image
 | align = center
 | caption_align = center
 | total_width = 620
 | image1 = Coat of arms of the Province of Quebec (1868–1883).svg
 | caption1 = 1868–1883
 | alt1 = 
 | image2 = Coat of arms of the Province of Quebec (1883–1939).svg
 | caption2 = 1883–1939
 | alt2 = 
 | image3 = Coat of arms of the Province of Quebec.svg
 | caption3 = 1939– (дэ-юрэ)
 | alt3 = 
 | image4 = Coat of arms of Quebec (without crown).svg
 | caption4 = 2026– (дэ-факта)
 | alt4 = 
 | footer = Змены ў гербе Квебека з моманту яго атрымання ў 1868 годзе
}}

== Літаратура ==
* «Герб Квебека» інфармацыя на сайце ўрада Квебеку, абноўлена 14 студзень 2008
* Luc Bouvier. «Les armoiries du Québec d'hier à aujourd'hui», dans L'Action nationale, février 1999.
* Gaston Deschênes. Les symboles d'identité québécoise, Québec: Publications du Québec, 1990, 39 pages ISBN 2-551-14189-3

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{rq|wikify|translate}}

{{Квебек у тэмах}}
{{бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Квебек (правінцыя)]]
[[Катэгорыя:Гербы паводле алфавіта]]</text>
      <sha1>5yx0j97npvc8nq113n6p2oi0xrdyozl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ганна Канапацкая</title>
    <ns>0</ns>
    <id>345893</id>
    <revision>
      <id>5153791</id>
      <parentid>5047714</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:33:01Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28939" sha1="ejx1e1ws76d1jf9din9fjl1j7egqzml" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Трухановіч, Ганна Анатолеўна}}
{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           = 
 | подпіс                    =

 | тытул                     = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | парадак                   = 
 | парадак-жан               = 
 | пад імем                  = 
 | сцяг                      = 
 | перыядпачатак             = 
 | перыядканец               = 
 | перыяд праўлення          = 
 | папярэднік                = 
 | пераемнік                 = 
 | каранацыя                 = 
 | адрачэнне                 = 
 | наследнік                 = 
 | суправіцель1              = 
 | суправіцель1перыядпачатак = 
 | суправіцель1перыядканец   = 
 | рэгент1                   = 
 | рэгент1перыядпачатак      = 
 | рэгент1перыядканец        =

 | віцэ-прэзідэнт            = 
 | каментар                  =

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая

 | гады службы               = 
 | прыналежнасць             = 
 | род войскаў               = 
 | званне                    = 
 | камандаваў                = 
 | бітвы                     =

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 =

 | адукацыя                  = 
 | навуковая ступень         = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч''' (''раней Канапацкая''; нар. {{ДН|29|10|1976}}) — беларускі палітычны дзяяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася [[29 кастрычніка]] [[1976]] г. Скончыла [[мінск]]ую школу № 55, пазней юрыдычны факультэт [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да ўступлення на пасаду дэпутата была дырэктарам ТАА «Грынрэй», якое аказвае юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Трухановіч Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]] з 1995 па 2019 год. Удзельнічала ў выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012 годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе.

Свабодна валодае англійскай, рускай і беларускай мовамі.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Ганна Трухановіч пазіцыянуе сябе як апазіцыйны палітык правячаму рэжыму Лукашэнкі &lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб'яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] з 1995 па 2019 год&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. З 2013 па 2016 год старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 г. — сябра Палітрады партыі, у межах якога ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]]. абраная дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 горада Мінска. 

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Трухановіч была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 

26 студзеня 2017 года Трухановіч правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Трухановіч прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9–10 снежня 2019 года Трухановіч разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Трухановіч выступала за разрыў дамовы аб саюзнай дзяржаве з Расіяй і крытыкавала тагачаснага амбасадара РФ у Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ==    
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)]]''
12 мая 2020 года Ганна Трухановіч высунулася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек. 

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;. 

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Трухановіч была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Трухановіч заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асобаў падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Трухановіч ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Трухановіч прапануе рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Трухановіч атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, усяго каля 98 тыс. галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Трухановіч падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з'яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла аб намеры стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ==
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)]]''

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы аб рэгістрацыі ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Трухановіч апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Асабістае жыццё ==
Па стане на жнівень 2020 года, Ганна Трухановіч даўно ў разводзе, мае двух дзяцей - 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>ejx1e1ws76d1jf9din9fjl1j7egqzml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153798</id>
      <parentid>5153791</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:26:13Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27314" sha1="dgfi3rt6d1ab4qxhwhssjb4tmcewjag" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Трухановіч, Ганна Анатолеўна}}
{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | партрэт                   = 
 | тытул                     = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая

 | адукацыя                  =Юрыдычны факультэт БДУ 
 |прафесія=Юрыст, Палітык|дзейнасць=Палітык, Дэпутат|грамадзянства=Беларусь}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч''' (''раней Канапацкая''; нар. {{ДН|29|10|1976}}) — беларускі палітычны дзяяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася [[29 кастрычніка]] [[1976]] г. Скончыла [[мінск]]ую школу № 55, пазней юрыдычны факультэт [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да ўступлення на пасаду дэпутата была дырэктарам ТАА «Грынрэй», якое аказвае юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Трухановіч Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]] з 1995 па 2019 год. Удзельнічала ў выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012 годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе.

Свабодна валодае англійскай, рускай і беларускай мовамі.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Ганна Трухановіч пазіцыянуе сябе як апазіцыйны палітык правячаму рэжыму Лукашэнкі &lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб'яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] з 1995 па 2019 год&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. З 2013 па 2016 год старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 г. — сябра Палітрады партыі, у межах якога ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]]. абраная дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 горада Мінска. 

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Трухановіч была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 

26 студзеня 2017 года Трухановіч правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Трухановіч прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9–10 снежня 2019 года Трухановіч разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Трухановіч выступала за разрыў дамовы аб саюзнай дзяржаве з Расіяй і крытыкавала тагачаснага амбасадара РФ у Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ==    
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)]]''
12 мая 2020 года Ганна Трухановіч высунулася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек. 

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;. 

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Трухановіч была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Трухановіч заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асобаў падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Трухановіч ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Трухановіч прапануе рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Трухановіч атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, усяго каля 98 тыс. галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Трухановіч падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з'яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла аб намеры стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ==
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)]]''

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы аб рэгістрацыі ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Трухановіч апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Асабістае жыццё ==
Па стане на жнівень 2020 года, Ганна Трухановіч даўно ў разводзе, мае двух дзяцей - 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>dgfi3rt6d1ab4qxhwhssjb4tmcewjag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153878</id>
      <parentid>5153798</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:49:41Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27310" sha1="qi9w4g1fb0i44j5bq2im34gphy96ax5" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Трухановіч, Ганна Анатолеўна}}
{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | партрэт                   = 
 | тытул                     = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая

 | адукацыя                  =Юрыдычны факультэт БДУ 
 |прафесія=Юрыст, Палітык|дзейнасць=Палітык, Дэпутат|грамадзянства=Беларусь}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч''' (''раней Канапацкая''; нар. {{ДН|29|10|1976}}) — беларускі палітычны дзяяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася [[29 кастрычніка]] [[1976]] г. Скончыла [[мінск]]ую школу № 55, пазней юрыдычны факультэт [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да ўступлення на пасаду дэпутата была дырэктарам ТАА «Грынрэй», якое аказвае юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Трухановіч Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]] з 1995 па 2019 год. Удзельнічала ў выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012 годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе.

Свабодна валодае англійскай, рускай і беларускай мовамі.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Ганна Трухановіч пазіцыянуе сябе як апазіцыйны палітык правячаму рэжыму Лукашэнкі &lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб'яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] з 1995 па 2019 год&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. З 2013 па 2016 год старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 г. — сябра Палітрады партыі, у межах якога ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]]. абраная дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 горада Мінска. 

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Трухановіч была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 

26 студзеня 2017 года Трухановіч правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Трухановіч прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9–10 снежня 2019 года Трухановіч разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Трухановіч выступала за разрыў дамовы аб саюзнай дзяржаве з Расіяй і крытыкавала тагачаснага амбасадара РФ у Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ==    
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)]]''
12 мая 2020 года Ганна Трухановіч высунулася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек. 

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;. 

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Трухановіч была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Трухановіч заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асобаў падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Трухановіч ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Трухановіч прапануе рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Трухановіч атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, усяго каля 98 тыс. галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Трухановіч падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з'яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла аб намеры стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ==
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)]]''

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы аб рэгістрацыі ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Трухановіч апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Асабістае жыццё ==
Па стане на жнівень 2020 года, Ганна Трухановіч даўно ў разводзе, мае двух дзяцей - 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>qi9w4g1fb0i44j5bq2im34gphy96ax5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153880</id>
      <parentid>5153878</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:51:23Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27310" sha1="qxfit7y3kelybui2ng6pml7lapttbxr" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Трухановіч, Ганна Анатолеўна}}
{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | партрэт                   = 
 | тытул                     = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая

 | адукацыя                  =Юрыдычны факультэт БДУ 
 |прафесія=Юрыст, Палітык|дзейнасць=Палітык, Дэпутат|грамадзянства=Беларусь}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч''' (''раней Канапацкая''; нар. {{ДН|29|10|1976}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася [[29 кастрычніка]] [[1976]] г. Скончыла [[мінск]]ую школу № 55, пазней юрыдычны факультэт [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да ўступлення на пасаду дэпутата была дырэктарам ТАА «Грынрэй», якое аказвае юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Трухановіч Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]] з 1995 па 2019 год. Удзельнічала ў выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012 годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе.

Свабодна валодае англійскай, рускай і беларускай мовамі.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Ганна Трухановіч пазіцыянуе сябе як апазіцыйны палітык правячаму рэжыму Лукашэнкі &lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб'яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] з 1995 па 2019 год&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. З 2013 па 2016 год старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 г. — сябра Палітрады партыі, у межах якога ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]]. абраная дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 горада Мінска. 

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Трухановіч была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 

26 студзеня 2017 года Трухановіч правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Трухановіч прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9–10 снежня 2019 года Трухановіч разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Трухановіч выступала за разрыў дамовы аб саюзнай дзяржаве з Расіяй і крытыкавала тагачаснага амбасадара РФ у Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ==    
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)]]''
12 мая 2020 года Ганна Трухановіч высунулася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек. 

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;. 

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Трухановіч была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Трухановіч заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асобаў падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Трухановіч ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Трухановіч прапануе рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Трухановіч атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, усяго каля 98 тыс. галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Трухановіч падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з'яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла аб намеры стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ==
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)]]''

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы аб рэгістрацыі ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Трухановіч апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Асабістае жыццё ==
Па стане на жнівень 2020 года, Ганна Трухановіч даўно ў разводзе, мае двух дзяцей - 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>qxfit7y3kelybui2ng6pml7lapttbxr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153963</id>
      <parentid>5153880</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:15:47Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27034" sha1="2d3hvx15lpbqlknaxf429g1d5m9wqcu" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | партрэт                   = 
 | тытул                     = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч''', у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася [[29 кастрычніка]] [[1976]] г. Скончыла [[мінск]]ую школу № 55, пазней юрыдычны факультэт [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да ўступлення на пасаду дэпутата была дырэктарам ТАА «Грынрэй», якое аказвае юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Трухановіч Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]] з 1995 па 2019 год. Удзельнічала ў выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012 годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе.

Свабодна валодае англійскай, рускай і беларускай мовамі.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Ганна Трухановіч пазіцыянуе сябе як апазіцыйны палітык правячаму рэжыму Лукашэнкі &lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] з 1995 па 2019 год&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. З 2013 па 2016 год старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 г. — сябра Палітрады партыі, у межах якога ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]]. абраная дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 горада Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Трухановіч была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Трухановіч правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Трухановіч прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Трухановіч разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Трухановіч выступала за разрыў дамовы аб саюзнай дзяржаве з Расіяй і крытыкавала тагачаснага амбасадара РФ у Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ==
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)]]''
12 мая 2020 года Ганна Трухановіч высунулася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек.

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;.

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Трухановіч была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Трухановіч заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Трухановіч ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Трухановіч прапануе рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Трухановіч атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, усяго каля 98 тыс. галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Трухановіч падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла аб намеры стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ==
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)]]''

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы аб рэгістрацыі ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Трухановіч апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Асабістае жыццё ==
Па стане на жнівень 2020 года, Ганна Трухановіч даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Трухановіч: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>2d3hvx15lpbqlknaxf429g1d5m9wqcu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153965</id>
      <parentid>5153963</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:24:02Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26999" sha1="r00hoodsqryfwfcds5e32ctmevqu84u" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | партрэт                   = 
 | тытул                     = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч''', у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася [[29 кастрычніка]] [[1976]] г. Скончыла [[мінск]]ую школу № 55, пазней юрыдычны факультэт [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да ўступлення на пасаду дэпутата была дырэктарам ТАА «Грынрэй», якое аказвае юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]] з 1995 па 2019 год. Удзельнічала ў выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012 годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як апазіцыйны палітык правячаму рэжыму Лукашэнкі &lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] з 1995 па 2019 год&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. З 2013 па 2016 год старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 г. — сябра Палітрады партыі, у межах якога ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]]. абраная дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 горада Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за разрыў дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага паслаў РФ у Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ==
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)]]''
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек.

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;.

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Канапацкая атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, усяго каля 98 тыс. галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла аб намеры стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ==
''Глядзіце таксама: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)]]''

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы аб рэгістрацыі ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Асабістае жыццё ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>r00hoodsqryfwfcds5e32ctmevqu84u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153978</id>
      <parentid>5153965</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:38:36Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27572" sha1="qc6kqkg0ze3nvdd3olrzdj04rpfshy7" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | партрэт                   = 
 | тытул                     = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч''', у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 горада Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за разрыў дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага паслаў РФ у Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек.

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;.

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Канапацкая атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, агулам каля 98 тысяч галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>qc6kqkg0ze3nvdd3olrzdj04rpfshy7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153980</id>
      <parentid>5153978</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:40:30Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27574" sha1="6at1llxk9ycyhg60n1tw6ed1iny72xl" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | партрэт                   = 
 | тытул                     = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч''', у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек.

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;.

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Канапацкая атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, агулам каля 98 тысяч галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>6at1llxk9ycyhg60n1tw6ed1iny72xl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153982</id>
      <parentid>5153980</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:44:47Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27779" sha1="2j914wp6b0lt89ak8xs1hlxqot8megr" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | партрэт                   = 
 | тытул                     = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч'''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/390310|title=Канапацкая перастане быць Канапацкай|website=Наша Ніва|date=2026-03-13|access-date=2026-06-13}}&lt;/ref&gt;, у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек.

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;.

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Канапацкая атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, агулам каля 98 тысяч галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>2j914wp6b0lt89ak8xs1hlxqot8megr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153988</id>
      <parentid>5153982</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:48:38Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27648" sha1="oms4k9iqcpec6qz7i1gxrem62eg0h2k" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | пасада                    = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч'''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/390310|title=Канапацкая перастане быць Канапацкай|website=Наша Ніва|date=2026-03-13|access-date=2026-06-13}}&lt;/ref&gt;, у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек.

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;.

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Канапацкая атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, агулам каля 98 тысяч галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>oms4k9iqcpec6qz7i1gxrem62eg0h2k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153990</id>
      <parentid>5153988</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:55:19Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28659" sha1="rnvgoezkf0nbzszxuzn3kwfymo67cwx" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | пасада                    = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч'''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/390310|title=Канапацкая перастане быць Канапацкай|website=Наша Ніва|date=2026-03-13|access-date=2026-06-13}}&lt;/ref&gt;, у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

Аднапартыйцы засталіся незадаволеныя дзейнасцю дэпутаткі. Дэлегаты з’езда Аб’яднанай грамадзянскай партыі ў верасні 2019 года прынялі рашэнне адмовіць Ганне Канапацкай у паўторным вылучэнні кандыдатам у дэпутаты на выбарах у Палату прадстаўнікоў. Канапацкая на знак пратэсту заявіла аб прыпыненні членства ў партыі&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/30190000.html|title = Ганна Канапацкая заявіла, што прыпыняе сяброўства ў АГП|date = 29-9-2019|publisher = svaboda.org}}&lt;/ref&gt;. На выбарах Ганна Канапацкая вылучалася праз збор подпісаў, але яе не зарэгістравалі як кандыдатку ў дэпутаты.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек.

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;.

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 г. адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як вопытны і праведзены палітык я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэстнымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Канапацкая атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, агулам каля 98 тысяч галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>rnvgoezkf0nbzszxuzn3kwfymo67cwx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153995</id>
      <parentid>5153990</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:59:17Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28659" sha1="8ybefdjdx9200sxdu616dv2m2wslzkd" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | пасада                    = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч'''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/390310|title=Канапацкая перастане быць Канапацкай|website=Наша Ніва|date=2026-03-13|access-date=2026-06-13}}&lt;/ref&gt;, у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

Аднапартыйцы засталіся незадаволеныя дзейнасцю дэпутаткі. Дэлегаты з’езда Аб’яднанай грамадзянскай партыі ў верасні 2019 года прынялі рашэнне адмовіць Ганне Канапацкай у паўторным вылучэнні кандыдатам у дэпутаты на выбарах у Палату прадстаўнікоў. Канапацкая на знак пратэсту заявіла аб прыпыненні членства ў партыі&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/30190000.html|title = Ганна Канапацкая заявіла, што прыпыняе сяброўства ў АГП|date = 29-9-2019|publisher = svaboda.org}}&lt;/ref&gt;. На выбарах Ганна Канапацкая вылучалася праз збор подпісаў, але яе не зарэгістравалі як кандыдатку ў дэпутаты.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек.

10 чэрвеня паведаміла, што ёй удалося сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;.

Аж да 29 чэрвеня заяўляла аб падачы ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 года адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як дасведчаны і сталы палітык, я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэснымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Па папярэдніх дадзеных ЦВК, на выбарах 9 жніўня Канапацкая атрымала 1,68 % галасоў выбаршчыкаў, агулам каля 98 тысяч галасоў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>8ybefdjdx9200sxdu616dv2m2wslzkd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153996</id>
      <parentid>5153995</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:08:22Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5153996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31178" sha1="fhyfg6g07ikfn69136kthhv91c1zmee" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | пасада                    = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч'''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/390310|title=Канапацкая перастане быць Канапацкай|website=Наша Ніва|date=2026-03-13|access-date=2026-06-13}}&lt;/ref&gt;, у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

Аднапартыйцы засталіся незадаволеныя дзейнасцю дэпутаткі. Дэлегаты з’езда Аб’яднанай грамадзянскай партыі ў верасні 2019 года прынялі рашэнне адмовіць Ганне Канапацкай у паўторным вылучэнні кандыдатам у дэпутаты на выбарах у Палату прадстаўнікоў. Канапацкая на знак пратэсту заявіла аб прыпыненні членства ў партыі&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/30190000.html|title = Ганна Канапацкая заявіла, што прыпыняе сяброўства ў АГП|date = 29-9-2019|publisher = svaboda.org}}&lt;/ref&gt;. На выбарах Ганна Канапацкая вылучалася праз збор подпісаў, але яе не зарэгістравалі як кандыдатку ў дэпутаты.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек. 10 чэрвеня паведаміла, што здолела сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў.&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;

Да 29 чэрвеня заяўляла пра падачу ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 года адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як дасведчаны і сталы палітык, я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэснымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Паводле афіцыйных даных, на [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбарах 2020 года]] Ганна Канапацкая набрала 1,67 % галасоў, агулам каля 98 тысяч галасоў выбаршчыкаў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, заняўшы 4 месца, пасля пункта «супраць усіх». Пазней адзін з удзельнікаў яе выбарчай кампаніі (Зміцер Каспяровіч)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/371121|title=Касперовича перед гибелью допрашивали в польской контрразведке — расспрашивали про визы для агентов ОАЦ с паспортами прикрытия и про Бульбу|website=Наша Ніва|date=2025-08-07|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt; заяўляў, што для вылучэння Канапацкай у прэзідэнты было сабрана ўсяго 6 тысяч подпісаў, а Аператыўна-аналітычны цэнтр Лукашэнкі вылучыў на яе кампанію 20 тысяч долараў&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/355274|title=Калі Канапацкая стала цалкам падкантрольная Лукашэнку?|website=Наша Ніва|date=2024-11-16|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;. Пэўны час пасля выбараў Канапацкая заяўляла пра іх несапраўднасць, падала скаргу ў Вярхоўны суд аб непрызнанні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/CEHZjj6HiOv/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.
	
Удзельніца [[Усебеларускі народны сход|Усебеларускага народнага схода]] ў лютым 2021 года&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;.

У 2024 годзе называла апазіцыю ў эміграцыі «самазванцамі і махлярамі»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/358366|title=Канапацкая: Ніякая гэта не апазіцыя, а зборышча самазванцаў і махляроў|website=Наша Ніва|date=2024-12-28|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/359095|title=Канапацкая: Бабарыка — ідэйны прабацька пралубянскай нечысці, якая акапалася ў дарагіх офісах Варшавы і Вільні|website=Наша Ніва|date=2025-01-09|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>fhyfg6g07ikfn69136kthhv91c1zmee</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154002</id>
      <parentid>5153996</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:14:11Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5154002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32027" sha1="af1cfg1r2wz4llzu500qfomgx77x2vw" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | пасада                    = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч'''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/390310|title=Канапацкая перастане быць Канапацкай|website=Наша Ніва|date=2026-03-13|access-date=2026-06-13}}&lt;/ref&gt;, у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

Аднапартыйцы засталіся незадаволеныя дзейнасцю дэпутаткі. Дэлегаты з’езда Аб’яднанай грамадзянскай партыі ў верасні 2019 года прынялі рашэнне адмовіць Ганне Канапацкай у паўторным вылучэнні кандыдатам у дэпутаты на выбарах у Палату прадстаўнікоў. Канапацкая на знак пратэсту заявіла аб прыпыненні членства ў партыі&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/30190000.html|title = Ганна Канапацкая заявіла, што прыпыняе сяброўства ў АГП|date = 29-9-2019|publisher = svaboda.org}}&lt;/ref&gt;. На выбарах Ганна Канапацкая вылучалася праз збор подпісаў, але яе не зарэгістравалі як кандыдатку ў дэпутаты.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек. 10 чэрвеня паведаміла, што здолела сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў.&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;

Да 29 чэрвеня заяўляла пра падачу ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 года адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як дасведчаны і сталы палітык, я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэснымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Паводле афіцыйных даных, на [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбарах 2020 года]] Ганна Канапацкая набрала 1,67 % галасоў, агулам каля 98 тысяч галасоў выбаршчыкаў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, заняўшы 4 месца, пасля пункта «супраць усіх». Пазней адзін з удзельнікаў яе выбарчай кампаніі (Зміцер Каспяровіч)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/371121|title=Касперовича перед гибелью допрашивали в польской контрразведке — расспрашивали про визы для агентов ОАЦ с паспортами прикрытия и про Бульбу|website=Наша Ніва|date=2025-08-07|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt; заяўляў, што для вылучэння Канапацкай у прэзідэнты было сабрана ўсяго 6 тысяч подпісаў, а Аператыўна-аналітычны цэнтр Лукашэнкі вылучыў на яе кампанію 20 тысяч долараў&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/355274|title=Калі Канапацкая стала цалкам падкантрольная Лукашэнку?|website=Наша Ніва|date=2024-11-16|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;. Пэўны час пасля выбараў Канапацкая заяўляла пра іх несапраўднасць, падала скаргу ў Вярхоўны суд аб непрызнанні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/CEHZjj6HiOv/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.
	
Удзельніца [[Усебеларускі народны сход|Усебеларускага народнага схода]] ў лютым 2021 года&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;.

У 2024 годзе называла апазіцыю ў эміграцыі «самазванцамі і махлярамі»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/358366|title=Канапацкая: Ніякая гэта не апазіцыя, а зборышча самазванцаў і махляроў|website=Наша Ніва|date=2024-12-28|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/359095|title=Канапацкая: Бабарыка — ідэйны прабацька пралубянскай нечысці, якая акапалася ў дарагіх офісах Варшавы і Вільні|website=Наша Ніва|date=2025-01-09|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
Выбары праводзіліся ва ўмовах [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|палітычнага крызісу]] і масавых палітычных рэпрэсій [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]].

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Паводле афіцыйных вынікаў набрала 1,86 % галасоў, заняўшы 4 месца (пункт «супраць усіх» сабраў 3,60 %).

У верасні 2025 года разам з прапагандыстамі і старшынёй [[Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі|БРСМ]] удзельнічала ў сустрэчы [[Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка|Аляксандра Лукашэнкі]] з «ідэалагічным актывам»&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.


== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>af1cfg1r2wz4llzu500qfomgx77x2vw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154005</id>
      <parentid>5154002</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:17:50Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5154005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32763" sha1="1hldbdaf484puq7m8sdroo5m1mwrqj3" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | пасада                    = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч'''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/390310|title=Канапацкая перастане быць Канапацкай|website=Наша Ніва|date=2026-03-13|access-date=2026-06-13}}&lt;/ref&gt;, у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларускі палітычны дзеяч, прадпрымальнік, юрыст. Дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|года]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 года]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

Аднапартыйцы засталіся незадаволеныя дзейнасцю дэпутаткі. Дэлегаты з’езда Аб’яднанай грамадзянскай партыі ў верасні 2019 года прынялі рашэнне адмовіць Ганне Канапацкай у паўторным вылучэнні кандыдатам у дэпутаты на выбарах у Палату прадстаўнікоў. Канапацкая на знак пратэсту заявіла аб прыпыненні членства ў партыі&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/30190000.html|title = Ганна Канапацкая заявіла, што прыпыняе сяброўства ў АГП|date = 29-9-2019|publisher = svaboda.org}}&lt;/ref&gt;. На выбарах Ганна Канапацкая вылучалася праз збор подпісаў, але яе не зарэгістравалі як кандыдатку ў дэпутаты.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек. 10 чэрвеня паведаміла, што здолела сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў.&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;

Да 29 чэрвеня заяўляла пра падачу ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 года адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як дасведчаны і сталы палітык, я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэснымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Паводле афіцыйных даных, на [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбарах 2020 года]] Ганна Канапацкая набрала 1,67 % галасоў, агулам каля 98 тысяч галасоў выбаршчыкаў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, заняўшы 4 месца, пасля пункта «супраць усіх». Пазней адзін з удзельнікаў яе выбарчай кампаніі (Зміцер Каспяровіч)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/371121|title=Касперовича перед гибелью допрашивали в польской контрразведке — расспрашивали про визы для агентов ОАЦ с паспортами прикрытия и про Бульбу|website=Наша Ніва|date=2025-08-07|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt; заяўляў, што для вылучэння Канапацкай у прэзідэнты было сабрана ўсяго 6 тысяч подпісаў, а Аператыўна-аналітычны цэнтр Лукашэнкі вылучыў на яе кампанію 20 тысяч долараў&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/355274|title=Калі Канапацкая стала цалкам падкантрольная Лукашэнку?|website=Наша Ніва|date=2024-11-16|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;. Пэўны час пасля выбараў Канапацкая заяўляла пра іх несапраўднасць, падала скаргу ў Вярхоўны суд аб непрызнанні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/CEHZjj6HiOv/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.
	
Удзельніца [[Усебеларускі народны сход|Усебеларускага народнага схода]] ў лютым 2021 года&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;.

У 2024 годзе называла апазіцыю ў эміграцыі «самазванцамі і махлярамі»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/358366|title=Канапацкая: Ніякая гэта не апазіцыя, а зборышча самазванцаў і махляроў|website=Наша Ніва|date=2024-12-28|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/359095|title=Канапацкая: Бабарыка — ідэйны прабацька пралубянскай нечысці, якая акапалася ў дарагіх офісах Варшавы і Вільні|website=Наша Ніва|date=2025-01-09|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
Выбары праводзіліся ва ўмовах [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|палітычнага крызісу]] і масавых палітычных рэпрэсій [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]].

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Паводле афіцыйных вынікаў набрала 1,86 % галасоў, заняўшы 4 месца (пункт «супраць усіх» сабраў 3,60 %).

У верасні 2025 года разам з прапагандыстамі і старшынёй [[Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі|БРСМ]] удзельнічала ў сустрэчы [[Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка|Аляксандра Лукашэнкі]] з «ідэалагічным актывам»&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://reform.news/kanopackaja-prisutstvovala-na-vstreche-lukashenko-s-ideologicheskim-aktivom|title=Канопацкая присутствовала на встрече Лукашенко с идеологическим активом|last=REFORM.news|website=REFORM.news|date=2025-09-17|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot;&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12-9-2016|publisher = svaboda.org|language = be-x-old|access-date = 15-4-2019}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>1hldbdaf484puq7m8sdroo5m1mwrqj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154006</id>
      <parentid>5154005</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:19:39Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5154006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32668" sha1="iqb5fr7er8xn2p8p07i5jg526pr8szn" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | пасада                    = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч'''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/390310|title=Канапацкая перастане быць Канапацкай|website=Наша Ніва|date=2026-03-13|access-date=2026-06-13}}&lt;/ref&gt;, у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларуская юрыстка, прадпрымальніца. Дэпутатка [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 гадоў]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатам парламента, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

Аднапартыйцы засталіся незадаволеныя дзейнасцю дэпутаткі. Дэлегаты з’езда Аб’яднанай грамадзянскай партыі ў верасні 2019 года прынялі рашэнне адмовіць Ганне Канапацкай у паўторным вылучэнні кандыдатам у дэпутаты на выбарах у Палату прадстаўнікоў. Канапацкая на знак пратэсту заявіла аб прыпыненні членства ў партыі&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/30190000.html|title = Ганна Канапацкая заявіла, што прыпыняе сяброўства ў АГП|date = 29-9-2019|publisher = svaboda.org}}&lt;/ref&gt;. На выбарах Ганна Канапацкая вылучалася праз збор подпісаў, але яе не зарэгістравалі як кандыдатку ў дэпутаты.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек. 10 чэрвеня паведаміла, што здолела сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў.&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;

Да 29 чэрвеня заяўляла пра падачу ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 года адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як дасведчаны і сталы палітык, я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэснымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Паводле афіцыйных даных, на [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбарах 2020 года]] Ганна Канапацкая набрала 1,67 % галасоў, агулам каля 98 тысяч галасоў выбаршчыкаў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, заняўшы 4 месца, пасля пункта «супраць усіх». Пазней адзін з удзельнікаў яе выбарчай кампаніі (Зміцер Каспяровіч)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/371121|title=Касперовича перед гибелью допрашивали в польской контрразведке — расспрашивали про визы для агентов ОАЦ с паспортами прикрытия и про Бульбу|website=Наша Ніва|date=2025-08-07|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt; заяўляў, што для вылучэння Канапацкай у прэзідэнты было сабрана ўсяго 6 тысяч подпісаў, а Аператыўна-аналітычны цэнтр Лукашэнкі вылучыў на яе кампанію 20 тысяч долараў&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/355274|title=Калі Канапацкая стала цалкам падкантрольная Лукашэнку?|website=Наша Ніва|date=2024-11-16|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;. Пэўны час пасля выбараў Канапацкая заяўляла пра іх несапраўднасць, падала скаргу ў Вярхоўны суд аб непрызнанні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/CEHZjj6HiOv/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.
	
Удзельніца [[Усебеларускі народны сход|Усебеларускага народнага схода]] ў лютым 2021 года&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;.

У 2024 годзе называла апазіцыю ў эміграцыі «самазванцамі і махлярамі»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/358366|title=Канапацкая: Ніякая гэта не апазіцыя, а зборышча самазванцаў і махляроў|website=Наша Ніва|date=2024-12-28|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/359095|title=Канапацкая: Бабарыка — ідэйны прабацька пралубянскай нечысці, якая акапалася ў дарагіх офісах Варшавы і Вільні|website=Наша Ніва|date=2025-01-09|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
Выбары праводзіліся ва ўмовах [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|палітычнага крызісу]] і масавых палітычных рэпрэсій [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]].

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Паводле афіцыйных вынікаў набрала 1,86 % галасоў, заняўшы 4 месца (пункт «супраць усіх» сабраў 3,60 %).

У верасні 2025 года разам з прапагандыстамі і старшынёй [[Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі|БРСМ]] удзельнічала ў сустрэчы [[Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка|Аляксандра Лукашэнкі]] з «ідэалагічным актывам»&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://reform.news/kanopackaja-prisutstvovala-na-vstreche-lukashenko-s-ideologicheskim-aktivom|title=Канопацкая присутствовала на встрече Лукашенко с идеологическим активом|last=REFORM.news|website=REFORM.news|date=2025-09-17|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot;&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12-9-2016|publisher = svaboda.org|language = be-x-old|access-date = 15-4-2019}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)
{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>iqb5fr7er8xn2p8p07i5jg526pr8szn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154008</id>
      <parentid>5154006</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:24:49Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <minor />
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>5154008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32700" sha1="mwy9bcohh186qcd6pkpofohosfjl6l8" xml:space="preserve">{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Ганна Анатолеўна Трухановіч
 | пасада                    = [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|Дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання]]
 | бацька                    = Анатоль Іванавіч Трухановіч
 | маці                      = Людміла Трухановіч
 | дзеці                     = Аляксей Канапацкі, Настасся Канапацкая
}}
'''Га́нна Анато́леўна Трухано́віч'''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/390310|title=Канапацкая перастане быць Канапацкай|website=Наша Ніва|date=2026-03-13|access-date=2026-06-13}}&lt;/ref&gt;, у шлюбе і да 2026 года — '''Канапацкая''' ({{ВДП}}) — беларуская юрыстка, прадпрымальніца. Дэпутатка [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|6-га склікання]] (2016—2019), кандыдат у прэзідэнты [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] на выбарах [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|2020]] і [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|2025 гадоў]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася 29 кастрычніка 1976 года. Скончыла мінскую школу № 55, пазней [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Да прызначэння дэпутаткай ў 2016 годзе была дырэктаркай ТАА «Грынрэй», якое аказвала юрыдычныя паслугі&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|title = Канапацкая Ганна Анатолеўна|publisher = vybory2016.by|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170027/http://vybory2016.by/candidates/097-2.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}&lt;/ref&gt;.

Свабодна ведае англійскую, рускую і беларускую мовы.

== Грамадска-палітычная дзейнасць ==
Пазіцыянуе сябе як палітык апазіцыйны [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.svoboda.org/a/27982337.html|title=Лукашенко сыграл в оппозицию?|first=Владимир|last=Кара-Мурза|website=Радио Свобода|date=2016-09-14|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/online/news/2507129/|title=В Белорусский парламент прошли оппозиционеры|first=Саша ПЯТНИЦКАЯ|last={{!}}|website=kp.ru -|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/3087489|title=Белорусской оппозиции нашлось место в парламенте|website=www.kommersant.ru|date=2016-09-13|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mskfast.ru/news/1836888-echo/|title=Security check|website=mskfast.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/662957.html|title=Охрана, неприкосновенность, пенсия. Канопацкая предлагает закон о гарантиях для экс-президента Беларуси|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

=== Дзейнасць у 1995—2019 гадах ===
Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай Грамадзянскай партыі (АГП)]] у 1995—2019 гадах&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/663399.html|title=«За утрату доверия партии». Канопацкая свое исключение из ОГП называет репрессиями|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. У 2013—2016 гадах старшыня мінскай гарадской арганізацыі АГП. З верасня 2016 — сябра Палітрады партыі, у межах якой ўзначальвала камісію па працы з прадпрымальнікамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Удзельнічала ў [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2012)|выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ў 2012]] годзе і выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь дваццаць сёмага склікання ў 2014 годзе&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://neg.by/novosti/otkrytj/deputat-anna-kanopackaya--najti-balans-interesov-biznesa-i-gosudarstva/|title=Депутат Анна КАНОПАЦКАЯ:— найти баланс интересов бизнеса и государства|website=neg.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

На [[Парламенцкія выбары ў Беларусі (2016)|Парламенцкіх выбарах 2016 года]] прызначана дэпутаткай [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў]] па Кастрычніцкай выбарчай акрузе № 97 Мінска.

Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ажыццяўленні кантактаў з Парламенцкай асамблеяй Савета Еўропы. Член рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Дзяржавы Кувейт, Парламентам Каралеўства Марока, Парламентам Рэспублікі Сінгапур, Парламентам Рэспублікі Славеніі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/deputies-ru/view/kanopatskaja-anna-616/|title=Канопацкая {{!}} Депутатский корпус {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Канапацкая была адказнай за падрыхтоўку праекта Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях дзяржаўна-прыватнага партнёрства» ў пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па эканамічнай палітыцы&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://www.house.gov.by/ru/news-ru/view/10-nojabrja--goda-pod-predsedatelstvom-vaschepova-sostojalos-rasshirennoe-zasedanie-postojannoj-komissii-51620-2016/|title=10 ноября 2016 года под председательством В.А.Щепова состоялось расширенное заседание Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике, в котором приняли участие ответственные работники Министерства экономики Республики Беларусь. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=www.house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2017 года Канапацкая правяла брыфінг для журналістаў сродкаў масавай інфармацыі па выніках паседжання камісіі [[Парламенцкая асамблея Савета Еўропы|Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы]] па палітычных пытаннях і дэмакратыі, якое адбылося 24 студзеня ў межах зімовай сесіі гэтай арганізацыі ў Страсбургу (Францыя)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://house.gov.by/ru/news-ru/view/26-janvarja-2017-goda-predsedatel-postojannoj-komissii-palaty-predstavitelej-po-mezhdunarodnym-delam-52120-2017/|title=26 января 2017 года председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по международным делам Воронецкий В.И., председатель Постоянной комиссии Палаты представителей по правам человека, национальным отношениям и средствам массовой информации Наумович А.Н. и член Постоянной комиссии Палаты представителей по экономической политике Канопацкая А.А. провели брифинг для журналистов средств массовой информации. {{!}} Новости {{!}} Официальный сайт Палаты Представителей Национального собрания Республики Беларусь|website=house.gov.by|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

27-28 чэрвеня 2017 года Канапацкая прыняла ўдзел у парламенцкіх слуханнях у Еўрапарламенце ў Бруселі па сітуацыі ў Беларусі, за што была пазбаўлена аплаты працоўных дзён&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/554339.html|title=Канопацкой урезали зарплату за выезд из страны без разрешения Администрации президента|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

9-10 снежня 2019 года Канапацкая разам з беларускай дэлегацыяй наведала штаб-кватэру НАТА ў межах праграмы «Партнёрства дзеля міру»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=http://fondsk.ru/news/2019/12/14/kak-belorusskaja-delegacija-ocharovalas-nato.html|title=Как белорусская делегация очаровалась НАТО — Фонд стратегической культуры|website=fondsk.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Будучы дэпутатка Палаты прадстаўнікоў, Канапацкая выступала за скасаванне дагавора пра саюзную дзяржаву з Расіяй і крытыкавала тагачаснага пасла ў Расіі ў Беларусі&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/23/09/2020/5f2da0ba9a794785a5e94016?from=from_main_3&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fru.wikipedia.org%2F|title=Второй день протестов после президентских выборов в Белоруссии. Главное. Кто боролся за пост президента Белоруссии}}&lt;/ref&gt;.

Прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці за акцыю салідарнасці з палітвязнямі&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kp.by/daily/26581/3596623/|title=Анна Канопацкая: «Если получится слаженная работа, то заявим о себе и на президентских выборах»}}&lt;/ref&gt;.

Аднапартыйцы засталіся незадаволеныя дзейнасцю дэпутаткі. Дэлегаты з’езда Аб’яднанай грамадзянскай партыі ў верасні 2019 года прынялі рашэнне адмовіць Ганне Канапацкай у паўторным вылучэнні кандыдаткай у дэпутаткі на выбарах у Палату прадстаўнікоў. Канапацкая на знак пратэсту заявіла пры прыпыненне членства ў партыі&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/30190000.html|title = Ганна Канапацкая заявіла, што прыпыняе сяброўства ў АГП|date = 29-9-2019|publisher = svaboda.org}}&lt;/ref&gt;. На выбарах Ганна Канапацкая вылучалася праз збор подпісаў, але яе не зарэгістравалі як кандыдатку ў дэпутаткі.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)}}
12 мая 2020 года Ганна Канапацкая прапанавалася ў кандыдаты на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 20 мая зарэгістравала ініцыятыўную групу з 1314 чалавек. 10 чэрвеня паведаміла, што здолела сабраць неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў.&lt;ref&gt;[https://news.tut.by/elections/688123.html Канопацкая заявила о сборе необходимых 100 тысяч подписей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200610074124/https://news.tut.by/elections/688123.html |date=10 чэрвеня 2020 }} tut.by (10 чэрвеня 2020)&lt;/ref&gt;

Да 29 чэрвеня заяўляла пра падачу ў ЦВК 110 тысяч подпісаў, аднак 30 чэрвеня ЦВК паведаміла, што пасля ўсіх праверак у Канапацкай засталося 146 588 сапраўдных подпісаў&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/691564.html|title=ЦИК рассказал, сколько подписей сдали претенденты в президенты для регистрации кандидатами|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

18 ліпеня 2020 года адмовілася ўдзельнічаць у тэледэбатах, зрабіўшы заяву: «Як дасведчаны і сталы палітык, я не маю ні права, ні жадання спаборнічаць з заведама больш слабымі апанентамі. Неўзабаве мне яшчэ краінай кіраваць»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693310.html|title=«Как человек взрослый и политик ответственный». Канопацкая заявила об отказе от участия в дебатах|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Ганна Канапацкая была адзіным з зарэгістраваных кандыдатаў у прэзідэнты, хто, паводле звестак на 20 ліпеня, не планаваў праводзіць сустрэчы з выбаршчыкамі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/693493.html|title=Кандидаты сообщили в ЦИК, сколько проведут встреч с избирателями. Больше всего — Лукашенко|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

26 ліпеня 2020 года Канапацкая заявіла, што ў яе адрас, а таксама яе дзяцей і давераных асоб падчас сёлетняй выбарчай кампаніі паступаюць пагрозы, яна прыняла рашэнне адмовіцца ад правядзення вулічных пікетаў. Паводле яе слоў, дзейная ўлада, засяроджаная на барацьбе з іншадумствам і пратэснымі настроямі, не здольная абараніць кагосьці, акрамя сябе, што робіць вулічную агітацыю небяспечнай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ria.ru/20200726/1574948899.html|title=Кандидат в президенты Белоруссии Канопацкая пожаловалась на угрозы|website=РИА Новости|date=20200726T1921|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

28 ліпеня 2020 года Ганна Канапацкая ў сваёй перадвыбарнай праграме заявіла, толькі выключна нацыянальныя інтарэсы павінны ляжаць у аснове яе знешняй палітыкі. Канапацкая прапанавала рухацца па еўрапейскім шляху, яна выступае за рэалізацыю замацаванага ў канстытуцыі імкнення да дзяржаўнага нейтралітэту, а таксама перагледзець усе падпісаныя раней міжнародныя дамовы, якія не адпавядаюць нацыянальным інтарэсам Беларусі&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kp.ru/daily/27162.3/4260923/|title=Анна Канопацкая на белорусском ТВ: «Не верьте тому, кто будет обещать светлое будущее на следующий день после его избрания президентом»|first=Геннадий МОЖЕЙКО|last={{!}}|website=kp.ru -|date=2020-07-28|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Паводле афіцыйных даных, на [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)|прэзідэнцкіх выбарах 2020 года]] Ганна Канапацкая набрала 1,67 % галасоў, агулам каля 98 тысяч галасоў выбаршчыкаў&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, заняўшы 4 месца, пасля пункта «супраць усіх». Пазней адзін з удзельнікаў яе выбарчай кампаніі (Зміцер Каспяровіч)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/371121|title=Касперовича перед гибелью допрашивали в польской контрразведке — расспрашивали про визы для агентов ОАЦ с паспортами прикрытия и про Бульбу|website=Наша Ніва|date=2025-08-07|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt; заяўляў, што для вылучэння Канапацкай у прэзідэнты было сабрана ўсяго 6 тысяч подпісаў, а Аператыўна-аналітычны цэнтр Лукашэнкі вылучыў на яе кампанію 20 тысяч долараў&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/355274|title=Калі Канапацкая стала цалкам падкантрольная Лукашэнку?|website=Наша Ніва|date=2024-11-16|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;. Пэўны час пасля выбараў Канапацкая заяўляла пра іх несапраўднасць, падала скаргу ў Вярхоўны суд аб непрызнанні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/CEHZjj6HiOv/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

12 жніўня 2020 года Ганна Канапацкая падала ў Вярхоўны суд скаргу на рашэнне Цэнтрвыбаркама па выніках выбараў кіраўніка дзяржавы. На думку Канапацкай, падставай для непрызнання вынікаў з’яўляецца грубае парушэнне палажэнняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Выбарчага кодэкса пры назначэнні і правядзенні выбараў&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auth/sso.shtml?origin=/politics/news/2020/08/12/n_14789491.shtml|title=Кандидат Канопацкая подала жалобу в ЦИК по итогам выборов в Белоруссии|website=www.gazeta.ru|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik.by/20200821/Kanopatskaya-podala-v-sud-na-reshenie-TsIK-po-itogam-vyborov-1045517170.html|title=Канопацкая подала в суд на решение ЦИК по итогам выборов|first=Sputnik|last=Беларусь|website=Sputnik Беларусь|date=20200821T0820+0300|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Пасля выбараў заявіла пра намер стварыць партыю&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/258775|title=Канопацкая задумала создать национал-демократическую партию|website=Наша Ніва|date=2020-09-10|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.
	
Удзельніца [[Усебеларускі народны сход|Усебеларускага народнага схода]] ў лютым 2021 года&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;.

У 2024 годзе называла апазіцыю ў эміграцыі «самазванцамі і махлярамі»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/358366|title=Канапацкая: Ніякая гэта не апазіцыя, а зборышча самазванцаў і махляроў|website=Наша Ніва|date=2024-12-28|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/359095|title=Канапацкая: Бабарыка — ідэйны прабацька пралубянскай нечысці, якая акапалася ў дарагіх офісах Варшавы і Вільні|website=Наша Ніва|date=2025-01-09|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

=== Удзел у Прэзідэнцкіх выбарах 2025 года ===
{{Асноўны артыкул|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)}}
Выбары праводзіліся ва ўмовах [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|палітычнага крызісу]] і масавых палітычных рэпрэсій [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]].

31 кастрычніка 2024 года ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) Беларусі былі пададзены дакументы на рэгістрацыю ініцыятывай групы Ганны Канапацкай&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/v-tsik-belarusi-predstavleny-dokumenty-o-registratsii-initsiativnoj-gruppy-grazhdan-po-sboru-podpisej-1950-2024|title=В ЦИК Беларуси представлены документы о регистрации инициативной группы граждан по сбору подписей избирателей в поддержку выдвижения Анны Канопацкой кандидатом в Президенты Республики Беларусь|website=rec.gov.by|date=2024-10-31|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;. 4 лістапада група была зарэгістраваная&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/from-telegram-ru/view/tsik-belarusi-rassmotreny-voprosy-o-registratsii-initsiativnyx-grupp-grazhdan-v-podderzhku-vydvizhenija-1971-2024|title=ЦИК Беларуси рассмотрены вопросы о регистрации инициативных групп граждан в поддержку выдвижения кандидатов в Президенты Республики Беларусь|website=www.rec.gov.by|date=2024-11-04|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;, а 23 снежня ЦВК зарэгістравала Ганну Канапацкую кандыдатам у Прэзідэнты&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.rec.gov.by/ru/news-ru/view/zasedanie-tsentralnoj-komissii-2100|title=Заседание Центральной комиссии|website=www.rec.gov.by|date=2024-12-23|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 2025 года Ганна Канапацкая апублікавала сваю перадвыбарчую праграму&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tochka.by/articles/policy/zamuzh_v_17_i_silnyy_parlament_izuchili_predvybornuyu_programmu_anny_kanopatskoy/|title=Замуж в 17 и сильный парламент: изучили предвыборную программу Анны Канопацкой|website=tochka.by|date=2025-01-01|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

Паводле афіцыйных вынікаў набрала 1,86 % галасоў, заняўшы 4 месца (пункт «супраць усіх» сабраў 3,60 %).

У верасні 2025 года разам з прапагандыстамі і старшынёй [[Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі|БРСМ]] удзельнічала ў сустрэчы [[Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка|Аляксандра Лукашэнкі]] з «ідэалагічным актывам»&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://reform.news/kanopackaja-prisutstvovala-na-vstreche-lukashenko-s-ideologicheskim-aktivom|title=Канопацкая присутствовала на встрече Лукашенко с идеологическим активом|last=REFORM.news|website=REFORM.news|date=2025-09-17|access-date=2025-10-20}}&lt;/ref&gt;.

== Сям’я ==
Станам на жнівень 2020 года, Ганна Канапацкая даўно ў разводзе, мае двух дзяцей — 21-гадовага сына Аляксея (студэнт эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта) і 18-гадовую дачку Анастасію (вучыцца ў Аўстрыі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://news.tut.by/economics/694925.html|title=«Уверена на 100 процентов, что буду президентом Беларуси». Канопацкая — о политике и личной жизни|website=TUT.BY|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://euroradio.fm/ru/anna-kanopackaya-moya-semya-mnogo-poteryala-iz-za-togo-chto-ya-poshla-v-politiku|title=Анна Канопацкая: моя семья много потеряла из-за того, что я пошла в политику {{!}} Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2020-06-12|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|title=ТАСС, 26 июля 2020. Кандидат в президенты Белоруссии Анна Канопацкая рассказала об угрозах в её адрес. Угрозы также поступают в адрес её детей|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806222608/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/9056319|archive-date=2020-08-06|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt;.

== Бізнес ==
Паводле дакументаў, Ганна Канапацкая была дырэктаркай юрыдычнай кампаніі «Грын рэй», але спыніла сваю дзейнасць пасля прызначэння дэпутаткай. У інтэрнэце пра кампанію «Грын рэй» няма падрабязнай інфармацыі, у кампаніі ніколі не было сайта&lt;ref name=&quot;tok&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|title=Пра сям'ю, парламент, прэзідэнцкія амбіцыі — поўная тэкставая версія інтэрв’ю з Ганнай Канапацкай|date=21-10-2018|publisher=nashaniva.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414213255/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=217924|archive-date=15-4-2019|access-date=15-4-2019}}&lt;/ref&gt;. У перадвыбарчай кампаніі 2016 года задэкларавала прыбытак 293 802 204 рублі за 2015 год&lt;ref name=&quot;svaboda&quot;&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12-9-2016|publisher = svaboda.org|language = be-x-old|access-date = 15-4-2019}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{cite web|url = http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|title = Ганна Канапацкая: юрыстка, разьведзеная, дачка «легальнага беларускага мільянэра»|date = 12 верасня 2016|publisher = svaboda.rog|archive-url = https://web.archive.org/web/20160914170230/http://www.svaboda.org/a/hanna-kanapackaja-jurystka-razviedzienaja-dacka-liehalnaha-bielaruskaha-miljanera/27982449.html|archive-date = 14 верасня 2016|access-date = 14 верасня 2016}}
* [https://tochka.by/articles/policy/budet_li_v_belarusi_pervaya_zhenshchina_prezident_intervyu_s_annoy_kanopatskoy/ Будет ли в Беларуси первая женщина-президент — интервью с Анной Канопацкой] (18 ноября 2024)

{{Прадстаўнікі горада Мінска ў Нацыянальным сходзе}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Трухановіч Ганна}}
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання]]
[[Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]
[[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2025)]]</text>
      <sha1>mwy9bcohh186qcd6pkpofohosfjl6l8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Красны (Смаленская вобласць)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>563249</id>
    <revision>
      <id>5153862</id>
      <parentid>4522745</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:02:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21376" sha1="316kl1cdf82ohccnjjhvgxugavq0hnx" xml:space="preserve">{{Іншыя значэнні|Красны}}
{{НП
|статус                = пасёлак гарадскога тыпу
|беларуская назва      = Красны
|арыгінальная назва    = {{lang-ru|Красный}}
|падначаленне          = 
|краіна                = Расія
|выява                 = Krasny_(Smolensk_Oblast).jpg
|памер                 = &lt;!--300px--&gt;
|подпіс                = &lt;!-- выявы --&gt;
|рэгіён                = Смаленская вобласць
|рэгіён у табліцы      = 
|від рэгіёна           = Вобласць
|раён                  = Краснінскі раён
|раён у табліцы        = Краснінскі раён (Смаленская вобласць){{!}}Краснінскі раён
|від раёна             = 
|абшчына               = 
|від абшчыны           = 
|унутранае дзяленне    = 
|від главы             = 
|глава                 = 
|заснаваны             = 
|першае згадванне      = 1165
|згадванне ref         = 
|Магдэбургскае права   = 6 мая 1625
|ранейшыя імёны        = 
|статус з              = &lt;!--год--&gt;
|статус дата           = 
}}
'''Кра́сны''' — [[гарадскі пасёлак|мястэчка]] ў [[Расія|Расіі]], пры сутоках ракі Свіной з [[Мярэя|Мярэю]]. Адміністрацыйны цэнтр [[Краснінскі раён (Смаленская вобласць)|Краснінскага раёна]] [[Смаленская вобласць|Смаленскай вобласці]]. Насельніцтва на 2017 год — 4132 чалавекі. Знаходзіцца за 45 км на паўднёвы захад ад [[Смаленск]]а, за 18 км ад чыгуначнай станцыі [[Гусіна (станцыя)|Гусіна]].

Красны — даўняе [[Магдэбургскае права|магдэбургскае]] [[места]] [[Смаленскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|гістарычнай Смаленшчыны]], на [[беларусы|беларускай]] [[Этнічная тэрыторыя|этнічнай тэрыторыі]]. Сярод мясцовых славутасцей вылучалася драўляная Прачысценская царква, помнік беларускага народнага дойлідства XVIII ст.&lt;ref&gt;Ширяев С. Д. Этюды по истории архитектуры Смоленска и белорусской Смоленщины. — Смоленск, 1924.&lt;/ref&gt;

== Назва ==
Тапонім «Красны» ўтварыўся ад адпаведнага прыметніка, сінонімам якога з’яўляецца слова «прыгожы».

== Гісторыя ==

=== Ранняе Сярэдневякоўе ===
[[Файл:Krasny. Красны (Lauvergne, 1840) (2).jpg|міні|Панарама. Б. Лавернь, 1840 г.]]

Першае пісьмовае ўпамінанне пра Красны (''Красен'') змяшчаецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] і датуецца 1165 годам, калі князь смаленскі [[Давыд Расціславіч]] перадаў [[замак|горад]] ва ўдзел пляменніку Раману, князю віцебскаму.

=== Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Маскоўскай дзяржавай ===
[[Файл:Krasny, Pračyścienskaja. Красны, Прачысьценская (1924).jpg|міні|Прачысценская царква, 1924 г.]]

У 1404 годзе Красны далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. З 1508 году места ўваходзіла ў склад [[Смаленскае ваяводства|Смаленскага ваяводства]]. У 1514 годзе Красны трапіў пад уладу [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]].

У 1609 годзе Красны вярнуўся ў Вялікае Княства Літоўскае. У 1613 годзе [[Сойм Вялікага Княства Літоўскага|Вальны сойм]] аднавіў Смаленскае ваяводства ў складзе Вялікага Княства Літоўскага, што прызнала [[Маскоўская дзяржава]] пры заключэнні [[Дэулінскае перамір’е|Дэулінскага перамір'я 1618 года]]. Красны ўвайшоў у склад [[Смаленскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Смаленскага павета]]. 6 мая 1625 года [[Спіс каралёў польскіх|кароль]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Жыгімонт Ваза]] надаў месту [[Магдэбургскае права]] і герб: «''у блакітным полі Святы Юрый на кані перамагае Зло''»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Геральдыка беларускіх местаў|к}} С. 176.&lt;/ref&gt;. З пачаткам [[Вайна 1654-1667 гадоў|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] у 1654 годзе Красны захапілі маскоўскія войскі.

=== Пад уладай Маскоўскай дзяржавы і Расійскай імперыі ===
[[Файл:Coat of Arms of Krasny (Smolensk oblast) (1780).png|міні|злева|110пкс|Герб 1780 г.]]

Згодна з [[Андрусаўскае перамір’е|Андрусаўскім перамір'ем 1667 года]] Красны аказаўся ў складзе [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]]. Па загаду маскоўскага гаспадара сюды перасялілі салдат з Люцынскага і Дынабургскага гарнізонаў. Места стала лічыцца «дварцовым» сялом.

У 1776 годзе Красны атрымаў статус горада і стаў цэнтрам павета Смаленскай губерні (у 1796—1802 гадах быў заштатным горадам). У 1780 годзе ўлады даравалі Краснаму новы рускі герб. У [[Вайна 1812 года|вайну 1812 года]] 3—6 лістапада пад Красным адбылася бітва паміж рускім і французскім войскам.

У 1849 годзе ў Красным адкрылася першая школа. На 1850 год у месце было 2 мураваныя, 3 драўляныя грамадскія і 310 прыватных дамоў. Паводле афіцыйных звестак за 1866 год, беларусы складалі 95,39 % насельніцтва Краснінскага павета&lt;ref name=&quot;spisy&quot;&gt;Списки населенных мест Российской империи, составленные и издаваемые Центральным статистическим комитетом Министерства внутренних дел. Вып. 40: Смоленская губерния. — СПб., 1868. С. 60.&lt;/ref&gt;. У канцы XIX ст. дзейнічалі 4 царквы, працавалі 2-класнае гарадское і 2 прыходскія вучылішчы, земскі шпіталь і 2 аптэкі, штогод адбываліся 3 кірмашы. У гэты час у Красным было 6 прадпрыемстваў, на якіх працавала 6 майстроў і столькі ж работнікаў, апроч якіх было 8 рамеснікаў і 13 чаляднікаў. Паводле вынікаў перапісу 1897 года, беларусы складалі 90 % жыхароў Краснінскага павета&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1405 Перепись 1897 года. Краснинский уезд], Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Красны абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Беларускай ССР]], дзе стаў цэнтрам павета («падраёна») Смаленскага раёна&lt;ref name=&quot;at&quot;&gt;{{Літаратура/150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Аднак 16 студзеня Масква адабрала места разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. У 1922 годзе статус Краснага панізілі да [[мястэчка]]. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з 1941 да 1943 года мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

У 1985 годзе Красны атрымаў афіцыйны статус рабочага [[пасёлак гарадскога тыпу|пасёлка гарадскога тыпу]].

== Насельніцтва ==

* '''XVIII стагоддзе''': 1780 год — 860 чал., з іх 145 мяшчан, 59 купцоў, 13 рамеснікаў (4 шаўцы, 4 краўцы, 5 кавалёў)
* '''XIX стагоддзе''': 1818 год — 773 чал.; 1850 год — 1832 чал.; 1863 год — 2760 чал., у тым ліку 15 католікаў&lt;ref&gt;Sulistrowski F. Kraśne // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/625 625].&lt;/ref&gt;; 1897 год — 2753 чал. (1338 муж. і 1415 жан.), з іх 1276 рускіх (640 муж. і 636 жан.), 1273 беларусы (599 муж. і 674 жан.), 27 палякаў (19 муж. і 8 жан.), 11 немцаў (6 муж. і 5 жан.), 156 жыдоў (70 муж. і 86 жан.), 1 муж. татарын і 3 жан. інш.&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1406 Перепись 1897 года. Красный], Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей&lt;/ref&gt;
* '''XX стагоддзе''': 1970 год — 3483 чал.; 1979 год — 4316 чал.; 1989 год — 5087 чал.; 1991 год — 5,1 тыс.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Вялікі энцыклапедычны слоўнік}}&lt;/ref&gt;; 1998 год — 5,1 тыс. чал.
* '''XXI стагоддзе''': 2002 год — 4714 чал.; 2005 год — 4,6 тыс. чал.; 2009 год — 4518 чал.; 2012 год — 4309 чал.; 2013 год — 4246 чал.; 2014 год — 4197 чал.; 2015 год — 4150 чал.; 2016 год — 4154 чал.; 2017 год — 4132 чал.;  2024 год — 3424 чал.

== Інфраструктура ==
У Красным працуюць сярэдняя і музычная школы, бальніца, дом культуры.

== Эканоміка ==
Найважнейшыя прадпрыемствы Краснага: завод лічыльнікаў электрычных імпульсаў, хлебазавод, ільноперапрацоўчы завод, сыраробны завод, гароднінасушыльны завод, цагельня, друкарня, філіял Смаленскага ВА «Іскра»

== Славутасці ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Пералік аб’ектаў культурнай спадчыны, якія знаходзяцца на тэрыторыі Краснага
|-
! Адрас !! Апісанне !! Выява !! Статус !! Агульная відавая&lt;br/&gt;прыналежнасць
|-
| парк || Помнік перамогі рускіх войскаў над французамі падчас [[Вайна 1812 года|Айчыннай вайны 1812]] года пад мястэчкам Красным. || || Федэральнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік гісторыі
|-
| вул. Кутузава || Помнік рускім салдатам, якія загінулі ў баях пад мястэчкам Красным падчас [[Вайна 1812 года|Айчыннай вайны 1812]] года. || || Федэральнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік гісторыі
|-
| вул. Карла Маркса || Брацкая магіла 1335 воінаў Савецкай Арміі, якія загінулі ў 1941—1943 гг. у баях з нямецка-фашысцкімі захопнікамі. || || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік гісторыі
|-
| рог вуліц Глінкі і Суворава || Помнік — Танк «Т-34» устаноўлены ў азнаменаванне подзвігу савецкіх танкістаў 57 танкавай дывізіі пад камандаваннем палкоўніка [[Васіль Аляксандравіч Мішулін|В.А. Мішуліна]] 14 ліпеня 1941 года. || || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік гісторыі
|-
| вул. Савецкая&lt;br/&gt;29 || Дом жылы || [[Файл:Красны. Савецкая 29.png|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Карла Маркса&lt;br/&gt;12 || Дом жылы || [[Файл:Красны, вул Кірава 12.png|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Кірава&lt;br/&gt;15 || Дом жылы || [[Файл:Красны, вул Кірава 12.jpg|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Кірава&lt;br/&gt;4 || Дом жылы&lt;br/&gt;Будынак у якім знаходзіўся першы Краснінскі павятовы выканаўчы камітэт Саветаў рабочых, салдацкіх і сялянскіх камісараў. || [[Файл:Красны. Вул. Кірава 4.png|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Кірава&lt;br/&gt;5 || Дом жылы || || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Кірава&lt;br/&gt;8 || Дом жылы || [[Файл:Красны,_вул_Кірава_8.jpg|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Інтэрнацыянальная&lt;br/&gt;7 || Дом жылы || [[Файл:Красны, Інтэрнацыянальная вул. 7.jpg|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Карла Маркса&lt;br/&gt;4А || Будынак былой мужчынскай гімназіі (цяпер сярэдняя школа), тут вучыўся савецкі фізік тройчы Герой Сацыялістычнай Працы, лаўрэат ленінскай і трох дзяржаўных прэмій СССР, член-карэспандэнт АН СССР К.І. Шчолкін || [[Файл:Красны. Вул. Маркса 4.png|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік гісторыі
|-
| вул. Карла Маркса&lt;br/&gt;18 || Царква каменная, XIX ст. || [[Файл:Church of the Dormition in Krasny.png|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Карла Маркса&lt;br/&gt;19 || Будынак земскай бальніцы || [[Файл:Красны. Вул. Маркса 19.png|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Кірава&lt;br/&gt;17 || Будынак цагляны || || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Савецкая&lt;br/&gt;9 || Будынак цагляны || || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| вул. Савецкая&lt;br/&gt;55 || Будынак народнай бібліятэкі || || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
| зав. Міру || Царква каменная || [[Файл:Храм Праабражэння Гасподняга (Красны).jpg|frameless|]] || Рэгіянальнага&lt;br/&gt; значэння ||Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры
|-
|  || Памятнае месца, дзе ў лістападзе 1812 г. адбылася [[Бітва пад Красным|буйная бітва]] рускіх войскаў з адступаючымі войскамі Напалеона. Гэта найбуйнейшая аперацыя рускіх войскаў атрымала назву «Краснінская» |||| Славутае&lt;br/&gt;месца ||Помнік гісторыі
|} 

* Царква Аўраамія Смаленскага (1837)
* Царква Святога Спаса (1871)

=== Страчаная спадчына ===
* Царква Прачыстай Багародзіцы (XVIII ст.)
* Царква Святой Кацярыны (1786)

== Вядомыя асобы ==
* {{нп5|Валерый Сяргеевіч Нельскі|Валерый Булатоўскі|ru|Нельский, Валерий Сергеевич}} (Нельскі, 1906—1990) — акцёр, рэжысёр і педагог
* {{нп5|Барыс Міхайлавіч Эйхенбаўм|Барыс Эйхенбаўм|ru|Эйхенбаум, Борис Михайлович}} (1886—1959) — літаратуразнавец
* [[Сяргей Васільевіч Харытончык]] (нар. 1971) — [[Беларусь|беларускі]] спецыяліст у галіне калёснага і гусенічнага машынабудавання.

== Зноскі ==
{{reflist|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Геральдыка беларускіх местаў}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4}}
* Смоленская область: Энциклопедия в 2 т. / Редкол.: Г. С. Меркин (отв. ред.) и др. Т. 2: А—Я. — Смоленск: СПГУ, 2003. — 624 с.
* ''Рогачевский А. Л.'' К истории правового положения евреев в Смоленском воеводстве: привилей 1639 г. евреям г. Красного (из Литовской метрики) // [https://sefer.ru/rus/publications/Smolensk.compressed.pdf Евреи пограничья: Смоленщина] / Отв. ред. С. Амосова. М.: Центр научных работников и преподавателей иудаики в вузах «Сэфер», Институт славяноведения РАН, 2018. ISBN: 978-5-7567-0394-0, С. 55–130.

== Спасылкі ==
{{Commons}}

{{Краснінскі раён (Смаленская вобласць)}}
{{Смаленская вобласць}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Краснінскага раёна (Смаленская вобласць)]]
[[Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Смаленскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Гарады Вялікага Княства Літоўскага]]</text>
      <sha1>316kl1cdf82ohccnjjhvgxugavq0hnx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Твой первый диск — моя кассета</title>
    <ns>0</ns>
    <id>600274</id>
    <revision>
      <id>5153860</id>
      <parentid>3379593</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:59:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emilia Noah</username>
        <id>155537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Рэцэнзіі */</comment>
      <origin>5153860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6044" sha1="r18mzmq7atudslfi57vz8o36sv8zy1y" xml:space="preserve">{{Картка:Альбом 
| Назва            = Твой первый диск — моя кассета
| Тып              = Студыйны альбом
| Аўтар            = [[Ціма Беларускіх|Цімы Беларускіх]]
| Вокладка         = Вокладка альбома «Твой первый диск — моя кассета».jpg
| Выдадзены        = 30 студзеня 2019
| Запісаны         = 2018—2019
| Стыль            = [[поп-музыка]]
| Працягласць      = 22:32
| Мова             = [[руская мова|руская]]
| Лэйбл            = Kaufman Label
| Прадзюсар        =
| Храналогія       = 

| Папярэдні альбом = 
| Гэты альбом      = '''''Твой першы дыск — мая касета''''' &lt;br /&gt; (2019)
| Наступны альбом  = 
| Іншае            =
| Агляды        =  
}}
«'''Твой первый диск — моя кассета'''» ({{lang-be|Твой першы дыск — мая касета}}) — дэбютны студыйны альбом [[Беларусь|беларускага]] [[Спявак|спевака]] і [[Рэп|рэпера]] [[Ціма Беларускіх|Цімы Беларускіх]], выдадзены 30 студзеня 2019 года.

== Апісанне ==
Па словах выканаўцы, праца над альбомам пачалася адразу пасля поспеху сінглаў «Мокрые кроссы» і «Незабудка» увосень 2018 г. і скончылася на пачатку наступнага года. Адмыслова для кружэлкі быў запісаны цалкам новы матэрыял, а вядомыя раней песні было вырашана не ўключаць у трэкліст. Ціма Беларускіх патлумачыў гэта жаданнем перайсці на новы этап, ''«каб не было асацыяцыі з чалавекам аднаго хіта, двух хітоў»''. Таксама, з гэтай прычыны для дыска вырашылі не запісваць шмат трэкаў, пры гэтым выканаўца падкрэсліў, што матэрыяла на новы альбом у яго яшчэ багата&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.the-village.ru/village/weekend/music/342629-belorusskih|title=Рецензия: Тима Белорусских — поп-звезда нового поколения |publisher=«The Village»|date=27.02.2019}}&lt;/ref&gt;.

== Спіс кампазіцый ==
{{tracklist|collapsed=|headline=|extra_column=|total_length=22:32|all_writing=|all_lyrics=|all_music=|writing_credits=|lyrics_credits=|music_credits=|title1=Я больше не напишу|note1=|writer1=|lyrics1=|music1=|extra1=|length1=3:11|title2=Витаминка|note2=|writer2=|lyrics2=|music2=|extra2=|length2=2:55|title3=Возвращаться уже поздно|note3=|writer3=|lyrics3=|music3=|extra3=|length3=3:19|title4=Цветочный сад|note4=|writer4=|lyrics4=|music4=|extra4=|length4=3:01|title5=Руферы|note5=|writer5=|lyrics5=|music5=|extra5=|length5=3:11|title6=Мальчик бабл-гам|note6=|writer6=|lyrics6=|music6=|extra6=|length6=3:00|title7=Песня-SOS|note7=|writer7=|lyrics7=|music7=|extra7=|length7=3:35}}

== Рэцэнзіі ==
Аляксей Мажаеў з расійскага інфармацыйнага агенцтва «InterMedia» станоўча адзначыў альбом. Ён заўважыў, што хаця аранжыроўкі трэкаў нагадваюць ''«дыскатэку [[1990-я|90-х]]»'', манера іх выканання гучыць вельмі сучасна. Крытык таксама пахваліў тэксты песень, ахарактарызаваўшы іх як ''«кранальныя гісторыі кахання хлопчыка і дзяўчынкі»'', дзе адсутнічае [[Абсцэнная лексіка|ненарматыўная лексіка]]. У канцы рэцэнзіі Мажаеў назваў выканаўцу ''«важным прыкладам таго, што прабіцца можна і без апявання ўсялякіх заганаў»''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.intermedia.ru/news/332112|title=Рецензия: Тима Белорусских - «Твой первый диск – моя кассета» |publisher=«InterMedia»|date=07.02.2019}}&lt;/ref&gt;.

Цалкам процілеглае меркаванне пра альбом было выказана ў рэцэнзіі на сайце «Канобу», дзе ён быў апісаны як кружэлка, якая ''«як мінімум не прапануе слухачу нічога новага, як максімум — яе немагчыма слухаць»''. Да недахопаў дыска былі аднесены неарыгінальнасць музыкі і слабыя тэксты, тэматыка якіх была вызначана як ''«штосьці пра каханне»''. Аўтар агляда прыйшоў да высновы, што ''«калі мэтай Цімы і лэйбла было жаданне зарабіць на ўжо выбудаванай папулярнасці — то зыход удалы, калі стварыць цікавы альбом — не»''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kanobu.ru/articles/tima-belorusskih-i-samyij-skuchnyij-albom-2019-goda-373330/|title=Тима Белорусских и его нелепый альбом «Твой диск — моя кассета»|publisher=«Канобу»|date=26.02.2019}}&lt;/ref&gt;.
{{Зноскі}}
{{Вонкавыя спасылкі}}
[[Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Альбомы 2019 года]]</text>
      <sha1>r18mzmq7atudslfi57vz8o36sv8zy1y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Говард Хоўкс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>600305</id>
    <revision>
      <id>5154029</id>
      <parentid>4574244</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:38:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5154029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1130" sha1="s5lcq27a4nxe3fno1urclm96s2d0wru" xml:space="preserve">{{Кінематаграфіст}}
'''Говард Вінчэстэр Хоўкс''' ({{lang-en|Howard Winchester Hawks}}, {{ДН|30|5|1896}}, Гашэн, [[Індыяна]] — {{ДС|26|12|1977}}, [[Палм-Спрынгс]], [[Каліфорнія]]) — амерыканскі {{кінарэжысёр|ЗША|XX стагоддзя}}, {{сцэнарыст|ЗША|XX стагоддзя}}, {{кінапрадзюсар|ЗША|XX стагоддзя}}. Брат рэжысёра Кенета Хоўкса і прадзюсара Уільяма Б. Хоўкса, траюрадны брат актрысы [[Кэрал Ломбард]].

== Фільмаграфія ==
* (1944) «[[Мець і не мець (фільм)|Мець і не мець]]»

{{зноскі}}
{{продкі}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Хоўкс Говард}}
[[Катэгорыя:Рэжысёры нямога кіно]]
[[Катэгорыя:Рэжысёры вестэрнаў]]
[[Катэгорыя:Лаўрэаты ганаровай прэміі «Оскар»]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад інсульту]]</text>
      <sha1>s5lcq27a4nxe3fno1urclm96s2d0wru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хіславічы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>600605</id>
    <revision>
      <id>5153861</id>
      <parentid>5104531</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Насельніцтва */</comment>
      <origin>5153861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14417" sha1="9unsxt797bacw99p2hpzxs8qevn3qf3" xml:space="preserve">{{НП-Расія
 |статус                   = Пасёлак гарадскога тыпу
 |беларуская назва         = Хіславічы
 |арыгінальная назва    = 
 |герб                     = 
 |сцяг                     = 
  |lat_deg = 54 |lat_min = 11 |lat_sec = 
  |lon_deg = 32 |lon_min = 9 |lon_sec = 
  |CoordAddon = type:city(4440)_region:RU
  |CoordScale = 
 |памер карты краіны      = 310
 |памер карты рэгіёна     = 310
 |памер карты раёна      = 310
 |рэгіён                   = Смаленская вобласць
 |рэгіён у табліцы         = Смаленская вобласць
 |від раёна               = Муніцыпальны раён
 |раён                    = Хіславіцкі раён
 |раён у табліцы          = Хіславіцкі раён{{!}}Хіславіцкі
 |від паселішча            = Гарадское паселішча 
 |паселішча                = Хіславіцкае гарадское паселішча 
 |паселішча ў табліцы      = Хіславіцкае гарадское паселішча{{!}}Хіславіцкае 
 |унутраны падзел       = 
 |від главы                = 
 |глава                    = 
 |дата заснавання           = 
 |першае згадванне        = 1526
 |ранейшыя імёны            = Хатславічы, Хаславічы
 |статус з                 = 1965
 |плошча                  = 
 |вышыня цэнтра НП         = 
 |клімат                   = 
  |насельніцтва               = 
  |год перапісу            = 
  |шчыльнасць               = 
  |агламерацыя             = 
  |нацыянальны склад     = 
  |канфесійны склад = 
  |этнахаронім             = 
 |паштовы індэкс          = 216620
 |тэлефонны код           = 48140
 |лічбавы ідэнтыфікатар   = 66252551
 |катэгорыя ў Commons      = 
 |сайт                     = http://admin.smolensk.ru/~hislav/
}}
'''Хісла́вічы''' ({{lang-ru|Хиславичи}}) — [[пасёлак гарадскога тыпу]] ў [[Расія|Расіі]], на рацэ [[Сож]]. Адміністрацыйны цэнтр [[Хіславіцкі раён|Хіславіцкага раёна]] [[Смаленская вобласць|Смаленскай вобласці]]. Насельніцтва на 2016 год — 3772 чалавекі. Знаходзяцца за 70 км на поўдзень ад [[Смаленск]]а, за 35 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі [[Пачынак]] (лінія Смаленск — [[Рослаўль]]).

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Першы пісьмовы ўпамін пра Хіславічы (''Хотславичи'') датуецца 1450 годам{{sfn|ЭнцВКЛ|2010}} сярод пацверджаных вялікім князем [[Казімір Ягелончык|Казімірам]] выслуг князя Андрэя Порхаўскага ў мсціслаўскага князя [[Лугвен Альгердавіч|Лугвена (Сямёна)]]. Як сяло, цэнтр воласці, размешчанай паміж Крычавам і Мсціславам, Хаславічы ўпамінаюцца ў разгранічэннях з [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавай]] 1523 года — пачатку [[XVII стагоддзе|XVII ст.]]

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Хаславічы сталі цэнтрам нягродавага староства [[Мсціслаўскае ваяводства|Мсціслаўскага ваяводства]]. У 1620 годзе паселішча перайшло ў валоданне Салтыковых. У 1685 годзе хаслаўскім старостам быў Міхал [[Цеханавецкія|Цеханавецкі]]. Старостам хаслаўскім таксама быў яго сын Крыштаф Францыск Цеханавецкі (?—1718)&lt;ref&gt;{{кніга|аўтар = Uruski Seweryn|частка = |загаловак = Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. T.2 (Bron-Czeko)|мова = pl|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = |выдавецтва = Gebethner i Wolff|год = 1905|том = |старонкі = 295|старонак = 404|серыя = |isbn = |тыраж = |ref = }}&lt;/ref&gt;. У XVIII ст. Салтыковы збудавалі тут царкву і сядзібу з паркам.

Пад 1710 годам Хаславічы ўпамінаюцца як [[мястэчка]] з царквой Святых Барыса і Глеба, уладанне Крыштафа Цеханавецкага. У 1719 годзе з мястэчка выплачвалася чопавае ў памеры 800 злотых (адно з найбольшых у Мсціслаўскім ваяводстве). 13 лютага 1754 года кароль і вялікі князь [[Аўгуст Сас]] прызначыў апошняга старосту хаславіцкага — Яна Цеханавецкага&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/324 324].&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расійскай імперыі ===
У выніку [[першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] (1772 год) Хаславічы апынуліся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. У 1773 годзе расійская імператрыца [[Кацярына II]] падаравала Хаславіцкае староства таемнаму саветніку Сяргею Мацвеевічу Казміну. Паводле рэвізскай сказкі 1778 года, у мястэчку было 2 планіравальныя цэнтры: стары — Замак, і новы — забудаваны з усіх бакоў Рынак, ад якога адыходзілі вуліцы Мсціслаўская, Смаленская, Лызкова, Чавуская, Козараўская і Падалянская{{sfn|ЭнцВКЛ|2010}}. У 1783—1785 гадах у Хаславічах было 143 будынкі; жылі ганчары, кавалі, слесары, краўцы, шаўцы, кушняры, кухары, сталары&lt;ref&gt;Мяцельскі А. Мястэчкі Мсціслаўскага ваяводства XVI—XVIII стст. // Гістарычна-археалагічны зборнік. Мінск, 2008. № 23.&lt;/ref&gt;. У 1784 мястэчка ўвайшло ў склад [[Мсціслаўскі павет|Мсціслаўскага павета]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]].

На 1880 год у Хіславічах было 617 драўляных (171 хрысціянскі і 446 іўдзейскіх) і 1 мураваны дом, дзейнічалі цэрквы Святых Барыса і Глеба (захавалася і дзейнічае) і Святой Кацярыны (згарэла ў 1949 годзе), а таксама 8 іўдзейскіх малітоўных школ, працавалі народнае вучылішча, сельская бальніца, гарбарны завод і бровар. На 1910 год у мястэчку было 603 будынкі, з іх 3 мураваныя; працавалі валасная і мяшчанская ўправы, паштова-тэлеграфны аддзел, пазыкова-ашчаднай і пажарнай таварыствы.

=== Найноўшы час ===
[[25 сакавіка]] [[1918]] года згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Хіславічы абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. [[1 студзеня]] [[1919]] года згодна з пастановай [[I з’езд КП(б) Беларусі|I з’езду КП(б) Беларусі]] яны ўвайшлі ў склад [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Беларускай ССР]], аднак [[16 студзеня]] Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічнымі беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. У [[1924]] годзе нягледзячы на перавагу [[беларусы|беларускага насельніцтва]] Хіславічы не вярнулі [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]&lt;ref&gt;[[Алег Трусаў|Тручаў А.]] [http://baj.by/belkalehium/lekcyji/historyja/trusau_01.htm Як мяняліся нашы межы ў XX ст.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090408011556/http://baj.by/belkalehium/lekcyji/historyja/trusau_01.htm |date=8 красавіка 2009 }} // «Наша Слова» № 32 (820) 22 жніўня 2007 г.&lt;/ref&gt; і перавялі ў [[Рослаўскі павет]] [[РСФСР]]. У [[1928]] годзе Хіславічы сталі цэнтрам [[Хіславіцкі раён|раёна]], у 1935 годзе — атрымалі афіцыйны статус [[Пасёлак гарадскога тыпу|пасёлка гарадскога тыпу]]. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з 16 ліпеня 1941 да 26 верасня 1943 года мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

У 1963—1965 гадах Хіславічы ўваходзілі ў склад [[Манастыршчынскі раён|Манастыршчынскага раёна]].

== Насельніцтва ==

* '''XVIII стагоддзе''': 1783—1785 гады — 770 чал.{{sfn|ЭнцВКЛ|2010}}
* '''XIX стагоддзе''': 1861 год — 3408 чал.; 1880 год — 4361 чал. (2095 муж. і 2266 жан.), з іх 739 праваслаўных і 3642 іўдзеі
* '''XX стагоддзе''': 1910 год — 6894 чал., з іх шляхты і службоўцаў — 10, духоўнага стану — 7, купцоў — 30, мяшчан — 5947, сялян — 886, іншых — 14; 1931 год — 3158 чал.; 1959 год — 3785 чал.; 1970 год — 3682 чал.; 1979 год — 4451 чал.; 1989 год — 5013 чал.;
* '''XXI стагоддзе''': 2002 год — 4617 чал.; 2007 год — 4399 чал.; 2009 год — 4342 чал.; 2012 год — 3982 чал.; 2013 год — 3862 чал.; 2014 год — 3763 чал.; 2015 год — 3755 чал.; 2016 год — 3772 чал.; 2024 год — 3095 чал.

== Інфраструктура ==
У Хіславічах працуюць сярэдняя і мастацкая школы, бальніца, 2 бібліятэкі, кінатэатр.

== Забудова ==
У Хіславічах у розны час існавалі вуліцы Мсціслаўская, Замкавая&lt;ref&gt;[http://hislav.admin-smolensk.ru/istoricheskaya-spravka/ Историческая справка], Хаславіцкі раён&lt;/ref&gt;, Козараўская, Лызкова, Падалянская, Смаленская і Чавуская.

== Эканоміка ==
Ільнозавод, цагельня, прадпрыемствы харчовай прамысловасці.

== Славутасці ==
* Гарадзішча ([[12 стагоддзе|XII]]—[[13 стагоддзе|XIII]] стагоддзі)
* Сядзіба Салтыковых (XIX—XX стагоддзі)
* Царква Святых Барыса і Глеба (1880)

=== Страчаная спадчына ===
* Царква Святой Кацярыны

== Асобы ==
* [[Сямён Зімніцкі]] (1873—1927) — тэрапэўт, прафесар Казанскага ўніверсітэта
* [[Аляксандр Карэў]] (1899—1975) — тэатральны дзеяч, рэжысёр і педагог
* [[Давід Абрамавіч Кудравіцкі]] (1919—1943) — [[Герой Савецкага Саюза]].
* [[Неса Абрамаўна Ізраіцель]] (нар. [[1924]]) — беларускі вучоны ў галіне мікрабіялогіі.
* [[Юрый Міхалёў]] (нар. 1938) — біёлаг

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=3|старонкі=412|артыкул=Хіславічы|аўтар=[[Андрэй Мяцельскі|Мяцельскі А.]]}}
* {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1}}
* Смоленская область: Энциклопедия в 2 т. / Редкол.: Г. С. Меркин (отв. ред.) и др. Т. 2: А—Я. — Смоленск: СПГУ, 2003. — 624 с.

== Спасылкі ==
{{Commonscat|}}
* {{radzima2|hislavichy}}

{{Хіславіцкі раён}}
{{Смаленская вобласць}}

[[Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Смаленскай вобласці]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Мсціслаўскага ваяводства]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хіславіцкага раёна]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1526 годзе]]</text>
      <sha1>9unsxt797bacw99p2hpzxs8qevn3qf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вуглэдар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>600716</id>
    <revision>
      <id>5154018</id>
      <parentid>4850693</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:39:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5154018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="684" sha1="akoetepxkwmd3runogoxxyrzk7ligu3" xml:space="preserve">{{НП-Украіна}}
'''Вуглэдар'''&lt;ref&gt;{{ТКП-Украіна}}&lt;/ref&gt; або '''Вуглядар '''({{lang-uk|Вугледар}}) — [[горад]] (з 1989) у [[Данецкая вобласць|Данецкай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. За 25 км ад [[Чыгуначная станцыя|чыгуначнай станцыі]] {{нп5|Вэлыка-Анадоль||uk|Велико-Анадоль}}.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Данецкая вобласць}}

[[Катэгорыя:Гарады Данецкай вобласці]]</text>
      <sha1>akoetepxkwmd3runogoxxyrzk7ligu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ціхая вуліца (Брэст)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>602516</id>
    <revision>
      <id>5154001</id>
      <parentid>3384567</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:13:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="798" sha1="f3sg12nz00bi82ummx82ojoi7dn5kdo" xml:space="preserve">'''Вуліца Ціхая''' — [[вуліца]] ў паўночна-усходняй частцы г.[[Брэст]]а. Працягласць 530 м — ад сутыку вуліц Валадарскага і Піваварнай да вуліцы Прыдарожнай. Сфарміравалася ў канцы 1920-х гадоў. Правы бок забудаваны дамамі сядзібнага тыпу. Левы бок вуліцы займае [[Стадыён «Лакаматыў» (Брэст)|стадыён «Лакаматыў»]] і станцыя юных натуралістаў. У 1986 годзе добраўпарадкаваная.

== Літаратура ==
* {{крыніцы/ЭДГБ|Брэст}}

[[Катэгорыя:Вуліцы Брэста|Ціхая]]</text>
      <sha1>f3sg12nz00bi82ummx82ojoi7dn5kdo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154003</id>
      <parentid>5154001</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1796" sha1="ib9wrvvsa4xil86dcd0rk2eyrqpxh0f" xml:space="preserve">{{Вуліца Брэста
 |назва              = Ціхая вуліца
 |арыгінальная назва =  
 |ранейшыя назвы     = 
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min =  |lat_sec = 
  |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min =  |lon_sec = 
 |фота               =
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Ленінскі раён (Брэст)|Ленінскі раён]]
 |гістарычны раён    = 
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
{{значэнні|Ціхая вуліца}}
'''Вуліца Ціхая''' — [[вуліца]] ў паўночна-усходняй частцы г.[[Брэст]]а. Працягласць 530 м — ад сутыку вуліц Валадарскага і Піваварнай да вуліцы Прыдарожнай. Сфарміравалася ў канцы 1920-х гадоў. Правы бок забудаваны дамамі сядзібнага тыпу. Левы бок вуліцы займае [[Стадыён «Лакаматыў» (Брэст)|стадыён «Лакаматыў»]] і станцыя юных натуралістаў. У 1986 годзе добраўпарадкаваная.

== Літаратура ==
* {{крыніцы/ЭДГБ|Брэст}}

[[Катэгорыя:Вуліцы Брэста|Ціхая]]</text>
      <sha1>ib9wrvvsa4xil86dcd0rk2eyrqpxh0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Свята-Міхайлаўская царква (Гомель)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>623446</id>
    <revision>
      <id>5153697</id>
      <parentid>5122843</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:35:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DzBar</username>
        <id>156353</id>
      </contributor>
      <comment>/* Гомельская царква (з 2001 года) */ дапаўненне</comment>
      <origin>5153697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22292" sha1="apzzgd9or835d3awdnhokr2xbbuge31" xml:space="preserve">{{Храм
|Тып храма                = Праваслаўны храм
|Беларуская назва         = Свята-Міхайлаўская царква
|Арыгінальная назва    = 
|Выява              = [[File:Гомель. Царква Святога Міхала Арханёла (з вёскі Вылева).jpg|300px]]
|Подпіс выявы      =  
|Шырыня выявы       = 
|Сучасны статус       = {{ГККРБ 4|313Г000002}}
|Краіна                   = Беларусь
|Назва месцазнаходжання  = Горад
|Месцазнаходжанне           = [[Гомель]]
 |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
 |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
 |region     =  
 |CoordScale =
|На карце                =  
|Канфесія                = [[Праваслаўе]]
|Епархія                  = Гомельская і Жлобінская
|Благачынне              = Гомельскае гарадское 
|Ордэнская прыналежнасць = 
|Тып будынка               = [[Царква (збудаванне)|царква]]
|Архітэктурны стыль      = [[Народнае дойлідства Беларусі|народнае дойлідства]] з рысамі [[Руска-візантыйская архітэктура|псеўдарускага стылю]]
|Аўтар праекта            = 
|Будаўнік                = 
|Заснавальнік               = 
|Першае згадванне        = 1763
|Падстава                = 
|Асноўныя даты            = {{Славутасць/Даты||||||}}
|Скасаваны                = 
|Пачатак будаўніцтва     = 1904
|Заканчэнне будаўніцтва  = 1909
|Прыбудоўкі                  = 
|Рэліквіі                 = 
|Стан    = дзейнічае
|Сайт                     = 
|Commons                  = Church of St. Michael the Archangel, Homieĺ
}}
{{Значэнні2|Царква Святога Міхаіла}}
'''Свята-Міхайлаўская царква''' — праваслаўны храм у горадзе [[Гомель|Гомелі]], перавезены з вёскі [[Вылева]] [[Добрушскі раён|Добрушскага раёна]]. Дзейнічае як храм-помнік ахвярам [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]]&lt;ref name = &quot;pryhod&quot;/&gt;. Адзіная ў Беларусі царква, перавезеная з [[Зона адчужэння Чарнобыльскай АЭС|Чарнобыльскай зоны адчужэння]]&lt;ref&gt;''Вячаслаў Бандарэнка''. [https://progomel.by/society/spirituality/2018/02/34564.html Цуд: вакол радыяцыя, а ўнутры царквы лічыльнікі Гейгера змаўкалі, або Як храм Святога Архістратыга Міхаіла перанеслі ў Гомель]. — Телескоп, 20 лютага 2018. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==

=== Вылеўская царква ===
Першая царква вядома з 1763 года як [[уніяцтва|уніяцкая]]. Паводле звестак [[Рэвізская сказка|рэвізскай сказкі]] за 1788 год, вёска адносілася да Гомельскай парафіі, святаром быў Сямён Міхайлаў, дзякам — Парфен Агееў&lt;ref name = &quot;pamyats&quot;&gt;{{Крыніцы/Памяць/Добрушскі раён|2}}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Свята-Міхайлаўская царква ў Гомелі (перавезена з вёскі Вылева Добрушскага раёна).jpg|250px|thumb|left|Выгляд збоку.]]
Складзенае ў 1838 годзе апісанне царквы паведамляла, што будынак знаходзіўся ў дрэнным стане:
{{цытата|Архангельская, што ў сяле Вылева, царква драўляная ў сценах і дахах трухлявая і вельмі цесная, у даўжыню 6 сажаняў і 2 аршыны, у шырыню 2 сажані і 2 аршыны, мае званіцу... такую ж трухлявую. Іканастас простай работы і ў ім абразы пасрэдныя. Ракою Іпуць, якая ў 1797 годзе перамяніла сваё цячэнне, бераг, на якім стаіць гэтая царква, штогод падмываецца на аршын, і як ад ракі да царквы знаходзіцца прастора з васьмі сажаняў, то царква праз некалькі год падвяргаецца небяспецы, таму замест таго, каб гэтую трухлявую і цесную царкву папраўляць, патрэбна выбудаваць новую, на новым бяспечным месцы, што і прапанаваць памешчыкам, сяляне якіх складаюць гэты прыход князя Варшаўскага графа Паскевіча Эрыванскага і гвардыі паручыка Герарда{{sfn|Буйневіч|2009|с=12}}.}}

У 1839 годзе былі атрыманы сродкі на ўзвядзенне новай царквы, падрыхтаваны праект і асвечана месца пад будаўніцтва. Яно было вылучана падчас генеральнага межавання 1784 года і налічвала 36 [[Дзесяціна (мера плошчы)|дзесяцін]], з якіх 3 дзесяціны складала сядзібная зямля, 3 дзесяціны — сенажатная і 30 дзесяцін — [[ворная зямля]].

Па інфармацыі 1844 года, не быў накрыты дах і купалы над асноўным аб’ёмам і званіцай, таксама згадваецца, што будоўля праводзілася з адхіленнем ад праекта. Узвядзенне скончылася ў 1846 годзе, пасля чаго пачаліся ўнутраныя работы. У 1847 годзе адбылося асвячэнне храма{{sfn|Буйневіч|2009|с=13}}.

{{цытата| аўтар=  епіскап [[Місаіл (Крылоў)|Місаіл]], «[[Могилёвские епархиальные ведомости]]», 1897|Храм, пабудаваны ў 1848 годзе на сродкі князя Паскевіча Эрыванскага, драўляны, але крэпкі, вонкавы і ўнутраны выгляд храма даволі прыстойны. Руплівасцю прыхаджан храм не раз быў рамантаваны, адноўлены і ўпрыгожаны, толькі малаўмяшчальны. Начынне пасрэднае, рызніца па колькасці дастатковая, а па якасці бедная, бібліятэка пры храме прыстойная.}}
[[Файл:Вельмі прыгожы Храм Святога Архістратыга Міхаіла ... Very beautiful Church of St. Michael the Archangel - panoramio.jpg|thumb|left|250px|Выгляд з боку апсіды.]]
У 1846 годзе адкрылася царкоўна-прыходскае вучылішча. Дзейнічалі тры царкоўныя школы ў вёсках прыхода. Станам на 1899 год, вылеўская царква мела 2764 прыхаджан і звыш 43 дзесяцін зямлі. Яе настаяцелем з’яўляўся Іаан Шабека, які пражываў у [[Ветка|Ветцы]]&lt;ref name = &quot;pamyats&quot;/&gt;. Царкоўна-прыходскае папячыцельства было заснавана ў 1883 годзе.
{{external media
|topic  = 
|align  = 
|width  = 300px
|image1 = [https://www.radzima.org/images/pamatniki/6350/vylevo-cerkovy-6350-1514489779_b1.jpg Царква ў 1960 годзе, фасадная частка.]
|image2 = [https://www.radzima.org/images/pamatniki/6350/vylevo-cerkovy-6350-1542990639_b1.jpg Царква ў 1960 годзе, выгляд збоку.]
|image3 = [https://www.radzima.org/images/pamatniki/6350/vylevo-cerkovy-6350-1514489780_b2.jpg Святар Васіль Канцавы ў царкве, 1960 год.]
|image4 = [https://www.radzima.org/images/pamatniki/6350/hodovyle02-01.jpg Царква ў 1987 годзе, выгляд з боку апсіды.]
}}
З часам храм струхлеў і 28 ліпеня 1904 года [[сінод]] задаволіў хадатайства [[Магілёўская і Мсціслаўская епархія|магілёўскага епіскапа]] пра водпуск сродкаў на будаўніцтва драўлянай царквы і зацвердзіў яе праект. 10000 рублёў на ўзвядзенне выдаткаваў сінод, 4677 рублёў ахвяравалі прыхаджане. 27 снежня 1909 года новы храмавы будынак быў асвечаны.

На ахвяраванні памешчыка [[Мікалай Мікалаевіч Герард|М. М. Герарда]] ў 1910 годзе з разабраных падмуркаў былой царквы і набытай цэглы была выкладзена агароджа. У тым жа годзе царкоўная маёмасць, якая складалася з драўляных царквы, плябаніі, свірана, хлява, дома псаломшчыка і вартоўні была застрахавана{{sfn|Буйневіч|2009|с=16}}.

Першапачатковы [[іканастас]] быў двух’ярусным, у 1912 годзе на сродкі вернікаў ён быў дабудаваны да чатырохяруснага. Царква ў 1915 годзе валодала сядзібнай зямлёю ў 2 дзесяціны 800 квадратных [[Сажань|сажаняў]], ворнай зямлёю ў 33 дзесяціны 520 квадратных сажаняў, сенажатнай зямлёю ў 10 дзесяцін, двума [[плябанія]]мі і бібліятэкай.

Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя на Беларусі|Кастрычніцкай рэвалюцыі]] царква дзейнічала да 1930-х гадоў. Потым была закрыта, у час [[Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)|нямецкай акупацыі]] зноў адкрыта, і з таго часу больш не зачынялася{{sfn|Буйневіч|2009|с=17}}.
[[Файл:Вылева. Месца царквы.jpg|250px|right|thumb|міні|Падмуркі царквы ў вёсцы Вылева.]]
У міжваенны перыяд настаяцелем прыхода быў Іаан Кашуба, пасломшчыкам — Васіль Кузьмінскі. У 1930—31 гадах яны былі рэпрэсаваны як антысавецкія агітатары, аднак пасля вайны вярнуліся на ранейшыя пасады. З 1961 года і да адсялення вёскі ў храме служыў протаіерэй Васіль Канцавы.

=== Гомельская царква (з 2001 года) ===

У выніку [[Чарнобыльская катастрофа|аварыі на Чарнобыльскай АЭС]] 26 красавіка 1986 года вёска Вылева апынулася радыелагічна забруджанай, жыхары былі выселены і царква апынулася закінутай.

Спачатку планавалася перанесці будынак у гарадскі пасёлак [[Церахоўка (гарадскі пасёлак)|Церахоўку]]. Але ў 2000 годзе быў распрацаваны план правядзення мерапрыемстваў па пераносе храма ў Гомель. 6 чэрвеня 2000 года выйшла пастанова [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь|Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь]] аб пераносе царквы з вёскі Вылева ў Гомель{{sfn|Буйневіч|2009|с=30}}. Прыход храма быў заснаваны яшчэ ў 1997 годзе&lt;ref&gt;[http://pravoslavie.by/hram/g-gomel-prihod-vo-imja-sv-arh-mihaila Гомель, прыход у імя Святога Міхала Арханёла]. — Pravoslavie.by. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Гомель. Храм Святого Архистратига Михаила 21.jpg|thumb|250px|Брама.]]
13 снежня 2001 года быў закладзены і асвечаны падмурак царквы.

Перавозкай храма у Гомель займаліся асабовы склад і курсанты [[Гомельскі філіял Універсітэта грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь|вышэйшага камандна-інжынернага вучылішча]]. Яны разбіралі храм па бярвёнам і перавозілі яго на тэрыторыю сваёй навучальнай установы. Усяго было 1370 элементаў будынку. Афіцэры і курсанты вучылішча правялі ў забруджанай зоне восем месяцаў, а ў ліпені 2002 года прыступілі да аднаўлення храма на новым месцы.&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Татьяна Храменкова|загаловак=Новая жизнь старого храма|год=2026|мова=ru|выданне=Служба спасения|нумар=4|старонкі=95—96}}&lt;/ref&gt;

Да канца 2005 года вонкавыя працы былі завершаны, пачалася ўнутраная аздоба царквы. Царква была адрэстаўравана архітэктарам [[Уладзімір Іванавіч Мелех|Уладзімірам Мелехам]]&lt;ref&gt;{{крыніцы/Хто ёсць хто ў Беларусі. Архітэктары|Мелех Владимир Иванович}}&lt;/ref&gt;.

Храм быў асвечаны мітрапалітам [[Мінская епархія|мінскім і слуцкім]] [[Філарэт (Вахрамееў)|Філарэтам]] 26 красавіка 2006 года, у дваццатую гадавіну Чарнобыльскай аварыі&lt;ref&gt;[https://naviny.by/rubrics/society/2006/04/25/ic_news_116_232054 Уладыка Філарэт асвяціў храм Святога Архістратыга Міхаіла ў Гомелі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200317190143/https://naviny.by/rubrics/society/2006/04/25/ic_news_116_232054 |date=17 сакавіка 2020 }}. — Naviny.by, 25 красавіка 2006. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Гомельщина в XX—XXI веках. Вехи истории: материалы науч.-ист. семинара / под общ. ред. епископа Гомельского и Жлобинского Стефана; М-во трансп. и коммуникаций Респ. Беларусь, Бело­рус. гос. ун-т трансп.; Гом. епархия Белорус. православной церкви. — Гомель: БелГУТ, 2017. — 155 с. С. 142—149&lt;/ref&gt;. У 2007 годзе занесены ў [[Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь]] як аб’ект гісторыка-кльтурнай спадчыны рэгіянальнага значэння. З 2014 года настаяцелем у царкве служыць протаіерэй Ігар Альшанаў. Тады ж царква — адзіная ў Гомельскай епархіі — атрымала статус вайсковай&lt;ref name = &quot;pryhod&quot;&gt;[http://arhangel-gomel.cerkov.ru/o-xrame/ Гісторыя храма Святога Арханёла Міхала]. — Афіцыйны сайт прыхода Свята-Міхайлаўскай царквы, 2019. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Архітэктура ==
Помнік [[Народнае дойлідства Беларусі|народнага дойлідства]] з рысамі [[Руска-візантыйская архітэктура|псеўдарускага стылю]]. [[Крыжова-купальны храм]] з пяціграннай [[апсіда]]й. Над [[сяродкрыжжа]]м асноўнага аб’ёму ўзвышаецца вялікі шлемападобны [[купал]] на светлавым [[Васьмярык|васьмерыку]]. Дамінантай кампазіцыі з’яўляецца двух’ярусная [[званіца]] над [[бабінец|бабінцам]], увянчаная [[Шацёр (архітэктура)|шатровым]] дахам. Галоўныя і бакавыя ўваходы вылучаны ганкамі з казыркамі. Сцены гарызантальна [[шалёўка|ашаляваны]], прарэзаны высокімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі з [[ліштва]]мі, [[карніз|сандрыкамі]] і дэкаратыўнымі рашоткамі&lt;ref&gt;{{Крыніцы/Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі|3к}} С. 152&lt;/ref&gt;.

Перакрыцце аб’ёмаў бэлечнае плоскае. Дах бляшаны [[двухсхільны дах|двухсхільны]], пакаты над [[трансепт]]амі і бабінцам і [[вальмавы дах|вальмавы]] над апсідай. Істотных зменаў у архітэктурным абліччы будынка не было. Як сведчыць выяўлены на сцяне званіцы запіс, царкву афарбавалі «''Дзяніс і Яфім П. Я. 15 верасня 1909 года''»{{sfn|Буйневіч|2009|с=18}}.

Захавалася апісанне царквы ў страхавым лісце 1910 года:
{{пачатак цытаты}}
… драўляная, але на цагляным цокале, унутры абчасана, а звонку абшыта дошкамі і пафарбавана звонку і ўнутры алейнай фарбай, пакрыта жалезам, выфарбаваным алейнай фарбай. Даўжыня царквы, улічваючы і званіцу, 12 сажаняў, найбольшая шырыня 8 сажаняў, вышыня да верху карніза 3 сажані. На царкве маецца адна вялікая галоўка і адна меншая (над алтаром), вялікіх вокнаў 22 штукі, дзвярэй вонкавых, створкавых, абшытых жалезам 5 штук і адна аднастворкавая, унутры 5 штук. Іканастас даўжынёй 12 аршын, вышынёй 9 аршын. Званіца ў тры ярусы, агульнай вышынёю да верху карніза 17 аршынаў{{sfn|Буйневіч|2009|с=15}}.

{{канец цытаты}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга|аўтар = Буйневич Н. А. |частка = |загаловак = Гомельский Свято-Михайловский храм-памятник жертвам Чернобыля. История строительства и переноса-реставрации деревянной церкви Святого Архистратига Михаила из деревни Вылево Добрушского района в г. Гомель: К 100-летию освящению церкви Святого Архистратига Михаила |арыгінал = |спасылка = |адказны = Н. А. Буйневич |выданне = |месца = [[Гомель]] |выдавецтва = [[Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога|ГГТУ им П. О. Сухого]]|год = 2009|том = |старонкі = |старонак = 95|серыя = |isbn = 978-985-420-819-0|тыраж = |ref = Буйневіч}}
* {{Крыніцы/Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі|3}}
* {{Крыніцы/Памяць/Добрушскі раён|2}}

== Спасылкі ==
* {{Глобус Беларусі|https://globustut.by/gomel/index.htm#vylevo_church}}
* {{Архіварта|}}

{{Гомельскае гарадское благачынне}}

[[Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Храмы Гомельскай і Жлобінскай епархіі]]
[[Катэгорыя:1909 год у Гомелі]]
[[Катэгорыя:Храмы Святога Міхаіла]]
[[Катэгорыя:Вылева]]
[[Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства]]
[[Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь]]
[[Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні Беларусі]]</text>
      <sha1>apzzgd9or835d3awdnhokr2xbbuge31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вядомыя асобы Жлобіна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>658299</id>
    <revision>
      <id>5153875</id>
      <parentid>5074506</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T21:42:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Д */</comment>
      <origin>5153875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9089" sha1="iz2f4s434pxobavjaal3six79w5af4e" xml:space="preserve">{{пералік}}

[[Выява:Coat of Arms of Žłobin, Belarus.png|thumb|200px|[[Герб Жлобіна]]]]
Вядомыя ўраджэнцы [[Жлобін]]а:
{{АБВ}}

__NOTOC__
[[Выява:2017 UEC Track Elite European Championships 176.jpg|thumb|175px|[[Яўген Ігаравіч Ахраменка|Яўген Ахраменка]]]]
[[Выява:Archbishop of Nizhny Novgorod and Arzamas Georgy.JPG|thumb|175px|[[Георгій (Данілаў)]]]]
[[Выява:Ihar Kuzmyanok.png|thumb|175px|[[Ігар Андрэевіч Кузьмянок|Ігар Кузьмянок]]]]
[[Выява:Siarhiej Macviejčyk 2012.jpg|thumb|175px|[[Сяргей Сяргеевіч Мацвейчык|Сяргей Мацвейчык]]]]

== А ==
* [[Вульф Іосіфавіч Агранаў]] (1918—1995) — [[мастак]]-пастаноўшчык [[тэатр]]а і [[кіно]], заслужаны дзеяч [[мастацтва]]ў [[Украінская ССР|Украінскай ССР]].
* [[Аніс Віктаравіч Ананенка]] (нар. 1985) — [[Беларусь|беларускі]] [[лёгкая атлетыка|лёгкаатлет]] (бег).
* [[Вольга Аніскоўцава]] (нар. 1982) — беларуская [[футбол|футбалістка]].
* [[Юрый Леанідавіч Астапчанка]] (нар. 1945) — беларускі палітык.
* [[Яўген Ігаравіч Ахраменка]] (нар. 1995) — беларускі прафесійны [[Трэкавы веласпорт|трэкавы велагоншчык]]. [[Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа|Майстар спорту міжнароднага класа]].

== Б ==
* [[Андрэй Анатольевіч Бараноўскі]] (нар. 1977) — беларускі дзяржаўны дзеяч. З 2020 года намеснік старшыні [[Гомельскі абласны выканаўчы камітэт|Гомельскага аблвыканкама]].
* [[Макар Уласавіч Барташоў]] (1909—1948) — [[Герой Савецкага Саюза]] (14.9.1945), [[палкоўнік]].
* [[Міхаіл Сямёнавіч Быкаў]] (1922—1991) — [[падпалкоўнік]] [[Савецкая Армія|Савецкай Арміі]], удзельнік [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]], [[Герой Савецкага Саюза]] (1946).
* [[Сямён Міхайлавіч Бытавой]] (1909—1985) — [[Савецкі Саюз|савецкі]] [[паэт]].

== В ==
* [[Рыгор Арцёмавіч Васільеў]] (1885—1976) — удзельнік рэвалюцыйнага руху ў [[Забайкалле|Забайкаллі]]
* [[Дзмітрый Ваш]] (нар. 1988) — беларускі валейбаліст. Майстар спорту.
* [[Аляксей Іванавіч Восіпаў]] — [[Доктар навук|доктар філасофскіх навук]], [[прафесар]].

== Д ==
[[Файл:Archbishop of Nizhny Novgorod and Arzamas Georgy.JPG|thumb|Архіепіскап Георгій (Данілаў).]]
* [[Уладзіслаў Сяргеевіч Давыскіба]] (нар. 2001) — беларускі валейбаліст.
* [[Георгій (Данілаў)]] — мітрапаліт Ніжагародскай і Арзамаскай епархіі, кіраўнік Ніжагародскай мітраполіі [[Руская праваслаўная царква|Рускай праваслаўнай царквы]] (з 2003).
* [[Зіновій Якаўлевіч Дворкін]] (1907—1983) — савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант інжынерна-тэхнічнай службы (1962).
* [[Гірш Ізраілевіч Добін]] (1905—2001) — [[Яўрэі|яўрэйскі]] [[пісьменнік]].

== Ж ==
* [[Валяр’яна Канстанцінаўна Жолтак]] (1919—2000) — беларускі мастак-жывапісец

== І ==
* [[Яніна Інкіна]] (нар. 1997) — беларуская [[баскетбол|баскетбалістка]].

== К ==
* [[Мікалай Аляксандравіч Кавязін]] (1898—1950) — тэатральны [[рэжысёр]], [[педагог]], [[мастак]]. [[Заслужаны артыст Беларускай ССР]] (1949).
* [[Марыя Абрамаўна Каплан]] (1907—1963) — савецкі этнограф&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ethnotest.kunstkamera.ru/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0 |title=Архіўная копія |access-date=17 лютага 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230217213601/http://ethnotest.kunstkamera.ru/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0 |archivedate=17 лютага 2023 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
* [[Неаніла Арцёмаўна Крынічная]] — [[доктар філалагічных навук]], заслужаны дзеяч навукі [[Расійская Федэрацыя|Расійскай Федэрацыі]].
* [[Ігар Андрэевіч Кузьмянок]] (нар. 1990) — беларускі [[футбол|футбаліст]].

== М ==
* [[Юрый Яфімавіч Мамлін]] (нар. 1947) — беларускі [[архітэктар]]. Прафесар [[Міжнародная акадэмія архітэктуры|Міжнароднай акадэміі архітэктуры]].
* [[Сяргей Сяргеевіч Мацвейчык]] (нар. 1988) — беларускі [[футбол|футбаліст]].

== П ==
* [[Іван Іванавіч Пацяружа]] (нар. 1923) — беларускі юрыст, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

== С ==
* [[Усевалад Мікалаевіч Сцебурака]] (нар. 1981) — беларускі [[паэт]], шоумэн, тэлевядучы. Лаўрэат прэміі «[[Залаты апостраф]]» (2004).

== Т ==
* [[Леў Мікалаевіч Тамкоў]] (1937—1997) — [[беларусь|беларускі]] [[архітэктар]]. [[Заслужаны архітэктар Беларусі]] (1976).

== Ф ==
* [[Таццяна Сцяпанаўна Філімончык]] (нар. 1949) — [[Беларусь|беларускі]] [[Палітык|палітык]].

== Ц ==
* [[Ірына Аляксандраўна Цэлікавец]] (нар. 1976) — беларускі юрыст, член [[Цэнтральная камісія Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў|Цэнтральнай камісіі па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў Рэспублікі Беларусь]] ад Мінскай вобласці.

== Ч ==
* [[Аляксандр Сцяпанавіч Чыкілеў]] (нар. 1949) — [[Беларусь|беларускі]] [[Палітык|палітык]].

== Ш ==
* [[Дзмітрый Яўгенавіч Шаўцоў]] (нар. 1973) — [[Беларусь|беларускі]] палітык, дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання|V]] і [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|VI скліканняў]].
* [[Арыэль Шламо-Залман]] (1895—1970) — ізраільскі празаік, рэдактар ізраільскіх энцыклапедый.
* [[Мікалай Абрамавіч Шэхтман]] (нар. 1936) — расійскі [[вучоны]] ў галіне [[Лексікалогія|лексікалогіі]] і [[Семантыка|семантыкі]]. [[Доктар філалагічных навук]] (1977), [[прафесар]] (1985). Член Расійскай акадэміі прыродазнаўчых навук і Акадэміі менеджменту ў адукацыі. Заслужаны дзеяч навукі РФ (1996). Акадэмік РАЕН, Выдатнік народнай асветы РСФСР (1965), Выдатнік народнай асветы СССР (1979),

{{Зноскі}}

[[Катэгорыя:Постаці Жлобіна| ]]</text>
      <sha1>iz2f4s434pxobavjaal3six79w5af4e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партал:ЛГБТ/Новыя артыкулы</title>
    <ns>100</ns>
    <id>671832</id>
    <revision>
      <id>5153743</id>
      <parentid>5152255</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NirvanaBot</username>
        <id>40832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+1 новых</comment>
      <origin>5153743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="8fut3qz2aq2c7xlcz9ze4tqakhkvr2x" xml:space="preserve">{{Новы артыкул|Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|2026-06-12T11:54:47Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Гендарная дысфарыя|2026-06-06T20:36:18Z|Ф-чан}}
{{Новы артыкул|Дэднэймінг|2026-06-06T20:11:43Z|Ф-чан}}
{{Новы артыкул|Жан-Клод Брыялі|2026-06-04T05:07:28Z|StarDeg}}
{{Новы артыкул|Пераслед ЛГБТК-супольнасці ў Беларусі (з 2020)|2026-05-28T22:02:04Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Jay-Z|2026-05-05T09:01:38Z|Vlad Shmeklia}}
&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8fut3qz2aq2c7xlcz9ze4tqakhkvr2x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ганна Душэўская</title>
    <ns>0</ns>
    <id>678093</id>
    <revision>
      <id>5153711</id>
      <parentid>4698602</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13200" sha1="bddwsv79utbed2ccsppaaoyr9nech05" xml:space="preserve">{{Пісьменнік
|Імя = Ганна Душэўская
|Арыгінал імя = {{lang-lt|Ona Duševskaitė}}
|Фота = 
|Шырыня = 
|Подпіс = 
|Дата нараджэння = {{ДН|13|12|1893|1|12|1893}}
|Месца нараджэння = [[Глыбокае]], [[Дзісенскі павет]], [[Віленская губерня]], [[Расійская імперыя]]
|Дата смерці = {{ДС|8|4|1971}}
|Месца смерці = [[Каўнас]], [[Літоўская ССР]], [[СССР]]
|Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Расійская імперыя}}&lt;br /&gt;{{Сцягафікацыя|Літва|1918}}&lt;br /&gt;{{Сцягафікацыя|СССР}}
|Род дзейнасці = [[пісьменніца]], [[паэтэса]], [[перакладніца]], [[настаўнік|настаўніца]], [[актрыса]]
|Гады творчасці = 1918—1932
|Мова твораў = [[беларуская мова|беларуская]]
|Жанр = [[верш]], [[пераклад]]
|Значныя творы = 
}}
'''Га́нна Сцяпа́наўна Душэ́ўская''' ({{lang-lt|Ona Duševskaitė}}; {{ДН|13|12|1893|1|12|1893}}, [[Глыбокае]]&amp;nbsp;— {{ДС|8|4|1971}}, [[Каўнас]])&amp;nbsp;— беларуская [[пісьменніца]], [[паэтэса]], музыкант, [[мовазнавец]] і [[перакладніца]]. Родная сястра беларускага і літоўскага грамадска-палітычнага дзеяча, [[дыпламат]]а і [[архітэктар]]а [[Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]].

== Біяграфія ==

Ганна Душэўская нарадзілася 1 (13) снежня 1893 года ў мястэчку [[Глыбокае]] [[Дзісенскі павет|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]] ў сям’і збяднелага шляхціца, будаўніка Сцяпана (Сцепаса) Душэўскага і яго жонкі Евы (памерла ў 1930 годзе). Апроч Клаўдзія, мела сястру Ядзвігу (1889—1966), якая пазней выйшла замуж за аднаго са стваральнікаў эстонскага войска генерал-маёра [[Рудольф Ёханес Рэйман|Рудольфа Рэймана]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/396733|title=Як выглядала акцёрка Ганна Душэўская, сястра стваральніка бел-чырвона-белага сцяга, чый твар быў схаваны пад нікабам|author=Ф. Раўбіч|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=7 чэрвеня 2026|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Сярэднюю адукацыю Ганна атрымала ў [[Вільня|Вільні]] ў мясцовай жаночай гімназіі. У 1917 годзе паступіла на гісторыка-філалагічны факультэт [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Пецярбургскага ўніверсітэта]], дзе паспела скончыць два курсы. Досвед навучання ў гэтай установе і лінгвістычныя веды дапамаглі ёй стаць адной з укладальніц унікальнага «Сямімоўнага слоўніка» (нямецка-польска-расійска-беларуска-літоўска-латышска-яўрэйскага), які пабачыў свет у [[Лейпцыг]]у ў 1918 годзе&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Sieben-Sprachen-Wörterbuch: Deutsch, Polnisch, Russisch, Weissruthenisch, Litauisch, Lettisch, Jiddisch, Leipzig: A. Spamer, 1918, https://archive.org/details/siebensprachenw00prusuoft&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Пасля вяртання ў Вільню Ганна Душэўская актыўна ўдзельнічала ў беларускім нацыянальным руху. Яна з'яўлялася сяброўкай [[Беларускае таварыства помачы пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства помачы пацярпелым ад вайны]] і [[Беларускі настаўніцкі саюз|Беларускага настаўніцкага саюза]], выкладала польскую мову ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]. Дзякуючы артыстычным здольнасцям, з 1919 года ўдзельнічала ў спектаклях [[Віленская беларуская драматычная дружына|Віленскай беларускай драматычнай дружыны]], дзе бліскуча грала вядучыя ролі ў [[П’еса|п’есах]] [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]] і [[Уладзіслаў Галубок|Уладзіслава Галубка]]. Вядомы ў архівах фотапартрэт Ганны, дзе яе твар цалкам схаваны пад чорным [[Нікаб|нікабам]] (адкрытымі застаюцца толькі вочы), даследчыкі лічаць менавіта адным са сцэнічных вобразаў актрысы&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна праявіла сябе як актывістка беларускага жаночага руху, выступіўшы адной з ініцыятарак стварэння ковенскага гуртка беларусак. З-за сваёй дзейнасці яна часта мела праблемы з польскай паліцыяй, таму перыядычна з’язджала ў [[Каўнас|Коўна]] да брата Клаўдзія&lt;ref name=&quot;svaboda_zhybul&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/28299843.html|title=Таямнічая Ганна: тэатралка, спявачка, перакладчыца, паэтэса|author=Віктар Жыбуль|publisher=[[Радыё Свабода]]|date=9 лютага 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. У 1921—1925&amp;nbsp;гадах жыла ў [[Берлін]]е, дзе паступіла ў [[Берлінская кансерваторыя|Берлінскую кансерваторыю]] ў клас вакалу. Пражывала ў раёне Фрыдэнаў на вуліцах Ронэбергштрасэ і Філандаштрасэ. У яе кватэры перыядычна спынялася дзяячка [[Беларуская Народная Рэспубліка|БНР]] [[Палута Аляксандраўна Бадунова|Палута Бадунова]], з якой у маладой спявачкі склаліся сяброўскія адносіны. У лістападзе 1921 года Ганна звярнулася па візу для паездкі ў [[Эстонія|Эстонію]] да маці і сястры. У захаванай анкеце яна ідэнтыфікавала сябе як беларуску з літоўскім грамадзянствам, хаця эстонскі швагер Рудольф Рэйман у хадайніцтве называў яе польскай грамадзянкай&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Набыўшы прафесійную музычную адукацыю, Ганна хацела вярнуцца ў Вільню і арганізаваць там беларускі хор, але не атрымала дазволу ад польскіх уладаў. Няздзейсненай засталася і спроба стварыць такі хор у [[Мінск]]у.

У 1925—1927 гадах Душэўская жыла ў [[Талін]]е ў сям'і сястры Ядзвігі Рэйман, а потым зноў перабралася ў Коўна, дзе працавала настаўніцай музыкі. Доўгі час лічылася, што пасля гэтага яе сляды губляюцца, аднак даследчыкі выявілі, што ў пачатку 1930-х гадоў яна працягвала творчую дзейнасць. У прыватнасці, у 1931 годзе на святкаванні 13-х угодкаў БНР у Вільні Ганна выконвала беларускія народныя песні і арыю з оперы «[[Гугеноты (опера)|Гугеноты]]», а ў 1932 годзе выступала на вечары памяці [[Тарас Рыгоравіч Шаўчэнка|Тараса Шаўчэнкі]], арганізаваным віленскай украінскай калоніяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. 

Ганна Душэўская перажыла савецкую акупацыю і [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]]. Згодна з пратаколам допыту Клаўдзія Дуж-Душэўскага ад 8 сакавіка 1952 года, на той момант Ганна была незамужняй, жыла ў Каўнасе і знаходзілася на ўтрыманні брата&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Памерла 8 красавіка 1971 года. Пахаваная на [[Петрашунскія могілкі|Петрашунскіх могілках]] у Каўнасе разам з братам Клаўдзіем, сястрой Ядзвігай і пляменніцай Алаізіяй-Марыяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

== Творчасць ==
Акрамя спеваў і музыкі, Ганна Душэўская шмат перакладала з польскай, рускай і нямецкай моў. Яе перакладчыцкая праца была шчыльна звязана з музычна-тэатральнай дзейнасцю: у асноўным яна перакладала на беларускую мову чужаземныя [[Опера|оперы]] і [[Раманс (музыка)|рамансы]], у тым ліку творы [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|Пятра Чайкоўскага]] і [[Томас Мур|Томаса Мура]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Іскра, 31 мая 1925, Вільня, С. 4.&lt;/small&gt; &lt;/ref&gt;. У 1918 годзе ў газеце «[[Гоман (1916)|Гоман]]» быў надрукаваны яе пераклад верша польскага пісьменніка Віктара Гамуліцкага «На Беларусі»&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна пісала ўласныя вершы, якія публікаваліся ў газетах «[[Гоман (1916)|Гоман]]», «[[Наша думка]]» (Вільня), «[[Голас беларуса (1924)|Голас беларуса]]» ([[Рыга]]). Асобнай кнігай творы паэткі і перакладніцы ніколі не друкаваліся. Верш «Ноч», апублікаваны ў віленскай газеце «Наша думка» за 14 студзеня 1921 года, раскрывае мадэрнісцкі талент паэткі. У 2017 годзе гэты верш увайшоў у анталогію беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду — «Бліскавіцы»&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Бліскавіцы: анталогія беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду / уклад., камент. А. Данільчык, В. Жыбуля.&amp;nbsp;— Мінск: Кнігазбор, 2017, С. 282—284.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Душэўская Ганна Сцяпанаўна}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 13 снежня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 8 красавіка]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Каўнасе]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя на Петрашунскіх могілках]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Віленская беларуская гімназія]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Пецярбургскага ўніверсітэта]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]]</text>
      <sha1>bddwsv79utbed2ccsppaaoyr9nech05</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153712</id>
      <parentid>5153711</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12133" sha1="7x1v6xgagsn84hji5zva9qd6r9qdnqj" xml:space="preserve">{{Пісьменнік}}
'''Га́нна Сцяпа́наўна Душэ́ўская''' ({{lang-lt|Ona Duševskaitė}}; {{ДН|13|12|1893|1|12|1893}}, [[Глыбокае]]&amp;nbsp;— {{ДС|8|4|1971}}, [[Каўнас]])&amp;nbsp;— беларуская [[пісьменніца]], [[паэтэса]], музыкант, [[мовазнавец]] і [[перакладніца]]. Родная сястра беларускага і літоўскага грамадска-палітычнага дзеяча, [[дыпламат]]а і [[архітэктар]]а [[Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]].

== Біяграфія ==
Ганна Душэўская нарадзілася 1 (13) снежня 1893 года ў мястэчку [[Глыбокае]] [[Дзісенскі павет|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]] ў сям’і збяднелага шляхціца, будаўніка Сцяпана (Сцепаса) Душэўскага і яго жонкі Евы (памерла ў 1930 годзе). Апроч Клаўдзія, мела сястру Ядзвігу (1889—1966), якая пазней выйшла замуж за аднаго са стваральнікаў эстонскага войска генерал-маёра [[Рудольф Ёханес Рэйман|Рудольфа Рэймана]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/396733|title=Як выглядала акцёрка Ганна Душэўская, сястра стваральніка бел-чырвона-белага сцяга, чый твар быў схаваны пад нікабам|author=Ф. Раўбіч|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=7 чэрвеня 2026|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Сярэднюю адукацыю Ганна атрымала ў [[Вільня|Вільні]] ў мясцовай жаночай гімназіі. У 1917 годзе паступіла на гісторыка-філалагічны факультэт [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Пецярбургскага ўніверсітэта]], дзе паспела скончыць два курсы. Досвед навучання ў гэтай установе і лінгвістычныя веды дапамаглі ёй стаць адной з укладальніц унікальнага «Сямімоўнага слоўніка» (нямецка-польска-расійска-беларуска-літоўска-латышска-яўрэйскага), які пабачыў свет у [[Лейпцыг]]у ў 1918 годзе&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Sieben-Sprachen-Wörterbuch: Deutsch, Polnisch, Russisch, Weissruthenisch, Litauisch, Lettisch, Jiddisch, Leipzig: A. Spamer, 1918, https://archive.org/details/siebensprachenw00prusuoft&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Пасля вяртання ў Вільню Ганна Душэўская актыўна ўдзельнічала ў беларускім нацыянальным руху. Яна з'яўлялася сяброўкай [[Беларускае таварыства помачы пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства помачы пацярпелым ад вайны]] і [[Беларускі настаўніцкі саюз|Беларускага настаўніцкага саюза]], выкладала польскую мову ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]. Дзякуючы артыстычным здольнасцям, з 1919 года ўдзельнічала ў спектаклях [[Віленская беларуская драматычная дружына|Віленскай беларускай драматычнай дружыны]], дзе бліскуча грала вядучыя ролі ў [[П’еса|п’есах]] [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]] і [[Уладзіслаў Галубок|Уладзіслава Галубка]]. Вядомы ў архівах фотапартрэт Ганны, дзе яе твар цалкам схаваны пад чорным [[Нікаб|нікабам]] (адкрытымі застаюцца толькі вочы), даследчыкі лічаць менавіта адным са сцэнічных вобразаў актрысы&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна праявіла сябе як актывістка беларускага жаночага руху, выступіўшы адной з ініцыятарак стварэння ковенскага гуртка беларусак. З-за сваёй дзейнасці яна часта мела праблемы з польскай паліцыяй, таму перыядычна з’язджала ў [[Каўнас|Коўна]] да брата Клаўдзія&lt;ref name=&quot;svaboda_zhybul&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/28299843.html|title=Таямнічая Ганна: тэатралка, спявачка, перакладчыца, паэтэса|author=Віктар Жыбуль|publisher=[[Радыё Свабода]]|date=9 лютага 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. У 1921—1925&amp;nbsp;гадах жыла ў [[Берлін]]е, дзе паступіла ў [[Берлінская кансерваторыя|Берлінскую кансерваторыю]] ў клас вакалу. Пражывала ў раёне Фрыдэнаў на вуліцах Ронэбергштрасэ і Філандаштрасэ. У яе кватэры перыядычна спынялася дзяячка [[Беларуская Народная Рэспубліка|БНР]] [[Палута Аляксандраўна Бадунова|Палута Бадунова]], з якой у маладой спявачкі склаліся сяброўскія адносіны. У лістападзе 1921 года Ганна звярнулася па візу для паездкі ў [[Эстонія|Эстонію]] да маці і сястры. У захаванай анкеце яна ідэнтыфікавала сябе як беларуску з літоўскім грамадзянствам, хаця эстонскі швагер Рудольф Рэйман у хадайніцтве называў яе польскай грамадзянкай&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Набыўшы прафесійную музычную адукацыю, Ганна хацела вярнуцца ў Вільню і арганізаваць там беларускі хор, але не атрымала дазволу ад польскіх уладаў. Няздзейсненай засталася і спроба стварыць такі хор у [[Мінск]]у.

У 1925—1927 гадах Душэўская жыла ў [[Талін]]е ў сям'і сястры Ядзвігі Рэйман, а потым зноў перабралася ў Коўна, дзе працавала настаўніцай музыкі. Доўгі час лічылася, што пасля гэтага яе сляды губляюцца, аднак даследчыкі выявілі, што ў пачатку 1930-х гадоў яна працягвала творчую дзейнасць. У прыватнасці, у 1931 годзе на святкаванні 13-х угодкаў БНР у Вільні Ганна выконвала беларускія народныя песні і арыю з оперы «[[Гугеноты (опера)|Гугеноты]]», а ў 1932 годзе выступала на вечары памяці [[Тарас Рыгоравіч Шаўчэнка|Тараса Шаўчэнкі]], арганізаваным віленскай украінскай калоніяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. 

Ганна Душэўская перажыла савецкую акупацыю і [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]]. Згодна з пратаколам допыту Клаўдзія Дуж-Душэўскага ад 8 сакавіка 1952 года, на той момант Ганна была незамужняй, жыла ў Каўнасе і знаходзілася на ўтрыманні брата&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Памерла 8 красавіка 1971 года. Пахаваная на [[Петрашунскія могілкі|Петрашунскіх могілках]] у Каўнасе разам з братам Клаўдзіем, сястрой Ядзвігай і пляменніцай Алаізіяй-Марыяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

== Творчасць ==
Акрамя спеваў і музыкі, Ганна Душэўская шмат перакладала з польскай, рускай і нямецкай моў. Яе перакладчыцкая праца была шчыльна звязана з музычна-тэатральнай дзейнасцю: у асноўным яна перакладала на беларускую мову чужаземныя [[Опера|оперы]] і [[Раманс (музыка)|рамансы]], у тым ліку творы [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|Пятра Чайкоўскага]] і [[Томас Мур|Томаса Мура]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Іскра, 31 мая 1925, Вільня, С. 4.&lt;/small&gt; &lt;/ref&gt;. У 1918 годзе ў газеце «[[Гоман (1916)|Гоман]]» быў надрукаваны яе пераклад верша польскага пісьменніка Віктара Гамуліцкага «На Беларусі»&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна пісала ўласныя вершы, якія публікаваліся ў газетах «[[Гоман (1916)|Гоман]]», «[[Наша думка]]» (Вільня), «[[Голас беларуса (1924)|Голас беларуса]]» ([[Рыга]]). Асобнай кнігай творы паэткі і перакладніцы ніколі не друкаваліся. Верш «Ноч», апублікаваны ў віленскай газеце «Наша думка» за 14 студзеня 1921 года, раскрывае мадэрнісцкі талент паэткі. У 2017 годзе гэты верш увайшоў у анталогію беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду — «Бліскавіцы»&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Бліскавіцы: анталогія беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду / уклад., камент. А. Данільчык, В. Жыбуля.&amp;nbsp;— Мінск: Кнігазбор, 2017, С. 282—284.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Душэўская Ганна Сцяпанаўна}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 13 снежня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 8 красавіка]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Каўнасе]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя на Петрашунскіх могілках]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Віленская беларуская гімназія]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Пецярбургскага ўніверсітэта]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]]</text>
      <sha1>7x1v6xgagsn84hji5zva9qd6r9qdnqj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153713</id>
      <parentid>5153712</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12007" sha1="quhjmlzj7c8p87bougr32fh1um581q6" xml:space="preserve">{{Пісьменнік}}
'''Га́нна Сцяпа́наўна Душэ́ўская''' ({{lang-lt|Ona Duševskaitė}}; {{ДН|13|12|1893|1|}}, [[Глыбокае]]&amp;nbsp;— {{ДС|8|4|1971}}, [[Каўнас]])&amp;nbsp;— беларуская [[пісьменніца]], [[паэтэса]], музыкант, [[мовазнавец]] і [[перакладніца]]. Родная сястра беларускага і літоўскага грамадска-палітычнага дзеяча, [[дыпламат]]а і [[архітэктар]]а [[Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]].

== Біяграфія ==
Ганна Душэўская нарадзілася 1 (13) снежня 1893 года ў мястэчку [[Глыбокае]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]] ў сям’і збяднелага шляхціца, будаўніка Сцяпана Душэўскага і яго жонкі Евы (памерла ў 1930 годзе). Апроч Клаўдзія, мела сястру Ядзвігу (1889—1966), якая пазней выйшла замуж за аднаго са стваральнікаў эстонскага войска генерал-маёра [[Рудольф Ёханес Рэйман|Рудольфа Рэймана]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/396733|title=Як выглядала акцёрка Ганна Душэўская, сястра стваральніка бел-чырвона-белага сцяга, чый твар быў схаваны пад нікабам|author=Ф. Раўбіч|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=7 чэрвеня 2026|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Сярэднюю адукацыю Ганна атрымала ў [[Вільня|Вільні]] ў мясцовай жаночай гімназіі. У 1917 годзе паступіла на гісторыка-філалагічны факультэт [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Пецярбургскага ўніверсітэта]], дзе паспела скончыць два курсы. Досвед навучання ў гэтай установе і лінгвістычныя веды дапамаглі ёй стаць адной з укладальніц унікальнага «[[Сямімоўны слоўнік|Сямімоўнага слоўніка]]» (нямецка-польска-расійска-беларуска-літоўска-латышска-яўрэйскага), які пабачыў свет у [[Лейпцыг]]у ў 1918 годзе&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Sieben-Sprachen-Wörterbuch: Deutsch, Polnisch, Russisch, Weissruthenisch, Litauisch, Lettisch, Jiddisch, Leipzig: A. Spamer, 1918, https://archive.org/details/siebensprachenw00prusuoft&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Пасля вяртання ў Вільню Ганна Душэўская актыўна ўдзельнічала ў беларускім нацыянальным руху. Яна з'яўлялася сяброўкай [[Беларускае таварыства помачы пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства помачы пацярпелым ад вайны]] і [[Беларускі настаўніцкі саюз|Беларускага настаўніцкага саюза]], выкладала польскую мову ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]. Дзякуючы артыстычным здольнасцям, з 1919 года ўдзельнічала ў спектаклях [[Віленская беларуская драматычная дружына|Віленскай беларускай драматычнай дружыны]], дзе бліскуча грала вядучыя ролі ў [[П’еса|п’есах]] [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]] і [[Уладзіслаў Галубок|Уладзіслава Галубка]]. Вядомы ў архівах фотапартрэт Ганны, дзе яе твар цалкам схаваны пад цёмнай тканінай (адкрытымі застаюцца толькі вочы), даследчыкі лічаць менавіта адным са сцэнічных вобразаў актрысы&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна праявіла сябе як актывістка беларускага жаночага руху, выступіўшы адной з ініцыятарак стварэння ковенскага гуртка беларусак. З-за сваёй дзейнасці яна часта мела праблемы з польскай паліцыяй, таму перыядычна з’язджала ў [[Каўнас|Коўна]] да брата Клаўдзія&lt;ref name=&quot;svaboda_zhybul&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/28299843.html|title=Таямнічая Ганна: тэатралка, спявачка, перакладчыца, паэтэса|author=Віктар Жыбуль|publisher=[[Радыё Свабода]]|date=9 лютага 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. У 1921—1925&amp;nbsp;гадах жыла ў [[Берлін]]е, дзе паступіла ў [[Берлінская кансерваторыя|Берлінскую кансерваторыю]] ў клас вакалу. Пражывала ў раёне Фрыдэнаў на вуліцах Ронэбергштрасэ і Філандаштрасэ. У яе кватэры на Філандаштрасэ перыядычна спынялася дзяячка [[Беларуская Народная Рэспубліка|БНР]] [[Палута Аляксандраўна Бадунова|Палута Бадунова]], з якой у маладой спявачкі склаліся сяброўскія адносіны. У лістападзе 1921 года Ганна звярнулася па візу для паездкі ў [[Эстонія|Эстонію]] да маці і сястры. У захаванай анкеце яна ідэнтыфікавала сябе як беларуску з літоўскім грамадзянствам, хаця эстонскі швагер Рудольф Рэйман у хадайніцтве называў яе польскай грамадзянкай&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Набыўшы прафесійную музычную адукацыю, Ганна хацела вярнуцца ў Вільню і арганізаваць там беларускі хор, але не атрымала дазволу ад польскіх уладаў. Няздзейсненай засталася і спроба стварыць такі хор у [[Мінск]]у.

У 1925—1927 гадах Душэўская жыла ў [[Талін]]е ў сям'і сястры Ядзвігі Рэйман, а потым зноў перабралася ў Коўна, дзе працавала настаўніцай музыкі. Доўгі час лічылася, што пасля гэтага яе сляды губляюцца, аднак даследчыкі выявілі, што ў пачатку 1930-х гадоў яна працягвала творчую дзейнасць. У прыватнасці, у 1931 годзе на святкаванні 13-х угодкаў БНР у Вільні Ганна выконвала беларускія народныя песні і арыю з оперы «[[Гугеноты (опера)|Гугеноты]]», а ў 1932 годзе выступала на вечары памяці [[Тарас Рыгоравіч Шаўчэнка|Тараса Шаўчэнкі]], арганізаваным віленскай украінскай калоніяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. 

Ганна Душэўская перажыла савецкую акупацыю і [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]]. Згодна з пратаколам допыту Клаўдзія Дуж-Душэўскага ад 8 сакавіка 1952 года, на той момант Ганна была незамужняй, жыла ў Коўне і знаходзілася на ўтрыманні брата&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Памерла 8 красавіка 1971 года. Пахаваная на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]] у Коўне разам з братам Клаўдзіем, сястрой Ядзвігай і пляменніцай Алаізіяй-Марыяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

== Творчасць ==
Акрамя спеваў і музыкі, Ганна Душэўская шмат перакладала з польскай, рускай і нямецкай моў. Яе перакладчыцкая праца была шчыльна звязана з музычна-тэатральнай дзейнасцю: у асноўным яна перакладала на беларускую мову чужаземныя [[Опера|оперы]] і [[Раманс (музыка)|рамансы]], у тым ліку творы [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|Пятра Чайкоўскага]] і [[Томас Мур|Томаса Мура]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Іскра, 31 мая 1925, Вільня, С. 4.&lt;/small&gt; &lt;/ref&gt;. У 1918 годзе ў газеце «[[Гоман (1916)|Гоман]]» быў надрукаваны яе пераклад верша польскага пісьменніка Віктара Гамуліцкага «На Беларусі»&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна пісала ўласныя вершы, якія публікаваліся ў газетах «[[Гоман (1916)|Гоман]]», «[[Наша думка]]» (Вільня), «[[Голас беларуса (1924)|Голас беларуса]]» ([[Рыга]]). Асобнай кнігай творы паэткі і перакладніцы ніколі не друкаваліся. Верш «Ноч», апублікаваны ў віленскай газеце «Наша думка» за 14 студзеня 1921 года, раскрывае мадэрнісцкі талент паэткі. У 2017 годзе гэты верш увайшоў у анталогію беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду — «Бліскавіцы»&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Бліскавіцы: анталогія беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду / уклад., камент. А. Данільчык, В. Жыбуля.&amp;nbsp;— Мінск: Кнігазбор, 2017, С. 282—284.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Душэўская Ганна Сцяпанаўна}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 13 снежня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 8 красавіка]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Каўнасе]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Віленская беларуская гімназія]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]]</text>
      <sha1>quhjmlzj7c8p87bougr32fh1um581q6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153714</id>
      <parentid>5153713</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12239" sha1="giz2i9muqi5sz4glctqjdjpp849dz8x" xml:space="preserve">{{Пісьменнік
| Выява = Hanna Dušeŭskaja passport photo (1921).jpg
| Подпіс = Пашпартны фотаздымак Ганны Душэўскай, прымацаваны да анкеты на ўезд у Эстонію. 1921 г.
}}
'''Га́нна Сцяпа́наўна Душэ́ўская''' ({{lang-lt|Ona Duševskaitė}}; {{ДН|13|12|1893|1|}}, [[Глыбокае]]&amp;nbsp;— {{ДС|8|4|1971}}, [[Каўнас]])&amp;nbsp;— беларуская [[пісьменніца]], [[паэтэса]], музыкант, [[мовазнавец]] і [[перакладніца]]. Родная сястра беларускага і літоўскага грамадска-палітычнага дзеяча, [[дыпламат]]а і [[архітэктар]]а [[Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]].

== Біяграфія ==
Ганна Душэўская нарадзілася 1 (13) снежня 1893 года ў мястэчку [[Глыбокае]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]] ў сям’і збяднелага шляхціца, будаўніка Сцяпана Душэўскага і яго жонкі Евы (памерла ў 1930 годзе). Апроч Клаўдзія, мела сястру Ядзвігу (1889—1966), якая пазней выйшла замуж за аднаго са стваральнікаў эстонскага войска генерал-маёра [[Рудольф Ёханес Рэйман|Рудольфа Рэймана]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/396733|title=Як выглядала акцёрка Ганна Душэўская, сястра стваральніка бел-чырвона-белага сцяга, чый твар быў схаваны пад нікабам|author=Ф. Раўбіч|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=7 чэрвеня 2026|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Сярэднюю адукацыю Ганна атрымала ў [[Вільня|Вільні]] ў мясцовай жаночай гімназіі. У 1917 годзе паступіла на гісторыка-філалагічны факультэт [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Пецярбургскага ўніверсітэта]], дзе паспела скончыць два курсы. Досвед навучання ў гэтай установе і лінгвістычныя веды дапамаглі ёй стаць адной з укладальніц унікальнага «[[Сямімоўны слоўнік|Сямімоўнага слоўніка]]» (нямецка-польска-расійска-беларуска-літоўска-латышска-яўрэйскага), які пабачыў свет у [[Лейпцыг]]у ў 1918 годзе&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Sieben-Sprachen-Wörterbuch: Deutsch, Polnisch, Russisch, Weissruthenisch, Litauisch, Lettisch, Jiddisch, Leipzig: A. Spamer, 1918, https://archive.org/details/siebensprachenw00prusuoft&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Пасля вяртання ў Вільню Ганна Душэўская актыўна ўдзельнічала ў беларускім нацыянальным руху. Яна з'яўлялася сяброўкай [[Беларускае таварыства помачы пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства помачы пацярпелым ад вайны]] і [[Беларускі настаўніцкі саюз|Беларускага настаўніцкага саюза]], выкладала польскую мову ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]. Дзякуючы артыстычным здольнасцям, з 1919 года ўдзельнічала ў спектаклях [[Віленская беларуская драматычная дружына|Віленскай беларускай драматычнай дружыны]], дзе бліскуча грала вядучыя ролі ў [[П’еса|п’есах]] [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]] і [[Уладзіслаў Галубок|Уладзіслава Галубка]]. Вядомы ў архівах фотапартрэт Ганны, дзе яе твар цалкам схаваны пад цёмнай тканінай (адкрытымі застаюцца толькі вочы), даследчыкі лічаць менавіта адным са сцэнічных вобразаў актрысы&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна праявіла сябе як актывістка беларускага жаночага руху, выступіўшы адной з ініцыятарак стварэння ковенскага гуртка беларусак. З-за сваёй дзейнасці яна часта мела праблемы з польскай паліцыяй, таму перыядычна з’язджала ў [[Каўнас|Коўна]] да брата Клаўдзія&lt;ref name=&quot;svaboda_zhybul&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/28299843.html|title=Таямнічая Ганна: тэатралка, спявачка, перакладчыца, паэтэса|author=Віктар Жыбуль|publisher=[[Радыё Свабода]]|date=9 лютага 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. У 1921—1925&amp;nbsp;гадах жыла ў [[Берлін]]е, дзе паступіла ў [[Берлінская кансерваторыя|Берлінскую кансерваторыю]] ў клас вакалу. Пражывала ў раёне Фрыдэнаў на вуліцах Ронэбергштрасэ і Філандаштрасэ. У яе кватэры на Філандаштрасэ перыядычна спынялася дзяячка [[Беларуская Народная Рэспубліка|БНР]] [[Палута Аляксандраўна Бадунова|Палута Бадунова]], з якой у маладой спявачкі склаліся сяброўскія адносіны. У лістападзе 1921 года Ганна звярнулася па візу для паездкі ў [[Эстонія|Эстонію]] да маці і сястры. У захаванай анкеце яна ідэнтыфікавала сябе як беларуску з літоўскім грамадзянствам, хаця эстонскі швагер Рудольф Рэйман у хадайніцтве называў яе польскай грамадзянкай&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Набыўшы прафесійную музычную адукацыю, Ганна хацела вярнуцца ў Вільню і арганізаваць там беларускі хор, але не атрымала дазволу ад польскіх уладаў. Няздзейсненай засталася і спроба стварыць такі хор у [[Мінск]]у.

У 1925—1927 гадах Душэўская жыла ў [[Талін]]е ў сям'і сястры Ядзвігі Рэйман, а потым зноў перабралася ў Коўна, дзе працавала настаўніцай музыкі. Доўгі час лічылася, што пасля гэтага яе сляды губляюцца, аднак даследчыкі выявілі, што ў пачатку 1930-х гадоў яна працягвала творчую дзейнасць. У прыватнасці, у 1931 годзе на святкаванні 13-х угодкаў БНР у Вільні Ганна выконвала беларускія народныя песні і арыю з оперы «[[Гугеноты (опера)|Гугеноты]]», а ў 1932 годзе выступала на вечары памяці [[Тарас Рыгоравіч Шаўчэнка|Тараса Шаўчэнкі]], арганізаваным віленскай украінскай калоніяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. 

Ганна Душэўская перажыла савецкую акупацыю і [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]]. Згодна з пратаколам допыту Клаўдзія Дуж-Душэўскага ад 8 сакавіка 1952 года, на той момант Ганна была незамужняй, жыла ў Коўне і знаходзілася на ўтрыманні брата&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Памерла 8 красавіка 1971 года. Пахаваная на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]] у Коўне разам з братам Клаўдзіем, сястрой Ядзвігай і пляменніцай Алаізіяй-Марыяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

== Творчасць ==
Акрамя спеваў і музыкі, Ганна Душэўская шмат перакладала з польскай, рускай і нямецкай моў. Яе перакладчыцкая праца была шчыльна звязана з музычна-тэатральнай дзейнасцю: у асноўным яна перакладала на беларускую мову чужаземныя [[Опера|оперы]] і [[Раманс (музыка)|рамансы]], у тым ліку творы [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|Пятра Чайкоўскага]] і [[Томас Мур|Томаса Мура]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Іскра, 31 мая 1925, Вільня, С. 4.&lt;/small&gt; &lt;/ref&gt;. У 1918 годзе ў газеце «[[Гоман (1916)|Гоман]]» быў надрукаваны яе пераклад верша польскага пісьменніка Віктара Гамуліцкага «На Беларусі»&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна пісала ўласныя вершы, якія публікаваліся ў газетах «[[Гоман (1916)|Гоман]]», «[[Наша думка]]» (Вільня), «[[Голас беларуса (1924)|Голас беларуса]]» ([[Рыга]]). Асобнай кнігай творы паэткі і перакладніцы ніколі не друкаваліся. Верш «Ноч», апублікаваны ў віленскай газеце «Наша думка» за 14 студзеня 1921 года, раскрывае мадэрнісцкі талент паэткі. У 2017 годзе гэты верш увайшоў у анталогію беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду — «Бліскавіцы»&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Бліскавіцы: анталогія беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду / уклад., камент. А. Данільчык, В. Жыбуля.&amp;nbsp;— Мінск: Кнігазбор, 2017, С. 282—284.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Душэўская Ганна Сцяпанаўна}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 13 снежня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 8 красавіка]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Каўнасе]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Віленская беларуская гімназія]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]]</text>
      <sha1>giz2i9muqi5sz4glctqjdjpp849dz8x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153715</id>
      <parentid>5153714</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Біяграфія */</comment>
      <origin>5153715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12414" sha1="jwnm08rexm91b5sn7ea7zh22eg2zkyd" xml:space="preserve">{{Пісьменнік
| Выява = Hanna Dušeŭskaja passport photo (1921).jpg
| Подпіс = Пашпартны фотаздымак Ганны Душэўскай, прымацаваны да анкеты на ўезд у Эстонію. 1921 г.
}}
'''Га́нна Сцяпа́наўна Душэ́ўская''' ({{lang-lt|Ona Duševskaitė}}; {{ДН|13|12|1893|1|}}, [[Глыбокае]]&amp;nbsp;— {{ДС|8|4|1971}}, [[Каўнас]])&amp;nbsp;— беларуская [[пісьменніца]], [[паэтэса]], музыкант, [[мовазнавец]] і [[перакладніца]]. Родная сястра беларускага і літоўскага грамадска-палітычнага дзеяча, [[дыпламат]]а і [[архітэктар]]а [[Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]].

== Біяграфія ==
Ганна Душэўская нарадзілася 1 (13) снежня 1893 года ў мястэчку [[Глыбокае]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]] ў сям’і збяднелага шляхціца, будаўніка Сцяпана Душэўскага і яго жонкі Евы (памерла ў 1930 годзе). Апроч Клаўдзія, мела сястру Ядзвігу (1889—1966), якая пазней выйшла замуж за аднаго са стваральнікаў эстонскага войска генерал-маёра [[Рудольф Ёханес Рэйман|Рудольфа Рэймана]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/396733|title=Як выглядала акцёрка Ганна Душэўская, сястра стваральніка бел-чырвона-белага сцяга, чый твар быў схаваны пад нікабам|author=Ф. Раўбіч|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=7 чэрвеня 2026|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Сярэднюю адукацыю Ганна атрымала ў [[Вільня|Вільні]] ў мясцовай жаночай гімназіі. У 1917 годзе паступіла на гісторыка-філалагічны факультэт [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Пецярбургскага ўніверсітэта]], дзе паспела скончыць два курсы. Досвед навучання ў гэтай установе і лінгвістычныя веды дапамаглі ёй стаць адной з укладальніц унікальнага «[[Сямімоўны слоўнік|Сямімоўнага слоўніка]]» (нямецка-польска-расійска-беларуска-літоўска-латышска-яўрэйскага), які пабачыў свет у [[Лейпцыг]]у ў 1918 годзе&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Sieben-Sprachen-Wörterbuch: Deutsch, Polnisch, Russisch, Weissruthenisch, Litauisch, Lettisch, Jiddisch, Leipzig: A. Spamer, 1918, https://archive.org/details/siebensprachenw00prusuoft&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Hanna Duseuskaja.jpg|злева|міні|Фотапартрэт Ганны, дзе яе твар цалкам схаваны пад цёмнай тканінай.]]
Пасля вяртання ў Вільню Ганна Душэўская актыўна ўдзельнічала ў беларускім нацыянальным руху. Яна з'яўлялася сяброўкай [[Беларускае таварыства помачы пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства помачы пацярпелым ад вайны]] і [[Беларускі настаўніцкі саюз|Беларускага настаўніцкага саюза]], выкладала польскую мову ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]. Дзякуючы артыстычным здольнасцям, з 1919 года ўдзельнічала ў спектаклях [[Віленская беларуская драматычная дружына|Віленскай беларускай драматычнай дружыны]], дзе бліскуча грала вядучыя ролі ў [[П’еса|п’есах]] [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]] і [[Уладзіслаў Галубок|Уладзіслава Галубка]]. Вядомы ў архівах фотапартрэт Ганны, дзе яе твар цалкам схаваны пад цёмнай тканінай (адкрытымі застаюцца толькі вочы), даследчыкі лічаць менавіта адным са сцэнічных вобразаў актрысы&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна праявіла сябе як актывістка беларускага жаночага руху, выступіўшы адной з ініцыятарак стварэння ковенскага гуртка беларусак. З-за сваёй дзейнасці яна часта мела праблемы з польскай паліцыяй, таму перыядычна з’язджала ў [[Каўнас|Коўна]] да брата Клаўдзія&lt;ref name=&quot;svaboda_zhybul&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/28299843.html|title=Таямнічая Ганна: тэатралка, спявачка, перакладчыца, паэтэса|author=Віктар Жыбуль|publisher=[[Радыё Свабода]]|date=9 лютага 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. У 1921—1925&amp;nbsp;гадах жыла ў [[Берлін]]е, дзе паступіла ў [[Берлінская кансерваторыя|Берлінскую кансерваторыю]] ў клас вакалу. Пражывала ў раёне Фрыдэнаў на вуліцах Ронэбергштрасэ і Філандаштрасэ. У яе кватэры на Філандаштрасэ перыядычна спынялася дзяячка [[Беларуская Народная Рэспубліка|БНР]] [[Палута Аляксандраўна Бадунова|Палута Бадунова]], з якой у маладой спявачкі склаліся сяброўскія адносіны. У лістападзе 1921 года Ганна звярнулася па візу для паездкі ў [[Эстонія|Эстонію]] да маці і сястры. У захаванай анкеце яна ідэнтыфікавала сябе як беларуску з літоўскім грамадзянствам, хаця эстонскі швагер Рудольф Рэйман у хадайніцтве называў яе польскай грамадзянкай&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Набыўшы прафесійную музычную адукацыю, Ганна хацела вярнуцца ў Вільню і арганізаваць там беларускі хор, але не атрымала дазволу ад польскіх уладаў. Няздзейсненай засталася і спроба стварыць такі хор у [[Мінск]]у.

У 1925—1927 гадах Душэўская жыла ў [[Талін]]е ў сям'і сястры Ядзвігі Рэйман, а потым зноў перабралася ў Коўна, дзе працавала настаўніцай музыкі. Доўгі час лічылася, што пасля гэтага яе сляды губляюцца, аднак даследчыкі выявілі, што ў пачатку 1930-х гадоў яна працягвала творчую дзейнасць. У прыватнасці, у 1931 годзе на святкаванні 13-х угодкаў БНР у Вільні Ганна выконвала беларускія народныя песні і арыю з оперы «[[Гугеноты (опера)|Гугеноты]]», а ў 1932 годзе выступала на вечары памяці [[Тарас Рыгоравіч Шаўчэнка|Тараса Шаўчэнкі]], арганізаваным віленскай украінскай калоніяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. 

Ганна Душэўская перажыла савецкую акупацыю і [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]]. Згодна з пратаколам допыту Клаўдзія Дуж-Душэўскага ад 8 сакавіка 1952 года, на той момант Ганна была незамужняй, жыла ў Коўне і знаходзілася на ўтрыманні брата&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;. Памерла 8 красавіка 1971 года. Пахаваная на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]] у Коўне разам з братам Клаўдзіем, сястрой Ядзвігай і пляменніцай Алаізіяй-Марыяй&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

== Творчасць ==
Акрамя спеваў і музыкі, Ганна Душэўская шмат перакладала з польскай, рускай і нямецкай моў. Яе перакладчыцкая праца была шчыльна звязана з музычна-тэатральнай дзейнасцю: у асноўным яна перакладала на беларускую мову чужаземныя [[Опера|оперы]] і [[Раманс (музыка)|рамансы]], у тым ліку творы [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|Пятра Чайкоўскага]] і [[Томас Мур|Томаса Мура]]&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Іскра, 31 мая 1925, Вільня, С. 4.&lt;/small&gt; &lt;/ref&gt;. У 1918 годзе ў газеце «[[Гоман (1916)|Гоман]]» быў надрукаваны яе пераклад верша польскага пісьменніка Віктара Гамуліцкага «На Беларусі»&lt;ref name=&quot;nn_dushauskaya&quot; /&gt;.

Таксама Ганна пісала ўласныя вершы, якія публікаваліся ў газетах «[[Гоман (1916)|Гоман]]», «[[Наша думка]]» (Вільня), «[[Голас беларуса (1924)|Голас беларуса]]» ([[Рыга]]). Асобнай кнігай творы паэткі і перакладніцы ніколі не друкаваліся. Верш «Ноч», апублікаваны ў віленскай газеце «Наша думка» за 14 студзеня 1921 года, раскрывае мадэрнісцкі талент паэткі. У 2017 годзе гэты верш увайшоў у анталогію беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду — «Бліскавіцы»&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Бліскавіцы: анталогія беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду / уклад., камент. А. Данільчык, В. Жыбуля.&amp;nbsp;— Мінск: Кнігазбор, 2017, С. 282—284.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Душэўская Ганна Сцяпанаўна}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 13 снежня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 8 красавіка]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Каўнасе]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Віленская беларуская гімназія]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]]</text>
      <sha1>jwnm08rexm91b5sn7ea7zh22eg2zkyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чалавек-павук (значэнні)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>694690</id>
    <revision>
      <id>5153974</id>
      <parentid>4533232</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:35:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Feeleman</username>
        <id>163471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3443" sha1="k4u1btwa8lrmo1d7mb7qh6pa571t05t" xml:space="preserve">'''«[[Чалавек-павук]]»''' —  выдуманы супергерой, персанаж коміксаў выдавецтва [[Marvel Comics]], а таксама шэрагу фільмаў і відэагульняў. 

;Фільмы:
* «[[Чалавек-павук (фільм)|Чалавек-павук]]» — амерыканскі фантастычны фільм [[2002]] года рэжысёра Сэма Рэймі.
* «[[Чалавек-павук 2]]» — амерыканскі фантастычны фільм [[2004]] года рэжысёра Сэма Рэймі.
* «[[Чалавек-павук 3: Вораг у адлюстраванні]]» — амерыканскі фантастычны фільм [[2007]] года рэжысёра Сэма Рэймі.
* «[[Новы Чалавек-павук]]» — амерыканскі фантастычны фільм [[2012]] года рэжысёра Марка Уэба.
* «[[Новы Чалавек-павук. Высокае напружанне]]» — амерыканскі фантастычны фільм [[2014]] года рэжысёра Марка Уэба.
* «[[Чалавек-павук: Вяртанне дадому]]» — амерыканскі фантастычны фільм [[2017]] года рэжысёра Джона Уотса.
* «[[Чалавек-павук: Удалечыні ад дома]]» — амерыканскі фантастычны фільм [[2019]] года рэжысёра Джона Уотса.
* «[[Чалавек-павук: Няма шляху дадому]]» — амерыканскі фантастычны фільм [[2021]] года рэжысёра Джона Уотса.

;Анімацыйныя фільмы:
* «[[Чалавек-павук: Праз сусветы]]» — амерыканскі анімацыйны фільм студый «[[Columbia Pictures]]» і «[[Sony Pictures Animation]]» [[2018]] года.
* «[[Чалавек-павук: Скрозь сусветы]]» — анімацыйны фільм амерыканскіх студый «[[Sony Pictures Animation]]» і «[[Columbia Pictures]]» сумесна з «[[Marvel Entertainment]]» [[2023]] года.
* «[[Чалавек-павук: Па-за сусветамі]]» — будучы анімацыйны фільм амерыканскіх студый «[[Sony Pictures Animation]]» і «[[Columbia Pictures]]» сумесна з «[[Marvel Entertainment]]», прэм’ера якога запланавана на сакавік [[2024]] года.

;Мультсерыялы:
* «[[Чалавек-павук (мультсерыял, 1994)|Чалавек-павук]]» — амерыканскі мультсерыял [[1994]] года, сюжэт якога заснаваны на супергероі [[Marvel Comics]] [[Чалавек-павук|Чалавеку-павуку]].

;Тэлесерыялы:
* «[[Нуарны чалавек-павук (тэлесерыял)|Нуарны чалавек-павук]]» — амерыканскі неануарны тэлевізійны серыял [[2026]] года, сюжэт якога заснаваны на [[Нуарны чалавек-павук|альтэрнатыўнай версіі]] супергероя [[Marvel Comics]] [[Чалавек-павук|Чалавека-павука]].

{{неадназначнасць}}</text>
      <sha1>k4u1btwa8lrmo1d7mb7qh6pa571t05t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уладзімір Аляксеевіч Ямелічаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>720010</id>
    <revision>
      <id>5153693</id>
      <parentid>5153419</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:16:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>афармленне</comment>
      <origin>5153693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4165" sha1="9j0cyqsfkez6w7ac0mve4op67iacwy7" xml:space="preserve">{{Вучоны}}

'''Уладзімір Аляксеевіч Ямелічаў''' ({{ВДП}}) — матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1973), прафесар (1975)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://obm.bsu.by/matematiki/emelichev-vladimir-alekseevich/|title=Емеличев Владимир Алексеевич|website=obm.bsu.by|date=2021-08-08|access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==
Скончыў [[Іванаўскі дзяржаўны ўніверсітэт|Іванаўскі дзяржаўны педагагічны інстытут]] (спецыяльнасць «Матэматыка», 1952).
    
Працаваў у Шуйскім педагагічным інстытуце, Уладзімірскім філіяле Маскоўскага машынабудаўнічага інстытута (1955—1963), НДІ эканомікі і эканоміка-матэматычных метадаў планавання пры Дзяржплане БССР (1963—1966, 1973—1983), [[Беларускі політэхнічны інстытут|Беларускім політэхнічным інстытуце]] (1983—1987), [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускім дзяржаўным універсітэце]] (1971—1973 і з 1987, [[Механіка-матэматычны факультэт БДУ|механіка-матэматычны факультэт]], кафедра матэматычнай кібернетыкі, прафесар).

Памёр ў 2023 годзе&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Навуковыя інтарэсы: дыскрэтная матэматыка.

== Узнагароды ==
* [[Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь]] (1998).

== Бібліяграфія ==
* О методах решения задач дискретной оптимизации : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.01.09 : защищена 22.06.1972 : утверждена 23.02.1973 / Емеличев Владимир Алексеевич. — Москва, 1972.
* Лекции по теории графов / [В. А. Емеличев и др.]. — Москва, 2009.
* Многогранники, графы, оптимизация / В. А. Емеличев, М. М. Ковалев, М. К. Кравцов. — Москва, 1981.
* Stability in the Combinatorial Vector Optimization Problems / V. A. Emelichev, K. G. Kuz’min, A. M. Leonovich // Automation and Remote Control. — 2004. — Vol. 65, iss. 2. — P. 227—240.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{refless}}

== Літаратура ==
* Ямелічаў Уладзімір Аляксеевіч // Матэматычная энцыклапедыя. — Мінск, 2001. — С. 435.
* {{Крыніцы/БелСЭ|11|Ямелічаў Уладзімір Аляксеевіч||542}}
* {{Крыніцы/БелЭн|18-1|Ямелічаў Уладзімір Аляксеевіч||266}}
* Емеличев Владимир Алексеевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 501.
* Емеличев Владимир Алексеевич // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001 : 80 год. — Мінск, 2001. — С. 89.

== Спасылкі ==
* {{bis.nlb.by|140867|Ямелічаў Уладзімір Аляксеевіч}}
* {{Cite web|url=https://urss.ru/cgi-bin/db.pl?page=Avt&amp;list=49981|title=Емеличев Владимир Алексеевич - все книги|website=urss.ru|access-date=2026-06-12}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Ямелічаў Уладзімір Аляксеевіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кастрамской вобласці]]
[[Катэгорыя:Матэматыкі СССР]]
[[Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі]]</text>
      <sha1>9j0cyqsfkez6w7ac0mve4op67iacwy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алесь Іванавіч Бельскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>720629</id>
    <revision>
      <id>5153695</id>
      <parentid>5153655</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:24:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>афармленне</comment>
      <origin>5153695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7068" sha1="grmg1hjk9v3sbzq35mtd8ab9ftscz2z" xml:space="preserve">{{Іншыя ПІБ|Бельскі|Аляксандр}}
{{навуковец
| Выява = БельскАлесьІванавіч.jpg
| Вядомы як = Алесь Ветах
}}
'''Алесь Іванавіч Бельскі''', псеўданім '''Алесь Ветах''' (нар. {{ДН|23|7|1963}}, в. [[Цімкавічы (Капыльскі раён)|Цімкавічы]], [[Капыльскі раён]], [[Мінская вобласць]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[літаратуразнавец]], [[пісьменнік]]. [[Доктар філалагічных навук]] (1998), [[прафесар]] (2002).

== Біяграфія ==
Скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт]] ([[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічны факультэт]], спецыяльнасць «[[Беларуская мова]] і [[Беларуская літаратура|літаратура]], [[руская мова]] і [[руская літаратура|літаратура]]», 1986). Вучань [[Алег Антонавіч Лойка|Алега Лойкі]], які быў навуковым кіраўніком кандыдацкай дысертацыі і навуковым кансультантам доктарскай &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bsu.by/employee/41988-d/biography|title=БДУ. Пра супрацоўніка}}&lt;/ref&gt;.

Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (філалагічны факультэт, кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства, прафесар). Навуковыя інтарэсы: гісторыя беларускай літаратуры XX—XXI стст.; літаратурная крытыка. Галоўны рэдактар навукова-метадычнага часопіса «[[Беларуская мова і літаратура (часопіс)|Беларуская мова і літаратура]]» &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://aiv.by/nashi-zhurnaly/belaruskaya-mova-i-litaratura/|title=Беларуская мова і літаратура. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;, намеснік галоўнага рэдактара навукова-метадычнага часопіса «[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]» &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/chasopis/redaktsyjnaja-kalegija/|title=Роднае слова. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;.

Навуковы кіраўнік дыпломнай працы літаратаркі [[Яўгенія Лязо|Яўгеніі Лязо]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/340117|title=“Слова на Антыпасху” Кірыла Тураўскага: біблейска-хрысціянская аснова: анатацыя да дыпломнай работы / Касіловіч Яўгенія Дзмітрыеўна; Філалагічны факультэт, Кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства; навук. кір. А.І. Бельскі.}}&lt;/ref&gt;.

Пад псеўданімам Алесь Ветах выступае як празаік. Атрымаў [[Літаратурная прэмія імя Івана Мележа|Літаратурную прэмію імя Івана Мележа]] за мастацкую кнігу «Хроніка смутку» (1999)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/ab-redaktsyi/atary/ales-ivanavich-belski-/|title=Роднае слова. Алесь Іванавіч Бельскі}}&lt;/ref&gt;.

== Выбраная бібліяграфія ==

=== Мастацкія кнігі ===

* Ружовая знічка / А. Ветах. — Мінск, 1994.
* Хроніка смутку / А. Ветах. — Мінск, 1999.
* і інш.

=== Калектыўныя зборнікі ===

* Карані: аповесці, апавяданні. — Мінск, 1994.
* Вальс пад журлівымі таполямі: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2008.
* У Храме зямнога кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2009.

=== Публіцыстычныя зборнікі ===

* Пакуль баліць душа: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. І. Бельскі. — Мінск, 1995.
* Экалогія душы: артыкулы, нарысы, эсэ. — Мінск, 2003.
* Галасы і вобразы: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. І. Бельскі. — Мінск, 2008.

=== Дапаможнікі для настаўнікаў ===

* Сучасная беларуская літаратура: станаўленне і развіццё творчых індывідуальнасцяў (80—90-я гг.): дапаможнік для настаўнікаў / А. І. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Свет ад травы да зор: Беларуская паэзія: сістэма вобразаў прыроды, паэтыка пейзажу: вучэбна-метадычны дапаможнік для настаўнікаў / А. І. Бельскі. — Мінск, 1998.
* Краса і смутак: дапаможнік для настаўнікаў / А. І. Бельскі. — Мінск, 2000.
* Сучасная літаратура Беларусі: дапаможнік для настаўнікаў / А. І. Бельскі. — Мінск, 2000.

=== Навуковыя працы ===

* Жывая мова краявідаў: Пейзаж у беларускай паэзіі / А. І. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Пейзаж у беларускай паэзіі (эвалюцыя, паэтыка, сістэма вобразаў) : дысертацыя … доктара філалагічных навук : 10.01.01 : абаронена 14.04.1998 : зацверджана 09.12.1998 / Бельскі Алесь Іванавіч. — Мінск, 1998.
* Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя: гісторыя і сучаснасць / А. І. Бельскі. — Мінск, 2005.
* і інш.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|18-1|Бельскі Алесь|Бельская А. У.|350}}
* Бельский Алесь // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 349.

{{Бібліяінфармацыя}}
 
{{DEFAULTSORT:Бельскі Аляксандр Іванавіч}}
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы СССР]]
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]</text>
      <sha1>grmg1hjk9v3sbzq35mtd8ab9ftscz2z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153809</id>
      <parentid>5153695</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZolaSukhar</username>
        <id>169411</id>
      </contributor>
      <comment>Рубрыкацыя, новая інфармацыя</comment>
      <origin>5153809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11001" sha1="6fxgtolf1ycboe0zp5c4qfylanulhh9" xml:space="preserve">{{Іншыя ПІБ|Бельскі|Аляксандр}}
{{навуковец
| Выява = БельскАлесьІванавіч.jpg
| Вядомыя вучні = [[Анатоль Брусевіч]], [[Таццяна Мацюхіна]], [[Вольга Круглова]], [[Яўгенія Лязо]]
| Вядомы як = Алесь Ветах
}}
'''Алесь Іванавіч Бельскі''', псеўданім '''Алесь Ветах''' (нар. {{ДН|23|7|1963}}, м. [[Цімкавічы (Капыльскі раён)|Цімкавічы]], [[Капыльскі раён]], [[Мінская вобласць]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[літаратуразнавец]], [[пісьменнік]]. [[Доктар філалагічных навук]] (1998), [[прафесар]] (2002).

== Біяграфія ==
Скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт]] ([[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічны факультэт]], спецыяльнасць «[[Беларуская мова]] і [[Беларуская літаратура|літаратура]], [[руская мова]] і [[руская літаратура|літаратура]]», 1986). Вучань [[Алег Антонавіч Лойка|Алега Лойкі]], які быў навуковым кіраўніком кандыдацкай дысертацыі і навуковым кансультантам доктарскай &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bsu.by/employee/41988-d/biography|title=БДУ. Пра супрацоўніка}}&lt;/ref&gt;.

Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (філалагічны факультэт, кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства, прафесар). У 2018—2022 гадах — загадчык кафедры беларускай літаратуры БДУ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://lib.narbel.bsu.by/a-i-belski-jon-ljubi-chytac-maksim-bagdanovich.html|title=А. І. Бельскі. Бібліятэка філолага}}&lt;/ref&gt;.

Навуковыя інтарэсы: гісторыя беларускай літаратуры XX—XXI стст.; літаратурная крытыка.

Галоўны рэдактар навукова-метадычнага часопіса «[[Беларуская мова і літаратура (часопіс)|Беларуская мова і літаратура]]» &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://aiv.by/nashi-zhurnaly/belaruskaya-mova-i-litaratura/|title=Беларуская мова і літаратура. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;, намеснік галоўнага рэдактара навукова-метадычнага часопіса «[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]» &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/chasopis/redaktsyjnaja-kalegija/|title=Роднае слова. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;.

== Творчасць ==
Аўтар больш як 800 прац і публікацый, сярод якіх 20 кніг&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Пад псеўданімам Алесь Ветах выступае як празаік. Іншыя псеўданімы аўтара: Алесь з-пад Капыля, Алесь Андруковіч, Сымон Арэх, Адам Гард, Ян-Карп-Юльян Пазяхоўскі, Карп Шашаль-Закідайла&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Янка Саламевіч|загаловак=Беларускія псеўданімы і крыптанімы|год=2024}}&lt;/ref&gt;.

Літаратурны крытык [[Яўгенія Лязо]] адзначае аўтабіяграфізм твораў Алеся Ветаха, якія раскрываюць лёсы «маленькіх людзей»&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Самы галоўны скарб|год=2025|мова=be|выданне=Полымя|тып=часопіс|нумар=9}}&lt;/ref&gt;.

=== Прызнанне ===
Атрымаў [[Літаратурная прэмія імя Івана Мележа|Літаратурную прэмію імя Івана Мележа]] за мастацкую кнігу «Хроніка смутку» (1999)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/ab-redaktsyi/atary/ales-ivanavich-belski-/|title=Роднае слова. Алесь Іванавіч Бельскі}}&lt;/ref&gt;.

=== Вядомыя вучні ===

* Навуковы кіраўнік дыпломнай працы і магістарскай дысертацыі паэткі Таццяны Мацюхінай.
* Навуковы кіраўнік кандыдацкай дысертацыі літаратуразнаўцы і перакладчыцы Вольгі Кругловай (2019)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2019-09/%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.pdf|title=Аўтарэферат кандыдацкай дысертацыі}}&lt;/ref&gt;.
* Навуковы кансультант доктарскай дысертацыі паэта і перакладчыка [[Анатоль Аляксандравіч Брусевіч|Анатоля Брусевіча]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2025-06/%D0%90.%D0%91%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87.%20%D0%90%D0%8E%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AD%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A2_0.pdf|title=Аўтарэферат доктарскай дысертацыі}}&lt;/ref&gt;.
* Навуковы кіраўнік дыпломнай працы літаратаркі [[Яўгенія Лязо|Яўгеніі Лязо]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/340117|title=“Слова на Антыпасху” Кірыла Тураўскага: біблейска-хрысціянская аснова: анатацыя да дыпломнай работы / Касіловіч Яўгенія Дзмітрыеўна; Філалагічны факультэт, Кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства; навук. кір. А.І. Бельскі.}}&lt;/ref&gt;.

== Выбраная бібліяграфія ==

=== Мастацкія кнігі ===

* Ружовая знічка / А. Ветах. — Мінск, 1994.
* Хроніка смутку / А. Ветах. — Мінск, 1999.
* Сны пра дзяцінства / А. Ветах. — Мінск, 2014.
* Хрыстос між нас / А. Ветах. — Мінск, 2015.
* і інш.

=== Калектыўныя зборнікі ===

* Карані: аповесці, апавяданні. — Мінск, 1994.
* Вальс пад журлівымі таполямі: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2008.
* У Храме зямнога кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2009.
* Самая чароўная кветка аповесці, апавяданні. — Мінск, 2010.
* Пакуль б’ецца сэрца…: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2013.
* Пад зоркай Кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2015.

=== Літаратуразнаўчыя і публіцыстычныя зборнікі ===

* Пакуль баліць душа: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 1995.
* Экалогія душы: артыкулы, нарысы, эсэ / А. Бельскі. — Мінск, 2003.
* Галасы і вобразы: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 2008.
* Беларуская літаратура ў кантэксце традыцый і сучаснасці / А. Бельскі. — Мінск, 2017.
* Сам-насам з літаратурай: літаратуразнаўчыя і педагагічныя артыкулы, творчыя партрэты і ўспаміны / А. Бельскі. — Мінск, 2018.
* і інш.

=== Краязнаўчыя кнігі ===

* Тут іх карані і вытокі: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2014.
* Тут наша Радзіма: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў Беларусі і свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2018.
* Тут жыцця пачатак: вядомыя людзі з Капыльшчыны / А. Бельскі. — Мінск, 2021.

=== Дапаможнікі для настаўнікаў ===

* Сучасная беларуская літаратура: станаўленне і развіццё творчых індывідуальнасцяў (80—90-я гг.): дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Свет ад травы да зор: Беларуская паэзія: сістэма вобразаў прыроды, паэтыка пейзажу: вучэбна-метадычны дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1998.
* Краса і смутак: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000.
* Сучасная літаратура Беларусі: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000.

=== Навуковыя працы ===

* Жывая мова краявідаў: Пейзаж у беларускай паэзіі / А. І. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Пейзаж у беларускай паэзіі (эвалюцыя, паэтыка, сістэма вобразаў) : дысертацыя … доктара філалагічных навук : 10.01.01 : абаронена 14.04.1998 : зацверджана 09.12.1998 / Бельскі Алесь Іванавіч. — Мінск, 1998.
* Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя: гісторыя і сучаснасць / А. І. Бельскі. — Мінск, 2005.
* і інш.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|18-1|Бельскі Алесь|Бельская А. У.|350}}
* Бельский Алесь // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 349.

{{Бібліяінфармацыя}}
 
{{DEFAULTSORT:Бельскі Аляксандр Іванавіч}}
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы СССР]]
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]</text>
      <sha1>6fxgtolf1ycboe0zp5c4qfylanulhh9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153839</id>
      <parentid>5153809</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZolaSukhar</username>
        <id>169411</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>вычытка</comment>
      <origin>5153839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11001" sha1="blehm6sfgbw7xoyqw5w4x24dpmhj2a3" xml:space="preserve">{{Іншыя ПІБ|Бельскі|Аляксандр}}
{{навуковец
| Выява = БельскАлесьІванавіч.jpg
| Вядомыя вучні = [[Анатоль Брусевіч]], [[Таццяна Мацюхіна]], [[Вольга Круглова]], [[Яўгенія Лязо]]
| Вядомы як = Алесь Ветах
}}
'''Алесь Іванавіч Бельскі''', псеўданім '''Алесь Ветах''' (нар. {{ДН|23|7|1963}}, м. [[Цімкавічы (Капыльскі раён)|Цімкавічы]], [[Капыльскі раён]], [[Мінская вобласць]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[літаратуразнавец]], [[пісьменнік]]. [[Доктар філалагічных навук]] (1998), [[прафесар]] (2002).

== Біяграфія ==
Скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт]] ([[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічны факультэт]], спецыяльнасць «[[Беларуская мова]] і [[Беларуская літаратура|літаратура]], [[руская мова]] і [[руская літаратура|літаратура]]», 1986). Вучань [[Алег Антонавіч Лойка|Алега Лойкі]], які быў навуковым кіраўніком кандыдацкай дысертацыі і навуковым кансультантам доктарскай &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bsu.by/employee/41988-d/biography|title=БДУ. Пра супрацоўніка}}&lt;/ref&gt;.

Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (філалагічны факультэт, кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства, прафесар). У 2018—2022 гадах — загадчык кафедры беларускай літаратуры БДУ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://lib.narbel.bsu.by/a-i-belski-jon-ljubi-chytac-maksim-bagdanovich.html|title=А. І. Бельскі. Бібліятэка філолага}}&lt;/ref&gt;.

Навуковыя інтарэсы: гісторыя беларускай літаратуры XX—XXI стст.; літаратурная крытыка.

Галоўны рэдактар навукова-метадычнага часопіса «[[Беларуская мова і літаратура (часопіс)|Беларуская мова і літаратура]]» &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://aiv.by/nashi-zhurnaly/belaruskaya-mova-i-litaratura/|title=Беларуская мова і літаратура. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;, намеснік галоўнага рэдактара навукова-метадычнага часопіса «[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]» &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/chasopis/redaktsyjnaja-kalegija/|title=Роднае слова. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;.

== Творчасць ==
Аўтар больш як 800 прац і публікацый, сярод якіх 20 кніг&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Пад псеўданімам Алесь Ветах выступае як празаік. Іншыя псеўданімы аўтара: Алесь з-пад Капыля, Алесь Андруковіч, Сымон Арэх, Адам Гард, Ян-Карл-Юльян Пазяхоўскі, Карп Шашаль-Закідайла&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Янка Саламевіч|загаловак=Беларускія псеўданімы і крыптанімы|год=2024}}&lt;/ref&gt;.

Літаратурны крытык [[Яўгенія Лязо]] адзначае аўтабіяграфізм твораў Алеся Ветаха, якія раскрываюць лёсы «маленькіх людзей»&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Самы галоўны скарб|год=2025|мова=be|выданне=Полымя|тып=часопіс|нумар=9}}&lt;/ref&gt;.

=== Прызнанне ===
Атрымаў [[Літаратурная прэмія імя Івана Мележа|Літаратурную прэмію імя Івана Мележа]] за мастацкую кнігу «Хроніка смутку» (1999)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/ab-redaktsyi/atary/ales-ivanavich-belski-/|title=Роднае слова. Алесь Іванавіч Бельскі}}&lt;/ref&gt;.

=== Вядомыя вучні ===

* Навуковы кіраўнік дыпломнай працы і магістарскай дысертацыі паэткі Таццяны Мацюхінай.
* Навуковы кіраўнік кандыдацкай дысертацыі літаратуразнаўцы і перакладчыцы Вольгі Кругловай (2019)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2019-09/%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.pdf|title=Аўтарэферат кандыдацкай дысертацыі}}&lt;/ref&gt;.
* Навуковы кансультант доктарскай дысертацыі паэта і перакладчыка [[Анатоль Аляксандравіч Брусевіч|Анатоля Брусевіча]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2025-06/%D0%90.%D0%91%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87.%20%D0%90%D0%8E%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AD%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A2_0.pdf|title=Аўтарэферат доктарскай дысертацыі}}&lt;/ref&gt;.
* Навуковы кіраўнік дыпломнай працы літаратаркі [[Яўгенія Лязо|Яўгеніі Лязо]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/340117|title=“Слова на Антыпасху” Кірыла Тураўскага: біблейска-хрысціянская аснова: анатацыя да дыпломнай работы / Касіловіч Яўгенія Дзмітрыеўна; Філалагічны факультэт, Кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства; навук. кір. А.І. Бельскі.}}&lt;/ref&gt;.

== Выбраная бібліяграфія ==

=== Мастацкія кнігі ===

* Ружовая знічка / А. Ветах. — Мінск, 1994.
* Хроніка смутку / А. Ветах. — Мінск, 1999.
* Сны пра дзяцінства / А. Ветах. — Мінск, 2014.
* Хрыстос між нас / А. Ветах. — Мінск, 2015.
* і інш.

=== Калектыўныя зборнікі ===

* Карані: аповесці, апавяданні. — Мінск, 1994.
* Вальс пад журлівымі таполямі: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2008.
* У Храме зямнога кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2009.
* Самая чароўная кветка аповесці, апавяданні. — Мінск, 2010.
* Пакуль б’ецца сэрца…: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2013.
* Пад зоркай Кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2015.

=== Літаратуразнаўчыя і публіцыстычныя зборнікі ===

* Пакуль баліць душа: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 1995.
* Экалогія душы: артыкулы, нарысы, эсэ / А. Бельскі. — Мінск, 2003.
* Галасы і вобразы: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 2008.
* Беларуская літаратура ў кантэксце традыцый і сучаснасці / А. Бельскі. — Мінск, 2017.
* Сам-насам з літаратурай: літаратуразнаўчыя і педагагічныя артыкулы, творчыя партрэты і ўспаміны / А. Бельскі. — Мінск, 2018.
* і інш.

=== Краязнаўчыя кнігі ===

* Тут іх карані і вытокі: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2014.
* Тут наша Радзіма: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў Беларусі і свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2018.
* Тут жыцця пачатак: вядомыя людзі з Капыльшчыны / А. Бельскі. — Мінск, 2021.

=== Дапаможнікі для настаўнікаў ===

* Сучасная беларуская літаратура: станаўленне і развіццё творчых індывідуальнасцяў (80—90-я гг.): дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Свет ад травы да зор: Беларуская паэзія: сістэма вобразаў прыроды, паэтыка пейзажу: вучэбна-метадычны дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1998.
* Краса і смутак: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000.
* Сучасная літаратура Беларусі: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000.

=== Навуковыя працы ===

* Жывая мова краявідаў: Пейзаж у беларускай паэзіі / А. І. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Пейзаж у беларускай паэзіі (эвалюцыя, паэтыка, сістэма вобразаў) : дысертацыя … доктара філалагічных навук : 10.01.01 : абаронена 14.04.1998 : зацверджана 09.12.1998 / Бельскі Алесь Іванавіч. — Мінск, 1998.
* Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя: гісторыя і сучаснасць / А. І. Бельскі. — Мінск, 2005.
* і інш.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|18-1|Бельскі Алесь|Бельская А. У.|350}}
* Бельский Алесь // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 349.

{{Бібліяінфармацыя}}
 
{{DEFAULTSORT:Бельскі Аляксандр Іванавіч}}
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы СССР]]
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]</text>
      <sha1>blehm6sfgbw7xoyqw5w4x24dpmhj2a3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154013</id>
      <parentid>5153839</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:31:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>афармленне</comment>
      <origin>5154013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10837" sha1="k9gotbmuo2rhhnah7vdswpzygttna8r" xml:space="preserve">{{Іншыя ПІБ|Бельскі|Аляксандр}}
{{навуковец
| Выява = БельскАлесьІванавіч.jpg
| Вядомыя вучні = [[Анатоль Брусевіч]], [[Таццяна Мацюхіна]], [[Вольга Круглова]], [[Яўгенія Лязо]]
| Вядомы як = Алесь Ветах
}}

'''Алесь Іванавіч Бельскі''', псеўданім '''Алесь Ветах''' ({{ВДП}}) — [[Беларусь|беларускі]] [[літаратуразнавец]], [[пісьменнік]]. [[Доктар філалагічных навук]] (1998), [[прафесар]] (2002).

== Біяграфія ==
Скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт]] ([[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічны факультэт]], спецыяльнасць «[[Беларуская мова]] і [[Беларуская літаратура|літаратура]], [[руская мова]] і [[руская літаратура|літаратура]]», 1986). Вучань [[Алег Антонавіч Лойка|Алега Лойкі]], які быў навуковым кіраўніком кандыдацкай дысертацыі і навуковым кансультантам доктарскай &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bsu.by/employee/41988-d/biography|title=БДУ. Пра супрацоўніка}}&lt;/ref&gt;.

Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (філалагічны факультэт, кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства, прафесар). У 2018—2022 гадах — загадчык кафедры беларускай літаратуры БДУ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://lib.narbel.bsu.by/a-i-belski-jon-ljubi-chytac-maksim-bagdanovich.html|title=А. І. Бельскі. Бібліятэка філолага}}&lt;/ref&gt;.

Навуковыя інтарэсы: гісторыя беларускай літаратуры XX—XXI стст.; літаратурная крытыка.

Галоўны рэдактар навукова-метадычнага часопіса «[[Беларуская мова і літаратура (часопіс)|Беларуская мова і літаратура]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://aiv.by/nashi-zhurnaly/belaruskaya-mova-i-litaratura/|title=Беларуская мова і літаратура. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;, намеснік галоўнага рэдактара навукова-метадычнага часопіса «[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/chasopis/redaktsyjnaja-kalegija/|title=Роднае слова. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;.

== Творчасць ==
Аўтар больш як 800 прац і публікацый, сярод якіх 20 кніг&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Пад псеўданімам Алесь Ветах выступае як празаік. Іншыя псеўданімы аўтара: Алесь з-пад Капыля, Алесь Андруковіч, Сымон Арэх, Адам Гард, Ян-Карл-Юльян Пазяхоўскі, Карп Шашаль-Закідайла&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Янка Саламевіч|загаловак=Беларускія псеўданімы і крыптанімы|год=2024}}&lt;/ref&gt;.

Літаратурны крытык [[Яўгенія Лязо]] адзначае аўтабіяграфізм твораў Алеся Ветаха, якія раскрываюць лёсы «маленькіх людзей»&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Самы галоўны скарб|год=2025|мова=be|выданне=Полымя|тып=часопіс|нумар=9}}&lt;/ref&gt;.

=== Прызнанне ===
Атрымаў [[Літаратурная прэмія імя Івана Мележа|Літаратурную прэмію імя Івана Мележа]] за мастацкую кнігу «Хроніка смутку» (1999)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/ab-redaktsyi/atary/ales-ivanavich-belski-/|title=Роднае слова. Алесь Іванавіч Бельскі}}&lt;/ref&gt;.

=== Вядомыя вучні ===

* Навуковы кіраўнік дыпломнай працы і магістарскай дысертацыі паэткі Таццяны Мацюхінай.
* Навуковы кіраўнік кандыдацкай дысертацыі літаратуразнаўцы і перакладчыцы Вольгі Кругловай (2019)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2019-09/%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.pdf|title=Аўтарэферат кандыдацкай дысертацыі}}&lt;/ref&gt;.
* Навуковы кансультант доктарскай дысертацыі паэта і перакладчыка [[Анатоль Аляксандравіч Брусевіч|Анатоля Брусевіча]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2025-06/%D0%90.%D0%91%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87.%20%D0%90%D0%8E%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AD%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A2_0.pdf|title=Аўтарэферат доктарскай дысертацыі}}&lt;/ref&gt;.
* Навуковы кіраўнік дыпломнай працы літаратаркі [[Яўгенія Лязо|Яўгеніі Лязо]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/340117|title=“Слова на Антыпасху” Кірыла Тураўскага: біблейска-хрысціянская аснова: анатацыя да дыпломнай работы / Касіловіч Яўгенія Дзмітрыеўна; Філалагічны факультэт, Кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства; навук. кір. А.І. Бельскі.}}&lt;/ref&gt;.

== Выбраная бібліяграфія ==

=== Мастацкія кнігі ===

* Ружовая знічка / А. Ветах. — Мінск, 1994.
* Хроніка смутку / А. Ветах. — Мінск, 1999.
* Сны пра дзяцінства / А. Ветах. — Мінск, 2014.
* Хрыстос між нас / А. Ветах. — Мінск, 2015.
* і інш.

=== Калектыўныя зборнікі ===

* Карані: аповесці, апавяданні. — Мінск, 1994.
* Вальс пад журлівымі таполямі: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2008.
* У Храме зямнога кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2009.
* Самая чароўная кветка аповесці, апавяданні. — Мінск, 2010.
* Пакуль б’ецца сэрца…: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2013.
* Пад зоркай Кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2015.

=== Літаратуразнаўчыя і публіцыстычныя зборнікі ===

* Пакуль баліць душа: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 1995.
* Экалогія душы: артыкулы, нарысы, эсэ / А. Бельскі. — Мінск, 2003.
* Галасы і вобразы: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 2008.
* Беларуская літаратура ў кантэксце традыцый і сучаснасці / А. Бельскі. — Мінск, 2017.
* Сам-насам з літаратурай: літаратуразнаўчыя і педагагічныя артыкулы, творчыя партрэты і ўспаміны / А. Бельскі. — Мінск, 2018.
* і інш.

=== Краязнаўчыя кнігі ===

* Тут іх карані і вытокі: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2014.
* Тут наша Радзіма: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў Беларусі і свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2018.
* Тут жыцця пачатак: вядомыя людзі з Капыльшчыны / А. Бельскі. — Мінск, 2021.

=== Дапаможнікі для настаўнікаў ===

* Сучасная беларуская літаратура: станаўленне і развіццё творчых індывідуальнасцяў (80—90-я гг.): дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Свет ад травы да зор: Беларуская паэзія: сістэма вобразаў прыроды, паэтыка пейзажу: вучэбна-метадычны дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1998.
* Краса і смутак: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000.
* Сучасная літаратура Беларусі: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000.

=== Навуковыя працы ===

* Жывая мова краявідаў: Пейзаж у беларускай паэзіі / А. І. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Пейзаж у беларускай паэзіі (эвалюцыя, паэтыка, сістэма вобразаў) : дысертацыя … доктара філалагічных навук : 10.01.01 : абаронена 14.04.1998 : зацверджана 09.12.1998 / Бельскі Алесь Іванавіч. — Мінск, 1998.
* Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя: гісторыя і сучаснасць / А. І. Бельскі. — Мінск, 2005.
* і інш.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|18-1|Бельскі Алесь|Бельская А. У.|350}}
* Бельский Алесь // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 349.

{{Бібліяінфармацыя}}
 
{{DEFAULTSORT:Бельскі Аляксандр Іванавіч}}
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы СССР]]
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]</text>
      <sha1>k9gotbmuo2rhhnah7vdswpzygttna8r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154017</id>
      <parentid>5154013</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZolaSukhar</username>
        <id>169411</id>
      </contributor>
      <comment>удакладненне года прэміі</comment>
      <origin>5154017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10941" sha1="cq8dq7iq081x2w39ccip4nka37ldp9i" xml:space="preserve">{{Іншыя ПІБ|Бельскі|Аляксандр}}
{{навуковец
| Выява = БельскАлесьІванавіч.jpg
| Вядомыя вучні = [[Анатоль Брусевіч]], [[Таццяна Мацюхіна]], [[Вольга Круглова]], [[Яўгенія Лязо]]
| Вядомы як = Алесь Ветах
| Прэміі = [[Літаратурная прэмія імя Івана Мележа]] (2000)
}}

'''Алесь Іванавіч Бельскі''', псеўданім '''Алесь Ветах''' ({{ВДП}}) — [[Беларусь|беларускі]] [[літаратуразнавец]], [[пісьменнік]]. [[Доктар філалагічных навук]] (1998), [[прафесар]] (2002).

== Біяграфія ==
Скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт]] ([[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічны факультэт]], спецыяльнасць «[[Беларуская мова]] і [[Беларуская літаратура|літаратура]], [[руская мова]] і [[руская літаратура|літаратура]]», 1986). Вучань [[Алег Антонавіч Лойка|Алега Лойкі]], які быў навуковым кіраўніком кандыдацкай дысертацыі і навуковым кансультантам доктарскай &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bsu.by/employee/41988-d/biography|title=БДУ. Пра супрацоўніка}}&lt;/ref&gt;.

Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (філалагічны факультэт, кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства, прафесар). У 2018—2022 гадах — загадчык кафедры беларускай літаратуры БДУ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://lib.narbel.bsu.by/a-i-belski-jon-ljubi-chytac-maksim-bagdanovich.html|title=А. І. Бельскі. Бібліятэка філолага}}&lt;/ref&gt;.

Навуковыя інтарэсы: гісторыя беларускай літаратуры XX—XXI стст.; літаратурная крытыка.

Галоўны рэдактар навукова-метадычнага часопіса «[[Беларуская мова і літаратура (часопіс)|Беларуская мова і літаратура]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://aiv.by/nashi-zhurnaly/belaruskaya-mova-i-litaratura/|title=Беларуская мова і літаратура. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;, намеснік галоўнага рэдактара навуковага і метадычнага часопіса «[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/chasopis/redaktsyjnaja-kalegija/|title=Роднае слова. Рэдакцыйная калегія}}&lt;/ref&gt;.

== Творчасць ==
Аўтар больш як 800 прац і публікацый, сярод якіх 20 кніг&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Пад псеўданімам Алесь Ветах выступае як празаік. Іншыя псеўданімы аўтара: Алесь з-пад Капыля, Алесь Андруковіч, Сымон Арэх, Адам Гард, Ян-Карл-Юльян Пазяхоўскі, Карп Шашаль-Закідайла&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Янка Саламевіч|загаловак=Беларускія псеўданімы і крыптанімы|год=2024}}&lt;/ref&gt;.

Літаратурны крытык [[Яўгенія Лязо]] адзначае аўтабіяграфізм твораў Алеся Ветаха, якія раскрываюць лёсы «маленькіх людзей»&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Самы галоўны скарб|год=2025|мова=be|выданне=Полымя|тып=часопіс|нумар=9}}&lt;/ref&gt;.

=== Прызнанне ===
Атрымаў [[Літаратурная прэмія імя Івана Мележа|Літаратурную прэмію імя Івана Мележа]] за мастацкую кнігу «Хроніка смутку» (2000)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rod-slova.by/ab-redaktsyi/atary/ales-ivanavich-belski-/|title=Роднае слова. Алесь Іванавіч Бельскі}}&lt;/ref&gt;.

=== Вядомыя вучні ===

* Навуковы кіраўнік дыпломнай працы і магістарскай дысертацыі паэткі Таццяны Мацюхінай.
* Навуковы кіраўнік кандыдацкай дысертацыі літаратуразнаўцы і перакладчыцы Вольгі Кругловай (2019)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2019-09/%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.pdf|title=Аўтарэферат кандыдацкай дысертацыі}}&lt;/ref&gt;.
* Навуковы кансультант доктарскай дысертацыі паэта і перакладчыка [[Анатоль Аляксандравіч Брусевіч|Анатоля Брусевіча]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2025-06/%D0%90.%D0%91%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87.%20%D0%90%D0%8E%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AD%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A2_0.pdf|title=Аўтарэферат доктарскай дысертацыі}}&lt;/ref&gt;.
* Навуковы кіраўнік дыпломнай працы літаратаркі [[Яўгенія Лязо|Яўгеніі Лязо]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/340117|title=“Слова на Антыпасху” Кірыла Тураўскага: біблейска-хрысціянская аснова: анатацыя да дыпломнай работы / Касіловіч Яўгенія Дзмітрыеўна; Філалагічны факультэт, Кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства; навук. кір. А.І. Бельскі.}}&lt;/ref&gt;.

== Выбраная бібліяграфія ==

=== Мастацкія кнігі ===

* Ружовая знічка / А. Ветах. — Мінск, 1994.
* Хроніка смутку / А. Ветах. — Мінск, 1999.
* Сны пра дзяцінства / А. Ветах. — Мінск, 2014.
* Хрыстос між нас / А. Ветах. — Мінск, 2015.
* і інш.

=== Калектыўныя зборнікі ===

* Карані: аповесці, апавяданні. — Мінск, 1994.
* Вальс пад журлівымі таполямі: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2008.
* У Храме зямнога кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2009.
* Самая чароўная кветка аповесці, апавяданні. — Мінск, 2010.
* Пакуль б’ецца сэрца…: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2013.
* Пад зоркай Кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2015.

=== Літаратуразнаўчыя і публіцыстычныя зборнікі ===

* Пакуль баліць душа: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 1995.
* Экалогія душы: артыкулы, нарысы, эсэ / А. Бельскі. — Мінск, 2003.
* Галасы і вобразы: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 2008.
* Беларуская літаратура ў кантэксце традыцый і сучаснасці / А. Бельскі. — Мінск, 2017.
* Сам-насам з літаратурай: літаратуразнаўчыя і педагагічныя артыкулы, творчыя партрэты і ўспаміны / А. Бельскі. — Мінск, 2018.
* і інш.

=== Краязнаўчыя кнігі ===

* Тут іх карані і вытокі: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2014.
* Тут наша Радзіма: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў Беларусі і свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2018.
* Тут жыцця пачатак: вядомыя людзі з Капыльшчыны / А. Бельскі. — Мінск, 2021.

=== Дапаможнікі для настаўнікаў ===

* Сучасная беларуская літаратура: станаўленне і развіццё творчых індывідуальнасцяў (80—90-я гг.): дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Свет ад травы да зор: Беларуская паэзія: сістэма вобразаў прыроды, паэтыка пейзажу: вучэбна-метадычны дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1998.
* Краса і смутак: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000.
* Сучасная літаратура Беларусі: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000.

=== Навуковыя працы ===

* Жывая мова краявідаў: Пейзаж у беларускай паэзіі / А. І. Бельскі. — Мінск, 1997.
* Пейзаж у беларускай паэзіі (эвалюцыя, паэтыка, сістэма вобразаў) : дысертацыя … доктара філалагічных навук : 10.01.01 : абаронена 14.04.1998 : зацверджана 09.12.1998 / Бельскі Алесь Іванавіч. — Мінск, 1998.
* Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя: гісторыя і сучаснасць / А. І. Бельскі. — Мінск, 2005.
* і інш.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|18-1|Бельскі Алесь|Бельская А. У.|350}}
* Бельский Алесь // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 349.

{{Бібліяінфармацыя}}
 
{{DEFAULTSORT:Бельскі Аляксандр Іванавіч}}
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы СССР]]
[[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]</text>
      <sha1>cq8dq7iq081x2w39ccip4nka37ldp9i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 год у гісторыі спорту</title>
    <ns>0</ns>
    <id>723526</id>
    <revision>
      <id>5153800</id>
      <parentid>5075920</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emilia Noah</username>
        <id>155537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Футбол */</comment>
      <origin>5153800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1206" sha1="fzvt8l0sj50vvu2z720iz0wtr1nvqtf" xml:space="preserve">{{Бягучыя падзеі}}{{Гады ў гісторыі спорта|2026}}
'''[[2026]]''' год быў адзначаны шэрагам [[Спорт|спартыўных]] падзей.

== Каляндар падзей ==
*[[6 лютага|6]]—[[22 лютага]] — [[Зімовыя Алімпійскія гульні 2026|XXV зімовыя Алімпійскія гульні]] ([[Мілан]])

== Баскетбол ==

== Футбол ==
*[[11 чэрвеня]]—[[19 ліпеня]] — [[Чэмпіянат свету па футболе 2026|чэмпіянат свету]] ([[Злучаныя Штаты Амерыкі]], [[Канада]], [[Мексіка]])

==Хакей==
*[[15 мая|15]]—[[31 мая]] — {{Не перакладзена 5|Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2026|чэмпіянат свету|de|Eishockey-Weltmeisterschaft der Herren 2026}} ([[Цюрых]], [[Швейцарыя]])

== Нарадзіліся ==
== Памерлі ==

{{зноскі}}
==Спасылкі==
{{Навігацыя}}
{{Вонкавыя спасылкі}}
{{Храналагічны пералік}}

[[Катэгорыя:2026 год у спорце|*]]</text>
      <sha1>fzvt8l0sj50vvu2z720iz0wtr1nvqtf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў</title>
    <ns>4</ns>
    <id>728990</id>
    <revision>
      <id>5153681</id>
      <parentid>5153435</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:39:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MocnyDuham</username>
        <id>99818</id>
      </contributor>
      <comment>/* Аб'яданне версій */ reply: {{Done|Аб'яднаў}}. (-) ([[mw:c:Special:MyLanguage/User:JWBTH/CD|CD]])</comment>
      <origin>5153681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="442838" sha1="g5hm08tygn007ad1mjnij2s1wbgdlln" xml:space="preserve">{{Index box}}
{{/Шапка}}

= Запыты =
== [[Санкт-Пецярбург]] ==
Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03)

== Аб'яданне версій ==
Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)
: {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== Вандалізм з самазванствам ==
Добрага дня. Упісванне сябе ў &quot;журы&quot; [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&amp;action=edit&amp;undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03)

== Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat ==
Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах:
* [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]]
* [[Банкаўская сістэма Беларусі]]
Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03)
Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03)

== Балцкія войны ==
Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&amp;diff=prev&amp;oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03)

:Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на &quot;Цікавы факт&quot;. Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03)
::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03)

Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды:  [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03)

:Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел &quot;Назва&quot; ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел &quot;Цікавы факт&quot;. Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:: Спасылка ёсць у раздзеле &quot;Гл. таксама&quot;. Наяўнасць раздзела &quot;Цікавыя факты&quot; ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03)
:::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03)
Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле &quot;Назва&quot;, дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем &quot;Цікавыя факты&quot;. Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць &quot;цікавы факт&quot; аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03)
: Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03)
:: Мне таксама здаецца, што &quot;Цікавыя факты&quot; не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03)
:::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03)
:: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03)
:::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03)
:::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце &quot;Новы шлях&quot;. Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03)
:::::: &quot;Уціхамірыцца&quot; варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае &quot;адкрыцці&quot;? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03)
::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра &quot;навковыя&quot; крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03)
:::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03)
:::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03)
::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03)

== Каментар ==
{{закрыта}}
Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&amp;diff=5135454&amp;oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03)
: Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03)
:: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03)
::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03)
:::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03)
:::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі.
:::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03)
:::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03)

== Зняццё статуса &quot;Да выдалення&quot; з артыкула ==
{{закрыта}}
Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16309-44|&amp;#126;2026-16309-44]] ==
{{закрыта}}
Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16262-28|&amp;#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Кінапошук]] ==
Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16154-63|&amp;#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03)

:вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Вандалізм з архівамі ==
Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03)

:а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] ==
Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03)

:{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03)

== Вандал ==
Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім &quot;[[Асяроддзе]]&quot;. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03)

:Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03)

== Вайна правак [[Алесь Мікус]] ==
Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03)

:пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03)
::''Вітанні калегам.''
::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова.
::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы.
::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык.
::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя (&quot;культурна ўплывовыя&quot;) трэкі.
::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст).
::Астатняя &quot;лірыка&quot; ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку.
::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя.
::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць.
::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''.
::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана.
::І не трэба тут &quot;'''шарыкаўшчыны'''&quot;, бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае.
::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі.
::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве &quot;у агуле&quot;.
::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03)

Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак.

Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу.

Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні).

Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы?

Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы.

Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць.

У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]].

Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы &quot;Назва&quot; з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03)
: [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03)
::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03)
::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03)
: Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік &quot;не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў&quot;. У артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai &quot;ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча&quot;, то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03)
:пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03)
:: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03)
: ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле &quot;Шынкаўцы&quot; ў раздзеле &quot;Назва&quot; павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03)
::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03)
: Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў  маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03)
::Перакручваеце, калега.
::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле).
::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы.
::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім.
::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм.
::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
::: Нейкі &quot;поток сознания&quot;, які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі &quot;тэлеграм&quot;, &quot;прарэжымны чалавек&quot; і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03)
::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега.
::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму &quot;праведны гнеў&quot; міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03)
: &gt; ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''&lt;br&gt;Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў &quot;адміністрацыйна&quot;. Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03)
:::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх &quot;праектаў&quot;, іх &quot;адміністрацыйнае&quot; зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца.
:::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі.
:::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03)
:::: &gt; ''якія вікіпедыйныя правілы''&lt;br&gt;Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03)
::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03)
::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03)
Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. &quot;Аргумент&quot; пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; напісана, што гэта &quot;Бібліятэка Свайксты&quot;. Тое, што ён напісаў гімн батальёна &quot;Данбас&quot; - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы &quot;прарэжымны чалавек&quot; вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй &quot;лінгвістычнай&quot; працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03)
::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03)
:::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03)
:::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
:Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03)
:: &lt;s&gt;гэта частка тэксту схвана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ &quot;заклікі купляць&quot;, што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03)
:: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03)
:::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03)

Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх &quot;Молатаў&quot; і &quot;Данбасаў&quot; -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і &quot;на мяжы&quot;, а не &quot;за мяжой&quot;. Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03)

:Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў.
:*
:Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму &quot;шыта-крыта&quot; ні ў каго не праканае.
:*
:Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя.
:Хіба ўздымаю &lt;u&gt;пытанне&lt;/u&gt; пра артыкул &quot;'''Дзермант'''&quot;, да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той &quot;Молат&quot; (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка?
:І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03)
::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт &quot;Молата&quot;, цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з &quot;Данбасам&quot; -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03)
:::&lt;s&gt;тут не поле бітвы, рэпліка схавана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03)
:::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03)
Дарэчы, а чаму ў артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; выкарыстаны шаблон &quot;навуковец&quot;, гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03)

:Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў?
:*
:&lt;s&gt;Вікіпедыя не поле бітвы&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03)
::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&amp;action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03)
::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03)
:*
:Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03)
::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03)
:::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03)
::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03)
: Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) 
Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03)

Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03)

:на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03)

== Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій ==
{{закрыта}}
Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на &quot;так, выдаліць&quot;. Напісанне праз &quot;я&quot; ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз &quot;е&quot;, у каталогу НББ няма варыянта праз &quot;я&quot;, хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03)

== Вандал ==
{{закрыта}}
Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03)

== proxy ==
{{закрыта}}
Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03)

:трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03)
:: Магчыма гэта сцяг &quot;IP block exempt&quot; у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 14:03, 12 снежня 2025 (+03)

== Блакіроўка за вандалізм ==
{{закрыта}}
Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03)

== Старонкі да хуткага выдалення ==
Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03)
: {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03)

== Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] ==
{{закрыта}}
Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03)

== Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц ==
У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц:
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100

Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю.

Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва &quot;Жировичи&quot;. Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася &quot;«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви&quot;. І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца?

Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы.

Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба).

У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне &quot;Православной энциклопедии&quot; Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01)
: Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03)
: БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03)
::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03)
:Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую &quot;цытату&quot;. Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя &quot;артыкулы&quot; (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03)
:: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03)
:::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03)
::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03)
::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03)
:::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03)
У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03)
: пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03)

== Скарга на адмену праўкі ==
Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў.

Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03)

: У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы).

: Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»).

: У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе.

: У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка.

: Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання».

: Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне.

: Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03)
::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны.
::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК]
::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03)

== Абарона [[Максім Танк]] ==
{{закрыта}}
Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03)

== Пагрозы ад JerzyKundrat ==
[[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03)
::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03)
:::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03)
::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03)
:::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03)
:::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03)
: Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг &quot;Заўвагі: reply to JerzyKundrat&quot;? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03)
::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03)
:: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова &quot;заўвага&quot; з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03)

== Адкаты Peisatai ==
{{закрыта}}
Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&amp;diff=5048879&amp;oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:''Усім прывітанне!''
:'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў.
:Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''.
:&lt;u&gt;'''Прапановы'''&lt;/u&gt;:
:1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў &quot;лагічных сувязяў&quot;, але канкрэтная спасылка.
:2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.
:3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці.
:4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася.
:5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах.
:6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны &quot;народнай этымалогіі&quot;. Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу &quot;пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч&quot;.
:''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:: &gt; ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''&lt;br&gt;Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на &quot;[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]&quot; (&quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03)

[https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&amp;diff=5048905&amp;oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03)

Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&amp;diff=prev&amp;oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў &quot;у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае&quot;, але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра &quot;корань&quot; і &quot;пашыральнік&quot; было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае &quot;даўно абвергнутае&quot;, трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта &quot;бяда&quot; такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей &quot;і інш.&quot;. Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца &quot;маргінальнай&quot; (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03)

: У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань &quot;Сермеж&quot;. Сцверджанне, што корань &quot;Сермеж&quot; утвораны ад кораня &quot;Серм&quot; і пашыральніка &quot;еж&quot; - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага &quot;Пракаповіча&quot;, што малая Дзвіна ад &quot;дзівіцца&quot; і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае &quot;аналогіі&quot; з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор &quot;Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням&quot;. У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03)
[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03)

Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную &quot;творчасць&quot; удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab &quot;рака&quot;, а ў Тапарова - абъл/объл &quot;яблыка&quot;. І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы &quot;карані і ўтваральнікі&quot; :) Бо Вы накідваеце '''відавочна &quot;смеццевых&quot; спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, &quot;не ўсё так адназначна&quot;. Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было &quot;строга ў духу буквы закону&quot;? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных &quot;адкрыццяў&quot; усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03)
Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае &quot;этымалогіі&quot; са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (&lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца (&quot;смеццевая крыніца&quot;, як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03)

:[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія &quot;імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання&quot;, як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) 
::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў &quot;Начы&quot; і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула &quot;вагі&quot; ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД.
::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць.
::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку.
::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках.
::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна &quot;расчляніць&quot; па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы.
::: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.
:::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз.
:::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана  і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, &quot;у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана&quot;. Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае &quot;прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў&quot;. Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза &quot;паведаміць зацікаўленым асобам&quot; парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум (&quot;падазраю, што гэта ён сам і ёсць&quot;) і прывесці да балансу.
::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, &quot;пракаціла&quot;. На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Праект рашэння ===
{{закрыта}}
Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03)
: Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03)
:: &quot;Сваім чарадом&quot; усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03)
::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03)
: @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03)
::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. 
::Гісторыя: 
::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў).
::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. 
::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры &quot;Размовах&quot; артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. 
::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03)
:::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03)
17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03)
::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03)
::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03)
:::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03)
:выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03)
:: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03)
:Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03)
: Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі:
:: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ &quot;Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя&quot;. Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру.
:: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03)
::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03)

Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&amp;action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03)

Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік===
З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра праблему, якая ўзнікла'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. &lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра этычную камунікацыю'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Заключэнне'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03)

:Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03)
:: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03)
::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03)
::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03)
:::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03)
:: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03)
:Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі &quot;Шень Ухачевіч&quot; (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі?
:А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03)
:: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання.
:: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу.
:: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне.
:: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03)
:::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле &quot;Назва&quot; згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова &quot;Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там&quot; - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым &quot;праекце&quot;, адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03)
:::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03)
:::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03)
::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03)
:::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых &quot;адкрыццяў&quot; удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03)
:: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&amp;diff=5139499&amp;oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03)
::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць &quot;этымалогія&quot; гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03)
::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03)
:::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03)
:::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03)

== Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] ==
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03)
: {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03)

== Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] ==
Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03)

:зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03)

== Абарона [[Францыск Скарына]] ==
{{закрыта}}
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03)
: Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Зрабіць перасылку з абароненага шаблона ==
{{закрыта}}
Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) 

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Парушэнне парадку абмеркаванняў ==
Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03)
: Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03)
::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03)
::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Вам змяніць абарону да &quot;ўсіх удзельнікаў&quot;? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03)
::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03)
:::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
:Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму  вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03)
::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03)
:::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. 
:::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03)
::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03)
::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03)
::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03)
::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03)
:::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03)
::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03)
::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03)
::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03)

=== Каментарыі аб выдаленні ===
Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства.
Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе &quot;фэйсбучнасць&quot;. Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03)
::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03)
::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
:Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03)
::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03)
:::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы &quot;таўстун&quot;, адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое &quot;таўстун&quot; у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне.
:::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03)

== Парушэнне этычных паводзін ==
За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&amp;diff=5033307&amp;oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03)

:Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03)
: Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&amp;id=100010783908995 крыніца]):
{{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03)
: Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03)
:Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03)
:: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што &quot;інтэрнэт-вар'ят&quot; гэта &quot;энцыклапедычны стыль, а не абраза&quot;. Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03)
::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. &lt;br&gt;&lt;br/&gt;Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі &quot;Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў&quot; прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03)
::Удзельнік Lš-k  добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць  вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ  мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03)
:::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб &quot;паваяваць&quot; [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03)
:::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03)

== [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] ==
{{закрыта}}
Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг.  --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03)

== [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] ==
{{закрыта}}
Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03)
: Тое самае да: 
:* 12.222.18.2
:* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1
:* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C
:* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E
: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] ==

Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03)

== Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму ==

У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: &lt;code&gt;{| class=&quot;plainlinks&quot; id=&quot;recentchangestext&quot; style=&quot;clear:both; font-size: 85%;&quot; role=&quot;presentation&quot;&lt;/code&gt;&lt;br/&gt;
[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] ==
{{закрыта}}
Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Удзельнік Peisatai ==
{{закрыта}}
Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады:
* [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты &quot;Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў&quot; прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам.
* [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas &quot;кола, акружнасць, замкнёны шлях колам&quot;, а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма.
* [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца.
* [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца.
* [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti &quot;плакаць&quot; (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы.
* [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя.
* [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма.
* [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца.
* [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма.
* [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі.
* [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца.
* [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва &quot;кладка з бярвенняў на гразкім месцы&quot;.
* [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі.
* [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца.
* [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (&gt; rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (&gt; рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма.
* [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма.
* [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца.
* [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як &quot;З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах&quot;, ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі.
* [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на &quot;Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья&quot;. Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле &quot;Славянские названия&quot;.
* [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца.
* [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas &quot;злы; моцны, вялікі&quot;. Належыць да шэрагу &quot;злых&quot; гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas &quot;злы; моцны&quot;, ežeras &quot;возера&quot;, upė &quot;рака&quot;)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма.
* [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца.
* [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti &quot;хапаць, грабастаць&quot;[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму.
* [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву &quot;Lietuvių kalbos žodžių daryba&quot;, г. зн. &quot;Словаўтварэнне літоўскай мовы&quot;. Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам.
* [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма.
* [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva &quot;твань у балоце&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (&lt; *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма.
* [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца.
* [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (&lt; *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца.
* [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы  ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма.
* [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка.
* [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols &quot;яблыка&quot;, Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе.
* [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы.
* [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- &quot;поднимать(ся), происходить&quot;.
* [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў.
* [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (&gt; Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (&gt; Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў.
* [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā.
* [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра  раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае.
* [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна.
* [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна (&quot;форма балт. первоисточника неясна&quot;).
* [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (&gt; «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца.
** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03)
* [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца.
* [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (&lt; Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка.
* [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі.
* [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма.
* [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што &quot;найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...&quot;, там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне.
* [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца.
* [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца.
* [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (&gt; Гараднічанка), Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне.
* [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы.
* [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (&gt; Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма.
* [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае.
* [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (&gt; «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (&gt; -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае.
* [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус &quot;чыгун&quot;, тур. чавуш &quot;сяржант, унтэр-афіцэр&quot;. ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма.
* [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас.
* [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма.
* [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup.
* [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (&gt; Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца.
* [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (&lt; Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė.
* [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы.
* [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (&gt; Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (&gt; Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (&gt; Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (&lt; *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (&lt; *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў  Тапарова таксама няма Буліжы).
* [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (&lt; *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo.
* [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца.
* [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка.
* [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца.
* [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape &quot;рака&quot;).'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns &quot;злы&quot;, naiks &quot;страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- &quot;нападаць, накідвацца&quot;[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (&gt; Neckar). Яна вытлумачваецца як &quot;магутная, злая, шпаркая (рака)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца.
* [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- &quot;дзяўбсці&quot;, які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218).
* [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова.
* [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts &quot;тоня (месца, дзе ловяць рыбу)&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству.
* [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша.
* [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка.
* [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма &quot;Лунія&quot; звязаная з латышскім luns &quot;твань&quot;, літоўскім liūnas &quot;твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць&quot;. Далей да літоўскага liaunas &quot;гнуткі, слабы&quot; і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. 
* [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне.
* [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- &quot;праходзіць міма, ісці&quot;. Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- &quot;малы&quot;, параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- &quot;меньшы&quot;, параўн. яшчэ літ. menkas &quot;маленькі, дробны&quot;, лат. minus &quot;меней&quot;.
* [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца.
* [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы.
* [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (&gt; Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja &gt; Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога.
* [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў.
* [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты.
* [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца.
* [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова.
* [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў.
**{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03)
* [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова.
* [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. 
* [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (&gt; Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (&lt; šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (&lt; Ятва &lt; яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца.
* [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas &quot;малы&quot;, якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем &quot;мазаць&quot; (&quot;намазаны&quot; &gt; &quot;стончаны&quot; &gt; &quot;зменшаны&quot; &gt; &quot;малы&quot;)[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.].&quot; Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца.
* [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма.
* [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца.
* [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (&gt; *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага?
* [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы.
** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03)
* [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.).
* [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма.
* [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба &quot;здольнасць, уменне&quot; і кірг. кебе &quot;худое ягня&quot;. ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: &quot;Матеи Кебовичъ&quot;[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма.
* [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца.
* [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань &quot;Смол-&quot; у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- &quot;чмель&quot; праз прамежкавую форму &quot;Цмол-&quot;[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе &quot;В поисках единства&quot;, і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй.
* [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti &quot;ісці&quot;[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка.
* [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы.
**{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03)
* [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае.
* [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga.
* [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань &quot;крыч&quot; і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення).

Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта.

* Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03)

:У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03)
::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03)
::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам &quot;раць&quot;. Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз &quot;д&quot;), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна.
::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад &quot;[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]&quot; (у нас &quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03)
::::прывітанне ўсім.
::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :)
::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто?
::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: &quot;Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-&quot; (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-).
::::падтрымліваю заўвагу Lš-k &quot;калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца&quot;. калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны.
::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел &quot;Ліцвінскія імёны&quot;, вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак?
::::Максім, &quot;Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць&quot; - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03)
:::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам &quot;відавочна&quot;, гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца  на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж &quot;працу&quot; як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03)
::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы &quot;жмудаед&quot; і &quot;вільнянашыст&quot;? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста &quot;Казіміра Ляхновіча&quot;? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта &quot;германскія&quot; этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст &quot;Ляхновіч&quot;, карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці.
::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб.
::::::дарэчы, тэст - &quot;чыя Вільня?&quot; ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03)
:::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе &quot;лепшая абарона - гэта нападзенне&quot;. У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03)
:::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03)
::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці.
::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо &quot;няпраўда&quot; там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі.
::::&quot;уяўных крыніцаў&quot; таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03)
* [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў.  Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. --  [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025
**Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03)
*** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
[[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай ==
{{закрыта}}
Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + &lt;small&gt;[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]&lt;/small&gt;). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03)
: {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03)
::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03)
:::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

=== Вынік ===
{{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03)

== Удзельнік UnknownChannel352 ==
{{закрыта}}
: Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03)

= Карысныя спасылкі =
* [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]]

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]]</text>
      <sha1>g5hm08tygn007ad1mjnij2s1wbgdlln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153702</id>
      <parentid>5153681</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <comment>/* Аб'яданне версій */ Адказ</comment>
      <origin>5153702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="443025" sha1="8fb0ihfzfl6flu99s8925msu1cr0sw9" xml:space="preserve">{{Index box}}
{{/Шапка}}

= Запыты =
== [[Санкт-Пецярбург]] ==
Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03)

== Аб'яданне версій ==
Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)
: {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== Вандалізм з самазванствам ==
Добрага дня. Упісванне сябе ў &quot;журы&quot; [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&amp;action=edit&amp;undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03)

== Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat ==
Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах:
* [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]]
* [[Банкаўская сістэма Беларусі]]
Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03)
Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03)

== Балцкія войны ==
Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&amp;diff=prev&amp;oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03)

:Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на &quot;Цікавы факт&quot;. Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03)
::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03)

Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды:  [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03)

:Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел &quot;Назва&quot; ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел &quot;Цікавы факт&quot;. Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:: Спасылка ёсць у раздзеле &quot;Гл. таксама&quot;. Наяўнасць раздзела &quot;Цікавыя факты&quot; ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03)
:::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03)
Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле &quot;Назва&quot;, дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем &quot;Цікавыя факты&quot;. Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць &quot;цікавы факт&quot; аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03)
: Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03)
:: Мне таксама здаецца, што &quot;Цікавыя факты&quot; не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03)
:::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03)
:: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03)
:::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03)
:::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце &quot;Новы шлях&quot;. Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03)
:::::: &quot;Уціхамірыцца&quot; варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае &quot;адкрыцці&quot;? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03)
::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра &quot;навковыя&quot; крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03)
:::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03)
:::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03)
::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03)

== Каментар ==
{{закрыта}}
Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&amp;diff=5135454&amp;oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03)
: Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03)
:: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03)
::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03)
:::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03)
:::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі.
:::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03)
:::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03)

== Зняццё статуса &quot;Да выдалення&quot; з артыкула ==
{{закрыта}}
Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16309-44|&amp;#126;2026-16309-44]] ==
{{закрыта}}
Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16262-28|&amp;#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Кінапошук]] ==
Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16154-63|&amp;#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03)

:вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Вандалізм з архівамі ==
Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03)

:а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] ==
Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03)

:{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03)

== Вандал ==
Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім &quot;[[Асяроддзе]]&quot;. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03)

:Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03)

== Вайна правак [[Алесь Мікус]] ==
Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03)

:пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03)
::''Вітанні калегам.''
::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова.
::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы.
::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык.
::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя (&quot;культурна ўплывовыя&quot;) трэкі.
::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст).
::Астатняя &quot;лірыка&quot; ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку.
::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя.
::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць.
::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''.
::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана.
::І не трэба тут &quot;'''шарыкаўшчыны'''&quot;, бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае.
::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі.
::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве &quot;у агуле&quot;.
::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03)

Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак.

Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу.

Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні).

Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы?

Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы.

Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць.

У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]].

Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы &quot;Назва&quot; з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03)
: [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03)
::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03)
::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03)
: Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік &quot;не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў&quot;. У артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai &quot;ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча&quot;, то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03)
:пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03)
:: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03)
: ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле &quot;Шынкаўцы&quot; ў раздзеле &quot;Назва&quot; павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03)
::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03)
: Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў  маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03)
::Перакручваеце, калега.
::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле).
::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы.
::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім.
::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм.
::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
::: Нейкі &quot;поток сознания&quot;, які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі &quot;тэлеграм&quot;, &quot;прарэжымны чалавек&quot; і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03)
::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега.
::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму &quot;праведны гнеў&quot; міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03)
: &gt; ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''&lt;br&gt;Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў &quot;адміністрацыйна&quot;. Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03)
:::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх &quot;праектаў&quot;, іх &quot;адміністрацыйнае&quot; зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца.
:::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі.
:::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03)
:::: &gt; ''якія вікіпедыйныя правілы''&lt;br&gt;Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03)
::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03)
::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03)
Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. &quot;Аргумент&quot; пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; напісана, што гэта &quot;Бібліятэка Свайксты&quot;. Тое, што ён напісаў гімн батальёна &quot;Данбас&quot; - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы &quot;прарэжымны чалавек&quot; вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй &quot;лінгвістычнай&quot; працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03)
::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03)
:::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03)
:::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
:Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03)
:: &lt;s&gt;гэта частка тэксту схвана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ &quot;заклікі купляць&quot;, што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03)
:: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03)
:::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03)

Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх &quot;Молатаў&quot; і &quot;Данбасаў&quot; -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і &quot;на мяжы&quot;, а не &quot;за мяжой&quot;. Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03)

:Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў.
:*
:Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму &quot;шыта-крыта&quot; ні ў каго не праканае.
:*
:Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя.
:Хіба ўздымаю &lt;u&gt;пытанне&lt;/u&gt; пра артыкул &quot;'''Дзермант'''&quot;, да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той &quot;Молат&quot; (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка?
:І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03)
::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт &quot;Молата&quot;, цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з &quot;Данбасам&quot; -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03)
:::&lt;s&gt;тут не поле бітвы, рэпліка схавана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03)
:::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03)
Дарэчы, а чаму ў артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; выкарыстаны шаблон &quot;навуковец&quot;, гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03)

:Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў?
:*
:&lt;s&gt;Вікіпедыя не поле бітвы&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03)
::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&amp;action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03)
::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03)
:*
:Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03)
::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03)
:::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03)
::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03)
: Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) 
Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03)

Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03)

:на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03)

== Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій ==
{{закрыта}}
Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на &quot;так, выдаліць&quot;. Напісанне праз &quot;я&quot; ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз &quot;е&quot;, у каталогу НББ няма варыянта праз &quot;я&quot;, хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03)

== Вандал ==
{{закрыта}}
Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03)

== proxy ==
{{закрыта}}
Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03)

:трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03)
:: Магчыма гэта сцяг &quot;IP block exempt&quot; у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 14:03, 12 снежня 2025 (+03)

== Блакіроўка за вандалізм ==
{{закрыта}}
Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03)

== Старонкі да хуткага выдалення ==
Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03)
: {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03)

== Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] ==
{{закрыта}}
Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03)

== Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц ==
У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц:
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100

Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю.

Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва &quot;Жировичи&quot;. Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася &quot;«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви&quot;. І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца?

Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы.

Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба).

У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне &quot;Православной энциклопедии&quot; Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01)
: Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03)
: БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03)
::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03)
:Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую &quot;цытату&quot;. Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя &quot;артыкулы&quot; (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03)
:: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03)
:::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03)
::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03)
::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03)
:::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03)
У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03)
: пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03)

== Скарга на адмену праўкі ==
Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў.

Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03)

: У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы).

: Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»).

: У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе.

: У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка.

: Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання».

: Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне.

: Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03)
::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны.
::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК]
::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03)

== Абарона [[Максім Танк]] ==
{{закрыта}}
Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03)

== Пагрозы ад JerzyKundrat ==
[[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03)
::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03)
:::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03)
::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03)
:::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03)
:::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03)
: Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг &quot;Заўвагі: reply to JerzyKundrat&quot;? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03)
::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03)
:: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова &quot;заўвага&quot; з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03)

== Адкаты Peisatai ==
{{закрыта}}
Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&amp;diff=5048879&amp;oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:''Усім прывітанне!''
:'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў.
:Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''.
:&lt;u&gt;'''Прапановы'''&lt;/u&gt;:
:1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў &quot;лагічных сувязяў&quot;, але канкрэтная спасылка.
:2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.
:3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці.
:4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася.
:5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах.
:6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны &quot;народнай этымалогіі&quot;. Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу &quot;пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч&quot;.
:''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:: &gt; ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''&lt;br&gt;Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на &quot;[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]&quot; (&quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03)

[https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&amp;diff=5048905&amp;oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03)

Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&amp;diff=prev&amp;oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў &quot;у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае&quot;, але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра &quot;корань&quot; і &quot;пашыральнік&quot; было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае &quot;даўно абвергнутае&quot;, трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта &quot;бяда&quot; такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей &quot;і інш.&quot;. Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца &quot;маргінальнай&quot; (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03)

: У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань &quot;Сермеж&quot;. Сцверджанне, што корань &quot;Сермеж&quot; утвораны ад кораня &quot;Серм&quot; і пашыральніка &quot;еж&quot; - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага &quot;Пракаповіча&quot;, што малая Дзвіна ад &quot;дзівіцца&quot; і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае &quot;аналогіі&quot; з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор &quot;Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням&quot;. У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03)
[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03)

Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную &quot;творчасць&quot; удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab &quot;рака&quot;, а ў Тапарова - абъл/объл &quot;яблыка&quot;. І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы &quot;карані і ўтваральнікі&quot; :) Бо Вы накідваеце '''відавочна &quot;смеццевых&quot; спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, &quot;не ўсё так адназначна&quot;. Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было &quot;строга ў духу буквы закону&quot;? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных &quot;адкрыццяў&quot; усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03)
Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае &quot;этымалогіі&quot; са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (&lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца (&quot;смеццевая крыніца&quot;, як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03)

:[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія &quot;імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання&quot;, як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) 
::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў &quot;Начы&quot; і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула &quot;вагі&quot; ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД.
::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць.
::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку.
::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках.
::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна &quot;расчляніць&quot; па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы.
::: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.
:::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз.
:::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана  і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, &quot;у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана&quot;. Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае &quot;прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў&quot;. Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза &quot;паведаміць зацікаўленым асобам&quot; парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум (&quot;падазраю, што гэта ён сам і ёсць&quot;) і прывесці да балансу.
::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, &quot;пракаціла&quot;. На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Праект рашэння ===
{{закрыта}}
Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03)
: Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03)
:: &quot;Сваім чарадом&quot; усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03)
::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03)
: @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03)
::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. 
::Гісторыя: 
::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў).
::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. 
::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры &quot;Размовах&quot; артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. 
::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03)
:::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03)
17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03)
::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03)
::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03)
:::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03)
:выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03)
:: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03)
:Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03)
: Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі:
:: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ &quot;Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя&quot;. Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру.
:: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03)
::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03)

Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&amp;action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03)

Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік===
З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра праблему, якая ўзнікла'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. &lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра этычную камунікацыю'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Заключэнне'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03)

:Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03)
:: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03)
::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03)
::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03)
:::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03)
:: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03)
:Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі &quot;Шень Ухачевіч&quot; (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі?
:А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03)
:: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання.
:: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу.
:: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне.
:: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03)
:::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле &quot;Назва&quot; згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова &quot;Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там&quot; - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым &quot;праекце&quot;, адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03)
:::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03)
:::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03)
::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03)
:::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых &quot;адкрыццяў&quot; удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03)
:: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&amp;diff=5139499&amp;oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03)
::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць &quot;этымалогія&quot; гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03)
::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03)
:::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03)
:::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03)

== Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] ==
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03)
: {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03)

== Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] ==
Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03)

:зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03)

== Абарона [[Францыск Скарына]] ==
{{закрыта}}
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03)
: Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Зрабіць перасылку з абароненага шаблона ==
{{закрыта}}
Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) 

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Парушэнне парадку абмеркаванняў ==
Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03)
: Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03)
::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03)
::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Вам змяніць абарону да &quot;ўсіх удзельнікаў&quot;? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03)
::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03)
:::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
:Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму  вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03)
::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03)
:::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. 
:::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03)
::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03)
::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03)
::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03)
::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03)
:::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03)
::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03)
::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03)
::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03)

=== Каментарыі аб выдаленні ===
Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства.
Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе &quot;фэйсбучнасць&quot;. Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03)
::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03)
::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
:Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03)
::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03)
:::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы &quot;таўстун&quot;, адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое &quot;таўстун&quot; у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне.
:::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03)

== Парушэнне этычных паводзін ==
За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&amp;diff=5033307&amp;oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03)

:Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03)
: Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&amp;id=100010783908995 крыніца]):
{{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03)
: Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03)
:Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03)
:: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што &quot;інтэрнэт-вар'ят&quot; гэта &quot;энцыклапедычны стыль, а не абраза&quot;. Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03)
::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. &lt;br&gt;&lt;br/&gt;Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі &quot;Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў&quot; прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03)
::Удзельнік Lš-k  добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць  вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ  мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03)
:::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб &quot;паваяваць&quot; [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03)
:::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03)

== [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] ==
{{закрыта}}
Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг.  --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03)

== [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] ==
{{закрыта}}
Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03)
: Тое самае да: 
:* 12.222.18.2
:* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1
:* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C
:* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E
: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] ==

Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03)

== Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму ==

У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: &lt;code&gt;{| class=&quot;plainlinks&quot; id=&quot;recentchangestext&quot; style=&quot;clear:both; font-size: 85%;&quot; role=&quot;presentation&quot;&lt;/code&gt;&lt;br/&gt;
[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] ==
{{закрыта}}
Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Удзельнік Peisatai ==
{{закрыта}}
Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады:
* [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты &quot;Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў&quot; прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам.
* [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas &quot;кола, акружнасць, замкнёны шлях колам&quot;, а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма.
* [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца.
* [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца.
* [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti &quot;плакаць&quot; (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы.
* [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя.
* [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма.
* [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца.
* [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма.
* [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі.
* [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца.
* [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва &quot;кладка з бярвенняў на гразкім месцы&quot;.
* [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі.
* [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца.
* [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (&gt; rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (&gt; рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма.
* [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма.
* [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца.
* [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як &quot;З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах&quot;, ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі.
* [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на &quot;Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья&quot;. Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле &quot;Славянские названия&quot;.
* [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца.
* [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas &quot;злы; моцны, вялікі&quot;. Належыць да шэрагу &quot;злых&quot; гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas &quot;злы; моцны&quot;, ežeras &quot;возера&quot;, upė &quot;рака&quot;)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма.
* [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца.
* [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti &quot;хапаць, грабастаць&quot;[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму.
* [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву &quot;Lietuvių kalbos žodžių daryba&quot;, г. зн. &quot;Словаўтварэнне літоўскай мовы&quot;. Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам.
* [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма.
* [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva &quot;твань у балоце&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (&lt; *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма.
* [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца.
* [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (&lt; *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца.
* [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы  ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма.
* [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка.
* [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols &quot;яблыка&quot;, Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе.
* [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы.
* [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- &quot;поднимать(ся), происходить&quot;.
* [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў.
* [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (&gt; Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (&gt; Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў.
* [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā.
* [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра  раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае.
* [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна.
* [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна (&quot;форма балт. первоисточника неясна&quot;).
* [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (&gt; «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца.
** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03)
* [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца.
* [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (&lt; Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка.
* [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі.
* [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма.
* [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што &quot;найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...&quot;, там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне.
* [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца.
* [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца.
* [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (&gt; Гараднічанка), Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне.
* [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы.
* [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (&gt; Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма.
* [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае.
* [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (&gt; «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (&gt; -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае.
* [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус &quot;чыгун&quot;, тур. чавуш &quot;сяржант, унтэр-афіцэр&quot;. ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма.
* [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас.
* [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма.
* [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup.
* [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (&gt; Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца.
* [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (&lt; Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė.
* [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы.
* [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (&gt; Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (&gt; Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (&gt; Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (&lt; *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (&lt; *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў  Тапарова таксама няма Буліжы).
* [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (&lt; *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo.
* [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца.
* [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка.
* [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца.
* [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape &quot;рака&quot;).'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns &quot;злы&quot;, naiks &quot;страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- &quot;нападаць, накідвацца&quot;[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (&gt; Neckar). Яна вытлумачваецца як &quot;магутная, злая, шпаркая (рака)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца.
* [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- &quot;дзяўбсці&quot;, які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218).
* [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова.
* [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts &quot;тоня (месца, дзе ловяць рыбу)&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству.
* [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша.
* [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка.
* [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма &quot;Лунія&quot; звязаная з латышскім luns &quot;твань&quot;, літоўскім liūnas &quot;твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць&quot;. Далей да літоўскага liaunas &quot;гнуткі, слабы&quot; і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. 
* [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне.
* [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- &quot;праходзіць міма, ісці&quot;. Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- &quot;малы&quot;, параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- &quot;меньшы&quot;, параўн. яшчэ літ. menkas &quot;маленькі, дробны&quot;, лат. minus &quot;меней&quot;.
* [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца.
* [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы.
* [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (&gt; Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja &gt; Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога.
* [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў.
* [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты.
* [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца.
* [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова.
* [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў.
**{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03)
* [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова.
* [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. 
* [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (&gt; Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (&lt; šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (&lt; Ятва &lt; яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца.
* [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas &quot;малы&quot;, якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем &quot;мазаць&quot; (&quot;намазаны&quot; &gt; &quot;стончаны&quot; &gt; &quot;зменшаны&quot; &gt; &quot;малы&quot;)[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.].&quot; Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца.
* [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма.
* [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца.
* [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (&gt; *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага?
* [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы.
** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03)
* [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.).
* [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма.
* [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба &quot;здольнасць, уменне&quot; і кірг. кебе &quot;худое ягня&quot;. ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: &quot;Матеи Кебовичъ&quot;[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма.
* [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца.
* [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань &quot;Смол-&quot; у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- &quot;чмель&quot; праз прамежкавую форму &quot;Цмол-&quot;[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе &quot;В поисках единства&quot;, і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй.
* [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti &quot;ісці&quot;[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка.
* [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы.
**{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03)
* [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае.
* [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga.
* [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань &quot;крыч&quot; і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення).

Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта.

* Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03)

:У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03)
::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03)
::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам &quot;раць&quot;. Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз &quot;д&quot;), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна.
::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад &quot;[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]&quot; (у нас &quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03)
::::прывітанне ўсім.
::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :)
::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто?
::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: &quot;Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-&quot; (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-).
::::падтрымліваю заўвагу Lš-k &quot;калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца&quot;. калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны.
::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел &quot;Ліцвінскія імёны&quot;, вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак?
::::Максім, &quot;Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць&quot; - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03)
:::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам &quot;відавочна&quot;, гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца  на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж &quot;працу&quot; як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03)
::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы &quot;жмудаед&quot; і &quot;вільнянашыст&quot;? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста &quot;Казіміра Ляхновіча&quot;? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта &quot;германскія&quot; этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст &quot;Ляхновіч&quot;, карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці.
::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб.
::::::дарэчы, тэст - &quot;чыя Вільня?&quot; ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03)
:::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе &quot;лепшая абарона - гэта нападзенне&quot;. У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03)
:::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03)
::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці.
::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо &quot;няпраўда&quot; там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі.
::::&quot;уяўных крыніцаў&quot; таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03)
* [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў.  Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. --  [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025
**Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03)
*** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
[[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай ==
{{закрыта}}
Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + &lt;small&gt;[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]&lt;/small&gt;). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03)
: {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03)
::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03)
:::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

=== Вынік ===
{{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03)

== Удзельнік UnknownChannel352 ==
{{закрыта}}
: Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03)

= Карысныя спасылкі =
* [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]]

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]]</text>
      <sha1>8fb0ihfzfl6flu99s8925msu1cr0sw9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153703</id>
      <parentid>5153702</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:12:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MocnyDuham</username>
        <id>99818</id>
      </contributor>
      <comment>/* Аб'яданне версій */ reply to M.L.Bot ([[mw:c:Special:MyLanguage/User:JWBTH/CD|CD]])</comment>
      <origin>5153703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="443353" sha1="mrio4adpulee0i4fac1iayqrq6mxp2k" xml:space="preserve">{{Index box}}
{{/Шапка}}

= Запыты =
== [[Санкт-Пецярбург]] ==
Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03)

== Аб'яданне версій ==
Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)
: {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== Вандалізм з самазванствам ==
Добрага дня. Упісванне сябе ў &quot;журы&quot; [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&amp;action=edit&amp;undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03)

== Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat ==
Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах:
* [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]]
* [[Банкаўская сістэма Беларусі]]
Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03)
Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03)

== Балцкія войны ==
Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&amp;diff=prev&amp;oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03)

:Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на &quot;Цікавы факт&quot;. Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03)
::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03)

Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды:  [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03)

:Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел &quot;Назва&quot; ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел &quot;Цікавы факт&quot;. Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:: Спасылка ёсць у раздзеле &quot;Гл. таксама&quot;. Наяўнасць раздзела &quot;Цікавыя факты&quot; ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03)
:::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03)
Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле &quot;Назва&quot;, дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем &quot;Цікавыя факты&quot;. Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць &quot;цікавы факт&quot; аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03)
: Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03)
:: Мне таксама здаецца, што &quot;Цікавыя факты&quot; не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03)
:::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03)
:: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03)
:::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03)
:::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце &quot;Новы шлях&quot;. Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03)
:::::: &quot;Уціхамірыцца&quot; варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае &quot;адкрыцці&quot;? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03)
::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра &quot;навковыя&quot; крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03)
:::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03)
:::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03)
::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03)

== Каментар ==
{{закрыта}}
Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&amp;diff=5135454&amp;oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03)
: Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03)
:: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03)
::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03)
:::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03)
:::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі.
:::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03)
:::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03)

== Зняццё статуса &quot;Да выдалення&quot; з артыкула ==
{{закрыта}}
Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16309-44|&amp;#126;2026-16309-44]] ==
{{закрыта}}
Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16262-28|&amp;#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Кінапошук]] ==
Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16154-63|&amp;#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03)

:вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Вандалізм з архівамі ==
Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03)

:а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] ==
Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03)

:{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03)

== Вандал ==
Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім &quot;[[Асяроддзе]]&quot;. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03)

:Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03)

== Вайна правак [[Алесь Мікус]] ==
Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03)

:пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03)
::''Вітанні калегам.''
::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова.
::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы.
::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык.
::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя (&quot;культурна ўплывовыя&quot;) трэкі.
::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст).
::Астатняя &quot;лірыка&quot; ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку.
::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя.
::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць.
::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''.
::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана.
::І не трэба тут &quot;'''шарыкаўшчыны'''&quot;, бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае.
::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі.
::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве &quot;у агуле&quot;.
::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03)

Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак.

Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу.

Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні).

Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы?

Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы.

Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць.

У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]].

Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы &quot;Назва&quot; з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03)
: [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03)
::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03)
::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03)
: Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік &quot;не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў&quot;. У артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai &quot;ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча&quot;, то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03)
:пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03)
:: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03)
: ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле &quot;Шынкаўцы&quot; ў раздзеле &quot;Назва&quot; павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03)
::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03)
: Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў  маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03)
::Перакручваеце, калега.
::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле).
::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы.
::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім.
::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм.
::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
::: Нейкі &quot;поток сознания&quot;, які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі &quot;тэлеграм&quot;, &quot;прарэжымны чалавек&quot; і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03)
::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега.
::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму &quot;праведны гнеў&quot; міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03)
: &gt; ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''&lt;br&gt;Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў &quot;адміністрацыйна&quot;. Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03)
:::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх &quot;праектаў&quot;, іх &quot;адміністрацыйнае&quot; зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца.
:::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі.
:::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03)
:::: &gt; ''якія вікіпедыйныя правілы''&lt;br&gt;Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03)
::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03)
::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03)
Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. &quot;Аргумент&quot; пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; напісана, што гэта &quot;Бібліятэка Свайксты&quot;. Тое, што ён напісаў гімн батальёна &quot;Данбас&quot; - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы &quot;прарэжымны чалавек&quot; вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй &quot;лінгвістычнай&quot; працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03)
::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03)
:::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03)
:::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
:Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03)
:: &lt;s&gt;гэта частка тэксту схвана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ &quot;заклікі купляць&quot;, што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03)
:: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03)
:::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03)

Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх &quot;Молатаў&quot; і &quot;Данбасаў&quot; -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і &quot;на мяжы&quot;, а не &quot;за мяжой&quot;. Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03)

:Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў.
:*
:Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму &quot;шыта-крыта&quot; ні ў каго не праканае.
:*
:Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя.
:Хіба ўздымаю &lt;u&gt;пытанне&lt;/u&gt; пра артыкул &quot;'''Дзермант'''&quot;, да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той &quot;Молат&quot; (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка?
:І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03)
::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт &quot;Молата&quot;, цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з &quot;Данбасам&quot; -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03)
:::&lt;s&gt;тут не поле бітвы, рэпліка схавана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03)
:::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03)
Дарэчы, а чаму ў артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; выкарыстаны шаблон &quot;навуковец&quot;, гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03)

:Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў?
:*
:&lt;s&gt;Вікіпедыя не поле бітвы&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03)
::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&amp;action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03)
::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03)
:*
:Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03)
::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03)
:::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03)
::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03)
: Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) 
Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03)

Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03)

:на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03)

== Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій ==
{{закрыта}}
Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на &quot;так, выдаліць&quot;. Напісанне праз &quot;я&quot; ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз &quot;е&quot;, у каталогу НББ няма варыянта праз &quot;я&quot;, хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03)

== Вандал ==
{{закрыта}}
Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03)

== proxy ==
{{закрыта}}
Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03)

:трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03)
:: Магчыма гэта сцяг &quot;IP block exempt&quot; у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 14:03, 12 снежня 2025 (+03)

== Блакіроўка за вандалізм ==
{{закрыта}}
Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03)

== Старонкі да хуткага выдалення ==
Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03)
: {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03)

== Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] ==
{{закрыта}}
Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03)

== Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц ==
У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц:
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100

Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю.

Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва &quot;Жировичи&quot;. Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася &quot;«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви&quot;. І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца?

Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы.

Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба).

У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне &quot;Православной энциклопедии&quot; Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01)
: Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03)
: БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03)
::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03)
:Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую &quot;цытату&quot;. Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя &quot;артыкулы&quot; (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03)
:: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03)
:::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03)
::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03)
::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03)
:::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03)
У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03)
: пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03)

== Скарга на адмену праўкі ==
Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў.

Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03)

: У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы).

: Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»).

: У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе.

: У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка.

: Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання».

: Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне.

: Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03)
::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны.
::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК]
::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03)

== Абарона [[Максім Танк]] ==
{{закрыта}}
Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03)

== Пагрозы ад JerzyKundrat ==
[[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03)
::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03)
:::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03)
::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03)
:::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03)
:::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03)
: Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг &quot;Заўвагі: reply to JerzyKundrat&quot;? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03)
::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03)
:: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова &quot;заўвага&quot; з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03)

== Адкаты Peisatai ==
{{закрыта}}
Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&amp;diff=5048879&amp;oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:''Усім прывітанне!''
:'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў.
:Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''.
:&lt;u&gt;'''Прапановы'''&lt;/u&gt;:
:1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў &quot;лагічных сувязяў&quot;, але канкрэтная спасылка.
:2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.
:3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці.
:4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася.
:5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах.
:6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны &quot;народнай этымалогіі&quot;. Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу &quot;пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч&quot;.
:''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:: &gt; ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''&lt;br&gt;Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на &quot;[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]&quot; (&quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03)

[https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&amp;diff=5048905&amp;oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03)

Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&amp;diff=prev&amp;oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў &quot;у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае&quot;, але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра &quot;корань&quot; і &quot;пашыральнік&quot; было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае &quot;даўно абвергнутае&quot;, трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта &quot;бяда&quot; такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей &quot;і інш.&quot;. Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца &quot;маргінальнай&quot; (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03)

: У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань &quot;Сермеж&quot;. Сцверджанне, што корань &quot;Сермеж&quot; утвораны ад кораня &quot;Серм&quot; і пашыральніка &quot;еж&quot; - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага &quot;Пракаповіча&quot;, што малая Дзвіна ад &quot;дзівіцца&quot; і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае &quot;аналогіі&quot; з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор &quot;Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням&quot;. У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03)
[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03)

Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную &quot;творчасць&quot; удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab &quot;рака&quot;, а ў Тапарова - абъл/объл &quot;яблыка&quot;. І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы &quot;карані і ўтваральнікі&quot; :) Бо Вы накідваеце '''відавочна &quot;смеццевых&quot; спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, &quot;не ўсё так адназначна&quot;. Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было &quot;строга ў духу буквы закону&quot;? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных &quot;адкрыццяў&quot; усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03)
Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае &quot;этымалогіі&quot; са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (&lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца (&quot;смеццевая крыніца&quot;, як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03)

:[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія &quot;імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання&quot;, як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) 
::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў &quot;Начы&quot; і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула &quot;вагі&quot; ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД.
::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць.
::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку.
::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках.
::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна &quot;расчляніць&quot; па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы.
::: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.
:::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз.
:::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана  і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, &quot;у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана&quot;. Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае &quot;прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў&quot;. Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза &quot;паведаміць зацікаўленым асобам&quot; парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум (&quot;падазраю, што гэта ён сам і ёсць&quot;) і прывесці да балансу.
::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, &quot;пракаціла&quot;. На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Праект рашэння ===
{{закрыта}}
Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03)
: Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03)
:: &quot;Сваім чарадом&quot; усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03)
::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03)
: @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03)
::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. 
::Гісторыя: 
::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў).
::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. 
::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры &quot;Размовах&quot; артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. 
::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03)
:::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03)
17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03)
::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03)
::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03)
:::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03)
:выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03)
:: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03)
:Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03)
: Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі:
:: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ &quot;Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя&quot;. Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру.
:: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03)
::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03)

Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&amp;action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03)

Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік===
З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра праблему, якая ўзнікла'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. &lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра этычную камунікацыю'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Заключэнне'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03)

:Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03)
:: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03)
::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03)
::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03)
:::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03)
:: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03)
:Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі &quot;Шень Ухачевіч&quot; (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі?
:А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03)
:: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання.
:: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу.
:: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне.
:: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03)
:::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле &quot;Назва&quot; згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова &quot;Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там&quot; - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым &quot;праекце&quot;, адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03)
:::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03)
:::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03)
::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03)
:::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых &quot;адкрыццяў&quot; удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03)
:: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&amp;diff=5139499&amp;oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03)
::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць &quot;этымалогія&quot; гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03)
::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03)
:::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03)
:::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03)

== Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] ==
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03)
: {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03)

== Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] ==
Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03)

:зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03)

== Абарона [[Францыск Скарына]] ==
{{закрыта}}
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03)
: Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Зрабіць перасылку з абароненага шаблона ==
{{закрыта}}
Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) 

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Парушэнне парадку абмеркаванняў ==
Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03)
: Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03)
::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03)
::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Вам змяніць абарону да &quot;ўсіх удзельнікаў&quot;? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03)
::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03)
:::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
:Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму  вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03)
::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03)
:::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. 
:::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03)
::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03)
::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03)
::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03)
::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03)
:::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03)
::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03)
::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03)
::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03)

=== Каментарыі аб выдаленні ===
Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства.
Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе &quot;фэйсбучнасць&quot;. Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03)
::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03)
::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
:Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03)
::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03)
:::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы &quot;таўстун&quot;, адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое &quot;таўстун&quot; у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне.
:::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03)

== Парушэнне этычных паводзін ==
За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&amp;diff=5033307&amp;oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03)

:Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03)
: Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&amp;id=100010783908995 крыніца]):
{{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03)
: Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03)
:Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03)
:: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што &quot;інтэрнэт-вар'ят&quot; гэта &quot;энцыклапедычны стыль, а не абраза&quot;. Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03)
::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. &lt;br&gt;&lt;br/&gt;Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі &quot;Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў&quot; прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03)
::Удзельнік Lš-k  добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць  вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ  мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03)
:::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб &quot;паваяваць&quot; [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03)
:::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03)

== [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] ==
{{закрыта}}
Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг.  --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03)

== [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] ==
{{закрыта}}
Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03)
: Тое самае да: 
:* 12.222.18.2
:* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1
:* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C
:* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E
: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] ==

Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03)

== Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму ==

У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: &lt;code&gt;{| class=&quot;plainlinks&quot; id=&quot;recentchangestext&quot; style=&quot;clear:both; font-size: 85%;&quot; role=&quot;presentation&quot;&lt;/code&gt;&lt;br/&gt;
[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] ==
{{закрыта}}
Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Удзельнік Peisatai ==
{{закрыта}}
Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады:
* [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты &quot;Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў&quot; прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам.
* [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas &quot;кола, акружнасць, замкнёны шлях колам&quot;, а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма.
* [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца.
* [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца.
* [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti &quot;плакаць&quot; (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы.
* [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя.
* [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма.
* [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца.
* [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма.
* [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі.
* [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца.
* [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва &quot;кладка з бярвенняў на гразкім месцы&quot;.
* [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі.
* [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца.
* [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (&gt; rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (&gt; рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма.
* [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма.
* [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца.
* [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як &quot;З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах&quot;, ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі.
* [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на &quot;Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья&quot;. Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле &quot;Славянские названия&quot;.
* [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца.
* [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas &quot;злы; моцны, вялікі&quot;. Належыць да шэрагу &quot;злых&quot; гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas &quot;злы; моцны&quot;, ežeras &quot;возера&quot;, upė &quot;рака&quot;)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма.
* [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца.
* [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti &quot;хапаць, грабастаць&quot;[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму.
* [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву &quot;Lietuvių kalbos žodžių daryba&quot;, г. зн. &quot;Словаўтварэнне літоўскай мовы&quot;. Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам.
* [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма.
* [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva &quot;твань у балоце&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (&lt; *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма.
* [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца.
* [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (&lt; *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца.
* [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы  ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма.
* [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка.
* [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols &quot;яблыка&quot;, Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе.
* [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы.
* [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- &quot;поднимать(ся), происходить&quot;.
* [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў.
* [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (&gt; Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (&gt; Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў.
* [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā.
* [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра  раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае.
* [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна.
* [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна (&quot;форма балт. первоисточника неясна&quot;).
* [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (&gt; «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца.
** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03)
* [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца.
* [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (&lt; Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка.
* [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі.
* [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма.
* [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што &quot;найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...&quot;, там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне.
* [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца.
* [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца.
* [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (&gt; Гараднічанка), Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне.
* [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы.
* [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (&gt; Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма.
* [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае.
* [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (&gt; «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (&gt; -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае.
* [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус &quot;чыгун&quot;, тур. чавуш &quot;сяржант, унтэр-афіцэр&quot;. ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма.
* [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас.
* [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма.
* [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup.
* [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (&gt; Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца.
* [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (&lt; Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė.
* [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы.
* [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (&gt; Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (&gt; Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (&gt; Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (&lt; *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (&lt; *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў  Тапарова таксама няма Буліжы).
* [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (&lt; *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo.
* [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца.
* [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка.
* [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца.
* [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape &quot;рака&quot;).'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns &quot;злы&quot;, naiks &quot;страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- &quot;нападаць, накідвацца&quot;[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (&gt; Neckar). Яна вытлумачваецца як &quot;магутная, злая, шпаркая (рака)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца.
* [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- &quot;дзяўбсці&quot;, які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218).
* [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова.
* [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts &quot;тоня (месца, дзе ловяць рыбу)&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству.
* [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша.
* [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка.
* [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма &quot;Лунія&quot; звязаная з латышскім luns &quot;твань&quot;, літоўскім liūnas &quot;твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць&quot;. Далей да літоўскага liaunas &quot;гнуткі, слабы&quot; і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. 
* [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне.
* [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- &quot;праходзіць міма, ісці&quot;. Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- &quot;малы&quot;, параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- &quot;меньшы&quot;, параўн. яшчэ літ. menkas &quot;маленькі, дробны&quot;, лат. minus &quot;меней&quot;.
* [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца.
* [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы.
* [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (&gt; Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja &gt; Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога.
* [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў.
* [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты.
* [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца.
* [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова.
* [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў.
**{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03)
* [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова.
* [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. 
* [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (&gt; Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (&lt; šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (&lt; Ятва &lt; яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца.
* [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas &quot;малы&quot;, якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем &quot;мазаць&quot; (&quot;намазаны&quot; &gt; &quot;стончаны&quot; &gt; &quot;зменшаны&quot; &gt; &quot;малы&quot;)[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.].&quot; Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца.
* [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма.
* [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца.
* [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (&gt; *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага?
* [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы.
** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03)
* [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.).
* [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма.
* [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба &quot;здольнасць, уменне&quot; і кірг. кебе &quot;худое ягня&quot;. ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: &quot;Матеи Кебовичъ&quot;[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма.
* [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца.
* [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань &quot;Смол-&quot; у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- &quot;чмель&quot; праз прамежкавую форму &quot;Цмол-&quot;[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе &quot;В поисках единства&quot;, і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй.
* [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti &quot;ісці&quot;[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка.
* [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы.
**{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03)
* [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае.
* [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga.
* [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань &quot;крыч&quot; і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення).

Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта.

* Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03)

:У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03)
::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03)
::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам &quot;раць&quot;. Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз &quot;д&quot;), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна.
::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад &quot;[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]&quot; (у нас &quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03)
::::прывітанне ўсім.
::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :)
::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто?
::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: &quot;Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-&quot; (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-).
::::падтрымліваю заўвагу Lš-k &quot;калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца&quot;. калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны.
::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел &quot;Ліцвінскія імёны&quot;, вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак?
::::Максім, &quot;Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць&quot; - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03)
:::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам &quot;відавочна&quot;, гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца  на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж &quot;працу&quot; як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03)
::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы &quot;жмудаед&quot; і &quot;вільнянашыст&quot;? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста &quot;Казіміра Ляхновіча&quot;? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта &quot;германскія&quot; этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст &quot;Ляхновіч&quot;, карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці.
::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб.
::::::дарэчы, тэст - &quot;чыя Вільня?&quot; ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03)
:::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе &quot;лепшая абарона - гэта нападзенне&quot;. У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03)
:::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03)
::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці.
::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо &quot;няпраўда&quot; там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі.
::::&quot;уяўных крыніцаў&quot; таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03)
* [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў.  Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. --  [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025
**Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03)
*** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
[[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай ==
{{закрыта}}
Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + &lt;small&gt;[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]&lt;/small&gt;). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03)
: {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03)
::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03)
:::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

=== Вынік ===
{{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03)

== Удзельнік UnknownChannel352 ==
{{закрыта}}
: Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03)

= Карысныя спасылкі =
* [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]]

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]]</text>
      <sha1>mrio4adpulee0i4fac1iayqrq6mxp2k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153704</id>
      <parentid>5153703</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MocnyDuham</username>
        <id>99818</id>
      </contributor>
      <comment>/* Аб'яданне версій */ reply to M.L.Bot ([[mw:c:Special:MyLanguage/User:JWBTH/CD|CD]])</comment>
      <origin>5153704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="443707" sha1="afrc90g04n04mxy5kye8mjkgq1y2x85" xml:space="preserve">{{Index box}}
{{/Шапка}}

= Запыты =
== [[Санкт-Пецярбург]] ==
Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03)

== Аб'яданне версій ==
Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)
: {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: А зараз не ўдалася. Магчыма @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], альбо @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ведаюць, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== Вандалізм з самазванствам ==
Добрага дня. Упісванне сябе ў &quot;журы&quot; [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&amp;action=edit&amp;undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03)

== Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat ==
Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах:
* [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]]
* [[Банкаўская сістэма Беларусі]]
Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03)
Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03)

== Балцкія войны ==
Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&amp;diff=prev&amp;oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03)

:Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на &quot;Цікавы факт&quot;. Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03)
::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03)

Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды:  [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03)

:Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел &quot;Назва&quot; ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел &quot;Цікавы факт&quot;. Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:: Спасылка ёсць у раздзеле &quot;Гл. таксама&quot;. Наяўнасць раздзела &quot;Цікавыя факты&quot; ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03)
:::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03)
Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле &quot;Назва&quot;, дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем &quot;Цікавыя факты&quot;. Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць &quot;цікавы факт&quot; аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03)
: Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03)
:: Мне таксама здаецца, што &quot;Цікавыя факты&quot; не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03)
:::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03)
:: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03)
:::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03)
:::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце &quot;Новы шлях&quot;. Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03)
:::::: &quot;Уціхамірыцца&quot; варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае &quot;адкрыцці&quot;? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03)
::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра &quot;навковыя&quot; крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03)
:::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03)
:::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03)
::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03)

== Каментар ==
{{закрыта}}
Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&amp;diff=5135454&amp;oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03)
: Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03)
:: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03)
::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03)
:::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03)
:::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі.
:::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03)
:::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03)

== Зняццё статуса &quot;Да выдалення&quot; з артыкула ==
{{закрыта}}
Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16309-44|&amp;#126;2026-16309-44]] ==
{{закрыта}}
Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16262-28|&amp;#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Кінапошук]] ==
Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16154-63|&amp;#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03)

:вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Вандалізм з архівамі ==
Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03)

:а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] ==
Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03)

:{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03)

== Вандал ==
Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім &quot;[[Асяроддзе]]&quot;. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03)

:Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03)

== Вайна правак [[Алесь Мікус]] ==
Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03)

:пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03)
::''Вітанні калегам.''
::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова.
::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы.
::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык.
::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя (&quot;культурна ўплывовыя&quot;) трэкі.
::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст).
::Астатняя &quot;лірыка&quot; ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку.
::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя.
::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць.
::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''.
::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана.
::І не трэба тут &quot;'''шарыкаўшчыны'''&quot;, бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае.
::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі.
::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве &quot;у агуле&quot;.
::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03)

Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак.

Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу.

Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні).

Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы?

Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы.

Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць.

У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]].

Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы &quot;Назва&quot; з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03)
: [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03)
::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03)
::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03)
: Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік &quot;не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў&quot;. У артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai &quot;ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча&quot;, то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03)
:пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03)
:: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03)
: ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле &quot;Шынкаўцы&quot; ў раздзеле &quot;Назва&quot; павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03)
::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03)
: Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў  маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03)
::Перакручваеце, калега.
::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле).
::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы.
::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім.
::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм.
::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
::: Нейкі &quot;поток сознания&quot;, які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі &quot;тэлеграм&quot;, &quot;прарэжымны чалавек&quot; і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03)
::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега.
::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму &quot;праведны гнеў&quot; міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03)
: &gt; ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''&lt;br&gt;Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў &quot;адміністрацыйна&quot;. Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03)
:::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх &quot;праектаў&quot;, іх &quot;адміністрацыйнае&quot; зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца.
:::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі.
:::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03)
:::: &gt; ''якія вікіпедыйныя правілы''&lt;br&gt;Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03)
::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03)
::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03)
Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. &quot;Аргумент&quot; пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; напісана, што гэта &quot;Бібліятэка Свайксты&quot;. Тое, што ён напісаў гімн батальёна &quot;Данбас&quot; - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы &quot;прарэжымны чалавек&quot; вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй &quot;лінгвістычнай&quot; працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03)
::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03)
:::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03)
:::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
:Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03)
:: &lt;s&gt;гэта частка тэксту схвана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ &quot;заклікі купляць&quot;, што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03)
:: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03)
:::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03)

Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх &quot;Молатаў&quot; і &quot;Данбасаў&quot; -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і &quot;на мяжы&quot;, а не &quot;за мяжой&quot;. Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03)

:Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў.
:*
:Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму &quot;шыта-крыта&quot; ні ў каго не праканае.
:*
:Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя.
:Хіба ўздымаю &lt;u&gt;пытанне&lt;/u&gt; пра артыкул &quot;'''Дзермант'''&quot;, да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той &quot;Молат&quot; (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка?
:І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03)
::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт &quot;Молата&quot;, цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з &quot;Данбасам&quot; -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03)
:::&lt;s&gt;тут не поле бітвы, рэпліка схавана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03)
:::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03)
Дарэчы, а чаму ў артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; выкарыстаны шаблон &quot;навуковец&quot;, гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03)

:Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў?
:*
:&lt;s&gt;Вікіпедыя не поле бітвы&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03)
::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&amp;action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03)
::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03)
:*
:Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03)
::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03)
:::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03)
::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03)
: Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) 
Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03)

Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03)

:на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03)

== Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій ==
{{закрыта}}
Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на &quot;так, выдаліць&quot;. Напісанне праз &quot;я&quot; ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз &quot;е&quot;, у каталогу НББ няма варыянта праз &quot;я&quot;, хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03)

== Вандал ==
{{закрыта}}
Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03)

== proxy ==
{{закрыта}}
Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03)

:трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03)
:: Магчыма гэта сцяг &quot;IP block exempt&quot; у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 14:03, 12 снежня 2025 (+03)

== Блакіроўка за вандалізм ==
{{закрыта}}
Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03)

== Старонкі да хуткага выдалення ==
Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03)
: {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03)

== Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] ==
{{закрыта}}
Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03)

== Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц ==
У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц:
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100

Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю.

Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва &quot;Жировичи&quot;. Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася &quot;«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви&quot;. І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца?

Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы.

Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба).

У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне &quot;Православной энциклопедии&quot; Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01)
: Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03)
: БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03)
::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03)
:Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую &quot;цытату&quot;. Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя &quot;артыкулы&quot; (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03)
:: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03)
:::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03)
::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03)
::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03)
:::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03)
У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03)
: пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03)

== Скарга на адмену праўкі ==
Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў.

Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03)

: У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы).

: Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»).

: У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе.

: У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка.

: Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання».

: Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне.

: Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03)
::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны.
::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК]
::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03)

== Абарона [[Максім Танк]] ==
{{закрыта}}
Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03)

== Пагрозы ад JerzyKundrat ==
[[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03)
::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03)
:::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03)
::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03)
:::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03)
:::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03)
: Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг &quot;Заўвагі: reply to JerzyKundrat&quot;? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03)
::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03)
:: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова &quot;заўвага&quot; з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03)

== Адкаты Peisatai ==
{{закрыта}}
Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&amp;diff=5048879&amp;oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:''Усім прывітанне!''
:'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў.
:Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''.
:&lt;u&gt;'''Прапановы'''&lt;/u&gt;:
:1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў &quot;лагічных сувязяў&quot;, але канкрэтная спасылка.
:2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.
:3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці.
:4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася.
:5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах.
:6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны &quot;народнай этымалогіі&quot;. Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу &quot;пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч&quot;.
:''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:: &gt; ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''&lt;br&gt;Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на &quot;[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]&quot; (&quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03)

[https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&amp;diff=5048905&amp;oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03)

Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&amp;diff=prev&amp;oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў &quot;у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае&quot;, але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра &quot;корань&quot; і &quot;пашыральнік&quot; было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае &quot;даўно абвергнутае&quot;, трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта &quot;бяда&quot; такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей &quot;і інш.&quot;. Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца &quot;маргінальнай&quot; (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03)

: У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань &quot;Сермеж&quot;. Сцверджанне, што корань &quot;Сермеж&quot; утвораны ад кораня &quot;Серм&quot; і пашыральніка &quot;еж&quot; - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага &quot;Пракаповіча&quot;, што малая Дзвіна ад &quot;дзівіцца&quot; і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае &quot;аналогіі&quot; з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор &quot;Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням&quot;. У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03)
[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03)

Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную &quot;творчасць&quot; удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab &quot;рака&quot;, а ў Тапарова - абъл/объл &quot;яблыка&quot;. І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы &quot;карані і ўтваральнікі&quot; :) Бо Вы накідваеце '''відавочна &quot;смеццевых&quot; спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, &quot;не ўсё так адназначна&quot;. Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было &quot;строга ў духу буквы закону&quot;? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных &quot;адкрыццяў&quot; усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03)
Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае &quot;этымалогіі&quot; са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (&lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца (&quot;смеццевая крыніца&quot;, як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03)

:[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія &quot;імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання&quot;, як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) 
::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў &quot;Начы&quot; і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула &quot;вагі&quot; ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД.
::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць.
::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку.
::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках.
::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна &quot;расчляніць&quot; па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы.
::: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.
:::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз.
:::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана  і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, &quot;у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана&quot;. Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае &quot;прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў&quot;. Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза &quot;паведаміць зацікаўленым асобам&quot; парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум (&quot;падазраю, што гэта ён сам і ёсць&quot;) і прывесці да балансу.
::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, &quot;пракаціла&quot;. На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Праект рашэння ===
{{закрыта}}
Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03)
: Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03)
:: &quot;Сваім чарадом&quot; усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03)
::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03)
: @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03)
::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. 
::Гісторыя: 
::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў).
::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. 
::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры &quot;Размовах&quot; артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. 
::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03)
:::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03)
17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03)
::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03)
::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03)
:::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03)
:выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03)
:: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03)
:Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03)
: Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі:
:: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ &quot;Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя&quot;. Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру.
:: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03)
::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03)

Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&amp;action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03)

Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік===
З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра праблему, якая ўзнікла'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. &lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра этычную камунікацыю'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Заключэнне'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03)

:Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03)
:: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03)
::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03)
::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03)
:::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03)
:: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03)
:Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі &quot;Шень Ухачевіч&quot; (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі?
:А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03)
:: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання.
:: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу.
:: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне.
:: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03)
:::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле &quot;Назва&quot; згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова &quot;Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там&quot; - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым &quot;праекце&quot;, адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03)
:::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03)
:::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03)
::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03)
:::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых &quot;адкрыццяў&quot; удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03)
:: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&amp;diff=5139499&amp;oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03)
::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць &quot;этымалогія&quot; гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03)
::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03)
:::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03)
:::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03)

== Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] ==
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03)
: {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03)

== Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] ==
Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03)

:зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03)

== Абарона [[Францыск Скарына]] ==
{{закрыта}}
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03)
: Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Зрабіць перасылку з абароненага шаблона ==
{{закрыта}}
Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) 

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Парушэнне парадку абмеркаванняў ==
Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03)
: Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03)
::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03)
::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Вам змяніць абарону да &quot;ўсіх удзельнікаў&quot;? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03)
::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03)
:::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
:Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму  вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03)
::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03)
:::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. 
:::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03)
::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03)
::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03)
::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03)
::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03)
:::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03)
::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03)
::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03)
::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03)

=== Каментарыі аб выдаленні ===
Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства.
Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе &quot;фэйсбучнасць&quot;. Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03)
::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03)
::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
:Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03)
::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03)
:::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы &quot;таўстун&quot;, адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое &quot;таўстун&quot; у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне.
:::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03)

== Парушэнне этычных паводзін ==
За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&amp;diff=5033307&amp;oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03)

:Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03)
: Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&amp;id=100010783908995 крыніца]):
{{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03)
: Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03)
:Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03)
:: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што &quot;інтэрнэт-вар'ят&quot; гэта &quot;энцыклапедычны стыль, а не абраза&quot;. Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03)
::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. &lt;br&gt;&lt;br/&gt;Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі &quot;Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў&quot; прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03)
::Удзельнік Lš-k  добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць  вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ  мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03)
:::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб &quot;паваяваць&quot; [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03)
:::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03)

== [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] ==
{{закрыта}}
Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг.  --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03)

== [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] ==
{{закрыта}}
Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03)
: Тое самае да: 
:* 12.222.18.2
:* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1
:* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C
:* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E
: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] ==

Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03)

== Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму ==

У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: &lt;code&gt;{| class=&quot;plainlinks&quot; id=&quot;recentchangestext&quot; style=&quot;clear:both; font-size: 85%;&quot; role=&quot;presentation&quot;&lt;/code&gt;&lt;br/&gt;
[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] ==
{{закрыта}}
Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Удзельнік Peisatai ==
{{закрыта}}
Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады:
* [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты &quot;Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў&quot; прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам.
* [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas &quot;кола, акружнасць, замкнёны шлях колам&quot;, а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма.
* [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца.
* [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца.
* [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti &quot;плакаць&quot; (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы.
* [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя.
* [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма.
* [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца.
* [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма.
* [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі.
* [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца.
* [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва &quot;кладка з бярвенняў на гразкім месцы&quot;.
* [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі.
* [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца.
* [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (&gt; rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (&gt; рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма.
* [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма.
* [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца.
* [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як &quot;З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах&quot;, ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі.
* [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на &quot;Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья&quot;. Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле &quot;Славянские названия&quot;.
* [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца.
* [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas &quot;злы; моцны, вялікі&quot;. Належыць да шэрагу &quot;злых&quot; гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas &quot;злы; моцны&quot;, ežeras &quot;возера&quot;, upė &quot;рака&quot;)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма.
* [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца.
* [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti &quot;хапаць, грабастаць&quot;[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму.
* [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву &quot;Lietuvių kalbos žodžių daryba&quot;, г. зн. &quot;Словаўтварэнне літоўскай мовы&quot;. Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам.
* [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма.
* [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva &quot;твань у балоце&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (&lt; *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма.
* [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца.
* [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (&lt; *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца.
* [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы  ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма.
* [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка.
* [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols &quot;яблыка&quot;, Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе.
* [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы.
* [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- &quot;поднимать(ся), происходить&quot;.
* [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў.
* [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (&gt; Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (&gt; Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў.
* [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā.
* [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра  раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае.
* [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна.
* [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна (&quot;форма балт. первоисточника неясна&quot;).
* [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (&gt; «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца.
** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03)
* [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца.
* [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (&lt; Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка.
* [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі.
* [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма.
* [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што &quot;найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...&quot;, там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне.
* [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца.
* [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца.
* [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (&gt; Гараднічанка), Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне.
* [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы.
* [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (&gt; Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма.
* [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае.
* [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (&gt; «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (&gt; -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае.
* [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус &quot;чыгун&quot;, тур. чавуш &quot;сяржант, унтэр-афіцэр&quot;. ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма.
* [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас.
* [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма.
* [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup.
* [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (&gt; Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца.
* [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (&lt; Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė.
* [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы.
* [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (&gt; Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (&gt; Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (&gt; Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (&lt; *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (&lt; *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў  Тапарова таксама няма Буліжы).
* [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (&lt; *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo.
* [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца.
* [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка.
* [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца.
* [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape &quot;рака&quot;).'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns &quot;злы&quot;, naiks &quot;страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- &quot;нападаць, накідвацца&quot;[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (&gt; Neckar). Яна вытлумачваецца як &quot;магутная, злая, шпаркая (рака)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца.
* [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- &quot;дзяўбсці&quot;, які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218).
* [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова.
* [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts &quot;тоня (месца, дзе ловяць рыбу)&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству.
* [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша.
* [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка.
* [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма &quot;Лунія&quot; звязаная з латышскім luns &quot;твань&quot;, літоўскім liūnas &quot;твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць&quot;. Далей да літоўскага liaunas &quot;гнуткі, слабы&quot; і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. 
* [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне.
* [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- &quot;праходзіць міма, ісці&quot;. Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- &quot;малы&quot;, параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- &quot;меньшы&quot;, параўн. яшчэ літ. menkas &quot;маленькі, дробны&quot;, лат. minus &quot;меней&quot;.
* [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца.
* [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы.
* [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (&gt; Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja &gt; Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога.
* [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў.
* [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты.
* [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца.
* [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова.
* [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў.
**{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03)
* [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова.
* [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. 
* [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (&gt; Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (&lt; šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (&lt; Ятва &lt; яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца.
* [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas &quot;малы&quot;, якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем &quot;мазаць&quot; (&quot;намазаны&quot; &gt; &quot;стончаны&quot; &gt; &quot;зменшаны&quot; &gt; &quot;малы&quot;)[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.].&quot; Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца.
* [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма.
* [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца.
* [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (&gt; *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага?
* [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы.
** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03)
* [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.).
* [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма.
* [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба &quot;здольнасць, уменне&quot; і кірг. кебе &quot;худое ягня&quot;. ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: &quot;Матеи Кебовичъ&quot;[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма.
* [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца.
* [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань &quot;Смол-&quot; у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- &quot;чмель&quot; праз прамежкавую форму &quot;Цмол-&quot;[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе &quot;В поисках единства&quot;, і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй.
* [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti &quot;ісці&quot;[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка.
* [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы.
**{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03)
* [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае.
* [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga.
* [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань &quot;крыч&quot; і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення).

Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта.

* Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03)

:У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03)
::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03)
::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам &quot;раць&quot;. Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз &quot;д&quot;), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна.
::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад &quot;[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]&quot; (у нас &quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03)
::::прывітанне ўсім.
::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :)
::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто?
::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: &quot;Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-&quot; (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-).
::::падтрымліваю заўвагу Lš-k &quot;калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца&quot;. калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны.
::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел &quot;Ліцвінскія імёны&quot;, вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак?
::::Максім, &quot;Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць&quot; - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03)
:::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам &quot;відавочна&quot;, гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца  на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж &quot;працу&quot; як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03)
::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы &quot;жмудаед&quot; і &quot;вільнянашыст&quot;? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста &quot;Казіміра Ляхновіча&quot;? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта &quot;германскія&quot; этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст &quot;Ляхновіч&quot;, карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці.
::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб.
::::::дарэчы, тэст - &quot;чыя Вільня?&quot; ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03)
:::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе &quot;лепшая абарона - гэта нападзенне&quot;. У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03)
:::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03)
::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці.
::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо &quot;няпраўда&quot; там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі.
::::&quot;уяўных крыніцаў&quot; таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03)
* [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў.  Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. --  [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025
**Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03)
*** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
[[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай ==
{{закрыта}}
Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + &lt;small&gt;[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]&lt;/small&gt;). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03)
: {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03)
::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03)
:::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

=== Вынік ===
{{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03)

== Удзельнік UnknownChannel352 ==
{{закрыта}}
: Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03)

= Карысныя спасылкі =
* [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]]

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]]</text>
      <sha1>afrc90g04n04mxy5kye8mjkgq1y2x85</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153756</id>
      <parentid>5153704</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:07:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Запыты */ +1</comment>
      <origin>5153756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="443986" sha1="r2lf5stp811t4gtdqyyfklxhanmzb97" xml:space="preserve">{{Index box}}
{{/Шапка}}

= Запыты =
== Перанос ==
Калі ласка, перанясіце [[Размовы:Амбар]] у [[Размовы:Свіран]]. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:07, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== [[Санкт-Пецярбург]] ==
Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03)

== Аб'яданне версій ==
Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)
: {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: А зараз не ўдалася. Магчыма @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], альбо @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ведаюць, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== Вандалізм з самазванствам ==
Добрага дня. Упісванне сябе ў &quot;журы&quot; [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&amp;action=edit&amp;undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03)

== Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat ==
Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах:
* [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]]
* [[Банкаўская сістэма Беларусі]]
Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03)
Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03)

== Балцкія войны ==
Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&amp;diff=prev&amp;oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03)

:Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на &quot;Цікавы факт&quot;. Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03)
::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03)

Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды:  [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03)

:Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел &quot;Назва&quot; ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел &quot;Цікавы факт&quot;. Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:: Спасылка ёсць у раздзеле &quot;Гл. таксама&quot;. Наяўнасць раздзела &quot;Цікавыя факты&quot; ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03)
:::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03)
Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле &quot;Назва&quot;, дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем &quot;Цікавыя факты&quot;. Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць &quot;цікавы факт&quot; аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03)
: Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03)
:: Мне таксама здаецца, што &quot;Цікавыя факты&quot; не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03)
:::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03)
:: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03)
:::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03)
:::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце &quot;Новы шлях&quot;. Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03)
:::::: &quot;Уціхамірыцца&quot; варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае &quot;адкрыцці&quot;? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03)
::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра &quot;навковыя&quot; крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03)
:::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03)
:::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03)
::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03)

== Каментар ==
{{закрыта}}
Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&amp;diff=5135454&amp;oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03)
: Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03)
:: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03)
::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03)
:::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03)
:::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі.
:::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03)
:::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03)

== Зняццё статуса &quot;Да выдалення&quot; з артыкула ==
{{закрыта}}
Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16309-44|&amp;#126;2026-16309-44]] ==
{{закрыта}}
Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16262-28|&amp;#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Кінапошук]] ==
Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16154-63|&amp;#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03)

:вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Вандалізм з архівамі ==
Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03)

:а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] ==
Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03)

:{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03)

== Вандал ==
Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім &quot;[[Асяроддзе]]&quot;. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03)

:Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03)

== Вайна правак [[Алесь Мікус]] ==
Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03)

:пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03)
::''Вітанні калегам.''
::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова.
::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы.
::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык.
::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя (&quot;культурна ўплывовыя&quot;) трэкі.
::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст).
::Астатняя &quot;лірыка&quot; ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку.
::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя.
::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць.
::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''.
::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана.
::І не трэба тут &quot;'''шарыкаўшчыны'''&quot;, бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае.
::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі.
::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве &quot;у агуле&quot;.
::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03)

Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак.

Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу.

Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні).

Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы?

Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы.

Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць.

У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]].

Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы &quot;Назва&quot; з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03)
: [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03)
::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03)
::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03)
: Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік &quot;не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў&quot;. У артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai &quot;ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча&quot;, то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03)
:пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03)
:: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03)
: ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле &quot;Шынкаўцы&quot; ў раздзеле &quot;Назва&quot; павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03)
::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03)
: Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў  маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03)
::Перакручваеце, калега.
::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле).
::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы.
::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім.
::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм.
::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
::: Нейкі &quot;поток сознания&quot;, які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі &quot;тэлеграм&quot;, &quot;прарэжымны чалавек&quot; і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03)
::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега.
::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму &quot;праведны гнеў&quot; міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03)
: &gt; ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''&lt;br&gt;Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў &quot;адміністрацыйна&quot;. Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03)
:::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх &quot;праектаў&quot;, іх &quot;адміністрацыйнае&quot; зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца.
:::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі.
:::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03)
:::: &gt; ''якія вікіпедыйныя правілы''&lt;br&gt;Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03)
::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03)
::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03)
Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. &quot;Аргумент&quot; пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; напісана, што гэта &quot;Бібліятэка Свайксты&quot;. Тое, што ён напісаў гімн батальёна &quot;Данбас&quot; - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы &quot;прарэжымны чалавек&quot; вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй &quot;лінгвістычнай&quot; працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03)
::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03)
:::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03)
:::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
:Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03)
:: &lt;s&gt;гэта частка тэксту схвана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ &quot;заклікі купляць&quot;, што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03)
:: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03)
:::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03)

Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх &quot;Молатаў&quot; і &quot;Данбасаў&quot; -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і &quot;на мяжы&quot;, а не &quot;за мяжой&quot;. Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03)

:Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў.
:*
:Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму &quot;шыта-крыта&quot; ні ў каго не праканае.
:*
:Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя.
:Хіба ўздымаю &lt;u&gt;пытанне&lt;/u&gt; пра артыкул &quot;'''Дзермант'''&quot;, да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той &quot;Молат&quot; (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка?
:І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03)
::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт &quot;Молата&quot;, цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з &quot;Данбасам&quot; -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03)
:::&lt;s&gt;тут не поле бітвы, рэпліка схавана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03)
:::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03)
Дарэчы, а чаму ў артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; выкарыстаны шаблон &quot;навуковец&quot;, гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03)

:Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў?
:*
:&lt;s&gt;Вікіпедыя не поле бітвы&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03)
::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&amp;action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03)
::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03)
:*
:Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03)
::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03)
:::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03)
::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03)
: Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) 
Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03)

Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03)

:на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03)

== Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій ==
{{закрыта}}
Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на &quot;так, выдаліць&quot;. Напісанне праз &quot;я&quot; ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз &quot;е&quot;, у каталогу НББ няма варыянта праз &quot;я&quot;, хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03)

== Вандал ==
{{закрыта}}
Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03)

== proxy ==
{{закрыта}}
Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03)

:трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03)
:: Магчыма гэта сцяг &quot;IP block exempt&quot; у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 14:03, 12 снежня 2025 (+03)

== Блакіроўка за вандалізм ==
{{закрыта}}
Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03)

== Старонкі да хуткага выдалення ==
Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03)
: {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03)

== Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] ==
{{закрыта}}
Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03)

== Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц ==
У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц:
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100

Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю.

Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва &quot;Жировичи&quot;. Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася &quot;«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви&quot;. І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца?

Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы.

Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба).

У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне &quot;Православной энциклопедии&quot; Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01)
: Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03)
: БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03)
::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03)
:Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую &quot;цытату&quot;. Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя &quot;артыкулы&quot; (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03)
:: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03)
:::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03)
::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03)
::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03)
:::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03)
У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03)
: пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03)

== Скарга на адмену праўкі ==
Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў.

Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03)

: У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы).

: Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»).

: У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе.

: У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка.

: Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання».

: Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне.

: Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03)
::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны.
::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК]
::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03)

== Абарона [[Максім Танк]] ==
{{закрыта}}
Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03)

== Пагрозы ад JerzyKundrat ==
[[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03)
::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03)
:::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03)
::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03)
:::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03)
:::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03)
: Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг &quot;Заўвагі: reply to JerzyKundrat&quot;? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03)
::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03)
:: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова &quot;заўвага&quot; з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03)

== Адкаты Peisatai ==
{{закрыта}}
Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&amp;diff=5048879&amp;oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:''Усім прывітанне!''
:'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў.
:Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''.
:&lt;u&gt;'''Прапановы'''&lt;/u&gt;:
:1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў &quot;лагічных сувязяў&quot;, але канкрэтная спасылка.
:2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.
:3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці.
:4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася.
:5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах.
:6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны &quot;народнай этымалогіі&quot;. Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу &quot;пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч&quot;.
:''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:: &gt; ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''&lt;br&gt;Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на &quot;[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]&quot; (&quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03)

[https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&amp;diff=5048905&amp;oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03)

Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&amp;diff=prev&amp;oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў &quot;у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае&quot;, але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра &quot;корань&quot; і &quot;пашыральнік&quot; было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае &quot;даўно абвергнутае&quot;, трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта &quot;бяда&quot; такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей &quot;і інш.&quot;. Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца &quot;маргінальнай&quot; (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03)

: У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань &quot;Сермеж&quot;. Сцверджанне, што корань &quot;Сермеж&quot; утвораны ад кораня &quot;Серм&quot; і пашыральніка &quot;еж&quot; - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага &quot;Пракаповіча&quot;, што малая Дзвіна ад &quot;дзівіцца&quot; і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае &quot;аналогіі&quot; з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор &quot;Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням&quot;. У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03)
[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03)

Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную &quot;творчасць&quot; удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab &quot;рака&quot;, а ў Тапарова - абъл/объл &quot;яблыка&quot;. І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы &quot;карані і ўтваральнікі&quot; :) Бо Вы накідваеце '''відавочна &quot;смеццевых&quot; спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, &quot;не ўсё так адназначна&quot;. Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было &quot;строга ў духу буквы закону&quot;? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных &quot;адкрыццяў&quot; усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03)
Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае &quot;этымалогіі&quot; са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (&lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца (&quot;смеццевая крыніца&quot;, як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03)

:[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія &quot;імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання&quot;, як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) 
::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў &quot;Начы&quot; і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула &quot;вагі&quot; ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД.
::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць.
::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку.
::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках.
::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна &quot;расчляніць&quot; па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы.
::: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.
:::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз.
:::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана  і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, &quot;у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана&quot;. Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае &quot;прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў&quot;. Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза &quot;паведаміць зацікаўленым асобам&quot; парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум (&quot;падазраю, што гэта ён сам і ёсць&quot;) і прывесці да балансу.
::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, &quot;пракаціла&quot;. На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Праект рашэння ===
{{закрыта}}
Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03)
: Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03)
:: &quot;Сваім чарадом&quot; усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03)
::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03)
: @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03)
::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. 
::Гісторыя: 
::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў).
::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. 
::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры &quot;Размовах&quot; артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. 
::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03)
:::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03)
17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03)
::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03)
::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03)
:::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03)
:выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03)
:: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03)
:Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03)
: Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі:
:: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ &quot;Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя&quot;. Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру.
:: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03)
::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03)

Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&amp;action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03)

Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік===
З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра праблему, якая ўзнікла'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. &lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра этычную камунікацыю'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Заключэнне'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03)

:Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03)
:: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03)
::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03)
::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03)
:::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03)
:: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03)
:Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі &quot;Шень Ухачевіч&quot; (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі?
:А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03)
:: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання.
:: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу.
:: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне.
:: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03)
:::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле &quot;Назва&quot; згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова &quot;Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там&quot; - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым &quot;праекце&quot;, адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03)
:::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03)
:::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03)
::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03)
:::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых &quot;адкрыццяў&quot; удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03)
:: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&amp;diff=5139499&amp;oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03)
::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць &quot;этымалогія&quot; гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03)
::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03)
:::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03)
:::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03)

== Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] ==
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03)
: {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03)

== Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] ==
Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03)

:зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03)

== Абарона [[Францыск Скарына]] ==
{{закрыта}}
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03)
: Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Зрабіць перасылку з абароненага шаблона ==
{{закрыта}}
Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) 

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Парушэнне парадку абмеркаванняў ==
Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03)
: Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03)
::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03)
::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Вам змяніць абарону да &quot;ўсіх удзельнікаў&quot;? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03)
::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03)
:::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
:Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму  вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03)
::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03)
:::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. 
:::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03)
::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03)
::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03)
::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03)
::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03)
:::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03)
::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03)
::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03)
::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03)

=== Каментарыі аб выдаленні ===
Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства.
Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе &quot;фэйсбучнасць&quot;. Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03)
::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03)
::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
:Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03)
::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03)
:::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы &quot;таўстун&quot;, адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое &quot;таўстун&quot; у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне.
:::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03)

== Парушэнне этычных паводзін ==
За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&amp;diff=5033307&amp;oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03)

:Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03)
: Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&amp;id=100010783908995 крыніца]):
{{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03)
: Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03)
:Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03)
:: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што &quot;інтэрнэт-вар'ят&quot; гэта &quot;энцыклапедычны стыль, а не абраза&quot;. Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03)
::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. &lt;br&gt;&lt;br/&gt;Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі &quot;Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў&quot; прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03)
::Удзельнік Lš-k  добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць  вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ  мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03)
:::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб &quot;паваяваць&quot; [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03)
:::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03)

== [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] ==
{{закрыта}}
Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг.  --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03)

== [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] ==
{{закрыта}}
Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03)
: Тое самае да: 
:* 12.222.18.2
:* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1
:* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C
:* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E
: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] ==

Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03)

== Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму ==

У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: &lt;code&gt;{| class=&quot;plainlinks&quot; id=&quot;recentchangestext&quot; style=&quot;clear:both; font-size: 85%;&quot; role=&quot;presentation&quot;&lt;/code&gt;&lt;br/&gt;
[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] ==
{{закрыта}}
Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Удзельнік Peisatai ==
{{закрыта}}
Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады:
* [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты &quot;Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў&quot; прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам.
* [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas &quot;кола, акружнасць, замкнёны шлях колам&quot;, а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма.
* [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца.
* [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца.
* [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti &quot;плакаць&quot; (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы.
* [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя.
* [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма.
* [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца.
* [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма.
* [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі.
* [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца.
* [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва &quot;кладка з бярвенняў на гразкім месцы&quot;.
* [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі.
* [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца.
* [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (&gt; rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (&gt; рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма.
* [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма.
* [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца.
* [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як &quot;З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах&quot;, ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі.
* [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на &quot;Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья&quot;. Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле &quot;Славянские названия&quot;.
* [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца.
* [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas &quot;злы; моцны, вялікі&quot;. Належыць да шэрагу &quot;злых&quot; гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas &quot;злы; моцны&quot;, ežeras &quot;возера&quot;, upė &quot;рака&quot;)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма.
* [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца.
* [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti &quot;хапаць, грабастаць&quot;[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму.
* [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву &quot;Lietuvių kalbos žodžių daryba&quot;, г. зн. &quot;Словаўтварэнне літоўскай мовы&quot;. Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам.
* [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма.
* [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva &quot;твань у балоце&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (&lt; *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма.
* [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца.
* [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (&lt; *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца.
* [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы  ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма.
* [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка.
* [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols &quot;яблыка&quot;, Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе.
* [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы.
* [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- &quot;поднимать(ся), происходить&quot;.
* [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў.
* [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (&gt; Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (&gt; Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў.
* [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā.
* [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра  раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае.
* [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна.
* [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна (&quot;форма балт. первоисточника неясна&quot;).
* [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (&gt; «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца.
** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03)
* [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца.
* [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (&lt; Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка.
* [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі.
* [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма.
* [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што &quot;найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...&quot;, там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне.
* [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца.
* [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца.
* [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (&gt; Гараднічанка), Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне.
* [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы.
* [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (&gt; Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма.
* [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае.
* [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (&gt; «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (&gt; -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае.
* [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус &quot;чыгун&quot;, тур. чавуш &quot;сяржант, унтэр-афіцэр&quot;. ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма.
* [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас.
* [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма.
* [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup.
* [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (&gt; Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца.
* [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (&lt; Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė.
* [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы.
* [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (&gt; Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (&gt; Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (&gt; Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (&lt; *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (&lt; *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў  Тапарова таксама няма Буліжы).
* [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (&lt; *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo.
* [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца.
* [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка.
* [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца.
* [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape &quot;рака&quot;).'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns &quot;злы&quot;, naiks &quot;страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- &quot;нападаць, накідвацца&quot;[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (&gt; Neckar). Яна вытлумачваецца як &quot;магутная, злая, шпаркая (рака)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца.
* [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- &quot;дзяўбсці&quot;, які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218).
* [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова.
* [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts &quot;тоня (месца, дзе ловяць рыбу)&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству.
* [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша.
* [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка.
* [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма &quot;Лунія&quot; звязаная з латышскім luns &quot;твань&quot;, літоўскім liūnas &quot;твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць&quot;. Далей да літоўскага liaunas &quot;гнуткі, слабы&quot; і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. 
* [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне.
* [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- &quot;праходзіць міма, ісці&quot;. Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- &quot;малы&quot;, параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- &quot;меньшы&quot;, параўн. яшчэ літ. menkas &quot;маленькі, дробны&quot;, лат. minus &quot;меней&quot;.
* [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца.
* [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы.
* [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (&gt; Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja &gt; Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога.
* [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў.
* [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты.
* [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца.
* [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова.
* [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў.
**{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03)
* [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова.
* [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. 
* [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (&gt; Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (&lt; šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (&lt; Ятва &lt; яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца.
* [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas &quot;малы&quot;, якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем &quot;мазаць&quot; (&quot;намазаны&quot; &gt; &quot;стончаны&quot; &gt; &quot;зменшаны&quot; &gt; &quot;малы&quot;)[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.].&quot; Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца.
* [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма.
* [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца.
* [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (&gt; *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага?
* [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы.
** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03)
* [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.).
* [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма.
* [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба &quot;здольнасць, уменне&quot; і кірг. кебе &quot;худое ягня&quot;. ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: &quot;Матеи Кебовичъ&quot;[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма.
* [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца.
* [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань &quot;Смол-&quot; у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- &quot;чмель&quot; праз прамежкавую форму &quot;Цмол-&quot;[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе &quot;В поисках единства&quot;, і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй.
* [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti &quot;ісці&quot;[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка.
* [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы.
**{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03)
* [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае.
* [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga.
* [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань &quot;крыч&quot; і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення).

Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта.

* Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03)

:У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03)
::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03)
::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам &quot;раць&quot;. Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз &quot;д&quot;), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна.
::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад &quot;[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]&quot; (у нас &quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03)
::::прывітанне ўсім.
::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :)
::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто?
::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: &quot;Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-&quot; (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-).
::::падтрымліваю заўвагу Lš-k &quot;калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца&quot;. калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны.
::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел &quot;Ліцвінскія імёны&quot;, вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак?
::::Максім, &quot;Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць&quot; - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03)
:::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам &quot;відавочна&quot;, гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца  на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж &quot;працу&quot; як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03)
::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы &quot;жмудаед&quot; і &quot;вільнянашыст&quot;? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста &quot;Казіміра Ляхновіча&quot;? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта &quot;германскія&quot; этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст &quot;Ляхновіч&quot;, карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці.
::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб.
::::::дарэчы, тэст - &quot;чыя Вільня?&quot; ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03)
:::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе &quot;лепшая абарона - гэта нападзенне&quot;. У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03)
:::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03)
::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці.
::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо &quot;няпраўда&quot; там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі.
::::&quot;уяўных крыніцаў&quot; таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03)
* [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў.  Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. --  [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025
**Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03)
*** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
[[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай ==
{{закрыта}}
Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + &lt;small&gt;[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]&lt;/small&gt;). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03)
: {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03)
::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03)
:::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

=== Вынік ===
{{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03)

== Удзельнік UnknownChannel352 ==
{{закрыта}}
: Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03)

= Карысныя спасылкі =
* [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]]

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]]</text>
      <sha1>r2lf5stp811t4gtdqyyfklxhanmzb97</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153765</id>
      <parentid>5153756</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <comment>/* Аб'яданне версій */ Адказ</comment>
      <origin>5153765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444553" sha1="jb8mnlqxcay4zdx0lc2nmwuh7monlnx" xml:space="preserve">{{Index box}}
{{/Шапка}}

= Запыты =
== Перанос ==
Калі ласка, перанясіце [[Размовы:Амбар]] у [[Размовы:Свіран]]. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:07, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== [[Санкт-Пецярбург]] ==
Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03)

== Аб'яданне версій ==
Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)
: {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: А зараз не ўдалася. Магчыма @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], альбо @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ведаюць, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::::Не працуе яно. Спачатку выдаляеце &quot;Лаялісты&quot;, потым &quot;Лаялізм&quot; пераносіце ў &quot;Лаялісты&quot;. Потым зноў выдаляеце &quot;Лаялісты&quot; і адразу аднаўляеце яго, выбіраеце аднавіць усе версіі, у гэтым выпадку, апроч апошняй (з яе крыжык прыбіраеце). -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== Вандалізм з самазванствам ==
Добрага дня. Упісванне сябе ў &quot;журы&quot; [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&amp;action=edit&amp;undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03)

== Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat ==
Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах:
* [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]]
* [[Банкаўская сістэма Беларусі]]
Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03)
Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03)

== Балцкія войны ==
Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&amp;diff=prev&amp;oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03)

:Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на &quot;Цікавы факт&quot;. Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03)
::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03)

Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды:  [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03)

:Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел &quot;Назва&quot; ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел &quot;Цікавы факт&quot;. Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:: Спасылка ёсць у раздзеле &quot;Гл. таксама&quot;. Наяўнасць раздзела &quot;Цікавыя факты&quot; ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03)
:::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03)
Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле &quot;Назва&quot;, дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем &quot;Цікавыя факты&quot;. Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць &quot;цікавы факт&quot; аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03)
: Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03)
:: Мне таксама здаецца, што &quot;Цікавыя факты&quot; не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03)
:::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03)
:: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03)
:::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03)
:::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце &quot;Новы шлях&quot;. Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03)
:::::: &quot;Уціхамірыцца&quot; варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае &quot;адкрыцці&quot;? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03)
::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра &quot;навковыя&quot; крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03)
:::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03)
:::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03)
::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03)

== Каментар ==
{{закрыта}}
Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&amp;diff=5135454&amp;oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03)
: Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03)
:: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03)
::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03)
:::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03)
:::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі.
:::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03)
:::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03)

== Зняццё статуса &quot;Да выдалення&quot; з артыкула ==
{{закрыта}}
Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16309-44|&amp;#126;2026-16309-44]] ==
{{закрыта}}
Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16262-28|&amp;#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Кінапошук]] ==
Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16154-63|&amp;#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03)

:вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Вандалізм з архівамі ==
Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03)

:а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] ==
Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03)

:{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03)

== Вандал ==
Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім &quot;[[Асяроддзе]]&quot;. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03)

:Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03)

== Вайна правак [[Алесь Мікус]] ==
Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03)

:пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03)
::''Вітанні калегам.''
::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова.
::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы.
::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык.
::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя (&quot;культурна ўплывовыя&quot;) трэкі.
::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст).
::Астатняя &quot;лірыка&quot; ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку.
::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя.
::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць.
::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''.
::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана.
::І не трэба тут &quot;'''шарыкаўшчыны'''&quot;, бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае.
::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі.
::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве &quot;у агуле&quot;.
::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03)

Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак.

Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу.

Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні).

Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы?

Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы.

Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць.

У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]].

Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы &quot;Назва&quot; з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03)
: [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03)
::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03)
::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03)
: Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік &quot;не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў&quot;. У артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai &quot;ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча&quot;, то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03)
:пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03)
:: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03)
: ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле &quot;Шынкаўцы&quot; ў раздзеле &quot;Назва&quot; павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03)
::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03)
: Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў  маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03)
::Перакручваеце, калега.
::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле).
::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы.
::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім.
::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм.
::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
::: Нейкі &quot;поток сознания&quot;, які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі &quot;тэлеграм&quot;, &quot;прарэжымны чалавек&quot; і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03)
::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега.
::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму &quot;праведны гнеў&quot; міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03)
: &gt; ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''&lt;br&gt;Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў &quot;адміністрацыйна&quot;. Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03)
:::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх &quot;праектаў&quot;, іх &quot;адміністрацыйнае&quot; зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца.
:::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі.
:::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03)
:::: &gt; ''якія вікіпедыйныя правілы''&lt;br&gt;Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03)
::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03)
::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03)
Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. &quot;Аргумент&quot; пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; напісана, што гэта &quot;Бібліятэка Свайксты&quot;. Тое, што ён напісаў гімн батальёна &quot;Данбас&quot; - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы &quot;прарэжымны чалавек&quot; вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй &quot;лінгвістычнай&quot; працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03)
::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03)
:::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03)
:::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
:Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03)
:: &lt;s&gt;гэта частка тэксту схвана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ &quot;заклікі купляць&quot;, што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03)
:: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03)
:::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03)

Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх &quot;Молатаў&quot; і &quot;Данбасаў&quot; -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і &quot;на мяжы&quot;, а не &quot;за мяжой&quot;. Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03)

:Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў.
:*
:Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму &quot;шыта-крыта&quot; ні ў каго не праканае.
:*
:Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя.
:Хіба ўздымаю &lt;u&gt;пытанне&lt;/u&gt; пра артыкул &quot;'''Дзермант'''&quot;, да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той &quot;Молат&quot; (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка?
:І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03)
::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт &quot;Молата&quot;, цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з &quot;Данбасам&quot; -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03)
:::&lt;s&gt;тут не поле бітвы, рэпліка схавана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03)
:::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03)
Дарэчы, а чаму ў артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; выкарыстаны шаблон &quot;навуковец&quot;, гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03)

:Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў?
:*
:&lt;s&gt;Вікіпедыя не поле бітвы&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03)
::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&amp;action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03)
::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03)
:*
:Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03)
::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03)
:::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03)
::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03)
: Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) 
Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03)

Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03)

:на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03)

== Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій ==
{{закрыта}}
Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на &quot;так, выдаліць&quot;. Напісанне праз &quot;я&quot; ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз &quot;е&quot;, у каталогу НББ няма варыянта праз &quot;я&quot;, хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03)

== Вандал ==
{{закрыта}}
Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03)

== proxy ==
{{закрыта}}
Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03)

:трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03)
:: Магчыма гэта сцяг &quot;IP block exempt&quot; у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 14:03, 12 снежня 2025 (+03)

== Блакіроўка за вандалізм ==
{{закрыта}}
Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03)

== Старонкі да хуткага выдалення ==
Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03)
: {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03)

== Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] ==
{{закрыта}}
Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03)

== Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц ==
У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц:
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100

Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю.

Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва &quot;Жировичи&quot;. Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася &quot;«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви&quot;. І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца?

Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы.

Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба).

У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне &quot;Православной энциклопедии&quot; Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01)
: Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03)
: БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03)
::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03)
:Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую &quot;цытату&quot;. Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя &quot;артыкулы&quot; (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03)
:: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03)
:::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03)
::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03)
::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03)
:::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03)
У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03)
: пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03)

== Скарга на адмену праўкі ==
Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў.

Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03)

: У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы).

: Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»).

: У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе.

: У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка.

: Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання».

: Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне.

: Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03)
::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны.
::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК]
::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03)

== Абарона [[Максім Танк]] ==
{{закрыта}}
Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03)

== Пагрозы ад JerzyKundrat ==
[[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03)
::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03)
:::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03)
::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03)
:::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03)
:::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03)
: Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг &quot;Заўвагі: reply to JerzyKundrat&quot;? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03)
::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03)
:: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова &quot;заўвага&quot; з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03)

== Адкаты Peisatai ==
{{закрыта}}
Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&amp;diff=5048879&amp;oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:''Усім прывітанне!''
:'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў.
:Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''.
:&lt;u&gt;'''Прапановы'''&lt;/u&gt;:
:1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў &quot;лагічных сувязяў&quot;, але канкрэтная спасылка.
:2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.
:3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці.
:4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася.
:5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах.
:6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны &quot;народнай этымалогіі&quot;. Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу &quot;пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч&quot;.
:''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:: &gt; ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''&lt;br&gt;Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на &quot;[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]&quot; (&quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03)

[https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&amp;diff=5048905&amp;oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03)

Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&amp;diff=prev&amp;oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў &quot;у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае&quot;, але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра &quot;корань&quot; і &quot;пашыральнік&quot; было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае &quot;даўно абвергнутае&quot;, трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта &quot;бяда&quot; такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей &quot;і інш.&quot;. Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца &quot;маргінальнай&quot; (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03)

: У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань &quot;Сермеж&quot;. Сцверджанне, што корань &quot;Сермеж&quot; утвораны ад кораня &quot;Серм&quot; і пашыральніка &quot;еж&quot; - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага &quot;Пракаповіча&quot;, што малая Дзвіна ад &quot;дзівіцца&quot; і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае &quot;аналогіі&quot; з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор &quot;Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням&quot;. У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03)
[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03)

Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную &quot;творчасць&quot; удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab &quot;рака&quot;, а ў Тапарова - абъл/объл &quot;яблыка&quot;. І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы &quot;карані і ўтваральнікі&quot; :) Бо Вы накідваеце '''відавочна &quot;смеццевых&quot; спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, &quot;не ўсё так адназначна&quot;. Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было &quot;строга ў духу буквы закону&quot;? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных &quot;адкрыццяў&quot; усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03)
Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае &quot;этымалогіі&quot; са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (&lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца (&quot;смеццевая крыніца&quot;, як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03)

:[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія &quot;імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання&quot;, як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) 
::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў &quot;Начы&quot; і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула &quot;вагі&quot; ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД.
::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць.
::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку.
::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках.
::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна &quot;расчляніць&quot; па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы.
::: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.
:::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз.
:::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана  і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, &quot;у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана&quot;. Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае &quot;прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў&quot;. Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза &quot;паведаміць зацікаўленым асобам&quot; парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум (&quot;падазраю, што гэта ён сам і ёсць&quot;) і прывесці да балансу.
::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, &quot;пракаціла&quot;. На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Праект рашэння ===
{{закрыта}}
Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03)
: Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03)
:: &quot;Сваім чарадом&quot; усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03)
::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03)
: @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03)
::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. 
::Гісторыя: 
::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў).
::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. 
::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры &quot;Размовах&quot; артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. 
::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03)
:::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03)
17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03)
::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03)
::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03)
:::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03)
:выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03)
:: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03)
:Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03)
: Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі:
:: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ &quot;Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя&quot;. Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру.
:: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03)
::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03)

Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&amp;action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03)

Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік===
З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра праблему, якая ўзнікла'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. &lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра этычную камунікацыю'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Заключэнне'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03)

:Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03)
:: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03)
::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03)
::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03)
:::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03)
:: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03)
:Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі &quot;Шень Ухачевіч&quot; (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі?
:А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03)
:: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання.
:: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу.
:: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне.
:: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03)
:::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле &quot;Назва&quot; згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова &quot;Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там&quot; - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым &quot;праекце&quot;, адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03)
:::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03)
:::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03)
::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03)
:::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых &quot;адкрыццяў&quot; удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03)
:: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&amp;diff=5139499&amp;oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03)
::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць &quot;этымалогія&quot; гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03)
::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03)
:::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03)
:::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03)

== Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] ==
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03)
: {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03)

== Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] ==
Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03)

:зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03)

== Абарона [[Францыск Скарына]] ==
{{закрыта}}
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03)
: Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Зрабіць перасылку з абароненага шаблона ==
{{закрыта}}
Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) 

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Парушэнне парадку абмеркаванняў ==
Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03)
: Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03)
::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03)
::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Вам змяніць абарону да &quot;ўсіх удзельнікаў&quot;? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03)
::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03)
:::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
:Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму  вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03)
::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03)
:::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. 
:::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03)
::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03)
::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03)
::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03)
::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03)
:::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03)
::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03)
::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03)
::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03)

=== Каментарыі аб выдаленні ===
Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства.
Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе &quot;фэйсбучнасць&quot;. Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03)
::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03)
::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
:Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03)
::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03)
:::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы &quot;таўстун&quot;, адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое &quot;таўстун&quot; у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне.
:::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03)

== Парушэнне этычных паводзін ==
За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&amp;diff=5033307&amp;oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03)

:Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03)
: Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&amp;id=100010783908995 крыніца]):
{{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03)
: Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03)
:Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03)
:: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што &quot;інтэрнэт-вар'ят&quot; гэта &quot;энцыклапедычны стыль, а не абраза&quot;. Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03)
::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. &lt;br&gt;&lt;br/&gt;Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі &quot;Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў&quot; прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03)
::Удзельнік Lš-k  добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць  вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ  мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03)
:::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб &quot;паваяваць&quot; [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03)
:::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03)

== [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] ==
{{закрыта}}
Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг.  --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03)

== [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] ==
{{закрыта}}
Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03)
: Тое самае да: 
:* 12.222.18.2
:* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1
:* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C
:* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E
: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] ==

Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03)

== Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму ==

У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: &lt;code&gt;{| class=&quot;plainlinks&quot; id=&quot;recentchangestext&quot; style=&quot;clear:both; font-size: 85%;&quot; role=&quot;presentation&quot;&lt;/code&gt;&lt;br/&gt;
[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] ==
{{закрыта}}
Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Удзельнік Peisatai ==
{{закрыта}}
Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады:
* [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты &quot;Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў&quot; прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам.
* [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas &quot;кола, акружнасць, замкнёны шлях колам&quot;, а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма.
* [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца.
* [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца.
* [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti &quot;плакаць&quot; (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы.
* [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя.
* [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма.
* [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца.
* [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма.
* [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі.
* [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца.
* [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва &quot;кладка з бярвенняў на гразкім месцы&quot;.
* [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі.
* [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца.
* [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (&gt; rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (&gt; рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма.
* [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма.
* [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца.
* [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як &quot;З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах&quot;, ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі.
* [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на &quot;Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья&quot;. Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле &quot;Славянские названия&quot;.
* [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца.
* [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas &quot;злы; моцны, вялікі&quot;. Належыць да шэрагу &quot;злых&quot; гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas &quot;злы; моцны&quot;, ežeras &quot;возера&quot;, upė &quot;рака&quot;)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма.
* [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца.
* [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti &quot;хапаць, грабастаць&quot;[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму.
* [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву &quot;Lietuvių kalbos žodžių daryba&quot;, г. зн. &quot;Словаўтварэнне літоўскай мовы&quot;. Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам.
* [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма.
* [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva &quot;твань у балоце&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (&lt; *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма.
* [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца.
* [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (&lt; *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца.
* [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы  ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма.
* [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка.
* [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols &quot;яблыка&quot;, Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе.
* [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы.
* [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- &quot;поднимать(ся), происходить&quot;.
* [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў.
* [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (&gt; Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (&gt; Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў.
* [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā.
* [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра  раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае.
* [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна.
* [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна (&quot;форма балт. первоисточника неясна&quot;).
* [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (&gt; «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца.
** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03)
* [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца.
* [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (&lt; Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка.
* [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі.
* [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма.
* [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што &quot;найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...&quot;, там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне.
* [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца.
* [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца.
* [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (&gt; Гараднічанка), Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне.
* [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы.
* [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (&gt; Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма.
* [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае.
* [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (&gt; «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (&gt; -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае.
* [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус &quot;чыгун&quot;, тур. чавуш &quot;сяржант, унтэр-афіцэр&quot;. ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма.
* [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас.
* [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма.
* [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup.
* [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (&gt; Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца.
* [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (&lt; Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė.
* [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы.
* [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (&gt; Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (&gt; Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (&gt; Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (&lt; *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (&lt; *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў  Тапарова таксама няма Буліжы).
* [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (&lt; *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo.
* [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца.
* [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка.
* [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца.
* [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape &quot;рака&quot;).'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns &quot;злы&quot;, naiks &quot;страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- &quot;нападаць, накідвацца&quot;[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (&gt; Neckar). Яна вытлумачваецца як &quot;магутная, злая, шпаркая (рака)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца.
* [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- &quot;дзяўбсці&quot;, які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218).
* [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова.
* [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts &quot;тоня (месца, дзе ловяць рыбу)&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству.
* [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша.
* [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка.
* [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма &quot;Лунія&quot; звязаная з латышскім luns &quot;твань&quot;, літоўскім liūnas &quot;твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць&quot;. Далей да літоўскага liaunas &quot;гнуткі, слабы&quot; і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. 
* [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне.
* [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- &quot;праходзіць міма, ісці&quot;. Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- &quot;малы&quot;, параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- &quot;меньшы&quot;, параўн. яшчэ літ. menkas &quot;маленькі, дробны&quot;, лат. minus &quot;меней&quot;.
* [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца.
* [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы.
* [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (&gt; Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja &gt; Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога.
* [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў.
* [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты.
* [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца.
* [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова.
* [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў.
**{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03)
* [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова.
* [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. 
* [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (&gt; Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (&lt; šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (&lt; Ятва &lt; яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца.
* [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas &quot;малы&quot;, якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем &quot;мазаць&quot; (&quot;намазаны&quot; &gt; &quot;стончаны&quot; &gt; &quot;зменшаны&quot; &gt; &quot;малы&quot;)[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.].&quot; Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца.
* [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма.
* [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца.
* [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (&gt; *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага?
* [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы.
** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03)
* [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.).
* [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма.
* [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба &quot;здольнасць, уменне&quot; і кірг. кебе &quot;худое ягня&quot;. ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: &quot;Матеи Кебовичъ&quot;[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма.
* [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца.
* [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань &quot;Смол-&quot; у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- &quot;чмель&quot; праз прамежкавую форму &quot;Цмол-&quot;[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе &quot;В поисках единства&quot;, і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй.
* [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti &quot;ісці&quot;[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка.
* [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы.
**{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03)
* [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае.
* [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga.
* [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань &quot;крыч&quot; і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення).

Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта.

* Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03)

:У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03)
::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03)
::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам &quot;раць&quot;. Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз &quot;д&quot;), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна.
::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад &quot;[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]&quot; (у нас &quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03)
::::прывітанне ўсім.
::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :)
::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто?
::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: &quot;Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-&quot; (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-).
::::падтрымліваю заўвагу Lš-k &quot;калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца&quot;. калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны.
::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел &quot;Ліцвінскія імёны&quot;, вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак?
::::Максім, &quot;Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць&quot; - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03)
:::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам &quot;відавочна&quot;, гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца  на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж &quot;працу&quot; як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03)
::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы &quot;жмудаед&quot; і &quot;вільнянашыст&quot;? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста &quot;Казіміра Ляхновіча&quot;? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта &quot;германскія&quot; этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст &quot;Ляхновіч&quot;, карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці.
::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб.
::::::дарэчы, тэст - &quot;чыя Вільня?&quot; ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03)
:::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе &quot;лепшая абарона - гэта нападзенне&quot;. У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03)
:::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03)
::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці.
::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо &quot;няпраўда&quot; там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі.
::::&quot;уяўных крыніцаў&quot; таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03)
* [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў.  Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. --  [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025
**Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03)
*** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
[[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай ==
{{закрыта}}
Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + &lt;small&gt;[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]&lt;/small&gt;). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03)
: {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03)
::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03)
:::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

=== Вынік ===
{{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03)

== Удзельнік UnknownChannel352 ==
{{закрыта}}
: Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03)

= Карысныя спасылкі =
* [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]]

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]]</text>
      <sha1>jb8mnlqxcay4zdx0lc2nmwuh7monlnx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153794</id>
      <parentid>5153765</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Аб'яданне версій */</comment>
      <origin>5153794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444736" sha1="d718xg1ixdi4s6ev7e1dgoalxvo98p0" xml:space="preserve">{{Index box}}
{{/Шапка}}

= Запыты =
== Перанос ==
Калі ласка, перанясіце [[Размовы:Амбар]] у [[Размовы:Свіран]]. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:07, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== [[Санкт-Пецярбург]] ==
Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03)

== Аб'яданне версій ==
Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)
: {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: А зараз не ўдалася. Магчыма @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], альбо @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ведаюць, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::::Не працуе яно. Спачатку выдаляеце &quot;Лаялісты&quot;, потым &quot;Лаялізм&quot; пераносіце ў &quot;Лаялісты&quot;. Потым зноў выдаляеце &quot;Лаялісты&quot; і адразу аднаўляеце яго, выбіраеце аднавіць усе версіі, у гэтым выпадку, апроч апошняй (з яе крыжык прыбіраеце). -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::::: А смасл? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:36, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== Вандалізм з самазванствам ==
Добрага дня. Упісванне сябе ў &quot;журы&quot; [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&amp;action=edit&amp;undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03)

== Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat ==
Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах:
* [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]]
* [[Банкаўская сістэма Беларусі]]
Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03)
Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03)

== Балцкія войны ==
Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&amp;diff=prev&amp;oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03)

:Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на &quot;Цікавы факт&quot;. Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03)
::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03)

Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды:  [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03)

:Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел &quot;Назва&quot; ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел &quot;Цікавы факт&quot;. Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:: Спасылка ёсць у раздзеле &quot;Гл. таксама&quot;. Наяўнасць раздзела &quot;Цікавыя факты&quot; ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03)
:::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03)
Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле &quot;Назва&quot;, дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем &quot;Цікавыя факты&quot;. Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць &quot;цікавы факт&quot; аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03)
: Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03)
:: Мне таксама здаецца, што &quot;Цікавыя факты&quot; не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03)
:::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03)
:: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03)
:::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03)
:::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце &quot;Новы шлях&quot;. Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03)
:::::: &quot;Уціхамірыцца&quot; варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае &quot;адкрыцці&quot;? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03)
::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра &quot;навковыя&quot; крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03)
:::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03)
:::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03)
::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03)

== Каментар ==
{{закрыта}}
Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&amp;diff=5135454&amp;oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03)
: Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03)
:: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03)
::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03)
:::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03)
:::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі.
:::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03)
:::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03)

== Зняццё статуса &quot;Да выдалення&quot; з артыкула ==
{{закрыта}}
Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16309-44|&amp;#126;2026-16309-44]] ==
{{закрыта}}
Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16262-28|&amp;#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Кінапошук]] ==
Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16154-63|&amp;#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03)

:вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Вандалізм з архівамі ==
Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03)

:а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] ==
Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03)

:{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03)

== Вандал ==
Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім &quot;[[Асяроддзе]]&quot;. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03)

:Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03)

== Вайна правак [[Алесь Мікус]] ==
Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03)

:пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03)
::''Вітанні калегам.''
::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова.
::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы.
::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык.
::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя (&quot;культурна ўплывовыя&quot;) трэкі.
::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст).
::Астатняя &quot;лірыка&quot; ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку.
::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя.
::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць.
::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''.
::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана.
::І не трэба тут &quot;'''шарыкаўшчыны'''&quot;, бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае.
::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі.
::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве &quot;у агуле&quot;.
::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03)

Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак.

Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу.

Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні).

Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы?

Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы.

Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць.

У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]].

Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы &quot;Назва&quot; з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03)
: [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03)
::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03)
::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03)
: Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік &quot;не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў&quot;. У артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai &quot;ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча&quot;, то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03)
:пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03)
:: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03)
: ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле &quot;Шынкаўцы&quot; ў раздзеле &quot;Назва&quot; павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03)
::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03)
: Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў  маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03)
::Перакручваеце, калега.
::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле).
::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы.
::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім.
::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм.
::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
::: Нейкі &quot;поток сознания&quot;, які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі &quot;тэлеграм&quot;, &quot;прарэжымны чалавек&quot; і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03)
::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега.
::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму &quot;праведны гнеў&quot; міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03)
: &gt; ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''&lt;br&gt;Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў &quot;адміністрацыйна&quot;. Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03)
:::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх &quot;праектаў&quot;, іх &quot;адміністрацыйнае&quot; зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца.
:::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі.
:::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03)
:::: &gt; ''якія вікіпедыйныя правілы''&lt;br&gt;Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03)
::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03)
::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03)
Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. &quot;Аргумент&quot; пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; напісана, што гэта &quot;Бібліятэка Свайксты&quot;. Тое, што ён напісаў гімн батальёна &quot;Данбас&quot; - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы &quot;прарэжымны чалавек&quot; вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй &quot;лінгвістычнай&quot; працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03)
::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03)
:::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03)
:::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
:Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03)
:: &lt;s&gt;гэта частка тэксту схвана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ &quot;заклікі купляць&quot;, што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03)
:: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03)
:::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03)

Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх &quot;Молатаў&quot; і &quot;Данбасаў&quot; -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і &quot;на мяжы&quot;, а не &quot;за мяжой&quot;. Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03)

:Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў.
:*
:Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму &quot;шыта-крыта&quot; ні ў каго не праканае.
:*
:Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя.
:Хіба ўздымаю &lt;u&gt;пытанне&lt;/u&gt; пра артыкул &quot;'''Дзермант'''&quot;, да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той &quot;Молат&quot; (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка?
:І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03)
::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт &quot;Молата&quot;, цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з &quot;Данбасам&quot; -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03)
:::&lt;s&gt;тут не поле бітвы, рэпліка схавана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03)
:::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03)
Дарэчы, а чаму ў артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; выкарыстаны шаблон &quot;навуковец&quot;, гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03)

:Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў?
:*
:&lt;s&gt;Вікіпедыя не поле бітвы&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03)
::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&amp;action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03)
::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03)
:*
:Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03)
::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03)
:::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03)
::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03)
: Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) 
Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03)

Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03)

:на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03)

== Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій ==
{{закрыта}}
Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на &quot;так, выдаліць&quot;. Напісанне праз &quot;я&quot; ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз &quot;е&quot;, у каталогу НББ няма варыянта праз &quot;я&quot;, хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03)

== Вандал ==
{{закрыта}}
Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03)

== proxy ==
{{закрыта}}
Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03)

:трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03)
:: Магчыма гэта сцяг &quot;IP block exempt&quot; у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 14:03, 12 снежня 2025 (+03)

== Блакіроўка за вандалізм ==
{{закрыта}}
Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03)

== Старонкі да хуткага выдалення ==
Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03)
: {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03)

== Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] ==
{{закрыта}}
Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03)

== Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц ==
У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц:
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100

Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю.

Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва &quot;Жировичи&quot;. Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася &quot;«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви&quot;. І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца?

Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы.

Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба).

У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне &quot;Православной энциклопедии&quot; Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01)
: Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03)
: БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03)
::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03)
:Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую &quot;цытату&quot;. Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя &quot;артыкулы&quot; (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03)
:: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03)
:::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03)
::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03)
::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03)
:::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03)
У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03)
: пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03)

== Скарга на адмену праўкі ==
Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў.

Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03)

: У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы).

: Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»).

: У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе.

: У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка.

: Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання».

: Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне.

: Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03)
::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны.
::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК]
::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03)

== Абарона [[Максім Танк]] ==
{{закрыта}}
Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03)

== Пагрозы ад JerzyKundrat ==
[[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03)
::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03)
:::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03)
::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03)
:::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03)
:::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03)
: Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг &quot;Заўвагі: reply to JerzyKundrat&quot;? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03)
::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03)
:: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова &quot;заўвага&quot; з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03)

== Адкаты Peisatai ==
{{закрыта}}
Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&amp;diff=5048879&amp;oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:''Усім прывітанне!''
:'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў.
:Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''.
:&lt;u&gt;'''Прапановы'''&lt;/u&gt;:
:1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў &quot;лагічных сувязяў&quot;, але канкрэтная спасылка.
:2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.
:3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці.
:4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася.
:5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах.
:6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны &quot;народнай этымалогіі&quot;. Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу &quot;пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч&quot;.
:''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:: &gt; ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''&lt;br&gt;Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на &quot;[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]&quot; (&quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03)

[https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&amp;diff=5048905&amp;oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03)

Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&amp;diff=prev&amp;oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў &quot;у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае&quot;, але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра &quot;корань&quot; і &quot;пашыральнік&quot; было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае &quot;даўно абвергнутае&quot;, трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта &quot;бяда&quot; такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей &quot;і інш.&quot;. Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца &quot;маргінальнай&quot; (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03)

: У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань &quot;Сермеж&quot;. Сцверджанне, што корань &quot;Сермеж&quot; утвораны ад кораня &quot;Серм&quot; і пашыральніка &quot;еж&quot; - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага &quot;Пракаповіча&quot;, што малая Дзвіна ад &quot;дзівіцца&quot; і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае &quot;аналогіі&quot; з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор &quot;Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням&quot;. У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03)
[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03)

Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную &quot;творчасць&quot; удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab &quot;рака&quot;, а ў Тапарова - абъл/объл &quot;яблыка&quot;. І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы &quot;карані і ўтваральнікі&quot; :) Бо Вы накідваеце '''відавочна &quot;смеццевых&quot; спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, &quot;не ўсё так адназначна&quot;. Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было &quot;строга ў духу буквы закону&quot;? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных &quot;адкрыццяў&quot; усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03)
Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае &quot;этымалогіі&quot; са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (&lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца (&quot;смеццевая крыніца&quot;, як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03)

:[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія &quot;імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання&quot;, як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) 
::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў &quot;Начы&quot; і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула &quot;вагі&quot; ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД.
::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць.
::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку.
::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках.
::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна &quot;расчляніць&quot; па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы.
::: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.
:::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз.
:::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана  і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, &quot;у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана&quot;. Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае &quot;прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў&quot;. Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза &quot;паведаміць зацікаўленым асобам&quot; парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум (&quot;падазраю, што гэта ён сам і ёсць&quot;) і прывесці да балансу.
::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, &quot;пракаціла&quot;. На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Праект рашэння ===
{{закрыта}}
Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03)
: Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03)
:: &quot;Сваім чарадом&quot; усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03)
::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03)
: @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03)
::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. 
::Гісторыя: 
::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў).
::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. 
::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры &quot;Размовах&quot; артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. 
::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03)
:::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03)
17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03)
::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03)
::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03)
:::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03)
:выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03)
:: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03)
:Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03)
: Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі:
:: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ &quot;Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя&quot;. Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру.
:: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03)
::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03)

Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&amp;action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03)

Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік===
З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра праблему, якая ўзнікла'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. &lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра этычную камунікацыю'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Заключэнне'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03)

:Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03)
:: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03)
::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03)
::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03)
:::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03)
:: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03)
:Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі &quot;Шень Ухачевіч&quot; (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі?
:А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03)
:: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання.
:: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу.
:: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне.
:: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03)
:::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле &quot;Назва&quot; згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова &quot;Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там&quot; - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым &quot;праекце&quot;, адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03)
:::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03)
:::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03)
::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03)
:::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых &quot;адкрыццяў&quot; удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03)
:: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&amp;diff=5139499&amp;oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03)
::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць &quot;этымалогія&quot; гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03)
::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03)
:::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03)
:::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03)

== Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] ==
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03)
: {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03)

== Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] ==
Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03)

:зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03)

== Абарона [[Францыск Скарына]] ==
{{закрыта}}
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03)
: Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Зрабіць перасылку з абароненага шаблона ==
{{закрыта}}
Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) 

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Парушэнне парадку абмеркаванняў ==
Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03)
: Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03)
::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03)
::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Вам змяніць абарону да &quot;ўсіх удзельнікаў&quot;? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03)
::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03)
:::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
:Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму  вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03)
::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03)
:::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. 
:::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03)
::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03)
::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03)
::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03)
::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03)
:::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03)
::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03)
::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03)
::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03)

=== Каментарыі аб выдаленні ===
Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства.
Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе &quot;фэйсбучнасць&quot;. Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03)
::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03)
::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
:Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03)
::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03)
:::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы &quot;таўстун&quot;, адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое &quot;таўстун&quot; у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне.
:::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03)

== Парушэнне этычных паводзін ==
За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&amp;diff=5033307&amp;oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03)

:Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03)
: Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&amp;id=100010783908995 крыніца]):
{{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03)
: Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03)
:Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03)
:: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што &quot;інтэрнэт-вар'ят&quot; гэта &quot;энцыклапедычны стыль, а не абраза&quot;. Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03)
::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. &lt;br&gt;&lt;br/&gt;Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі &quot;Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў&quot; прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03)
::Удзельнік Lš-k  добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць  вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ  мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03)
:::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб &quot;паваяваць&quot; [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03)
:::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03)

== [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] ==
{{закрыта}}
Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг.  --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03)

== [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] ==
{{закрыта}}
Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03)
: Тое самае да: 
:* 12.222.18.2
:* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1
:* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C
:* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E
: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] ==

Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03)

== Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму ==

У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: &lt;code&gt;{| class=&quot;plainlinks&quot; id=&quot;recentchangestext&quot; style=&quot;clear:both; font-size: 85%;&quot; role=&quot;presentation&quot;&lt;/code&gt;&lt;br/&gt;
[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] ==
{{закрыта}}
Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Удзельнік Peisatai ==
{{закрыта}}
Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады:
* [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты &quot;Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў&quot; прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам.
* [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas &quot;кола, акружнасць, замкнёны шлях колам&quot;, а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма.
* [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца.
* [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца.
* [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti &quot;плакаць&quot; (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы.
* [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя.
* [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма.
* [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца.
* [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма.
* [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі.
* [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца.
* [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва &quot;кладка з бярвенняў на гразкім месцы&quot;.
* [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі.
* [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца.
* [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (&gt; rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (&gt; рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма.
* [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма.
* [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца.
* [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як &quot;З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах&quot;, ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі.
* [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на &quot;Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья&quot;. Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле &quot;Славянские названия&quot;.
* [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца.
* [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas &quot;злы; моцны, вялікі&quot;. Належыць да шэрагу &quot;злых&quot; гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas &quot;злы; моцны&quot;, ežeras &quot;возера&quot;, upė &quot;рака&quot;)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма.
* [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца.
* [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti &quot;хапаць, грабастаць&quot;[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму.
* [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву &quot;Lietuvių kalbos žodžių daryba&quot;, г. зн. &quot;Словаўтварэнне літоўскай мовы&quot;. Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам.
* [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма.
* [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva &quot;твань у балоце&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (&lt; *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма.
* [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца.
* [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (&lt; *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца.
* [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы  ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма.
* [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка.
* [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols &quot;яблыка&quot;, Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе.
* [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы.
* [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- &quot;поднимать(ся), происходить&quot;.
* [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў.
* [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (&gt; Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (&gt; Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў.
* [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā.
* [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра  раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае.
* [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна.
* [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна (&quot;форма балт. первоисточника неясна&quot;).
* [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (&gt; «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца.
** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03)
* [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца.
* [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (&lt; Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка.
* [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі.
* [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма.
* [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што &quot;найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...&quot;, там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне.
* [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца.
* [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца.
* [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (&gt; Гараднічанка), Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне.
* [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы.
* [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (&gt; Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма.
* [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае.
* [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (&gt; «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (&gt; -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае.
* [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус &quot;чыгун&quot;, тур. чавуш &quot;сяржант, унтэр-афіцэр&quot;. ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма.
* [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас.
* [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма.
* [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup.
* [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (&gt; Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца.
* [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (&lt; Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė.
* [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы.
* [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (&gt; Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (&gt; Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (&gt; Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (&lt; *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (&lt; *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў  Тапарова таксама няма Буліжы).
* [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (&lt; *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo.
* [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца.
* [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка.
* [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца.
* [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape &quot;рака&quot;).'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns &quot;злы&quot;, naiks &quot;страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- &quot;нападаць, накідвацца&quot;[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (&gt; Neckar). Яна вытлумачваецца як &quot;магутная, злая, шпаркая (рака)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца.
* [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- &quot;дзяўбсці&quot;, які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218).
* [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова.
* [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts &quot;тоня (месца, дзе ловяць рыбу)&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству.
* [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша.
* [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка.
* [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма &quot;Лунія&quot; звязаная з латышскім luns &quot;твань&quot;, літоўскім liūnas &quot;твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць&quot;. Далей да літоўскага liaunas &quot;гнуткі, слабы&quot; і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. 
* [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне.
* [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- &quot;праходзіць міма, ісці&quot;. Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- &quot;малы&quot;, параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- &quot;меньшы&quot;, параўн. яшчэ літ. menkas &quot;маленькі, дробны&quot;, лат. minus &quot;меней&quot;.
* [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца.
* [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы.
* [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (&gt; Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja &gt; Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога.
* [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў.
* [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты.
* [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца.
* [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова.
* [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў.
**{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03)
* [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова.
* [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. 
* [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (&gt; Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (&lt; šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (&lt; Ятва &lt; яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца.
* [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas &quot;малы&quot;, якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем &quot;мазаць&quot; (&quot;намазаны&quot; &gt; &quot;стончаны&quot; &gt; &quot;зменшаны&quot; &gt; &quot;малы&quot;)[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.].&quot; Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца.
* [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма.
* [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца.
* [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (&gt; *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага?
* [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы.
** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03)
* [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.).
* [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма.
* [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба &quot;здольнасць, уменне&quot; і кірг. кебе &quot;худое ягня&quot;. ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: &quot;Матеи Кебовичъ&quot;[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма.
* [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца.
* [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань &quot;Смол-&quot; у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- &quot;чмель&quot; праз прамежкавую форму &quot;Цмол-&quot;[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе &quot;В поисках единства&quot;, і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй.
* [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti &quot;ісці&quot;[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка.
* [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы.
**{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03)
* [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае.
* [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga.
* [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань &quot;крыч&quot; і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення).

Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта.

* Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03)

:У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03)
::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03)
::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам &quot;раць&quot;. Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз &quot;д&quot;), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна.
::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад &quot;[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]&quot; (у нас &quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03)
::::прывітанне ўсім.
::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :)
::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто?
::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: &quot;Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-&quot; (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-).
::::падтрымліваю заўвагу Lš-k &quot;калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца&quot;. калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны.
::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел &quot;Ліцвінскія імёны&quot;, вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак?
::::Максім, &quot;Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць&quot; - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03)
:::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам &quot;відавочна&quot;, гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца  на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж &quot;працу&quot; як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03)
::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы &quot;жмудаед&quot; і &quot;вільнянашыст&quot;? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста &quot;Казіміра Ляхновіча&quot;? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта &quot;германскія&quot; этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст &quot;Ляхновіч&quot;, карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці.
::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб.
::::::дарэчы, тэст - &quot;чыя Вільня?&quot; ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03)
:::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе &quot;лепшая абарона - гэта нападзенне&quot;. У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03)
:::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03)
::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці.
::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо &quot;няпраўда&quot; там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі.
::::&quot;уяўных крыніцаў&quot; таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03)
* [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў.  Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. --  [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025
**Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03)
*** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
[[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай ==
{{закрыта}}
Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + &lt;small&gt;[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]&lt;/small&gt;). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03)
: {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03)
::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03)
:::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

=== Вынік ===
{{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03)

== Удзельнік UnknownChannel352 ==
{{закрыта}}
: Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03)

= Карысныя спасылкі =
* [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]]

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]]</text>
      <sha1>d718xg1ixdi4s6ev7e1dgoalxvo98p0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153882</id>
      <parentid>5153794</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:05:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="445131" sha1="57i9pnisubiunyrpjv86a3na2w4b4e3" xml:space="preserve">{{Index box}}
{{/Шапка}}

= Запыты =
== [[Ганна Канапацкая]] ==
Трэба разабрацца з ананімам, які лічыць, што яна была кандыдаткай на выбарах пад прозвішчам Трухановіч. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:05, 13 чэрвеня 2026 (+03)

== Перанос ==
Калі ласка, перанясіце [[Размовы:Амбар]] у [[Размовы:Свіран]]. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:07, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== [[Санкт-Пецярбург]] ==
Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03)

== Аб'яданне версій ==
Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)
: {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: А зараз не ўдалася. Магчыма @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], альбо @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ведаюць, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::::Не працуе яно. Спачатку выдаляеце &quot;Лаялісты&quot;, потым &quot;Лаялізм&quot; пераносіце ў &quot;Лаялісты&quot;. Потым зноў выдаляеце &quot;Лаялісты&quot; і адразу аднаўляеце яго, выбіраеце аднавіць усе версіі, у гэтым выпадку, апроч апошняй (з яе крыжык прыбіраеце). -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::::: А смасл? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:36, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== Вандалізм з самазванствам ==
Добрага дня. Упісванне сябе ў &quot;журы&quot; [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&amp;action=edit&amp;undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03)

== Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat ==
Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах:
* [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]]
* [[Банкаўская сістэма Беларусі]]
Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03)
Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03)

== Балцкія войны ==
Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&amp;diff=prev&amp;oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03)

:Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на &quot;Цікавы факт&quot;. Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03)
::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03)

Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды:  [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03)

:Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел &quot;Назва&quot; ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел &quot;Цікавы факт&quot;. Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:: Спасылка ёсць у раздзеле &quot;Гл. таксама&quot;. Наяўнасць раздзела &quot;Цікавыя факты&quot; ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03)
:::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03)
Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле &quot;Назва&quot;, дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем &quot;Цікавыя факты&quot;. Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць &quot;цікавы факт&quot; аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03)
: Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03)
:: Мне таксама здаецца, што &quot;Цікавыя факты&quot; не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03)
:::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03)
:: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03)
:::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03)
:::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце &quot;Новы шлях&quot;. Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03)
:::::: &quot;Уціхамірыцца&quot; варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае &quot;адкрыцці&quot;? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03)
::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра &quot;навковыя&quot; крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03)
:::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03)
:::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03)
::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03)

== Каментар ==
{{закрыта}}
Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&amp;diff=5135454&amp;oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03)
: Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03)
:: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03)
::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03)
:::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03)
:::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі.
:::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03)
:::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03)

== Зняццё статуса &quot;Да выдалення&quot; з артыкула ==
{{закрыта}}
Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16309-44|&amp;#126;2026-16309-44]] ==
{{закрыта}}
Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16262-28|&amp;#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Кінапошук]] ==
Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16154-63|&amp;#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03)

:вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Вандалізм з архівамі ==
Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03)

:а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] ==
Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03)

:{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03)

== Вандал ==
Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім &quot;[[Асяроддзе]]&quot;. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03)

:Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03)

== Вайна правак [[Алесь Мікус]] ==
Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03)

:пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03)
::''Вітанні калегам.''
::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова.
::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы.
::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык.
::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя (&quot;культурна ўплывовыя&quot;) трэкі.
::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст).
::Астатняя &quot;лірыка&quot; ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку.
::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя.
::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць.
::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''.
::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана.
::І не трэба тут &quot;'''шарыкаўшчыны'''&quot;, бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае.
::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі.
::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве &quot;у агуле&quot;.
::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03)

Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак.

Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу.

Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні).

Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы?

Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы.

Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць.

У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]].

Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы &quot;Назва&quot; з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03)
: [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03)
::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03)
::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03)
: Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік &quot;не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў&quot;. У артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai &quot;ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча&quot;, то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03)
:пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03)
:: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03)
: ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле &quot;Шынкаўцы&quot; ў раздзеле &quot;Назва&quot; павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03)
::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03)
: Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў  маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03)
::Перакручваеце, калега.
::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле).
::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы.
::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім.
::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм.
::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
::: Нейкі &quot;поток сознания&quot;, які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі &quot;тэлеграм&quot;, &quot;прарэжымны чалавек&quot; і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03)
::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега.
::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму &quot;праведны гнеў&quot; міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03)
: &gt; ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''&lt;br&gt;Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў &quot;адміністрацыйна&quot;. Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03)
:::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх &quot;праектаў&quot;, іх &quot;адміністрацыйнае&quot; зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца.
:::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі.
:::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03)
:::: &gt; ''якія вікіпедыйныя правілы''&lt;br&gt;Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03)
::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03)
::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03)
Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. &quot;Аргумент&quot; пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; напісана, што гэта &quot;Бібліятэка Свайксты&quot;. Тое, што ён напісаў гімн батальёна &quot;Данбас&quot; - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы &quot;прарэжымны чалавек&quot; вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй &quot;лінгвістычнай&quot; працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03)
::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03)
:::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03)
:::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
:Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03)
:: &lt;s&gt;гэта частка тэксту схвана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ &quot;заклікі купляць&quot;, што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03)
:: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03)
:::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03)

Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх &quot;Молатаў&quot; і &quot;Данбасаў&quot; -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і &quot;на мяжы&quot;, а не &quot;за мяжой&quot;. Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03)

:Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў.
:*
:Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму &quot;шыта-крыта&quot; ні ў каго не праканае.
:*
:Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя.
:Хіба ўздымаю &lt;u&gt;пытанне&lt;/u&gt; пра артыкул &quot;'''Дзермант'''&quot;, да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той &quot;Молат&quot; (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка?
:І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03)
::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт &quot;Молата&quot;, цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з &quot;Данбасам&quot; -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03)
:::&lt;s&gt;тут не поле бітвы, рэпліка схавана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03)
:::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03)
Дарэчы, а чаму ў артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; выкарыстаны шаблон &quot;навуковец&quot;, гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03)

:Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў?
:*
:&lt;s&gt;Вікіпедыя не поле бітвы&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03)
::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&amp;action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03)
::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03)
:*
:Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03)
::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03)
:::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03)
::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03)
: Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) 
Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03)

Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03)

:на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03)

== Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій ==
{{закрыта}}
Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на &quot;так, выдаліць&quot;. Напісанне праз &quot;я&quot; ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз &quot;е&quot;, у каталогу НББ няма варыянта праз &quot;я&quot;, хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03)

== Вандал ==
{{закрыта}}
Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03)

== proxy ==
{{закрыта}}
Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03)

:трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03)
:: Магчыма гэта сцяг &quot;IP block exempt&quot; у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 14:03, 12 снежня 2025 (+03)

== Блакіроўка за вандалізм ==
{{закрыта}}
Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03)

== Старонкі да хуткага выдалення ==
Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03)
: {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03)

== Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] ==
{{закрыта}}
Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03)

== Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц ==
У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц:
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100

Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю.

Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва &quot;Жировичи&quot;. Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася &quot;«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви&quot;. І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца?

Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы.

Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба).

У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне &quot;Православной энциклопедии&quot; Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01)
: Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03)
: БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03)
::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03)
:Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую &quot;цытату&quot;. Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя &quot;артыкулы&quot; (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03)
:: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03)
:::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03)
::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03)
::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03)
:::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03)
У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03)
: пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03)

== Скарга на адмену праўкі ==
Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў.

Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03)

: У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы).

: Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»).

: У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе.

: У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка.

: Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання».

: Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне.

: Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03)
::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны.
::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК]
::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03)

== Абарона [[Максім Танк]] ==
{{закрыта}}
Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03)

== Пагрозы ад JerzyKundrat ==
[[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03)
::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03)
:::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03)
::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03)
:::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03)
:::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03)
: Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг &quot;Заўвагі: reply to JerzyKundrat&quot;? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03)
::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03)
:: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова &quot;заўвага&quot; з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03)

== Адкаты Peisatai ==
{{закрыта}}
Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&amp;diff=5048879&amp;oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:''Усім прывітанне!''
:'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў.
:Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''.
:&lt;u&gt;'''Прапановы'''&lt;/u&gt;:
:1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў &quot;лагічных сувязяў&quot;, але канкрэтная спасылка.
:2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.
:3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці.
:4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася.
:5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах.
:6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны &quot;народнай этымалогіі&quot;. Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу &quot;пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч&quot;.
:''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:: &gt; ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''&lt;br&gt;Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на &quot;[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]&quot; (&quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03)

[https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&amp;diff=5048905&amp;oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03)

Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&amp;diff=prev&amp;oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў &quot;у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае&quot;, але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра &quot;корань&quot; і &quot;пашыральнік&quot; было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае &quot;даўно абвергнутае&quot;, трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта &quot;бяда&quot; такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей &quot;і інш.&quot;. Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца &quot;маргінальнай&quot; (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03)

: У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань &quot;Сермеж&quot;. Сцверджанне, што корань &quot;Сермеж&quot; утвораны ад кораня &quot;Серм&quot; і пашыральніка &quot;еж&quot; - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага &quot;Пракаповіча&quot;, што малая Дзвіна ад &quot;дзівіцца&quot; і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае &quot;аналогіі&quot; з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор &quot;Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням&quot;. У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03)
[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03)

Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную &quot;творчасць&quot; удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab &quot;рака&quot;, а ў Тапарова - абъл/объл &quot;яблыка&quot;. І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы &quot;карані і ўтваральнікі&quot; :) Бо Вы накідваеце '''відавочна &quot;смеццевых&quot; спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, &quot;не ўсё так адназначна&quot;. Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было &quot;строга ў духу буквы закону&quot;? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных &quot;адкрыццяў&quot; усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03)
Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае &quot;этымалогіі&quot; са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (&lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца (&quot;смеццевая крыніца&quot;, як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03)

:[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія &quot;імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання&quot;, як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) 
::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў &quot;Начы&quot; і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула &quot;вагі&quot; ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД.
::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць.
::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку.
::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках.
::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна &quot;расчляніць&quot; па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы.
::: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.
:::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз.
:::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана  і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, &quot;у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана&quot;. Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае &quot;прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў&quot;. Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза &quot;паведаміць зацікаўленым асобам&quot; парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум (&quot;падазраю, што гэта ён сам і ёсць&quot;) і прывесці да балансу.
::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, &quot;пракаціла&quot;. На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Праект рашэння ===
{{закрыта}}
Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03)
: Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03)
:: &quot;Сваім чарадом&quot; усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03)
::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03)
: @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03)
::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. 
::Гісторыя: 
::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў).
::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. 
::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры &quot;Размовах&quot; артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. 
::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03)
:::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03)
17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03)
::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03)
::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03)
:::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03)
:выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03)
:: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03)
:Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03)
: Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі:
:: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ &quot;Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя&quot;. Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру.
:: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03)
::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03)

Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&amp;action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03)

Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік===
З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра праблему, якая ўзнікла'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. &lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра этычную камунікацыю'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Заключэнне'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03)

:Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03)
:: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03)
::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03)
::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03)
:::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03)
:: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03)
:Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі &quot;Шень Ухачевіч&quot; (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі?
:А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03)
:: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання.
:: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу.
:: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне.
:: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03)
:::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле &quot;Назва&quot; згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова &quot;Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там&quot; - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым &quot;праекце&quot;, адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03)
:::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03)
:::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03)
::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03)
:::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых &quot;адкрыццяў&quot; удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03)
:: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&amp;diff=5139499&amp;oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03)
::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць &quot;этымалогія&quot; гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03)
::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03)
:::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03)
:::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03)

== Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] ==
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03)
: {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03)

== Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] ==
Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03)

:зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03)

== Абарона [[Францыск Скарына]] ==
{{закрыта}}
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03)
: Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Зрабіць перасылку з абароненага шаблона ==
{{закрыта}}
Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) 

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Парушэнне парадку абмеркаванняў ==
Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03)
: Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03)
::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03)
::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Вам змяніць абарону да &quot;ўсіх удзельнікаў&quot;? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03)
::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03)
:::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
:Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму  вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03)
::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03)
:::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. 
:::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03)
::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03)
::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03)
::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03)
::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03)
:::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03)
::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03)
::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03)
::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03)

=== Каментарыі аб выдаленні ===
Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства.
Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе &quot;фэйсбучнасць&quot;. Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03)
::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03)
::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
:Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03)
::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03)
:::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы &quot;таўстун&quot;, адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое &quot;таўстун&quot; у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне.
:::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03)

== Парушэнне этычных паводзін ==
За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&amp;diff=5033307&amp;oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03)

:Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03)
: Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&amp;id=100010783908995 крыніца]):
{{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03)
: Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03)
:Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03)
:: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што &quot;інтэрнэт-вар'ят&quot; гэта &quot;энцыклапедычны стыль, а не абраза&quot;. Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03)
::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. &lt;br&gt;&lt;br/&gt;Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі &quot;Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў&quot; прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03)
::Удзельнік Lš-k  добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць  вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ  мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03)
:::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб &quot;паваяваць&quot; [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03)
:::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03)

== [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] ==
{{закрыта}}
Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг.  --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03)

== [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] ==
{{закрыта}}
Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03)
: Тое самае да: 
:* 12.222.18.2
:* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1
:* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C
:* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E
: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] ==

Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03)

== Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму ==

У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: &lt;code&gt;{| class=&quot;plainlinks&quot; id=&quot;recentchangestext&quot; style=&quot;clear:both; font-size: 85%;&quot; role=&quot;presentation&quot;&lt;/code&gt;&lt;br/&gt;
[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] ==
{{закрыта}}
Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Удзельнік Peisatai ==
{{закрыта}}
Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады:
* [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты &quot;Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў&quot; прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам.
* [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas &quot;кола, акружнасць, замкнёны шлях колам&quot;, а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма.
* [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца.
* [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца.
* [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti &quot;плакаць&quot; (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы.
* [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя.
* [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма.
* [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца.
* [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма.
* [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі.
* [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца.
* [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва &quot;кладка з бярвенняў на гразкім месцы&quot;.
* [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі.
* [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца.
* [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (&gt; rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (&gt; рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма.
* [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма.
* [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца.
* [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як &quot;З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах&quot;, ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі.
* [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на &quot;Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья&quot;. Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле &quot;Славянские названия&quot;.
* [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца.
* [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas &quot;злы; моцны, вялікі&quot;. Належыць да шэрагу &quot;злых&quot; гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas &quot;злы; моцны&quot;, ežeras &quot;возера&quot;, upė &quot;рака&quot;)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма.
* [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца.
* [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti &quot;хапаць, грабастаць&quot;[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму.
* [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву &quot;Lietuvių kalbos žodžių daryba&quot;, г. зн. &quot;Словаўтварэнне літоўскай мовы&quot;. Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам.
* [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма.
* [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva &quot;твань у балоце&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (&lt; *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма.
* [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца.
* [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (&lt; *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца.
* [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы  ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма.
* [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка.
* [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols &quot;яблыка&quot;, Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе.
* [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы.
* [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- &quot;поднимать(ся), происходить&quot;.
* [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў.
* [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (&gt; Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (&gt; Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў.
* [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā.
* [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра  раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае.
* [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна.
* [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна (&quot;форма балт. первоисточника неясна&quot;).
* [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (&gt; «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца.
** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03)
* [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца.
* [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (&lt; Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка.
* [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі.
* [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма.
* [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што &quot;найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...&quot;, там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне.
* [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца.
* [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца.
* [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (&gt; Гараднічанка), Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне.
* [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы.
* [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (&gt; Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма.
* [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае.
* [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (&gt; «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (&gt; -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае.
* [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус &quot;чыгун&quot;, тур. чавуш &quot;сяржант, унтэр-афіцэр&quot;. ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма.
* [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас.
* [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма.
* [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup.
* [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (&gt; Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца.
* [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (&lt; Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė.
* [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы.
* [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (&gt; Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (&gt; Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (&gt; Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (&lt; *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (&lt; *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў  Тапарова таксама няма Буліжы).
* [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (&lt; *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo.
* [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца.
* [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка.
* [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца.
* [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape &quot;рака&quot;).'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns &quot;злы&quot;, naiks &quot;страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- &quot;нападаць, накідвацца&quot;[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (&gt; Neckar). Яна вытлумачваецца як &quot;магутная, злая, шпаркая (рака)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца.
* [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- &quot;дзяўбсці&quot;, які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218).
* [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова.
* [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts &quot;тоня (месца, дзе ловяць рыбу)&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству.
* [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша.
* [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка.
* [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма &quot;Лунія&quot; звязаная з латышскім luns &quot;твань&quot;, літоўскім liūnas &quot;твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць&quot;. Далей да літоўскага liaunas &quot;гнуткі, слабы&quot; і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. 
* [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне.
* [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- &quot;праходзіць міма, ісці&quot;. Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- &quot;малы&quot;, параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- &quot;меньшы&quot;, параўн. яшчэ літ. menkas &quot;маленькі, дробны&quot;, лат. minus &quot;меней&quot;.
* [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца.
* [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы.
* [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (&gt; Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja &gt; Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога.
* [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў.
* [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты.
* [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца.
* [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова.
* [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў.
**{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03)
* [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова.
* [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. 
* [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (&gt; Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (&lt; šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (&lt; Ятва &lt; яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца.
* [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas &quot;малы&quot;, якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем &quot;мазаць&quot; (&quot;намазаны&quot; &gt; &quot;стончаны&quot; &gt; &quot;зменшаны&quot; &gt; &quot;малы&quot;)[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.].&quot; Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца.
* [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма.
* [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца.
* [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (&gt; *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага?
* [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы.
** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03)
* [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.).
* [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма.
* [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба &quot;здольнасць, уменне&quot; і кірг. кебе &quot;худое ягня&quot;. ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: &quot;Матеи Кебовичъ&quot;[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма.
* [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца.
* [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань &quot;Смол-&quot; у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- &quot;чмель&quot; праз прамежкавую форму &quot;Цмол-&quot;[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе &quot;В поисках единства&quot;, і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй.
* [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti &quot;ісці&quot;[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка.
* [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы.
**{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03)
* [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае.
* [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga.
* [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань &quot;крыч&quot; і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення).

Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта.

* Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03)

:У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03)
::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03)
::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам &quot;раць&quot;. Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз &quot;д&quot;), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна.
::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад &quot;[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]&quot; (у нас &quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03)
::::прывітанне ўсім.
::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :)
::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто?
::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: &quot;Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-&quot; (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-).
::::падтрымліваю заўвагу Lš-k &quot;калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца&quot;. калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны.
::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел &quot;Ліцвінскія імёны&quot;, вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак?
::::Максім, &quot;Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць&quot; - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03)
:::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам &quot;відавочна&quot;, гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца  на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж &quot;працу&quot; як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03)
::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы &quot;жмудаед&quot; і &quot;вільнянашыст&quot;? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста &quot;Казіміра Ляхновіча&quot;? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта &quot;германскія&quot; этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст &quot;Ляхновіч&quot;, карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці.
::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб.
::::::дарэчы, тэст - &quot;чыя Вільня?&quot; ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03)
:::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе &quot;лепшая абарона - гэта нападзенне&quot;. У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03)
:::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03)
::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці.
::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо &quot;няпраўда&quot; там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі.
::::&quot;уяўных крыніцаў&quot; таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03)
* [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў.  Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. --  [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025
**Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03)
*** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
[[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай ==
{{закрыта}}
Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + &lt;small&gt;[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]&lt;/small&gt;). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03)
: {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03)
::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03)
:::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

=== Вынік ===
{{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03)

== Удзельнік UnknownChannel352 ==
{{закрыта}}
: Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03)

= Карысныя спасылкі =
* [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]]

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]]</text>
      <sha1>57i9pnisubiunyrpjv86a3na2w4b4e3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153883</id>
      <parentid>5153882</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T22:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>Адкат праўкі [[Special:Diff/5153882|5153882]] аўтарства [[Special:Contributions/JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[User talk:JerzyKundrat|размовы]])</comment>
      <origin>5153883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444736" sha1="d718xg1ixdi4s6ev7e1dgoalxvo98p0" xml:space="preserve">{{Index box}}
{{/Шапка}}

= Запыты =
== Перанос ==
Калі ласка, перанясіце [[Размовы:Амбар]] у [[Размовы:Свіран]]. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:07, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== [[Санкт-Пецярбург]] ==
Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03)

== Аб'яданне версій ==
Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03)
: {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::: А зараз не ўдалася. Магчыма @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], альбо @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ведаюць, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::::Не працуе яно. Спачатку выдаляеце &quot;Лаялісты&quot;, потым &quot;Лаялізм&quot; пераносіце ў &quot;Лаялісты&quot;. Потым зноў выдаляеце &quot;Лаялісты&quot; і адразу аднаўляеце яго, выбіраеце аднавіць усе версіі, у гэтым выпадку, апроч апошняй (з яе крыжык прыбіраеце). -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:14, 12 чэрвеня 2026 (+03)
::::: А смасл? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:36, 12 чэрвеня 2026 (+03)

== Вандалізм з самазванствам ==
Добрага дня. Упісванне сябе ў &quot;журы&quot; [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&amp;action=edit&amp;undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03)

== Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat ==
Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах:
* [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]]
* [[Банкаўская сістэма Беларусі]]
Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03)
Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03)
: [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03)

== Балцкія войны ==
Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&amp;diff=prev&amp;oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03)

:Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на &quot;Цікавы факт&quot;. Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03)
::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03)

Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды:  [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03)

:Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел &quot;Назва&quot; ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел &quot;Цікавы факт&quot;. Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:: Спасылка ёсць у раздзеле &quot;Гл. таксама&quot;. Наяўнасць раздзела &quot;Цікавыя факты&quot; ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03)
:::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03)
Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле &quot;Назва&quot;, дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем &quot;Цікавыя факты&quot;. Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць &quot;цікавы факт&quot; аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03)
: Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03)
:: Мне таксама здаецца, што &quot;Цікавыя факты&quot; не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03)
:::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03)
:: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03)
:::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03)
:::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце &quot;Новы шлях&quot;. Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03)
:::::: &quot;Уціхамірыцца&quot; варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае &quot;адкрыцці&quot;? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03)
::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра &quot;навковыя&quot; крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03)
:::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03)
:::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03)
::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03)

== Каментар ==
{{закрыта}}
Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&amp;diff=5135454&amp;oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03)
: Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03)
:: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03)
::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03)
:::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03)
:::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі.
:::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03)
:::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03)

== Зняццё статуса &quot;Да выдалення&quot; з артыкула ==
{{закрыта}}
Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16309-44|&amp;#126;2026-16309-44]] ==
{{закрыта}}
Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16262-28|&amp;#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Кінапошук]] ==
Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&amp;#126;2026-16154-63|&amp;#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&amp;#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03)

:вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Вандалізм з архівамі ==
Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03)

:а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03)

== Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] ==
Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03)

:{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03)

== Вандал ==
Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім &quot;[[Асяроддзе]]&quot;. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03)

:Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03)

== Вайна правак [[Алесь Мікус]] ==
Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03)

:пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03)
::''Вітанні калегам.''
::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова.
::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы.
::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык.
::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя (&quot;культурна ўплывовыя&quot;) трэкі.
::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст).
::Астатняя &quot;лірыка&quot; ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку.
::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя.
::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць.
::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''.
::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана.
::І не трэба тут &quot;'''шарыкаўшчыны'''&quot;, бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае.
::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі.
::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве &quot;у агуле&quot;.
::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03)

Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак.

Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу.

Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні).

Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы?

Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы.

Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць.

У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]].

Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы &quot;Назва&quot; з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03)
: [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03)
::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03)
::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03)
: Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік &quot;не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў&quot;. У артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai &quot;ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча&quot;, то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03)
:пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03)
:: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03)
: ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле &quot;Шынкаўцы&quot; ў раздзеле &quot;Назва&quot; павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03)
::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03)
: Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў  маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03)
::Перакручваеце, калега.
::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле).
::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы.
::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім.
::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм.
::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
::: Нейкі &quot;поток сознания&quot;, які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі &quot;тэлеграм&quot;, &quot;прарэжымны чалавек&quot; і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03)
::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега.
::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму &quot;праведны гнеў&quot; міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03)
: &gt; ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''&lt;br&gt;Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў &quot;адміністрацыйна&quot;. Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03)
:: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03)
:::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх &quot;праектаў&quot;, іх &quot;адміністрацыйнае&quot; зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца.
:::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі.
:::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03)
:::: &gt; ''якія вікіпедыйныя правілы''&lt;br&gt;Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03)
::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03)
:::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03)
::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03)
Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. &quot;Аргумент&quot; пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; напісана, што гэта &quot;Бібліятэка Свайксты&quot;. Тое, што ён напісаў гімн батальёна &quot;Данбас&quot; - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы &quot;прарэжымны чалавек&quot; вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй &quot;лінгвістычнай&quot; працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03)
::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03)
:::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03)
:::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03)
:Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03)
:: &lt;s&gt;гэта частка тэксту схвана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ &quot;заклікі купляць&quot;, што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03)
:: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03)
::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03)
:::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03)

Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх &quot;Молатаў&quot; і &quot;Данбасаў&quot; -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і &quot;на мяжы&quot;, а не &quot;за мяжой&quot;. Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03)

:Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў.
:*
:Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму &quot;шыта-крыта&quot; ні ў каго не праканае.
:*
:Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя.
:Хіба ўздымаю &lt;u&gt;пытанне&lt;/u&gt; пра артыкул &quot;'''Дзермант'''&quot;, да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той &quot;Молат&quot; (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка?
:І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03)
::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт &quot;Молата&quot;, цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з &quot;Данбасам&quot; -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03)
:::&lt;s&gt;тут не поле бітвы, рэпліка схавана&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03)
:::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03)
Дарэчы, а чаму ў артыкуле &quot;Алесь Мікус&quot; выкарыстаны шаблон &quot;навуковец&quot;, гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03)

:Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў?
:*
:&lt;s&gt;Вікіпедыя не поле бітвы&lt;/s&gt; --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03)
::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&amp;action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03)
::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03)
:*
:Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку &quot;Вітаўты і Вітарты&quot; так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03)
::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03)
::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03)
:::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03)
::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03)
: Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) 
Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03)

Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03)

:на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03)

== Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій ==
{{закрыта}}
Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на &quot;так, выдаліць&quot;. Напісанне праз &quot;я&quot; ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз &quot;е&quot;, у каталогу НББ няма варыянта праз &quot;я&quot;, хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03)

== Вандал ==
{{закрыта}}
Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03)
{{закрыта-канец}}
Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03)

== proxy ==
{{закрыта}}
Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03)

:трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03)
:: Магчыма гэта сцяг &quot;IP block exempt&quot; у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 14:03, 12 снежня 2025 (+03)

== Блакіроўка за вандалізм ==
{{закрыта}}
Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03)

== Старонкі да хуткага выдалення ==
Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03)
: {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03)

== Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] ==
{{закрыта}}
Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03)

== Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц ==
У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц:
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100

Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю.

Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва &quot;Жировичи&quot;. Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася &quot;«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви&quot;. І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца?

Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы.

Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба).

У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне &quot;Православной энциклопедии&quot; Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01)
: Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03)
: БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03)
::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03)
:Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую &quot;цытату&quot;. Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя &quot;артыкулы&quot; (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03)
:: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03)
:::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03)
::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03)
::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03)
:::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03)
:::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03)
У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03)
: пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03)

== Скарга на адмену праўкі ==
Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў.

Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03)

: У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы).

: Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»).

: У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе.

: У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка.

: Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання».

: Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне.

: Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03)
::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны.
::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК]
::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03)

== Абарона [[Максім Танк]] ==
{{закрыта}}
Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
{{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03)

== Пагрозы ад JerzyKundrat ==
[[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03)
::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] &lt;sup&gt;[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]&lt;/sup&gt; 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03)
:::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03)
::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03)
:::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03)
::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03)
:::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03)
: Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг &quot;Заўвагі: reply to JerzyKundrat&quot;? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03)
::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03)
:: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&amp;diff=prev&amp;oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова &quot;заўвага&quot; з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03)

== Адкаты Peisatai ==
{{закрыта}}
Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&amp;diff=5048879&amp;oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03)
:''Усім прывітанне!''
:'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў.
:Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''.
:&lt;u&gt;'''Прапановы'''&lt;/u&gt;:
:1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў &quot;лагічных сувязяў&quot;, але канкрэтная спасылка.
:2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.
:3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці.
:4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася.
:5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах.
:6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны &quot;народнай этымалогіі&quot;. Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу &quot;пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч&quot;.
:''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:: &gt; ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''&lt;br&gt;Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на &quot;[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]&quot; (&quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03)

[https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&amp;diff=5048905&amp;oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03)

Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&amp;diff=prev&amp;oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў &quot;у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае&quot;, але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра &quot;корань&quot; і &quot;пашыральнік&quot; было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае &quot;даўно абвергнутае&quot;, трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03)
: Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта &quot;бяда&quot; такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей &quot;і інш.&quot;. Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца &quot;маргінальнай&quot; (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03)
:::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03)

: У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань &quot;Сермеж&quot;. Сцверджанне, што корань &quot;Сермеж&quot; утвораны ад кораня &quot;Серм&quot; і пашыральніка &quot;еж&quot; - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага &quot;Пракаповіча&quot;, што малая Дзвіна ад &quot;дзівіцца&quot; і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае &quot;аналогіі&quot; з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор &quot;Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням&quot;. У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03)
[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03)

:І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03)

Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную &quot;творчасць&quot; удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab &quot;рака&quot;, а ў Тапарова - абъл/объл &quot;яблыка&quot;. І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы &quot;карані і ўтваральнікі&quot; :) Бо Вы накідваеце '''відавочна &quot;смеццевых&quot; спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, &quot;не ўсё так адназначна&quot;. Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было &quot;строга ў духу буквы закону&quot;? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных &quot;адкрыццяў&quot; усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03)
:: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03)
: {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03)
::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03)
Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае &quot;этымалогіі&quot; са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (&lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца (&quot;смеццевая крыніца&quot;, як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03)

:[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія &quot;імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання&quot;, як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) 
::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў &quot;Начы&quot; і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула &quot;вагі&quot; ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД.
::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць.
::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку.
::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках.
::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03)
:::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна &quot;расчляніць&quot; па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы.
::: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.
:::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз.
:::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана  і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, &quot;у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана&quot;. Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае &quot;прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў&quot;. Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза &quot;паведаміць зацікаўленым асобам&quot; парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум (&quot;падазраю, што гэта ён сам і ёсць&quot;) і прывесці да балансу.
::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, &quot;пракаціла&quot;. На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03)
::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03)
:::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03)
:::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Праект рашэння ===
{{закрыта}}
Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03)
: Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03)
:: &quot;Сваім чарадом&quot; усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03)
::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03)
::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03)
: @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03)
::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. 
::Гісторыя: 
::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў).
::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. 
::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры &quot;Размовах&quot; артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. 
::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03)
:::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03)
17:59, 15 лістапада 2025 (+03)
::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03)
::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03)
:::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03)
::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03)
:::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03)
:выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03)
:: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03)
:Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03)
: Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі:
:: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ &quot;Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя&quot;. Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру.
:: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03)
::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03)

Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&amp;action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03)

Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік===
З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра праблему, якая ўзнікла'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. &lt;br&gt; &lt;br/&gt;Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Пра этычную камунікацыю'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;'''Заключэнне'''&lt;br&gt; &lt;br/&gt;Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.&lt;br&gt; &lt;br/&gt;У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03)

:Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03)
:: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03)
::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03)
::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03)
:::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03)
:: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03)
:Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі &quot;Шень Ухачевіч&quot; (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі?
:А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03)
:: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03)
:: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання.
:: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу.
:: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне.
:: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03)
:::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле &quot;Назва&quot; згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова &quot;Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там&quot; - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым &quot;праекце&quot;, адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03)
:::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03)
:::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03)
::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03)
:::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03)
::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03)
:Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых &quot;адкрыццяў&quot; удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03)
:: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&amp;diff=5139499&amp;oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03)
::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць &quot;этымалогія&quot; гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03)
::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03)
:::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03)
:::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03)

== Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] ==
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03)
: {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03)

== Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] ==
Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03)

:зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03)

== Абарона [[Францыск Скарына]] ==
{{закрыта}}
Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03)
: Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Зрабіць перасылку з абароненага шаблона ==
{{закрыта}}
Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) 

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Парушэнне парадку абмеркаванняў ==
Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03)
: Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03)
::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03)
::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Вам змяніць абарону да &quot;ўсіх удзельнікаў&quot;? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03)
::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03)
:::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
:Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму  вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03)
::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03)
:::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. 
:::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03)
::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03)
::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03)
::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03)
::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03)
:::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03)
::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03)
::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03)
::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03)
::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03)
:::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт &quot;Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў&quot;. Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03)
::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03)

=== Каментарыі аб выдаленні ===
Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства.
Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03)
: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе &quot;фэйсбучнасць&quot;. Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03)
::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03)
::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
:Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03)
::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03)
:::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы &quot;таўстун&quot;, адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03)
::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое &quot;таўстун&quot; у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне.
:::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03)

== Парушэнне этычных паводзін ==
За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&amp;diff=5033307&amp;oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03)

:Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03)
: Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&amp;id=100010783908995 крыніца]):
{{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03)
: Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03)
:Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03)
:: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03)
:::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што &quot;інтэрнэт-вар'ят&quot; гэта &quot;энцыклапедычны стыль, а не абраза&quot;. Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03)
::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03)
:::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03)
: Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. &lt;br&gt;&lt;br/&gt;Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі &quot;Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў&quot; прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03)
::Удзельнік Lš-k  добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць  вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ  мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03)
:::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб &quot;паваяваць&quot; [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03)
:::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.&lt;br&gt;&lt;br/&gt;Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03)
* 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў  «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03)

== [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] ==
{{закрыта}}
Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг.  --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03)

== [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] ==
{{закрыта}}
Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03)
: Тое самае да: 
:* 12.222.18.2
:* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1
:* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C
:* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E
: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] ==

Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03)

== Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму ==

У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: &lt;code&gt;{| class=&quot;plainlinks&quot; id=&quot;recentchangestext&quot; style=&quot;clear:both; font-size: 85%;&quot; role=&quot;presentation&quot;&lt;/code&gt;&lt;br/&gt;
[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03)

:{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03)

== [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] ==
{{закрыта}}
Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03)
: {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

== Удзельнік Peisatai ==
{{закрыта}}
Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады:
* [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты &quot;Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў&quot; прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам.
* [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas &quot;кола, акружнасць, замкнёны шлях колам&quot;, а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма.
* [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца.
* [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца.
* [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti &quot;плакаць&quot; (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы.
* [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя.
* [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма.
* [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца.
* [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма.
* [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі.
* [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца.
* [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва &quot;кладка з бярвенняў на гразкім месцы&quot;.
* [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі.
* [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца.
* [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (&gt; rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (&gt; рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма.
* [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў.
* [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма.
* [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца.
* [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як &quot;З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах&quot;, ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі.
* [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на &quot;Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья&quot;. Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле &quot;Славянские названия&quot;.
* [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца.
* [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas &quot;злы; моцны, вялікі&quot;. Належыць да шэрагу &quot;злых&quot; гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas &quot;злы; моцны&quot;, ežeras &quot;возера&quot;, upė &quot;рака&quot;)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма.
* [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца.
* [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti &quot;хапаць, грабастаць&quot;[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму.
* [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву &quot;Lietuvių kalbos žodžių daryba&quot;, г. зн. &quot;Словаўтварэнне літоўскай мовы&quot;. Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам.
* [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма.
* [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva &quot;твань у балоце&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (&lt; *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма.
* [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца.
* [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (&lt; *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца.
* [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы  ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма.
* [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка.
* [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols &quot;яблыка&quot;, Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе.
* [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы.
* [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- &quot;поднимать(ся), происходить&quot;.
* [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў.
* [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (&gt; Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (&gt; Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў.
* [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā.
* [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра  раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае.
* [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна.
* [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна (&quot;форма балт. первоисточника неясна&quot;).
* [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (&gt; «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца.
** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03)
* [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца.
* [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (&lt; Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка.
* [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі.
* [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма.
* [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што &quot;найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...&quot;, там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне.
* [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца.
* [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца.
* [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (&gt; Гараднічанка), Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне.
* [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы.
* [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (&gt; Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма.
* [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае.
* [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (&gt; «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (&gt; -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае.
* [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус &quot;чыгун&quot;, тур. чавуш &quot;сяржант, унтэр-афіцэр&quot;. ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма.
* [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас.
* [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма.
* [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup.
* [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (&gt; Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца.
* [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (&lt; Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė.
* [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы.
* [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (&gt; Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (&gt; Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (&gt; Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (&lt; *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (&lt; *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў  Тапарова таксама няма Буліжы).
* [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (&lt; *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo.
* [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца.
* [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (&gt; Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка.
* [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца.
* [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape &quot;рака&quot;).'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns &quot;злы&quot;, naiks &quot;страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- &quot;нападаць, накідвацца&quot;[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (&gt; Neckar). Яна вытлумачваецца як &quot;магутная, злая, шпаркая (рака)&quot;[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца.
* [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- &quot;дзяўбсці&quot;, які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218).
* [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова.
* [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts &quot;тоня (месца, дзе ловяць рыбу)&quot;[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству.
* [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша.
* [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка.
* [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма &quot;Лунія&quot; звязаная з латышскім luns &quot;твань&quot;, літоўскім liūnas &quot;твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць&quot;. Далей да літоўскага liaunas &quot;гнуткі, слабы&quot; і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. 
* [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне.
* [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- &quot;праходзіць міма, ісці&quot;. Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- &quot;малы&quot;, параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- &quot;меньшы&quot;, параўн. яшчэ літ. menkas &quot;маленькі, дробны&quot;, лат. minus &quot;меней&quot;.
* [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца.
* [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы.
* [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (&gt; Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja &gt; Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога.
* [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў.
* [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (&gt; Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты.
* [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца.
* [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова.
* [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў.
**{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03)
* [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова.
* [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. 
* [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (&gt; Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (&lt; šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (&lt; Ятва &lt; яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца.
* [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas &quot;малы&quot;, якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем &quot;мазаць&quot; (&quot;намазаны&quot; &gt; &quot;стончаны&quot; &gt; &quot;зменшаны&quot; &gt; &quot;малы&quot;)[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.].&quot; Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца.
* [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма.
* [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца.
* [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (&gt; *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага?
* [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы.
** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03)
* [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.).
* [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма.
* [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба &quot;здольнасць, уменне&quot; і кірг. кебе &quot;худое ягня&quot;. ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: &quot;Матеи Кебовичъ&quot;[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма.
* [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца.
* [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань &quot;Смол-&quot; у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- &quot;чмель&quot; праз прамежкавую форму &quot;Цмол-&quot;[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе &quot;В поисках единства&quot;, і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй.
* [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti &quot;ісці&quot;[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка.
* [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы.
**{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03)
* [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае.
* [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga.
* [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань &quot;крыч&quot; і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення).

Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта.

* Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03)

:У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03)
::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03)
::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам &quot;раць&quot;. Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз &quot;д&quot;), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна.
::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад &quot;[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]&quot; (у нас &quot;[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]&quot;). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03)
:::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03)
::::прывітанне ўсім.
::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :)
::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто?
::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: &quot;Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-&quot; (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-).
::::падтрымліваю заўвагу Lš-k &quot;калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца&quot;. калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны.
::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел &quot;Ліцвінскія імёны&quot;, вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак?
::::Максім, &quot;Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць&quot; - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03)
:::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам &quot;відавочна&quot;, гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца  на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж &quot;працу&quot; як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03)
::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы &quot;жмудаед&quot; і &quot;вільнянашыст&quot;? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста &quot;Казіміра Ляхновіча&quot;? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта &quot;германскія&quot; этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст &quot;Ляхновіч&quot;, карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці.
::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб.
::::::дарэчы, тэст - &quot;чыя Вільня?&quot; ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03)
:::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе &quot;лепшая абарона - гэта нападзенне&quot;. У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03)
:::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03)
::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці.
::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо &quot;няпраўда&quot; там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі.
::::&quot;уяўных крыніцаў&quot; таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03)
* [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў.  Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. --  [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025
**Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03)
*** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
[[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03)

== [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай ==
{{закрыта}}
Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + &lt;small&gt;[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]&lt;/small&gt;). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03)
: {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03)
::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03)
::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03)
:::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}

=== Вынік ===
{{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03)

== Удзельнік UnknownChannel352 ==
{{закрыта}}
: Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03)
{{закрыта-канец}}
=== Вынік ===
Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03)

= Карысныя спасылкі =
* [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]]

[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]]</text>
      <sha1>d718xg1ixdi4s6ev7e1dgoalxvo98p0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Удзельнік:IshaBarnes</title>
    <ns>2</ns>
    <id>730194</id>
    <revision>
      <id>5153928</id>
      <parentid>5034209</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T04:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artpogi 1</username>
        <id>169736</id>
      </contributor>
      <origin>5153928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="140" sha1="ndgrokmnedm3xjxfo56yhq1kad8ovd3" xml:space="preserve">[[. рабіць]]

{{Babel|be|ru-4|en-3}}
{{Заданні для даглядчыкаў}}
{{Заданні для ўдзельнікаў}}</text>
      <sha1>ndgrokmnedm3xjxfo56yhq1kad8ovd3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153929</id>
      <parentid>5153928</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T04:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Адкат праўкі [[Special:Diff/5153928|5153928]] аўтарства [[Special:Contributions/Artpogi 1|Artpogi 1]] ([[User talk:Artpogi 1|размовы]])</comment>
      <origin>5153929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="lybdl1cbi6oo65dmqa2g3l98r51jlao" xml:space="preserve">[[Вікіпедыя:Што рабіць]]

{{Babel|be|ru-4|en-3}}
{{Заданні для даглядчыкаў}}
{{Заданні для ўдзельнікаў}}</text>
      <sha1>lybdl1cbi6oo65dmqa2g3l98r51jlao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2025</title>
    <ns>0</ns>
    <id>731788</id>
    <revision>
      <id>5154024</id>
      <parentid>5133017</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:07:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>/* Лістапад */</comment>
      <origin>5154024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44327" sha1="jmsvon6i0uhmts6m4wos5fqugiyyy8m" xml:space="preserve">{{Alsonumber|2025}}
{{Навігацыя для года}}

{{Год паводле тэм}}
'''2025 (дзве тысячы дваццаць пяты) год''' па [[Грыгарыянскі каляндар|грыгарыянскім календары]] — [[невысакосны год]], які пачынаецца ў [[серада|сераду]]. 2025-ы год [[Наша эра|нашай эры]], 25-ы год [[3 тысячагоддзе|3-га тысячагоддзя]], 25-ы год [[XXI стагоддзе|XXI стагоддзя]], 5-ы год 3-га дзесяцігоддзя XXI стагоддзя, 6-ты год [[2020-я|2020-х гадоў]].

Рашэннем [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацый|ААН]] 2025 год абвешчаны Міжнародны годам захавання [[ледавік]]оў.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://unric.org/de/internationale-jahre/|title=Internationale Jahre|date=2022-12-31|publisher=[[Арганізацыя Аб’яднаных Нацый|Vereinte Nationen]]|lang=de|accessdate=2023-05-17|archivedate=2023-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230317200427/https://unric.org/de/internationale-jahre/|url-status=live|ref=un}}&lt;/ref&gt;

Год 80-годдзя перамогі ў [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайне]] — год міру і адзінства ў барацьбе з нацызмам (у [[СНД]])&lt;ref&gt;[https://cis.minsk.by/reestrv2/doc/6629#text Решение Совета глав государств Содружества Независимых Государств от 14 октября 2022 года «Об объявлении в Содружестве Независимых Государств 2024 года Годом волонтерского движения, 2025 года — Годом 80-летия Победы в Великой Отечественной войне — Годом Мира и Единства в борьбе с нацизмом, 2026 года — Годом охраны здоровья»]&lt;/ref&gt;.

Год добраўпарадкавання ў [[Беларусь|Беларусі]]&lt;ref&gt;[https://blr.belta.by/president/view/lukashenka-pershy-god-pjatsigodki-jakastsi-budze-godam-dobrauparadkavannja-krainy-140304-2025/ Лукашэнка: першы год пяцігодкі якасці будзе Годам добраўпарадкавання краіны]&lt;/ref&gt;.

== Падзеі ==

=== Студзень ===
[[Файл:Palisades_Fire_from_UCLA_0668_(cropped).jpg|thumb|Пажары ў акрузе Лос-Анджэлес, 7&amp;nbsp;студзеня.]]
[[Файл:Kumbh6.jpg|thumb|Намёты Кумбхла Мела.]]
[[Файл:Donald Trump 2nd Inauguration.jpg|thumb|Інаўгурацыя Прэзідэнта ЗША Дональда Трампа.]]
* [[1 студзеня]]:
** [[Балгарыя]] і [[Румынія]] канчаткова далучыліся да [[Шэнгенская зона|Шэнгенскай зоны]].
** У [[Новы Арлеан|Новым Арлеане]] падчас святкавання [[Новы год|Новага года]] здзейснены [[Тэракт у Новым Арлеане (2025)|тэрарыстычны акт]].
** У чарнагорскім [[Цэтынэ]] ўчынена [[Масавае забойства ў Цэтынэ (2025)|масавае забойства]].
* [[5 студзеня]]: Адбылася цырымонія ўручэння кінапрэміі «[[Залаты глобус (прэмія, 2025)|Залаты глобус]]».
* [[6 студзеня]]: Паўнапраўным членам [[БРІКС]] стала [[Інданезія]].
* [[7 студзеня]]:
** [[Землетрасенне ў Тыбеце (2025)|Моцнае землетрасенне]] здарылася ў [[Тыбет|Тыбеце]].
** [[Лос-Анджэлес (акруга)|Акругу Лос-Анджэлес]] ахапіла [[Лясныя пажары ў Паўднёвай Каліфорніі (2025)|серыя лясных пажараў]].
* [[10 студзеня]]: Абвешчана аб поўным пераходзе [[Мінск]]а на [[артэзіянскія воды|артэзіянскія]] крыніцы водазабеспячэння.
* [[13 студзеня]]: У [[Праяградж]]ы пачаліся ўрачыстасці з нагоды [[індуізм|індуісцкага]] свята [[Маха Кумбха Мела (2025)|Маха Кумбха Мела]], якое адзначаецца раз у 144 гады.
* [[18 студзеня]]: Колькасць артыкулаў у [[беларуская Вікіпедыя|Беларускай Вікіпедыі]] дасягнула лічбы {{num|250000}}.
* [[19 студзеня]]: У зоне [[Вайна Ізраіля з ХАМАС|палесціна-ізраільскага канфлікту]] ўступіў у сілу рэжым спынення агню.
* [[20 студзеня]]: Інаўгурацыя 47-га [[Прэзідэнт ЗША|Прэзідэнта ЗША]] [[Дональд Трамп|Дональда Трампа]].
* [[22 студзеня]]: У гатэлі на гарналыжным курорце Картаклая ([[Турцыя]]) адбыўся [[Пажар на курорце Карталкая (2025)|пажар]].
* [[26 студзеня]]: [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)|Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі]].
* [[27 студзеня]]: Групоўка «[[Рух 23 сакавіка]]» і руандыйскія войскі [[Бітва за Гому (2025)|захапілі Гому]] ([[ДР Конга]]).
* [[29 студзеня]]:
** [[Сутыкненне CRJ700 і UH-60 над Вашынгтонам|Авіяцыйная катастрофа]] здарылася над [[Вашынгтон]]ам.
** [[Ахмед Хусейн аш-Шараа]] абвешчаны Прэзідэнтам [[Сірыя|Сірыі]] на пераходны перыяд.

=== Люты ===
[[Файл:President Trump and Ukrainian President Zelenskyy in Oval Office, Feb. 28, 2025 (BQ).jpg|thumb|Сустрэча Уладзіміра Зяленскага і Дональда Трампа ў Белым доме.]]
* [[2 лютага]]: [[67-я цырымонія «Грэмі»|67-я цырымонія]] ўручэння музычнай прэміі «[[Грэмі]]» адбылася ў [[ЗША]].
* [[4 лютага]]: Учынены [[Стральба ў школе «Campus Risbergska»|напад на школу]] ў горадзе [[Эрэбру]] ([[Швецыя]]).
* [[10 лютага]]: Аўтобус з пасажырамі [[ДТЗ у Гватэмале (2025)|ўпаў у раку]] ў [[Гватэмала (горад)|горадзе Гватэмала]], загінула больш за 50 чалавек.
* [[12 лютага]]: Прэзідэнт [[Румынія|Румыніі]] [[Клаус Яханіс]] сышоў у адстаўку.
* [[14 лютага]]: Лаўрэатам [[Прэмія імя Міхася Стральцова|Літаратурнай прэміі імя Міхася Стральцова]] стаў паэт і перакладчык [[Кастусь Цвірка]].
* [[15 лютага]]: Нарвежац [[Ёханес Тынес Бё]] атрымаў рэкордную 21-ю перамогу на чэмпіянатах свету па [[біятлон]]е.
* [[16 лютага]]: Адбылася [[BAFTA (прэмія, 2025)|78-я цырымонія ўручэння]] прэміі [[BAFTA]]: найлепшым фільмам прызнаны «[[Канклаў (фільм, 2024)|Канклаў]]».
* [[19 лютага]]: Абвешчана аб выяўленні [[Грабніца Тутмоса II|грабніцы фараона Тутмоса II]], апошняй страчанай магільні цароў [[XVIII дынастыя|васемнаццатай дынастыі]].
* [[18 лютага]]: У правінцыі [[Капербелт (правінцыя)|Капербелт]] ([[Замбія]]) у выніку [[Катастрофа на плаціне Sino-Metals Leach Zambia|катастрофы на плаціне]] рака [[Кафуэ (рака)|Кафуэ]] была забруджана адходамі.
* [[23 лютага]]:
** Завяршыўся [[Берлінскі кінафестываль 2025|75-ы Берлінскі кінафестываль]], «[[Залаты мядзведзь|Залатога мядзведзя]]» атрымаў фільм «[[Мары (фільм, 2024)|Мары]]» рэжысёра {{нп5|Даг Ёхан Хёўгеруд|Дага Ёхана Хёўгеруда|en|Dag Johan Haugerud}}.
** [[Парламенцкія выбары ў Германіі (2025)|Парламенцкія выбары]] адбыліся ў [[Германія|Германіі]], перамог блок [[ХДС/ХСС]] на чале з [[Фрыдрых Мерц|Фрыдрыхам Мерцам]].
* [[25 лютага]]:
** Уладам [[Літва|Літвы]] накіраваны [[зварот літоўскіх грамадскіх дзеячаў аб забароне выкарыстання беларусамі герба «Пагоня»|зварот грамадскіх дзеячаў]] аб забароне выкарыстання беларусамі герба «[[Пагоня]]».
** У [[Амдурман]]е здарылася [[Катастрофа Ан-26 у Амдурмане|авіяцыйная катастрофа]] з самалётам [[Ан-26]] [[Ваенна-паветраныя сілы Судана|ВПС Судана]].
* [[28 лютага]]: [[Сустрэча Уладзіміра Зяленскага і Дональда Трампа ў Белым доме (2025)|Сустрэча]] [[Уладзімір Зяленскі|Уладзіміра Зяленскага]] і [[Дональд Трамп|Дональда Трампа]] ў [[Белы дом|Белым доме]] скончылася безвынікова.

=== Сакавік ===
[[Файл:Remains of night club in Kochani after the fire VOA-full.jpg|thumb|Начны клуб у Кочані (Паўночная Македонія) пасля пажару.]]
* [[2 сакавіка]]: Адбылася [[Оскар (кінапрэмія, 2025)|97-я цырымонія]] ўручэння амерыканскай кінапрэміі «[[Оскар]]», найлепшым фільмам прызнана «[[Анора]]» рэжысёра [[Шон Бэйкер|Шона Бэйкера]].
* [[3 сакавіка]]: [[Крысціян Штокер]] уступіў на пасаду федэральнага канцлера [[Аўстрыя|Аўстрыі]].
* [[4 сакавіка]]: [[ЗША]] ўвялі [[Гандлёвая вайна ЗША з Канадай і Мексікай|гандлёвыя тарыфы]] на канадскія і мексіканскія тавары.
* 6-8 сакавіка: У [[Сірыя|Сірыі]] на фоне палітычнай напружанасці і ўзброеных сутыкненняў учынены [[Масавыя забойствы сірыйскіх алавітаў (2025)|масавыя забойствы]] мірных жыхароў-[[алавіты|алавітаў]].
* [[10 сакавіка]]: У [[Паўночнае мора|Паўночным моры]] ля ўзбярэжжа [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] здарылася [[Сутыкненне караблёў у Паўночным моры (2025)|сутыкненне двух грузавых караблёў]].
* [[11 сакавіка]]: Былы прэзідэнт [[Філіпіны|Філіпін]] [[Радрыга Дутэртэ]] быў арыштаваны па ордары [[Міжнародны крымінальны суд|Міжнароднага крымінальнага суда]].
* [[12 сакавіка]]: У [[Пакістан]]е праведзена аперацыя па вызваленні [[Захоп цягніка Jaffar Express (2025)|пасажыраў цягніка Jaffar Express]], захопленых белуджыстанскімі сепаратыстамі.
* [[13 сакавіка]]: [[Міністэрства абароны Расіі]] заявіла аб вызваленні [[Суджа|Суджы]].
* [[14 сакавіка]]: [[Марк Карні]] змяніў [[Джасцін Трудо|Джасціна Трудо]] на пасадзе Прэм’ер-міністра [[Канада|Канады]].
* [[16 сакавіка]]: Здарыўся [[Пажар у начным клубе «Pulse»|пажар]] у начным клубе горада [[Кочані]] ([[Паўночная Македонія]]).
* [[18 сакавіка]]: Здзейснена [[Замах на Хасана Шэйха Махмуда|спроба замаху]] на прэзідэнта [[Самалі]] [[Хасан Шэйх Махмуд|Хасана Шэйха Махмуда]].
* [[20 сакавіка]]: [[Крысці Ковентры]] абрана прэзідэнтам [[Міжнародны алімпійскі камітэт|Міжнароднага алімпійскага камітэта]], стаўшы першай жанчынай на гэтай пасадзе.
* [[21 сакавіка]]:
** [[Рэспубліка Карэя|Паўднёвую Карэю]] ахапілі [[Лясныя пажары ў Паўднёвай Карэі (2025)|лясныя пажары]].
** Здзейснены [[напад на мячэць Фамбіты]] ([[Нігер]]).
* [[26 сакавіка]]: У ходзе [[Канфлікт у Судане (з 2023)|канфлікту ў Судане]] ўрадавыя войскі [[Бітва за Хартум (2023—2025)|аднавілі поўны кантроль]] над сталіцай краіны [[Хартум]]ам.
* [[28 сакавіка]]: [[Землетрасенне ў М’янме (2025)|Катастрафічнае землетрасенне]] здарылася ў [[М’янма|М’янме]].
* [[31 сакавіка]]: Суд [[Парыж]]а прызнаў французскага палітыка [[Марын Ле Пен]] вінаватай у растраце сродкаў [[Еўрапарламент]]а.

=== Красавік ===
[[Файл:Trump_showing_a_chart_with_reciprocal_tariffs_(cropped).jpg|thumb|[[Дональд Трамп]] абвяшчае аб увядзенні імпартных пошлін.]]
[[Файл:Smoke_billowing_from_Shahid_Rajaee_port_explosion,_26_April_2025.jpg|thumb|Пажар у порце Шахід Раджаі.]]
* [[2 красавіка]]: [[Прэзідэнт ЗША]] [[Дональд Трамп]] [[Гандлёвая вайна Трампа|абвясціў]] аб увядзенні ўсеагульнай імпартнай пошліны ў памеры 10 % на тавары, якія ўвозяць у [[ЗША]], і яшчэ па больш высокіх стаўках для 57 гандлёвых партнёраў.
* [[4 красавіка]]:
** Прэзідэнт [[Арменія|Арменіі]] [[Ваагн Хачатуран]] падпісаў закон аб пачатку працэсу ўступлення краіны ў [[Еўрапейскі Саюз]].
** [[Узброеныя сілы Расіі]] нанеслі [[Ракетны ўдар па Крывым Рогу 4 красавіка 2025 года|ракетны ўдар]] па [[Крывы Рог|Крывым Рогу]].
* [[5 красавіка]]: [[ЗША]] ахапілі [[Пратэсты ў ЗША (2025)|масавыя пратэсты]] супраць палітыкі адміністрацыі [[Дональд Трамп|Дональда Трампа]].
* [[8 красавіка]]:
** [[Аляксандр Міхайлавіч Авечкін|Аляксандр Авечкін]] пераўзышоў рэкорд [[Уэйн Грэцкі|Уэйна Грэцкі]] па колькасці закінутых шайб у рэгулярным сезоне [[НХЛ]].
** Пад [[Абвал даху начнога клуба Jet Set|абвалам даху начнога клуба]] ў [[Санта-Дамінга]] загінула больш за 220 чалавек.
* [[13 красавіка]]:
** Адкрываецца [[Сусветная выстаўка (2025)|Сусветная выстаўка 2025 года]] ў [[Осака|Осацы]].
** [[Узброеныя сілы Расіі]] нанеслі ракетны ўдар па [[Сумы|Сумах]].
* [[15 красавіка]]: Здарылася [[Караблекрушэнне на рацэ Конга (2025)|караблекрушэнне]] на рацэ [[Конга (рака)|Конга]] паблізу горада [[Мбандака]].
* [[16 красавіка]]:
** Кітаянка [[Цзюй Вэньцзюнь]] абараніла тытул чэмпіёнкі свету па [[шахматы|шахматах]].
** Былы прэзідэнт [[Перу]] [[Альянта Умала]] прысуджаны да пазбаўлення волі за карупцыю.
* [[22 красавіка]]: Учынены [[Тэракт у Пахалгаме|тэрарыстычны акт]] у [[Джаму і Кашмір]]ы, ён выклікаў [[Індыйска-пакістанскі крызіс (2025)|абвастрэнне]] [[Інда-пакістанскі канфлікт|інда-пакістанскага канфлікту]].
* [[26 красавіка]]: Здарыўся [[выбух у порце Шахід Раджаі]] каля [[Бендэр-Абас]]а ([[Іран]]).
* [[28 красавіка]]: На [[Пірэнейскі паўвостраў|Пірэнейскім паўвостраве]] адбылося [[Збой у энергасістэме Еўропы (2025)|маштабнае выключэнне электраэнергіі]].
* [[30 красавіка]]: [[ЗША]] і [[Украіна]] падпісалі пагадненне па карысных выкапнях.

=== Май ===
[[Файл:Jafar Panahi accepting Palme d'Or at Cannes 2025 02.jpg|thumb|[[Джафар Панахі|Джафара Панахі]] атрымлівае галоўны прыз Канскага кінафестываля.]]
* [[1 мая]]: [[Беларусы ў грамадзянскай вайне ў Таджыкістане|Беларусы — удзельнікі грамадзянскай вайны ў Таджыкістане]] атрымалі статус ветэранаў баявых дзеянняў за мяжой.
* [[5 мая]]:
** [[Чжаа Сіньтун]] стаў першым у гісторыі чэмпіёнам свету па [[снукер]]ы з [[Азія|Азіі]].
** Платформа [[Skype]] спыняе сваю працу.
* [[6 мая]]: На пасаду [[Канцлер Германіі|Федэральнага канцлера Германіі]] заступіў [[Фрыдрых Мерц]].
* [[8 мая]]: [[Канклаў 2025 года|Канклаў кардыналаў]] абраў [[Папа Рымскі|Папу Рымскага]] [[Леў XIV|Льва XIV]].
* [[10 мая]]: [[Індыя]] і [[Пакістан]] дамовіліся аб спыненні агню.
* [[17 мая]]: Фінал конкурсу песні «[[Конкурс песні Еўрабачанне 2025|Еўрабачанне]]» адбыўся ў [[Базель|Базелі]].
* [[18 мая]]: На прэзідэнцкіх выбарах у [[Румынія|Румыніі]] перамог [[Нікушар Дан]].
* [[22 мая]]:
** [[Наталля Пяткевіч]] прызначана віцэ-прэм’ерам Беларусі, [[Уладзімір Сцяпанавіч Каранік|Уладзімір Каранік]] узначаліў [[НАН Беларусі|Нацыянальную Акадэмію навук]].
** У [[Сан-Дыега]], [[штат Каліфорнія]], [[ЗША]], [[Крушэнне Cessna Citation II у Сан-Дыега (2025)|пацярпеў крушэнне]] самалёт Cessna Citation II.
* [[24 мая]]:
** Завяршыўся [[Канскі кінафестываль 2025|78-ы Канскі кінафестываль]], [[Залатая пальмавая галіна|Залатую пальмавую галіну]] атрымаў фільм «Чыстая выпадковасць» рэжысёра [[Джафар Панахі|Джафара Панахі]].
** [[Гродна|Гродзенскі]] «[[ФК Нёман Гродна|Нёман]]» атрымаў перамогу ў фінальным матчы за [[Кубак Беларусі па футболе 2024/2025|Кубак Беларусі]] па [[футбол]]е.
* [[25 мая]]: Зборная [[Зборная ЗША па хакеі з шайбай|ЗША]] выйграла [[Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2025|чэмпіянат свету]] па [[хакей з шайбай|хакеі з шайбай]].
* [[28 мая]]: На горад Моква ([[Нігерыя]]) абрынулася [[Паводка ў Мокве (2025)|паводка]].
* [[31 мая]]: «[[ФК Пары Сен-Жэрмен|Пары Сен-Жэрмен]]» атрымаў самую буйную перамогу ў гісторыі фіналаў [[Ліга чэмпіёнаў УЕФА|Лігі чэмпіёнаў УЕФА]], адолеўшы на стадыёне «[[Альянц Арэна]]» ў [[Мюнхен]]е міланскі «[[ФК Інтэрнацыянале Мілан|Інтэр]]» з лікам 5:0.

=== Чэрвень ===
[[Файл:National football stadium minsk.jpg|thumb|Нацыянальны футбольны стадыён, Мінск.]]
* [[2 чэрвеня]]: [[Прэзідэнт Польшчы|Прэзідэнтам Польшчы]] абраны [[Караль Наўроцкі]].
* [[3 чэрвеня]]: Прэм’ер-міністр [[Манголія|Манголіі]]  [[Лувсанамсрайн Аюун-Эрдэнэ]] падаў у адстаўку на фоне [[Пратэсты ў Манголіі (2025)|пратэстаў]].
* [[6 чэрвеня]]: У [[Лос-Анджэлес]]е пачаліся [[Пратэсты ў Лос-Анджэлесе (2025)|пратэсты]] супраць міграцыйнай палітыкі [[Дональд Трамп|Дональда Трампа]].
* [[7 чэрвеня]]: У [[Мінск]]у адкрылі [[Нацыянальны футбольны стадыён (Мінск)|Нацыянальны футбольны стадыён]].
* [[11 чэрвеня]]: Канадская плыўчыха [[Самер Мак-Інташ]] цягам пяці дзён усталявала сусветныя рэкорды ў трох дысцыплінах.
* [[12 чэрвеня]]: Пад [[Ахмадабад]]ам пацярпеў крушэнне пасажырскі самалёт [[Boeing 787]], загінулі 270 чалавек.
* [[13 чэрвеня]]: [[Ізраіль]] [[Аперацыя «Народ як леў»|нанёс удар]] па аб’ектах ядзернай і ракетнай інфраструктуры [[Іран]]а.
* [[17 чэрвеня]]: Хакеісты «[[Фларыда Пантэрз]]» другі раз запар выйгралі {{нп5|Кубак Стэнлі|Кубак Стэнлі|en|Stanley Cup}}.
* [[21 чэрвеня]]: Вызвалены [[Сяргей Леанідавіч Ціханоўскі|Сяргей Ціханоўскі]] і яшчэ шэраг асуджаных у Беларусі асоб.
* [[22 чэрвеня]]: [[ЗША]] нанеслі [[Аперацыя «Паўночны молат»|ўдары па ядзерных аб’ектах]] [[Іран]]а.
* [[30 чэрвеня]]: У штаце [[Тэлангана]] ([[Індыя]]) адбыўся [[Выбух на хімічным заводзе ў Сангарэдзі|выбух на хімічным заводзе]].

=== Ліпень ===
* [[9 ліпеня]]: На Беларусь абрынуўся [[Ураган у Беларусі (2025)|ўраган]], найбольш пацярпеў горад [[Магілёў]].
* [[13 ліпеня]]: Завяршыўся [[конкурс выканаўцаў эстраднай песні «Віцебск» 2025 года]].
* [[19 ліпеня]]: [[Аляксандр Усік]] абараніў тытул чэмпіёна свету па [[бокс]]е ў цяжкай вазе сярод прафесіяналаў.
* [[20 ліпеня]]: Кааліцыя на чале з [[Ліберальна-дэмакратычная партыя (Японія)|Ліберальна-дэмакратычнай партыяй]] страціла большасць у верхняй палаце [[Парламент Японіі|парламента Японіі]].
* [[21 ліпеня]]: У [[Дака|Дацы]] ([[Бангладэш]]) вайсковы самалёт [[Крушэнне самалёта J-7 у Дацы|упаў на каледж]].
* [[24 ліпеня]]: [[Прэзідэнт Францыі]] [[Эманюэль Макрон]] анансаваў прызнанне [[Дзяржава Палесціна|Палесціны]].
* [[27 ліпеня]]: Зборная [[Англія|Англіі]] перамагла на чэмпіянаце Еўропы па [[футбол]]е сярод жанчын.
* [[28 ліпеня]]: У зоне [[Камбаджыйска-тайскі канфлікт (2025)|камбаджыйска-тайскага канфлікту]] ўступіла ў сілу пагадненне аб спыненні агню.
* [[30 ліпеня]]: Моцнае [[Землетрасенне на Камчатцы (2025)|землетрасенне]] здарылася каля берагоў [[Камчатка|Камчаткі]].

=== Жнівень ===
[[Файл:3I-ATLAS_noirlab2525b_crop.png|міні|Камета [[3I/ATLAS]] на здымку абсерваторыі Джэміні, Чылі, 27&amp;nbsp;жніўня.]]
* [[4 жніўня]]: Былы [[прэзідэнт Бразіліі]] [[Жаір Балсанару]] змешчаны пад дамашні арышт.
* [[6 жніўня]]: У [[Гана|Гане]] восем чалавек, у тым ліку два міністры, загінулі пры [[Крушэнне Harbin Z-9 у Ашанці (2025)|крушэнні верталёта]]. 
* [[7 жніўня]]: Кампанія [[OpenAI]] прэзентавала новую мадэль [[штучны інтэлект|штучнага інтэлекту]] GPT-5.
* [[9 жніўня]]: У [[Вашынгтон]]е падпісана Дэкларацыя пра мірныя адносіны [[Арменія|Арменіі]] і [[Азербайджан]]а.
* [[13 жніўня]]: «[[ФК Пары Сен-Жэрмен|Пары Сен-Жэрмен]]» стаў уладальнікам [[Суперкубак УЕФА|Суперкубка УЕФА]].
* [[15 жніўня]]: Правінцыя [[Хайбер-Пахтунхва]] на паўночным захадзе [[Пакістан]]а моцна пацярпела ад [[паводка|паводкі]].
* [[18 жніўня]]: [[Прэзідэнт ЗША]] [[Дональд Трамп]] правёў перамовы з [[Прэзідэнт Украіны|Прэзідэнтам Украіны]] [[Уладзімір Зяленскі|Уладзімірам Зяленскім]] і еўрапейскімі лідарамі.
* [[20 жніўня]]: Міністр абароны [[Ізраіль|Ізраіля]] ўхваліў план захопу горада [[Газа (горад)|Газа]].
* [[21 жніўня]]: У [[Італія|Італіі]] затрыманы падазраваны ў [[Аварыя на газаправодах «Паўночны паток» і «Паўночны паток-2»|дыверсіі]] на газаправодах «[[Паўночны паток]]».
* [[26 жніўня]]: Прэм’ер-міністрам [[Літва|Літвы]] прызначана [[Інга Ругінене]].
* [[31 жніўня]]: Моцнае [[Землетрасенне ў Афганістане (2025)|землетрасенне]] здарылася ў [[Афганістан]]е.

=== Верасень ===
[[Файл:GenZ protest against government in chitwan, 8 september 2025.jpg|150пкс|міні|Пратэсты ў [[Непал]]е, 8&amp;nbsp;верасня.]]
* [[3 верасня]]: [[Крушэнне фунікулёра ў Лісабоне (2025)|Крушэнне]] [[фунікулёр]]а ў [[Лісабон]]е прывяло да гібелі людзей.
* [[6 верасня]]:
** Завяршыўся [[Венецыянскі кінафестываль 2025|Венецыянскі кінафестываль]], [[Залаты леў|галоўную ўзнагароду]] атрымаў фільм «[[Бацька маці сястра брат]]» рэжысёра [[Джым Джармуш|Джыма Джармуша]].
** [[Арына Сабаленка]] другі год запар выйграла [[Адкрыты чэмпіянат ЗША па тэнісе|Адкрыты чэмпіянат ЗША]] па [[тэніс]]е.
* [[11 верасня]]:
** [[Польшча]] закрыла [[Беларуска-польская граніца|мяжу з Беларуссю]] ў сувязі з вучэннямі «[[Захад-2025]]».
** У Беларусі вызвалены з умовай [[дэпартацыя|дэпартацыі]] 52 асобы, у тым ліку [[Мікалай Статкевіч]], які адмовіўся пакідаць краіну.
* [[12 верасня]]: У [[Непал]]е ў выніку пратэстаў створаны часовы ўрад, які ўзначаліла [[Сушыла Каркі]].
* [[15 верасня]]: [[Арман Дзюпланціс]] усталяваў новы сусветны рэкорд у скачках з шастом, узяўшы вышыню 6 м 30 см.
* [[22 верасня]]: Узнагарода «[[Залаты мяч]]» прысуджана [[Усман Дэмбеле|Усману Дэмбеле]] (сярод мужчын) і [[Айтана Банмаці|Айтане Банмаці]] (сярод жанчын).
* [[25 верасня]]: [[Польшча]] адкрыла [[Беларуска-польская граніца|мяжу з Беларуссю]] пасля вучэнняў «[[Захад-2025]]».
* [[28 верасня]]: Парламенцкія выбары адбыліся ў [[Малдова|Малдове]], партыя «[[Партыя «Дзеянне і салідарнасць»|Дзеянне і салідарнасць]]» захавала большасць у [[Парламент Малдовы|парламенце]].

=== Кастрычнік ===
* [[3 кастрычніка]]:
** Вялікі герцаг [[Люксембург]]а [[Анры (вялікі герцаг Люксембурга)|Анры]] адрокся ад стальца, але захаваў тытул.
** [[Сара Малалі]] стала першай у гісторыі жанчынай, зацверджанай на пасадзе [[Архібіскуп Кентэрберыйскі|Архібіскупа Кентэрберыйскага]].
** Спынена выданне газеты «[[Вечерний Могилёв]]».
* [[6 кастрычніка]]: Лаўрэатамі [[Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне|Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне]] сталі [[Мэры Брункаў]], [[Фрэд Рамсдэл]] і [[Шымон Сакагучы]].
* [[9 кастрычніка]]:
** Венгерскі пісьменнік [[Ласла Краснагаркаі]] абвешчаны лаўрэатам [[Нобелеўская прэмія па літаратуры|Нобелеўскай прэміі па літаратуры]].
** На сустрэчы ў [[Душанбэ]] лідары [[Расія|Расіі]] і [[Азербайджан]]а ўрэгулявалі [[Азербайджанска-расійскі крызіс|крызіс у двухбаковых адносінах]].
* [[10 кастрычніка]]:
** Уступіла ў сілу пагадненне аб [[Вайна Ізраіля з ХАМАС|спыненні агню]] паміж [[ХАМАС]] і [[Ізраіль|Ізраілем]].
** Лаўрэатам [[Нобелеўская прэмія міру|Нобелеўскай прэміі міру]] стала палітык з [[Венесуэла|Венесуэлы]] [[Марыя Карына Мачада]].
** Буйное [[Дарожна-транспартнае здарэнне ў Светлагорскім раёне (2025)|дарожна-транспартнае здарэнне]] адбылося ў [[Светлагорскі раён|Светлагорскім раёне]].
* [[13 кастрычніка]]: Пасля пратэстаў на [[Мадагаскар]]ы збег з краіны прэзідэнт [[Андры Радзуэліна]], уладу [[Мяцеж на Мадагаскары (2025)|захапілі ваенныя]].
* [[14 кастрычніка]]: Лаўрэатамі [[Прэмія па эканоміцы імя Альфрэда Нобеля|Нобелеўскай прэміі па эканоміцы]] абвешчаны [[Джоэль Мокір]], [[Філіп Агіён]] і [[Пітэр Хаўіт]].
* [[19 кастрычніка]]:
** З [[Луўр]]а былі скрадзены каштоўнасці французскай імператарскай сям’і.
** Прэзідэнтам [[Балівія|Балівіі]] абраны [[Радрыга Пас Перэйра]].
* [[21 кастрычніка]]:
** [[Прэм’ер-міністр Японіі|Прэм’ер-міністрам]] [[Японія|Японіі]] выбрана [[Санаэ Такаіці]], яна стала першай у гісторыі [[жанчына]]й на чале японскага ўрада.
** Былы [[прэзідэнт Францыі]] [[Нікаля Сарказі]] прыбыў у турму для адбывання зняволення.
* [[22 кастрычніка]]: [[Прэмія імя Сахарава|Прэміяй імя Сахарава]] ўганараваны журналісты [[Анджэй Пачобут]] і {{нп3|Мзія Амаглабелі|Мзіяй Амаглабелі|ka|მზია ამაღლობელი}}.
* [[24 кастрычніка]]:
** [[Прэзідэнт Ірландыі|Прэзідэнтам Ірландыі]] абарана [[Кэтрын Коналі]].
** На [[Беларускія могілкі (Іст-Брансуік)|беларускіх могілках]] у [[Іст-Брансвік (Нью-Джэрсі)|Іст-Брансвіку]] ([[Нью-Джэрсі]]) пахаваны пісьменнік [[Мікола Цэлеш]], які згінуў у 1976 годзе, расследаванне абставін яго смерці працягваецца.
* [[26 кастрычніка]]: [[Усходні Тымор]] далучыўся да [[АСЕАН]].
* [[28 кастрычніка]]: У [[Рыа-дэ-Жанэйра]] праведзена [[Аперацыя «Стрымліванне»|буйная паліцэйская аперацыя]].
* [[29 кастрычніка]]:
** Міжзоркавая [[камета]] [[3I/ATLAS]] прайшла [[перыгелій]] сваёй арбіты.
** У [[Танзанія|Танзаніі]] пачаліся [[Пратэсты ў Танзаніі (2025)|пратэсты]] супраць пераабрання [[Самія Сулуху|Саміі Сулуху]].
* [[30 кастрычніка]]: Базіліка [[Саграда Фамілія]] ў [[Барселона|Барселоне]] стала самым высокім храмам у свеце.

=== Лістапад ===
[[Файл:Buildings_of_Taipo_apartment_fires.jpg|thumb|Пажар у жылым комплексе ў Ганконгу.]]
* [[9 лістапада]]: Названы лаўрэаты [[Прэмія Цёткі|Прэміі Цёткі]] за дасягненні ў галіне [[беларуская дзіцячая літаратура|беларускай дзіцячай літаратуры]] і кнігавыдання.
* [[11 лістапада]]:
** [[Букераўская прэмія|Букераўскую прэмію]] атрымаў [[Дэвід Салай]] за раман «Плоць».
** Пад [[Руставі]] ([[Грузія]]) [[Катастрофа Lockheed C-130 пад Руставі (2025)|разбіўся турэцкі ваенна-транспартны самалёт]].
* [[13 лістапада]]: [[ЗША]] пачынаюць [[Аперацыя «Паўднёвая дзіда»|аперацыя «Паўднёвая дзіда»]] ў [[Карыбскае мора|Карыбскім моры]].
* [[15 лістапада]]:
** Пераможцам [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця|Літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройця]] стаў [[Сяргей Дубавец]] з кнігай «Занзібар: сталенне маладой душы».
** У Цэнтральным [[В’етнам]]е пачалася [[Паводка ў Цэнтральным В’етнаме (2025)|маштабная паводка]].
* [[17 лістапада]]: Былая прэм’ер-міністр [[Бангладэш]] [[Шэйх Хасіна]] завочна прысуджана да смяротнай кары.
* [[19 лістапада]]: Расійскія войскі нанеслі ракетны ўдар па [[Тэрнопаль|Тэрнопалі]]. 
* [[20 лістапада]]: [[Прэзідэнт ЗША]] [[Дональд Трамп]] падпісаў «[[Акт аб празрыстасці файлаў Эпштэйна]]».
* [[21 лістапада]]: Здзейснена [[Выкраданне школьнікаў у штаце Нігер (2025)|выкраданне школьнікаў]] у штаце Нігер у [[Нігерыя|Нігерыі]].
* [[26 лістапада]]:
** [[Пажар у жылым комплексе ў Ганконгу (2025)|Пажар у жылым комплексе]] ў [[Ганконг]]у прывёў да гібелі людзей.
** Прэзідэнт [[Гвінея-Бісау|Гвінеі-Бісау]] [[Умару Сісоку Эмбала]] адхілены ад улады ў выніку [[Ваенны пераварот у Гвінеі-Бісау (2025)|ваеннага перавароту]].

=== Снежань ===
* [[2 снежня]]: Найлепшым [[футбол|футбалістам]] года [[Беларусь|Беларусі]] прызнаны [[Валерый Ігаравіч Грамыка|Валерый Грамыка]].
* [[8 снежня]]: У прэфектуры Ааморы на поўначы [[Японія|Японіі]] адбылося [[Землетрасенне ў Ааморы (2025)|землетрасенне]].
* [[7 снежня]]: 
** У [[Бенін]]е адбылася [[Спроба ваеннага перавароту ў Беніне (2025)|спроба ваеннага перавароту]].
** [[Камбаджыйска-тайскі канфлікт (2025)|Аднавіліся баі]] на мяжы [[Камбоджа|Камбоджы]] і [[Тайланд]]а.
* [[9 снежня]]:
** [[Андрай Бабіш]] заняў пасаду Прэм’ер-міністра [[Чэхія|Чэхіі]].
** Былы лідар суданскага апалчэння «[[Джанджавід]]» [[Алі Кушайб]] прысуджаны [[Міжнародны крымінальны суд|Міжнародным крымінальным судом]] да 20 гадоў пазбаўлення волі за [[Ваеннае злачынства|ваенныя злачынства]] і [[Злачынствы супраць чалавечнасці|злачынствы супраць чалавечнасці]].
** [[Неглюбская народная тэкстыльная традыцыя]] ўключана ў Спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны [[ЮНЕСКА]].
* [[10 снежня]]: Амерыканскія вайскоўцы [[Захоп танкера Skipper|захапілі венесуэльскі танкер]] у [[Карыбскае мора|Карыбскім моры]].
* [[11 снежня]]: Лаўрэатамі намінацыі «Чалавек года» часопіс ''[[Time]]'' назваў стваральнікаў [[штучны інтэлект|штучнага інтэлекту]].
* [[14 снежня]]: У час святкавання [[Ханука|Ханукі]] на пляжы ў [[Сідней|Сіднеі]] здзейснены тэрарыстычны акт.
* [[26 снежня]]: [[Ізраіль]] першым з дзяржаў-членаў [[ААН]] афіцыйна прызнаў незалежнасць [[Самаліленд]]а.
* [[28 снежня]]: Пачаліся масавыя пратэсты ў [[Іран]]е.

== Нарадзіліся ==
{{Асноўны артыкул|Спіс народжаных у 2025 годзе}}

== Памерлі ==
{{Main|Спіс памерлых у 2025 годзе}}
* [[2 студзеня]]: [[Агнеш Келеці]], венгерская [[Гімнастыка|гімнастка]], пяціразовая алімпійская чэмпіёнка.
* [[16 студзеня]]: [[Дэвід Лінч]], амерыканскі кінарэжысёр і сцэнарыст.
* [[23 студзеня]]: [[Віктар Канстанцінавіч Гардзей|Віктар Гардзей]], беларускі пісьменнік.
* [[21 красавіка]]: [[Францыск, Папа Рымскі]].
* [[22 чэрвеня]]: [[Радзім Гарэцкі]], беларускі геолаг, грамадскі дзеяч, акадэмік НАН Беларусі.
* [[22 ліпеня]]: [[Озі Осбарн]], вакаліст гурта [[Black Sabbath]].
* [[4 верасня]]: [[Джорджа Армані]], італьянскі мадэльер і прадпрымальнік.
* [[16 верасня]]: [[Роберт Рэдфард]], амерыканскі акцёр і кінарэжысёр.
* [[11 кастрычніка]]: [[Даян Кітан]], амерыканская актрыса.
* [[7 лістапада]]: [[Вячаслаў Пятровіч Рагойша|Вячаслаў Рагойша]], беларускі філолаг, літаратуразнаўца.
* [[29 лістапада]]: [[Том Стопард]], брытанскі драматург.
* [[1 снежня]]: [[Генадзь Пятровіч Пашкоў|Генадзь Пашкоў]], беларускі паэт, перакладчык, публіцыст.
* [[21 снежня]]: [[Мікіта Мелказёраў]], беларускі журналіст, блогер.
* [[28 снежня]]: [[Брыжыт Бардо]], французская актрыса, спявачка, фотамадэль, абаронца жывёл.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Навігацыя}}
{{Вонкавыя спасылкі}}

[[Катэгорыя:2025| ]]</text>
      <sha1>jmsvon6i0uhmts6m4wos5fqugiyyy8m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Адольф Мішэк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>732408</id>
    <revision>
      <id>5153678</id>
      <parentid>4347120</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:35:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2080" sha1="ovoiho8zpt1a37g5o2sv0dwftq4qca8" xml:space="preserve">{{Музыкант
| Арыгінал імя = {{lang-cs|Adolf Míšek}}
| Дата нараджэння = 29.08.1875
| Дата смерці = 20.10.1955
| Месца нараджэння = [[Мадлецін]], [[Рушынаў]]
| Месца смерці = [[Прага]], [[Чэхаславакія]]
| Краіна = Чэхаславакія
| Прафесіі = кампазітар, дырыжор, харавы дырыжор, кантрабасіст, музычны педагог
| Інструмент = кантрабас
| Жанры = класічная музыка і духавы аркестр
}}

'''Адольф Мішэк''' ({{lang-cs|Adolf Míšek}}; {{ВД-Прэамбула}}) — чэшскі кантрабасіст і кампазітар.

== Біяграфія ==
У 15-гадовым узросце паступіў у клас басэтлі Франца Зімандля ў Венскай кансерваторыі.

Па заканчэнні курса ў 1894 годзе паступіў у аркестр Венскай прыдворнай оперы.

З 1898 года граў таксама ў Венскім філарманічным аркестры.

У 1910—1914 гадах выкладаў у Новай венскай кансерваторыі.

У 1918 г. перабраўся ў Прагу, дзе ў 1920—1934 гг. быў першым басэтляй у аркестры Нацыянальнага тэатра, а затым да канца жыцця вёў педагагічную працу.

Мішэку належыць шэраг п'ес для басэтлі, у тым ліку тры санаты (найболей вядомая мі-мінорная Op. 6, 1911); кампазітарскі стыль Мішэка імкнецца да позняга рамантызму.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{ізаляваны артыкул|date=2023-02-19}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Мішэк Адольф}}
[[Катэгорыя:Кампазітары Чэхіі]]</text>
      <sha1>ovoiho8zpt1a37g5o2sv0dwftq4qca8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Адольф Уунона</title>
    <ns>0</ns>
    <id>744303</id>
    <revision>
      <id>5153677</id>
      <parentid>5132137</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Спасылкі */</comment>
      <origin>5153677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6303" sha1="bjcgfxiyy5ov48rz5k9dqdxz1ji1f5a" xml:space="preserve">{{палітык}}
'''Адольф Уунона''', уроджаны як '''Адольф Гітлер Уунона''' ({{lang-en|Adolf Hitler Uunona}}; {{ВД-Прэамбула}}) — намібійскі палітык.

== Кар’ера ==
У маладосці стаў членам {{нп3|SWAPO|Народнай арганізацыі Паўднёва-Заходняй Афрыкі|en|SWAPO}}, у тым ліку яе баявой арганізацыі — {{нп3|Народна-вызваленчая армія Намібіі|Народна-вызваленчай арміі|en|People's Liberation Army of Namibia}}. Палітычную кар’еру пачаў як змагар з [[апартэід]]ам у [[ПАР]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.lematin.ch/story/adolf-hitler-elu-avec-85-des-voix-770507032503 Adolf Hitler élu avec 85 % des voix]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.lindependant.fr/2020/12/03/elu-avec-85-des-voix-adolf-hitler-remporte-les-elections-regionales-en-namibie-9236198.php Élu avec 85 % des voix, Adolf Hitler remporte les élections régionales en Namibie]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.midilibre.fr/2020/12/04/insolite-adolf-hitler-vient-detre-elu-en-namibie-9238082.php Insolite : Adolf Hitler vient d'être élu en Namibie]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.cnews.fr/monde/2020-12-03/un-certain-adolf-hitler-elu-en-namibie-1023886 Un certain Adolf Hitler élu en Namibie]&lt;/ref&gt;. Удзельнічаў у [[Вайна за незалежнасць Намібіі|вайне за незалежнасць Намібіі ад ПАР]]. З 2004 года некалькі разоў абіраўся саветнікам у акрузе Ампунджа на выбарах у Рэгіянальны савет Ашаны ў 2010 і 2015 гадах&lt;ref&gt;''[http://www.lac.org.na/laws/2010/4627.pdf Government Gazette of the Republic of Namibia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201217022159/http://www.lac.org.na/laws/2010/4627.pdf |date=2020-12-17 }}.'' December 9, 2010, No. 4627&lt;/ref&gt;. У лістападзе 2020 года выйграў мясцовыя выбары ў Паўночнай Намібіі, набраўшы 1196 галасоў (85 %)&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite news|date=2020-12-03|title=Namibia: Man named after Adolf Hitler wins local election|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-55173605|access-date=26 студзеня 2026|archive-date=2020-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20201203154512/https://www.bbc.com/news/world-africa-55173605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. У лістападзе 2025 года пераабраны&lt;ref&gt; [https://fr.euronews.com/2025/11/27/adolf-hitler-triomphe-aux-elections-mais-en-namibie-et-cest-un-homonyme Adolf Hitler triomphe aux élections… Mais en Namibie, et c’est un homonyme], Euronews, 27 novembre 2025 &lt;/ref&gt;.

== Імя ==
Па словах Уунона, бацька назваў яго ў гонар [[Трэці рэйх|нямецкага]] [[фюрар]]а [[Адольф Гітлер|Адольфа Гітлера]], аднак нібыта не ведаў, кім быў гэты чалавек. Нямецкія імёны сустракаюцца ў [[Намібія|Намібіі]], якая да [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] была нямецкай калоніяй&lt;ref name=&quot;BBC&quot;/&gt;. Уунона даведаўся пра гісторыю свайго цёзкі толькі ў падлеткавым узросце&lt;ref&gt;[https://www.independentespanol.com/noticias/elecciones-namibia-adolf-hitler-concejal-local-bild-b1765901.html Adolf Hitler gana elecciones en Namibia: «No trato de dominar el mundo»]&lt;/ref&gt;, аднак змяніў сваё імя толькі ў лістападзе 2025 года, прыбраўшы з яго «Гітлер»&lt;ref&gt;[https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/11/28/namibian-politician-named-adolf-hitler-wins-re-election/ Adolf Hitler wins re-election … in Namibia]&lt;/ref&gt;. На публіцы ён звычайна прадстаўляецца як Адольф або Адольф Уунона.

Пасля поспеху на выбарах 2020 года імя палітыка працягнула ўвагу міжнародных [[СМІ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Ndeyanale|first=Eliaser|title=Adolf Hitler defends his name|url=https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&amp;id=206992|url-status=live|access-date=2021-10-08|website=The Namibian|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Man named Adolf Hitler Uunona wins election in Namibia, says he isn't seeking 'world domination'|language=en-US|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/world/2020/12/03/namibia-election-adolf-hitler-uunona/|access-date=2021-10-08|issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;, у тым ліку ў [[Германія|Германіі]]&lt;ref&gt;[https://www.bild.de/politik/ausland/politik-ausland/corona-alarm-in-seinem-buero-in-namibia-adolf-hitler-muss-ins-homeoffice-78721132.bild.html ''Adolf Hitler muss ins Homeoffice!'' BILD Online, 6. Januar 2022.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bild.de/politik/ausland/politik-ausland/radikal-investition-von-china-zementwerk-zoff-beim-namibia-hitler-77434258.bild.html ''Zementwerk-Zoff beim Namibia-Hitler.'' BILD Online, 31. Dezember 2021.]&lt;/ref&gt;. У снежні 2020 года ён заяўляў, што не плануе мяняць сваё імя, бо яно было «ва ўсіх афіцыйных дакументах»&lt;ref&gt;{{cite news |title=Adolf Hitler wins big in Namibia, says he has no plans for world domination |url=https://indianexpress.com/article/world/adolf-hitler-wins-namibia-election-7091546/ |accessdate=26 студзеня 2026 |publisher=The Indian Express |date=6 December 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Спасылкі ==
* [https://www.bbc.com/russian/news-55173348 В Намибии на выборах победил кандидат по имени Адольф Гитлер. Как это произошло?]

{{вонкавыя спасылкі}}
{{ізаляваны артыкул|date=2026-01-27}}

{{DEFAULTSORT:Уунона Адольф}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Намібіі]]</text>
      <sha1>bjcgfxiyy5ov48rz5k9dqdxz1ji1f5a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партал:Навука/Новыя артыкулы</title>
    <ns>100</ns>
    <id>753022</id>
    <revision>
      <id>5153744</id>
      <parentid>5153490</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NirvanaBot</username>
        <id>40832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+2 новых</comment>
      <origin>5153744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1889" sha1="2fy647mlas2ccs7g0ux5pwyldozf0kj" xml:space="preserve">{{Новы артыкул|Надзея Ігараўна Шышкіна|2026-06-12T15:13:23Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Уладзімір Мацвеевіч Макараў|2026-06-12T12:14:18Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Аліна Аляксандраўна Харысава|2026-06-10T23:59:18Z|MocnyDuham}}
{{Новы артыкул|Альфонс Парчэўскі|2026-06-08T14:55:23Z|Aliaksei Lastouski}}
{{Новы артыкул|Арцемій Уладзіміравіч Арцыхоўскі|2026-06-08T13:25:32Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Сцяпан Васілевіч Говін|2026-06-07T19:26:59Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Андрэй Міхайлавіч Арцымовіч|2026-06-07T15:02:29Z|M.L.Bot}}
{{Новы артыкул|Яўгенія Лязо|2026-06-07T10:05:25Z|ZolaSukhar}}
{{Новы артыкул|Марыян Біскуп|2026-06-05T16:30:01Z|DBatura}}
{{Новы артыкул|Забойства Генры Новака|2026-06-05T08:36:48Z|Ілля Касакоў}}
{{Новы артыкул|Мітрафан Феафанавіч Цытовіч|2026-06-04T09:40:42Z|Aliaksei Lastouski}}
{{Новы артыкул|Секст Аўрэлій Віктар|2026-06-03T14:02:24Z|Ueschar}}
{{Новы артыкул|Эрнст Фрэнкель|2026-06-02T14:20:38Z|DBatura}}
{{Новы артыкул|Ёсіф дэль Медзіга|2026-06-02T14:18:48Z|Ілля Касакоў}}
{{Новы артыкул|Уладзіслаў Загорскі|2026-06-01T13:54:41Z|Aliaksei Lastouski}}
{{Новы артыкул|Луі Жан Мары Дабантон|2026-06-01T09:14:56Z|JerzyKundrat}}
&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2fy647mlas2ccs7g0ux5pwyldozf0kj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партал:Геаграфія/Новыя артыкулы</title>
    <ns>100</ns>
    <id>753274</id>
    <revision>
      <id>5153742</id>
      <parentid>5153203</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NirvanaBot</username>
        <id>40832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+1 новых</comment>
      <origin>5153742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1218" sha1="00xvgcgl9pajjsb4f0b0c01xatacbse" xml:space="preserve">{{Новы артыкул|Сакольскае (Ніжагародская вобласць)|2026-06-11T09:17:50Z|PRChina Taiwan}}
{{Новы артыкул|Карвіна|2026-06-10T08:09:32Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Тынец-над-Сазавау|2026-06-10T07:54:16Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Пішалі|2026-06-10T07:46:44Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Вельвары|2026-06-10T07:41:35Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Косцелец-над-Чэрнімі-Лесі|2026-06-10T07:09:02Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Арктык-Рэд-Рывер|2026-06-10T06:57:40Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Піс (рака)|2026-06-09T13:26:13Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Мілавіцы|2026-06-09T11:40:27Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Ліса-над-Лабем|2026-06-09T11:28:52Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Добржыхавіцы|2026-06-09T11:23:50Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Госцівіцы|2026-06-09T11:20:05Z|Autumndancer}}
&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>00xvgcgl9pajjsb4f0b0c01xatacbse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партал:Беларусь/Новыя артыкулы</title>
    <ns>100</ns>
    <id>753287</id>
    <revision>
      <id>5153740</id>
      <parentid>5153487</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:50:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NirvanaBot</username>
        <id>40832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+6 новых</comment>
      <origin>5153740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2131" sha1="rxsmg46awzf3yakq1uffo5fmc3utusg" xml:space="preserve">{{Новы артыкул|Лакаматыў (стадыён, Гомель)|2026-06-12T15:36:40Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Надзея Ігараўна Шышкіна|2026-06-12T15:13:23Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі|2026-06-12T12:57:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Уладзімір Мацвеевіч Макараў|2026-06-12T12:14:18Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|2026-06-12T11:54:47Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Dominium maris Baltici|2026-06-12T09:58:07Z|Voūk12}}
{{Новы артыкул|Максім Уладзіміравіч Лысенка|2026-06-11T13:29:16Z|DobryBrat}}
{{Новы артыкул|Vandro​ŭ​ny cyrk majho hramadskaha žy​ć​cia|2026-06-11T12:06:40Z|Emilia Noah}}
{{Новы артыкул|Аліна Аляксандраўна Харысава|2026-06-10T23:59:18Z|MocnyDuham}}
{{Новы артыкул|Дар’я Латышава|2026-06-10T21:08:47Z|Dzejka}}
{{Новы артыкул|Станіслаў Давойна-Салагуб|2026-06-10T14:02:33Z|Voūk12}}
{{Новы артыкул|Дрозды (гурт)|2026-06-09T15:07:54Z|DzBar}}
{{Новы артыкул|Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2025/2026|2026-06-08T11:52:05Z|Jaŭhien}}
{{Новы артыкул|Янаўскі край (газета)|2026-06-08T11:22:30Z|Андрэй 2403 Б}}
{{Новы артыкул|Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі|2026-06-08T10:07:54Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Аляксандра Аляксандраўна Мамаева|2026-06-08T01:52:17Z|MocnyDuham}}
&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rxsmg46awzf3yakq1uffo5fmc3utusg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ларэн Бэкол</title>
    <ns>0</ns>
    <id>762235</id>
    <revision>
      <id>5153939</id>
      <parentid>4702628</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5153939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1990" sha1="ckvehph7twrkfa7pw1g49faunfqprzd" xml:space="preserve">{{Кінематаграфіст}}
'''Бэці Джоан Пёрске''' ({{lang-en|Betty Joan Perske}}), вядома пад псеўданімам '''Ларэн Бэкол''' ({{lang-en|Lauren Bacall}}; {{ВД-Прэамбула}}) — амерыканская {{актрыса|мюзіклаў ЗША|тэатра ЗША|агучвання ЗША|XX стагоддзя|XXI стагоддзя}} тэатра і кіно.

[[Амерыканскі інстытут кінамастацтва]] назваў яе 20-й найвялікшай зоркай класічнага галівудскага кіно, а ў [[2009]] годзе яна атрымала Ганаровую прэмію Амерыканскай кінаакадэміі ў знак прызнання яе ўкладу ў Залаты век кінафільмаў&lt;ref&gt;{{cite web |title=82nd Academy Awards Memorable Moments |url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/82nd-academy-awards-memorable-moments |publisher=Oscars |access-date=2017-12-27 |date=2009}}&lt;/ref&gt;.

Яна таксама ўладальніца ганаровага «[[Сезар]]а», двух «[[Залаты глобус|Залатых глобусаў]]», [[Прэмія Гільдыі кінаакцёраў ЗША|прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША]] і дзвюх прэмій «[[Тоні]]».

== Фільмаграфія ==
* (1944) «[[Мець і не мець (фільм)|Мець і не мець]]»

== Зноскі ==
{{reflist}}

== Спасылкі ==
* {{IMDb name|0000002}}

{{Прэмія «Залаты глобус» за найлепшую жаночую ролю другога плана — кінафільм}}
{{Прэмія Гільдыі кінаакцёраў ЗША за найлепшую жаночую ролю другога плана}}
{{Прэмія Сесіля Б. Дэміля}}
{{продкі}}
{{Вонкавыя спасылкі}}
{{DEFAULTSORT:Бэкол Ларэн}}</text>
      <sha1>ckvehph7twrkfa7pw1g49faunfqprzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партал:Спорт/Новыя артыкулы</title>
    <ns>100</ns>
    <id>763680</id>
    <revision>
      <id>5153745</id>
      <parentid>5153205</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NirvanaBot</username>
        <id>40832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+2 новых</comment>
      <origin>5153745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1510" sha1="b69yrbdgyorc67d2ha9ctvrmqzny1fs" xml:space="preserve">{{Новы артыкул|Лакаматыў (стадыён, Гомель)|2026-06-12T15:36:40Z|Чаховіч Уладзіслаў}}
{{Новы артыкул|Сіпіве Чабалала|2026-06-12T10:38:46Z|PRChina Taiwan}}
{{Новы артыкул|Уладас Гарастас|2026-06-10T13:55:36Z|JerzyKundrat}}
{{Новы артыкул|Тамім бін Хамад аль-Тані|2026-06-10T06:38:14Z|StarDeg}}
{{Новы артыкул|Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2025/2026|2026-06-08T11:52:05Z|Jaŭhien}}
{{Новы артыкул|Сверэ Фарстад|2026-06-05T10:26:45Z|Autumndancer}}
{{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 «Мінска» (баскетбол)|2026-06-04T10:16:22Z|Slavazai1973}}
{{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 «Гродна-93»|2026-06-04T10:07:25Z|Slavazai1973}}
{{Новы артыкул|Уладзімір Анатолевіч Клімавец|2026-06-02T15:06:08Z|Паўлюк Шапецька}}
{{Новы артыкул|Сезон 2012/2013 ГК СКА Мінск|2026-06-02T07:32:43Z|Паўлюк Шапецька}}
{{Новы артыкул|Сезон 2012/2013 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск|2026-06-01T13:51:26Z|Паўлюк Шапецька}}
{{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 «Рубона»|2026-06-01T11:01:42Z|Slavazai1973}}
&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b69yrbdgyorc67d2ha9ctvrmqzny1fs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шышкіна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>763739</id>
    <revision>
      <id>5153718</id>
      <parentid>4716292</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Прозвішча */</comment>
      <origin>5153718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="582" sha1="hzzckxlusb3pk5evdykijqf3y7lgcyw" xml:space="preserve">'''Шышкіна''' — прозвішча, тапонім.

== Прозвішча ==
* [[Ала Анатолеўна Шышкіна]] — расійская сінхраністка.
* [[Надзея Ігараўна Шышкіна]] (нар. 1975) — беларуская даследчыца ў галіне кнігазнаўства і выдавецкай справы.
* [[Таццяна Вікенцьеўна Шышкіна]] — беларускі фізіка.

== Тапонім ==
* [[Шышкіна (Ярцаўскі раён)]]
{{неадназначнасць}}</text>
      <sha1>hzzckxlusb3pk5evdykijqf3y7lgcyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вадзім Вілейта</title>
    <ns>0</ns>
    <id>785682</id>
    <revision>
      <id>5154045</id>
      <parentid>5153247</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T10:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5154045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15392" sha1="fyylwcghifiu7boy29owugrto34uj2x" xml:space="preserve">'''Вадзім Вілейта''' (''Vadim Vileita''; нар. 1983) — перакладчык, палітолаг.

Нарадзіўся ў Беларусі. З пачатку 2000-х гадоў жыве ў Літве. Скончыў Інстытут міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта, магістарскую працу «Сек’юрыцізацыя літвінізма ў Літве» прысвяціў рэакцыі літоўскага грамадства на «[[Ліцвінства|літвінізм]]» у розныя часы.&lt;ref name=&quot;Валкаускас&quot;&gt;{{артыкул|спасылка=https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|аўтар=Томас Валкаускас|загаловак=Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|год=2023|выданне=Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|месяц=сентября|чысло=4}}&lt;/ref&gt;

* http://viaf.org/viaf/30151110822437062906

* https://www.facebook.com/vadzim.vileita/


---
{{навуковец}}
'''Вадзім Вілейта''' ({{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў Гродна. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву. У 2001-2005 гада навучаўся ў Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude'').

У 2020-2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі». 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара Лаўрынаса Янавічуса.

Вадзім Вілейта з’яўляецца саветнікам і памочнікам члена Сейма Літоўскай Рэспублікі Томаса Тамілінаса.

== Навуковая дзейнасць ==
У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі. У 2013 годзе ён прапанаваў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы:
* Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве.
* Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана да роднай мовы пры адначасовым дрэнным валоданні рускай мовай.
* Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не з’яўляюцца прыярытэтнымі. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарускімі ў залежнасці ад эканамічнай выгады.

Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену літвінізму. У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху:
* Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі.
* Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве.

Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве напрамую залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве.

== Творчасць і прафесійная дзейнасць ==
З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык. Ён ажыццяўляе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў. З’яўляецца сябрам Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija).

У межах сваёй прафесійнай дзейнасці ён супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы.

== Грамадская дзейнасць ==
Вадзім Вілейта з’яўляецца заснавальнікам і кіраўніком няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільнюсе. У складзе гэтай арганізацыі ён выступаў з афіцыйнымі заявамі да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаючы пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных.

Ён прымаў удзел у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул|ref = Vileita, 2013|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = НЯМА ЗВЕСТАК|спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = НЯМА ЗВЕСТАК|выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = НЯМА ЗВЕСТАК|месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = НЯМА ЗВЕСТАК|нумар = НЯМА ЗВЕСТАК|старонкі = 4|isbn = НЯМА ЗВЕСТАК|issn = НЯМА ЗВЕСТАК|doi = НЯМА ЗВЕСТАК|bibcode = НЯМА ЗВЕСТАК|arxiv = НЯМА ЗВЕСТАК|pmid = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-url = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-date = НЯМА ЗВЕСТАК}}
* {{артыкул|ref = Karčiauskas, 2025|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = НЯМА ЗВЕСТАК|спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = НЯМА ЗВЕСТАК|выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = НЯМА ЗВЕСТАК|месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = НЯМА ЗВЕСТАК|нумар = НЯМА ЗВЕСТАК|старонкі = 42|isbn = НЯМА ЗВЕСТАК|issn = 2939-5933|doi = НЯМА ЗВЕСТАК|bibcode = НЯМА ЗВЕСТАК|arxiv = НЯМА ЗВЕСТАК|pmid = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-url = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-date = НЯМА ЗВЕСТАК}}
* {{артыкул|ref = Vileita, 2022|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = НЯМА ЗВЕСТАК|спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = НЯМА ЗВЕСТАК|выданне = Master's Thesis|тып = НЯМА ЗВЕСТАК|месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = НЯМА ЗВЕСТАК|том = НЯМА ЗВЕСТАК|нумар = НЯМА ЗВЕСТАК|старонкі = 62|isbn = НЯМА ЗВЕСТАК|issn = НЯМА ЗВЕСТАК|doi = НЯМА ЗВЕСТАК|bibcode = НЯМА ЗВЕСТАК|arxiv = НЯМА ЗВЕСТАК|pmid = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-url = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-date = НЯМА ЗВЕСТАК}}

== Спасылкі ==
* {{h|Vasilevich, 2024|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = НЯМА ЗВЕСТАК|date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = НЯМА ЗВЕСТАК|language = англійская|trans-title = НЯМА ЗВЕСТАК|format = НЯМА ЗВЕСТАК|doi = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-url = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-date = НЯМА ЗВЕСТАК|access-date = 2026-06-13|url-status = НЯМА ЗВЕСТАК|quote = НЯМА ЗВЕСТАК }}}}
* {{h|Valkauskas, 2023|2023|{{cite web|ref = Valkauskas, 2023| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = НЯМА ЗВЕСТАК|date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = НЯМА ЗВЕСТАК|language = руская|trans-title = НЯМА ЗВЕСТАК|format = НЯМА ЗВЕСТАК|doi = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-url = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-date = НЯМА ЗВЕСТАК|access-date = 2026-06-13|url-status = НЯМА ЗВЕСТАК|quote = НЯМА ЗВЕСТАК }}}}
* {{h|Vileita, LVA|НЯМА ЗВЕСТАК|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = НЯМА ЗВЕСТАК|last = НЯМА ЗВЕСТАК|authorlink = НЯМА ЗВЕСТАК|date = НЯМА ЗВЕСТАК|work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = НЯМА ЗВЕСТАК|language = літоўская|trans-title = НЯМА ЗВЕСТАК|format = НЯМА ЗВЕСТАК|doi = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-url = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-date = НЯМА ЗВЕСТАК|access-date = 2026-06-13|url-status = НЯМА ЗВЕСТАК|quote = НЯМА ЗВЕСТАК }}}}
* {{h|Vileita, LRV|НЯМА ЗВЕСТАК|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = НЯМА ЗВЕСТАК|last = НЯМА ЗВЕСТАК|authorlink = НЯМА ЗВЕСТАК|date = НЯМА ЗВЕСТАК|work = lrvalstybe.lt|publisher = НЯМА ЗВЕСТАК|location = Вільнюс|page = НЯМА ЗВЕСТАК|language = літоўская|trans-title = НЯМА ЗВЕСТАК|format = НЯМА ЗВЕСТАК|doi = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-url = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-date = НЯМА ЗВЕСТАК|access-date = 2026-06-13|url-status = НЯМА ЗВЕСТАК|quote = НЯМА ЗВЕСТАК }}}}
* {{h|Belarus Watch, НЯМА ЗВЕСТАК|НЯМА ЗВЕСТАК|{{cite web|ref = Belarus Watch, НЯМА ЗВЕСТАК| url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = НЯМА ЗВЕСТАК|date = НЯМА ЗВЕСТАК|work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = НЯМА ЗВЕСТАК|language = англійская|trans-title = НЯМА ЗВЕСТАК|format = PDF|doi = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-url = НЯМА ЗВЕСТАК|archive-date = НЯМА ЗВЕСТАК|access-date = 2026-06-13|url-status = НЯМА ЗВЕСТАК|quote = НЯМА ЗВЕСТАК }}}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}}</text>
      <sha1>fyylwcghifiu7boy29owugrto34uj2x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154051</id>
      <parentid>5154045</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5154051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13731" sha1="nndriik3sz3xv6ghfbzcp0m5k1qbd8t" xml:space="preserve">'''Вадзім Вілейта''' (''Vadim Vileita''; нар. 1983) — перакладчык, палітолаг.

Нарадзіўся ў Беларусі. З пачатку 2000-х гадоў жыве ў Літве. Скончыў Інстытут міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта, магістарскую працу «Сек’юрыцізацыя літвінізма ў Літве» прысвяціў рэакцыі літоўскага грамадства на «[[Ліцвінства|літвінізм]]» у розныя часы.&lt;ref name=&quot;Валкаускас&quot;&gt;{{артыкул|спасылка=https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|аўтар=Томас Валкаускас|загаловак=Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|год=2023|выданне=Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|месяц=сентября|чысло=4}}&lt;/ref&gt;

* http://viaf.org/viaf/30151110822437062906

* https://www.facebook.com/vadzim.vileita/


---
{{навуковец}}
'''Вадзім Вілейта''' ({{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў Гродне{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita|LVA||p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita|LVA||p=}}.

У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita|LVA||p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара Лаўрынаса Янавічуса{{sfn|Vileita|2022|p=1}}.

Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі Томаса Тамілінаса{{sfn|Vileita|LRV||p=}}.

== Навуковая дзейнасць ==
У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы:
* Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарускімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.

Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену літвінізму. У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху:

* Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Valkauskas|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Valkauskas|2023|p=}}.
* Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Valkauskas|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Valkauskas|2023|p=}}.

Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}.

== Прафесійная дзейнасць ==
З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|Vileita|LVA||p=}}. Ажыццяўляе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita|LVA||p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita|LVA||p=}}.

У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita|LVA||p=}}.

== Грамадская дзейнасць ==
Заснавальнік і кіраўнікам няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch||p=}}. У складзе гэтай арганізацыі выступаў з афіцыйнымі заявамі да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаюў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch||p=}}.

Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул|ref = Vileita, 2013|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Karčiauskas, 2025|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Vileita, 2022|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}

== ## Спасылкі ==
* {{h|Vasilevich, 2024|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Valkauskas, 2023|2023|{{cite web|ref = Valkauskas, 2023| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita, LVA||{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita, LRV||{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Belarus Watch, ||{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}}</text>
      <sha1>nndriik3sz3xv6ghfbzcp0m5k1qbd8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154054</id>
      <parentid>5154051</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:15:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5154054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13766" sha1="pkcihxa67ydzzg87iq48re1trgwmfht" xml:space="preserve">'''Вадзім Вілейта''' (''Vadim Vileita''; нар. 1983) — перакладчык, палітолаг.

Нарадзіўся ў Беларусі. З пачатку 2000-х гадоў жыве ў Літве. Скончыў Інстытут міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта, магістарскую працу «Сек’юрыцізацыя літвінізма ў Літве» прысвяціў рэакцыі літоўскага грамадства на «[[Ліцвінства|літвінізм]]» у розныя часы.&lt;ref name=&quot;Валкаускас&quot;&gt;{{артыкул|спасылка=https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|аўтар=Томас Валкаускас|загаловак=Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|год=2023|выданне=Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|месяц=сентября|чысло=4}}&lt;/ref&gt;

* http://viaf.org/viaf/30151110822437062906

* https://www.facebook.com/vadzim.vileita/


---
{{навуковец}}
'''Вадзім Вілейта''' ({{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў Гродне{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita|LVA||p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita|LVA||p=}}.

У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita|LVA||p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара Лаўрынаса Янавічуса{{sfn|Vileita|2022|p=1}}.

Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі Томаса Тамілінаса{{sfn|Vileita|LRV||p=}}.

== Навуковая дзейнасць ==
У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы:
* Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарускімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.

Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену літвінізму. У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху&lt;ref name=&quot;Валкаускас&quot; /&gt;:

* Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Valkauskas|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Valkauskas|2023|p=}}.
* Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Valkauskas|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Valkauskas|2023|p=}}.

Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}.

== Прафесійная дзейнасць ==
З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|Vileita|LVA||p=}}. Ажыццяўляе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita|LVA||p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita|LVA||p=}}.

У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita|LVA||p=}}.

== Грамадская дзейнасць ==
Заснавальнік і кіраўнікам няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch||p=}}. У складзе гэтай арганізацыі выступаў з афіцыйнымі заявамі да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаюў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch||p=}}.

Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул|ref = Vileita, 2013|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Karčiauskas, 2025|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Vileita, 2022|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}

== ## Спасылкі ==
* {{h|Vasilevich, 2024|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Valkauskas, 2023|2023|{{cite web|ref = Valkauskas, 2023| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita, LVA||{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita, LRV||{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Belarus Watch, ||{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}}</text>
      <sha1>pkcihxa67ydzzg87iq48re1trgwmfht</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154058</id>
      <parentid>5154054</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:36:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5154058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12744" sha1="lzb345f1041fejko8kvez1afd3q9lyr" xml:space="preserve">{{навуковец}}

'''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў Гродне{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара Лаўрынаса Янавічуса{{sfn|Vileita|2022|p=1}}.

Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі Томаса Тамілінаса{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}.

== Навуковая дзейнасць ==
У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы:
* Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарускімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.

Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену літвінізму. У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху:

* Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.
* Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.

Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}.

== Прафесійная дзейнасць ==
З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

== Грамадская дзейнасць ==
Заснавальнік і кіраўнікам няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2026|p=}}. У складзе гэтай арганізацыі выступаў з афіцыйнымі заявамі да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаюў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2026|p=}}.

Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}

== Спасылкі ==
* {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita, LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita, LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Belarus Watch|2026|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}}</text>
      <sha1>lzb345f1041fejko8kvez1afd3q9lyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154059</id>
      <parentid>5154058</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Спасылкі */</comment>
      <origin>5154059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12742" sha1="ru30xq59lbq8vqplioykgicttlwucva" xml:space="preserve">{{навуковец}}

'''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў Гродне{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара Лаўрынаса Янавічуса{{sfn|Vileita|2022|p=1}}.

Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі Томаса Тамілінаса{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}.

== Навуковая дзейнасць ==
У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы:
* Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарускімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.

Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену літвінізму. У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху:

* Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.
* Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.

Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}.

== Прафесійная дзейнасць ==
З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

== Грамадская дзейнасць ==
Заснавальнік і кіраўнікам няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2026|p=}}. У складзе гэтай арганізацыі выступаў з афіцыйнымі заявамі да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаюў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2026|p=}}.

Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}

== Спасылкі ==
* {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Belarus Watch|2026|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}}</text>
      <sha1>ru30xq59lbq8vqplioykgicttlwucva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154061</id>
      <parentid>5154059</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:43:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Спасылкі */</comment>
      <origin>5154061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12742" sha1="79l385fq730fuuxrrfxpy9whvzwdm16" xml:space="preserve">{{навуковец}}

'''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў Гродне{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара Лаўрынаса Янавічуса{{sfn|Vileita|2022|p=1}}.

Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі Томаса Тамілінаса{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}.

== Навуковая дзейнасць ==
У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы:
* Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарускімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.

Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену літвінізму. У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху:

* Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.
* Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.

Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}.

== Прафесійная дзейнасць ==
З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

== Грамадская дзейнасць ==
Заснавальнік і кіраўнікам няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2026|p=}}. У складзе гэтай арганізацыі выступаў з афіцыйнымі заявамі да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаюў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2026|p=}}.

Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}

== Спасылкі ==
* {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Belarus Watch|2010|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}}</text>
      <sha1>79l385fq730fuuxrrfxpy9whvzwdm16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154062</id>
      <parentid>5154061</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:46:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Грамадская дзейнасць */</comment>
      <origin>5154062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12729" sha1="h24r7caqp1y6tpzpca1c7xb7ev5q652" xml:space="preserve">{{навуковец}}

'''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў Гродне{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара Лаўрынаса Янавічуса{{sfn|Vileita|2022|p=1}}.

Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі Томаса Тамілінаса{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}.

== Навуковая дзейнасць ==
У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы:
* Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарускімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.

Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену літвінізму. У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху:

* Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.
* Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.

Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}.

== Прафесійная дзейнасць ==
З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

== Грамадская дзейнасць ==
Заснавальнік і кіраўнік няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Ад імя гэтай арганізацыі выступаў з заявамі, у тым ліку да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}.

Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}

== Спасылкі ==
* {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Belarus Watch|2010|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}}</text>
      <sha1>h24r7caqp1y6tpzpca1c7xb7ev5q652</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154063</id>
      <parentid>5154062</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>M.L.Bot перанёс старонку [[Удзельнік:Maksim L./Чарнавік 4]] у [[Вадзім Вілейта]] не пакінуўшы перасылкі</comment>
      <origin>5154062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12729" sha1="h24r7caqp1y6tpzpca1c7xb7ev5q652" xml:space="preserve">{{навуковец}}

'''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў Гродне{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара Лаўрынаса Янавічуса{{sfn|Vileita|2022|p=1}}.

Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі Томаса Тамілінаса{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}.

== Навуковая дзейнасць ==
У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы:
* Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарускімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.

Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену літвінізму. У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху:

* Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.
* Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.

Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}.

== Прафесійная дзейнасць ==
З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

== Грамадская дзейнасць ==
Заснавальнік і кіраўнік няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Ад імя гэтай арганізацыі выступаў з заявамі, у тым ліку да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}.

Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}

== Спасылкі ==
* {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Belarus Watch|2010|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}}</text>
      <sha1>h24r7caqp1y6tpzpca1c7xb7ev5q652</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154064</id>
      <parentid>5154063</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:53:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5154064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12982" sha1="gq94tbpr7uz4f5celv2abaix1c7gqfb" xml:space="preserve">{{навуковец}}

'''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў [[Гродна|Гродне]]{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў [[Інстытут міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта|Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук]] [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара Лаўрынаса Янавічуса{{sfn|Vileita|2022|p=1}}.

Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі Томаса Тамілінаса{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}.

== Навуковая дзейнасць ==
У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы:
* Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.
* Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарасійскімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}.

Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену &quot;[[Ліцвінства|літвінізма]]&quot;. У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху:

* Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.
* Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}.

Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}.

== Прафесійная дзейнасць ==
З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}.

== Грамадская дзейнасць ==
Заснавальнік і кіраўнік няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Ад імя гэтай арганізацыі выступаў з заявамі, у тым ліку ў 2010 годзе да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}.

Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}
* {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }}

== Спасылкі ==
* {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Vileita LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}
* {{h|Belarus Watch|2010|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote =  }}}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}}</text>
      <sha1>gq94tbpr7uz4f5celv2abaix1c7gqfb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 год у гісторыі тэлебачання</title>
    <ns>0</ns>
    <id>792601</id>
    <revision>
      <id>5153799</id>
      <parentid>5075911</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:38:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emilia Noah</username>
        <id>155537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Падзеі */</comment>
      <origin>5153799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2592" sha1="tpbrx5b6nsh6zcwc91zb5kl34cpknyj" xml:space="preserve">{{Бягучыя падзеі}}{{Кароткае апісанне|Храналагічны пералік}}
{{Гады ў гісторыі тэлебачання|2026}}
'''[[2026]]''' год быў адзначаны шэрагам падзей у [[Тэлебачанне|тэлебачанні]].

== Падзеі ==
*[[12 мая|12]]—[[16 мая]] — у [[Аўстрыя|Аўстрыі]] прайшоў конкурс песні «{{Не перакладзена 5|Конкурс песні Еўрабачанне 2026|Еўрабачанне|en|Eurovision Song Contest 2026}}».&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Austria’s JJ wins the Eurovision Song Contest 2025|url=https://eurovision.tv/story/austria-jj-wins-eurovision-2025|work=eurovision.tv|date=2025-05-18|access-date=2025-07-22|lang=en}}&lt;/ref&gt;

== Узнагароды ==
{{Асноўная катэгорыя|Тэлевізійныя прэміі 2026 года}}
== З’явіліся ==

=== Тэлевізійныя праграмы ===

=== Тэлевізійныя каналы ===

=== Серыялы ===
*Прэм’ера амерыканскага тэлесерыяла «{{Не перакладзена 5|Ліхтары|Ліхтары|en|Lanterns (TV series)}}» на [[HBO Max]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=James Gunn &amp; Peter Safran Provide Update On DC “Gods &amp; Monsters” Film &amp; TV Plans: Details On ‘Clayface’, ‘Lanterns’ Premiere, ‘Batman Brave &amp; The Bold’ &amp; More|url=https://deadline.com/2025/02/dc-gods-and-monsters-latest-1236299103/|work=Deadline|date=2025-02-24|access-date=2025-07-22|lang=en-US|author=Anthony D'Alessandro}}&lt;/ref&gt;
*Прэм’ера шведскага трылера «{{Не перакладзена 5|Вака|Вака|sv|Vaka (TV-serie)}}» на {{Не перакладзена 5|Amazon Prime Video|Prime Video|en|Amazon Prime Video}}.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=&quot;En levande mardröm&quot; drabbar Sverige i ny thrillerserie - se de första bilderna|url=https://www.moviezine.se/nyheter/en-levande-mardrom-utlovas-i-ny-svensk-thrillerserie-se-de-forsta-bilderna|work=MovieZine|date=2025-03-17|access-date=2025-07-22|lang=sv}}&lt;/ref&gt;
== Нарадзіліся ==

=== Беларусь ===

== Памерлі ==

=== Беларусь ===
==Гл. таксама==
==Зноскі==
{{Reflist}}
==Літаратура==
==Спасылкі==
{{Навігацыя}}
{{Вонкавыя спасылкі}}
{{Храналагічны пералік}}

[[Катэгорыя:2026 год у культуры і мастацтве|Тэлебачанне]]
[[Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні]]</text>
      <sha1>tpbrx5b6nsh6zcwc91zb5kl34cpknyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алег Аркадзевіч Глекаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>798360</id>
    <revision>
      <id>5153698</id>
      <parentid>5153599</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:40:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>афармленне</comment>
      <origin>5153698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4216" sha1="g1gvdan2cqbf33foqylnp2o6qtpmuyd" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Глекаў}}
{{Мастак}}

'''Алег Аркадзевіч Гле́каў''' ({{ВДП}}) — беларускі [[кніжны афарміцель]], мастацкі і тэхнічны рэдактар.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1967 годзе ў Мінску&lt;ref name=&quot;nlb&quot;&gt;{{cite web|url=http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&amp;tq=v0&amp;name_view=va_aall&amp;a001=BY-SEK-507943&amp;strq=l_siz=20|title=Глекаў, Алег Аркадзевіч (нар. 1967)|website=unicat.nlb.by|accessdate=2026-01-08}}&lt;/ref&gt;. У 1986 годзе скончыў [[Мінскі дзяржаўны машынабудаўнічы каледж|Мінскі машынабудаўнічы тэхнікум]], а ў 1991 годзе [[Машынабудаўнічы факультэт БДПА|машынабудаўнічы факультэт]] [[Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт|Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі]]&lt;ref name=&quot;catholic&quot;&gt;{{cite web|url=https://media.catholic.by/nv/n106/authors.htm#auth582|title=Алег Глекаў|website=Наша Вера|accessdate=2026-01-08}}&lt;/ref&gt;.

Пачаў працаваць ў 1985 годзе на {{Не перакладзена 5|Адэскі завод сельскагаспадарчага машынабудавання|Заводзе імя Кастрычніцкай рэвалюцыі|ru|Одесский завод сельскохозяйственного машиностроения}} ВА «Адэсаглебамаш» (Адэса, УССР). У 1986—1988 гадах праходзіў тэрміновую вайсковую службу. У 1988—1994 гадах працаваў інжынерам-канструктарам ў Мінскім спецыяльным канструктарскім бюро працяжных станкоў (СКБ ПС) пры [[Мінскі станкабудаўнічы завод імя С. М. Кірава|станкабудаўнічым заводзе імя Кірава]] ў Мінску.

У 1995—1997 гадах працаваў рэдактарам аддзела камп’ютарнай вёрсткі ў газеце «[[Чырвоная змена]]», а ў 1997—2004 гадах у часопісе «[[Бярозка (часопіс)|Бярозка]]». Адначасова ў 1997 годзе, як валанцёр, пачаў выконваць абавязкі мастацкага і тэхнічнага рэдактара ў рэлігійным часопісе для дзяцей «[[Маленькі рыцар Беззаганнай]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pro-christo.catholic.by/by/press.htm|title=Выдавецтва &quot;PRO CHRISTO&quot; :: Прэса|website=pro-christo.catholic.by|access-date=2026-06-11}}&lt;/ref&gt;, а з 1999 года і ў рэлігійных часопісах «[[Наша вера (часопіс)|Наша вера]]» і «[[Ave Maria (часопіс)|Ave Maria]]»&lt;ref name=&quot;catholic&quot; /&gt;. З моманту заснавання, у 2000 годзе, выдавецтва [[Мінска-Магілёўская архідыяцэзія|Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі]] «[[Pro Christo]]» Глекаў яго мастацкі і тэхнічны рэдактар.

== Творчасць ==
Як мастак афармляў [[кніга|кнігі]] для выдавецтваў «[[Юнацтва (выдавецтва)|Юнацтва]]», «[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]», «[[Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі]]» і іншых. Супрацоўнічаў з выдавецтвамі «[[Кнігазбор]]» і «[[Коска (выдавецтва)|Коска]]»&lt;ref name=&quot;nlb&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Глекаў Алег Аркадзевіч}}
[[Катэгорыя:Афармляльнікі кніг Беларусі]]
[[Катэгорыя:Афармляльнікі кніг]]</text>
      <sha1>g1gvdan2cqbf33foqylnp2o6qtpmuyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Усходняя Літва</title>
    <ns>0</ns>
    <id>803218</id>
    <revision>
      <id>5153687</id>
      <parentid>5151762</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:56:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Аляксандр Белы</username>
        <id>46814</id>
      </contributor>
      <comment>свіран і іншыя літуанізмы</comment>
      <origin>5153687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42200" sha1="dwgn1l90ttrsbsda0tybgofgct1m923" xml:space="preserve">{{улдасл}}
[[Файл:Lithuanian language in the 16th century.png|міні|Абсяг літоўскай мовы ў XVI ст. паводле Зігмаса Зінкявічуса. Яго паўднёва-ўсходнюю мяжу можна лічыць умоўнай мяжой Усходняй Літвы на тэрыторыі сучаснай Беларусі.]]

'''Усходняя Літва''' ({{lang-lt|Rytų Lietuwa}}, {{lang-pl|Litwa Wschodnia}}) — умоўная рэтраспектыўная назва усходняй часткі гістарычнай Літвы (''[[Літва (зямля)|Lithuania propria]]'', як асноўнай часткі дзяржаўнай тэрыторыі [[ВКЛ]], пачаткова населенай пераважна [[Літоўцы|літоўцамі]]) ў працах некаторых гісторыкаў і філолагаў, якая падкрэслівае інтэнсіўнасць працэсаў моўнай і культурнай [[Славянізацыя|славянізацыі]] насельніцтва гэтай тэрыторыі. У іншым разуменні — гістарычны рэгіён на сумежжы сучасных Літоўскай Рэспублікі і Рэспублікі Беларусь, вылучаны постфактум, які ў мінулым складаў частку гістарычнай Літвы, але ў выніку асіміляцыйных працэсаў не захаваў [[Літоўская мова|літоўскую мову]] і гістарычную ідэнтычнасць, і ў большай частцы не ўвайшоў у склад сучаснай дзяржаўнай тэрыторыі [[Літоўская Рэспубліка|Літоўскай Рэспублікі]]. Дакладнае вызначэнне ўсходніх межаў Літвы, у кожную гістарычную эпоху, уяўляе сабой складаную задачу, праз шматзначнасць і пэўную размытасць самога тэрміну «Літва». Гэтыя межы да канца XVIII ст. паступова адсоўваліся на ўсход, затым да [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]] заставілася адносна стабільнымі, а пасля разгрому паўстання пачалі адсоўвацца на захад.

Першыя прыкметы самабытнасці рэгіёну можна ўгледзець у [[Культура ўсходнелітоўскіх курганоў|Культуры ўсходнелітоўскіх курганоў]] — археалагічнай культуры, вядомай па пахавальных помніках балцкіх плямён III—XII стст., якія сустракаюцца на сучаснай тэрыторыі ўсходняй і паўднёва-ўсходняй [[Літва|Літвы]] і паўночна-заходняй [[Беларусь|Беларусі]] ад сярэдняга цячэння [[Нёман]]а на захад ад [[Свір (возера)|возера Свір]] на усход, ад вярхоўяў ракі [[Швянтойі (прыток Віліі)]] на поўнач да басейна [[Мяркіс|ракі Мяркіс]] [[Мяркіс|(Мерач)]] на поўдзень. Ужо ў канцы той эпохі рэгіён робіцца кантактнай балта-славянскай зонай.  

== Усходняя Літва ў працах Зігмаса Зінкявічуса ==

Выбітны літоўскі мовазнаўца, прафесар [[Зігмас Зінкявічус]], вызначаў Усходнюю Літву перш за ўсё праз прызму лінгвістыкі і гісторыі рассялення [[Балты|балтаў]]. З гістарычнага пункту гледжання да Усходняй Літвы ён адносіў тэрыторыі, якія сёння знаходзяцца ў паўночна-заходняй частцы сучаснай Беларусі (рэгіён Верхняга [[Панямонне|Панямоння]]) і [[Віленскі край]] Літоўскай Рэспублікі.

[[Файл:Моўная сітуацыя на Віленшчыне ў пачатку XX стагоддзя.svg|міні|Моўная сітуацыя на Віленшчыне ў пачатку XX стагоддзя паводле літоўскага мовазнаўца Алойзаса Відугірыса. Ружовым — беларускамоўныя зоны, зялёным — літоўскамоўныя, жоўтым — польскамоўныя]]
У сваіх працах (перадусім у кнізе «Усходняя Літва ў мінулым і сучаснасці», 1993)&lt;ref&gt;Zigmas Zinkevičius. Rytų Lietuva praeityje ir dabar. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. Русский перевод: Зинкявичюс З. Восточная Литва в прошлом и настоящем. Вильнюс: Mokslo ir enciklopediju leidykla, 1996. &lt;/ref&gt; Зінкявічус даказваў, што гэтая тэрыторыя і асноўная частка яе карэннага насельніцтва мае глыбокае балта-літоўскае паходжанне. Ён вылучаў яе на аснове рудыментаў літоўскай [[Тапаніміка|тапанімікі]] і прысутнасці літоўскай мовы, якая захоўвалася тут да XVII—XVIII стагоддзяў, а ў асобных анклавах і пазней, і разглядаў Усходнюю Літву як рэгіён былой Літвы, які зазнаў найбольш інтэнсіўную славянізацыю. Працэс масавага нізавога пераходу на «[[Простая мова (група дыялектаў)|простую мову]]» (блізкую да будучай літаратурнай [[Беларуская мова|беларускай мовы]]), які пачаўся не пазней за XVI стагоддзе, адбываўся пад моцным культурным уплывам сталічнай Вільні, — асабліва [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] і [[Віленская архідыяцэзія|Віленскай архідыяцэзіі]]. На верхніх «паверхах» грамадства гэты працэс выглядаў як паланізацыя, але ў вясковых нізах — як выцясненне літоўскай размоўнай мовы «простай». Гэты працэс фактычна завяршыўся з беларускага боку мяжы на пачатку XXI стагоддзя, і нават у нашы дні ўсё яшчэ працягваецца з літоўскага боку мяжы&lt;ref&gt;Ф. Раўбіч. [https://nashaniva.com/359982 У памежных вёсках на Віленшчыне беларуская мова працягвае выцясняць літоўскую] // Наша Ніва 25.01.2025 &lt;/ref&gt;. Рудыменты літоўскай лексікі захоўваюцца ў гутаркавай мове на вялікай тэрыторыі Панямоння для абазначэння побытавых і прыродных рэалій (''[[свіран]]'', ''[[Ройста|ройст]], шашок, кудра, кукуць, пумпурына'' і іншыя [[літуанізм]]ы)&lt;ref&gt;Лаучюте, Юрате Алоизовна. Словарь балтизмов в славянских языках / Ю. А. Лаучюте; АН СССР, Институт языкознания. Ленинград: Наука, Ленинградское отделение, 1982.&lt;/ref&gt;.

== Усходняя Літва ў працах Алега Дзярновіча ==

Беларускі гісторык і археолаг [[Алег Іванавіч Дзярновіч|Алег Дзярновіч]] аперыруе паняццем «Усходняя Літва» у блізкім да Зігмаса Зінкявічуса сэнсе, але робячы большы акцэнт на даўні і важны ўклад продкаў беларусаў (якія ў часы стварэння ВКЛ мелі праваслаўнае веравызнанне) у культуру гэтага рэгіёну. Ён разглядае яго як памежны, дзе адбывалася інтэнсіўнае ўзаемадзеянне балцкай (літоўскай) і славянскай культур і даследуе фарміраванне [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] праз прызму этнакультурных і моўных кантактаў — на прыкладзе, перадусім [[Крэва]] і [[Гальшаны|Гальшанаў]] ХI—XIV стагоддзяў, але і ў параўнанні з іншымі найважнейшымі цэнтрамі рэгіёну — [[Вільня]]й і [[Кернава]]м. Яго даследванні абапіраюцца на археалагічныя дадзеныя (тыпы пахаванняў, рэчавы комплекс) і аналіз крыніц, якія паказваюць на высокую ступень змяшання культур у рэгіёне і дазваляюць разумець ранняе ВКЛ не як выключна заваёўніцкую дзяржаву, а як прастору балта-славянскага культурнага сінтэзу&lt;ref&gt;Дзярновіч А. І. [https://www.academia.edu/24833898/%D0%9A%D1%80%D1%8D%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%BA_%D0%A3%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%B4%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%85_%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%9E_%D1%83_%D0%A5I_XIV_%D1%81%D1%82%D1%81%D1%82 Крэва як Усходняя Літва: да праблемы балта-славянскіх кантактаў у ХI—XIV стст.] // Научные чтения, посвящённые Виктору Владимировичу Мартынову: сб. науч. тр. Вып. 3. — Минск: РИВШ, 2016. — С. 58—63.&lt;/ref&gt;. Паводле яго высноў, «можна казаць пра біэтнічнасць старажытнай Літвы, якая мела відавочную сацыяльную градацыю. Славяне займалі нішу гандлёва-рамеснага насельніцтва ў ранніх літоўскіх гарадах і забяспечвалі гандлёвыя сувязі рэгіянальных цэнтраў Літвы з цывілізацыйнымі цэнтрамі Усходняй Еўропы. Ва Усходняй Літве (гістарычнай Віленшчыне), паводле Дзярновіча, ў XII—XIV стст. магло прысутнічаць і сельскае славянскае насельніцтва. Такім чынам ствараўся той культурна-эканамічны кантэкст, які, урэшце рэшт, стаў вызначальным для ўзнікнення Вялікага княства Літоўскага»&lt;ref&gt;Олег Дзярнович. [https://www.academia.edu/88997808/%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B0_XI_XIII_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B0 Восточная Литва XI−XIII веков: проблема этнокультурных и социокультурных характеристик поселений раннегородского типа] // Балто-славянские исследования — XXI: Сб. науч. трудов. Москва, 2021. С. 405—425.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;А. І. Дзярновіч. [https://www.academia.edu/44457009/%D0%97%D0%95%D0%9C%D0%9B%D0%86_%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%A3%D0%A1%D0%9A%D0%90_%D0%9B%D0%86%D0%A2%D0%9E%D0%8E%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%93%D0%90_%D0%9F%D0%90%D0%9C%D0%95%D0%96%D0%96%D0%90_%D0%8E_%D0%A5_%D0%A5%D0%86%D0%86%D0%86_c%D1%82%D1%81%D1%82_%D0%90%D0%94_%D0%9A%D0%A0%D0%AD%D0%92%D0%90_%D0%94%D0%90_%D0%9A%D0%95%D0%A0%D0%9D%D0%90%D0%92%D0%AB Землі беларуска-літоўскага памежжа ў Х-ХІІІ cтст.: ад Крэва да Кернавы] // Доклады Национальной академии наук Беларуси. 2020. Т. 64, № 5. С. 632—640.&lt;/ref&gt;.

Фактычна менавіта ўсход ранняй Літвы стаў калыскай літоўскай дзяржаўнасці ў XII—XIV стагоддзях і захоўваў сваю выключна важную ролю ў Літве, праз усе этнічныя, канфесійныя і культурныя змены амаль да сярэдзіны ХX стагоддзя. У XIV—XVIII стагоддзях рэгіён стаў ці не самым шматнацыянальным і шматканфесійным ува ўсёй Рэчы Паспалітай. Апроч літоўцаў і русінаў, тут жылі палякі (пераважна літоўскага паходжання), яўрэі, [[Беларускія татары|татары,]] [[Караімы Літвы|караімы]], [[Стараверы ў Беларусі|стараверы,]] немцы і іншыя.

== У ХІХ стагоддзі ==

Нягледзячы на ​​змену мовы з літоўскай на славянскія (польскую і беларускую або «[[Простая мова (група дыялектаў)|простую]]»), гэтая тэрыторыя ў ХІХ стагоддзі, з пункту гледжання ідэнтычнасці, усё яшчэ ўспрымала сябе як адзінае цэлае з літоўскамоўнай Літвой, з’яўляючыся своеасаблівым «эпіцэнтрам» інтэлектуальнай і творчай актыўнасці тагачаснай польскамоўнай Літвы. Мяжа [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|1-га падзелу Рэчы Паспалітай]] (ці, ў спрошчаным разуменні, па [[Дзвіна|Дзвіне]], [[Бярэзіна|Бярэзіне]] і [[Дняпро|Дняпру]]) успрымалася як мяжа паміж Літвой і Беларуссю (да якой адносілі [[Віцебская губерня|Віцебскую]] і [[Магілёўская губерня|Магілёўскую]], а з сярэдзіны ХІХ стагоддзя часта і большую частку [[Смаленская губерня|Смаленскай губерні]]). Менавіта з усходу так разумелай Літвы паходзілі, ці былі звязаныя з ёй сваёй культурнай і грамадскай дзейнасцю такія [[літвіны]] ХІХ стагоддзя, як [[Адам Міцкевіч]], [[Уладзіслаў Сыракомля]], [[Станіслаў Манюшка|Станіслаў Манюшка,]] [[Ігнацы Ходзька|Ігнацы Ходзька,]] [[Ігнат Іпалітавіч Дамейка|Ігнацы Дамейка,]] [[Тэадор Нарбут]], [[Яўстах Піевіч Тышкевіч|Яўстах Тышкевіч,]] [[Юзаф Ігнацы Крашэўскі]] і многія іншыя. Яны, асабліва ў перыяд паміж паўстаннямі 1830—1831 і 1863—1864 гадоў фактычна вызначалі сэнсавае напаўненне паняцця «Літва»: складалі большасць сярод самых вядомых выкладчыкаў і выпускнікоў Віленскага ўніверсітэту, выдаўцоў і аўтараў уплывовых літаратурна-грамадскіх часопісаў, знакавых для фармулявання літоўскай (у тагачасным разуменні) ідэнтычнасці кніг і твораў мастацтва, актыўна распрацоўвалі (на польскай мове) важныя для літоўскай культуры міфы пра [[Маргер]]а, [[Мілда — багіня кахання|Мілду]], [[Рута пахучая|руту]] як нацыянальную кветку Літвы, [[крупнік]] як яе нацыянальны напой і гэтак далей.

Амаль усе грамадскія і культурныя дзеячы гэтага часу, якія вызначалі сябе як «[[літвіны]]», паходзілі з правага берагу [[Бярэзіна|Бярэзіны.]] У той час як на левым беразе, у межах [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|Першага падзелу Рэчы Паспалітай,]] з 1830-х гадоў усё больш замацоўвалася рэгіянальная беларуская ідэнтычнасць — у тым ліку сярод часткі выхадцаў з каталіцкай шляхты, лаяльнай да ўлады і пануючай культуры імперыі (такіх як [[Ян Баршчэўскі]], [[Антон Іванавіч Абрамовіч|Антон Абрамовіч]] і іншыя). Літоўская («літвінская» ў сучасным разуменні) свядомасць шляхты і часткова мяшчанства і сялянства ХІХ — пачатку ХX стагоддзяў грунтавалася не на валоданні літоўскай мовай (хаця яе сімвалічная каштоўнасць у рэтраспектыве і прызнавалася) і не на нізавой народнай літоўскай культуры, а на адчуванні гістарычнай пераемнасці з творцамі дзяржаўнасці ВКЛ, на літоўскай гістарычнай міфалогіі і рамантычных сантыментах да літоўскіх сімвалічных рэалій (рута, крупнік, халаднік, вуж і гэтак далей).

== Ссоўванне мяжы Літвы на паўночны захад ==
[[Файл:1712. Samogitie et Lithuanie Propre, Grand Duché de Lithuanie.png|міні|Lithuanie Propre на мапе Анры Шатэлена 1712 г. «Samogitie et Lithuanie Propre, Grand Duché de Lithuanie» вылучаная светла-зялёным колерам.]]
Аднясенне [[Мінская губерня|Мінскай губерні]] да Літвы было няўстойлівым, часам некаторыя даследчыкі і публіцысты лічылі яе часткай [[Чорная Русь|Чорнай Русі]] ці нават Беларусі. Устойліва «літоўскімі» лічыліся толькі [[Віленская губерня|Віленская]] і [[Гродзенская губерня|Гарадзенская]] губерні (дакладней, яе паўночная палова) і [[Ковенская губерня]], утвораная ў 1843 годзе з паўночна-заходняй часткі Віленскай). Пасля паражэння [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]] намецілася ўстойлівая тэндэнцыя да скарачэння тэрыторыі Літвы (у суб’ектыўным успрыняцці як імперскіх уладаў, так і апазіцыйнай ім «літоўскай» шляхты) і паступовага ссоўвання яе мяжы на паўночны захад. У значнай ступені гэта было звязана з новай роллю [[Мінск]]а як цэнтра [[Русіфікацыя Беларусі|русіфікатарскай]] дзейнасці ўраду ў літоўска-беларускіх губернях, які супрацьпастаўляўся нелаяльнай імперыі Вільні. Аднак і ў кожным разе, з эканамічнай эмансіпацыяй сялянаў і пашырэннем пісьменнасці (на базе рускіх школ) ідэнтыфікацыя жыхароў як &quot;літвінаў&quot;, а зямлі як часткі Літвы магла захавацца толькі на тэрыторыі з істотнай перавагай старакаталіцкага насельніцтва. У 1880-х гадах старая шляхецкая польскамоўная Літва ў значнай ступені збанкрутавала эканамічна, і згубіла эканамічную і сацыяльную базу, пад час глабальнага аграрнага крызісу. Ён разарыў мноства традыцыйных гаспадарак, якія не перабудаваліся на капіталістычны лад. Да таго ж, з сярэдзіны 1880-х гадоў пачынае актыўна дзейнічаць «младалітоўскі» рух, які рэзка выступіў супраць польскага культурнага ўплыву.

== Змена крытэрыяў літоўскасці ==

Выпрацаваныя старой шляхецкай Літвой міфы і сімвалы, тое што адрознівала Літву ад Белай Русі, ў пэўнай ступені перайшлі ў літоўскамоўны дыскурс (праз дзвюхмоўную дробную і сярэднюю шляхту), але змяніўся галоўны крытэрый вызначэння таго, хто лічыцца літвінам (літоўцам). Цяпер гэта не шляхціч (радзей мяшчанін і зусім рэдка сялянін) католік, які звязаны з Літвой гістарычнай традыцыяй. А любы, хто гаворыць і чытае / піша [[Літоўская мова|па літоўску]], і гэта дробны шляхціч, адукаваны селянін, разначынец. Па факце ён таксама католік, і таксама спасылаецца на гісторыю Літвы, але істотна пераасэнсаваную, з вельмі крытычнай ацэнкай усіх польска-літоўскіх уній. Гэтая змена крытэрыяў істотна знізіла частату згадак пра (Верхняе) [[Панямонне]] як пра [Усходнюю] Літву&lt;ref&gt;Алесь Белы. [https://www.patreon.com/posts/uskhodniaia-geta-117707322 Усходняя Літва — гэта дзе?] // www.patreon.com &lt;/ref&gt;. З пачатку 1890-х гадоў расійскія імперскія ўлады і навука пачынаюць устойліва адносіць славянамоўную частку Літвы (уключаючы Вільню) да «Белоруссии». Этнаграфічная карта [[Яўхім Фёдаравіч Карскі|Яўхіма Карскага]] (1903) пазначае амаль усю Віленскую губерню як заселеную «беларусамі», на падставе моўнага крытэрыю. Аднак старая каталіцкая інтэлектуальная эліта працягвае называць Літвой, прынамсі, усю Віленскую губерню і поўнач Гродзенскай. Фатаграфіі графа [[Бенедыкт Тышкевіч|Бенедыкта Тышкевіча]], зробленыя ў 1890-х гадах у [[Вялаўскі запаведнік|Вялым]] (сучасны Валожынскі раён), падпісаныя «Вялае, Літва». Мастак [[Фердынанд Рушчыц]] на сваіх карцінах пачатку ХX стагоддзя пазначае касцёл у [[Вішнева (Валожынскі раён)|Вішневе]] (таксама Валожынскі раён) «у Літве». Кампазітар [[Мечыслаў Карловіч]] у 1906 годзе піша праграмную «[[Літоўская рапсодыя|Літоўскую рапсодыю]]» у родным [[Вішнева (Смаргонскі раён)|Вішневе]] (Смаргонскі раён) пераважна на матэрыяле сабраных у наваколлі беларускіх песень (а таксама літоўскіх).
[[Файл:Ferdynand Ruszczyc. Kosciolek na Litwie.jpg|міні|Фердынанд Рушчыц. ''Kosciolek na Litwie'' (1903) - замалёўка фрагменту [[Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вішнева)|Вішнеўскага касцёла Адведзін Найсвяцейшай Панны Марыі]], Валожынскі раён.]]

== Прадмет міжнацыянальных спрэчак ==

У канцы ХIX — на пачатку ХX стагоддзя культуру рэгіёна і этнічную прыналежнасць яго аўтахтонных жыхароў было цяжка вызначыць у тэрмінах мадэрных (моўных) нацыяналізмаў. Асноўнай размоўнай была [[простая мова]], якую філолагі і этнографы ўсё часцей вызначалі як беларускую; асноўнай мовай высокай культуры была польская; а гістарычная міфалогія заставалася літоўскай (у разуменні, якое сфармавалася ў часе паміж паўстаннямі 1830—1831 і 1863—1864 гг.). У выніку нацыянальная і будучая дзяржаўная прыналежнасць рэгіёна з 1880-х гадоў стала прадметам гарачых спрэчак паміж польскім і літоўскім нацыяналізмамі, у якую спрабаваў пазней таксама ўмяшацца і беларускі нацыяналізм. Нярэдкімі былі выпадкі, калі прадстаўнікі адной і той жа сям’і вызначалі сваю нацыянальную ідэнтычнасць па-рознаму (як, напрыклад, браты Іваноўскія, сярод якіх былі 2 палякі, літовец і беларус). Польскі бок быў схільны разглядаць усю Літву (а не толькі яе ўсход) як «гістарычную правінцыю» Польшчы, а літоўскі меў прэтэнзіі на вялікія тэрыторыі сучаснай Беларусі аж да [[Ваўкавыск]]а і [[Слонім]]а, і паўночнае [[Падляшша]]. (Гл. напрыклад [[Каралеўства Літва (1918)]]).[[Файл:Rzeczpospolita Lithuania claims.png|міні|Абсяг літоўскіх тэрытарыяльных прэтэнзій у 1918—1920 гадах]]
Гэты ідэйны канфлікт пасля распаду Расійскай імперыі выліўся ў [[Польска-літоўская вайна|польска-літоўскую вайну]], а затым у інспіраваны Пілсудскім «[[бунт Жалігоўскага]]». У 1920—1922 гадах існавала буферная дзяржава «[[Сярэдняя Літва]]», якую часам называлі таксама і «Усходняй Літвой»&lt;ref&gt;{{Крыніцы/БелЭн|15|Сярэ́дняя Літва́, Усходняя Літва|Чарнякевіч А. М.|362}}&lt;/ref&gt; (хаця паняцце ''Litwa Wschodnia'' ўжывалі таксама для абазначэння прылеглых з усходу тэрыторый з беларускамоўным насельніцтвам і з цэнтрам у Мінску, якія паводле федэратыўных планаў [[Юзаф Пілсудскі|Юзафа Пілсудскага]] і некаторых іншых радавітых земляўласнікаў мусілі скласці адзін з трох «кантонаў» [[Вялікае Княства Літоўска-Беларускае|будучага адроджанага ВКЛ]] — у саюзе з Польшчай).  

Пад час імклівага наступу Чырвонай Арміі ў польска-савецкай вайне ў траўні-ліпені 1920 году ў Маскве адбываліся савецка-літоўскія перамовы. Літоўская дэлегацыя, апелюючы да гістарычных і эканамічных аргументаў, дамагалася ўключэньня ў склад сваёй краіны Ковенскай, Віленскай, Сувалкаўскай і Горадзенскай губэрняў (з гарадамі Беласток, Бельск, Горадня, Берасце, Кобрынь, Пружаны, Навагрудскага павету Менскай губэрні і часткі Курляндзкай губэрні. Фактычна, гутарка ішла амаль пра траціну тэрыторыі сённяшняй Рэспублікі Беларусь, хаця літоўскамоўныя анклавы тут былі вельмі малымі па тэрыторыі і колькасці насельніцтва (у ваколіцах Гервятаў, Пелясы, Дзятлава). Аднак кіраўніцтва РСФСР істотна абмежавала гэтыя прэтэнзіі. Паводле Маскоўскага дагавору 12 ліпеня 1920 году, за Літвой прызнаваліся Горадня, Паставы, Браслаў, Ашмяны, Ліда, возера Нарач  (каля 30 тысяч кв.км. тэрыторыі сучаснай Беларусі), а ўсходняя мяжа Літоўскай рэспублікі павінна была прайсці каля Мастоў, Іўя, Маладэчна, Вілейкі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/30416751.html Як малявалі межы Беларусі. Частка VIІ. Літва ад Браслава да Берасьця. 100 гадоў таму бальшавікі аддалі «на вечныя часы» частку Беларусі] // Радыё Свабода&lt;/ref&gt;. Аднак фактычна літоўская ўлада была ўсталяваная толькі ў Вільні і ваколіцах, а ўжо ўвосень 1920 году контрнаступ польскіх войскаў зрабіў рэалізацыю Маскоўскага дагавору немагчымай. У першай палове 1920-х гадоў літоўскі ўрад у Коўне падтрымліваў дзейнасць беларускіх культурных і палітычных арганізацый, разлічваючы на іх падтрымку ва ўключэнні згаданых тэрыторыі ў склад Літвы. 

У 1922—1923 гадах у Вільні выдавалася літоўскамоўная газета «Усходняя Літва» (літ. [[:lt:Rytų Lietuva (Vilnius)|Rytų Lietuva]])&lt;ref&gt;{{ŽE|430}}&lt;/ref&gt;, якая разглядала Віленшчыну як натуральны працяг [[Літоўская Рэспубліка (1918—1940)|Літоўскай Рэспублікі]], якая атрымала сваю дзяржаўнасць са сталіцай у [[Коўна|Коўне]]'''.''' Як адзначае гісторык [[Аляксандр Пагарэлы,]] беларускі хрысціянска-дэмакратычны друк у міжваенны час, атрымліваючы субсідыі ад літоўскага ўраду ў Коўне, даволі доўга разам  з паняццем “[[Заходняя Беларусь]]” ужываў і словазлучэнне “Усходняя Літва”, паслядоўна іх не размяжоўваючы&lt;ref&gt;Аляксандр Пагарэлы, [https://www.belhistory.eu/archives/3915 Рэц. на: MAČIULIS, DANGIRAS / STALIŪNAS, DARIUS. Lithuanian Nationalism and the Vilnius Question, 1883–1940. Verlag Herder-Institut, Marburg, 2015. VI + 236 pp.] // Беларускі гістарычны агляд.  2016 Т.23. Сш. 1-2&lt;/ref&gt;. 

Пасля анэксіі «Сярэдняй Літвы» Польшчай у 1922 годзе ўлады апошняй праводзілі палітыку максімальнага сцірання памяці пра літоўскае гістарычнае мінулае рэгіёна, што атрымала яшчэ больш маштабны працяг у гістарычнай і культурнай палітыцы паваеннай [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]. Напрыклад, у перакладах вершаў [[Уладзіслаў Сыракомля|Уладзіслава Сыракомлі]] на беларускую мову ў 1960-х гадах згадкі пра Літву паслядоўна замяняліся на «Беларусь»&lt;ref&gt;Барыс Палута. [https://novychas.online/poviaz/jak-litouskaja-hatka-stala-belaruskaj-pryhody Як «літоўская хатка» стала «беларускай»: прыгоды Уладзіслава Сыракомлі ў БССР] // Новы Час, 03.09.2023&lt;/ref&gt;. Ва ўмовах адсутнасці літоўскага школьніцтва і касцёльных набажэнстваў па-літоўску ў канцы 1970-х гадоў спыніў існаванне даўні анклаў носьбітаў літоўскай [[Зецельская гаворка|зецельскай гаворкі]] у [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскім раёне]]&lt;ref&gt;T. М. Судник. Диалекты литовско-славянского пограничья. Очерки фонологических систем. М., 1975.&lt;/ref&gt;. Тым не менш, працяглы час (да 2021—2022 навучальнага году) у Беларусі існавалі 2 апошнія школы з літоўскай мовай навучання ў [[Рымдзюны|Рымдзюнах]] і [[Пеляса|Пелясе]]&lt;ref&gt;[https://www.delfi.lt/ru/news/politics/litva-predupredila-belarus-v-svyazi-s-otkazom-obuchat-na-litovskom-v-shkolah-90682755 Литва предупредила Беларусь в связи с отказом обучать на литовском в школах] // delfi.lt 2022.07.08&lt;/ref&gt;, профіль якіх быў зменены ў рамках шырокамаштабнай русіфікацыйнай кампаніі ў Беларусі ў сувязі з пачаткам [[Уварванне Расіі ва Украіну (з 2022)|шырокамаштабнага ўварвання РФ ва Украіну]].

== У сучаснай Літоўскай Рэспубліцы ==

У пасляваенныя часы для значнай часткі жыхароў рэгіёну па абодва бакі адміністратыўнай мяжы БССР і ЛССР Вільня заставалася цэнтрам прыцягнення Сюды была накіраваная плынь эканамічнай і адукацыйнай міграцыі, якая істотна скарацілася толькі пасля ўступлення Літвы ў [[Еўрапейскі Саюз]] і ўвядзення візаў. Да ідэнтычнасці Усходняй Літвы апелявала на пачатку 1990-х нешматлікая групоўка Э. Б. Саткявічуса «Таварыства славянамоўных літоўцаў» (''Tuvažystvo slaviansku janzyčnych litvinuv''), якая нават распрацавала для славянамоўных жыхароў Усходняй Літвы лакальныя мікра-мовы — «[[Гальшанская мова|гальшанскую]]» (блізкую да беларускай) і «вічскую» (на аснове віленскага дыялекту польскай). Адзін з праграмных артыкулаў гэтай групоўкі так і называўся — «Fschodnia Litva» («Усходняя Літва»)&lt;ref&gt;''Satkevičius E. B. Fschodnia Litva. — Kaunas, 1990; Саткявичюс Э. Б.'' Гальские языки. Каунас, 1999. — С. 51. &lt;/ref&gt;.

У сучаснай Літоўскай Рэспубліцы Усходняй Літвой найчасцей называюць сучасную літоўскую частку [[Віленскі край|Віленскага краю]], з істотнай доляй польскамоўнага і «простамоўнага» насельніцтва, не закранаючы сумежную тэрыторыю Рэспублікі Беларусь&lt;ref&gt;[https://wilnoteka.lt/artykul/nauseda-litwa-wschodnia-wymaga-szczegolnej-uwagi Nausėda: Litwa wschodnia wymaga szczególnej uwagi] // wilnoteka.lt&lt;/ref&gt;. Некаторыя гісторыкі і філолагі, рэтраспектыўна ўжываюць назву і да больш шырокай тэрыторыі, блізка да разумення Зігмаса Зінкявічуса. Напрыклад, апублікаванае ў 2024 годзе навуковае даследаванне літоўскага мовазнаўцы Казімераcа Гаршвы «Усходнелітоўская наменклатура і яе правапіс» &lt;ref&gt;Kazimieras Garšva. [https://lki.lt/kazimieras-garsva-rytu-lietuvos-vardynas-mokslo-studija-2024 Rytų Lietuvos vardynas ir jo rašyba].

Mokslo studija. Vilnius: Lietuvių kalbos institutas, 2024. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-609-411-368-0&lt;/nowiki&gt;, &lt;nowiki&gt;https://doi.org/10.35321/e-pub.107.rytu-liet-vardynas&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; адлюстроўвае найважнейшыя актуальныя пытанні ўсходнелітоўскай наменклатуры і яе правапісу. Мэта публікацыі — адказаць на пытанне, ці будзе нелітоўскае напісанне асабістых імёнаў і тапонімаў (уключаючы тапонімы беларускай часткі Усходняй Літвы) у дакументах і надпісах ствараць пагрозу для агульналітоўскай мовы, ці паўплывае яно на размыванне традыцыі літоўскай мовы.

== «Вейшнорыя» ==

У наш час памяць пра гістарычную адметнасць былой Усходняй Літвы на тэрыторыі Беларусі захоўваецца ў масавай свядомасці ў выглядзе гратэскнага [[мем]]а «[[Вейшнорыя]]» (ад назвы выдуманай дзяржавы-«агрэсара», элементу легенды сумесных расійска-беларускіх стратэгічных вучэнняў «[[Захад-2017]]»)&lt;ref&gt;''Полина Легина.'' [https://devby.io/news/chto-zastavlyaet-belorusov-emigrirovat-v-veyshnoriyu-i-brat-s-soboy-tyurmu Что заставляет белорусов эмигрировать в Вейшнорию и «брать с собой тюрьму»] (руск.). dev.by (17 лютага 2018). &lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

[[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]]
[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Артыкулы праекта Літвінскі лексікон]]</text>
      <sha1>dwgn1l90ttrsbsda0tybgofgct1m923</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153692</id>
      <parentid>5153687</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:08:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Аляксандр Белы</username>
        <id>46814</id>
      </contributor>
      <comment>/* Усходняя Літва ў працах Зігмаса Зінкявічуса */ віціна</comment>
      <origin>5153692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42231" sha1="rcn5224yucvaegkevmzo26zidz5qtcd" xml:space="preserve">{{улдасл}}
[[Файл:Lithuanian language in the 16th century.png|міні|Абсяг літоўскай мовы ў XVI ст. паводле Зігмаса Зінкявічуса. Яго паўднёва-ўсходнюю мяжу можна лічыць умоўнай мяжой Усходняй Літвы на тэрыторыі сучаснай Беларусі.]]

'''Усходняя Літва''' ({{lang-lt|Rytų Lietuwa}}, {{lang-pl|Litwa Wschodnia}}) — умоўная рэтраспектыўная назва усходняй часткі гістарычнай Літвы (''[[Літва (зямля)|Lithuania propria]]'', як асноўнай часткі дзяржаўнай тэрыторыі [[ВКЛ]], пачаткова населенай пераважна [[Літоўцы|літоўцамі]]) ў працах некаторых гісторыкаў і філолагаў, якая падкрэслівае інтэнсіўнасць працэсаў моўнай і культурнай [[Славянізацыя|славянізацыі]] насельніцтва гэтай тэрыторыі. У іншым разуменні — гістарычны рэгіён на сумежжы сучасных Літоўскай Рэспублікі і Рэспублікі Беларусь, вылучаны постфактум, які ў мінулым складаў частку гістарычнай Літвы, але ў выніку асіміляцыйных працэсаў не захаваў [[Літоўская мова|літоўскую мову]] і гістарычную ідэнтычнасць, і ў большай частцы не ўвайшоў у склад сучаснай дзяржаўнай тэрыторыі [[Літоўская Рэспубліка|Літоўскай Рэспублікі]]. Дакладнае вызначэнне ўсходніх межаў Літвы, у кожную гістарычную эпоху, уяўляе сабой складаную задачу, праз шматзначнасць і пэўную размытасць самога тэрміну «Літва». Гэтыя межы да канца XVIII ст. паступова адсоўваліся на ўсход, затым да [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]] заставілася адносна стабільнымі, а пасля разгрому паўстання пачалі адсоўвацца на захад.

Першыя прыкметы самабытнасці рэгіёну можна ўгледзець у [[Культура ўсходнелітоўскіх курганоў|Культуры ўсходнелітоўскіх курганоў]] — археалагічнай культуры, вядомай па пахавальных помніках балцкіх плямён III—XII стст., якія сустракаюцца на сучаснай тэрыторыі ўсходняй і паўднёва-ўсходняй [[Літва|Літвы]] і паўночна-заходняй [[Беларусь|Беларусі]] ад сярэдняга цячэння [[Нёман]]а на захад ад [[Свір (возера)|возера Свір]] на усход, ад вярхоўяў ракі [[Швянтойі (прыток Віліі)]] на поўнач да басейна [[Мяркіс|ракі Мяркіс]] [[Мяркіс|(Мерач)]] на поўдзень. Ужо ў канцы той эпохі рэгіён робіцца кантактнай балта-славянскай зонай.  

== Усходняя Літва ў працах Зігмаса Зінкявічуса ==

Выбітны літоўскі мовазнаўца, прафесар [[Зігмас Зінкявічус]], вызначаў Усходнюю Літву перш за ўсё праз прызму лінгвістыкі і гісторыі рассялення [[Балты|балтаў]]. З гістарычнага пункту гледжання да Усходняй Літвы ён адносіў тэрыторыі, якія сёння знаходзяцца ў паўночна-заходняй частцы сучаснай Беларусі (рэгіён Верхняга [[Панямонне|Панямоння]]) і [[Віленскі край]] Літоўскай Рэспублікі.

[[Файл:Моўная сітуацыя на Віленшчыне ў пачатку XX стагоддзя.svg|міні|Моўная сітуацыя на Віленшчыне ў пачатку XX стагоддзя паводле літоўскага мовазнаўца Алойзаса Відугірыса. Ружовым — беларускамоўныя зоны, зялёным — літоўскамоўныя, жоўтым — польскамоўныя]]
У сваіх працах (перадусім у кнізе «Усходняя Літва ў мінулым і сучаснасці», 1993)&lt;ref&gt;Zigmas Zinkevičius. Rytų Lietuva praeityje ir dabar. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. Русский перевод: Зинкявичюс З. Восточная Литва в прошлом и настоящем. Вильнюс: Mokslo ir enciklopediju leidykla, 1996. &lt;/ref&gt; Зінкявічус даказваў, што гэтая тэрыторыя і асноўная частка яе карэннага насельніцтва мае глыбокае балта-літоўскае паходжанне. Ён вылучаў яе на аснове рудыментаў літоўскай [[Тапаніміка|тапанімікі]] і прысутнасці літоўскай мовы, якая захоўвалася тут да XVII—XVIII стагоддзяў, а ў асобных анклавах і пазней, і разглядаў Усходнюю Літву як рэгіён былой Літвы, які зазнаў найбольш інтэнсіўную славянізацыю. Працэс масавага нізавога пераходу на «[[Простая мова (група дыялектаў)|простую мову]]» (блізкую да будучай літаратурнай [[Беларуская мова|беларускай мовы]]), які пачаўся не пазней за XVI стагоддзе, адбываўся пад моцным культурным уплывам сталічнай Вільні, — асабліва [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] і [[Віленская архідыяцэзія|Віленскай архідыяцэзіі]]. На верхніх «паверхах» грамадства гэты працэс выглядаў як паланізацыя, але ў вясковых нізах — як выцясненне літоўскай размоўнай мовы «простай». Гэты працэс фактычна завяршыўся з беларускага боку мяжы на пачатку XXI стагоддзя, і нават у нашы дні ўсё яшчэ працягваецца з літоўскага боку мяжы&lt;ref&gt;Ф. Раўбіч. [https://nashaniva.com/359982 У памежных вёсках на Віленшчыне беларуская мова працягвае выцясняць літоўскую] // Наша Ніва 25.01.2025 &lt;/ref&gt;. Рудыменты літоўскай лексікі захоўваюцца ў гутаркавай мове на вялікай тэрыторыі Панямоння для абазначэння побытавых і прыродных рэалій (''[[свіран]]'', ''[[Ройста|ройст]], [[Віціна|віціна,]] шашок, кудра, кукуць, пумпурына'' і іншыя [[літуанізм]]ы)&lt;ref&gt;Лаучюте, Юрате Алоизовна. Словарь балтизмов в славянских языках / Ю. А. Лаучюте; АН СССР, Институт языкознания. Ленинград: Наука, Ленинградское отделение, 1982.&lt;/ref&gt;.

== Усходняя Літва ў працах Алега Дзярновіча ==

Беларускі гісторык і археолаг [[Алег Іванавіч Дзярновіч|Алег Дзярновіч]] аперыруе паняццем «Усходняя Літва» у блізкім да Зігмаса Зінкявічуса сэнсе, але робячы большы акцэнт на даўні і важны ўклад продкаў беларусаў (якія ў часы стварэння ВКЛ мелі праваслаўнае веравызнанне) у культуру гэтага рэгіёну. Ён разглядае яго як памежны, дзе адбывалася інтэнсіўнае ўзаемадзеянне балцкай (літоўскай) і славянскай культур і даследуе фарміраванне [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] праз прызму этнакультурных і моўных кантактаў — на прыкладзе, перадусім [[Крэва]] і [[Гальшаны|Гальшанаў]] ХI—XIV стагоддзяў, але і ў параўнанні з іншымі найважнейшымі цэнтрамі рэгіёну — [[Вільня]]й і [[Кернава]]м. Яго даследванні абапіраюцца на археалагічныя дадзеныя (тыпы пахаванняў, рэчавы комплекс) і аналіз крыніц, якія паказваюць на высокую ступень змяшання культур у рэгіёне і дазваляюць разумець ранняе ВКЛ не як выключна заваёўніцкую дзяржаву, а як прастору балта-славянскага культурнага сінтэзу&lt;ref&gt;Дзярновіч А. І. [https://www.academia.edu/24833898/%D0%9A%D1%80%D1%8D%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%BA_%D0%A3%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%B4%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%85_%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%9E_%D1%83_%D0%A5I_XIV_%D1%81%D1%82%D1%81%D1%82 Крэва як Усходняя Літва: да праблемы балта-славянскіх кантактаў у ХI—XIV стст.] // Научные чтения, посвящённые Виктору Владимировичу Мартынову: сб. науч. тр. Вып. 3. — Минск: РИВШ, 2016. — С. 58—63.&lt;/ref&gt;. Паводле яго высноў, «можна казаць пра біэтнічнасць старажытнай Літвы, якая мела відавочную сацыяльную градацыю. Славяне займалі нішу гандлёва-рамеснага насельніцтва ў ранніх літоўскіх гарадах і забяспечвалі гандлёвыя сувязі рэгіянальных цэнтраў Літвы з цывілізацыйнымі цэнтрамі Усходняй Еўропы. Ва Усходняй Літве (гістарычнай Віленшчыне), паводле Дзярновіча, ў XII—XIV стст. магло прысутнічаць і сельскае славянскае насельніцтва. Такім чынам ствараўся той культурна-эканамічны кантэкст, які, урэшце рэшт, стаў вызначальным для ўзнікнення Вялікага княства Літоўскага»&lt;ref&gt;Олег Дзярнович. [https://www.academia.edu/88997808/%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B0_XI_XIII_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B0 Восточная Литва XI−XIII веков: проблема этнокультурных и социокультурных характеристик поселений раннегородского типа] // Балто-славянские исследования — XXI: Сб. науч. трудов. Москва, 2021. С. 405—425.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;А. І. Дзярновіч. [https://www.academia.edu/44457009/%D0%97%D0%95%D0%9C%D0%9B%D0%86_%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%A3%D0%A1%D0%9A%D0%90_%D0%9B%D0%86%D0%A2%D0%9E%D0%8E%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%93%D0%90_%D0%9F%D0%90%D0%9C%D0%95%D0%96%D0%96%D0%90_%D0%8E_%D0%A5_%D0%A5%D0%86%D0%86%D0%86_c%D1%82%D1%81%D1%82_%D0%90%D0%94_%D0%9A%D0%A0%D0%AD%D0%92%D0%90_%D0%94%D0%90_%D0%9A%D0%95%D0%A0%D0%9D%D0%90%D0%92%D0%AB Землі беларуска-літоўскага памежжа ў Х-ХІІІ cтст.: ад Крэва да Кернавы] // Доклады Национальной академии наук Беларуси. 2020. Т. 64, № 5. С. 632—640.&lt;/ref&gt;.

Фактычна менавіта ўсход ранняй Літвы стаў калыскай літоўскай дзяржаўнасці ў XII—XIV стагоддзях і захоўваў сваю выключна важную ролю ў Літве, праз усе этнічныя, канфесійныя і культурныя змены амаль да сярэдзіны ХX стагоддзя. У XIV—XVIII стагоддзях рэгіён стаў ці не самым шматнацыянальным і шматканфесійным ува ўсёй Рэчы Паспалітай. Апроч літоўцаў і русінаў, тут жылі палякі (пераважна літоўскага паходжання), яўрэі, [[Беларускія татары|татары,]] [[Караімы Літвы|караімы]], [[Стараверы ў Беларусі|стараверы,]] немцы і іншыя.

== У ХІХ стагоддзі ==

Нягледзячы на ​​змену мовы з літоўскай на славянскія (польскую і беларускую або «[[Простая мова (група дыялектаў)|простую]]»), гэтая тэрыторыя ў ХІХ стагоддзі, з пункту гледжання ідэнтычнасці, усё яшчэ ўспрымала сябе як адзінае цэлае з літоўскамоўнай Літвой, з’яўляючыся своеасаблівым «эпіцэнтрам» інтэлектуальнай і творчай актыўнасці тагачаснай польскамоўнай Літвы. Мяжа [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|1-га падзелу Рэчы Паспалітай]] (ці, ў спрошчаным разуменні, па [[Дзвіна|Дзвіне]], [[Бярэзіна|Бярэзіне]] і [[Дняпро|Дняпру]]) успрымалася як мяжа паміж Літвой і Беларуссю (да якой адносілі [[Віцебская губерня|Віцебскую]] і [[Магілёўская губерня|Магілёўскую]], а з сярэдзіны ХІХ стагоддзя часта і большую частку [[Смаленская губерня|Смаленскай губерні]]). Менавіта з усходу так разумелай Літвы паходзілі, ці былі звязаныя з ёй сваёй культурнай і грамадскай дзейнасцю такія [[літвіны]] ХІХ стагоддзя, як [[Адам Міцкевіч]], [[Уладзіслаў Сыракомля]], [[Станіслаў Манюшка|Станіслаў Манюшка,]] [[Ігнацы Ходзька|Ігнацы Ходзька,]] [[Ігнат Іпалітавіч Дамейка|Ігнацы Дамейка,]] [[Тэадор Нарбут]], [[Яўстах Піевіч Тышкевіч|Яўстах Тышкевіч,]] [[Юзаф Ігнацы Крашэўскі]] і многія іншыя. Яны, асабліва ў перыяд паміж паўстаннямі 1830—1831 і 1863—1864 гадоў фактычна вызначалі сэнсавае напаўненне паняцця «Літва»: складалі большасць сярод самых вядомых выкладчыкаў і выпускнікоў Віленскага ўніверсітэту, выдаўцоў і аўтараў уплывовых літаратурна-грамадскіх часопісаў, знакавых для фармулявання літоўскай (у тагачасным разуменні) ідэнтычнасці кніг і твораў мастацтва, актыўна распрацоўвалі (на польскай мове) важныя для літоўскай культуры міфы пра [[Маргер]]а, [[Мілда — багіня кахання|Мілду]], [[Рута пахучая|руту]] як нацыянальную кветку Літвы, [[крупнік]] як яе нацыянальны напой і гэтак далей.

Амаль усе грамадскія і культурныя дзеячы гэтага часу, якія вызначалі сябе як «[[літвіны]]», паходзілі з правага берагу [[Бярэзіна|Бярэзіны.]] У той час як на левым беразе, у межах [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|Першага падзелу Рэчы Паспалітай,]] з 1830-х гадоў усё больш замацоўвалася рэгіянальная беларуская ідэнтычнасць — у тым ліку сярод часткі выхадцаў з каталіцкай шляхты, лаяльнай да ўлады і пануючай культуры імперыі (такіх як [[Ян Баршчэўскі]], [[Антон Іванавіч Абрамовіч|Антон Абрамовіч]] і іншыя). Літоўская («літвінская» ў сучасным разуменні) свядомасць шляхты і часткова мяшчанства і сялянства ХІХ — пачатку ХX стагоддзяў грунтавалася не на валоданні літоўскай мовай (хаця яе сімвалічная каштоўнасць у рэтраспектыве і прызнавалася) і не на нізавой народнай літоўскай культуры, а на адчуванні гістарычнай пераемнасці з творцамі дзяржаўнасці ВКЛ, на літоўскай гістарычнай міфалогіі і рамантычных сантыментах да літоўскіх сімвалічных рэалій (рута, крупнік, халаднік, вуж і гэтак далей).

== Ссоўванне мяжы Літвы на паўночны захад ==
[[Файл:1712. Samogitie et Lithuanie Propre, Grand Duché de Lithuanie.png|міні|Lithuanie Propre на мапе Анры Шатэлена 1712 г. «Samogitie et Lithuanie Propre, Grand Duché de Lithuanie» вылучаная светла-зялёным колерам.]]
Аднясенне [[Мінская губерня|Мінскай губерні]] да Літвы было няўстойлівым, часам некаторыя даследчыкі і публіцысты лічылі яе часткай [[Чорная Русь|Чорнай Русі]] ці нават Беларусі. Устойліва «літоўскімі» лічыліся толькі [[Віленская губерня|Віленская]] і [[Гродзенская губерня|Гарадзенская]] губерні (дакладней, яе паўночная палова) і [[Ковенская губерня]], утвораная ў 1843 годзе з паўночна-заходняй часткі Віленскай). Пасля паражэння [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]] намецілася ўстойлівая тэндэнцыя да скарачэння тэрыторыі Літвы (у суб’ектыўным успрыняцці як імперскіх уладаў, так і апазіцыйнай ім «літоўскай» шляхты) і паступовага ссоўвання яе мяжы на паўночны захад. У значнай ступені гэта было звязана з новай роллю [[Мінск]]а як цэнтра [[Русіфікацыя Беларусі|русіфікатарскай]] дзейнасці ўраду ў літоўска-беларускіх губернях, які супрацьпастаўляўся нелаяльнай імперыі Вільні. Аднак і ў кожным разе, з эканамічнай эмансіпацыяй сялянаў і пашырэннем пісьменнасці (на базе рускіх школ) ідэнтыфікацыя жыхароў як &quot;літвінаў&quot;, а зямлі як часткі Літвы магла захавацца толькі на тэрыторыі з істотнай перавагай старакаталіцкага насельніцтва. У 1880-х гадах старая шляхецкая польскамоўная Літва ў значнай ступені збанкрутавала эканамічна, і згубіла эканамічную і сацыяльную базу, пад час глабальнага аграрнага крызісу. Ён разарыў мноства традыцыйных гаспадарак, якія не перабудаваліся на капіталістычны лад. Да таго ж, з сярэдзіны 1880-х гадоў пачынае актыўна дзейнічаць «младалітоўскі» рух, які рэзка выступіў супраць польскага культурнага ўплыву.

== Змена крытэрыяў літоўскасці ==

Выпрацаваныя старой шляхецкай Літвой міфы і сімвалы, тое што адрознівала Літву ад Белай Русі, ў пэўнай ступені перайшлі ў літоўскамоўны дыскурс (праз дзвюхмоўную дробную і сярэднюю шляхту), але змяніўся галоўны крытэрый вызначэння таго, хто лічыцца літвінам (літоўцам). Цяпер гэта не шляхціч (радзей мяшчанін і зусім рэдка сялянін) католік, які звязаны з Літвой гістарычнай традыцыяй. А любы, хто гаворыць і чытае / піша [[Літоўская мова|па літоўску]], і гэта дробны шляхціч, адукаваны селянін, разначынец. Па факце ён таксама католік, і таксама спасылаецца на гісторыю Літвы, але істотна пераасэнсаваную, з вельмі крытычнай ацэнкай усіх польска-літоўскіх уній. Гэтая змена крытэрыяў істотна знізіла частату згадак пра (Верхняе) [[Панямонне]] як пра [Усходнюю] Літву&lt;ref&gt;Алесь Белы. [https://www.patreon.com/posts/uskhodniaia-geta-117707322 Усходняя Літва — гэта дзе?] // www.patreon.com &lt;/ref&gt;. З пачатку 1890-х гадоў расійскія імперскія ўлады і навука пачынаюць устойліва адносіць славянамоўную частку Літвы (уключаючы Вільню) да «Белоруссии». Этнаграфічная карта [[Яўхім Фёдаравіч Карскі|Яўхіма Карскага]] (1903) пазначае амаль усю Віленскую губерню як заселеную «беларусамі», на падставе моўнага крытэрыю. Аднак старая каталіцкая інтэлектуальная эліта працягвае называць Літвой, прынамсі, усю Віленскую губерню і поўнач Гродзенскай. Фатаграфіі графа [[Бенедыкт Тышкевіч|Бенедыкта Тышкевіча]], зробленыя ў 1890-х гадах у [[Вялаўскі запаведнік|Вялым]] (сучасны Валожынскі раён), падпісаныя «Вялае, Літва». Мастак [[Фердынанд Рушчыц]] на сваіх карцінах пачатку ХX стагоддзя пазначае касцёл у [[Вішнева (Валожынскі раён)|Вішневе]] (таксама Валожынскі раён) «у Літве». Кампазітар [[Мечыслаў Карловіч]] у 1906 годзе піша праграмную «[[Літоўская рапсодыя|Літоўскую рапсодыю]]» у родным [[Вішнева (Смаргонскі раён)|Вішневе]] (Смаргонскі раён) пераважна на матэрыяле сабраных у наваколлі беларускіх песень (а таксама літоўскіх).
[[Файл:Ferdynand Ruszczyc. Kosciolek na Litwie.jpg|міні|Фердынанд Рушчыц. ''Kosciolek na Litwie'' (1903) - замалёўка фрагменту [[Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вішнева)|Вішнеўскага касцёла Адведзін Найсвяцейшай Панны Марыі]], Валожынскі раён.]]

== Прадмет міжнацыянальных спрэчак ==

У канцы ХIX — на пачатку ХX стагоддзя культуру рэгіёна і этнічную прыналежнасць яго аўтахтонных жыхароў было цяжка вызначыць у тэрмінах мадэрных (моўных) нацыяналізмаў. Асноўнай размоўнай была [[простая мова]], якую філолагі і этнографы ўсё часцей вызначалі як беларускую; асноўнай мовай высокай культуры была польская; а гістарычная міфалогія заставалася літоўскай (у разуменні, якое сфармавалася ў часе паміж паўстаннямі 1830—1831 і 1863—1864 гг.). У выніку нацыянальная і будучая дзяржаўная прыналежнасць рэгіёна з 1880-х гадоў стала прадметам гарачых спрэчак паміж польскім і літоўскім нацыяналізмамі, у якую спрабаваў пазней таксама ўмяшацца і беларускі нацыяналізм. Нярэдкімі былі выпадкі, калі прадстаўнікі адной і той жа сям’і вызначалі сваю нацыянальную ідэнтычнасць па-рознаму (як, напрыклад, браты Іваноўскія, сярод якіх былі 2 палякі, літовец і беларус). Польскі бок быў схільны разглядаць усю Літву (а не толькі яе ўсход) як «гістарычную правінцыю» Польшчы, а літоўскі меў прэтэнзіі на вялікія тэрыторыі сучаснай Беларусі аж да [[Ваўкавыск]]а і [[Слонім]]а, і паўночнае [[Падляшша]]. (Гл. напрыклад [[Каралеўства Літва (1918)]]).[[Файл:Rzeczpospolita Lithuania claims.png|міні|Абсяг літоўскіх тэрытарыяльных прэтэнзій у 1918—1920 гадах]]
Гэты ідэйны канфлікт пасля распаду Расійскай імперыі выліўся ў [[Польска-літоўская вайна|польска-літоўскую вайну]], а затым у інспіраваны Пілсудскім «[[бунт Жалігоўскага]]». У 1920—1922 гадах існавала буферная дзяржава «[[Сярэдняя Літва]]», якую часам называлі таксама і «Усходняй Літвой»&lt;ref&gt;{{Крыніцы/БелЭн|15|Сярэ́дняя Літва́, Усходняя Літва|Чарнякевіч А. М.|362}}&lt;/ref&gt; (хаця паняцце ''Litwa Wschodnia'' ўжывалі таксама для абазначэння прылеглых з усходу тэрыторый з беларускамоўным насельніцтвам і з цэнтрам у Мінску, якія паводле федэратыўных планаў [[Юзаф Пілсудскі|Юзафа Пілсудскага]] і некаторых іншых радавітых земляўласнікаў мусілі скласці адзін з трох «кантонаў» [[Вялікае Княства Літоўска-Беларускае|будучага адроджанага ВКЛ]] — у саюзе з Польшчай).  

Пад час імклівага наступу Чырвонай Арміі ў польска-савецкай вайне ў траўні-ліпені 1920 году ў Маскве адбываліся савецка-літоўскія перамовы. Літоўская дэлегацыя, апелюючы да гістарычных і эканамічных аргументаў, дамагалася ўключэньня ў склад сваёй краіны Ковенскай, Віленскай, Сувалкаўскай і Горадзенскай губэрняў (з гарадамі Беласток, Бельск, Горадня, Берасце, Кобрынь, Пружаны, Навагрудскага павету Менскай губэрні і часткі Курляндзкай губэрні. Фактычна, гутарка ішла амаль пра траціну тэрыторыі сённяшняй Рэспублікі Беларусь, хаця літоўскамоўныя анклавы тут былі вельмі малымі па тэрыторыі і колькасці насельніцтва (у ваколіцах Гервятаў, Пелясы, Дзятлава). Аднак кіраўніцтва РСФСР істотна абмежавала гэтыя прэтэнзіі. Паводле Маскоўскага дагавору 12 ліпеня 1920 году, за Літвой прызнаваліся Горадня, Паставы, Браслаў, Ашмяны, Ліда, возера Нарач  (каля 30 тысяч кв.км. тэрыторыі сучаснай Беларусі), а ўсходняя мяжа Літоўскай рэспублікі павінна была прайсці каля Мастоў, Іўя, Маладэчна, Вілейкі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/30416751.html Як малявалі межы Беларусі. Частка VIІ. Літва ад Браслава да Берасьця. 100 гадоў таму бальшавікі аддалі «на вечныя часы» частку Беларусі] // Радыё Свабода&lt;/ref&gt;. Аднак фактычна літоўская ўлада была ўсталяваная толькі ў Вільні і ваколіцах, а ўжо ўвосень 1920 году контрнаступ польскіх войскаў зрабіў рэалізацыю Маскоўскага дагавору немагчымай. У першай палове 1920-х гадоў літоўскі ўрад у Коўне падтрымліваў дзейнасць беларускіх культурных і палітычных арганізацый, разлічваючы на іх падтрымку ва ўключэнні згаданых тэрыторыі ў склад Літвы. 

У 1922—1923 гадах у Вільні выдавалася літоўскамоўная газета «Усходняя Літва» (літ. [[:lt:Rytų Lietuva (Vilnius)|Rytų Lietuva]])&lt;ref&gt;{{ŽE|430}}&lt;/ref&gt;, якая разглядала Віленшчыну як натуральны працяг [[Літоўская Рэспубліка (1918—1940)|Літоўскай Рэспублікі]], якая атрымала сваю дзяржаўнасць са сталіцай у [[Коўна|Коўне]]'''.''' Як адзначае гісторык [[Аляксандр Пагарэлы,]] беларускі хрысціянска-дэмакратычны друк у міжваенны час, атрымліваючы субсідыі ад літоўскага ўраду ў Коўне, даволі доўга разам  з паняццем “[[Заходняя Беларусь]]” ужываў і словазлучэнне “Усходняя Літва”, паслядоўна іх не размяжоўваючы&lt;ref&gt;Аляксандр Пагарэлы, [https://www.belhistory.eu/archives/3915 Рэц. на: MAČIULIS, DANGIRAS / STALIŪNAS, DARIUS. Lithuanian Nationalism and the Vilnius Question, 1883–1940. Verlag Herder-Institut, Marburg, 2015. VI + 236 pp.] // Беларускі гістарычны агляд.  2016 Т.23. Сш. 1-2&lt;/ref&gt;. 

Пасля анэксіі «Сярэдняй Літвы» Польшчай у 1922 годзе ўлады апошняй праводзілі палітыку максімальнага сцірання памяці пра літоўскае гістарычнае мінулае рэгіёна, што атрымала яшчэ больш маштабны працяг у гістарычнай і культурнай палітыцы паваеннай [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]. Напрыклад, у перакладах вершаў [[Уладзіслаў Сыракомля|Уладзіслава Сыракомлі]] на беларускую мову ў 1960-х гадах згадкі пра Літву паслядоўна замяняліся на «Беларусь»&lt;ref&gt;Барыс Палута. [https://novychas.online/poviaz/jak-litouskaja-hatka-stala-belaruskaj-pryhody Як «літоўская хатка» стала «беларускай»: прыгоды Уладзіслава Сыракомлі ў БССР] // Новы Час, 03.09.2023&lt;/ref&gt;. Ва ўмовах адсутнасці літоўскага школьніцтва і касцёльных набажэнстваў па-літоўску ў канцы 1970-х гадоў спыніў існаванне даўні анклаў носьбітаў літоўскай [[Зецельская гаворка|зецельскай гаворкі]] у [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскім раёне]]&lt;ref&gt;T. М. Судник. Диалекты литовско-славянского пограничья. Очерки фонологических систем. М., 1975.&lt;/ref&gt;. Тым не менш, працяглы час (да 2021—2022 навучальнага году) у Беларусі існавалі 2 апошнія школы з літоўскай мовай навучання ў [[Рымдзюны|Рымдзюнах]] і [[Пеляса|Пелясе]]&lt;ref&gt;[https://www.delfi.lt/ru/news/politics/litva-predupredila-belarus-v-svyazi-s-otkazom-obuchat-na-litovskom-v-shkolah-90682755 Литва предупредила Беларусь в связи с отказом обучать на литовском в школах] // delfi.lt 2022.07.08&lt;/ref&gt;, профіль якіх быў зменены ў рамках шырокамаштабнай русіфікацыйнай кампаніі ў Беларусі ў сувязі з пачаткам [[Уварванне Расіі ва Украіну (з 2022)|шырокамаштабнага ўварвання РФ ва Украіну]].

== У сучаснай Літоўскай Рэспубліцы ==

У пасляваенныя часы для значнай часткі жыхароў рэгіёну па абодва бакі адміністратыўнай мяжы БССР і ЛССР Вільня заставалася цэнтрам прыцягнення Сюды была накіраваная плынь эканамічнай і адукацыйнай міграцыі, якая істотна скарацілася толькі пасля ўступлення Літвы ў [[Еўрапейскі Саюз]] і ўвядзення візаў. Да ідэнтычнасці Усходняй Літвы апелявала на пачатку 1990-х нешматлікая групоўка Э. Б. Саткявічуса «Таварыства славянамоўных літоўцаў» (''Tuvažystvo slaviansku janzyčnych litvinuv''), якая нават распрацавала для славянамоўных жыхароў Усходняй Літвы лакальныя мікра-мовы — «[[Гальшанская мова|гальшанскую]]» (блізкую да беларускай) і «вічскую» (на аснове віленскага дыялекту польскай). Адзін з праграмных артыкулаў гэтай групоўкі так і называўся — «Fschodnia Litva» («Усходняя Літва»)&lt;ref&gt;''Satkevičius E. B. Fschodnia Litva. — Kaunas, 1990; Саткявичюс Э. Б.'' Гальские языки. Каунас, 1999. — С. 51. &lt;/ref&gt;.

У сучаснай Літоўскай Рэспубліцы Усходняй Літвой найчасцей называюць сучасную літоўскую частку [[Віленскі край|Віленскага краю]], з істотнай доляй польскамоўнага і «простамоўнага» насельніцтва, не закранаючы сумежную тэрыторыю Рэспублікі Беларусь&lt;ref&gt;[https://wilnoteka.lt/artykul/nauseda-litwa-wschodnia-wymaga-szczegolnej-uwagi Nausėda: Litwa wschodnia wymaga szczególnej uwagi] // wilnoteka.lt&lt;/ref&gt;. Некаторыя гісторыкі і філолагі, рэтраспектыўна ўжываюць назву і да больш шырокай тэрыторыі, блізка да разумення Зігмаса Зінкявічуса. Напрыклад, апублікаванае ў 2024 годзе навуковае даследаванне літоўскага мовазнаўцы Казімераcа Гаршвы «Усходнелітоўская наменклатура і яе правапіс» &lt;ref&gt;Kazimieras Garšva. [https://lki.lt/kazimieras-garsva-rytu-lietuvos-vardynas-mokslo-studija-2024 Rytų Lietuvos vardynas ir jo rašyba].

Mokslo studija. Vilnius: Lietuvių kalbos institutas, 2024. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-609-411-368-0&lt;/nowiki&gt;, &lt;nowiki&gt;https://doi.org/10.35321/e-pub.107.rytu-liet-vardynas&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; адлюстроўвае найважнейшыя актуальныя пытанні ўсходнелітоўскай наменклатуры і яе правапісу. Мэта публікацыі — адказаць на пытанне, ці будзе нелітоўскае напісанне асабістых імёнаў і тапонімаў (уключаючы тапонімы беларускай часткі Усходняй Літвы) у дакументах і надпісах ствараць пагрозу для агульналітоўскай мовы, ці паўплывае яно на размыванне традыцыі літоўскай мовы.

== «Вейшнорыя» ==

У наш час памяць пра гістарычную адметнасць былой Усходняй Літвы на тэрыторыі Беларусі захоўваецца ў масавай свядомасці ў выглядзе гратэскнага [[мем]]а «[[Вейшнорыя]]» (ад назвы выдуманай дзяржавы-«агрэсара», элементу легенды сумесных расійска-беларускіх стратэгічных вучэнняў «[[Захад-2017]]»)&lt;ref&gt;''Полина Легина.'' [https://devby.io/news/chto-zastavlyaet-belorusov-emigrirovat-v-veyshnoriyu-i-brat-s-soboy-tyurmu Что заставляет белорусов эмигрировать в Вейшнорию и «брать с собой тюрьму»] (руск.). dev.by (17 лютага 2018). &lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

[[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]]
[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Артыкулы праекта Літвінскі лексікон]]</text>
      <sha1>rcn5224yucvaegkevmzo26zidz5qtcd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Артэміда (касмічная праграма)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>805256</id>
    <revision>
      <id>5153835</id>
      <parentid>5120101</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HK-47</username>
        <id>9640</id>
      </contributor>
      <comment>/* Місіі */ дапаўненне</comment>
      <origin>5153835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6129" sha1="5x67t68000ur1inbufqswctz40ifwq2" xml:space="preserve">[[Файл:Artemis program (original with wordmark).svg|міні]]
'''Артэміда''' (англ. Artemis) - амерыканская праграма даследавання [[Месяц (спадарожнік Зямлі)|Месяца]], якую ўзначальвае касмічнае агенцтва [[НАСА]]. Таксама ўдзельнічаюць [[Еўрапейскае касмічнае агенцтва]], Японскае агенцтва аэракасмічных даследаванняў і Канадскае касмічнае агенцтва. У выпадку поспеху праграма «Артэміда» адновіць прысутнасць чалавека на месяцы ўпершыню пасля місіі [[Апалон-17]] у 1972 годзе.

Асноўнымі кампанентамі праграмы з'яўляюцца ракета-носьбіт Space Launch System, касмічны карабель «Арыён», касмічная станцыя «Lunar Gateway» і камерцыйныя сістэмы пасадкі чалавека (уключаючы «Starship HLS»). Доўгатэрміновая мэта праграмы складаецца ў стварэнні пастаяннай базы на Месяцы і палягчэнні пілатуемых палётаў на [[Марс]].

Праграма была афіцыйна распачата ў 2017 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] (пры адміністрацыі Дональда Трампа), аднак многія з яе кампанентаў, такія як касмічны карабель «Арыён», былі распрацаваны падчас папярэдняй праграмы «Сузор'е» (2005-2010) і пасля яе адмены. 

Першы запуск «Арыёна» і ракеты-носьбіта [[Space Launch System]], першапачаткова планаваўся на 2016 год, аднак адбыўся толькі 16 лістапада 2022 года ў рамках місіі «Артэміда-1» (аблёт Месяца беспілотным апаратам). У місіі «[[Артэміда-2]]» плануецца абляцець месяц з экіпажам з 4 чалавек (місія стартавала адбыўся 1 красавіка 2026 года&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.bbc.com/russian/articles/c705r425p3go|title=Миссия НАСА «Артемида-2» отправилась к Луне: фоторепортаж|website=BBC News Русская служба|date=2026-04-02|access-date=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;). Місія «[[Артэміда-3]]» пратэсціруе тэхналогію пасадкі на Месяц (запланавана на 2027 год). Пад час місіі «Артэміда-4» чакаецца высадка чалавека на паверхню месяца (плануецца на 2028 год). У ходзе місіі «Артэміда-5» плануецца спроба распачаць будаўніцтва месяцовай базы. 

== Місіі ==

=== Артэміда-1 ===
{{У планах|элемент=раздзел|прысвечаны=місіі Артэміда-1}}

=== Артэміда-2 ===
[[Файл:Artemis II Launch (NHQ202604010307, vertical crop).jpg|міні|400x400пкс|Старт ракета-носьбіта Space Launch System пад час місіі Артэміда-2 (1 красавіка 2026 г.)]]

«[[Артэміда-2]]» - першая пілатуемая місія па аблёце Месяца ў рамках праграмы «Артэміда». Ракета-носьбіт SLS запушчаны з [[Касмічны цэнтр Кенэдзі|касмадрома Касмічнага цэнтра імя Кэнэдзі]] ў 22:35 (па Грынвічу) 1 красавіка 2026 года. Пад час дзесяцідзённай місіі астранаўты НАСА Рыд Уайзмэн, Віктара Гловера і Крысціна Кох, а таксама астранаўт канадскага касмічнага агенцтва Джэрэмі Хансен абляцяць вакол Месяца і вернуцца на Зямлю па траекторыі свабоднага вяртання вакол Месяца. Гэта першая пілатуемая місія для праграмы і касмічнага карабля «Арыён». Яна стала першай пілатуемай місіяй за межы нізкай калязямной арбіты з часоў «Апалона-17» (снежань 1972 года), а Крысціна Кох стане першай жанчынай якая пабывае на арбіце Месяца. 

'''Артэміда-3''' 

«[[Артэміда-3]]» - запланаваная на канец 2027 года другая місія праграмы «Артэміда» з экіпажам.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=руская|url=https://tech.onliner.by/2026/06/10/nazvany-imena-uchastnikov-artemidy-3-missii-nasa-na-okolozemnoj-orbite|title=Названы имена участников «Артемиды-3» — миссии NASA на околоземной орбите|website=onliner.by}}&lt;/ref&gt; Экіпаж стартуе на борце SLS/Orion і правядзе выпрабаванні па збліжэнні і стыкоўцы на калязямной арбіце з адным або двума камерцыйна распрацаванымі месяцовымі апаратамі, якія запускаюцца асобна — [[Starship HLS]] ад [[SpaceX]] ці Blue Moon ад Blue Origin's.

Гэтая місія ў цэлым падобна на місію «[[Апалон-9]]».

== Гл. таксама ==
* [[Каланізацыя Месяца]]
* [[Месяцавая змова]]

== Спасылкі ==
&lt;references /&gt;
[[Катэгорыя:Праграма «Артэміда»| ]]</text>
      <sha1>5x67t68000ur1inbufqswctz40ifwq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Яўгенія Лязо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809133</id>
    <revision>
      <id>5153837</id>
      <parentid>5153658</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZolaSukhar</username>
        <id>169411</id>
      </contributor>
      <comment>картка аўтара, выява</comment>
      <origin>5153837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8412" sha1="l7ignnwol4vcz7z9qvog4imzc3k6x5a" xml:space="preserve">{{пісьменнік
| Выява = Eugenia.kasilovich.jpg

 | Род дзейнасці      = крытык, празаік, паэт, літаратуразнавец
 | Гады актыўнасці    = [[1922]] — н.ч.
 | Кірунак            = [[лірыка]], [[эпас]]
 | Жанр               = [[рэцэнзія]], [[верлібр]], [[навела]], [[аповесць]]
 | Дэбют              = &quot;Пальба па галубах&quot;
}}

'''Яўгенія Лязо''', сапраўднае імя '''Яўгенія Дзмітрыеўна Касіловіч''' ({{ВДП}}) — беларуская літаратарка. Аўтарка прозы і паэзіі, крытычных артыкулаў, а таксама навуковых прац па старажытнабеларускай літаратуры.

== Біяграфія ==
Нарадзілася 4 ліпеня 2004 года ў Мінску&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Артыкул|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Пані Канрадайн|год=2023|мова=be|выданне=Маладосць|тып=часопіс|месяц=|чысло=|нумар=5}}&lt;/ref&gt;.

Працавала настаўніцай беларускай мовы і літаратуры СШ № 2 у [[Сеніца|Сеніцы]] [[Мінскі раён|Мінскага раёна]]&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Бельскі І., Касіловіч Я.|загаловак=Біблейскія вобразы і хрысціянскія матывы ў паэзіі Гальяша Леўчыка|год=2025|мова=be|выданне=Роднае слова|тып=часопіс|месяц=|чысло=|нумар=7}}&lt;/ref&gt;.

У 2025 скончыла [[філалагічны факультэт БДУ]] па спецыяльнасці «Беларуская філалогія». Тэма дыпломнай працы: «„Слова на Антыпасху“ [[Кірыла Тураўскі|Кірыла Тураўскага]]: біблейска-хрысціянская аснова» пад кіраўніцтвам пісьменніка, прафесара [[Алесь Іванавіч Бельскі|Алеся Бельскага]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/340117|title=“Слова на Антыпасху” Кірыла Тураўскага: біблейска-хрысціянская аснова: анатацыя да дыпломнай работы}}&lt;/ref&gt;, які таксама суаўтар некалькіх яе літаратуразнаўчых артыкулаў па сучаснай і старажытнай літаратуры&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://rod-slova.by/naviny/anons-lipenskaga-numara-za-2025-g/|title=Анонс ліпеньскага нумара &quot;Роднага слова&quot; за 2025 г.}}&lt;/ref&gt;.

У 2025 годзе паступіла ў магістратуру. Працавала спецыялістам кафедры прыкладной лінгвістыкі філалагічнага факультэта&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Касіловіч, Я.|загаловак=Біблейскія вобразы і матывы ў &quot;Слове на Антыпасху&quot; свяціцеля Кірылы Тураўскага|год=2026|мова=be|выданне=Полымя|тып=часопіс|нумар=2}}&lt;/ref&gt;.

== Творчасць ==
Дэбютавала ў часопісе «[[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]» у 2023 годзе публікацыяй першага раздзела [[Рытміка (літаратура)|рытмізаванай]] [[Аповесць|аповесці]] «Час зламанага крыжа» — «Пані Канрадайн»&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Цалкам твор выйшаў у першым зборніку «Пальба па галубах»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Пальба па галубах|год=2023}}&lt;/ref&gt;. У гэтым жа годзе адбылася прэзентацыя выдання ў літаратурным клубе «Вежа» на філалагічным факультэце БДУ. У сваёй рэцэнзіі, апублікаванай у «Маладосці», Дзмітрый Цалко піша пра жанравую спецыфіку твораў, якія напісаны [[верлібр]]ам&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Цалко, Дз.|загаловак=Ваўкі і галубы|год=2024|мова=be|выданне=Маладосць|тып=часопіс|нумар=4}}&lt;/ref&gt;.

У інтэрв’ю газеце «[[Звязда (газета)|Звязда]]» галоўны рэдактар «Маладосці» Вольга Рацэвіч таксама адзначае незвычайны вершаваны памер аўтара:

«Не так даўно ў рэдакцыю „Маладосці“ даслала вершы студэнтка другога курса БДУ Яўгенія Касіловіч. Што здзівіла: яны напісаныя [[гекзаметр]]ам — амаль забытым антычным метрам. Цікавы і даволі складаны выбар 20-гадовай дзяўчыны»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=http://www.oo-spb.by/index.php?id=4236|title=Вольга Рацэвіч аб літаб’яднаннях і конкурсе «БрамаМар»|website=www.oo-spb.by|access-date=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;.

== Бібліяграфія ==
* «Пальба па галубах» (2023, зборнік паэзіі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://archive.org/details/jauhienija-liazo-palba-pa-halubach|title=Яўгенія Лязо - Пальба па галубах (Jauhienija Liazo - Palba pa halubach) : Яўгенія Лязо Jauhienija Liazo : Free Download, Borrow, and Streaming|website=Internet Archive|access-date=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;
* «Гульня з агнём» (2024)&lt;ref&gt;{{Кніга|спасылка=http://archive.org/details/jauhienija-liazo-hulnia-z-ahniom|аўтар=Яўгенія Лязо Jauhienija Liazo|загаловак=Яўгенія Лязо - Гульня з агнём (Jauhienija Liazo - Hulnia z ahniom)|год=2024}}&lt;/ref&gt;

=== Публікацыі ===
* Маладосць 2022 № 10. Анкета
* Маладосць 2023 № 5. Пані Канрадайн (урывак з паэмы)
* Маладосць 2024 № 1. Максім Ісаеў: У пошуках страчанага золата Чынгісхана (рэцэнзія)
* Роднае слова 2025 № 7. Біблейскія вобразы і хрысціянскія матывы ў паэзіі Гальяша Леўчыка (суаўтар праф. Алесь Бельскі) (навуковы артыкул)
* Маладосць 2025 № 7. Шкло, святло і робаты (рэцэнзія)
* Маладосць 2025 № 8. Фантастычныя беражніцы і дзе яны жывуць (рэцэнзія)
* Полымя 2025 № 9. Самы галоўны скарб (рэцэнзія)
* Маладосць 2025 № 12. Гульня з агнём (вершы)
* Маладосць 2026 № 1. Паразумецца з Цмокам (рэцэнзія)
* Полымя 2026 № 2. Біблейскія вобразы і матывы ў «Слове на Антыпасху» Свяціцеля Кірылы Тураўскага (навуковы артыкул)
* Полымя 2026 № 5. Слова цэліць, як куля (рэцэнзія)
* Маладосць 2026 № 5. На памежжы ўсіх узростаў (рэцэнзія)

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы XXI стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі XXI стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэты XXI стагоддзя]]</text>
      <sha1>l7ignnwol4vcz7z9qvog4imzc3k6x5a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153843</id>
      <parentid>5153837</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZolaSukhar</username>
        <id>169411</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>вычытка, удакладненне</comment>
      <origin>5153843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8510" sha1="g18n4y1g7rhazbogycr0ssf6shmr4lw" xml:space="preserve">{{пісьменнік
| Выява = Eugenia.kasilovich.jpg
| Імя пры нараджэнні = Касіловіч Яўгенія Дзмітрыеўна

 | Род дзейнасці      = крытык, празаік, паэт, літаратуразнавец
 | Гады актыўнасці    = [[2022]] — н.ч.
 | Кірунак            = [[лірыка]], [[эпас]]
 | Жанр               = [[рэцэнзія]], [[верлібр]], [[навела]], [[аповесць]]
 | Дэбют              = «Пальба па галубах»
}}

'''Яўгенія Лязо''', сапраўднае імя '''Яўгенія Дзмітрыеўна Касіловіч''' ({{ВДП}}) — беларуская літаратарка. Аўтарка прозы і паэзіі, крытычных артыкулаў, а таксама навуковых прац па старажытнабеларускай літаратуры.

== Біяграфія ==
Нарадзілася 4 ліпеня 2004 года ў Мінску&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Артыкул|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Пані Канрадайн|год=2023|мова=be|выданне=Маладосць|тып=часопіс|месяц=|чысло=|нумар=5}}&lt;/ref&gt;.

Працавала настаўніцай беларускай мовы і літаратуры СШ № 2 у [[Сеніца|Сеніцы]] [[Мінскі раён|Мінскага раёна]]&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Бельскі І., Касіловіч Я.|загаловак=Біблейскія вобразы і хрысціянскія матывы ў паэзіі Гальяша Леўчыка|год=2025|мова=be|выданне=Роднае слова|тып=часопіс|месяц=|чысло=|нумар=7}}&lt;/ref&gt;.

У 2025 скончыла [[філалагічны факультэт БДУ]] па спецыяльнасці «Беларуская філалогія». Тэма дыпломнай працы: «„Слова на Антыпасху“ [[Кірыла Тураўскі|Кірыла Тураўскага]]: біблейска-хрысціянская аснова» пад кіраўніцтвам пісьменніка, прафесара [[Алесь Іванавіч Бельскі|Алеся Бельскага]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/340117|title=“Слова на Антыпасху” Кірыла Тураўскага: біблейска-хрысціянская аснова: анатацыя да дыпломнай работы}}&lt;/ref&gt;, які таксама суаўтар некалькіх яе літаратуразнаўчых артыкулаў па сучаснай і старажытнай літаратуры&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://rod-slova.by/naviny/anons-lipenskaga-numara-za-2025-g/|title=Анонс ліпеньскага нумара &quot;Роднага слова&quot; за 2025 г.}}&lt;/ref&gt;.

У 2025 годзе паступіла ў магістратуру. Працавала спецыялістам кафедры прыкладной лінгвістыкі філалагічнага факультэта&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Касіловіч, Я.|загаловак=Біблейскія вобразы і матывы ў &quot;Слове на Антыпасху&quot; свяціцеля Кірылы Тураўскага|год=2026|мова=be|выданне=Полымя|тып=часопіс|нумар=2}}&lt;/ref&gt;.

== Творчасць ==
Дэбютавала ў часопісе «[[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]» у 2023 годзе публікацыяй першага раздзела [[Рытміка (літаратура)|рытмізаванай]] [[Аповесць|аповесці]] «Час зламанага крыжа» — «Пані Канрадайн»&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Цалкам твор выйшаў у першым зборніку «Пальба па галубах»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Пальба па галубах|год=2023}}&lt;/ref&gt;. У гэтым жа годзе адбылася прэзентацыя выдання ў літаратурным клубе «Вежа» на філалагічным факультэце БДУ. У сваёй рэцэнзіі, апублікаванай у «Маладосці», Дзмітрый Цалко піша пра жанравую спецыфіку твораў, якія напісаны [[верлібр]]ам&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Цалко, Дз.|загаловак=Ваўкі і галубы|год=2024|мова=be|выданне=Маладосць|тып=часопіс|нумар=4}}&lt;/ref&gt;.

У інтэрв’ю газеце «[[Звязда (газета)|Звязда]]» галоўны рэдактар «Маладосці» Вольга Рацэвіч таксама адзначае незвычайны вершаваны памер аўтара:

«Не так даўно ў рэдакцыю „Маладосці“ даслала вершы студэнтка другога курса БДУ Яўгенія Касіловіч. Што здзівіла: яны напісаныя [[гекзаметр]]ам — амаль забытым антычным метрам. Цікавы і даволі складаны выбар 20-гадовай дзяўчыны»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=http://www.oo-spb.by/index.php?id=4236|title=Вольга Рацэвіч аб літаб’яднаннях і конкурсе «БрамаМар»|website=www.oo-spb.by|access-date=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;.

== Бібліяграфія ==
* «Пальба па галубах» (2023, зборнік паэзіі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://archive.org/details/jauhienija-liazo-palba-pa-halubach|title=Яўгенія Лязо - Пальба па галубах (Jauhienija Liazo - Palba pa halubach) : Яўгенія Лязо Jauhienija Liazo : Free Download, Borrow, and Streaming|website=Internet Archive|access-date=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;
* «Гульня з агнём» (2024)&lt;ref&gt;{{Кніга|спасылка=http://archive.org/details/jauhienija-liazo-hulnia-z-ahniom|аўтар=Яўгенія Лязо Jauhienija Liazo|загаловак=Яўгенія Лязо - Гульня з агнём (Jauhienija Liazo - Hulnia z ahniom)|год=2024}}&lt;/ref&gt;

=== Публікацыі ===
* Маладосць 2022 № 10. Анкета
* Маладосць 2023 № 5. Пані Канрадайн (урывак з паэмы)
* Маладосць 2024 № 1. Максім Ісаеў: У пошуках страчанага золата Чынгісхана (рэцэнзія)
* Роднае слова 2025 № 7. Біблейскія вобразы і хрысціянскія матывы ў паэзіі Гальяша Леўчыка (суаўтар праф. Алесь Бельскі) (навуковы артыкул)
* Маладосць 2025 № 7. Шкло, святло і робаты (рэцэнзія)
* Маладосць 2025 № 8. Фантастычныя беражніцы і дзе яны жывуць (рэцэнзія)
* Полымя 2025 № 9. Самы галоўны скарб (рэцэнзія)
* Маладосць 2025 № 12. Гульня з агнём (вершы)
* Маладосць 2026 № 1. Паразумецца з Цмокам (рэцэнзія)
* Полымя 2026 № 2. Біблейскія вобразы і матывы ў «Слове на Антыпасху» Свяціцеля Кірылы Тураўскага (навуковы артыкул)
* Полымя 2026 № 5. Слова цэліць, як куля (рэцэнзія)
* Маладосць 2026 № 5. На памежжы ўсіх узростаў (рэцэнзія)

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы XXI стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі XXI стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэты XXI стагоддзя]]</text>
      <sha1>g18n4y1g7rhazbogycr0ssf6shmr4lw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154016</id>
      <parentid>5153843</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:39:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5154016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8170" sha1="693056krizqr4f137ghplvu7jpn5skl" xml:space="preserve">{{пісьменнік
| Выява = Eugenia.kasilovich.jpg
| Імя пры нараджэнні = Яўгенія Дзмітрыеўна Касіловіч
| Дэбют              = «Пальба па галубах»
}}

'''Яўгенія Лязо''', сапраўднае імя '''Яўгенія Дзмітрыеўна Касіловіч''' ({{ВДП}}) — беларуская літаратарка. Аўтарка прозы і паэзіі, крытычных артыкулаў, а таксама навуковых прац па старажытнабеларускай літаратуры.

== Біяграфія ==
Нарадзілася 4 ліпеня 2004 года ў Мінску&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Артыкул|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Пані Канрадайн|год=2023|мова=be|выданне=Маладосць|тып=часопіс|месяц=|чысло=|нумар=5}}&lt;/ref&gt;.

Працавала настаўніцай беларускай мовы і літаратуры СШ № 2 у [[Сеніца|Сеніцы]] [[Мінскі раён|Мінскага раёна]]&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Бельскі І., Касіловіч Я.|загаловак=Біблейскія вобразы і хрысціянскія матывы ў паэзіі Гальяша Леўчыка|год=2025|мова=be|выданне=Роднае слова|тып=часопіс|месяц=|чысло=|нумар=7}}&lt;/ref&gt;.

У 2025 скончыла [[філалагічны факультэт БДУ]] па спецыяльнасці «Беларуская філалогія». Тэма дыпломнай працы: «„Слова на Антыпасху“ [[Кірыла Тураўскі|Кірыла Тураўскага]]: біблейска-хрысціянская аснова» пад кіраўніцтвам пісьменніка, прафесара [[Алесь Іванавіч Бельскі|Алеся Бельскага]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/340117|title=“Слова на Антыпасху” Кірыла Тураўскага: біблейска-хрысціянская аснова: анатацыя да дыпломнай работы}}&lt;/ref&gt;, які таксама суаўтар некалькіх яе літаратуразнаўчых артыкулаў па сучаснай і старажытнай літаратуры&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=be|url=https://rod-slova.by/naviny/anons-lipenskaga-numara-za-2025-g/|title=Анонс ліпеньскага нумара &quot;Роднага слова&quot; за 2025 г.}}&lt;/ref&gt;.

У 2025 годзе паступіла ў магістратуру. Працавала спецыялістам кафедры прыкладной лінгвістыкі філалагічнага факультэта&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Касіловіч, Я.|загаловак=Біблейскія вобразы і матывы ў &quot;Слове на Антыпасху&quot; свяціцеля Кірылы Тураўскага|год=2026|мова=be|выданне=Полымя|тып=часопіс|нумар=2}}&lt;/ref&gt;.

== Творчасць ==
Дэбютавала ў часопісе «[[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]» у 2023 годзе публікацыяй першага раздзела [[Рытміка (літаратура)|рытмізаванай]] [[Аповесць|аповесці]] «Час зламанага крыжа» — «Пані Канрадайн»&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Цалкам твор выйшаў у першым зборніку «Пальба па галубах»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Пальба па галубах|год=2023}}&lt;/ref&gt;. У гэтым жа годзе адбылася прэзентацыя выдання ў літаратурным клубе «Вежа» на філалагічным факультэце БДУ. У сваёй рэцэнзіі, апублікаванай у «Маладосці», Дзмітрый Цалко піша пра жанравую спецыфіку твораў, якія напісаны [[верлібр]]ам&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Цалко, Дз.|загаловак=Ваўкі і галубы|год=2024|мова=be|выданне=Маладосць|тып=часопіс|нумар=4}}&lt;/ref&gt;.

У інтэрв’ю газеце «[[Звязда (газета)|Звязда]]» галоўны рэдактар «Маладосці» Вольга Рацэвіч таксама адзначае незвычайны вершаваны памер аўтара:

«Не так даўно ў рэдакцыю „Маладосці“ даслала вершы студэнтка другога курса БДУ Яўгенія Касіловіч. Што здзівіла: яны напісаныя [[гекзаметр]]ам — амаль забытым антычным метрам. Цікавы і даволі складаны выбар 20-гадовай дзяўчыны»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=http://www.oo-spb.by/index.php?id=4236|title=Вольга Рацэвіч аб літаб’яднаннях і конкурсе «БрамаМар»|website=www.oo-spb.by|access-date=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;.

== Бібліяграфія ==
* «Пальба па галубах» (2023, зборнік паэзіі)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://archive.org/details/jauhienija-liazo-palba-pa-halubach|title=Яўгенія Лязо - Пальба па галубах (Jauhienija Liazo - Palba pa halubach) : Яўгенія Лязо Jauhienija Liazo : Free Download, Borrow, and Streaming|website=Internet Archive|access-date=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;
* «Гульня з агнём» (2024)&lt;ref&gt;{{Кніга|спасылка=http://archive.org/details/jauhienija-liazo-hulnia-z-ahniom|аўтар=Яўгенія Лязо Jauhienija Liazo|загаловак=Яўгенія Лязо - Гульня з агнём (Jauhienija Liazo - Hulnia z ahniom)|год=2024}}&lt;/ref&gt;

=== Публікацыі ===
* Маладосць 2022 № 10. Анкета
* Маладосць 2023 № 5. Пані Канрадайн (урывак з паэмы)
* Маладосць 2024 № 1. Максім Ісаеў: У пошуках страчанага золата Чынгісхана (рэцэнзія)
* Роднае слова 2025 № 7. Біблейскія вобразы і хрысціянскія матывы ў паэзіі Гальяша Леўчыка (суаўтар праф. Алесь Бельскі) (навуковы артыкул)
* Маладосць 2025 № 7. Шкло, святло і робаты (рэцэнзія)
* Маладосць 2025 № 8. Фантастычныя беражніцы і дзе яны жывуць (рэцэнзія)
* Полымя 2025 № 9. Самы галоўны скарб (рэцэнзія)
* Маладосць 2025 № 12. Гульня з агнём (вершы)
* Маладосць 2026 № 1. Паразумецца з Цмокам (рэцэнзія)
* Полымя 2026 № 2. Біблейскія вобразы і матывы ў «Слове на Антыпасху» Свяціцеля Кірылы Тураўскага (навуковы артыкул)
* Полымя 2026 № 5. Слова цэліць, як куля (рэцэнзія)
* Маладосць 2026 № 5. На памежжы ўсіх узростаў (рэцэнзія)

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Пісьменніцы XXI стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі XXI стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Паэты XXI стагоддзя]]</text>
      <sha1>693056krizqr4f137ghplvu7jpn5skl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809199</id>
    <revision>
      <id>5153801</id>
      <parentid>5152639</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6086" sha1="j3o7fkv7om6fu1brdi6a7r7ipzc10fk" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Ляўданскі}}
{{пісьменнік}}

'''Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі''' ({{ДН|7|2|1911}}, вёска [[Гудавічы]], Ігуменскі павет — {{ДС|18|9|1973}}) — беларускі празаік, дзіцячы пісьменнік і [[перакладчык]].

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля заканчэння ў 1926 годзе Пухавіцкай сямігодкі працаваў на лесараспрацоўках у Лапіцкім лясніцтве. У 1929 годзе прыехаў у [[Мінск]] і праз год паступіў у [[Мінскі педагагічны тэхнікум]] на вячэрняе аддзяленне, адначасова працаваў карэктарам у [[Беларускае дзяржаўнае выдавецтва|Беларускім дзяржаўным выдавецтве]]. У 1933 годзе прызваны ў [[Чырвоная Армія|Чырвоную Армію]], дзе служыў да 1935 года. Пасля дэмабілізацыі вярнуўся ў выдавецтва. У 1938 годзе скончыў тэхнікум і да 1941 года працаваў рэдактарам палітычнай літаратуры. У гады Другой сусветнай вайны жыў у роднай вёсцы, удзельнічаў у партызанскім руху: быў сувязным, з сакавіка 1943 года камісарам атрада «Полымя» на Міншчыне, рэдактарам пухавіцкай раённай падпольнай газеты «[[Партизан Белоруссии]]». Пасля вызвалення Беларусі ўзначальваў Пухавіцкую раённую газету «[[Сцяг камунізму (пухавіцкая раённая газета)|Сцяг камунізму]]», затым загадваў рэдакцыяй у [[Дзяржаўнае выдавецтва БССР|Дзяржаўным выдавецтве БССР]] (1945—1949). У 1949—1963, 1969—1973 гг. працаваў у [[Інстытут гісторыі партыі пры ЦК КПБ|Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КПБ]] загадчыкам сектара перакладаў (1949—1963), старшым навуковым супрацоўнікам (1969—1973). У 1963—1969 гадах быў дырэктарам выдавецтва «[[Народная асвета (выдавецтва)|Народная асвета]]». У 1967 годзе стаў членам [[Саюз пісьменнікаў БССР|Саюза пісьменнікаў БССР]].

== Творчасць ==
Літаратурную дзейнасць У. Ляўданскі пачаў як перакладчык. З [[руская мова|рускай мовы]] пераклаў на [[беларуская мова|беларускую]] п’есу [[Генадзь Сямёнавіч Мамлін|Г. Мамліна]] «Цуды ў поўдзень», раман Э. Сінклера «No passaran! (Яны не пройдуць»), аповесць А. Талстога «Хлеб» (усе пераклады зроблены ў 1938 г.), раманы «Пастка» [[Эміль Заля|Э. Заля]] (1939), «Коннік без галавы» [[Томас Майн Рыд|Т. М. Рыда]] (1941), зборнікі апавяданняў [[Леў Мікалаевіч Талстой|Л. Талстога]], [[Іван Тургенеў|І. Тургенева]], [[Міхаіл Яўграфавіч Салтыкоў-Шчадрын|М. Салтыкова-Шчадрына]], аповесць С. Мсціслаўскага «Грак, птушка вясенняя» (1949) і інш. У сярэдзіне 1950-х гадоў звярнуўся да ўласнай творчасці. Першае апавяданне «Пёстры язь» і казка «На аднаго жыўца — два шчупакі» з’явіліся ў друку ў 1957 г. Пазней было напісана шмат твораў для дзяцей, якія склалі зборнікі апавяданняў «Адкрыццё сезону» (1960), «На беразе ракі» (1962), «На прывале» (1966), «Ноч над Нёманам» (1969), «Пад старым дубам» (1971), «Яшка прыляцеў» (1973) і інш. Творы У. Ляўданскага звычайна грунтаваліся на канкрэтных жыццёвых фактах і здарэннях. Пісьменнік выкарыстоўваў свой вопыт паляўнічага і рыбалова, імкнуўся надаць дзіцячым апавяданням займальнасць і прыгодніцкі каларыт. Ён з’яўляецца таксама суаўтарам падручніка для школ дарослых «Буквар і першая кніга для чытання» (1947), які вытрымаў чатыры перавыданні.

== Узнагароды ==
Узнагароджаны [[Ордэн Чырвонай Зоркі|ордэнамі Чырвонай Зоркі]], [[Ордэн «Знак Пашаны»|«Знак Пашаны»]], медалямі.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1999. — Т. 9. — С.433
* Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. — Мінск, 1994. — Т. 4. — С.150.

== Спасылкі ==
{{навігацыя}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Ляўданскі Уладзімір Аляксандравіч}}
[[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]]</text>
      <sha1>j3o7fkv7om6fu1brdi6a7r7ipzc10fk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Карвіна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809270</id>
    <revision>
      <id>5154021</id>
      <parentid>5153077</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:51:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5154021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="781" sha1="egde41y460sxcwvc8fx4u9pd46loic4" xml:space="preserve">{{НП}}
'''Карвіна''' ({{lang-cs|Karviná}}) — статутны горад у [[Мараўскасілезскі край|Мараўскасілезскім краі]] [[Чэхія|Чэхіі]], каля мяжы з Польшчай. Размяшчаецца на рацэ [[Ольшэ]]. Адзін з найважнейшых цэнтраў здабычы [[вугаль|вугалю]] Астроўска-карвінскага каменнавугальнага басейна. Металаапрацоўка, вытворчасць коксу. Цеплаэлектрастанцыя.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Гарады Чэхіі]]</text>
      <sha1>egde41y460sxcwvc8fx4u9pd46loic4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абарона Севастопаля (панарама)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809281</id>
    <revision>
      <id>5153949</id>
      <parentid>5153523</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DobryBrat</username>
        <id>5701</id>
      </contributor>
      <comment>стыль, удакладненне паводле крыніцы</comment>
      <origin>5153949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2418" sha1="g0eeu4loarrmz8lvj4t50vjl41g3hjl" xml:space="preserve">{{Музей}}
'''Панарама «Абарона Севастопаля»''' — музей-панарама, прысвечаны абароне [[Севастопаль|Севастополя]] (1854—1855) у ходзе [[Крымская вайна|Крымскай вайны]].

[[Файл:Crimea Sevastopol Istorychny boulevard Memorial complex-52.jpg|thumb|left|Фрагмент панарамы.]]
Панарама [[Франц Рубо|Франца Рубо]] «Абарона Севастопаля» — твор батальнага жывапісу, адлюстроўвае ключавую бітву Крымскай вайны, штурм Малахава кургана 6 чэрвеня 1855 года, калі рускія войскі здолелі адбіць атаку пераўзыходзячых сіл англа-французскай арміі.

Палатно панарамы, напісанай Рубо ў пачатку XX стагоддзя, было знішчана падчас пажару 1942 года, атрымалася выратаваць фрагменты, іх праз некалькі дзесяцігоддзяў пасля рэстаўрацыі вярнулі ў Севастопаль. Палатно «Абарона Севастопаля 1854—1855 гадоў», якое пасля выстаўлялі ў будынку панарамы, напісана савецкімі мастакамі з выкарыстаннем ацалелых частак.

10 чэрвеня 2026 года панарама была практычна знішчана ў выніку атакі ўкраінскага БПЛА&lt;ref&gt;[https://blr.belta.by/world/view/zaharava-panarama-abarona-sevastopalja-praktychna-znishchana-u-vyniku-ataki-bpla-158921-2026/ belta.by]&lt;/ref&gt;. Арыгінальныя часткі панарамы ацалелі, паколькі палотны рыхтаваліся да экспазіцыі ў іншым філіяле музея&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tass.ru/obschestvo/27714467|title=Фрагменты оригинала панорамы обороны Севастополя авторства Рубо уцелели|website=[[ТАСС]]|date=10 чэрвеня 2026 года}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Севастопаль]]</text>
      <sha1>g0eeu4loarrmz8lvj4t50vjl41g3hjl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153968</id>
      <parentid>5153949</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:27:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <comment>удакладненне, пададзена першакрыніца і інтэрпрэтацыя ад інфармагенцтва</comment>
      <origin>5153968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2614" sha1="ocg35pophsqunh2fadugrabnb8eobyd" xml:space="preserve">{{Музей}}
'''Панарама «Абарона Севастопаля»''' — музей-панарама, прысвечаны абароне [[Севастопаль|Севастополя]] (1854—1855) у ходзе [[Крымская вайна|Крымскай вайны]].

[[Файл:Crimea Sevastopol Istorychny boulevard Memorial complex-52.jpg|thumb|left|Фрагмент панарамы.]]
Панарама [[Франц Рубо|Франца Рубо]] «Абарона Севастопаля» — твор батальнага жывапісу, адлюстроўвае ключавую бітву Крымскай вайны, штурм Малахава кургана 6 чэрвеня 1855 года, калі рускія войскі здолелі адбіць атаку пераўзыходзячых сіл англа-французскай арміі.

Палатно панарамы, напісанай Рубо ў пачатку XX стагоддзя, было знішчана падчас пажару 1942 года, атрымалася выратаваць фрагменты, іх праз некалькі дзесяцігоддзяў пасля рэстаўрацыі вярнулі ў Севастопаль. Палатно «Абарона Севастопаля 1854—1855 гадоў», якое пасля выстаўлялі ў будынку панарамы, напісана савецкімі мастакамі з выкарыстаннем ацалелых частак.

10 чэрвеня 2026 года панарама была практычна знішчана ў выніку атакі БПЛА&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blr.belta.by/world/view/zaharava-panarama-abarona-sevastopalja-praktychna-znishchana-u-vyniku-ataki-bpla-158921-2026/|title=Захарава: панарама &quot;Абарона Севастопаля&quot; практычна знішчана ў выніку атакі БПЛА|website=[[БелТА]]|date=10 чэрвеня 2026 года}}&lt;/ref&gt;. Арыгінальныя часткі панарамы ацалелі, паколькі палотны рыхтаваліся да экспазіцыі ў іншым філіяле музея&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tass.ru/obschestvo/27714467|title=Фрагменты оригинала панорамы обороны Севастополя авторства Рубо уцелели|website=[[ТАСС]]|date=10 чэрвеня 2026 года}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Севастопаль]]</text>
      <sha1>ocg35pophsqunh2fadugrabnb8eobyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нуарны чалавек-павук (тэлесерыял)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809284</id>
    <revision>
      <id>5153976</id>
      <parentid>5153374</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Feeleman</username>
        <id>163471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>стыль</comment>
      <origin>5153976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7685" sha1="f292ogxbd4xp40b78knaogamdjvstgi" xml:space="preserve">{{Гэты артыкул|пра тэлесерыял|Нуарны чалавек-павук|Пра персанажа}}
{{значэнні|Чалавек-павук (значэнні)}}
{{Тэлесерыял
|Выява=Лога нуар ЧП.png
}}

«'''Нуарны чалавек-павук'''» ({{Lang-en|Spider-Noir}}) — [[Злучаныя Штаты Амерыкі|амерыканскі]] [[неануар]]ны [[Фільмы пра супергерояў|супергеройскі]] [[тэлесерыял]] 2026 года, зняты [[Орэн Узіл|Орэнам Узілам]] для [[MGM+]] і [[Prime Video]]. Заснаваны на коміксах [[Marvel Comics|Marvel]] з [[Нуарны чалавек-павук|нуарным чалавекам-павуком]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://screenrant.com/spider-man-universe-sony-movie-franchise-official-title/|title=Sony’s Spider-Man Universe Is Official Title For Non-MCU Marvel Movies|first=Brendan|last=Kim|website=ScreenRant|date=2021-08-24|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

Серыял расказвае пра састарэлага прыватнага дэтэктыва і супергероя ў [[Нью-Ёрк]]у 1930-х гадоў, які змагаецца са сваім мінулым&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2024/05/spider-man-noir-live-action-series-amazon-nicolas-cage-1235914747/|title=Spider-Man ‘Noir’ Starring Nicolas Cage Gets Amazon Series Order|first=Denise|last=Petski|website=Deadline|date=2024-05-14|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Узіл і [[Стыў Лайтфут]] з’яўляюцца [[Шоўранер|шоўранерамі]] серыяла, які вырабляецца [[Sony Pictures Television]] сумесна з [[Amazon MGM Studios]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://variety.com/2023/tv/news/spider-man-noir-series-amazon-steve-lightfoot-co-showrunner-1235820898/|title=Spider-Man Noir Series at Amazon Enlists ‘The Punisher’s’ Steve Lightfoot as Co-Showrunner (EXCLUSIVE)|first=Joe|last=Otterson|website=Variety|date=2023-12-04|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://variety.com/2023/tv/news/spider-man-noir-live-action-series-amazon-1235515943/|title=Spider-Man Noir Live-Action Series in the Works at Amazon (EXCLUSIVE)|first=Joe|last=Otterson|website=Variety|date=2023-02-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Падзеі адбываюцца ў рамках {{Не перакладзена 5|Сусвет чалавека-павука ад Sony|сусвету чалавека-павука ад Sony|4=Sony's Spider-Man Universe}}&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Стала вядома, што серыял знаходзіцца ў распрацоўцы ў лютым 2023 года — з удзелам Узіла; у снежні таго ж года быў наняты Лайтфут&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Зацвярджэнне Кейджа ў ролі было пацверджана ў маі 2024 года, калі серыял быў заказаны пад назвай «Нуарны» ({{Lang-en|Noir}}), а ў ліпені таго ж года перайменаваны ў «Нуарны чалавек-павук»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://collider.com/spider-noir-series-nicolas-cage-phil-lord-chris-miller-comments/|title=‘Spider Noir’ Live-Action Series Is Still Happening, Say Lord &amp; Miller|first=Marco Vito|last=Oddo|website=Collider|date=2023-05-24|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Здымкі праходзілі ў [[Лос-Анджэлес]]е з жніўня 2024 па сакавік 2025 года&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2024/07/lamorne-morris-spider-noir-robbie-robertson-amazon-marvel-1236004206/|title=‘Spider-Noir’: Lamorne Morris Joins Nicolas Cage In Amazon’s Marvel Series As Robbie Robertson|first=Nellie|last=Andreeva|website=Deadline|date=2024-07-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

«Нуарны чалавек-павук» быў цалкам выпушчаны 25 мая 2026 года на MGM+ у ЗША у каляровай версіі і складаецца з васьмі эпізодаў&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.tvline.com/casting-news/spider-man-noir-tv-series-cast-lamorne-morris-nicolas-cage-mgm-plus-1235280137/|title=Nicolas Cage's Spider-Man Noir Series Adds Lamorne Morris As Robbie Robertson|first=Ryan|last=Schwartz|website=TVLine|date=2024-07-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Пазней, 27 мая, серыял выйшаў па ўсім свеце на Prime Video — як у чорна-белай, так і ў каляровай версіях&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Серыял атрымаў станоўчыя водгукі [[Крытык|крытыкаў]], асаблівую пахвалу заслужыла акцёрская праца Кейджа&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2026/02/spider-noir-release-date-trailer-nicolas-cage-1236716717/|title=‘Spider-Noir’ Gets Release Date &amp; First-Look Teaser With Nicolas Cage’s Ben Reilly Experiencing An Existential Crisis|first=Denise|last=Petski|website=Deadline|date=2026-02-12|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

== У ролях ==

* [[Нікалас Кейдж]] — [[Нуарны чалавек-павук|Бен Райлі / Нуарны чалавек-павук]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* [[Ламорн Морыс]] — Джо «Робі» Робертсан&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* [[Лі Цзюнь Лі]] — [[Чорная кошка|Феліцыя «Кет» Хардзі/ Чорная кошка]]&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.esquire.com/entertainment/tv/a70288166/spider-noir-spider-verse-color-transformation-explained-exclusive/|title=Exclusive: How 'Spider-Noir' Refashioned Marvel Lore Into a 1930s Gumshoe Flick|website=Esquire|date=2026-02-10|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;
* [[Карэн Радрыгес]] — Джэнэт Руіс&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* [[Абрахам Папула]] — [[Магільшчык|Лані Лінкальн / Магільшчык]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://www.ign.com/articles/spider-noir-villains-revealed-exclusive-first-look-at-the-shows-sandman-tombstone-and-more|title=How the New Spider-Noir Series Reimagines Classic Villains Like Sandman and Tombstone for a Gritty, 1930s New York Setting: Exclusive First Look|first=Jim|last=Vejvoda|website=IGN|date=2026-04-23|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;
* [[Джэк Х'юстан]] — [[Пясочны чалавек|Флінт Марка / Пясочны чалавек]]&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* [[Брэндан Глісан]] — [[Сільвермэйн|Фінбар «Фін» Бёрн / Сільвермэйн]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://variety.com/2024/tv/news/spider-man-noir-series-amazon-nicolas-cage-brendan-gleeson-1236064019/|title=Spider-Man Noir Series at Amazon, MGM+ Casts Brendan Gleeson|first=Joe|last=Otterson|website=Variety|date=2024-07-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
* {{Афіцыйны сайт|https://www.amazon.com/gp/video/detail/B0FVGCDZ7Q|link_text=Prime video}}
* {{Imdb title}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Тэлесерыялы пра паралельныя сусветы]]
[[Катэгорыя:Дэтэктыўныя тэлесерыялы ЗША]]
[[Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове]]
[[Катэгорыя:Крымінальныя тэлесерыялы ЗША]]</text>
      <sha1>f292ogxbd4xp40b78knaogamdjvstgi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153977</id>
      <parentid>5153976</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:38:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Feeleman</username>
        <id>163471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>афармленне</comment>
      <origin>5153977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7748" sha1="18k88qfowr9gk6xw942zi0054sg25hn" xml:space="preserve">{{Гэты артыкул|пра тэлесерыял|Нуарны чалавек-павук|Пра персанажа}}
{{значэнні|Чалавек-павук (значэнні)}}
{{Тэлесерыял
|Выява=Лога нуар ЧП.png
}}

«'''Нуарны чалавек-павук'''» ({{Lang-en|Spider-Noir}}) — [[Злучаныя Штаты Амерыкі|амерыканскі]] [[неануар]]ны [[Фільмы пра супергерояў|супергеройскі]] [[тэлесерыял]] 2026 года, зняты [[Орэн Узіл|Орэнам Узілам]] і [[Стыў Лайтфут|Стывам Лайтфутам]] для [[MGM+]] і [[Prime Video]]. Заснаваны на коміксах [[Marvel Comics|Marvel]] з [[Нуарны чалавек-павук|нуарным чалавекам-павуком]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://screenrant.com/spider-man-universe-sony-movie-franchise-official-title/|title=Sony’s Spider-Man Universe Is Official Title For Non-MCU Marvel Movies|first=Brendan|last=Kim|website=ScreenRant|date=2021-08-24|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

Серыял расказвае пра састарэлага прыватнага дэтэктыва і супергероя ў [[Нью-Ёрк]]у 1930-х гадоў, які змагаецца са сваім мінулым&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2024/05/spider-man-noir-live-action-series-amazon-nicolas-cage-1235914747/|title=Spider-Man ‘Noir’ Starring Nicolas Cage Gets Amazon Series Order|first=Denise|last=Petski|website=Deadline|date=2024-05-14|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Узіл і [[Стыў Лайтфут]] з’яўляюцца [[Шоўранер|шоўранерамі]] серыяла, які вырабляецца [[Sony Pictures Television]] сумесна з [[Amazon MGM Studios]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://variety.com/2023/tv/news/spider-man-noir-series-amazon-steve-lightfoot-co-showrunner-1235820898/|title=Spider-Man Noir Series at Amazon Enlists ‘The Punisher’s’ Steve Lightfoot as Co-Showrunner (EXCLUSIVE)|first=Joe|last=Otterson|website=Variety|date=2023-12-04|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://variety.com/2023/tv/news/spider-man-noir-live-action-series-amazon-1235515943/|title=Spider-Man Noir Live-Action Series in the Works at Amazon (EXCLUSIVE)|first=Joe|last=Otterson|website=Variety|date=2023-02-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Падзеі адбываюцца ў рамках {{Не перакладзена 5|Сусвет чалавека-павука ад Sony|сусвету чалавека-павука ад Sony|4=Sony's Spider-Man Universe}}&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Стала вядома, што серыял знаходзіцца ў распрацоўцы ў лютым 2023 года — з удзелам Узіла; у снежні таго ж года быў наняты Лайтфут&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Зацвярджэнне Кейджа ў ролі было пацверджана ў маі 2024 года, калі серыял быў заказаны пад назвай «Нуарны» ({{Lang-en|Noir}}), а ў ліпені таго ж года перайменаваны ў «Нуарны чалавек-павук»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://collider.com/spider-noir-series-nicolas-cage-phil-lord-chris-miller-comments/|title=‘Spider Noir’ Live-Action Series Is Still Happening, Say Lord &amp; Miller|first=Marco Vito|last=Oddo|website=Collider|date=2023-05-24|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Здымкі праходзілі ў [[Лос-Анджэлес]]е з жніўня 2024 па сакавік 2025 года&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2024/07/lamorne-morris-spider-noir-robbie-robertson-amazon-marvel-1236004206/|title=‘Spider-Noir’: Lamorne Morris Joins Nicolas Cage In Amazon’s Marvel Series As Robbie Robertson|first=Nellie|last=Andreeva|website=Deadline|date=2024-07-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

«Нуарны чалавек-павук» быў цалкам выпушчаны 25 мая 2026 года на MGM+ у ЗША у каляровай версіі і складаецца з васьмі эпізодаў&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.tvline.com/casting-news/spider-man-noir-tv-series-cast-lamorne-morris-nicolas-cage-mgm-plus-1235280137/|title=Nicolas Cage's Spider-Man Noir Series Adds Lamorne Morris As Robbie Robertson|first=Ryan|last=Schwartz|website=TVLine|date=2024-07-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Пазней, 27 мая, серыял выйшаў па ўсім свеце на Prime Video — як у чорна-белай, так і ў каляровай версіях&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Серыял атрымаў станоўчыя водгукі [[Крытык|крытыкаў]], асаблівую пахвалу заслужыла акцёрская праца Кейджа&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2026/02/spider-noir-release-date-trailer-nicolas-cage-1236716717/|title=‘Spider-Noir’ Gets Release Date &amp; First-Look Teaser With Nicolas Cage’s Ben Reilly Experiencing An Existential Crisis|first=Denise|last=Petski|website=Deadline|date=2026-02-12|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

== У ролях ==

* [[Нікалас Кейдж]] — [[Нуарны чалавек-павук|Бен Райлі / Нуарны чалавек-павук]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* [[Ламорн Морыс]] — Джо «Робі» Робертсан&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* [[Лі Цзюнь Лі]] — [[Чорная кошка|Феліцыя «Кет» Хардзі/ Чорная кошка]]&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.esquire.com/entertainment/tv/a70288166/spider-noir-spider-verse-color-transformation-explained-exclusive/|title=Exclusive: How 'Spider-Noir' Refashioned Marvel Lore Into a 1930s Gumshoe Flick|website=Esquire|date=2026-02-10|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;
* [[Карэн Радрыгес]] — Джэнэт Руіс&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* [[Абрахам Папула]] — [[Магільшчык|Лані Лінкальн / Магільшчык]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://www.ign.com/articles/spider-noir-villains-revealed-exclusive-first-look-at-the-shows-sandman-tombstone-and-more|title=How the New Spider-Noir Series Reimagines Classic Villains Like Sandman and Tombstone for a Gritty, 1930s New York Setting: Exclusive First Look|first=Jim|last=Vejvoda|website=IGN|date=2026-04-23|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;
* [[Джэк Х'юстан]] — [[Пясочны чалавек|Флінт Марка / Пясочны чалавек]]&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* [[Брэндан Глісан]] — [[Сільвермэйн|Фінбар «Фін» Бёрн / Сільвермэйн]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://variety.com/2024/tv/news/spider-man-noir-series-amazon-nicolas-cage-brendan-gleeson-1236064019/|title=Spider-Man Noir Series at Amazon, MGM+ Casts Brendan Gleeson|first=Joe|last=Otterson|website=Variety|date=2024-07-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
* {{Афіцыйны сайт|https://www.amazon.com/gp/video/detail/B0FVGCDZ7Q|link_text=Prime video}}
* {{Imdb title}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Тэлесерыялы пра паралельныя сусветы]]
[[Катэгорыя:Дэтэктыўныя тэлесерыялы ЗША]]
[[Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове]]
[[Катэгорыя:Крымінальныя тэлесерыялы ЗША]]</text>
      <sha1>18k88qfowr9gk6xw942zi0054sg25hn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153979</id>
      <parentid>5153977</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Feeleman</username>
        <id>163471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>афармленне</comment>
      <origin>5153979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7735" sha1="1pin8ajg8xz3fmcncp0xk2zpey88z3z" xml:space="preserve">{{Гэты артыкул|пра тэлесерыял|Нуарны чалавек-павук|Пра персанажа}}
{{значэнні|Чалавек-павук (значэнні)}}
{{Тэлесерыял
|Выява=Лога нуар ЧП.png
}}

«'''Нуарны чалавек-павук'''» ({{Lang-en|Spider-Noir}}) — [[Злучаныя Штаты Амерыкі|амерыканскі]] [[неануар]]ны [[Фільмы пра супергерояў|супергеройскі]] [[тэлесерыял]] 2026 года, зняты [[Орэн Узіл|Орэнам Узілам]] і [[Стыў Лайтфут|Стывам Лайтфутам]] для [[MGM+]] і [[Prime Video]]. Заснаваны на коміксах [[Marvel Comics|Marvel]] з [[Нуарны чалавек-павук|нуарным чалавекам-павуком]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://screenrant.com/spider-man-universe-sony-movie-franchise-official-title/|title=Sony’s Spider-Man Universe Is Official Title For Non-MCU Marvel Movies|first=Brendan|last=Kim|website=ScreenRant|date=2021-08-24|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

Серыял расказвае пра састарэлага прыватнага дэтэктыва і супергероя ў [[Нью-Ёрк]]у 1930-х гадоў, які змагаецца са сваім мінулым&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2024/05/spider-man-noir-live-action-series-amazon-nicolas-cage-1235914747/|title=Spider-Man ‘Noir’ Starring Nicolas Cage Gets Amazon Series Order|first=Denise|last=Petski|website=Deadline|date=2024-05-14|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Узіл і Лайтфут з’яўляюцца [[Шоўранер|шоўранерамі]] серыяла, які вырабляецца [[Sony Pictures Television]] сумесна з [[Amazon MGM Studios]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://variety.com/2023/tv/news/spider-man-noir-series-amazon-steve-lightfoot-co-showrunner-1235820898/|title=Spider-Man Noir Series at Amazon Enlists ‘The Punisher’s’ Steve Lightfoot as Co-Showrunner (EXCLUSIVE)|first=Joe|last=Otterson|website=Variety|date=2023-12-04|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://variety.com/2023/tv/news/spider-man-noir-live-action-series-amazon-1235515943/|title=Spider-Man Noir Live-Action Series in the Works at Amazon (EXCLUSIVE)|first=Joe|last=Otterson|website=Variety|date=2023-02-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Падзеі адбываюцца ў рамках {{Не перакладзена 5|Сусвет чалавека-павука ад Sony|сусвету чалавека-павука ад Sony|4=Sony's Spider-Man Universe}}&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Стала вядома, што серыял знаходзіцца ў распрацоўцы ў лютым 2023 года — з удзелам Узіла; у снежні таго ж года быў наняты Лайтфут&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Зацвярджэнне Кейджа ў ролі было пацверджана ў маі 2024 года, калі серыял быў заказаны пад назвай «Нуарны» ({{Lang-en|Noir}}), а ў ліпені таго ж года перайменаваны ў «Нуарны чалавек-павук»&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://collider.com/spider-noir-series-nicolas-cage-phil-lord-chris-miller-comments/|title=‘Spider Noir’ Live-Action Series Is Still Happening, Say Lord &amp; Miller|first=Marco Vito|last=Oddo|website=Collider|date=2023-05-24|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Здымкі праходзілі ў [[Лос-Анджэлес]]е з жніўня 2024 па сакавік 2025 года&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2024/07/lamorne-morris-spider-noir-robbie-robertson-amazon-marvel-1236004206/|title=‘Spider-Noir’: Lamorne Morris Joins Nicolas Cage In Amazon’s Marvel Series As Robbie Robertson|first=Nellie|last=Andreeva|website=Deadline|date=2024-07-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

«Нуарны чалавек-павук» быў цалкам выпушчаны 25 мая 2026 года на MGM+ у ЗША у каляровай версіі і складаецца з васьмі эпізодаў&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.tvline.com/casting-news/spider-man-noir-tv-series-cast-lamorne-morris-nicolas-cage-mgm-plus-1235280137/|title=Nicolas Cage's Spider-Man Noir Series Adds Lamorne Morris As Robbie Robertson|first=Ryan|last=Schwartz|website=TVLine|date=2024-07-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;. Пазней, 27 мая, серыял выйшаў па ўсім свеце на Prime Video — як у чорна-белай, так і ў каляровай версіях&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Серыял атрымаў станоўчыя водгукі [[Крытык|крытыкаў]], асаблівую пахвалу заслужыла акцёрская праца Кейджа&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2026/02/spider-noir-release-date-trailer-nicolas-cage-1236716717/|title=‘Spider-Noir’ Gets Release Date &amp; First-Look Teaser With Nicolas Cage’s Ben Reilly Experiencing An Existential Crisis|first=Denise|last=Petski|website=Deadline|date=2026-02-12|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

== У ролях ==

* [[Нікалас Кейдж]] — [[Нуарны чалавек-павук|Бен Райлі / Нуарны чалавек-павук]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* [[Ламорн Морыс]] — Джо «Робі» Робертсан&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* [[Лі Цзюнь Лі]] — [[Чорная кошка|Феліцыя «Кет» Хардзі/ Чорная кошка]]&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.esquire.com/entertainment/tv/a70288166/spider-noir-spider-verse-color-transformation-explained-exclusive/|title=Exclusive: How 'Spider-Noir' Refashioned Marvel Lore Into a 1930s Gumshoe Flick|website=Esquire|date=2026-02-10|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;
* [[Карэн Радрыгес]] — Джэнэт Руіс&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* [[Абрахам Папула]] — [[Магільшчык|Лані Лінкальн / Магільшчык]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://www.ign.com/articles/spider-noir-villains-revealed-exclusive-first-look-at-the-shows-sandman-tombstone-and-more|title=How the New Spider-Noir Series Reimagines Classic Villains Like Sandman and Tombstone for a Gritty, 1930s New York Setting: Exclusive First Look|first=Jim|last=Vejvoda|website=IGN|date=2026-04-23|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;
* [[Джэк Х'юстан]] — [[Пясочны чалавек|Флінт Марка / Пясочны чалавек]]&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* [[Брэндан Глісан]] — [[Сільвермэйн|Фінбар «Фін» Бёрн / Сільвермэйн]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en-US|url=https://variety.com/2024/tv/news/spider-man-noir-series-amazon-nicolas-cage-brendan-gleeson-1236064019/|title=Spider-Man Noir Series at Amazon, MGM+ Casts Brendan Gleeson|first=Joe|last=Otterson|website=Variety|date=2024-07-09|access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Спасылкі ==
* {{Афіцыйны сайт|https://www.amazon.com/gp/video/detail/B0FVGCDZ7Q|link_text=Prime video}}
* {{Imdb title}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Тэлесерыялы пра паралельныя сусветы]]
[[Катэгорыя:Дэтэктыўныя тэлесерыялы ЗША]]
[[Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове]]
[[Катэгорыя:Крымінальныя тэлесерыялы ЗША]]</text>
      <sha1>1pin8ajg8xz3fmcncp0xk2zpey88z3z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сакольскае (Ніжагародская вобласць)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809304</id>
    <revision>
      <id>5153859</id>
      <parentid>5153664</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:53:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2605" sha1="rumnzp9dsrukrmrllwmy36c06xq5gc0" xml:space="preserve">{{НП-Расія}}
'''Сакольскае''' ({{lang-ru|Сокольское}}) — [[рабочы пасёлак]] у [[Ніжагародская вобласць|Ніжагародскай вобласці]] [[Расія|Расіі]]. Адміністрацыйны цэнтр [[Сакольскі раён (Ніжагародская вобласць)|Сакольскага раёна]] і муніцыпальнага ўтварэння [[Гарадская акруга (Расія)|гарадской акругі]] Сакольскі&lt;ref name=&quot;nnov&quot;&gt;{{Cite web|url=https://gpd.government-nnov.ru/documents/active/3355/|title=Об утверждении Реестра административно-территориальных образований, городских и сельских населённых пунктов Нижегородской области|date=2021-01-18|publisher=Правительство Нижегородской области (''официальный сайт'')|archive-url=https://web.archive.org/web/20211106224644/https://gpd.government-nnov.ru/documents/active/3355/|archive-date=2021-11-06|access-date=2026-06-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Размешчаны на левым беразе ракі [[Волга]] ([[Горкаўскае вадасховішча]]). З’яўляецца прыстанню. Гістарычнае гандлёвае сяло, у мінулым вядомае суднабудаўнічым промыслам і кірмашамі. Уваходзіць у спіс гістарычных населеных мясцін Ніжагародскай вобласці.

== Насельніцтва ==
{{Wikidata/Population}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Леднев А. М. На Сокольских горах. — Н. Новгород: БИКАР, 2015. — 178 с.
* Списки населенных мест Российской империи, составленные и издаваемые Центральным статистическим комитетом Министерства внутренних дел. — СПб. : изд. Центр. стат. ком. Мин. внутр. дел, 1861—1885. [Вып. 18] : Костромская губерния : … по сведениям 1870-72 годов / обраб. ст. ред. М. Раевским. — 1877.

== Спасылкі ==
{{Commons}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ніжагародскай вобласці]]</text>
      <sha1>rumnzp9dsrukrmrllwmy36c06xq5gc0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Claypool Lennon Delirium</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809318</id>
    <revision>
      <id>5153923</id>
      <parentid>5153547</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T03:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KrBot</username>
        <id>24355</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ {{ізаляваны артыкул}}</comment>
      <origin>5153923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1062" sha1="dvpuqsd721j1kttx86uhf63gr8e2p5s" xml:space="preserve">{{Музычны гурт}}
'''«The Claypool Lennon Delirium»''' — амерыканскі [[Рок-музыка|рок-]]&lt;nowiki/&gt;гурт, у склад якога ўваходзяць басіст і вакаліст Лес Клейпул, вядомы па сваёй працы ў Primus, гітарыст і вакаліст [[Шон Ленан|Шон Она Ленан]] з гурта «The Ghost of a Saber Tooth Tiger», клавішнік і вакаліст Жуан Нагейра з гурта «Stone Giant» і бубнач Паўла Бальдзі з гурта «Cake». Ленан класіфікаваў музыку гурта як «прагадэлічную». &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.youtube.com/watch?v=Mw2ANitHTeQ|title=Les Claypool And Sean Ono Lennon Talk 'South of Reality,' Geddy Lee, Yoko's Birthday Bash|website=Q1043|date=April 16, 2019|location=New York|access-date=2013-06-03}}&lt;/ref&gt;

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{ізаляваны артыкул|date=2026-06-13}}</text>
      <sha1>dvpuqsd721j1kttx86uhf63gr8e2p5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:БельскАлесьІванавіч.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>809322</id>
    <revision>
      <id>5153696</id>
      <parentid>5153542</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:29:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="946" sha1="dwygzww4nyy61a3xqbnzh5g8hq076b0" xml:space="preserve">{{хв|У выпадку жывых людзей, каб яны былі ўсе здаровыя, немагчыма даць абгрунтавання добрасумленнага выкарыстання, бо можа быць зроблена свабодная замена, значыць, нельга і выкарыстоўваць у Вікіпедыі такі файл.}}

== Тлумачэнне ==
{{Выява
|Апісанне      = Партрэт Алеся Бельскага
|Крыніца       = https://kopyl.by/arkhiv-2010-2023/item/30092-91izvestnyj-pisatel-urozhenets-kopylshchiny-ales-belskij-otmechaet-60-letnij-yubilej
|Час стварэння = невядомы
|Аўтар         = Аляксандр Бельскі
|Ліцэнзія      = Несвабодная
}}

Выкарыстана для артыкула Аляксандр Іванавіч Бельскі як партрэт пісьменніка</text>
      <sha1>dwygzww4nyy61a3xqbnzh5g8hq076b0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Архан Велі Канык</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809325</id>
    <revision>
      <id>5153922</id>
      <parentid>5153604</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T03:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KrBot</username>
        <id>24355</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ {{ізаляваны артыкул}}</comment>
      <origin>5153922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1210" sha1="8g6qu7q9lsytlbhll7ivyyhgqjpirgg" xml:space="preserve">{{Пісьменнік}}
'''Арха́н Велі́ Каны́к''' ({{lang-tr|Orhan Veli Kanık}}; {{ДН|14|4|1914}}, [[Стамбул]] — {{ДС|14|11|1950}}, [[Стамбул]]) — турэцкі [[паэт]], [[перакладчык]].

== Творчасць ==

=== Зборнікі вершаў ===
* 1941 — Гарып ({{lang-tr|Garip}})
* 1945 — Я не магу скарыцца ({{lang-tr|Vazgeçemediğim}})
* 1946 — Нібы легенда ({{lang-tr|Destan Gibi}})
* 1947 — Новае ({{lang-tr|Yenisi}})
* 1949 — Супраць ({{lang-tr|Karşı}})
* 1951 — Усе вершы ({{lang-tr|Bütün Şiirleri}})

=== Некаторыя пераклады ===
* 1944 — «[[Тарцюф]]» [[Мальер]]а
* 1948 — «[[байка|Байкі]] [[Жан дэ Лафантэн|Лафантэна]]»
* 1949 — «[[Гамлет]]» [[Шэкспір]]а
* 1949 — «[[Венецыянскі купец]]» [[Шэкспір]]а

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{ізаляваны артыкул|date=2026-06-13}}

{{DEFAULTSORT:Архан Велі Канык}}
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Турцыі]]</text>
      <sha1>8g6qu7q9lsytlbhll7ivyyhgqjpirgg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154020</id>
      <parentid>5153922</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Цімур</username>
        <id>27525</id>
      </contributor>
      <origin>5154020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2690" sha1="alyg49p1vzs1p7u2blic0vonugcaed8" xml:space="preserve">{{Пісьменнік}}
'''Арха́н Велі́ Каны́к''' ({{lang-tr|Orhan Veli Kanık}}; {{ДН|14|4|1914}}, [[Стамбул]] — {{ДС|14|11|1950}}, [[Стамбул]]) — турэцкі [[паэт]], [[перакладчык]].

== Біяграфія ==
У 1932—1935 гадах навучаўся на філасофскім факультэце [[Стамбульскі ўніверсітэт|Стамбульскага ўніверсітэта]]&lt;ref name=&quot;KanıkAdnan9&quot;&gt;{{Harvnb|Kanık|1953|p=9}}&lt;/ref&gt;.

Працаваў у Анкары ў тэлеграфным аддзеле Упраўлення пошты і тэлеграфа Турцыі. У 1942—1945 гадах праходзіў вайсковую службу ў [[Гелібалу]]. З 1945 года працаваў у Бюро перакладаў Міністэрства нацыянальнай адукацыі&lt;ref name=&quot;Ercilasun28&quot;&gt;{{Harvnb|Ercilasun|2004|p=17}}&lt;/ref&gt;.

У 1949—1950 гадах быў рэдактарам літаратурнага часопіса &quot;Япрак&quot; ({{lang-tr|Yaprak}}).

10 лістапада 1950 года ў Анкары ўпаў у яму, вырытую муніцыпалітэтам, і атрымаў лёгкае раненне галавы&lt;ref name = &quot;Taşçıoğlu33&quot;&gt;{{Harvnb|Taşçıoğlu|2004|p=33}}&lt;/ref&gt;. Праз два дні вярнуўся ў Стамбул, дзе 14 лістапада быў шпіталізаваны з кровазліццём у мозг&lt;ref&gt;Sönmez, Cemil ve Özdamar Necmettin. ''Acı bir Ölüm Olayı''. Antoloji. Sayı 1, 1981. Sayfa 36.&lt;/ref&gt;. Вечарам таго ж дня, не выйшаўшы з комы, памёр у бальніцы.

== Творчасць ==

=== Зборнікі вершаў ===
* 1941 — Гарып ({{lang-tr|Garip}})
* 1945 — Я не магу скарыцца ({{lang-tr|Vazgeçemediğim}})
* 1946 — Нібы легенда ({{lang-tr|Destan Gibi}})
* 1947 — Новае ({{lang-tr|Yenisi}})
* 1949 — Супраць ({{lang-tr|Karşı}})
* 1951 — Усе вершы ({{lang-tr|Bütün Şiirleri}})

=== Некаторыя пераклады ===
* 1944 — «[[Тарцюф]]» [[Мальер]]а
* 1948 — «[[байка|Байкі]] [[Жан дэ Лафантэн|Лафантэна]]»
* 1949 — «[[Гамлет]]» [[Шэкспір]]а
* 1949 — «[[Венецыянскі купец]]» [[Шэкспір]]а

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{ізаляваны артыкул|date=2026-06-13}}

{{DEFAULTSORT:Архан Велі Канык}}
[[Катэгорыя:Пісьменнікі Турцыі]]</text>
      <sha1>alyg49p1vzs1p7u2blic0vonugcaed8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dominium maris Baltici</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809333</id>
    <revision>
      <id>5153921</id>
      <parentid>5153667</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T03:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KrBot</username>
        <id>24355</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ {{ізаляваны артыкул}}</comment>
      <origin>5153921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28077" sha1="hler7kxkimepp1uuvg60ffgepcmii02" xml:space="preserve">{{Машынны пераклад}}
{{Некалькі выяў|}}
[[Файл:Carta Marina.jpg|міні|Carta marina et descriptio septemtrionalium terrarum 1539 Олаўса Магнуса]]
Стварэнне '''{{Lang|la|dominium maris baltici}}''' (лац. «Панаванне на [[Балтыйскае мора|Балтыйскім моры]]») было адной з галоўных палітычных мэтаў [[Садружнасць Каралеўства Данія|Дацкага]], [[Швецыя|Шведскага]] каралеўстваў і Рэчы Паспалітай у [[Позняе Сярэдневякоўе|канцы Сярэднявечча]] і [[Ранні Новы час|раннім Новым часе]]&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=C. R. L. Fletcher (1890). Gustavus Adolphus and the struggle of Protestantism for existence. G. P. Putnam's Sons. p. 4. Retrieved 7 June 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Hanno Brand; Leos Müller (2007). The dynamics of economic culture in the North Sea and Baltic Region: in the late Middle Ages and early modern period. Uitgeverij Verloren. p. 20. ISBN 978-90-6550-882-9}}&lt;/ref&gt;. Спробы ператварыць Балтыйскае мора ва «ўнутранае возера» пэўнай дзяржавы, пад прэтэкстам абараны ад піратаў кантраляваць гандль і збіраць падаткі на «падуладных» водах, як калісці [[Рымская імперыя]] «гаспадарыла» на [[Міжземнае мора|Міжземным моры]]. Спробы манархій, кшталту Габсбургаў у саюзе з Рымскім папам, абвесціць акіяны сваей уласнасццю прывялі да стварэння [[Гуга Гроцый|Гуго Гроцыям]] і яго наступнікамі тэорыі свабоды мораў, вайсковага і міжнароднага права. У 19 ст. расійская гістарыяграфія спісала з барацьбы за панаванне на Балтыцы сваю імперскую праграму, абгрунтоўваючы гістарчную агрэссію з часоў [[Лівонская вайна|Лівонскай вайны]] спробай прыняць удзел у вырашэнні «[[Балтийский вопрос|Балтыйскага пытання]]». На працягу Паўночных войнаў дацкі і шведскі флоты адыгрывалі другарадную ролю, бо ''дамінімум'' аспрэчваўся праз кантроль над ключавымі ўзбярэжжамі шляхам сухапутных войнаў&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Meier, Martin (2008). Vorpommern nördlich der Peene unter dänischer Verwaltung 1715 bis 1721: Aufbau einer Verwaltung und Herrschaftssicherung in einem eroberten Gebiet (in German). Oldenbourg Wissenschaftsverlag. p. 16. ISBN 978-3-486-58285-7}}&lt;/ref&gt;.

== Этымалогія панятка ==
Гэты тэрмін, які шырока выкарыстоўваецца ў гістарыяграфіі, верагодна, быў уведзены ў 1563 годзе [[Каралі польскія|каралём Польскім і вялікім князем літоўскім]] [[Жыгімонт II Аўгуст|Жыгімонтам II Аўгустам]], маючы на ўвазе гегеманіяльныя амбіцыі яго шведскіх праціўнікаў у [[Лівонская вайна|Лівонскай вайне]]&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Michael Roberts (27 April 1984). The Swedish Imperial Experience 1560–1718. Cambridge University Press. pp. 16–17. ISBN 978-0-521-27889-8.}}&lt;/ref&gt;. Прынцыповым для вызначэння месца стварэння канкрэтна гэтага тэрміна, з’яўляецца ўжыванне назвы мора не у форме «Ost see» як ва ўсіх заходніх у тл. скандынаўскіх і нямецкіх мапах таго часу, а «Балтыйскі», паколькі такая назва мора паходзіць з літоўскай мовы, якую відавочна ведалі пры двары [[Ягелоны|Ягелонаў]]&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Якубаў В. Барацьба Вялікага княства Літоўскага за Інфлянты ў канцы XVI – пачатку XVII ст.. — Вільня: Ciklonas,, 2024. — с.7}}&lt;/ref&gt;. Ужыванне тэрміна у Рэчы Паспалітай не было разавым выпадкам — як аргумент на абранне [[Жыгімонт Ваза|Жыгімонта Вазы]] польскім каралём у 1587 г., пасля укаралявання якога і аб’яднання Швецыі і Рэчы Паспалітай у дынастычную унію Польшча, ВКЛ і Швецыя атрымлівалі бы Dominium maris Baltici&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Якубаў В. Барацьба Вялікага княства Літоўскага за Інфлянты ў канцы XVI – пачатку XVII ст.. — Вільня: Ciklonas,, 2024. — с.127}}&lt;/ref&gt;. Першая пісьмовая згадка ў заходніх афіцыйных дакуметах знаходзіцца галандска-шведскім дагаворы ад 5 / 15 красавіка 1614 года, заключанага ў [[Гаага|Гаазе]]&lt;ref name=&quot;Roberts1984&quot;&gt;{{Cite book}}&lt;/ref&gt;.

== Вайны за Балтыку ==
Некалькі еўрапейскіх дзяржаў лічылі [[Балтыйскае мора]] жыццёва важным&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Renate Platzöder; Philomène A. Verlaan (1996). The Baltic Sea: new developments in national policies and international cooperation. Martinus Nijhoff Publishers. pp. 41–42. ISBN 978-90-411-0357-4}}&lt;/ref&gt;. Яно служыла крыніцай важных матэрыялаў для ўласнай вытвочасці і побыту, давала доступ да растучых рынкаў збыту уласных тавараў&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Renate Platzöder; Philomène A. Verlaan (1996). The Baltic Sea: new developments in national policies and international cooperation. Martinus Nijhoff Publishers. pp. 41–42}}&lt;/ref&gt;. Важнасць рэгіёна была настолькі вялікай, што ён стаў цікавым нават для дзяржаў, якія не мелі да яго прамога доступу, такіх як [[Аўстрыя]] і [[Францыя]], асабліва, калі іх дынастыі змагаліся за панаванне на кантыненце і давілі паўстанні падданых супраць сябе (напр. Нідэрландская вайна за незалежнасць, Трыццацігадовая вайна). На працягу некалькіх стагоддзяў Швецыя, Данія і Рэч Паспалітая спрабавалі атрымаць поўны кантроль над морам і яго узбярэжжамі, палітыка, якой супраціўляліся іншыя мясцовыя і міжнародныя дзяржавы &lt;ref name=&quot;PlatzöderVerlaan1996&quot; /&gt; Гісторыкі апісваюць кантроль над Балтыйскім морам як адну з галоўных мэтаў палітыкі Даніі і Швецыі&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Якубаў В. Барацьба Вялікага княства Літоўскага за Інфлянты ў канцы XVI – пачатку XVII ст.. — Вільня: Ciklonas,, 2024. — с.7,127}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Heinz Duchhardt; Eva Ortlieb (1998). Der Westfälische Friede. Oldenbourg Wissenschaftsverlag. p. 362. ISBN 978-3-486-56328-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Veronica Buckley (15 September 2005). Christina, Queen of Sweden: The Restless Life of a European Eccentric. HarperCollins. p. 41. ISBN 978-0-06-073618-7.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Susanna Åkerman (1998). Rose cross over the Baltic: the spread of rosicrucianism in Northern Europe. BRILL. p. 33. ISBN 978-90-04-11030-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Geoffrey Parker (1997). The Thirty Years' War. Psychology Press. p. 49. ISBN 978-0-415-12883-4}}&lt;/ref&gt;.

Скандынаўскія (паўночныя) дзяржавы, якія адчулі магчымасць у вакууме ўлады, створаным слабым або адсутным дзяржаўным ваенна-марскім флотам [[Свяшчэнная Рымская імперыя|Свяшчэннай Рымскай імперыі]], [[Рэч Паспалітая|Польшчы і ВКЛ]], прынялі экспансіянісцкую палітыку, якая спрыяла канфлікту за Балтыйскае мора&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Hanno Brand; Leos Müller (2007). The dynamics of economic culture in the North Sea and Baltic Region: in the late Middle Ages and early modern period. Uitgeverij Verloren. p. 20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Michael Roberts (27 April 1984). The Swedish Imperial Experience 1560–1718. Cambridge University Press. p. 18}}&lt;/ref&gt;. Данія і Швецыя выкарыстоўвалі свой кантроль над часткамі Балтыкі для забеспячэння сваіх узброеных сіл і дысантавання на узбярэжжы. Кожная з іх прэтэндавала на Балтыйскае мора як на сваё і абяцала абараняць замежныя суднаходствы. Пакуль паўночныя дзяржавы змагаліся адна з адной за кантроль, яны пагададжаліся, што тут павінна быць улада адной з іх, а не «чужынца», кшталту Польшчы ці Масковіі. Скандынаўскія дзяржавы спрабавалі прадухіліць узмацненне сваёй канкурэнтаў праз дыпламатычныя дамовы, якія забаранялі іншым дзяржавам, такім як Рэч Паспалітая, Расія ці Свяшчэнная рымская імперыя Германскай нацыі, будаваць флот, і або праз ваенныя дзеянні, супраць ваенна-марскіх сілаў, блакады узбярэжжаў праціўніка, ці праз узяцце пад кантроль балтыйскіх партоў. У адной з найбольш прыкметных акцый па захаванні сваёй манаполіі над Балтыйскім морам Данія ў 1637 годзе знішчыла без аб’яўлення вайны ваенна-марскі флот Рэчы Паспалітай, які толькі пачынаў развівацца&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Michael Roberts (27 April 1984). The Swedish Imperial Experience 1560–1718. Cambridge University Press. pp. 16–17}}&lt;/ref&gt;.

Шматлікія войны, якія вяліся за ''dominium maris baltici,'' часта называюць Паўночнымі войнамі&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Ernest R. May; Richard Rosecrance; Zara Steiner (30 November 2010). History and Neorealism. Cambridge University Press. p. 95. ISBN 978-0-521-13224-4}}&lt;/ref&gt;. Спачатку Данія мела перавагу, але ў рэшце рэшт саступіла пазіцыі Швецыі&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Maija Jansson (6 March 2007). Realities of representation: state building in early modern Europe and European America. Macmillan. p. 136. ISBN 978-1-4039-7534-8}}&lt;/ref&gt;. Ні Даніі, ні Швецыі не ўдалося дасягнуць поўнага ваеннага і эканамічнага кантролю над Балтыкай, хоць Швецыя за [[Шведская імперыя|час свайго імперскага імперскага існавання]] найбольш наблізілася да гэтай мэты перад [[Паўночная вайна (1700—1721)|Вялікай Паўночнай вайной]] 1700—1721 гадоў&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Renate Platzöder; Philomène A. Verlaan (1996). The Baltic Sea: new developments in national policies and international cooperation. Martinus Nijhoff Publishers. pp. 41–42. ISBN 978-90-411-0357-4}}&lt;/ref&gt;.

=== Дацкі ''dominium maris baltici'' ===
[[Файл:Haupthandelsroute_Hanse.png|міні|Асноўныя гандлёвыя шляхі Ганзейскай лігі]]
У гістарыяграфіі тэрмін ''dominium maris baltici'' выкарыстоўваецца альбо ў вузейшым сэнсе як новая шведская канцэпцыя раннемадэрнай эпохі, цесна звязаная са [[Шведская імперыя|Шведскай імперыяй]]&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Schröter, Harm G. (2007). Geschichte Skandinaviens (in German). C.H.Beck. p. 40. ISBN 978-3-406-53622-9}}&lt;/ref&gt;, альбо ў шырэйшым сэнсе, уключаючы папярэднюю дацкую гегемонію ў паўднёвай частцы Балтыйскага мора.
[[Файл:Danish_Empire_and_campaigns_1168-1227.png|злева|міні|Дацкае каралеўства і кампаніі 1168—1227 гг.]]
[[Файл:Scandinavia1219.png|міні|Скандынавія 1219 г.]]
У XII стагоддзі Данія падпарадкавала паўднёвае ўзбярэжжа Балтыйскага мора ад Гальштэйна да Памераніі, але страціла кантроль у XIII стагоддзі пасля паразы ад нямецкіх і ганзейскіх войскаў у бітве пры Борнхёве (1227 г.), захаваўшы за сабой толькі княства Руген . Пасля гэтага [[Ганза|Ганзейскі саюз]] стаў дамінуючай эканамічнай сілай у Балтыйскім моры. [[Robert Bohn (author)|Роберт Бон]] лічыць [[Вальдэмар IV Атэрдаг|Вальдэмара IV «Атэрдага» Дацкага]] (кіраваў у 1340—1375 гг.) першым дацкім каралём, які праводзіў палітыку стварэння дацкага ''dominium maris baltici'', імкнучыся ўзмацніць марское дамінаванне і эканамічную гегемонію Даніі за кошт [[Ганза|Ганзейскай лігі]]. Каб дасягнуць гэтай мэты, Вальдэмар прадаў [[Дацкая Эстляндыя|дацкую Эстонію]] [[Дзяржава Тэўтонскага ордэна|дзяржаве Тэўтонскага ордэн]]&lt;nowiki/&gt;а ў 1346 годзе, умацаваўшы свае фінансы і сабраўшы войска з даходаў. Пасля першапачатковых тэрытарыяльных набыткаў Вальдэмар у 1361 годзе заваяваў ганзейскі горад [[Вісбю]] на[[Готланд (востраў)|Готландзе]], што прывяло да вайны, вырашанай на карысць Лігі ў Штральзундскім міры ў 1370 годзе, які адзначыў кульмінацыю ўлады Ганзейскай лігі&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Bohn, p. 30-31}}&lt;/ref&gt;.

Дачка Вальдэмара Атэрдага і ''фактычная'' пераемніца, [[Маргарыта I Дацкая|Маргарыта]], здолела сканцэнтраваць кароны Даніі, [[Гісторыя Нарвегіі|Нарвегіі]] і [[Швецыя|Швецыі]] ў сваёй [[Кальмарская унія|Кальмарскай уніі]] з цэнтрам [[Капенгаген|у Капенгагене]], якая была заключана ў 1397 годзе. У 1429 годзе кароль Кальмарскай уніі Эрык Памеранскі пачаў спаганяць збор з купцоў, якія ўязджалі ў Балтыйскае мора або выязджалі з яго, што дазволіла капенгагенскаму двару атрымліваць прыбытак ад гандлю ў Балтыйскім моры, самім не ўцягваючыся ў эканамічныя рызыкі. Збор, які дзейнічаў да 1857 года і з’яўляўся асноўнай крыніцай даходу каралеўскай казны, хутка стаў спрэчным пытаннем, што прывяло Данію да канфлікту з Ганзейскай лігай і суседнімі дзяржавамі&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Bohn, p. 32-36}}&lt;/ref&gt;.

Пасля распаду Кальмарскай уніі ў пачатку XVI стагоддзя [[Швецыя|Шведскае каралеўства]] стала галоўным супернікам [[Данія-Нарвегія|Даніі і Нарвегіі]] за гегемонію ў Балтыйскім моры. Перамога [[Крысціян IV (кароль Даніі)|Крысціяна IV Дацкага]] ў [[Кальмарская вайна|Кальмарскай вайне]] ў 1613 годзе стала апошнім выпадкам паспяховай абароны дацкага ''dominium maris baltici'' ад Швецыі; наступныя войны скончыліся на карысць Швецыі&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Asche, Matthias; et al., eds. (2003). Dänemark, Norwegen und Schweden im Zeitalter der Reformation und Konfessionalisierung. Nordische Königreiche und Konfession 1500 bis 1660. Aschendorff. p. 84. ISBN 3-402-02983-9}}&lt;/ref&gt;. Частка войнаў за ''dominium maris baltici''а таксама лічыцца перыяд дацкай інтэрвенцыі ў [[Трыццацігадовая вайна|Трыццацігадовай вайне 1618—1648 гадоў]] (''Kejserkrigen'' 1625—1629 гадоў) — аднак у гэтай вайне супернікам быў не шведскі кароль, а амбіцыйны імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі [[Фердынанд II Габсбург|Фердынанд II]], які паспрабаваў стварыць марскую дзяржаву ў Балтыйскім моры&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Olesen, p. 383}}&lt;/ref&gt;. Ён даручыў гэтую задачу [[Альбрэхт фон Валенштайн|Альбрэхту фон Валенштейну]], што прывяло да сумесных дзеянняў Даніі і Швецыі ў абароне Штральзунда. Аднак параза Даніі ў бітве пры Вольгасце (1628 г.) і наступны Любецкі мірны дагавор 1629 г. прывялі да таго, што Данія выбыла з поля боя&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Olesen, p. 394}}&lt;/ref&gt;.

=== Шведскі ''dominium maris baltici'' ===
[[Файл:Swedish Empire.svg|міні|Шведская каланіяльная імперыя на Балтыцы.]]
Пасля таго, як Швецыя выйшла з Кальмарскай уніі ў 1523 годзе, яна стала галоўным супернікам Даніі за ''dominium maris baltici'' . Першай вайной, якая прыпісваецца гэтаму канфлікту, з’яўляецца [[Паўночная сямігадовая вайна|Паўночная Сямігадовая вайна]] (1563—1570, звязаная з [[Лівонская вайна|Лівонскай вайной]]), якая працягвалася паміж 1611 і 1613 гадамі пасля [[Кальмарская вайна|Кальмарскай вайны]]. Правальныя [[Вайна Рэчы Паспалітай са Швецыяй (1600—1611)|вайну з Рэччу Паспалітай у Інфлянтах 1600—1611 г]]. і няўдалы ўдзел у Расейскай Смуце (бо Філіп Ваза не стаў царом, войскі былі разбітыя пад [[Клушынская бітва|Клушынам]] і ня ўзяты Пскоў) скончылі змены тактыкі і вайсковыя рэформы [[Густаў II Адольф|Густава ІІ Адольфа,]] якія дазволілі адразаць [[Інгерманландская вайна|Расею ад мора]] і вярнуцца да вайны у Інфлянтах[[Густаў II Адольф|.]] Буйныя шведскія поспехі пачаліся з захопу [[Рыга|Рыгі]] ў 1621 годзе і дысантаванні і вайны з Польшчай у Прусіі ў 1623—1629 г. Паводле [[Альтмаркскае перамір’е|Альтмаркскага перамір’я]], большасць Інфлянтаў адышлі Швецыі, а прускія порты Польшы патрапілі пад яе мытны кантроль. Пасля шведскай высадкі ў Памераніі ў 1630 годзе&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Olesen, p.389-394}}&lt;/ref&gt; яна выйшла ужо на агульнаеўрапейскі узровень вайскова палітычных уплываў. Перамогі ў [[Дацка-шведская вайна (1643—1645)|Тарстэнсанскай вайне]]&lt;ref name=&quot;Olesen383&quot;&gt;Olesen, p. 383&lt;/ref&gt;, тэатры ваенных [[Трыццацігадовая вайна|дзеянняў Трыццацігадовай вайны]], прынізілі Данію, а наступны [[Вестфальскі мір]] пацвердзіў статус Швецыі як еўрапейскай вялікай дзяржавы (''[[Шведская імперыя|stormaktstiden]]'').

Аднак шведскі кантроль над Балтыйскім морам не быў поўным, бо марскія дзяржавы, асабліва [[Рэспубліка Злучаных правінцый|Нідэрландская Рэспубліка]] ці [[Англія]], валодалі большасццю караблеў на гэтым моры і акіяне увогуле, эканамічна і ваенна і прытрымліваліся палітыкі балансу сіл таксама ў дачыненні да Даніі і Швецыі. Швецыя імкнулася забяспечыць сваё ''dominium maris baltici'', ператварыўшы многія гарады (напрыклад, Рыгу, Нарву, Вісмар) у крэпасці, часта перабудоўваючы іх пад эгідай [[Эрык Дальберг|Эрыка Дальберга]]&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Wahrmann, pp. 36–38}}&lt;/ref&gt;.

Пасля Трыццацігадовай вайны Швецыя спаганяла мытныя зборы (''Licenten'') з гандлёвых суднаў на Балтыйскім моры, як у шведскіх, так і ў нешведскіх партах. Гэтыя мытныя зборы разлічваліся як пэўны працэнт ад кошту перавезеных тавараў, і пасля аплаты ў любым порце адпаведная квітанцыя была сапраўднай на ўсёй тэрыторыі ''dominium maris baltici''&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Wahrmann, p. 42-43}}&lt;/ref&gt;.

[[Паўночная вайна (1655—1660)|Другая Паўночная вайна]], Сканьская вайна (1675—1679) і [[Травендальскі мір|першы этап]] [[Паўночная вайна (1700—1721)|Вялікай Паўночнай вайны]] пакінулі шведскае ''dominium maris baltici'' некранутымі, аднак яно было канчаткова спынена [[Ніштацкі мірны дагавор|Ніштацкім мірным дагаворам]] 1721 года&lt;ref&gt;{{Кніга|загаловак=Wahrmann, p. 43}}&lt;/ref&gt;.

== Наступствы ==
Няздольнасць скандынаўскіх дзяржаў узяць пад кантроль Балтыйскае мора і рашучая адмова іншых дзяржаў — як мясцовых, так і міжнародных — прызнаць іх прэтэнзіі разглядаюцца як адзін з фактараў, якія прывялі да развіцця прынцыпу «свабоды мораў» у [[Міжнароднае права|міжнародным праве]].

== Гл. таксама ==

* ''Dominium maris septentrionalis'' (дамініён паўночных мораў)
* Каманда мора
* Sound Dues — Гістарычныя наступствы выкарыстання Эрэсунда

== Бібліяграфія ==

* '''Якубаў Віктар'''. '''Барацьба Вялікага княства Літоўскага за Інфлянты ў канцы XVI''' — '''пачатку XVII ст'''. '''Вільня''': '''Ciklonas''', '''2024'''. 348 с.
* {{cite book|title=Dänische Geschichte|first=Robert|last=Bohn|publisher=C.H.Beck|year=2001|isbn=3-406-44762-7|language=German}}
* Olesen, Jens E. (2003). «Christian IV og dansk Pommernpolitik». In Asmus, Ivo; Droste, Heiko; Olesen, Jens E. (eds.). ''Gemeinsame Bekannte: Schweden und Deutschland in der Frühen Neuzeit'' (in Danish). Berlin-Hamburg-Münster
* Wahrmann, Carl (2007). ''Aufschwung und Niedergang. Die Entwicklung des Wismarer Seehandels in der zweiten Hälfte des 17. Jahrhunderts'' (in German). Münster

== Дадатковае чытанне ==

* Asche et al.: ''Die baltischen Lande im Zeitalter der Reformation und Konfessionalisierung'', vol. I, 2009, с.&amp;nbsp;39.
* Pineschi &amp; Treves: ''The law of the sea. The European Union and its member states'', 1997, p.&amp;#x20;513.
* Schilling: ''Konfessionalisierung und Staatsinteressen. Internationale Beziehungen 1559—1660'', 2007, pp.&amp;#x20;308
* Troebst: ''Handelskontrolle, «Derivation», Eindämmerung.'' ''Schwedische Moskaupolitik 1617—1661'', 1997, с.&amp;nbsp;304.

== Спасылкі ==

{{ізаляваны артыкул|date=2026-06-13}}

[[Катэгорыя:Лацінскія выслоўі]]
[[Катэгорыя:Ваенная гісторыя Швецыі]]
[[Катэгорыя:Ваенная гісторыя Даніі]]
[[Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі]]
&lt;references /&gt;
[[Катэгорыя:Ваенная гісторыя Беларусі]]
[[Катэгорыя:Ваенная гісторыя Польшчы]]
[[Катэгорыя:Гісторыя геапалітыкі]]
[[Катэгорыя:Гісторыя міжнароднага права]]
[[Катэгорыя:Ваенная гісторыя Літвы]]</text>
      <sha1>hler7kxkimepp1uuvg60ffgepcmii02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сіпіве Чабалала</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809336</id>
    <revision>
      <id>5153924</id>
      <parentid>5153651</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T03:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KrBot</username>
        <id>24355</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ {{ізаляваны артыкул}}</comment>
      <origin>5153924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1616" sha1="cu5oqwh2hdydrysssgdg2sxleqxtp9k" xml:space="preserve">{{Футбаліст|імя=Лоўрэнс Сіпіве Чабалала|дата нараджэння=25 верасня 1984 (41 год)|грамадзянства=ПАР|рост=170|пазіцыя=Нападаючы}}
'''Сіпіве Чабалала''' ({{Lang-zu|Siphiwe Tshabalala}}; {{ВД-Прэамбула}}) — паўднёваафрыканскі футбаліст. Выступаў у зборнай Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі.

== Кар’ера ў зборнай ==

Чабалала дэбютаваў у таварыскім матчы супраць зборнай Егіпта 14 студзеня 2006 года.

Ён быў у складзе зборнай Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі на Кубку афрыканскіх нацый 2006, Кубку афрыканскіх нацый 2008 і Кубку канфедэрацый 2009.

Забіў першы мяч чэмпіянату свету 2010 у ПАР. Чабалала так пракаментаваў забіты мяч: «Гэта быў надзвычайны гол, асаблівы для мяне. Можна сказаць, я сам сабе зрабіў падарунак, паколькі сёння правёў 50-ю гульню за зборную».

Па стане на 11 чэрвеня 2010 года згуляў 50 матчаў за зборную, забіўшы 7 галоў.

{{НК}}
{{ізаляваны артыкул|date=2026-06-13}}

{{DEFAULTSORT:Чабалала Сіпіве}}
[[Катэгорыя:Футбалісты ПАР]]</text>
      <sha1>cu5oqwh2hdydrysssgdg2sxleqxtp9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уладзімір Мацвеевіч Макараў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809345</id>
    <revision>
      <id>5153673</id>
      <timestamp>2026-06-12T12:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Ваенны дзеяч | імя = Уладзімір Мацвеевіч Макараў | арыгінал імя = {{lang-ru|Владимир Матвеевич Макаров}} | выява =  | памер =  | апісанне выявы =  | мянушка =  | дата нараджэння = 14.3.1955 | месца нараджэння = [[Чалябінск]], [[РСФСР]], [[СССР]] | дата смерці =  | месца смерці =  | пр...»</comment>
      <origin>5153673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17650" sha1="li8aa92pvcf56nof43sep9nq49pakcf" xml:space="preserve">{{Ваенны дзеяч
| імя = Уладзімір Мацвеевіч Макараў
| арыгінал імя = {{lang-ru|Владимир Матвеевич Макаров}}
| выява = 
| памер = 
| апісанне выявы = 
| мянушка = 
| дата нараджэння = 14.3.1955
| месца нараджэння = [[Чалябінск]], [[РСФСР]], [[СССР]]
| дата смерці = 
| месца смерці = 
| прыналежнасць = [[РСФСР]]&lt;br /&gt;[[БССР]]&lt;br /&gt;[[Беларусь]]
| род войскаў = [[Сухапутныя войскі]]
| гады службы = 1972—2020
| званне = [[Палкоўнік]]
| камандаваў = 
| бітвы = 
| узнагароды = 
| навуковая ступень = [[Кандыдат педагагічных навук]] (2000)
| у адстаўцы = з 2020 года
}}
'''Уладзі́мір Мацве́евіч Мака́раў''' ({{lang-ru|Владимир Матвеевич Макаров}}; нар. [[14 сакавіка]] [[1955]], [[Чалябінск]], [[РСФСР]], [[СССР]]) — беларускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, [[палкоўнік]], [[кандыдат педагагічных навук]] (2000). Начальнік упраўлення інфармацыі — прэс-сакратар Галоўнага ідэалагічнага ўпраўлення [[Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь]] (2003—2020). Вядомы сваімі адыёзнымі палітычнымі і ідэалагічнымі выказваннямі ў духу [[Заходнерусізм|заходнерусізму]] і [[Савецкі імперыялізм|савецкага імперыялізму]]&lt;ref name=&quot;nn_dismissal&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/249103|title=Звольнены прэс-сакратар Мінабароны Уладзімір Макараў|publisher=Наша Ніва|date=1 красавіка 2020|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20171021065006/http://1863x.com/be/min-oborony-zashkvar/|title=Министерство Обороны на бюджетные деньги пиарит идеи “Спутника и Погрома”?|publisher=1863x|date=19 кастрычніка 2017|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==

Нарадзіўся 14 сакавіка 1955 года ў горадзе [[Чалябінск]] (РСФСР) у сям'і вайскоўца. У 1976 годзе з адзнакай скончыў [[Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча]]. Пасля заканчэння праходзіў ваенную службу на пасадах намесніка камандзіра роты па палітычнай частцы ў [[120-я гвардзейская мотастралковая дывізія|120-й гвардзейскай мотастралковай дывізіі]] [[Беларуская ваенная акруга|Беларускай ваеннай акругі (БВА)]] і ў [[7-я асобная мотастралковая брыгада|7-й асобнай мотастралковай брыгадзе]] на [[Рэспубліка Куба|Кубе]]&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot;&gt;{{cite web|url=http://lukashenko2008.ru/articles/stat_i/1517/|title=Мы – братские народы. К юбилею В.М. Макарова|publisher=lukashenko2008.ru|date=13 сакавіка 2015|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Пасля вяртання працаваў намеснікам камандзіра асобнага механізаванага батальёна па палітычнай частцы [[5-ы гвардзейскі армейскі корпус|5-га гвардзейскага армейскага корпуса]] БВА, а таксама на іншых пасадах у паліторганах і органах выхаваўчай працы [[Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь|Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь]]. У 1993 годзе з адзнакай скончыў [[Гуманітарная акадэмія Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі|Гуманітарную акадэмію Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі]]. З 1995 па 2001 год узначальваў лабараторыю грамадскага аналізу і сацыялагічных даследаванняў Узброеных Сіл Беларусі. З 2001 года перайшоў у цэнтральны апарат Міністэрства абароны, дзе 25 лістапада 2003 года быў прызначаны начальнікам упраўлення інфармацыі&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot; /&gt;.

У сакавіку 2020 года, пасля дасягнення 65-гадовага ўзросту (лімітавага ўзросту знаходжання на дзяржаўнай службе), Уладзімір Макараў быў вызвалены ад займанай пасады прэс-сакратара і звольнены ў адстаўку. Пасля гэтага працаваў журналістам у ведамасным ваенным часопісе «[[ВПК. Беларусь]]»&lt;ref name=&quot;nn_dismissal&quot; /&gt;. 

У кастрычніку 2023 года пастановай Савета Міністраў быў уключаны ў склад [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]] пры Міністэрстве інфармацыі&lt;ref&gt;{{Артыкул |аўтар= |загаловак=Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 17 кастрычніка 2023 г. № 688 «Аб змяненні пастаноў Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь» |выданне=Нацыянальны прававы Інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь |год=2023 |спасылка=https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=C22300688&amp;p1=1}}&lt;/ref&gt;.

== Ідэалагічная дзейнасць ==

Уладзімір Макараў лічыцца адным з ключавых творцаў сучаснай ідэалагічнай мадэлі беларускага войска, якую ён будаваў на аснове жорсткай метадалогіі і рацыяналізацыі працэсаў кіравання свядомасцю. З'яўляецца аўтарам больш за 30 навуковых публікацый у галіне ваеннай педагогікі, псіхалогіі і гісторыі&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot; /&gt;.

Быў актыўным прыхільнікам канцэпцыі «[[Заходнерусізм|заходнерусізму]]» і ідэі стратэгічнага і духоўнага адзінства Беларусі і Расіі, якую называў саюзам «двух рускіх народаў». Уваходзіў у склад рэдакцыйнай калегіі і з'яўляўся рэгулярным аўтарам літаратурна-мастацкага часопіса «[[Новая Немига литературная]]», які рэдагаваўся русафілам [[Анатоль Аўруцін|Анатолем Аўруціным]] і фінансаваўся з бюджэту Міністэрства абароны. На старонках гэтага часопіса артыкулы Макарава суседнічалі з матэрыяламі аўтараў расійскага шавіністычнага рэсурсу «[[Спадарожнік і Пагром]]», хоць сам прэс-секратар у іншых інтэрв'ю публічна называў гэты ж рэсурс «дэструктыўным і маргінальным»&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot; /&gt;.

== Скандалы і рэзанансныя заявы ==

За час працы на пасадзе прэс-сакратара Міністэрства абароны Уладзімір Макараў вызначыўся серыяй рэзкіх, неардынарных і агрэсіўных выказванняў у адносінах да незалежных медыя, праваабаронцаў, апанентаў улады і дзеячаў беларускага нацыянальнага адраджэння.

У чэрвені 2017 года, каментуючы петыцыю грамадзян з патрабаваннем перанесці вайсковыя парады з цэнтра Мінска за горад пасля таго, як на рэпетыцыі танк знёс ліхтарны слуп, Макараў параўнаў падпісантаў з [[Калабарацыянізм у Другой сусветнай вайне|калабарантамі часоў Другой сусветнай вайны]]:
{{цытата|Вайсковыя парады ў Дзень Незалежнасці праводзяцца і будуць праводзіцца надалей. Але гэтае свята не стала святам беларускіх радыкалаў, тых, хто з'яўляецца ідэйнымі нашчадкамі Вільгельма фон Кубэ.&lt;ref name=&quot;makarov_kube&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/193044|title=Мінабароны: Супраць парадаў выступаюць ідэйныя нашчадкі Кубэ|publisher=Наша Ніва|date=26 чэрвеня 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;}}
Гэтая заява выклікала абурэнне ў грамадстве. У адказ на афіцыйную скаргу Міністэрства абароны адмовілася прыносіць прабачэнні, заявіўшы, што словы Макарава былі «вырваныя з кантэксту»&lt;ref name=&quot;nn_motolko&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/193869|title=«Вырвалі з кантэксту». Матолька атрымаў адказ з Мінабароны на скаргу пра «нашчадкаў Кубэ»|publisher=Наша Ніва|date=11 ліпеня 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. На гэтую заяву таксама рэзка адрэагавалі беларускія палітыкі, абвінаваціўшы ідэалагічнае ведамства ў хамстве і скажэнні гісторыі&lt;ref name=&quot;korneenko_partisan&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20170702091326/http://www.belaruspartisan.org/interview/385669/|title=Политик Виктор Корнеенко - полковнику Макарову. Вы в каком полку служили-служите?|publisher=Белорусский партизан|date=2 ліпеня 2017|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 2020 года ведамасная «[[Беларуская ваенная газета]]» («Во славу Родины») апублікавала матэрыял, у якім сцвярджалася, што масавыя расстрэлы ў [[Курапаты|Курапатах]] праводзілі нямецкія акупанты, а не супрацоўнікі [[НКУС]]. Каментуючы выхад артыкула, Уладзімір Макараў рашуча падтрымаў аўтара і абвінаваціў незалежных журналістаў у таталітарызме:
{{цытата|У нас свабодная краіна, свабодная прэса. І меркаванне вучонага, кандыдата гістарычных навук, выкладчыка факультэта ўнутраных войскаў, вельмі і вельмі каштоўнае ў гэтым пытанні. &lt;…&gt; Вашы пазіцыі — гэта самы сапраўдны таталітарызм, вы не прыслухоўваецеся да альтэрнатыўнага меркавання. Прыслухайцеся, падумайце, калі ласка.&lt;ref name=&quot;makarov_nn&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/248797|title=Газета Мінабароны апублікавала артыкул пра тое, што ў Курапатах расстрэльвалі немцы. Вось што адказвае Макараў|publisher=Наша Ніва|date=27 сакавіка 2020|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;}}

У сваіх публіцыстычных нататках Макараў рэгулярна звяртаўся да абразлівай рыторыкі ў адносінах да незалежных аналітыкаў, называючы іх «лібероідамі» і «маргінальным соцыумам»&lt;ref name=&quot;svaboda_7quotes&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/28580019.html|title=Хрыстос, Лукашэнка і «лібэроіды»: 7 цытатаў палкоўніка Макарава|publisher=[[Радыё Свабода]]|date=26 чэрвеня 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Выступаў супраць надання нацыянальна-вызваленчага статусу [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстанню 1863—1864 гадоў]] пад кіраўніцтвам [[Кастусь Каліноўскі|Кастуся Каліноўскага]], сцвярджаючы, што перамога паўстанцаў прывяла б да растварэння і знішчэння беларускага этнасу. Таксама крытыкаваў лаўрэатку Нобелеўскай прэміі [[Святлана Аляксандраўна Алексіевіч|Святлану Алексіевіч]], вінавацячы яе ў падрыве асноў беларускай дзяржаўнасці&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot; /&gt;.

Падчас гібелі салдата [[Аляксандр Коржыч|Аляксандра Коржыча]] ў Печах у 2017 годзе прэс-служба Мінабароны пад кіраўніцтвам Макарава першапачаткова настойвала на версіі самагубства і спрабавала схаваць факты дзедаўшчыны. У перыяд сумесных з Расіяй стратэгічных вучэнняў «[[Захад-2017]]» ідэалагічнае ведамства Мінабароны падвергнулася рэзкай крытыцы за правалы на інфармацыйным полі і няздольнасць аператыўна рэагаваць на знешнія правакацыі&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;belsat_zapad2017&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20171005051014/http://belsat.eu/news/na-garachaj-patelni-ideolagi-minabarony-sprabuyuts-abaranitstsa-paslya-piyar-pravalau-zahadu-2017|title=На гарачай патэльні: ідэолагі Мінабароны спрабуюць абараніцца пасля піяр-правалаў «Захаду-2017»|publisher=[[Белсат]]|date=2 кастрычніка 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Навуковыя працы ==
* Порядок ведения и опубликования республиканского списка экстремистских материалов: научно-практический комментарий / В. М. Макаров. — Минск, 2011.
* Выбор белорусского народа — прорыв в будущее: сборник статей в жанре политической публицистики / В. М. Макаров. — Минск, 2014&lt;ref name=&quot;nn_dismissal&quot; /&gt;.

== Гл. таксама ==
* [[Заходнерусізм]]
* [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]]

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Макараў Уладзімір Мацвеевіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 сакавіка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1955 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чалябінску]]
[[Катэгорыя:Ідэолагі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Палкоўнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты педагагічных навук]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]]</text>
      <sha1>li8aa92pvcf56nof43sep9nq49pakcf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153674</id>
      <parentid>5153673</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:15:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17372" sha1="tsadheesflzav4oryg14qya236srjdz" xml:space="preserve">{{Ваенны дзеяч
| імя = Уладзімір Мацвеевіч Макараў
| арыгінал імя = {{lang-ru|Владимир Матвеевич Макаров}}
| выява = 
| памер = 
| апісанне выявы = 
| мянушка = 

| род войскаў = [[Сухапутныя войскі]]
| гады службы = 1972—2020
| званне = [[Палкоўнік]]
| камандаваў = 
| бітвы = 
| узнагароды = 
| навуковая ступень = [[Кандыдат педагагічных навук]] (2000)
| у адстаўцы = з 2020 года
}}
'''Уладзі́мір Мацве́евіч Мака́раў''' ({{lang-ru|Владимир Матвеевич Макаров}}; нар. [[14 сакавіка]] [[1955]], [[Чалябінск]], [[РСФСР]], [[СССР]]) — беларускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, [[палкоўнік]], [[кандыдат педагагічных навук]] (2000). Начальнік упраўлення інфармацыі — прэс-сакратар Галоўнага ідэалагічнага ўпраўлення [[Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь]] (2003—2020). Вядомы сваімі адыёзнымі палітычнымі і ідэалагічнымі выказваннямі ў духу [[Заходнерусізм|заходнерусізму]] і [[Савецкі імперыялізм|савецкага імперыялізму]]&lt;ref name=&quot;nn_dismissal&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/249103|title=Звольнены прэс-сакратар Мінабароны Уладзімір Макараў|publisher=Наша Ніва|date=1 красавіка 2020|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20171021065006/http://1863x.com/be/min-oborony-zashkvar/|title=Министерство Обороны на бюджетные деньги пиарит идеи “Спутника и Погрома”?|publisher=1863x|date=19 кастрычніка 2017|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==

Нарадзіўся 14 сакавіка 1955 года ў горадзе [[Чалябінск]] (РСФСР) у сям'і вайскоўца. У 1976 годзе з адзнакай скончыў [[Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча]]. Пасля заканчэння праходзіў ваенную службу на пасадах намесніка камандзіра роты па палітычнай частцы ў [[120-я гвардзейская мотастралковая дывізія|120-й гвардзейскай мотастралковай дывізіі]] [[Беларуская ваенная акруга|Беларускай ваеннай акругі (БВА)]] і ў [[7-я асобная мотастралковая брыгада|7-й асобнай мотастралковай брыгадзе]] на [[Рэспубліка Куба|Кубе]]&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot;&gt;{{cite web|url=http://lukashenko2008.ru/articles/stat_i/1517/|title=Мы – братские народы. К юбилею В.М. Макарова|publisher=lukashenko2008.ru|date=13 сакавіка 2015|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Пасля вяртання працаваў намеснікам камандзіра асобнага механізаванага батальёна па палітычнай частцы [[5-ы гвардзейскі армейскі корпус|5-га гвардзейскага армейскага корпуса]] БВА, а таксама на іншых пасадах у паліторганах і органах выхаваўчай працы [[Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь|Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь]]. У 1993 годзе з адзнакай скончыў [[Гуманітарная акадэмія Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі|Гуманітарную акадэмію Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі]]. З 1995 па 2001 год узначальваў лабараторыю грамадскага аналізу і сацыялагічных даследаванняў Узброеных Сіл Беларусі. З 2001 года перайшоў у цэнтральны апарат Міністэрства абароны, дзе 25 лістапада 2003 года быў прызначаны начальнікам упраўлення інфармацыі&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot; /&gt;.

У сакавіку 2020 года, пасля дасягнення 65-гадовага ўзросту (лімітавага ўзросту знаходжання на дзяржаўнай службе), Уладзімір Макараў быў вызвалены ад займанай пасады прэс-сакратара і звольнены ў адстаўку. Пасля гэтага працаваў журналістам у ведамасным ваенным часопісе «[[ВПК. Беларусь]]»&lt;ref name=&quot;nn_dismissal&quot; /&gt;. 

У кастрычніку 2023 года пастановай Савета Міністраў быў уключаны ў склад [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]] пры Міністэрстве інфармацыі&lt;ref&gt;{{Артыкул |аўтар= |загаловак=Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 17 кастрычніка 2023 г. № 688 «Аб змяненні пастаноў Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь» |выданне=Нацыянальны прававы Інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь |год=2023 |спасылка=https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=C22300688&amp;p1=1}}&lt;/ref&gt;.

== Ідэалагічная дзейнасць ==

Уладзімір Макараў лічыцца адным з ключавых творцаў сучаснай ідэалагічнай мадэлі беларускага войска, якую ён будаваў на аснове жорсткай метадалогіі і рацыяналізацыі працэсаў кіравання свядомасцю. З'яўляецца аўтарам больш за 30 навуковых публікацый у галіне ваеннай педагогікі, псіхалогіі і гісторыі&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot; /&gt;.

Быў актыўным прыхільнікам канцэпцыі «[[Заходнерусізм|заходнерусізму]]» і ідэі стратэгічнага і духоўнага адзінства Беларусі і Расіі, якую называў саюзам «двух рускіх народаў». Уваходзіў у склад рэдакцыйнай калегіі і з'яўляўся рэгулярным аўтарам літаратурна-мастацкага часопіса «[[Новая Немига литературная]]», які рэдагаваўся русафілам [[Анатоль Аўруцін|Анатолем Аўруціным]] і фінансаваўся з бюджэту Міністэрства абароны. На старонках гэтага часопіса артыкулы Макарава суседнічалі з матэрыяламі аўтараў расійскага шавіністычнага рэсурсу «[[Спадарожнік і Пагром]]», хоць сам прэс-секратар у іншых інтэрв'ю публічна называў гэты ж рэсурс «дэструктыўным і маргінальным»&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot; /&gt;.

== Скандалы і рэзанансныя заявы ==

За час працы на пасадзе прэс-сакратара Міністэрства абароны Уладзімір Макараў вызначыўся серыяй рэзкіх, неардынарных і агрэсіўных выказванняў у адносінах да незалежных медыя, праваабаронцаў, апанентаў улады і дзеячаў беларускага нацыянальнага адраджэння.

У чэрвені 2017 года, каментуючы петыцыю грамадзян з патрабаваннем перанесці вайсковыя парады з цэнтра Мінска за горад пасля таго, як на рэпетыцыі танк знёс ліхтарны слуп, Макараў параўнаў падпісантаў з [[Калабарацыянізм у Другой сусветнай вайне|калабарантамі часоў Другой сусветнай вайны]]:
{{цытата|Вайсковыя парады ў Дзень Незалежнасці праводзяцца і будуць праводзіцца надалей. Але гэтае свята не стала святам беларускіх радыкалаў, тых, хто з'яўляецца ідэйнымі нашчадкамі Вільгельма фон Кубэ.&lt;ref name=&quot;makarov_kube&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/193044|title=Мінабароны: Супраць парадаў выступаюць ідэйныя нашчадкі Кубэ|publisher=Наша Ніва|date=26 чэрвеня 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;}}
Гэтая заява выклікала абурэнне ў грамадстве. У адказ на афіцыйную скаргу Міністэрства абароны адмовілася прыносіць прабачэнні, заявіўшы, што словы Макарава былі «вырваныя з кантэксту»&lt;ref name=&quot;nn_motolko&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/193869|title=«Вырвалі з кантэксту». Матолька атрымаў адказ з Мінабароны на скаргу пра «нашчадкаў Кубэ»|publisher=Наша Ніва|date=11 ліпеня 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. На гэтую заяву таксама рэзка адрэагавалі беларускія палітыкі, абвінаваціўшы ідэалагічнае ведамства ў хамстве і скажэнні гісторыі&lt;ref name=&quot;korneenko_partisan&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20170702091326/http://www.belaruspartisan.org/interview/385669/|title=Политик Виктор Корнеенко - полковнику Макарову. Вы в каком полку служили-служите?|publisher=Белорусский партизан|date=2 ліпеня 2017|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 2020 года ведамасная «[[Беларуская ваенная газета]]» («Во славу Родины») апублікавала матэрыял, у якім сцвярджалася, што масавыя расстрэлы ў [[Курапаты|Курапатах]] праводзілі нямецкія акупанты, а не супрацоўнікі [[НКУС]]. Каментуючы выхад артыкула, Уладзімір Макараў рашуча падтрымаў аўтара і абвінаваціў незалежных журналістаў у таталітарызме:
{{цытата|У нас свабодная краіна, свабодная прэса. І меркаванне вучонага, кандыдата гістарычных навук, выкладчыка факультэта ўнутраных войскаў, вельмі і вельмі каштоўнае ў гэтым пытанні. &lt;…&gt; Вашы пазіцыі — гэта самы сапраўдны таталітарызм, вы не прыслухоўваецеся да альтэрнатыўнага меркавання. Прыслухайцеся, падумайце, калі ласка.&lt;ref name=&quot;makarov_nn&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/248797|title=Газета Мінабароны апублікавала артыкул пра тое, што ў Курапатах расстрэльвалі немцы. Вось што адказвае Макараў|publisher=Наша Ніва|date=27 сакавіка 2020|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;}}

У сваіх публіцыстычных нататках Макараў рэгулярна звяртаўся да абразлівай рыторыкі ў адносінах да незалежных аналітыкаў, называючы іх «лібероідамі» і «маргінальным соцыумам»&lt;ref name=&quot;svaboda_7quotes&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/28580019.html|title=Хрыстос, Лукашэнка і «лібэроіды»: 7 цытатаў палкоўніка Макарава|publisher=[[Радыё Свабода]]|date=26 чэрвеня 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Выступаў супраць надання нацыянальна-вызваленчага статусу [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстанню 1863—1864 гадоў]] пад кіраўніцтвам [[Кастусь Каліноўскі|Кастуся Каліноўскага]], сцвярджаючы, што перамога паўстанцаў прывяла б да растварэння і знішчэння беларускага этнасу. Таксама крытыкаваў лаўрэатку Нобелеўскай прэміі [[Святлана Аляксандраўна Алексіевіч|Святлану Алексіевіч]], вінавацячы яе ў падрыве асноў беларускай дзяржаўнасці&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot; /&gt;.

Падчас гібелі салдата [[Аляксандр Коржыч|Аляксандра Коржыча]] ў Печах у 2017 годзе прэс-служба Мінабароны пад кіраўніцтвам Макарава першапачаткова настойвала на версіі самагубства і спрабавала схаваць факты дзедаўшчыны. У перыяд сумесных з Расіяй стратэгічных вучэнняў «[[Захад-2017]]» ідэалагічнае ведамства Мінабароны падвергнулася рэзкай крытыцы за правалы на інфармацыйным полі і няздольнасць аператыўна рэагаваць на знешнія правакацыі&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;belsat_zapad2017&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20171005051014/http://belsat.eu/news/na-garachaj-patelni-ideolagi-minabarony-sprabuyuts-abaranitstsa-paslya-piyar-pravalau-zahadu-2017|title=На гарачай патэльні: ідэолагі Мінабароны спрабуюць абараніцца пасля піяр-правалаў «Захаду-2017»|publisher=[[Белсат]]|date=2 кастрычніка 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Навуковыя працы ==
* Порядок ведения и опубликования республиканского списка экстремистских материалов: научно-практический комментарий / В. М. Макаров. — Минск, 2011.
* Выбор белорусского народа — прорыв в будущее: сборник статей в жанре политической публицистики / В. М. Макаров. — Минск, 2014&lt;ref name=&quot;nn_dismissal&quot; /&gt;.

== Гл. таксама ==
* [[Заходнерусізм]]
* [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]]

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Макараў Уладзімір Мацвеевіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 сакавіка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1955 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чалябінску]]
[[Катэгорыя:Ідэолагі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Палкоўнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты педагагічных навук]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]]</text>
      <sha1>tsadheesflzav4oryg14qya236srjdz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153675</id>
      <parentid>5153674</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:21:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17530" sha1="pj8rkfhshbzog57ujty1t29791rvz79" xml:space="preserve">{{Ваенны дзеяч
| імя = Уладзімір Мацвеевіч Макараў
| арыгінал імя = {{lang-ru|Владимир Матвеевич Макаров}}
| выява = 
| памер = 
| апісанне выявы = 
| мянушка = 

| род войскаў = [[Сухапутныя войскі]]
| гады службы = 1972—2020
| званне = [[Палкоўнік]]
| камандаваў = 
| бітвы = 
| узнагароды = 
| навуковая ступень = [[Кандыдат педагагічных навук]] (2000)
| у адстаўцы = з 2020 года
}}
'''Уладзі́мір Мацве́евіч Мака́раў''' ({{lang-ru|Владимир Матвеевич Макаров}}; нар. [[14 сакавіка]] [[1955]], [[Чалябінск]], [[РСФСР]], [[СССР]]) — беларускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, [[палкоўнік]], [[кандыдат педагагічных навук]] (2000). Начальнік упраўлення інфармацыі — прэс-сакратар [[Галоўнае ўпраўленне ідэалагічнай работы Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь|Галоўнага ідэалагічнага ўпраўлення]] [[Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь]] (2003—2020). Вядомы сваімі адыёзнымі палітычнымі і ідэалагічнымі выказваннямі ў духу [[Заходнерусізм|заходнерусізму]] і [[Савецкі імперыялізм|савецкага імперыялізму]]&lt;ref name=&quot;nn_dismissal&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/249103|title=Звольнены прэс-сакратар Мінабароны Уладзімір Макараў|publisher=Наша Ніва|date=1 красавіка 2020|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20171021065006/http://1863x.com/be/min-oborony-zashkvar/|title=Министерство Обороны на бюджетные деньги пиарит идеи “Спутника и Погрома”?|publisher=1863x|date=19 кастрычніка 2017|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==

Нарадзіўся 14 сакавіка 1955 года ў горадзе [[Чалябінск]] (РСФСР) у сям'і вайскоўца. У 1976 годзе з адзнакай скончыў [[Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча]]. Пасля заканчэння праходзіў ваенную службу на пасадах намесніка камандзіра роты па палітычнай частцы ў [[120-я гвардзейская мотастралковая дывізія|120-й гвардзейскай мотастралковай дывізіі]] [[Беларуская ваенная акруга|Беларускай ваеннай акругі (БВА)]] і ў [[7-я асобная мотастралковая брыгада|7-й асобнай мотастралковай брыгадзе]] на [[Рэспубліка Куба|Кубе]]&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot;&gt;{{cite web|url=http://lukashenko2008.ru/articles/stat_i/1517/|title=Мы – братские народы. К юбилею В.М. Макарова|publisher=lukashenko2008.ru|date=13 сакавіка 2015|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Пасля вяртання працаваў намеснікам камандзіра асобнага механізаванага батальёна па палітычнай частцы [[5-ы гвардзейскі армейскі корпус|5-га гвардзейскага армейскага корпуса]] БВА, а таксама на іншых пасадах у паліторганах і органах выхаваўчай працы [[Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь|Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь]]. У 1993 годзе з адзнакай скончыў [[Гуманітарная акадэмія Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі|Гуманітарную акадэмію Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі]]. З 1995 па 2001 год узначальваў лабараторыю грамадскага аналізу і сацыялагічных даследаванняў Узброеных Сіл Беларусі. З 2001 года перайшоў у цэнтральны апарат Міністэрства абароны, дзе 25 лістапада 2003 года быў прызначаны начальнікам упраўлення інфармацыі&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot; /&gt;.

У сакавіку 2020 года, пасля дасягнення 65-гадовага ўзросту (лімітавага ўзросту знаходжання на дзяржаўнай службе), Уладзімір Макараў быў вызвалены ад займанай пасады прэс-сакратара і звольнены ў адстаўку. Пасля гэтага працаваў журналістам у ведамасным ваенным часопісе «[[ВПК. Беларусь]]»&lt;ref name=&quot;nn_dismissal&quot; /&gt;. 

У кастрычніку 2023 года пастановай Савета Міністраў быў уключаны ў склад [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]] пры Міністэрстве інфармацыі&lt;ref&gt;{{Артыкул |аўтар= |загаловак=Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 17 кастрычніка 2023 г. № 688 «Аб змяненні пастаноў Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь» |выданне=Нацыянальны прававы Інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь |год=2023 |спасылка=https://pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=C22300688&amp;p1=1}}&lt;/ref&gt;.

== Ідэалагічная дзейнасць ==

Уладзімір Макараў лічыцца адным з ключавых творцаў сучаснай ідэалагічнай мадэлі беларускага войска, якую ён будаваў на аснове жорсткай метадалогіі і рацыяналізацыі працэсаў кіравання свядомасцю. З'яўляецца аўтарам больш за 30 навуковых публікацый у галіне ваеннай педагогікі, псіхалогіі і гісторыі&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot; /&gt;.

Быў актыўным прыхільнікам канцэпцыі «[[Заходнерусізм|заходнерусізму]]» і ідэі стратэгічнага і духоўнага адзінства Беларусі і Расіі, якую называў саюзам «двух рускіх народаў». Уваходзіў у склад рэдакцыйнай калегіі і з'яўляўся рэгулярным аўтарам літаратурна-мастацкага часопіса «[[Новая Немига литературная]]», які рэдагаваўся русафілам [[Анатоль Аўруцін|Анатолем Аўруціным]] і фінансаваўся з бюджэту Міністэрства абароны. На старонках гэтага часопіса артыкулы Макарава суседнічалі з матэрыяламі аўтараў расійскага шавіністычнага рэсурсу «[[Спадарожнік і Пагром]]», хоць сам прэс-секратар у іншых інтэрв'ю публічна называў гэты ж рэсурс «дэструктыўным і маргінальным»&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot; /&gt;.

== Скандалы і рэзанансныя заявы ==

За час працы на пасадзе прэс-сакратара Міністэрства абароны Уладзімір Макараў вызначыўся серыяй рэзкіх, неардынарных і агрэсіўных выказванняў у адносінах да незалежных медыя, праваабаронцаў, апанентаў улады і дзеячаў беларускага нацыянальнага адраджэння.

У чэрвені 2017 года, каментуючы петыцыю грамадзян з патрабаваннем перанесці вайсковыя парады з цэнтра Мінска за горад пасля таго, як на рэпетыцыі танк знёс ліхтарны слуп, Макараў параўнаў падпісантаў з [[Калабарацыянізм у Другой сусветнай вайне|калабарантамі часоў Другой сусветнай вайны]]:
{{цытата|Вайсковыя парады ў Дзень Незалежнасці праводзяцца і будуць праводзіцца надалей. Але гэтае свята не стала святам беларускіх радыкалаў, тых, хто з'яўляецца ідэйнымі нашчадкамі Вільгельма фон Кубэ.&lt;ref name=&quot;makarov_kube&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/193044|title=Мінабароны: Супраць парадаў выступаюць ідэйныя нашчадкі Кубэ|publisher=Наша Ніва|date=26 чэрвеня 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;}}
Гэтая заява выклікала абурэнне ў грамадстве. У адказ на афіцыйную скаргу Міністэрства абароны адмовілася прыносіць прабачэнні, заявіўшы, што словы Макарава былі «вырваныя з кантэксту»&lt;ref name=&quot;nn_motolko&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/193869|title=«Вырвалі з кантэксту». Матолька атрымаў адказ з Мінабароны на скаргу пра «нашчадкаў Кубэ»|publisher=Наша Ніва|date=11 ліпеня 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. На гэтую заяву таксама рэзка адрэагавалі беларускія палітыкі, абвінаваціўшы ідэалагічнае ведамства ў хамстве і скажэнні гісторыі&lt;ref name=&quot;korneenko_partisan&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20170702091326/http://www.belaruspartisan.org/interview/385669/|title=Политик Виктор Корнеенко - полковнику Макарову. Вы в каком полку служили-служите?|publisher=Белорусский партизан|date=2 ліпеня 2017|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 2020 года ведамасная «[[Беларуская ваенная газета]]» («Во славу Родины») апублікавала матэрыял, у якім сцвярджалася, што масавыя расстрэлы ў [[Курапаты|Курапатах]] праводзілі нямецкія акупанты, а не супрацоўнікі [[НКУС]]. Каментуючы выхад артыкула, Уладзімір Макараў рашуча падтрымаў аўтара і абвінаваціў незалежных журналістаў у таталітарызме:
{{цытата|У нас свабодная краіна, свабодная прэса. І меркаванне вучонага, кандыдата гістарычных навук, выкладчыка факультэта ўнутраных войскаў, вельмі і вельмі каштоўнае ў гэтым пытанні. &lt;…&gt; Вашы пазіцыі — гэта самы сапраўдны таталітарызм, вы не прыслухоўваецеся да альтэрнатыўнага меркавання. Прыслухайцеся, падумайце, калі ласка.&lt;ref name=&quot;makarov_nn&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/248797|title=Газета Мінабароны апублікавала артыкул пра тое, што ў Курапатах расстрэльвалі немцы. Вось што адказвае Макараў|publisher=Наша Ніва|date=27 сакавіка 2020|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;}}

У сваіх публіцыстычных нататках Макараў рэгулярна звяртаўся да абразлівай рыторыкі ў адносінах да незалежных аналітыкаў, называючы іх «лібероідамі» і «маргінальным соцыумам»&lt;ref name=&quot;svaboda_7quotes&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/28580019.html|title=Хрыстос, Лукашэнка і «лібэроіды»: 7 цытатаў палкоўніка Макарава|publisher=[[Радыё Свабода]]|date=26 чэрвеня 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Выступаў супраць надання нацыянальна-вызваленчага статусу [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстанню 1863—1864 гадоў]] пад кіраўніцтвам [[Кастусь Каліноўскі|Кастуся Каліноўскага]], сцвярджаючы, што перамога паўстанцаў прывяла б да растварэння і знішчэння беларускага этнасу. Таксама крытыкаваў лаўрэатку Нобелеўскай прэміі [[Святлана Аляксандраўна Алексіевіч|Святлану Алексіевіч]], вінавацячы яе ў падрыве асноў беларускай дзяржаўнасці&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;bio_lukashenko2008&quot; /&gt;.

Падчас гібелі салдата [[Аляксандр Коржыч|Аляксандра Коржыча]] ў Печах у 2017 годзе прэс-служба Мінабароны пад кіраўніцтвам Макарава першапачаткова настойвала на версіі самагубства і спрабавала схаваць факты дзедаўшчыны. У перыяд сумесных з Расіяй стратэгічных вучэнняў «[[Захад-2017]]» ідэалагічнае ведамства Мінабароны падвергнулася рэзкай крытыцы за правалы на інфармацыйным полі і няздольнасць аператыўна рэагаваць на знешнія правакацыі&lt;ref name=&quot;1863x_investigation&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;belsat_zapad2017&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20171005051014/http://belsat.eu/news/na-garachaj-patelni-ideolagi-minabarony-sprabuyuts-abaranitstsa-paslya-piyar-pravalau-zahadu-2017|title=На гарачай патэльні: ідэолагі Мінабароны спрабуюць абараніцца пасля піяр-правалаў «Захаду-2017»|publisher=[[Белсат]]|date=2 кастрычніка 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Навуковыя працы ==
* Порядок ведения и опубликования республиканского списка экстремистских материалов: научно-практический комментарий / В. М. Макаров. — Минск, 2011.
* Выбор белорусского народа — прорыв в будущее: сборник статей в жанре политической публицистики / В. М. Макаров. — Минск, 2014&lt;ref name=&quot;nn_dismissal&quot; /&gt;.

== Гл. таксама ==
* [[Заходнерусізм]]
* [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]]

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Макараў Уладзімір Мацвеевіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 сакавіка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1955 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чалябінску]]
[[Катэгорыя:Ідэолагі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Палкоўнікі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты педагагічных навук]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]]</text>
      <sha1>pj8rkfhshbzog57ujty1t29791rvz79</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809346</id>
    <revision>
      <id>5153679</id>
      <timestamp>2026-06-12T12:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Картка ўніверсітэта  |назва                = Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча  |скарачэнне           = СВВПТАВ  |эмблема              =   |выява                =   |арыгінал             = {{lang-ru|Свердловское высшее военно-политическое танко-артилле...»</comment>
      <origin>5153679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15197" sha1="lbztm4medxqa95k60batc54b2yayqfa" xml:space="preserve">{{Картка ўніверсітэта
 |назва                = Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча
 |скарачэнне           = СВВПТАВ
 |эмблема              = 
 |выява                = 
 |арыгінал             = {{lang-ru|Свердловское высшее военно-политическое танко-артиллерийское училище}}
 |міжназва             = 
 |ранейшыя             = 
 |дэвіз                = 
 |заснаваны            = 1967
 |зачынены             = 1992
 |рэарганізаваны       = Екацярынбургскае вышэйшае артылерыйскае каманднае вучылішча
 |год рэарганізацыі    = 1992
 |тып                  = [[Ваенная навучальная ўстанова]]
 |найменне пасады      = 
 |піб пасады           = 
 |прэзідэнт            = 
 |навуковы кіраўнік    = 
 |рэктар               = 
 |студэнты             = 
 |замежныя студэнты    = 
 |спецыялітэт          = 
 |бакалаўрыят          = 
 |магістратура         = 
 |аспірантура          = 
 |дактарантура         = 
 |дактары              = 
 |прафесары            = 
 |выкладчыкі           = 
 |размяшчэнне          = {{Сцягафікацыя|СССР}} → {{Сцягафікацыя|Расія}}, [[Екацярынбург|Свярдлоўск]]
 |метро                = 
 |кампус               = 
 |адрас                = вул. Шчарбакова, 145
 |сайт                 = 
 |узнагароды           = Юбілейны ганаровы знак ЦК КПСС да 50-годдзя СССР
 |lat_dir =  |lat_deg =  |lat_min =  |lat_sec = 
 |lon_dir =  |lon_deg =  |lon_min =  |lon_sec = 
 |CoordScale           = 
 |edu_region           = 
 |Commons              = 
 |Commons-text         = 
}}

'''Свярдло́ўскае вышэ́йшае вае́нна-паліты́чнае та́нка-артылеры́йскае вучы́лішча (СВВПТАВ)''' ({{lang-ru|Свердловское высшее военно-политическое танко-артиллерийское училище}}) — ваенная навучальная ўстанова ва [[Узброеныя Сілы СССР|Узброеных Сілах СССР]], якая існавала ў 1967—1992 гадах у [[Екацярынбург|Свярдлоўску]]. Вучылішча займалася падрыхтоўкай афіцэраў-палітработнікаў для танкавых і артылерыйскіх падраздзяленняў.

== Гісторыя ==

Вучылішча было створана ў адпаведнасці з пастановай [[ЦК КПСС]] ад 21 студзеня 1967 года «Аб мерах па далейшым паляпшэнні партыйна-палітычнай працы ў Савецкай Арміі і Ваенна-Марскім Флоце» і на падставе загада Міністра абароны СССР ад 13 сакавіка 1967 года. Фарміраванне ўстановы пачалося 16 сакавіка таго ж года, калі быў падпісаны загад №&amp;nbsp;1. Пазней гэтая дата стала афіцыйным святам вучылішча. Выбар месца быў невыпадковым: новая ўстанова працягнула традыцыі Свярдлоўскага ваенна-палітычнага вучылішча, якое дзейнічала тут у гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot;&gt;{{cite web|url=https://history.milportal.ru/sverdlovskoe-tanko-artillerijskoe/?print=print|title=Свердловское танко-артиллерийское|publisher=Военная летопись Отечества|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Першым начальнікам быў прызначаны палкоўнік (пазней генерал-палкоўнік) [[Барыс Паўлавіч Уткін]]. Значную ролю ў станаўленні адыгралі ўдзельнікі вайны: начальнік палітычнага аддзела І.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Яфіменкаў і намеснік начальніка В.&amp;nbsp;Г.&amp;nbsp;Ягораў. Кадравую дапамогу аказалі начальнік вучэбнага аддзела Э.&amp;nbsp;Д.&amp;nbsp;Горскіх, намеснік па тыле З.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Малікаў і намеснік па тэхнічнай частцы А.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Шутка. У жніўні 1967 года ў вучылішча прыбылі першыя афіцэры-выкладчыкі, а таксама грамадзянскія спецыялісты з іншых ВНУ Свярдлоўска. Асноўнымі вучэбнымі падраздзяленнямі сталі 14 кафедр. Кіраўнікамі гуманітарных і грамадскіх кафедр былі прызначаны М.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Маладцыгін, В.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Скробаў, А.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Несцераў, П.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Санаеў, А.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Кучма, С.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Філатаў, П.&amp;nbsp;Ц.&amp;nbsp;Квачук, С.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Карнавухаў, А.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Алагулаў. Ваеннымі дысцыплінамі кіравалі вопытныя афіцэры В.&amp;nbsp;З.&amp;nbsp;Осіпаў, В.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Шчалканогаў, А.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Цяцерын, В.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Цімашэнка, І.&amp;nbsp;К.&amp;nbsp;Шкарубін і А.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Рэзваў&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

Першы набор у 1967 годзе склаў 250 курсантаў. З іх 9&amp;nbsp;% да паступлення ўжо праходзілі тэрміновую службу, 8&amp;nbsp;% былі сувораўцамі, а 83&amp;nbsp;% складала грамадзянская моладзь. Прадстаўнікі Беларусі ўтваралі 9&amp;nbsp;% ад першага набору. Для навучання былі сфарміраваныя танкавыя роты і артылерыйскія батарэі, якія звялі ў батальёны і дывізіёны пад камандаваннем А.&amp;nbsp;Д.&amp;nbsp;Гаўрылава, В.&amp;nbsp;Г.&amp;nbsp;Загоскіна, А.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Міхеева, А.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Краюшкіна, С.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Макарава, В.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Сяргеева, В.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Цярэшчанкі і І.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Юшчанкі. Праграма навучання ўключала 44 прадметы і прадугледжвала атрыманне вышэйшай адукацыі, прыраўнаванай да гуманітарных факультэтаў дзяржаўных універсітэтаў. Палова вучэбнага часу адводзілася на ваенныя дысцыпліны, а 40&amp;nbsp;% — на грамадскія навукі. 31 жніўня адбыўся ўрачысты сход, а 1 верасня пачаўся навучальны працэс&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

База забеспячэння навучальнага працэсу ўключала шырокі парк ваеннай тэхнікі. У распараджэнні вучылішча знаходзілася 30 танкаў Т-55, 10 танкаў Т-62, 10 баявых машын пяхоты [[БМП-1]], па адной батарэі рэактыўных сістэм [[БМ-21 Град|«Град»]] і самаходных гаўбіц [[2С1 Гваздзіка|«Гваздзік»]], а таксама 152-мм гаўбіцы, 100-мм гарматы «Рапіра», 85-мм гарматы, 70 аўтамабіляў [[ГАЗ-66]] і 12 артылерыйскіх цягачоў [[Урал-ЗІС]]. Цэнтральны ўезд ва ўстанову ўпрыгожваў манумент палітруку, а на пастаментах перад кантрольна-прапускным пунктам былі ўсталяваныя танк ІС-3 і баявая машына рэактыўнай артылерыі [[БМ-13]] («Кацюша»)&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

25 красавіка 1968 года вучылішчу быў урачыста ўручаны Баявы Сцяг і [[Грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР]]. За высокія паказчыкі ў падрыхтоўцы кадраў установа восем разоў узнагароджвалася Пераходным Чырвоным Сцягам Уральскай ваеннай акругі. У 1970 годзе СВВПТАВ атрымала Ленінскую юбілейную ганаровую грамату, а ў снежні 1972 года — Юбілейны ганаровы знак ЦК КПСС да 50-годдзя СССР. З 18 лістапада 1982 года па красавік 1988 года вучылішча насіла імя [[Леанід Ільіч Брэжнеў|Леаніда Ільіча Брэжнева]]&lt;ref name=&quot;archive_svvptau&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20161104145309/http://www.svvptau.ru/index.php?id=58|title=СВВПТАУ : НА РУБЕЖЕ ДВУХ ЭПОХ|publisher=СВВПТАУ|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

У сувязі з распадам СССР і агульным рэфармаваннем узброеных сіл, 3 студзеня 1992 года загадам Галоўнакамандуючага Узброенымі Сіламі [[Садружнасць Незалежных Дзяржаў|СНД]] вучылішча было расфарміравана і пераўтворана ў [[Екацярынбургскае вышэйшае артылерыйскае каманднае вучылішча]] (ЕВАКВ), якое працягнула функцыянаваць да 2011 года&lt;ref name=&quot;evaku_story&quot;&gt;{{cite web|url=https://svptau-evaku.ru/story|title=Об училище|publisher=svptau-evaku.ru|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Начальнікі вучылішча ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Начальнік
! Гады кіраўніцтва
! Званне
|-
| [[Барыс Паўлавіч Уткін]]
| 1967—1971
| Палкоўнік, пазней генерал-палкоўнік
|-
| [[Андрэй Федасеевіч Карастыленка]]
| 1971—1986
| Генерал-лейтэнант
|-
| [[Канстанцін Пятровіч Круглоў]]
| 1986—1992
| Генерал-маёр
|}

== Выпускнікі ==

За чвэрць стагоддзя свайго існавання СВВПТАВ правяло 22 выпускі і падрыхтавала каля 8750 афіцэраў-палітработнікаў. З іх 176 чалавек скончылі ўстанову з залатым медалём, а 1628 — з адзнакай. Больш за 1500 выпускнікоў былі ўдастоены дзяржаўных узнагарод. Звыш 800 выхаванцаў вучылішча прайшлі праз [[Афганская вайна (1979—1989)|Афганскую вайну]]&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

Чатыры выхаванцы вучылішча былі ўдастоены звання [[Герой Расійскай Федэрацыі]]: [[Валянцін Валянцінавіч Палянскі]] (выпуск 1975 года) быў узнагароджаны за мужнасць падчас баявых дзеянняў у Дагестане ў 1999 годзе; [[Сяргей Мікалаевіч Стволаў]] (выпуск 1986 года) атрымаў званне за гераізм падчас [[Другая чачэнская вайна|Другой чачэнскай вайны]]; [[Аляксандр Генадзевіч Манетаў]] (навучаўся ў 1991—1993 гадах) быў удастоены ўзнагароды пасмяротна за ліквідацыю тэрарыстычнай групы; [[Уладзімір Пятровіч Фралоў]] (выпуск 1988 года, генерал-маёр) атрымаў званне ў 2023 годзе пасмяротна.

Сярод іншых прыкметных выпускнікоў установы — расійскія дзяржаўныя і ваенныя дзеячы [[Аляксандр Мікалаевіч Гарбенка]], [[Франц Адамавіч Клінцэвіч]], [[Аляксандр Ільіч Лутавінаў]], кіраўнік упраўлення ГВПУ УС РФ А.&amp;nbsp;Ю.&amp;nbsp;Весялкоў, пісьменнік [[Мікалай Мікалаевіч Пракудзін]] і [[Сяргей Генадзевіч Прасвірнін]]&lt;ref name=&quot;evaku_story&quot; /&gt;. Многія выпускнікі працягнулі службу ва [[Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь|Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь]], у тым ліку ўдзельнікі Афганскай вайны [[Віктар Снытка]], Уладзімір Мірашнічэнка і [[Аляксандр Федаровіч]], а таксама былы прэс-сакратар Міністэрства абароны Беларусі палкоўнік [[Уладзімір Мацвеевіч Макараў|Уладзімір Макараў]]&lt;ref name=&quot;sb_bratstvo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/ofitserskoe-bratstvo-.html|title=Офицерское братство|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|date=30 жніўня 2008|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул |аўтар=Балаклеев С. А., Поляков А. А., Притуляк А. М. |загаловак=Свердловское танко-артиллерийское |выданне=Военно-исторический журнал |год=2016 |нумар=5 |старонкі=73—75}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча}}
[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1967 годзе]]
[[Катэгорыя:Зніклі ў 1992 годзе]]
[[Катэгорыя:Ваенныя навучальныя ўстановы СССР]]
[[Катэгорыя:Екацярынбург]]</text>
      <sha1>lbztm4medxqa95k60batc54b2yayqfa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153682</id>
      <parentid>5153679</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выдалена [[Катэгорыя:З'явіліся ў 1967 годзе]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15137" sha1="0i7vabx8trsc0j94ld5tfjj1286i5y3" xml:space="preserve">{{Картка ўніверсітэта
 |назва                = Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча
 |скарачэнне           = СВВПТАВ
 |эмблема              = 
 |выява                = 
 |арыгінал             = {{lang-ru|Свердловское высшее военно-политическое танко-артиллерийское училище}}
 |міжназва             = 
 |ранейшыя             = 
 |дэвіз                = 
 |заснаваны            = 1967
 |зачынены             = 1992
 |рэарганізаваны       = Екацярынбургскае вышэйшае артылерыйскае каманднае вучылішча
 |год рэарганізацыі    = 1992
 |тып                  = [[Ваенная навучальная ўстанова]]
 |найменне пасады      = 
 |піб пасады           = 
 |прэзідэнт            = 
 |навуковы кіраўнік    = 
 |рэктар               = 
 |студэнты             = 
 |замежныя студэнты    = 
 |спецыялітэт          = 
 |бакалаўрыят          = 
 |магістратура         = 
 |аспірантура          = 
 |дактарантура         = 
 |дактары              = 
 |прафесары            = 
 |выкладчыкі           = 
 |размяшчэнне          = {{Сцягафікацыя|СССР}} → {{Сцягафікацыя|Расія}}, [[Екацярынбург|Свярдлоўск]]
 |метро                = 
 |кампус               = 
 |адрас                = вул. Шчарбакова, 145
 |сайт                 = 
 |узнагароды           = Юбілейны ганаровы знак ЦК КПСС да 50-годдзя СССР
 |lat_dir =  |lat_deg =  |lat_min =  |lat_sec = 
 |lon_dir =  |lon_deg =  |lon_min =  |lon_sec = 
 |CoordScale           = 
 |edu_region           = 
 |Commons              = 
 |Commons-text         = 
}}

'''Свярдло́ўскае вышэ́йшае вае́нна-паліты́чнае та́нка-артылеры́йскае вучы́лішча (СВВПТАВ)''' ({{lang-ru|Свердловское высшее военно-политическое танко-артиллерийское училище}}) — ваенная навучальная ўстанова ва [[Узброеныя Сілы СССР|Узброеных Сілах СССР]], якая існавала ў 1967—1992 гадах у [[Екацярынбург|Свярдлоўску]]. Вучылішча займалася падрыхтоўкай афіцэраў-палітработнікаў для танкавых і артылерыйскіх падраздзяленняў.

== Гісторыя ==

Вучылішча было створана ў адпаведнасці з пастановай [[ЦК КПСС]] ад 21 студзеня 1967 года «Аб мерах па далейшым паляпшэнні партыйна-палітычнай працы ў Савецкай Арміі і Ваенна-Марскім Флоце» і на падставе загада Міністра абароны СССР ад 13 сакавіка 1967 года. Фарміраванне ўстановы пачалося 16 сакавіка таго ж года, калі быў падпісаны загад №&amp;nbsp;1. Пазней гэтая дата стала афіцыйным святам вучылішча. Выбар месца быў невыпадковым: новая ўстанова працягнула традыцыі Свярдлоўскага ваенна-палітычнага вучылішча, якое дзейнічала тут у гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot;&gt;{{cite web|url=https://history.milportal.ru/sverdlovskoe-tanko-artillerijskoe/?print=print|title=Свердловское танко-артиллерийское|publisher=Военная летопись Отечества|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Першым начальнікам быў прызначаны палкоўнік (пазней генерал-палкоўнік) [[Барыс Паўлавіч Уткін]]. Значную ролю ў станаўленні адыгралі ўдзельнікі вайны: начальнік палітычнага аддзела І.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Яфіменкаў і намеснік начальніка В.&amp;nbsp;Г.&amp;nbsp;Ягораў. Кадравую дапамогу аказалі начальнік вучэбнага аддзела Э.&amp;nbsp;Д.&amp;nbsp;Горскіх, намеснік па тыле З.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Малікаў і намеснік па тэхнічнай частцы А.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Шутка. У жніўні 1967 года ў вучылішча прыбылі першыя афіцэры-выкладчыкі, а таксама грамадзянскія спецыялісты з іншых ВНУ Свярдлоўска. Асноўнымі вучэбнымі падраздзяленнямі сталі 14 кафедр. Кіраўнікамі гуманітарных і грамадскіх кафедр былі прызначаны М.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Маладцыгін, В.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Скробаў, А.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Несцераў, П.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Санаеў, А.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Кучма, С.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Філатаў, П.&amp;nbsp;Ц.&amp;nbsp;Квачук, С.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Карнавухаў, А.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Алагулаў. Ваеннымі дысцыплінамі кіравалі вопытныя афіцэры В.&amp;nbsp;З.&amp;nbsp;Осіпаў, В.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Шчалканогаў, А.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Цяцерын, В.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Цімашэнка, І.&amp;nbsp;К.&amp;nbsp;Шкарубін і А.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Рэзваў&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

Першы набор у 1967 годзе склаў 250 курсантаў. З іх 9&amp;nbsp;% да паступлення ўжо праходзілі тэрміновую службу, 8&amp;nbsp;% былі сувораўцамі, а 83&amp;nbsp;% складала грамадзянская моладзь. Прадстаўнікі Беларусі ўтваралі 9&amp;nbsp;% ад першага набору. Для навучання былі сфарміраваныя танкавыя роты і артылерыйскія батарэі, якія звялі ў батальёны і дывізіёны пад камандаваннем А.&amp;nbsp;Д.&amp;nbsp;Гаўрылава, В.&amp;nbsp;Г.&amp;nbsp;Загоскіна, А.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Міхеева, А.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Краюшкіна, С.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Макарава, В.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Сяргеева, В.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Цярэшчанкі і І.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Юшчанкі. Праграма навучання ўключала 44 прадметы і прадугледжвала атрыманне вышэйшай адукацыі, прыраўнаванай да гуманітарных факультэтаў дзяржаўных універсітэтаў. Палова вучэбнага часу адводзілася на ваенныя дысцыпліны, а 40&amp;nbsp;% — на грамадскія навукі. 31 жніўня адбыўся ўрачысты сход, а 1 верасня пачаўся навучальны працэс&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

База забеспячэння навучальнага працэсу ўключала шырокі парк ваеннай тэхнікі. У распараджэнні вучылішча знаходзілася 30 танкаў Т-55, 10 танкаў Т-62, 10 баявых машын пяхоты [[БМП-1]], па адной батарэі рэактыўных сістэм [[БМ-21 Град|«Град»]] і самаходных гаўбіц [[2С1 Гваздзіка|«Гваздзік»]], а таксама 152-мм гаўбіцы, 100-мм гарматы «Рапіра», 85-мм гарматы, 70 аўтамабіляў [[ГАЗ-66]] і 12 артылерыйскіх цягачоў [[Урал-ЗІС]]. Цэнтральны ўезд ва ўстанову ўпрыгожваў манумент палітруку, а на пастаментах перад кантрольна-прапускным пунктам былі ўсталяваныя танк ІС-3 і баявая машына рэактыўнай артылерыі [[БМ-13]] («Кацюша»)&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

25 красавіка 1968 года вучылішчу быў урачыста ўручаны Баявы Сцяг і [[Грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР]]. За высокія паказчыкі ў падрыхтоўцы кадраў установа восем разоў узнагароджвалася Пераходным Чырвоным Сцягам Уральскай ваеннай акругі. У 1970 годзе СВВПТАВ атрымала Ленінскую юбілейную ганаровую грамату, а ў снежні 1972 года — Юбілейны ганаровы знак ЦК КПСС да 50-годдзя СССР. З 18 лістапада 1982 года па красавік 1988 года вучылішча насіла імя [[Леанід Ільіч Брэжнеў|Леаніда Ільіча Брэжнева]]&lt;ref name=&quot;archive_svvptau&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20161104145309/http://www.svvptau.ru/index.php?id=58|title=СВВПТАУ : НА РУБЕЖЕ ДВУХ ЭПОХ|publisher=СВВПТАУ|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

У сувязі з распадам СССР і агульным рэфармаваннем узброеных сіл, 3 студзеня 1992 года загадам Галоўнакамандуючага Узброенымі Сіламі [[Садружнасць Незалежных Дзяржаў|СНД]] вучылішча было расфарміравана і пераўтворана ў [[Екацярынбургскае вышэйшае артылерыйскае каманднае вучылішча]] (ЕВАКВ), якое працягнула функцыянаваць да 2011 года&lt;ref name=&quot;evaku_story&quot;&gt;{{cite web|url=https://svptau-evaku.ru/story|title=Об училище|publisher=svptau-evaku.ru|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Начальнікі вучылішча ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Начальнік
! Гады кіраўніцтва
! Званне
|-
| [[Барыс Паўлавіч Уткін]]
| 1967—1971
| Палкоўнік, пазней генерал-палкоўнік
|-
| [[Андрэй Федасеевіч Карастыленка]]
| 1971—1986
| Генерал-лейтэнант
|-
| [[Канстанцін Пятровіч Круглоў]]
| 1986—1992
| Генерал-маёр
|}

== Выпускнікі ==

За чвэрць стагоддзя свайго існавання СВВПТАВ правяло 22 выпускі і падрыхтавала каля 8750 афіцэраў-палітработнікаў. З іх 176 чалавек скончылі ўстанову з залатым медалём, а 1628 — з адзнакай. Больш за 1500 выпускнікоў былі ўдастоены дзяржаўных узнагарод. Звыш 800 выхаванцаў вучылішча прайшлі праз [[Афганская вайна (1979—1989)|Афганскую вайну]]&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

Чатыры выхаванцы вучылішча былі ўдастоены звання [[Герой Расійскай Федэрацыі]]: [[Валянцін Валянцінавіч Палянскі]] (выпуск 1975 года) быў узнагароджаны за мужнасць падчас баявых дзеянняў у Дагестане ў 1999 годзе; [[Сяргей Мікалаевіч Стволаў]] (выпуск 1986 года) атрымаў званне за гераізм падчас [[Другая чачэнская вайна|Другой чачэнскай вайны]]; [[Аляксандр Генадзевіч Манетаў]] (навучаўся ў 1991—1993 гадах) быў удастоены ўзнагароды пасмяротна за ліквідацыю тэрарыстычнай групы; [[Уладзімір Пятровіч Фралоў]] (выпуск 1988 года, генерал-маёр) атрымаў званне ў 2023 годзе пасмяротна.

Сярод іншых прыкметных выпускнікоў установы — расійскія дзяржаўныя і ваенныя дзеячы [[Аляксандр Мікалаевіч Гарбенка]], [[Франц Адамавіч Клінцэвіч]], [[Аляксандр Ільіч Лутавінаў]], кіраўнік упраўлення ГВПУ УС РФ А.&amp;nbsp;Ю.&amp;nbsp;Весялкоў, пісьменнік [[Мікалай Мікалаевіч Пракудзін]] і [[Сяргей Генадзевіч Прасвірнін]]&lt;ref name=&quot;evaku_story&quot; /&gt;. Многія выпускнікі працягнулі службу ва [[Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь|Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь]], у тым ліку ўдзельнікі Афганскай вайны [[Віктар Снытка]], Уладзімір Мірашнічэнка і [[Аляксандр Федаровіч]], а таксама былы прэс-сакратар Міністэрства абароны Беларусі палкоўнік [[Уладзімір Мацвеевіч Макараў|Уладзімір Макараў]]&lt;ref name=&quot;sb_bratstvo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/ofitserskoe-bratstvo-.html|title=Офицерское братство|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|date=30 жніўня 2008|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул |аўтар=Балаклеев С. А., Поляков А. А., Притуляк А. М. |загаловак=Свердловское танко-артиллерийское |выданне=Военно-исторический журнал |год=2016 |нумар=5 |старонкі=73—75}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча}}
[[Катэгорыя:Зніклі ў 1992 годзе]]
[[Катэгорыя:Ваенныя навучальныя ўстановы СССР]]
[[Катэгорыя:Екацярынбург]]</text>
      <sha1>0i7vabx8trsc0j94ld5tfjj1286i5y3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153683</id>
      <parentid>5153682</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:42:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15054" sha1="ht2ohuiy1jtbuwia7k1x9e6x5u47y9d" xml:space="preserve">{{Картка ўніверсітэта
 |назва                = Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча
 |скарачэнне           = СВВПТАВ
 |эмблема              = 
 |выява                = 
 |арыгінал             = {{lang-ru|Свердловское высшее военно-политическое танко-артиллерийское училище}}
 |міжназва             = 
 |ранейшыя             = 
 |дэвіз                = 
 |заснаваны            = 1967
 |зачынены             = 1992
 |рэарганізаваны       = Екацярынбургскае вышэйшае артылерыйскае каманднае вучылішча
 |год рэарганізацыі    = 1992
 |тып                  = [[Ваенная навучальная ўстанова]]
 |найменне пасады      = 
 |піб пасады           = 
 |прэзідэнт            = 
 |навуковы кіраўнік    = 
 |рэктар               = 
 |студэнты             = 
 |замежныя студэнты    = 
 |спецыялітэт          = 
 |бакалаўрыят          = 
 |магістратура         = 
 |аспірантура          = 
 |дактарантура         = 
 |дактары              = 
 |прафесары            = 
 |выкладчыкі           = 
 |размяшчэнне          = [[Екацярынбург|Свярдлоўск]]
 |метро                = 
 |кампус               = 
 |адрас                = вул. Шчарбакова, 145
 |сайт                 = 
 |узнагароды           = Юбілейны ганаровы знак ЦК КПСС да 50-годдзя СССР
 |lat_dir =  |lat_deg =  |lat_min =  |lat_sec = 
 |lon_dir =  |lon_deg =  |lon_min =  |lon_sec = 
 |CoordScale           = 
 |edu_region           = 
 |Commons              = 
 |Commons-text         = 
}}

'''Свярдло́ўскае вышэ́йшае вае́нна-паліты́чнае та́нка-артылеры́йскае вучы́лішча (СВВПТАВ)''' ({{lang-ru|Свердловское высшее военно-политическое танко-артиллерийское училище}}) — ваенная навучальная ўстанова ва [[Узброеныя Сілы СССР|Узброеных Сілах СССР]], якая існавала ў 1967—1992 гадах у [[Екацярынбург|Свярдлоўску]]. Вучылішча займалася падрыхтоўкай афіцэраў-палітработнікаў для танкавых і артылерыйскіх падраздзяленняў.

== Гісторыя ==

Вучылішча было створана ў адпаведнасці з пастановай [[ЦК КПСС]] ад 21 студзеня 1967 года «Аб мерах па далейшым паляпшэнні партыйна-палітычнай працы ў Савецкай Арміі і Ваенна-Марскім Флоце» і на падставе загада Міністра абароны СССР ад 13 сакавіка 1967 года. Фарміраванне ўстановы пачалося 16 сакавіка таго ж года, калі быў падпісаны загад №&amp;nbsp;1. Пазней гэтая дата стала афіцыйным святам вучылішча. Выбар месца быў невыпадковым: новая ўстанова працягнула традыцыі Свярдлоўскага ваенна-палітычнага вучылішча, якое дзейнічала тут у гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot;&gt;{{cite web|url=https://history.milportal.ru/sverdlovskoe-tanko-artillerijskoe/?print=print|title=Свердловское танко-артиллерийское|publisher=Военная летопись Отечества|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Першым начальнікам быў прызначаны палкоўнік (пазней генерал-палкоўнік) [[Барыс Паўлавіч Уткін]]. Значную ролю ў станаўленні адыгралі ўдзельнікі вайны: начальнік палітычнага аддзела І.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Яфіменкаў і намеснік начальніка В.&amp;nbsp;Г.&amp;nbsp;Ягораў. Кадравую дапамогу аказалі начальнік вучэбнага аддзела Э.&amp;nbsp;Д.&amp;nbsp;Горскіх, намеснік па тыле З.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Малікаў і намеснік па тэхнічнай частцы А.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Шутка. У жніўні 1967 года ў вучылішча прыбылі першыя афіцэры-выкладчыкі, а таксама грамадзянскія спецыялісты з іншых ВНУ Свярдлоўска. Асноўнымі вучэбнымі падраздзяленнямі сталі 14 кафедр. Кіраўнікамі гуманітарных і грамадскіх кафедр былі прызначаны М.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Маладцыгін, В.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Скробаў, А.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Несцераў, П.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Санаеў, А.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Кучма, С.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Філатаў, П.&amp;nbsp;Ц.&amp;nbsp;Квачук, С.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Карнавухаў, А.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Алагулаў. Ваеннымі дысцыплінамі кіравалі вопытныя афіцэры В.&amp;nbsp;З.&amp;nbsp;Осіпаў, В.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Шчалканогаў, А.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Цяцерын, В.&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Цімашэнка, І.&amp;nbsp;К.&amp;nbsp;Шкарубін і А.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Рэзваў&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

Першы набор у 1967 годзе склаў 250 курсантаў. З іх 9&amp;nbsp;% да паступлення ўжо праходзілі тэрміновую службу, 8&amp;nbsp;% былі сувораўцамі, а 83&amp;nbsp;% складала грамадзянская моладзь. Прадстаўнікі Беларусі ўтваралі 9&amp;nbsp;% ад першага набору. Для навучання былі сфарміраваныя танкавыя роты і артылерыйскія батарэі, якія звялі ў батальёны і дывізіёны пад камандаваннем А.&amp;nbsp;Д.&amp;nbsp;Гаўрылава, В.&amp;nbsp;Г.&amp;nbsp;Загоскіна, А.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Міхеева, А.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Краюшкіна, С.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Макарава, В.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Сяргеева, В.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Цярэшчанкі і І.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Юшчанкі. Праграма навучання ўключала 44 прадметы і прадугледжвала атрыманне вышэйшай адукацыі, прыраўнаванай да гуманітарных факультэтаў дзяржаўных універсітэтаў. Палова вучэбнага часу адводзілася на ваенныя дысцыпліны, а 40&amp;nbsp;% — на грамадскія навукі. 31 жніўня адбыўся ўрачысты сход, а 1 верасня пачаўся навучальны працэс&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

База забеспячэння навучальнага працэсу ўключала шырокі парк ваеннай тэхнікі. У распараджэнні вучылішча знаходзілася 30 танкаў Т-55, 10 танкаў Т-62, 10 баявых машын пяхоты [[БМП-1]], па адной батарэі рэактыўных сістэм [[БМ-21 Град|«Град»]] і самаходных гаўбіц [[2С1 Гваздзіка|«Гваздзік»]], а таксама 152-мм гаўбіцы, 100-мм гарматы «Рапіра», 85-мм гарматы, 70 аўтамабіляў [[ГАЗ-66]] і 12 артылерыйскіх цягачоў [[Урал-ЗІС]]. Цэнтральны ўезд ва ўстанову ўпрыгожваў манумент палітруку, а на пастаментах перад кантрольна-прапускным пунктам былі ўсталяваныя танк ІС-3 і баявая машына рэактыўнай артылерыі [[БМ-13]] («Кацюша»)&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

25 красавіка 1968 года вучылішчу быў урачыста ўручаны Баявы Сцяг і [[Грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР]]. За высокія паказчыкі ў падрыхтоўцы кадраў установа восем разоў узнагароджвалася Пераходным Чырвоным Сцягам Уральскай ваеннай акругі. У 1970 годзе СВВПТАВ атрымала Ленінскую юбілейную ганаровую грамату, а ў снежні 1972 года — Юбілейны ганаровы знак ЦК КПСС да 50-годдзя СССР. З 18 лістапада 1982 года па красавік 1988 года вучылішча насіла імя [[Леанід Ільіч Брэжнеў|Леаніда Ільіча Брэжнева]]&lt;ref name=&quot;archive_svvptau&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20161104145309/http://www.svvptau.ru/index.php?id=58|title=СВВПТАУ : НА РУБЕЖЕ ДВУХ ЭПОХ|publisher=СВВПТАУ|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

У сувязі з распадам СССР і агульным рэфармаваннем узброеных сіл, 3 студзеня 1992 года загадам Галоўнакамандуючага Узброенымі Сіламі [[Садружнасць Незалежных Дзяржаў|СНД]] вучылішча было расфарміравана і пераўтворана ў [[Екацярынбургскае вышэйшае артылерыйскае каманднае вучылішча]] (ЕВАКВ), якое працягнула функцыянаваць да 2011 года&lt;ref name=&quot;evaku_story&quot;&gt;{{cite web|url=https://svptau-evaku.ru/story|title=Об училище|publisher=svptau-evaku.ru|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Начальнікі вучылішча ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Начальнік
! Гады кіраўніцтва
! Званне
|-
| [[Барыс Паўлавіч Уткін]]
| 1967—1971
| Палкоўнік, пазней генерал-палкоўнік
|-
| [[Андрэй Федасеевіч Карастыленка]]
| 1971—1986
| Генерал-лейтэнант
|-
| [[Канстанцін Пятровіч Круглоў]]
| 1986—1992
| Генерал-маёр
|}

== Выпускнікі ==

За чвэрць стагоддзя свайго існавання СВВПТАВ правяло 22 выпускі і падрыхтавала каля 8750 афіцэраў-палітработнікаў. З іх 176 чалавек скончылі ўстанову з залатым медалём, а 1628 — з адзнакай. Больш за 1500 выпускнікоў былі ўдастоены дзяржаўных узнагарод. Звыш 800 выхаванцаў вучылішча прайшлі праз [[Афганская вайна (1979—1989)|Афганскую вайну]]&lt;ref name=&quot;hist_portal&quot; /&gt;.

Чатыры выхаванцы вучылішча былі ўдастоены звання [[Герой Расійскай Федэрацыі]]: [[Валянцін Валянцінавіч Палянскі]] (выпуск 1975 года) быў узнагароджаны за мужнасць падчас баявых дзеянняў у Дагестане ў 1999 годзе; [[Сяргей Мікалаевіч Стволаў]] (выпуск 1986 года) атрымаў званне за гераізм падчас [[Другая чачэнская вайна|Другой чачэнскай вайны]]; [[Аляксандр Генадзевіч Манетаў]] (навучаўся ў 1991—1993 гадах) быў удастоены ўзнагароды пасмяротна за ліквідацыю тэрарыстычнай групы; [[Уладзімір Пятровіч Фралоў]] (выпуск 1988 года, генерал-маёр) атрымаў званне ў 2023 годзе пасмяротна.

Сярод іншых прыкметных выпускнікоў установы — расійскія дзяржаўныя і ваенныя дзеячы [[Аляксандр Мікалаевіч Гарбенка]], [[Франц Адамавіч Клінцэвіч]], [[Аляксандр Ільіч Лутавінаў]], кіраўнік упраўлення ГВПУ УС РФ А.&amp;nbsp;Ю.&amp;nbsp;Весялкоў, пісьменнік [[Мікалай Мікалаевіч Пракудзін]] і [[Сяргей Генадзевіч Прасвірнін]]&lt;ref name=&quot;evaku_story&quot; /&gt;. Многія выпускнікі працягнулі службу ва [[Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь|Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь]], у тым ліку ўдзельнікі Афганскай вайны [[Віктар Снытка]], Уладзімір Мірашнічэнка і [[Аляксандр Федаровіч]], а таксама былы прэс-сакратар Міністэрства абароны Беларусі палкоўнік [[Уладзімір Мацвеевіч Макараў|Уладзімір Макараў]]&lt;ref name=&quot;sb_bratstvo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/ofitserskoe-bratstvo-.html|title=Офицерское братство|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|date=30 жніўня 2008|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{артыкул |аўтар=Балаклеев С. А., Поляков А. А., Притуляк А. М. |загаловак=Свердловское танко-артиллерийское |выданне=Военно-исторический журнал |год=2016 |нумар=5 |старонкі=73—75}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча}}
[[Катэгорыя:Зніклі ў 1992 годзе]]
[[Катэгорыя:Ваенныя навучальныя ўстановы СССР]]
[[Катэгорыя:Екацярынбург]]</text>
      <sha1>ht2ohuiy1jtbuwia7k1x9e6x5u47y9d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>СВВПТАВ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809347</id>
    <redirect title="Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча" />
    <revision>
      <id>5153680</id>
      <timestamp>2026-06-12T12:39:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча]]</comment>
      <origin>5153680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="3jkirdo7m01j6rnjoia8m8g2kk55pmm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча]]</text>
      <sha1>3jkirdo7m01j6rnjoia8m8g2kk55pmm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Выпускнікі Свярдлоўскага вышэйшага ваенна-палітычнага танка-артылерыйскага вучылішча</title>
    <ns>14</ns>
    <id>809348</id>
    <revision>
      <id>5153684</id>
      <timestamp>2026-06-12T12:43:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{catmain|Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча}}  [[Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Екацярынбурга|Ваенна]] [[Катэгорыя:Выпускнікі ваенна-палітычных ВНУ СССР|Свярдлоўск]] Катэгорыя:Асобы:Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае т...»</comment>
      <origin>5153684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="518" sha1="619o2wlwuy38ol1dfpqbvh69ozpp7al" xml:space="preserve">{{catmain|Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча}}

[[Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Екацярынбурга|Ваенна]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі ваенна-палітычных ВНУ СССР|Свярдлоўск]]
[[Катэгорыя:Асобы:Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча]]</text>
      <sha1>619o2wlwuy38ol1dfpqbvh69ozpp7al</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153685</id>
      <parentid>5153684</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:43:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выдалена [[Катэгорыя:Асобы:Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча]]; дададзена [[Катэгорыя:Постаці Свярдлоўскага вышэйшага ваенна-палітычнага танка-артылерыйскага вучылішча]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="530" sha1="pagrrn8bl7k9ir5h1znoiwcgz8pi0pj" xml:space="preserve">{{catmain|Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча}}

[[Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Екацярынбурга|Ваенна]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі ваенна-палітычных ВНУ СССР|Свярдлоўск]]
[[Катэгорыя:Постаці Свярдлоўскага вышэйшага ваенна-палітычнага танка-артылерыйскага вучылішча]]</text>
      <sha1>pagrrn8bl7k9ir5h1znoiwcgz8pi0pj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809349</id>
    <revision>
      <id>5153688</id>
      <timestamp>2026-06-12T12:57:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{цёзкі2|Язерскі}} {{Дзяржаўны дзеяч |імя                  = Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі |арыгінал імя         = {{lang-ru|Денис Владимирович Езерский}} |выява                  =  |памер                  =  |апісанне выявы         =  |дата нараджэння        = 1981 |месца нараджэння       = Марыямпале|Ка...»</comment>
      <origin>5153688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18282" sha1="r7eaj6fmv9sccpmep6cvtllutor7sdn" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Язерскі}}
{{Дзяржаўны дзеяч
|імя                  = Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі
|арыгінал імя         = {{lang-ru|Денис Владимирович Езерский}}
|выява                  = 
|памер                  = 
|апісанне выявы         = 
|дата нараджэння        = 1981
|месца нараджэння       = [[Марыямпале|Капсукас]], [[Літоўская ССР]], [[СССР]]
|дата смерці            = 
|месца смерці           = 
|грамадзянства          = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}
|пасада               = Намеснік [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь]]
|тэрмін_пачатак       = 2024
|тэрмін_канец         = 
|папярэднік           = [[Ігар Іванавіч Бузоўскі]]
|пераемнік            = 
|адукацыя             = [[Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога]]&lt;br /&gt;[[Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]
|партыя               = 
}}
'''Дзяні́с Уладзі́міравіч Язе́рскі''' ({{lang-ru|Денис Владимирович Езерский}}; нар. [[1981]], [[Марыямпале|Капсукас]], [[Літоўская ССР]]) — беларускі [[дзяржаўны дзеяч]], [[ідэолаг]]. Намеснік [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] (з 2024 года). Намеснік старшыні [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]]. З'яўляецца адным з галоўных публічных ініцыятараў і абаронцаў масавай кніжнай [[Цэнзура ў Беларусі|цэнзуры]] ў краіне.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1981 годзе ў горадзе [[Марыямпале|Капсукас]] [[Літоўская ССР|Літоўскай ССР]] (сучаснае Марыямпале, Літва)&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot;&gt;{{cite web|url=https://gp.by/novosti/obshchestvo/news33941.html|title=Назначение: начальник управления спорта и туризма Гомельского облисполкома ЕЗЕРСКИЙ Денис Владимирович|publisher=[[Гомельская праўда]]|date=7 жніўня 2014|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Скончыў [[Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога]] і [[Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь|Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]. 

Працоўную дзейнасць пачынаў у [[Гомель|Гомелі]] ў якасці таваразнаўца камерцыйнага аддзела прыватнага прадпрыемства «Фанера-запалкавы камбінат»&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. Пазней перайшоў на ідэалагічную і камсамольскую працу. З 2005 па 2010 год працаваў першым сакратаром Навабеліцкага раённага, а затым Гомельскага гарадскога камітэта [[Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі|БРСМ]]&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. 

У 2010—2012 гадах узначальваў аддзел па справах моладзі [[Гомельскі гарвыканкам|Гомельскага гарвыканкама]]. З 2012 года працаваў намеснікам кіраўніка [[Адміністрацыя Цэнтральнага раёна г. Гомеля|адміністрацыі Цэнтральнага раёна Гомеля]], а 31 ліпеня 2014 года быў прызначаны начальнікам упраўлення спорту і турызму [[Гомельскі аблвыканкам|Гомельскага аблвыканкама]]&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. 

У 2019 годзе Дзяніс Язерскі пайшоў на павышэнне і ўзначаліў галоўнае ўпраўленне ідэалагічнай працы, культуры і па справах моладзі Гомельскага аблвыканкама. У кастрычніку 2023 года, пасля структурных змен у выканкаме, стаў кіраўніком камітэта ідэалагічнай працы і па справах моладзі аблвыканкама&lt;ref name=&quot;budakosh_2023&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.budakosh.by/2023/10/денис-езерский-возглавил-комитет-иде/|title=Денис Езерский возглавил комитет идеологической работы и по делам молодежи облисполкома|publisher=Авангард|date=2 кастрычніка 2023|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

У 2024 годзе быў прызначаны намеснікам міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь, змяніўшы на гэтай пасадзе [[Ігар Іванавіч Бузоўскі|Ігара Бузоўскага]]. Разам з пасадай Язерскі аўтаматычна атрымаў месца намесніка старшыні [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]], якая адказвае за выключэнне з продажу «шкодных» кніг.

== Ідэалагічныя погляды і рыторыка ==
На пасадзе галоўнага ідэолага Гомельшчыны Язерскі актыўна прасоўваў дзяржаўны наратыў, накіраваны [[Антывестэрнізм|на супрацьстаянне з краінамі Захаду]] і абарону існуючага палітычнага курсу. У чэрвені 2021 года, каментуючы выступ Аляксандра Лукашэнкі ў [[Брэсцкая крэпасць|Брэсцкай крэпасці]], Язерскі заявіў, што [[краіны Захаду]] павінны стаяць на каленях перад беларусамі&lt;ref name=&quot;sb_2021&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/denis-ezerskiy-my-ne-dolzhny-dopustit-povtorenie-istorii-80-letney-davnosti.html|title=Денис Езерский: мы не должны допустить повторения истории 80-летней давности|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|date=25 чэрвеня 2021|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|Вы павінны яшчэ 100 гадоў стаяць на каленях перад беларускім народам і маліцца, што вы змаглі нарадзіцца пасля той вайны. Вы павінны рабіць усё, каб зарубцаваць у нашых сэрцах і душах раны ад гэтай вайны. Вы не душыць нас павінны. Вы на руках павінны нас насіць — немцы, палякі, так званы Еўрапейскі саюз. Таму што мы выратавалі вас ад карычневай чумы. Хадзілі б вы разам з усім савецкім народам рабамі, калі б яны ўзялі верх...{{арыгінальны тэкст|ru|Вы должны еще 100 лет стоять на коленях перед белорусским народом и молиться, что вы смогли родиться после той войны. Вы должны делать все, чтобы зарубцевать в наших сердцах и душах раны от этой войны. Вы не душить нас должны. Вы на руках должны нас носить – немцы, поляки, так называемый Европейский союз. Потому что мы спасли вас от коричневой чумы. Ходили бы вы вместе со всем советским народом рабами, если бы они взяли верх...}}}}

Абгрунтоўваючы правільнасць дзяржаўнага ладу, ён заклікаў грамадзян звярнуць увагу на матэрыяльны дабрабыт і аўтамабілі на вуліцах, супрацьпастаўляючы Беларусь краінам, дзе адбыліся палітычныя змены&lt;ref name=&quot;sb_2021&quot; /&gt;: 
{{цытата|У кожнага ёсць дах над галавой, кавалак хлеба, мяса, бутэлька малака. Паглядзіце, якія аўто ездзяць па нашых вуліцах! Гэта відавочна не ад дрэннага жыцця. З іншага боку, аналізуйце, як ўпаў узровень дабрабыту ў тых краінах, дзе пад дыктоўку заходніх спецслужбаў і армій адбылася або адбываецца змена палітычнага курсу. У руінах ляжаць Ірак, Лівія, Сірыя, не аправілася ад узрушэнняў Сербія, не жыруе найбагацейшая па магчымасцях еўрапейская краіна Украіна.{{арыгінальны тэкст|ru|У каждого есть крыша над головой, кусок хлеба, мяса, бутылка молока. Посмотрите, какие авто ездят по нашим улицам! Это явно не от плохой жизни. С другой стороны, анализируйте, как упал уровень благосостояния в тех странах, где под диктовку западных спецслужб и армий произошла или происходит смена политического курса. В руинах лежат Ирак, Ливия, Сирия, не оправилась от потрясений Сербия, не жирует богатейшая по возможностям европейская страна Украина.}}}}

На пасадзе намесніка міністра інфармацыі Язерскі працягнуў трансляваць ідэалагічныя ўстаноўкі ўжо ў дачыненні да культуры і літаратуры. У чэрвені 2026 года на Форуме маладых літаратараў ён заклікаў маладых пісьменнікаў арыентавацца не на камерцыйны поспех, а фарміраваць дзяржаўны культурны код&lt;ref name=&quot;sb_2026&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/ezerskiy-byt-vostrebovannym-pisatelem-segodnya-eto-znachit-chuvstvovat-nerv-svoego-vremeni.html|title=Езерский: быть востребованным писателем сегодня — это значит чувствовать нерв своего времени|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=3 чэрвеня 2026|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Кніжная цэнзура ==
{{Асноўны артыкул|Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі}}
На пасадзе намесніка старшыні Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі інфармацыйнай прадукцыі Дзяніс Язерскі стаў галоўным публічным абаронцам і каментатарам масавых кніжных забаронаў у Беларусі. Ён адкрыта апраўдвае выманне з продажу сотняў кніг замежных і незалежных аўтараў, у тым ліку твораў сусветнай мастацкай класікі і гістарычных прац.

У сакавіку 2025 года на сімпозіуме літаратараў ён ахарактарызаваў літаратуру заходніх аўтараў як «шлак» і патлумачыў матывы забаронаў&lt;ref name=&quot;parniplus_march2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://parniplus.com/news/video-amoralnaya-propaganda-lgbt-v-belarusi-zamministra-otchitalsya-o-zaprete-knig/|title=Аморальная пропаганда ЛГБТ: в Беларуси замминистра отчитался о запрете книг|publisher=ParniPlus|date=13 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|У асноўным расіяне, бізнес, які па ліцэнзіях публікавалі, выдавалі ліберальна настроеных еўрапейскіх пісьменнікаў &lt;…&gt; вельмі шмат літаратуры амерыканскай, карэйскай, аўтараў, якія ну чыста прапаганда [[ЛГБТ]], гвалту і іншых абсалютна амаральных рэчаў, якія чужыя абсалютна нашаму ўкладу.{{арыгінальны тэкст|ru|В основном россияне, бизнес, который по лицензиям публиковали, издавали либерально настроенных европейских писателей &lt;…&gt; очень много литературы американской, корейской, авторов, которые ну чисто пропаганда ЛГБТ, насилия и других абсолютно аморальных вещей, которые чужды абсолютно нашему укладу.}}}}

У кастрычніку 2025 года намеснік міністра раскрыў глабальныя геапалітычныя і дэмаграфічныя матывы працы камісіі, заявіўшы, што большасць забароненых кніг утрымліваюць «[[Прапаганда ЛГБТ|прапаганду ЛГБТ]]», і гэта непасрэдна пагражае існаванню беларускай нацыі&lt;ref name=&quot;belta_21oct2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/society/view/bolee-170-knig-vhodjat-v-spisok-literatury-sposobnoj-nanesti-vred-natsionalnym-interesam-belarusi-744303-2025/|title=Более 170 книг входят в список литературы, способной нанести вред национальным интересам Беларуси|publisher=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва|БЕЛТА]]|date=21 кастрычніка 2025|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|Моладзь гэта ўсё ўбірае. Нам яшчэ са шмат чым давядзецца сутыкацца. Мы павінны абмяжоўваць, у тым ліку з дапамогай забаронаў, сваё грамадства і моладзь ад згубнага ўплыву, які нацэлены перш за ўсё на тое, каб не было ў нас працягу, каб мы як мага хутчэй зніклі і вызвалілі месца для тых, хто прагне гэтага. Вядома, гэтага дапусціць нельга.{{арыгінальны тэкст|ru|Молодежь это все впитывает. Нам еще со многим придется сталкиваться. Мы должны ограничивать, в том числе с помощью запретов, свое общество и молодежь от пагубного влияния, которое нацелено прежде всего на то, чтобы не было у нас продолжения, чтобы мы как можно быстрее исчезли и освободили место для тех, кто жаждет этого. Конечно, этого допустить нельзя.}}}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Язерскі Дзяніс Уладзіміравіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1981 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Марыямпале]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі ГДТУ імя П. В. Сухога]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]
[[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]]
[[Катэгорыя:Ідэолагі Беларусі]]</text>
      <sha1>r7eaj6fmv9sccpmep6cvtllutor7sdn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153705</id>
      <parentid>5153688</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выдалена [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Марыямпале]]; дададзена [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мар’ямполі]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18283" sha1="0gkntljqh4qbj1y3rqdh0vjavofe20q" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Язерскі}}
{{Дзяржаўны дзеяч
|імя                  = Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі
|арыгінал імя         = {{lang-ru|Денис Владимирович Езерский}}
|выява                  = 
|памер                  = 
|апісанне выявы         = 
|дата нараджэння        = 1981
|месца нараджэння       = [[Марыямпале|Капсукас]], [[Літоўская ССР]], [[СССР]]
|дата смерці            = 
|месца смерці           = 
|грамадзянства          = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}
|пасада               = Намеснік [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь]]
|тэрмін_пачатак       = 2024
|тэрмін_канец         = 
|папярэднік           = [[Ігар Іванавіч Бузоўскі]]
|пераемнік            = 
|адукацыя             = [[Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога]]&lt;br /&gt;[[Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]
|партыя               = 
}}
'''Дзяні́с Уладзі́міравіч Язе́рскі''' ({{lang-ru|Денис Владимирович Езерский}}; нар. [[1981]], [[Марыямпале|Капсукас]], [[Літоўская ССР]]) — беларускі [[дзяржаўны дзеяч]], [[ідэолаг]]. Намеснік [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] (з 2024 года). Намеснік старшыні [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]]. З'яўляецца адным з галоўных публічных ініцыятараў і абаронцаў масавай кніжнай [[Цэнзура ў Беларусі|цэнзуры]] ў краіне.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1981 годзе ў горадзе [[Марыямпале|Капсукас]] [[Літоўская ССР|Літоўскай ССР]] (сучаснае Марыямпале, Літва)&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot;&gt;{{cite web|url=https://gp.by/novosti/obshchestvo/news33941.html|title=Назначение: начальник управления спорта и туризма Гомельского облисполкома ЕЗЕРСКИЙ Денис Владимирович|publisher=[[Гомельская праўда]]|date=7 жніўня 2014|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Скончыў [[Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога]] і [[Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь|Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]. 

Працоўную дзейнасць пачынаў у [[Гомель|Гомелі]] ў якасці таваразнаўца камерцыйнага аддзела прыватнага прадпрыемства «Фанера-запалкавы камбінат»&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. Пазней перайшоў на ідэалагічную і камсамольскую працу. З 2005 па 2010 год працаваў першым сакратаром Навабеліцкага раённага, а затым Гомельскага гарадскога камітэта [[Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі|БРСМ]]&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. 

У 2010—2012 гадах узначальваў аддзел па справах моладзі [[Гомельскі гарвыканкам|Гомельскага гарвыканкама]]. З 2012 года працаваў намеснікам кіраўніка [[Адміністрацыя Цэнтральнага раёна г. Гомеля|адміністрацыі Цэнтральнага раёна Гомеля]], а 31 ліпеня 2014 года быў прызначаны начальнікам упраўлення спорту і турызму [[Гомельскі аблвыканкам|Гомельскага аблвыканкама]]&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. 

У 2019 годзе Дзяніс Язерскі пайшоў на павышэнне і ўзначаліў галоўнае ўпраўленне ідэалагічнай працы, культуры і па справах моладзі Гомельскага аблвыканкама. У кастрычніку 2023 года, пасля структурных змен у выканкаме, стаў кіраўніком камітэта ідэалагічнай працы і па справах моладзі аблвыканкама&lt;ref name=&quot;budakosh_2023&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.budakosh.by/2023/10/денис-езерский-возглавил-комитет-иде/|title=Денис Езерский возглавил комитет идеологической работы и по делам молодежи облисполкома|publisher=Авангард|date=2 кастрычніка 2023|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

У 2024 годзе быў прызначаны намеснікам міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь, змяніўшы на гэтай пасадзе [[Ігар Іванавіч Бузоўскі|Ігара Бузоўскага]]. Разам з пасадай Язерскі аўтаматычна атрымаў месца намесніка старшыні [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]], якая адказвае за выключэнне з продажу «шкодных» кніг.

== Ідэалагічныя погляды і рыторыка ==
На пасадзе галоўнага ідэолага Гомельшчыны Язерскі актыўна прасоўваў дзяржаўны наратыў, накіраваны [[Антывестэрнізм|на супрацьстаянне з краінамі Захаду]] і абарону існуючага палітычнага курсу. У чэрвені 2021 года, каментуючы выступ Аляксандра Лукашэнкі ў [[Брэсцкая крэпасць|Брэсцкай крэпасці]], Язерскі заявіў, што [[краіны Захаду]] павінны стаяць на каленях перад беларусамі&lt;ref name=&quot;sb_2021&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/denis-ezerskiy-my-ne-dolzhny-dopustit-povtorenie-istorii-80-letney-davnosti.html|title=Денис Езерский: мы не должны допустить повторения истории 80-летней давности|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|date=25 чэрвеня 2021|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|Вы павінны яшчэ 100 гадоў стаяць на каленях перад беларускім народам і маліцца, што вы змаглі нарадзіцца пасля той вайны. Вы павінны рабіць усё, каб зарубцаваць у нашых сэрцах і душах раны ад гэтай вайны. Вы не душыць нас павінны. Вы на руках павінны нас насіць — немцы, палякі, так званы Еўрапейскі саюз. Таму што мы выратавалі вас ад карычневай чумы. Хадзілі б вы разам з усім савецкім народам рабамі, калі б яны ўзялі верх...{{арыгінальны тэкст|ru|Вы должны еще 100 лет стоять на коленях перед белорусским народом и молиться, что вы смогли родиться после той войны. Вы должны делать все, чтобы зарубцевать в наших сердцах и душах раны от этой войны. Вы не душить нас должны. Вы на руках должны нас носить – немцы, поляки, так называемый Европейский союз. Потому что мы спасли вас от коричневой чумы. Ходили бы вы вместе со всем советским народом рабами, если бы они взяли верх...}}}}

Абгрунтоўваючы правільнасць дзяржаўнага ладу, ён заклікаў грамадзян звярнуць увагу на матэрыяльны дабрабыт і аўтамабілі на вуліцах, супрацьпастаўляючы Беларусь краінам, дзе адбыліся палітычныя змены&lt;ref name=&quot;sb_2021&quot; /&gt;: 
{{цытата|У кожнага ёсць дах над галавой, кавалак хлеба, мяса, бутэлька малака. Паглядзіце, якія аўто ездзяць па нашых вуліцах! Гэта відавочна не ад дрэннага жыцця. З іншага боку, аналізуйце, як ўпаў узровень дабрабыту ў тых краінах, дзе пад дыктоўку заходніх спецслужбаў і армій адбылася або адбываецца змена палітычнага курсу. У руінах ляжаць Ірак, Лівія, Сірыя, не аправілася ад узрушэнняў Сербія, не жыруе найбагацейшая па магчымасцях еўрапейская краіна Украіна.{{арыгінальны тэкст|ru|У каждого есть крыша над головой, кусок хлеба, мяса, бутылка молока. Посмотрите, какие авто ездят по нашим улицам! Это явно не от плохой жизни. С другой стороны, анализируйте, как упал уровень благосостояния в тех странах, где под диктовку западных спецслужб и армий произошла или происходит смена политического курса. В руинах лежат Ирак, Ливия, Сирия, не оправилась от потрясений Сербия, не жирует богатейшая по возможностям европейская страна Украина.}}}}

На пасадзе намесніка міністра інфармацыі Язерскі працягнуў трансляваць ідэалагічныя ўстаноўкі ўжо ў дачыненні да культуры і літаратуры. У чэрвені 2026 года на Форуме маладых літаратараў ён заклікаў маладых пісьменнікаў арыентавацца не на камерцыйны поспех, а фарміраваць дзяржаўны культурны код&lt;ref name=&quot;sb_2026&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/ezerskiy-byt-vostrebovannym-pisatelem-segodnya-eto-znachit-chuvstvovat-nerv-svoego-vremeni.html|title=Езерский: быть востребованным писателем сегодня — это значит чувствовать нерв своего времени|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=3 чэрвеня 2026|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Кніжная цэнзура ==
{{Асноўны артыкул|Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі}}
На пасадзе намесніка старшыні Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі інфармацыйнай прадукцыі Дзяніс Язерскі стаў галоўным публічным абаронцам і каментатарам масавых кніжных забаронаў у Беларусі. Ён адкрыта апраўдвае выманне з продажу сотняў кніг замежных і незалежных аўтараў, у тым ліку твораў сусветнай мастацкай класікі і гістарычных прац.

У сакавіку 2025 года на сімпозіуме літаратараў ён ахарактарызаваў літаратуру заходніх аўтараў як «шлак» і патлумачыў матывы забаронаў&lt;ref name=&quot;parniplus_march2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://parniplus.com/news/video-amoralnaya-propaganda-lgbt-v-belarusi-zamministra-otchitalsya-o-zaprete-knig/|title=Аморальная пропаганда ЛГБТ: в Беларуси замминистра отчитался о запрете книг|publisher=ParniPlus|date=13 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|У асноўным расіяне, бізнес, які па ліцэнзіях публікавалі, выдавалі ліберальна настроеных еўрапейскіх пісьменнікаў &lt;…&gt; вельмі шмат літаратуры амерыканскай, карэйскай, аўтараў, якія ну чыста прапаганда [[ЛГБТ]], гвалту і іншых абсалютна амаральных рэчаў, якія чужыя абсалютна нашаму ўкладу.{{арыгінальны тэкст|ru|В основном россияне, бизнес, который по лицензиям публиковали, издавали либерально настроенных европейских писателей &lt;…&gt; очень много литературы американской, корейской, авторов, которые ну чисто пропаганда ЛГБТ, насилия и других абсолютно аморальных вещей, которые чужды абсолютно нашему укладу.}}}}

У кастрычніку 2025 года намеснік міністра раскрыў глабальныя геапалітычныя і дэмаграфічныя матывы працы камісіі, заявіўшы, што большасць забароненых кніг утрымліваюць «[[Прапаганда ЛГБТ|прапаганду ЛГБТ]]», і гэта непасрэдна пагражае існаванню беларускай нацыі&lt;ref name=&quot;belta_21oct2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/society/view/bolee-170-knig-vhodjat-v-spisok-literatury-sposobnoj-nanesti-vred-natsionalnym-interesam-belarusi-744303-2025/|title=Более 170 книг входят в список литературы, способной нанести вред национальным интересам Беларуси|publisher=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва|БЕЛТА]]|date=21 кастрычніка 2025|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|Моладзь гэта ўсё ўбірае. Нам яшчэ са шмат чым давядзецца сутыкацца. Мы павінны абмяжоўваць, у тым ліку з дапамогай забаронаў, сваё грамадства і моладзь ад згубнага ўплыву, які нацэлены перш за ўсё на тое, каб не было ў нас працягу, каб мы як мага хутчэй зніклі і вызвалілі месца для тых, хто прагне гэтага. Вядома, гэтага дапусціць нельга.{{арыгінальны тэкст|ru|Молодежь это все впитывает. Нам еще со многим придется сталкиваться. Мы должны ограничивать, в том числе с помощью запретов, свое общество и молодежь от пагубного влияния, которое нацелено прежде всего на то, чтобы не было у нас продолжения, чтобы мы как можно быстрее исчезли и освободили место для тех, кто жаждет этого. Конечно, этого допустить нельзя.}}}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Язерскі Дзяніс Уладзіміравіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1981 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мар’ямполі]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі ГДТУ імя П. В. Сухога]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]
[[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]]
[[Катэгорыя:Ідэолагі Беларусі]]</text>
      <sha1>0gkntljqh4qbj1y3rqdh0vjavofe20q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153706</id>
      <parentid>5153705</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17697" sha1="muh0act2kwtxoyupxy1r5b6jxigvh72" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Язерскі}}
{{Дзяржаўны дзеяч
|імя                  = Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі
|арыгінал імя         = {{lang-ru|Денис Владимирович Езерский}}
|выява                  = 
|памер                  = 
|апісанне выявы         = 
|пасада               = Намеснік [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь]]
|тэрмін_пачатак       = 2024
|тэрмін_канец         = 
|папярэднік           = [[Ігар Іванавіч Бузоўскі]]
|пераемнік            = 
|партыя               = 
}}
'''Дзяні́с Уладзі́міравіч Язе́рскі''' ({{lang-ru|Денис Владимирович Езерский}}; нар. [[1981]], [[Марыямпале|Капсукас]], [[Літоўская ССР]]) — беларускі [[дзяржаўны дзеяч]], [[ідэолаг]]. Намеснік [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] (з 2024 года). Намеснік старшыні [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]]. З'яўляецца адным з галоўных публічных ініцыятараў і абаронцаў масавай кніжнай [[Цэнзура ў Беларусі|цэнзуры]] ў краіне.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1981 годзе ў горадзе [[Марыямпале|Капсукас]] [[Літоўская ССР|Літоўскай ССР]] (сучаснае Марыямпале, Літва)&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot;&gt;{{cite web|url=https://gp.by/novosti/obshchestvo/news33941.html|title=Назначение: начальник управления спорта и туризма Гомельского облисполкома ЕЗЕРСКИЙ Денис Владимирович|publisher=[[Гомельская праўда]]|date=7 жніўня 2014|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Скончыў [[Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога]] і [[Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь|Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]. 

Працоўную дзейнасць пачынаў у [[Гомель|Гомелі]] ў якасці таваразнаўца камерцыйнага аддзела прыватнага прадпрыемства «Фанера-запалкавы камбінат»&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. Пазней перайшоў на ідэалагічную і камсамольскую працу. З 2005 па 2010 год працаваў першым сакратаром Навабеліцкага раённага, а затым Гомельскага гарадскога камітэта [[Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі|БРСМ]]&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. 

У 2010—2012 гадах узначальваў аддзел па справах моладзі [[Гомельскі гарвыканкам|Гомельскага гарвыканкама]]. З 2012 года працаваў намеснікам кіраўніка [[Адміністрацыя Цэнтральнага раёна г. Гомеля|адміністрацыі Цэнтральнага раёна Гомеля]], а 31 ліпеня 2014 года быў прызначаны начальнікам упраўлення спорту і турызму [[Гомельскі аблвыканкам|Гомельскага аблвыканкама]]&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. 

У 2019 годзе Дзяніс Язерскі пайшоў на павышэнне і ўзначаліў галоўнае ўпраўленне ідэалагічнай працы, культуры і па справах моладзі Гомельскага аблвыканкама. У кастрычніку 2023 года, пасля структурных змен у выканкаме, стаў кіраўніком камітэта ідэалагічнай працы і па справах моладзі аблвыканкама&lt;ref name=&quot;budakosh_2023&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.budakosh.by/2023/10/денис-езерский-возглавил-комитет-иде/|title=Денис Езерский возглавил комитет идеологической работы и по делам молодежи облисполкома|publisher=Авангард|date=2 кастрычніка 2023|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

У 2024 годзе быў прызначаны намеснікам міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь, змяніўшы на гэтай пасадзе [[Ігар Іванавіч Бузоўскі|Ігара Бузоўскага]]. Разам з пасадай Язерскі аўтаматычна атрымаў месца намесніка старшыні [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]], якая адказвае за выключэнне з продажу «шкодных» кніг.

== Ідэалагічныя погляды і рыторыка ==
На пасадзе галоўнага ідэолага Гомельшчыны Язерскі актыўна прасоўваў дзяржаўны наратыў, накіраваны [[Антывестэрнізм|на супрацьстаянне з краінамі Захаду]] і абарону існуючага палітычнага курсу. У чэрвені 2021 года, каментуючы выступ Аляксандра Лукашэнкі ў [[Брэсцкая крэпасць|Брэсцкай крэпасці]], Язерскі заявіў, што [[краіны Захаду]] павінны стаяць на каленях перад беларусамі&lt;ref name=&quot;sb_2021&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/denis-ezerskiy-my-ne-dolzhny-dopustit-povtorenie-istorii-80-letney-davnosti.html|title=Денис Езерский: мы не должны допустить повторения истории 80-летней давности|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|date=25 чэрвеня 2021|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|Вы павінны яшчэ 100 гадоў стаяць на каленях перад беларускім народам і маліцца, што вы змаглі нарадзіцца пасля той вайны. Вы павінны рабіць усё, каб зарубцаваць у нашых сэрцах і душах раны ад гэтай вайны. Вы не душыць нас павінны. Вы на руках павінны нас насіць — немцы, палякі, так званы Еўрапейскі саюз. Таму што мы выратавалі вас ад карычневай чумы. Хадзілі б вы разам з усім савецкім народам рабамі, калі б яны ўзялі верх...{{арыгінальны тэкст|ru|Вы должны еще 100 лет стоять на коленях перед белорусским народом и молиться, что вы смогли родиться после той войны. Вы должны делать все, чтобы зарубцевать в наших сердцах и душах раны от этой войны. Вы не душить нас должны. Вы на руках должны нас носить – немцы, поляки, так называемый Европейский союз. Потому что мы спасли вас от коричневой чумы. Ходили бы вы вместе со всем советским народом рабами, если бы они взяли верх...}}}}

Абгрунтоўваючы правільнасць дзяржаўнага ладу, ён заклікаў грамадзян звярнуць увагу на матэрыяльны дабрабыт і аўтамабілі на вуліцах, супрацьпастаўляючы Беларусь краінам, дзе адбыліся палітычныя змены&lt;ref name=&quot;sb_2021&quot; /&gt;: 
{{цытата|У кожнага ёсць дах над галавой, кавалак хлеба, мяса, бутэлька малака. Паглядзіце, якія аўто ездзяць па нашых вуліцах! Гэта відавочна не ад дрэннага жыцця. З іншага боку, аналізуйце, як ўпаў узровень дабрабыту ў тых краінах, дзе пад дыктоўку заходніх спецслужбаў і армій адбылася або адбываецца змена палітычнага курсу. У руінах ляжаць Ірак, Лівія, Сірыя, не аправілася ад узрушэнняў Сербія, не жыруе найбагацейшая па магчымасцях еўрапейская краіна Украіна.{{арыгінальны тэкст|ru|У каждого есть крыша над головой, кусок хлеба, мяса, бутылка молока. Посмотрите, какие авто ездят по нашим улицам! Это явно не от плохой жизни. С другой стороны, анализируйте, как упал уровень благосостояния в тех странах, где под диктовку западных спецслужб и армий произошла или происходит смена политического курса. В руинах лежат Ирак, Ливия, Сирия, не оправилась от потрясений Сербия, не жирует богатейшая по возможностям европейская страна Украина.}}}}

На пасадзе намесніка міністра інфармацыі Язерскі працягнуў трансляваць ідэалагічныя ўстаноўкі ўжо ў дачыненні да культуры і літаратуры. У чэрвені 2026 года на Форуме маладых літаратараў ён заклікаў маладых пісьменнікаў арыентавацца не на камерцыйны поспех, а фарміраваць дзяржаўны культурны код&lt;ref name=&quot;sb_2026&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/ezerskiy-byt-vostrebovannym-pisatelem-segodnya-eto-znachit-chuvstvovat-nerv-svoego-vremeni.html|title=Езерский: быть востребованным писателем сегодня — это значит чувствовать нерв своего времени|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=3 чэрвеня 2026|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Кніжная цэнзура ==
{{Асноўны артыкул|Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі}}
На пасадзе намесніка старшыні Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі інфармацыйнай прадукцыі Дзяніс Язерскі стаў галоўным публічным абаронцам і каментатарам масавых кніжных забаронаў у Беларусі. Ён адкрыта апраўдвае выманне з продажу сотняў кніг замежных і незалежных аўтараў, у тым ліку твораў сусветнай мастацкай класікі і гістарычных прац.

У сакавіку 2025 года на сімпозіуме літаратараў ён ахарактарызаваў літаратуру заходніх аўтараў як «шлак» і патлумачыў матывы забаронаў&lt;ref name=&quot;parniplus_march2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://parniplus.com/news/video-amoralnaya-propaganda-lgbt-v-belarusi-zamministra-otchitalsya-o-zaprete-knig/|title=Аморальная пропаганда ЛГБТ: в Беларуси замминистра отчитался о запрете книг|publisher=ParniPlus|date=13 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|У асноўным расіяне, бізнес, які па ліцэнзіях публікавалі, выдавалі ліберальна настроеных еўрапейскіх пісьменнікаў &lt;…&gt; вельмі шмат літаратуры амерыканскай, карэйскай, аўтараў, якія ну чыста прапаганда [[ЛГБТ]], гвалту і іншых абсалютна амаральных рэчаў, якія чужыя абсалютна нашаму ўкладу.{{арыгінальны тэкст|ru|В основном россияне, бизнес, который по лицензиям публиковали, издавали либерально настроенных европейских писателей &lt;…&gt; очень много литературы американской, корейской, авторов, которые ну чисто пропаганда ЛГБТ, насилия и других абсолютно аморальных вещей, которые чужды абсолютно нашему укладу.}}}}

У кастрычніку 2025 года намеснік міністра раскрыў глабальныя геапалітычныя і дэмаграфічныя матывы працы камісіі, заявіўшы, што большасць забароненых кніг утрымліваюць «[[Прапаганда ЛГБТ|прапаганду ЛГБТ]]», і гэта непасрэдна пагражае існаванню беларускай нацыі&lt;ref name=&quot;belta_21oct2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/society/view/bolee-170-knig-vhodjat-v-spisok-literatury-sposobnoj-nanesti-vred-natsionalnym-interesam-belarusi-744303-2025/|title=Более 170 книг входят в список литературы, способной нанести вред национальным интересам Беларуси|publisher=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва|БЕЛТА]]|date=21 кастрычніка 2025|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|Моладзь гэта ўсё ўбірае. Нам яшчэ са шмат чым давядзецца сутыкацца. Мы павінны абмяжоўваць, у тым ліку з дапамогай забаронаў, сваё грамадства і моладзь ад згубнага ўплыву, які нацэлены перш за ўсё на тое, каб не было ў нас працягу, каб мы як мага хутчэй зніклі і вызвалілі месца для тых, хто прагне гэтага. Вядома, гэтага дапусціць нельга.{{арыгінальны тэкст|ru|Молодежь это все впитывает. Нам еще со многим придется сталкиваться. Мы должны ограничивать, в том числе с помощью запретов, свое общество и молодежь от пагубного влияния, которое нацелено прежде всего на то, чтобы не было у нас продолжения, чтобы мы как можно быстрее исчезли и освободили место для тех, кто жаждет этого. Конечно, этого допустить нельзя.}}}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Язерскі Дзяніс Уладзіміравіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1981 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мар’ямполі]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі ГДТУ імя П. В. Сухога]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]
[[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]]
[[Катэгорыя:Ідэолагі Беларусі]]</text>
      <sha1>muh0act2kwtxoyupxy1r5b6jxigvh72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153708</id>
      <parentid>5153706</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>дададзена [[Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17908" sha1="nu0kmat8kz7uil5ozfa5b6lu2uh1829" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Язерскі}}
{{Дзяржаўны дзеяч
|імя                  = Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі
|арыгінал імя         = {{lang-ru|Денис Владимирович Езерский}}
|выява                  = 
|памер                  = 
|апісанне выявы         = 
|пасада               = Намеснік [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь]]
|тэрмін_пачатак       = 2024
|тэрмін_канец         = 
|папярэднік           = [[Ігар Іванавіч Бузоўскі]]
|пераемнік            = 
|партыя               = 
}}
'''Дзяні́с Уладзі́міравіч Язе́рскі''' ({{lang-ru|Денис Владимирович Езерский}}; нар. [[1981]], [[Марыямпале|Капсукас]], [[Літоўская ССР]]) — беларускі [[дзяржаўны дзеяч]], [[ідэолаг]]. Намеснік [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] (з 2024 года). Намеснік старшыні [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]]. З'яўляецца адным з галоўных публічных ініцыятараў і абаронцаў масавай кніжнай [[Цэнзура ў Беларусі|цэнзуры]] ў краіне.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1981 годзе ў горадзе [[Марыямпале|Капсукас]] [[Літоўская ССР|Літоўскай ССР]] (сучаснае Марыямпале, Літва)&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot;&gt;{{cite web|url=https://gp.by/novosti/obshchestvo/news33941.html|title=Назначение: начальник управления спорта и туризма Гомельского облисполкома ЕЗЕРСКИЙ Денис Владимирович|publisher=[[Гомельская праўда]]|date=7 жніўня 2014|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Скончыў [[Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога]] і [[Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь|Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]. 

Працоўную дзейнасць пачынаў у [[Гомель|Гомелі]] ў якасці таваразнаўца камерцыйнага аддзела прыватнага прадпрыемства «Фанера-запалкавы камбінат»&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. Пазней перайшоў на ідэалагічную і камсамольскую працу. З 2005 па 2010 год працаваў першым сакратаром Навабеліцкага раённага, а затым Гомельскага гарадскога камітэта [[Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі|БРСМ]]&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. 

У 2010—2012 гадах узначальваў аддзел па справах моладзі [[Гомельскі гарвыканкам|Гомельскага гарвыканкама]]. З 2012 года працаваў намеснікам кіраўніка [[Адміністрацыя Цэнтральнага раёна г. Гомеля|адміністрацыі Цэнтральнага раёна Гомеля]], а 31 ліпеня 2014 года быў прызначаны начальнікам упраўлення спорту і турызму [[Гомельскі аблвыканкам|Гомельскага аблвыканкама]]&lt;ref name=&quot;gp_2014&quot; /&gt;. 

У 2019 годзе Дзяніс Язерскі пайшоў на павышэнне і ўзначаліў галоўнае ўпраўленне ідэалагічнай працы, культуры і па справах моладзі Гомельскага аблвыканкама. У кастрычніку 2023 года, пасля структурных змен у выканкаме, стаў кіраўніком камітэта ідэалагічнай працы і па справах моладзі аблвыканкама&lt;ref name=&quot;budakosh_2023&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.budakosh.by/2023/10/денис-езерский-возглавил-комитет-иде/|title=Денис Езерский возглавил комитет идеологической работы и по делам молодежи облисполкома|publisher=Авангард|date=2 кастрычніка 2023|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

У 2024 годзе быў прызначаны намеснікам міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь, змяніўшы на гэтай пасадзе [[Ігар Іванавіч Бузоўскі|Ігара Бузоўскага]]. Разам з пасадай Язерскі аўтаматычна атрымаў месца намесніка старшыні [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]], якая адказвае за выключэнне з продажу «шкодных» кніг.

== Ідэалагічныя погляды і рыторыка ==
На пасадзе галоўнага ідэолага Гомельшчыны Язерскі актыўна прасоўваў дзяржаўны наратыў, накіраваны [[Антывестэрнізм|на супрацьстаянне з краінамі Захаду]] і абарону існуючага палітычнага курсу. У чэрвені 2021 года, каментуючы выступ Аляксандра Лукашэнкі ў [[Брэсцкая крэпасць|Брэсцкай крэпасці]], Язерскі заявіў, што [[краіны Захаду]] павінны стаяць на каленях перад беларусамі&lt;ref name=&quot;sb_2021&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/denis-ezerskiy-my-ne-dolzhny-dopustit-povtorenie-istorii-80-letney-davnosti.html|title=Денис Езерский: мы не должны допустить повторения истории 80-летней давности|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|date=25 чэрвеня 2021|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|Вы павінны яшчэ 100 гадоў стаяць на каленях перад беларускім народам і маліцца, што вы змаглі нарадзіцца пасля той вайны. Вы павінны рабіць усё, каб зарубцаваць у нашых сэрцах і душах раны ад гэтай вайны. Вы не душыць нас павінны. Вы на руках павінны нас насіць — немцы, палякі, так званы Еўрапейскі саюз. Таму што мы выратавалі вас ад карычневай чумы. Хадзілі б вы разам з усім савецкім народам рабамі, калі б яны ўзялі верх...{{арыгінальны тэкст|ru|Вы должны еще 100 лет стоять на коленях перед белорусским народом и молиться, что вы смогли родиться после той войны. Вы должны делать все, чтобы зарубцевать в наших сердцах и душах раны от этой войны. Вы не душить нас должны. Вы на руках должны нас носить – немцы, поляки, так называемый Европейский союз. Потому что мы спасли вас от коричневой чумы. Ходили бы вы вместе со всем советским народом рабами, если бы они взяли верх...}}}}

Абгрунтоўваючы правільнасць дзяржаўнага ладу, ён заклікаў грамадзян звярнуць увагу на матэрыяльны дабрабыт і аўтамабілі на вуліцах, супрацьпастаўляючы Беларусь краінам, дзе адбыліся палітычныя змены&lt;ref name=&quot;sb_2021&quot; /&gt;: 
{{цытата|У кожнага ёсць дах над галавой, кавалак хлеба, мяса, бутэлька малака. Паглядзіце, якія аўто ездзяць па нашых вуліцах! Гэта відавочна не ад дрэннага жыцця. З іншага боку, аналізуйце, як ўпаў узровень дабрабыту ў тых краінах, дзе пад дыктоўку заходніх спецслужбаў і армій адбылася або адбываецца змена палітычнага курсу. У руінах ляжаць Ірак, Лівія, Сірыя, не аправілася ад узрушэнняў Сербія, не жыруе найбагацейшая па магчымасцях еўрапейская краіна Украіна.{{арыгінальны тэкст|ru|У каждого есть крыша над головой, кусок хлеба, мяса, бутылка молока. Посмотрите, какие авто ездят по нашим улицам! Это явно не от плохой жизни. С другой стороны, анализируйте, как упал уровень благосостояния в тех странах, где под диктовку западных спецслужб и армий произошла или происходит смена политического курса. В руинах лежат Ирак, Ливия, Сирия, не оправилась от потрясений Сербия, не жирует богатейшая по возможностям европейская страна Украина.}}}}

На пасадзе намесніка міністра інфармацыі Язерскі працягнуў трансляваць ідэалагічныя ўстаноўкі ўжо ў дачыненні да культуры і літаратуры. У чэрвені 2026 года на Форуме маладых літаратараў ён заклікаў маладых пісьменнікаў арыентавацца не на камерцыйны поспех, а фарміраваць дзяржаўны культурны код&lt;ref name=&quot;sb_2026&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/ezerskiy-byt-vostrebovannym-pisatelem-segodnya-eto-znachit-chuvstvovat-nerv-svoego-vremeni.html|title=Езерский: быть востребованным писателем сегодня — это значит чувствовать нерв своего времени|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=3 чэрвеня 2026|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Кніжная цэнзура ==
{{Асноўны артыкул|Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі}}
На пасадзе намесніка старшыні Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі інфармацыйнай прадукцыі Дзяніс Язерскі стаў галоўным публічным абаронцам і каментатарам масавых кніжных забаронаў у Беларусі. Ён адкрыта апраўдвае выманне з продажу сотняў кніг замежных і незалежных аўтараў, у тым ліку твораў сусветнай мастацкай класікі і гістарычных прац.

У сакавіку 2025 года на сімпозіуме літаратараў ён ахарактарызаваў літаратуру заходніх аўтараў як «шлак» і патлумачыў матывы забаронаў&lt;ref name=&quot;parniplus_march2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://parniplus.com/news/video-amoralnaya-propaganda-lgbt-v-belarusi-zamministra-otchitalsya-o-zaprete-knig/|title=Аморальная пропаганда ЛГБТ: в Беларуси замминистра отчитался о запрете книг|publisher=ParniPlus|date=13 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|У асноўным расіяне, бізнес, які па ліцэнзіях публікавалі, выдавалі ліберальна настроеных еўрапейскіх пісьменнікаў &lt;…&gt; вельмі шмат літаратуры амерыканскай, карэйскай, аўтараў, якія ну чыста прапаганда [[ЛГБТ]], гвалту і іншых абсалютна амаральных рэчаў, якія чужыя абсалютна нашаму ўкладу.{{арыгінальны тэкст|ru|В основном россияне, бизнес, который по лицензиям публиковали, издавали либерально настроенных европейских писателей &lt;…&gt; очень много литературы американской, корейской, авторов, которые ну чисто пропаганда ЛГБТ, насилия и других абсолютно аморальных вещей, которые чужды абсолютно нашему укладу.}}}}

У кастрычніку 2025 года намеснік міністра раскрыў глабальныя геапалітычныя і дэмаграфічныя матывы працы камісіі, заявіўшы, што большасць забароненых кніг утрымліваюць «[[Прапаганда ЛГБТ|прапаганду ЛГБТ]]», і гэта непасрэдна пагражае існаванню беларускай нацыі&lt;ref name=&quot;belta_21oct2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/society/view/bolee-170-knig-vhodjat-v-spisok-literatury-sposobnoj-nanesti-vred-natsionalnym-interesam-belarusi-744303-2025/|title=Более 170 книг входят в список литературы, способной нанести вред национальным интересам Беларуси|publisher=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва|БЕЛТА]]|date=21 кастрычніка 2025|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;:
{{цытата|Моладзь гэта ўсё ўбірае. Нам яшчэ са шмат чым давядзецца сутыкацца. Мы павінны абмяжоўваць, у тым ліку з дапамогай забаронаў, сваё грамадства і моладзь ад згубнага ўплыву, які нацэлены перш за ўсё на тое, каб не было ў нас працягу, каб мы як мага хутчэй зніклі і вызвалілі месца для тых, хто прагне гэтага. Вядома, гэтага дапусціць нельга.{{арыгінальны тэкст|ru|Молодежь это все впитывает. Нам еще со многим придется сталкиваться. Мы должны ограничивать, в том числе с помощью запретов, свое общество и молодежь от пагубного влияния, которое нацелено прежде всего на то, чтобы не было у нас продолжения, чтобы мы как можно быстрее исчезли и освободили место для тех, кто жаждет этого. Конечно, этого допустить нельзя.}}}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Язерскі Дзяніс Уладзіміравіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1981 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мар’ямполі]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі ГДТУ імя П. В. Сухога]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]
[[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]]
[[Катэгорыя:Ідэолагі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]]</text>
      <sha1>nu0kmat8kz7uil5ozfa5b6lu2uh1829</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алесь Ветах</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809350</id>
    <redirect title="Алесь Іванавіч Бельскі" />
    <revision>
      <id>5153694</id>
      <timestamp>2026-06-12T13:21:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Алесь Іванавіч Бельскі]]</comment>
      <origin>5153694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="jj3vsb9luw2a7pp8urusalmmk0avv0h" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Алесь Іванавіч Бельскі]]</text>
      <sha1>jj3vsb9luw2a7pp8urusalmmk0avv0h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі</title>
    <ns>14</ns>
    <id>809351</id>
    <revision>
      <id>5153709</id>
      <timestamp>2026-06-12T14:25:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{catmain|Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі}}  [[Катэгорыя:Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Цэнзары Беларусі‎]]»</comment>
      <origin>5153709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="354" sha1="hpadyrh6741p1sk138px84pm470z9wq" xml:space="preserve">{{catmain|Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі}}

[[Катэгорыя:Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь]]
[[Катэгорыя:Цэнзары Беларусі‎]]</text>
      <sha1>hpadyrh6741p1sk138px84pm470z9wq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзяніс Язерскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809352</id>
    <redirect title="Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі" />
    <revision>
      <id>5153710</id>
      <timestamp>2026-06-12T14:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі]]</comment>
      <origin>5153710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="nndpgi0lq0ri4xy0zowaqwb2m8dajds" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі]]</text>
      <sha1>nndpgi0lq0ri4xy0zowaqwb2m8dajds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Надзея Ігараўна Шышкіна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809353</id>
    <revision>
      <id>5153716</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:13:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{цёзкі2|Шышкіна}} {{Навуковец |Імя = Надзея Ігараўна Шышкіна |Арыгінал імя = {{lang-ru|Надежда Игоревна Шишкина}} |Фота =  |Шырыня =  |Подпіс =  |Дата нараджэння = {{ДН|14|05|1975}} |Месца нараджэння = [[Мінск]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Дата смерці =  |Месца смерці =  |Грамадзя...»</comment>
      <origin>5153716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10076" sha1="se3r0omnkexvy74q8hlmgtujhay3ybu" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Шышкіна}}
{{Навуковец
|Імя = Надзея Ігараўна Шышкіна
|Арыгінал імя = {{lang-ru|Надежда Игоревна Шишкина}}
|Фота = 
|Шырыня = 
|Подпіс = 
|Дата нараджэння = {{ДН|14|05|1975}}
|Месца нараджэння = [[Мінск]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]]
|Дата смерці = 
|Месца смерці = 
|Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}
|Род дзейнасці = [[навуковец]], [[кнігазнаўца]], эколаг
|Месца працы = [[Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт|БДТУ]]&lt;br /&gt;[[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]]
|Навуковая ступень = [[Кандыдат філалагічных навук]] (2008)
|Навуковае званне = [[Дацэнт]]
|Альма-матэр = Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт
|Навуковы кіраўнік = 
|Знакамітыя вучні = 
|Узнагароды і прэміі = 
}}
'''Надзе́я І́гараўна Шы́шкіна''' (нар. [[14 мая]] [[1975]], [[Мінск]], [[Беларуская ССР]]) — беларуская даследчыца ў галіне [[Кнігазнаўства|кнігазнаўства]] і [[Выдавецкая справа|выдавецкай справы]], [[інжынер-эколаг]]. [[Кандыдат філалагічных навук]] (2008), [[дацэнт]]&lt;ref name=&quot;unicat&quot;&gt;{{cite web|url=http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&amp;tq=v0&amp;name_view=va_all&amp;a001=BY-NLB-ar287684&amp;strq=l_siz=20|title=Шышкіна, Надзея Ігараўна (кандыдат філалагічных навук ; кнігазнаўства ; нар. 1975)|publisher=Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Загадчыца кафедры рэдакцыйна-выдавецкіх тэхналогій [[Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта]] (БДТУ)&lt;ref name=&quot;belstu&quot;&gt;{{cite web|url=https://belstu.by/sotrudnikam/personal-str/shishkina-nadezhda|title=Шишкина Надежда Игоревна|publisher=Белорусский государственный технологический университет|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Уваходзіць у склад [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]], якая з 2024 года фактычна выконвае ролю галоўнага органа кніжнай [[Цэнзура ў Беларусі|цэнзуры]] ў Беларусі&lt;ref name=&quot;nn&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/396663|title=Хто забараняе ў Беларусі кнігі — вось гэтыя 22 чалавекі|publisher=Наша Ніва|date=10 чэрвеня 2026|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;res259&quot;&gt;{{Артыкул |аўтар= |загаловак=Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 25 мая 2026 г. № 259 «Аб прызначэнні прадстаўніка Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і змяненні складаў калегияльных фарміраванняў» |выданне=Нацыянальны прававы Інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь |год=2026 |спасылка= }}&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==

Нарадзілася 14 мая 1975 года ў [[Мінск|Мінску]]&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. У 1998 годзе скончыла [[Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт]] па спецыяльнасці «Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў», атрымаўшы кваліфікацыю інжынера хіміка-эколага&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. З 1998 года пачала працаваць у БДТУ&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. 

У 2007 годзе скончыла аспірантуру БДТУ па спецыяльнасці «Інфармацыйныя сістэмы і працэсы, прававыя аспекты інфарматыкі»&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. 9 лістапада 2007 года абараніла дысертацыю на тэму «Выданне літаратуры па праблемах экалогіі: станаўленне і развіццё», і ў 2008 годзе ў Расіі ёй была прысвоена вучоная ступень кандыдата філалагічных навук (па спецыяльнасці 05.25.03)&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;.

Дацэнт факультэта прынттэхналогій і медыякамунікацый БДТУ&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. З'яўляецца загадчыцай кафедры рэдакцыйна-выдавецкіх тэхналогій&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;. Чытае курсы па дысцыплінах «Рэклама і прасоўванне кніжных выданняў», «Сучасная выдавецкая справа і статыстыка друку», «Кнігазнаўства», «Тэксталогія»&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;. Кіруе дыпломным праектаваннем студэнтаў па спецыяльнасці «Выдавецкая справа»&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;.

У маі 2026 года Надзея Шышкіна пастановай Савета Міністраў была ўключана ў склад [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]] пры Міністэрстве інфармацыі&lt;ref name=&quot;nn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;res259&quot; /&gt;.

== Навуковая дзейнасць ==

Сфера навуковых інтарэсаў ахоплівае статыстыку друку, рэкламу і прасоўванне кніжнай прадукцыі, сучасную сістэму кнігараспаўсюджвання ў Беларусі і за мяжой, маніторынг выдавецкай дзейнасці&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. З'яўляецца аўтарам шэрагу артыкулаў, прысвечаных выдавецкаму рэпертуару кніг па экалогіі і рэкламна-інфармацыйнай дзейнасці беларускіх кнігарань&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;.

== Бібліяграфія ==

* Экалагічная кніга: ад прац старажытнагрэчаскіх вучоных да расійскіх выданняў канца ХІХ стагоддзя / Н. І. Шышкіна, Л. І. Пятрова, М. А. Зільберглейт // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя гуманітарных навук. — 2005. — № 2. — С. 103—110.
* Издательская статистика и книжный ассортимент / Шишкина Н. И., Губарев А. А. // Труды Белорусского государственного технологического университета. Серия 9, Издательское дело и полиграфия. — Минск, 2008. — Вып. 16. — С. 79—82.
* Издательский репертуар книг по экологии в XVIII в / Н. И. Шишкина // Скориновские чтения – 2021: роль книги в современном обществе: материалы V Международного форума. — Минск: БГТУ, 2021. — С. 90—94.
* Медиасериальный контент в издательском деле / Н. И. Шишкина, Н. И. Ковалевская // Труды БГТУ. Сер. 4, Принт- и медиатехнологии. — 2023. — № 2 (273). — С. 60—65.
* Теоретико-методологическая база проблематики современного состояния деятельности в области книгораспространения и рекламы / Н. И. Шишкина, А. А. Кривоблоцкая // Труды БГТУ. Сер. 4, Принт- и медиатехнологии. — 2024. — № 2 (275). — С. 177—183.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Шышкіна Надзея Ігараўна}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 мая]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1975 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі БДТУ]]
[[Катэгорыя:Выкладчыкі БДТУ]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук]]
[[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]]</text>
      <sha1>se3r0omnkexvy74q8hlmgtujhay3ybu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153717</id>
      <parentid>5153716</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:15:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8824" sha1="84co8h7guhmiq3ingh3pmjkydjmofa3" xml:space="preserve">{{цёзкі2|Шышкіна}}
{{Навуковец}}
'''Надзе́я І́гараўна Шы́шкіна''' (нар. [[14 мая]] [[1975]], [[Мінск]], [[Беларуская ССР]]) — беларуская даследчыца ў галіне [[Кнігазнаўства|кнігазнаўства]] і [[Выдавецкая справа|выдавецкай справы]], [[інжынер-эколаг]]. [[Кандыдат філалагічных навук]] (2008), [[дацэнт]]&lt;ref name=&quot;unicat&quot;&gt;{{cite web|url=http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&amp;tq=v0&amp;name_view=va_all&amp;a001=BY-NLB-ar287684&amp;strq=l_siz=20|title=Шышкіна, Надзея Ігараўна (кандыдат філалагічных навук ; кнігазнаўства ; нар. 1975)|publisher=Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Загадчыца кафедры рэдакцыйна-выдавецкіх тэхналогій [[Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта]] (БДТУ)&lt;ref name=&quot;belstu&quot;&gt;{{cite web|url=https://belstu.by/sotrudnikam/personal-str/shishkina-nadezhda|title=Шишкина Надежда Игоревна|publisher=Белорусский государственный технологический университет|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Уваходзіць у склад [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]], якая з 2024 года фактычна выконвае ролю галоўнага органа кніжнай [[Цэнзура ў Беларусі|цэнзуры]] ў Беларусі&lt;ref name=&quot;nn&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/396663|title=Хто забараняе ў Беларусі кнігі — вось гэтыя 22 чалавекі|publisher=Наша Ніва|date=10 чэрвеня 2026|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;res259&quot;&gt;{{Артыкул |аўтар= |загаловак=Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 25 мая 2026 г. № 259 «Аб прызначэнні прадстаўніка Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і змяненні складаў калегияльных фарміраванняў» |выданне=Нацыянальны прававы Інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь |год=2026 |спасылка= }}&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==

Нарадзілася 14 мая 1975 года ў [[Мінск|Мінску]]&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. У 1998 годзе скончыла [[Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт]] па спецыяльнасці «Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў», атрымаўшы кваліфікацыю інжынера хіміка-эколага&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. З 1998 года пачала працаваць у БДТУ&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. 

У 2007 годзе скончыла аспірантуру БДТУ па спецыяльнасці «Інфармацыйныя сістэмы і працэсы, прававыя аспекты інфарматыкі»&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. 9 лістапада 2007 года абараніла дысертацыю на тэму «Выданне літаратуры па праблемах экалогіі: станаўленне і развіццё», і ў 2008 годзе ў Расіі ёй была прысвоена вучоная ступень кандыдата філалагічных навук (па спецыяльнасці 05.25.03)&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;.

Дацэнт факультэта прынттэхналогій і медыякамунікацый БДТУ&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. З'яўляецца загадчыцай кафедры рэдакцыйна-выдавецкіх тэхналогій&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;. Чытае курсы па дысцыплінах «Рэклама і прасоўванне кніжных выданняў», «Сучасная выдавецкая справа і статыстыка друку», «Кнігазнаўства», «Тэксталогія»&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;. Кіруе дыпломным праектаваннем студэнтаў па спецыяльнасці «Выдавецкая справа»&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;.

У маі 2026 года Надзея Шышкіна пастановай Савета Міністраў была ўключана ў склад [[Рэспубліканская камісія па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі|Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі]] пры Міністэрстве інфармацыі&lt;ref name=&quot;nn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;res259&quot; /&gt;.

== Навуковая дзейнасць ==

Сфера навуковых інтарэсаў ахоплівае статыстыку друку, рэкламу і прасоўванне кніжнай прадукцыі, сучасную сістэму кнігараспаўсюджвання ў Беларусі і за мяжой, маніторынг выдавецкай дзейнасці&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;unicat&quot; /&gt;. З'яўляецца аўтарам шэрагу артыкулаў, прысвечаных выдавецкаму рэпертуару кніг па экалогіі і рэкламна-інфармацыйнай дзейнасці беларускіх кнігарань&lt;ref name=&quot;belstu&quot; /&gt;.

== Бібліяграфія ==

* Экалагічная кніга: ад прац старажытнагрэчаскіх вучоных да расійскіх выданняў канца ХІХ стагоддзя / Н. І. Шышкіна, Л. І. Пятрова, М. А. Зільберглейт // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя гуманітарных навук. — 2005. — № 2. — С. 103—110.
* Издательская статистика и книжный ассортимент / Шишкина Н. И., Губарев А. А. // Труды Белорусского государственного технологического университета. Серия 9, Издательское дело и полиграфия. — Минск, 2008. — Вып. 16. — С. 79—82.
* Издательский репертуар книг по экологии в XVIII в / Н. И. Шишкина // Скориновские чтения – 2021: роль книги в современном обществе: материалы V Международного форума. — Минск: БГТУ, 2021. — С. 90—94.
* Медиасериальный контент в издательском деле / Н. И. Шишкина, Н. И. Ковалевская // Труды БГТУ. Сер. 4, Принт- и медиатехнологии. — 2023. — № 2 (273). — С. 60—65.
* Теоретико-методологическая база проблематики современного состояния деятельности в области книгораспространения и рекламы / Н. И. Шишкина, А. А. Кривоблоцкая // Труды БГТУ. Сер. 4, Принт- и медиатехнологии. — 2024. — № 2 (275). — С. 177—183.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{DEFAULTSORT:Шышкіна Надзея Ігараўна}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 мая]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1975 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі БДТУ]]
[[Катэгорыя:Выкладчыкі БДТУ]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук]]
[[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]]</text>
      <sha1>84co8h7guhmiq3ingh3pmjkydjmofa3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Надзея Шышкіна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809354</id>
    <redirect title="Надзея Ігараўна Шышкіна" />
    <revision>
      <id>5153719</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Надзея Ігараўна Шышкіна]]</comment>
      <origin>5153719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="2t023toqicirhfr5ek2k0yyad1iwfe3" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Надзея Ігараўна Шышкіна]]</text>
      <sha1>2t023toqicirhfr5ek2k0yyad1iwfe3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Н. І. Шышкіна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809355</id>
    <redirect title="Надзея Ігараўна Шышкіна" />
    <revision>
      <id>5153720</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Надзея Ігараўна Шышкіна]]</comment>
      <origin>5153720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="2t023toqicirhfr5ek2k0yyad1iwfe3" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Надзея Ігараўна Шышкіна]]</text>
      <sha1>2t023toqicirhfr5ek2k0yyad1iwfe3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ляцкія (значэнні)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809356</id>
    <revision>
      <id>5153725</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Siliyiw</username>
        <id>169172</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «Назву '''Ляцкія''' маюць:  == Род ==  * [[Ляцкія]] — [[Вялікае Княства Літоўскае|вялікалітоўскі]] шляхецкі род.  == Населеныя пункты ==  * [[Ляцкія (Камянецкі раён)|Ляцкія]] — [[вёска]] ў [[Камянецкі раён|Камянецкім раёне]] [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкай вобласці]]. Уваходз...»</comment>
      <origin>5153725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="569" sha1="hhatnjbgmyrvoaozm6ldn0oi1hf876s" xml:space="preserve">Назву '''Ляцкія''' маюць:

== Род ==

* [[Ляцкія]] — [[Вялікае Княства Літоўскае|вялікалітоўскі]] шляхецкі род.

== Населеныя пункты ==

* [[Ляцкія (Камянецкі раён)|Ляцкія]] — [[вёска]] ў [[Камянецкі раён|Камянецкім раёне]] [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Камянюцкі сельсавет|Камянюцкага сельсавета]].</text>
      <sha1>hhatnjbgmyrvoaozm6ldn0oi1hf876s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153726</id>
      <parentid>5153725</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:29:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Siliyiw</username>
        <id>169172</id>
      </contributor>
      <origin>5153726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="605" sha1="o33n4j8sk0t1wy9joh97xtj54aukhjb" xml:space="preserve">Назву '''Ляцкія''' маюць:

== Род ==

* [[Ляцкія]] — [[Вялікае Княства Літоўскае|вялікалітоўскі]] шляхецкі род.

== Населеныя пункты ==

* [[Ляцкія (Камянецкі раён)|Ляцкія]] — [[вёска]] ў [[Камянецкі раён|Камянецкім раёне]] [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Камянюцкі сельсавет|Камянюцкага сельсавета]].

{{Неадназначнасць}}</text>
      <sha1>o33n4j8sk0t1wy9joh97xtj54aukhjb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гомель-гаспадарчы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809357</id>
    <redirect title="Гомель-Цотны" />
    <revision>
      <id>5153727</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Гомель-Цотны]]</comment>
      <origin>5153727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="a55g06qbul43r1zwgr1hw25iyxzzrwg" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Гомель-Цотны]]</text>
      <sha1>a55g06qbul43r1zwgr1hw25iyxzzrwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лакаматыў (стадыён, Гомель)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809358</id>
    <revision>
      <id>5153729</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Лакаматыў |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларус...»</comment>
      <origin>5153729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21651" sha1="n2yqa1tr694fdnc4hzqag0ic5jhb6vg" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], вул. Багдана Хмяльніцкага, 29, 29а
|закладзены           = 1925
|пабудаваны           = 1925—1927
|адкрыты              = 19 чэрвеня 1927
|рэканструяваны       = 1935, 2011—2013
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]» (Гомель); у мінулым&amp;nbsp;— «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]»
|умяшчальнасць        = розная ў гісторыі (да 15 000); цяпер зала гульнявых відаў спорту&amp;nbsp;— 750
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — спартыўны стадыён і культурна-спартыўны комплекс у горадзе [[Гомель|Гомелі]]. Гістарычна звязаны з прафсаюзам работнікаў чыгуначнага транспарту [[Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі|Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі]]. На стадыёне праводзіць свае хатнія матчы футбольны клуб «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]», а ў мінулым арэна з’яўлялася першым хатнім стадыёнам для футбольнага клуба «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]».

== Гісторыя ==
=== Перадумовы і будаўніцтва ===
Да сярэдзіны 1920-х гадоў заходняя мяжа Гомеля заканчвалася ў некалькіх сотнях метраў ад вуліцы Батарэйнай (цяпер [[Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)|вуліца Багдана Хмяльніцкага]]). Гэтая пагорыстая дарога звязвала вёскі [[Лешчынец]], [[Давыдаўка (Гомельскі раён)|Давыдаўка]] і [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] з Палескай чыгуначнай станцыяй (станцыя [[Гомель-гаспадарчы]]). Участак, дзе было вырашана пабудаваць стадыён, уяўляў сабой дробнае, зарослае травой возера (балота), на астраўках якога падчас восеньскага пералёту адпачывалі дзікія качкі. Падчас вясенніх паводак гэтае балота затапляла суседнія [[Вуліца Аўэрбаха (Гомель)|вуліцы Аўэрбаха (былая Скобелеўская)]], [[Маскоўская вуліца (Гомель)|Маскоўскую]], частку [[Кіеўская вуліца (Гомель)|Кіеўскай]] і [[Адэская вуліца (Гомель)|Адэскую]] (цяпер Ракасоўскага), з-за чаго мясцовыя жыхары перасоўваліся на плытах і драўляных балеях, а гужавы транспарт быў вымушаны аб’язджаць затопленыя ўчасткі&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;&gt;{{cite web|url=https://gomelstreet.by/kraevedcheskie-zapiski-o-gomele/gde-ranshe-bylo-boloto|title=Где раньше было болото|publisher=Гомельские ведомости|date=29 ліпеня 1999|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ініцыятарамі ўзвядзення чыгуначнага стадыёна сталі кіраўнікі спартыўнага комплексу горада і чыгуначнага вузла [[Уладзіслаў Кубліцкі]], [[Пётр Адамовіч]] і спартыўны ўрач [[Моня Лапкоўскі]]. На працягу 1924—1926 гадоў яны неаднаразова звярталіся да гарадскога кіраўніцтва і начальніка [[Лібава-Роменская чыгунка|Любава-Роменскай чыгункі]]. Увосень 1925 года гарадскія ўлады прынялі афіцыйнае рашэнне аб будаўніцтве стадыёна для работнікаў гэтай галіны ў [[Залінейны раён (Гомель)|Залінейным раёне]]. Для засыпкі балота спачатку выкарыстоўвалі кацельны шлак, а затым — зямлю, якую бралі з пагорыстых схілаў вуліцы Батарэйнай, зразаючы няроўнасці на адлегласці 100—150 метраў у абодва бакі. Па ўсім перыметры былі праведзены маштабныя дрэнажныя працы. Узвядзенне арэны, разлічанай першапачаткова на 5000 месцаў, ажыццяўлялася вялікімі сіламі гараджан і моладзі Залінейнага раёна. Да канца 1925 года тэрыторыя была засыпана і ўтрамбавана, а вакол пасаджаны каля 500 саджанцаў каштанаў, пірамідальных таполяў, акацый і ліп&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/articles/tam-zarozhdalsya-gomel-i-rvali-pidzhak-magomaeva-zeleno-belye-vpervye-v-vyshke-sygrayut-na-legendarnom-dlya-goroda-stadione|title=Там зарождался «Гомель» и рвали пиджак Магомаева. «Зелено-белые» впервые в «вышке» сыграют на легендарном для города стадионе|publisher=bel.football|date=12 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

У 1926 годзе на стадыёне абсталявалі футбольнае поле, бегавыя дарожкі і ўсталявалі нізкія лаўкі ў тры рады для балельшчыкаў. Тады ж была створана першая футбольная каманда «Лакаматыў» з цэнтральным нападаючым Монем Лапкоўскім і брамнікам [[Сяргей Парахневіч|Сяргеем Парахневічам]]. У тым жа годзе гомельскія футбалісты згулялі тут свой першы міжнародны матч з камандай з нямецкага [[Лейпцыг]]а. Акрамя футбольнай арэны, на тэрыторыі былі пабудаваны валейбольныя, баскетбольныя, гандбольныя пляцоўкі, тэнісныя корты, 25-метровы цір, пляцоўка для гульні ў гарадкі, летні душ, адкрытая эстрада і крытая спартыўная зала (пабудавана ў 1926—1927 гадах). Урачыстае афіцыйнае адкрыццё стадыёна адбылося 19 чэрвеня 1927 года. У першым афіцыйным матчы мясцовы «Жэлдар» перамог зборную [[Мінск]]а з лікам 5:2&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/zdaniya/sportivnye/stadion-lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Gomelstreet.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Даваеннае развіццё і Дзіцячая чыгунка ===
У 1935 годзе стадыён перажыў першую рэканструкцыю, атрымаўшы дадатковую трыбуну. У першым матчы на абноўленай арэне гомельскія чыгуначнікі абыгралі калег са [[Жлобін]]а з лікам 6:0. У 1936 годзе, пасля ўтварэння ў [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] спартыўнага таварыства «Лакаматыў», ведамасная каманда «Жэлдар» таксама атрымала назву «Лакаматыў»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Вялікай падзеяй стала адкрыццё на тэрыторыі стадыёна першай у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] Дзіцячай чыгункі. Паводле розных дадзеных, гэта адбылося ў 1935, жніўні 1936 або 1939 годзе. Танк-паравоз сістэмы «зязюля» (АЛКА серыі В) з двума невялікімі пасажырскімі вагонамі курсіраваў па паўднёвым баку стадыёна паміж дзвюма станцыямі&amp;nbsp;— «Радасная» і «Шчаслівая». Даўжыня маршруту складала ад 500 да 800 метраў, хуткасць&amp;nbsp;— каля 8 км/г. Увесь абслугоўваючы персанал чыгункі складаўся з дзяцей ва ўзросце ад 10 да 12 гадоў&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

=== Разбурэнне і перыяд росквіту ===
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] стадыён моцна пацярпеў ад нямецкіх авіяналётаў: была цалкам разбурана крытая спартыўная зала, пашкоджаны трыбуны, а адна з авіябомбаў пакінула глыбокую варонку прама на футбольным полі. Унікальная Дзіцячая чыгунка па загадзе нямецкага камандавання была дэмантавана і вывезена ў Германію&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Нягледзячы на разбурэнні, ужо ў 1944 годзе, праз паўгода пасля вызвалення горада, на стадыёне зноў пачалі гуляць у футбол. Газета «[[Гомельская праўда]]» паведамляла&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;:
{{цытата|Першы футбольны матч. Стадыён «Лакаматыў» пачалі запаўняць людзі. Яны садзіліся на разбураныя немцамі трыбуны, лаўкі і проста на траву. Пачынаўся першы футбольны матч у сезоне.{{арыгінальны тэкст|ru|Первый футбольный матч. Стадион «Локомотив» стали заполнять люди. Они усаживались на разрушенные немцами трибуны, скамейки и просто на траву. Начинался первый футбольный матч в сезоне.}}}}
Да 1946 года стадыён быў цалкам адноўлены і прыняў матч беларускай зоны трэцяй групы чэмпіянату СССР паміж мясцовым «Лакаматывам» і мінскім АДАКА (0:4). У 1953 годзе на тэрыторыі быў пабудаваны кінатэатр, які карыстаўся вялікай папулярнасцю ў жыхароў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначнага (цяпер Савецкага) раёна]] Гомеля (кінатэатр згарэў у пачатку 1980-х гадоў)&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Сапраўдны росквіт прафесійнага футбола на стадыёне пачаўся 26 красавіка 1959 года, калі адроджаны «Лакаматыў» (прататып сучаснага ФК «Гомель») правёў свой першы хатні матч у зоне 2 класа «Б» чэмпіянату СССР супраць мінскага «[[Спартак (Мінск)|Спартака]]» (0:3). 2 мая каманда здабыла першыя ачкі на сваім полі (нічыя 2:2 з кіеўскім «Арсеналам»), а 15 мая 1960 года атрымала першую хатнюю перамогу над бендэрскім «[[ФК Ніструл|Ніструлам]]» (2:1). У 1962 годзе «Лакаматыў» выйграў сваю зону чэмпіянату, а ў [[Кубак СССР па футболе|Кубку СССР]] дайшоў да 1/16 фіналу, разграміўшы дома віцебскае «Чырвонае знамя» (4:0). У тым жа сезоне форвард Барыс Бахмутаў усталяваў на гэтым стадыёне рэкорд клуба&amp;nbsp;— 20 галоў за сезон. У 1963 годзе стадыён прымаў драматычнае трохматчавае чыгуначнае дэрбі ў рамках Кубка супраць аднаклубнікаў з [[Чалябінск]]а (3:3, 0:0, 3:1)&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

У 1964 годзе каманда змяніла назву на «Спартак», а праз тры гады, пасля разрыву адносін з чыгункай, пераехала на стадыён «[[Цэнтральны (стадыён, Гомель)|Цэнтральны]]», паколькі кіраўніцтва транспартнай галіны забараніла няведамаснай камандзе гуляць на сваёй арэне&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

=== Канцэрт Мусліма Магамаева і заняпад ===
У канцы 1960-х&amp;nbsp;— пачатку 1970-х гадоў на стадыёне адбыўся гістарычны двайны канцэрт знакамітага спевака [[Муслім Магамаеў|Мусліма Магамаева]]. З-за таго, што артыст спазніўся на першы выступ, арганізатары дазволілі гледачам застацца на другі канцэрт. У выніку колькасць наведвальнікаў дасягнула каля 20 тысяч чалавек, якія размясціліся не толькі на трыбунах, але і на самім полі. Пасля выступу публіка прарвалася да спевака за аўтографамі; натоўп разарваў пінжак Магамаева на сувеніры і ледзь не падняў на рукі службовы грузавік ЗІС, у якім ён спрабаваў з'ехаць&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

Пасля пераезду асноўнай гарадской каманды стадыён пачаў прыходзіць у заняпад. З 1974 года на ім не фіксавалася афіцыйных матчаў чэмпіянату БССР. Арэна выкарыстоўвалася для гульняў чэмпіянату горада, турніраў чыгуначнікаў і работнікаў вагонарамонтнага завода (ВРЗ). Узімку тут заліваўся каток, на якім трэніраваўся і гуляў хакейны клуб ЭТЗ (чэмпіён БССР 1976 года). На тэрыторыі таксама праводзіліся турніры сярод кінолагаў і святкаваўся Дзень чыгуначніка&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Плошча комплексу складала 9,2 га, а трыбуны ўмяшчалі да 15 тысяч гледачоў (пазней пасля рэканструкцый&amp;nbsp;— каля 10 тысяч){{sfn|Гомель. Энциклопедический справочник|1991}}. 

=== Сучаснасць ===
У 2011 годзе было абвешчана аб закрыцці стадыёна на маштабную рэканструкцыю. Побач з гістарычнай арэнай быў узведзены сучасны Палац спорту. У студзені 2013 года абноўлены аб'ект быў здадзены ў эксплуатацыю, што прымеркавалі да 150-годдзя Беларускай чыгункі. Стадыён адразу стаў хатняй пляцоўкай для ведамаснага клуба «Гомельчыгунтранс» (з 2017 года&amp;nbsp;— «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]»), які ў тым жа годзе падняўся ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]. У 2017 і 2018 гадах стадыён прымаў матчы 1/4 фіналу [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць салігорскага «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёра]]» і «[[Віцебск (футбольны клуб)|Віцебска]]»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. У далейшым арэна стала выкарыстоўвацца і для правядзення матчаў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Сучасны культурна-спартыўны комплекс «Лакаматыў» уключае ў сябе разнастайную спартыўную інфраструктуру. На стадыёне размешчаны два футбольныя палі: асноўнае поле плошчай 8163 м² і поле са штучным пакрыццём плошчай 7559 м²&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gomel.rw.by/social_sphere/cultural_sports_complex/stadion_lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Белорусская железная дорога|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Вакол поля пракладзена кругавая 400-метровая бегавая дарожка. Таксама маюцца гарадошны корт, баскетбольная і валейбольная пляцоўкі, сектары для скачкоў і кіданняў.

У склад комплексу ўваходзіць універсальная зала гульнявых відаў спорту з гульнявым полем, трыбуны якой змяшчаюць 750 гледачоў. У адміністрацыйным будынку функцыянуюць трэнажорная зала (абсталяваная 89 спартыўнымі снарадамі, велатрэнажорамі і бегавымі дарожкамі), раздзявалкі, душавыя, буфет і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vk.com/kckgomel|title=Культурно-спортивный комплекс Локомотив г.Гомель|publisher=VK|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cfisrmr.ru/object/stad-lokomotiv|title=Стадион «Локомотив»|date=7 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. У зімні перыяд на стадыёне працуе пракат лыжнага інвентару.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Мінск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]]
[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1927 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]]</text>
      <sha1>n2yqa1tr694fdnc4hzqag0ic5jhb6vg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153730</id>
      <parentid>5153729</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21710" sha1="sreih1e0nzk1i4wafjam3u2pqf9xo1j" xml:space="preserve">{{значэнні|Лакаматыў (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], вул. Багдана Хмяльніцкага, 29, 29а
|закладзены           = 1925
|пабудаваны           = 1925—1927
|адкрыты              = 19 чэрвеня 1927
|рэканструяваны       = 1935, 2011—2013
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]» (Гомель); у мінулым&amp;nbsp;— «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]»
|умяшчальнасць        = розная ў гісторыі (да 15 000); цяпер зала гульнявых відаў спорту&amp;nbsp;— 750
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — спартыўны стадыён і культурна-спартыўны комплекс у горадзе [[Гомель|Гомелі]]. Гістарычна звязаны з прафсаюзам работнікаў чыгуначнага транспарту [[Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі|Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі]]. На стадыёне праводзіць свае хатнія матчы футбольны клуб «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]», а ў мінулым арэна з’яўлялася першым хатнім стадыёнам для футбольнага клуба «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]».

== Гісторыя ==
=== Перадумовы і будаўніцтва ===
Да сярэдзіны 1920-х гадоў заходняя мяжа Гомеля заканчвалася ў некалькіх сотнях метраў ад вуліцы Батарэйнай (цяпер [[Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)|вуліца Багдана Хмяльніцкага]]). Гэтая пагорыстая дарога звязвала вёскі [[Лешчынец]], [[Давыдаўка (Гомельскі раён)|Давыдаўка]] і [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] з Палескай чыгуначнай станцыяй (станцыя [[Гомель-гаспадарчы]]). Участак, дзе было вырашана пабудаваць стадыён, уяўляў сабой дробнае, зарослае травой возера (балота), на астраўках якога падчас восеньскага пералёту адпачывалі дзікія качкі. Падчас вясенніх паводак гэтае балота затапляла суседнія [[Вуліца Аўэрбаха (Гомель)|вуліцы Аўэрбаха (былая Скобелеўская)]], [[Маскоўская вуліца (Гомель)|Маскоўскую]], частку [[Кіеўская вуліца (Гомель)|Кіеўскай]] і [[Адэская вуліца (Гомель)|Адэскую]] (цяпер Ракасоўскага), з-за чаго мясцовыя жыхары перасоўваліся на плытах і драўляных балеях, а гужавы транспарт быў вымушаны аб’язджаць затопленыя ўчасткі&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;&gt;{{cite web|url=https://gomelstreet.by/kraevedcheskie-zapiski-o-gomele/gde-ranshe-bylo-boloto|title=Где раньше было болото|publisher=Гомельские ведомости|date=29 ліпеня 1999|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ініцыятарамі ўзвядзення чыгуначнага стадыёна сталі кіраўнікі спартыўнага комплексу горада і чыгуначнага вузла [[Уладзіслаў Кубліцкі]], [[Пётр Адамовіч]] і спартыўны ўрач [[Моня Лапкоўскі]]. На працягу 1924—1926 гадоў яны неаднаразова звярталіся да гарадскога кіраўніцтва і начальніка [[Лібава-Роменская чыгунка|Любава-Роменскай чыгункі]]. Увосень 1925 года гарадскія ўлады прынялі афіцыйнае рашэнне аб будаўніцтве стадыёна для работнікаў гэтай галіны ў [[Залінейны раён (Гомель)|Залінейным раёне]]. Для засыпкі балота спачатку выкарыстоўвалі кацельны шлак, а затым — зямлю, якую бралі з пагорыстых схілаў вуліцы Батарэйнай, зразаючы няроўнасці на адлегласці 100—150 метраў у абодва бакі. Па ўсім перыметры былі праведзены маштабныя дрэнажныя працы. Узвядзенне арэны, разлічанай першапачаткова на 5000 месцаў, ажыццяўлялася вялікімі сіламі гараджан і моладзі Залінейнага раёна. Да канца 1925 года тэрыторыя была засыпана і ўтрамбавана, а вакол пасаджаны каля 500 саджанцаў каштанаў, пірамідальных таполяў, акацый і ліп&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/articles/tam-zarozhdalsya-gomel-i-rvali-pidzhak-magomaeva-zeleno-belye-vpervye-v-vyshke-sygrayut-na-legendarnom-dlya-goroda-stadione|title=Там зарождался «Гомель» и рвали пиджак Магомаева. «Зелено-белые» впервые в «вышке» сыграют на легендарном для города стадионе|publisher=bel.football|date=12 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

У 1926 годзе на стадыёне абсталявалі футбольнае поле, бегавыя дарожкі і ўсталявалі нізкія лаўкі ў тры рады для балельшчыкаў. Тады ж была створана першая футбольная каманда «Лакаматыў» з цэнтральным нападаючым Монем Лапкоўскім і брамнікам [[Сяргей Парахневіч|Сяргеем Парахневічам]]. У тым жа годзе гомельскія футбалісты згулялі тут свой першы міжнародны матч з камандай з нямецкага [[Лейпцыг]]а. Акрамя футбольнай арэны, на тэрыторыі былі пабудаваны валейбольныя, баскетбольныя, гандбольныя пляцоўкі, тэнісныя корты, 25-метровы цір, пляцоўка для гульні ў гарадкі, летні душ, адкрытая эстрада і крытая спартыўная зала (пабудавана ў 1926—1927 гадах). Урачыстае афіцыйнае адкрыццё стадыёна адбылося 19 чэрвеня 1927 года. У першым афіцыйным матчы мясцовы «Жэлдар» перамог зборную [[Мінск]]а з лікам 5:2&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/zdaniya/sportivnye/stadion-lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Gomelstreet.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Даваеннае развіццё і Дзіцячая чыгунка ===
У 1935 годзе стадыён перажыў першую рэканструкцыю, атрымаўшы дадатковую трыбуну. У першым матчы на абноўленай арэне гомельскія чыгуначнікі абыгралі калег са [[Жлобін]]а з лікам 6:0. У 1936 годзе, пасля ўтварэння ў [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] спартыўнага таварыства «Лакаматыў», ведамасная каманда «Жэлдар» таксама атрымала назву «Лакаматыў»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Вялікай падзеяй стала адкрыццё на тэрыторыі стадыёна першай у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] Дзіцячай чыгункі. Паводле розных дадзеных, гэта адбылося ў 1935, жніўні 1936 або 1939 годзе. Танк-паравоз сістэмы «зязюля» (АЛКА серыі В) з двума невялікімі пасажырскімі вагонамі курсіраваў па паўднёвым баку стадыёна паміж дзвюма станцыямі&amp;nbsp;— «Радасная» і «Шчаслівая». Даўжыня маршруту складала ад 500 да 800 метраў, хуткасць&amp;nbsp;— каля 8 км/г. Увесь абслугоўваючы персанал чыгункі складаўся з дзяцей ва ўзросце ад 10 да 12 гадоў&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

=== Разбурэнне і перыяд росквіту ===
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] стадыён моцна пацярпеў ад нямецкіх авіяналётаў: была цалкам разбурана крытая спартыўная зала, пашкоджаны трыбуны, а адна з авіябомбаў пакінула глыбокую варонку прама на футбольным полі. Унікальная Дзіцячая чыгунка па загадзе нямецкага камандавання была дэмантавана і вывезена ў Германію&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Нягледзячы на разбурэнні, ужо ў 1944 годзе, праз паўгода пасля вызвалення горада, на стадыёне зноў пачалі гуляць у футбол. Газета «[[Гомельская праўда]]» паведамляла&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;:
{{цытата|Першы футбольны матч. Стадыён «Лакаматыў» пачалі запаўняць людзі. Яны садзіліся на разбураныя немцамі трыбуны, лаўкі і проста на траву. Пачынаўся першы футбольны матч у сезоне.{{арыгінальны тэкст|ru|Первый футбольный матч. Стадион «Локомотив» стали заполнять люди. Они усаживались на разрушенные немцами трибуны, скамейки и просто на траву. Начинался первый футбольный матч в сезоне.}}}}
Да 1946 года стадыён быў цалкам адноўлены і прыняў матч беларускай зоны трэцяй групы чэмпіянату СССР паміж мясцовым «Лакаматывам» і мінскім АДАКА (0:4). У 1953 годзе на тэрыторыі быў пабудаваны кінатэатр, які карыстаўся вялікай папулярнасцю ў жыхароў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначнага (цяпер Савецкага) раёна]] Гомеля (кінатэатр згарэў у пачатку 1980-х гадоў)&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Сапраўдны росквіт прафесійнага футбола на стадыёне пачаўся 26 красавіка 1959 года, калі адроджаны «Лакаматыў» (прататып сучаснага ФК «Гомель») правёў свой першы хатні матч у зоне 2 класа «Б» чэмпіянату СССР супраць мінскага «[[Спартак (Мінск)|Спартака]]» (0:3). 2 мая каманда здабыла першыя ачкі на сваім полі (нічыя 2:2 з кіеўскім «Арсеналам»), а 15 мая 1960 года атрымала першую хатнюю перамогу над бендэрскім «[[ФК Ніструл|Ніструлам]]» (2:1). У 1962 годзе «Лакаматыў» выйграў сваю зону чэмпіянату, а ў [[Кубак СССР па футболе|Кубку СССР]] дайшоў да 1/16 фіналу, разграміўшы дома віцебскае «Чырвонае знамя» (4:0). У тым жа сезоне форвард Барыс Бахмутаў усталяваў на гэтым стадыёне рэкорд клуба&amp;nbsp;— 20 галоў за сезон. У 1963 годзе стадыён прымаў драматычнае трохматчавае чыгуначнае дэрбі ў рамках Кубка супраць аднаклубнікаў з [[Чалябінск]]а (3:3, 0:0, 3:1)&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

У 1964 годзе каманда змяніла назву на «Спартак», а праз тры гады, пасля разрыву адносін з чыгункай, пераехала на стадыён «[[Цэнтральны (стадыён, Гомель)|Цэнтральны]]», паколькі кіраўніцтва транспартнай галіны забараніла няведамаснай камандзе гуляць на сваёй арэне&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

=== Канцэрт Мусліма Магамаева і заняпад ===
У канцы 1960-х&amp;nbsp;— пачатку 1970-х гадоў на стадыёне адбыўся гістарычны двайны канцэрт знакамітага спевака [[Муслім Магамаеў|Мусліма Магамаева]]. З-за таго, што артыст спазніўся на першы выступ, арганізатары дазволілі гледачам застацца на другі канцэрт. У выніку колькасць наведвальнікаў дасягнула каля 20 тысяч чалавек, якія размясціліся не толькі на трыбунах, але і на самім полі. Пасля выступу публіка прарвалася да спевака за аўтографамі; натоўп разарваў пінжак Магамаева на сувеніры і ледзь не падняў на рукі службовы грузавік ЗІС, у якім ён спрабаваў з'ехаць&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

Пасля пераезду асноўнай гарадской каманды стадыён пачаў прыходзіць у заняпад. З 1974 года на ім не фіксавалася афіцыйных матчаў чэмпіянату БССР. Арэна выкарыстоўвалася для гульняў чэмпіянату горада, турніраў чыгуначнікаў і работнікаў вагонарамонтнага завода (ВРЗ). Узімку тут заліваўся каток, на якім трэніраваўся і гуляў хакейны клуб ЭТЗ (чэмпіён БССР 1976 года). На тэрыторыі таксама праводзіліся турніры сярод кінолагаў і святкаваўся Дзень чыгуначніка&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Плошча комплексу складала 9,2 га, а трыбуны ўмяшчалі да 15 тысяч гледачоў (пазней пасля рэканструкцый&amp;nbsp;— каля 10 тысяч){{sfn|Гомель. Энциклопедический справочник|1991}}. 

=== Сучаснасць ===
У 2011 годзе было абвешчана аб закрыцці стадыёна на маштабную рэканструкцыю. Побач з гістарычнай арэнай быў узведзены сучасны Палац спорту. У студзені 2013 года абноўлены аб'ект быў здадзены ў эксплуатацыю, што прымеркавалі да 150-годдзя Беларускай чыгункі. Стадыён адразу стаў хатняй пляцоўкай для ведамаснага клуба «Гомельчыгунтранс» (з 2017 года&amp;nbsp;— «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]»), які ў тым жа годзе падняўся ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]. У 2017 і 2018 гадах стадыён прымаў матчы 1/4 фіналу [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць салігорскага «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёра]]» і «[[Віцебск (футбольны клуб)|Віцебска]]»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. У далейшым арэна стала выкарыстоўвацца і для правядзення матчаў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Сучасны культурна-спартыўны комплекс «Лакаматыў» уключае ў сябе разнастайную спартыўную інфраструктуру. На стадыёне размешчаны два футбольныя палі: асноўнае поле плошчай 8163 м² і поле са штучным пакрыццём плошчай 7559 м²&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gomel.rw.by/social_sphere/cultural_sports_complex/stadion_lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Белорусская железная дорога|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Вакол поля пракладзена кругавая 400-метровая бегавая дарожка. Таксама маюцца гарадошны корт, баскетбольная і валейбольная пляцоўкі, сектары для скачкоў і кіданняў.

У склад комплексу ўваходзіць універсальная зала гульнявых відаў спорту з гульнявым полем, трыбуны якой змяшчаюць 750 гледачоў. У адміністрацыйным будынку функцыянуюць трэнажорная зала (абсталяваная 89 спартыўнымі снарадамі, велатрэнажорамі і бегавымі дарожкамі), раздзявалкі, душавыя, буфет і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vk.com/kckgomel|title=Культурно-спортивный комплекс Локомотив г.Гомель|publisher=VK|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cfisrmr.ru/object/stad-lokomotiv|title=Стадион «Локомотив»|date=7 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. У зімні перыяд на стадыёне працуе пракат лыжнага інвентару.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Мінск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]]
[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1927 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]]</text>
      <sha1>sreih1e0nzk1i4wafjam3u2pqf9xo1j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153733</id>
      <parentid>5153730</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:39:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выдалена [[Катэгорыя:З'явіліся ў 1927 годзе]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21650" sha1="1xh2iam6k39ctwrtlnmxdev7u9bh5c1" xml:space="preserve">{{значэнні|Лакаматыў (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], вул. Багдана Хмяльніцкага, 29, 29а
|закладзены           = 1925
|пабудаваны           = 1925—1927
|адкрыты              = 19 чэрвеня 1927
|рэканструяваны       = 1935, 2011—2013
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]» (Гомель); у мінулым&amp;nbsp;— «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]»
|умяшчальнасць        = розная ў гісторыі (да 15 000); цяпер зала гульнявых відаў спорту&amp;nbsp;— 750
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — спартыўны стадыён і культурна-спартыўны комплекс у горадзе [[Гомель|Гомелі]]. Гістарычна звязаны з прафсаюзам работнікаў чыгуначнага транспарту [[Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі|Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі]]. На стадыёне праводзіць свае хатнія матчы футбольны клуб «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]», а ў мінулым арэна з’яўлялася першым хатнім стадыёнам для футбольнага клуба «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]».

== Гісторыя ==
=== Перадумовы і будаўніцтва ===
Да сярэдзіны 1920-х гадоў заходняя мяжа Гомеля заканчвалася ў некалькіх сотнях метраў ад вуліцы Батарэйнай (цяпер [[Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)|вуліца Багдана Хмяльніцкага]]). Гэтая пагорыстая дарога звязвала вёскі [[Лешчынец]], [[Давыдаўка (Гомельскі раён)|Давыдаўка]] і [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] з Палескай чыгуначнай станцыяй (станцыя [[Гомель-гаспадарчы]]). Участак, дзе было вырашана пабудаваць стадыён, уяўляў сабой дробнае, зарослае травой возера (балота), на астраўках якога падчас восеньскага пералёту адпачывалі дзікія качкі. Падчас вясенніх паводак гэтае балота затапляла суседнія [[Вуліца Аўэрбаха (Гомель)|вуліцы Аўэрбаха (былая Скобелеўская)]], [[Маскоўская вуліца (Гомель)|Маскоўскую]], частку [[Кіеўская вуліца (Гомель)|Кіеўскай]] і [[Адэская вуліца (Гомель)|Адэскую]] (цяпер Ракасоўскага), з-за чаго мясцовыя жыхары перасоўваліся на плытах і драўляных балеях, а гужавы транспарт быў вымушаны аб’язджаць затопленыя ўчасткі&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;&gt;{{cite web|url=https://gomelstreet.by/kraevedcheskie-zapiski-o-gomele/gde-ranshe-bylo-boloto|title=Где раньше было болото|publisher=Гомельские ведомости|date=29 ліпеня 1999|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ініцыятарамі ўзвядзення чыгуначнага стадыёна сталі кіраўнікі спартыўнага комплексу горада і чыгуначнага вузла [[Уладзіслаў Кубліцкі]], [[Пётр Адамовіч]] і спартыўны ўрач [[Моня Лапкоўскі]]. На працягу 1924—1926 гадоў яны неаднаразова звярталіся да гарадскога кіраўніцтва і начальніка [[Лібава-Роменская чыгунка|Любава-Роменскай чыгункі]]. Увосень 1925 года гарадскія ўлады прынялі афіцыйнае рашэнне аб будаўніцтве стадыёна для работнікаў гэтай галіны ў [[Залінейны раён (Гомель)|Залінейным раёне]]. Для засыпкі балота спачатку выкарыстоўвалі кацельны шлак, а затым — зямлю, якую бралі з пагорыстых схілаў вуліцы Батарэйнай, зразаючы няроўнасці на адлегласці 100—150 метраў у абодва бакі. Па ўсім перыметры былі праведзены маштабныя дрэнажныя працы. Узвядзенне арэны, разлічанай першапачаткова на 5000 месцаў, ажыццяўлялася вялікімі сіламі гараджан і моладзі Залінейнага раёна. Да канца 1925 года тэрыторыя была засыпана і ўтрамбавана, а вакол пасаджаны каля 500 саджанцаў каштанаў, пірамідальных таполяў, акацый і ліп&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/articles/tam-zarozhdalsya-gomel-i-rvali-pidzhak-magomaeva-zeleno-belye-vpervye-v-vyshke-sygrayut-na-legendarnom-dlya-goroda-stadione|title=Там зарождался «Гомель» и рвали пиджак Магомаева. «Зелено-белые» впервые в «вышке» сыграют на легендарном для города стадионе|publisher=bel.football|date=12 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

У 1926 годзе на стадыёне абсталявалі футбольнае поле, бегавыя дарожкі і ўсталявалі нізкія лаўкі ў тры рады для балельшчыкаў. Тады ж была створана першая футбольная каманда «Лакаматыў» з цэнтральным нападаючым Монем Лапкоўскім і брамнікам [[Сяргей Парахневіч|Сяргеем Парахневічам]]. У тым жа годзе гомельскія футбалісты згулялі тут свой першы міжнародны матч з камандай з нямецкага [[Лейпцыг]]а. Акрамя футбольнай арэны, на тэрыторыі былі пабудаваны валейбольныя, баскетбольныя, гандбольныя пляцоўкі, тэнісныя корты, 25-метровы цір, пляцоўка для гульні ў гарадкі, летні душ, адкрытая эстрада і крытая спартыўная зала (пабудавана ў 1926—1927 гадах). Урачыстае афіцыйнае адкрыццё стадыёна адбылося 19 чэрвеня 1927 года. У першым афіцыйным матчы мясцовы «Жэлдар» перамог зборную [[Мінск]]а з лікам 5:2&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/zdaniya/sportivnye/stadion-lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Gomelstreet.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Даваеннае развіццё і Дзіцячая чыгунка ===
У 1935 годзе стадыён перажыў першую рэканструкцыю, атрымаўшы дадатковую трыбуну. У першым матчы на абноўленай арэне гомельскія чыгуначнікі абыгралі калег са [[Жлобін]]а з лікам 6:0. У 1936 годзе, пасля ўтварэння ў [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] спартыўнага таварыства «Лакаматыў», ведамасная каманда «Жэлдар» таксама атрымала назву «Лакаматыў»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Вялікай падзеяй стала адкрыццё на тэрыторыі стадыёна першай у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] Дзіцячай чыгункі. Паводле розных дадзеных, гэта адбылося ў 1935, жніўні 1936 або 1939 годзе. Танк-паравоз сістэмы «зязюля» (АЛКА серыі В) з двума невялікімі пасажырскімі вагонамі курсіраваў па паўднёвым баку стадыёна паміж дзвюма станцыямі&amp;nbsp;— «Радасная» і «Шчаслівая». Даўжыня маршруту складала ад 500 да 800 метраў, хуткасць&amp;nbsp;— каля 8 км/г. Увесь абслугоўваючы персанал чыгункі складаўся з дзяцей ва ўзросце ад 10 да 12 гадоў&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

=== Разбурэнне і перыяд росквіту ===
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] стадыён моцна пацярпеў ад нямецкіх авіяналётаў: была цалкам разбурана крытая спартыўная зала, пашкоджаны трыбуны, а адна з авіябомбаў пакінула глыбокую варонку прама на футбольным полі. Унікальная Дзіцячая чыгунка па загадзе нямецкага камандавання была дэмантавана і вывезена ў Германію&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Нягледзячы на разбурэнні, ужо ў 1944 годзе, праз паўгода пасля вызвалення горада, на стадыёне зноў пачалі гуляць у футбол. Газета «[[Гомельская праўда]]» паведамляла&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;:
{{цытата|Першы футбольны матч. Стадыён «Лакаматыў» пачалі запаўняць людзі. Яны садзіліся на разбураныя немцамі трыбуны, лаўкі і проста на траву. Пачынаўся першы футбольны матч у сезоне.{{арыгінальны тэкст|ru|Первый футбольный матч. Стадион «Локомотив» стали заполнять люди. Они усаживались на разрушенные немцами трибуны, скамейки и просто на траву. Начинался первый футбольный матч в сезоне.}}}}
Да 1946 года стадыён быў цалкам адноўлены і прыняў матч беларускай зоны трэцяй групы чэмпіянату СССР паміж мясцовым «Лакаматывам» і мінскім АДАКА (0:4). У 1953 годзе на тэрыторыі быў пабудаваны кінатэатр, які карыстаўся вялікай папулярнасцю ў жыхароў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначнага (цяпер Савецкага) раёна]] Гомеля (кінатэатр згарэў у пачатку 1980-х гадоў)&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Сапраўдны росквіт прафесійнага футбола на стадыёне пачаўся 26 красавіка 1959 года, калі адроджаны «Лакаматыў» (прататып сучаснага ФК «Гомель») правёў свой першы хатні матч у зоне 2 класа «Б» чэмпіянату СССР супраць мінскага «[[Спартак (Мінск)|Спартака]]» (0:3). 2 мая каманда здабыла першыя ачкі на сваім полі (нічыя 2:2 з кіеўскім «Арсеналам»), а 15 мая 1960 года атрымала першую хатнюю перамогу над бендэрскім «[[ФК Ніструл|Ніструлам]]» (2:1). У 1962 годзе «Лакаматыў» выйграў сваю зону чэмпіянату, а ў [[Кубак СССР па футболе|Кубку СССР]] дайшоў да 1/16 фіналу, разграміўшы дома віцебскае «Чырвонае знамя» (4:0). У тым жа сезоне форвард Барыс Бахмутаў усталяваў на гэтым стадыёне рэкорд клуба&amp;nbsp;— 20 галоў за сезон. У 1963 годзе стадыён прымаў драматычнае трохматчавае чыгуначнае дэрбі ў рамках Кубка супраць аднаклубнікаў з [[Чалябінск]]а (3:3, 0:0, 3:1)&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

У 1964 годзе каманда змяніла назву на «Спартак», а праз тры гады, пасля разрыву адносін з чыгункай, пераехала на стадыён «[[Цэнтральны (стадыён, Гомель)|Цэнтральны]]», паколькі кіраўніцтва транспартнай галіны забараніла няведамаснай камандзе гуляць на сваёй арэне&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

=== Канцэрт Мусліма Магамаева і заняпад ===
У канцы 1960-х&amp;nbsp;— пачатку 1970-х гадоў на стадыёне адбыўся гістарычны двайны канцэрт знакамітага спевака [[Муслім Магамаеў|Мусліма Магамаева]]. З-за таго, што артыст спазніўся на першы выступ, арганізатары дазволілі гледачам застацца на другі канцэрт. У выніку колькасць наведвальнікаў дасягнула каля 20 тысяч чалавек, якія размясціліся не толькі на трыбунах, але і на самім полі. Пасля выступу публіка прарвалася да спевака за аўтографамі; натоўп разарваў пінжак Магамаева на сувеніры і ледзь не падняў на рукі службовы грузавік ЗІС, у якім ён спрабаваў з'ехаць&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

Пасля пераезду асноўнай гарадской каманды стадыён пачаў прыходзіць у заняпад. З 1974 года на ім не фіксавалася афіцыйных матчаў чэмпіянату БССР. Арэна выкарыстоўвалася для гульняў чэмпіянату горада, турніраў чыгуначнікаў і работнікаў вагонарамонтнага завода (ВРЗ). Узімку тут заліваўся каток, на якім трэніраваўся і гуляў хакейны клуб ЭТЗ (чэмпіён БССР 1976 года). На тэрыторыі таксама праводзіліся турніры сярод кінолагаў і святкаваўся Дзень чыгуначніка&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Плошча комплексу складала 9,2 га, а трыбуны ўмяшчалі да 15 тысяч гледачоў (пазней пасля рэканструкцый&amp;nbsp;— каля 10 тысяч){{sfn|Гомель. Энциклопедический справочник|1991}}. 

=== Сучаснасць ===
У 2011 годзе было абвешчана аб закрыцці стадыёна на маштабную рэканструкцыю. Побач з гістарычнай арэнай быў узведзены сучасны Палац спорту. У студзені 2013 года абноўлены аб'ект быў здадзены ў эксплуатацыю, што прымеркавалі да 150-годдзя Беларускай чыгункі. Стадыён адразу стаў хатняй пляцоўкай для ведамаснага клуба «Гомельчыгунтранс» (з 2017 года&amp;nbsp;— «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]»), які ў тым жа годзе падняўся ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]. У 2017 і 2018 гадах стадыён прымаў матчы 1/4 фіналу [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць салігорскага «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёра]]» і «[[Віцебск (футбольны клуб)|Віцебска]]»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. У далейшым арэна стала выкарыстоўвацца і для правядзення матчаў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Сучасны культурна-спартыўны комплекс «Лакаматыў» уключае ў сябе разнастайную спартыўную інфраструктуру. На стадыёне размешчаны два футбольныя палі: асноўнае поле плошчай 8163 м² і поле са штучным пакрыццём плошчай 7559 м²&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gomel.rw.by/social_sphere/cultural_sports_complex/stadion_lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Белорусская железная дорога|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Вакол поля пракладзена кругавая 400-метровая бегавая дарожка. Таксама маюцца гарадошны корт, баскетбольная і валейбольная пляцоўкі, сектары для скачкоў і кіданняў.

У склад комплексу ўваходзіць універсальная зала гульнявых відаў спорту з гульнявым полем, трыбуны якой змяшчаюць 750 гледачоў. У адміністрацыйным будынку функцыянуюць трэнажорная зала (абсталяваная 89 спартыўнымі снарадамі, велатрэнажорамі і бегавымі дарожкамі), раздзявалкі, душавыя, буфет і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vk.com/kckgomel|title=Культурно-спортивный комплекс Локомотив г.Гомель|publisher=VK|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cfisrmr.ru/object/stad-lokomotiv|title=Стадион «Локомотив»|date=7 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. У зімні перыяд на стадыёне працуе пракат лыжнага інвентару.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Мінск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]]</text>
      <sha1>1xh2iam6k39ctwrtlnmxdev7u9bh5c1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153737</id>
      <parentid>5153733</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Даваеннае развіццё і Дзіцячая чыгунка */</comment>
      <origin>5153737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21701" sha1="a6u7ge7cz55gg7x16g2c3ztivyjqtwn" xml:space="preserve">{{значэнні|Лакаматыў (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], вул. Багдана Хмяльніцкага, 29, 29а
|закладзены           = 1925
|пабудаваны           = 1925—1927
|адкрыты              = 19 чэрвеня 1927
|рэканструяваны       = 1935, 2011—2013
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]» (Гомель); у мінулым&amp;nbsp;— «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]»
|умяшчальнасць        = розная ў гісторыі (да 15 000); цяпер зала гульнявых відаў спорту&amp;nbsp;— 750
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — спартыўны стадыён і культурна-спартыўны комплекс у горадзе [[Гомель|Гомелі]]. Гістарычна звязаны з прафсаюзам работнікаў чыгуначнага транспарту [[Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі|Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі]]. На стадыёне праводзіць свае хатнія матчы футбольны клуб «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]», а ў мінулым арэна з’яўлялася першым хатнім стадыёнам для футбольнага клуба «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]».

== Гісторыя ==
=== Перадумовы і будаўніцтва ===
Да сярэдзіны 1920-х гадоў заходняя мяжа Гомеля заканчвалася ў некалькіх сотнях метраў ад вуліцы Батарэйнай (цяпер [[Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)|вуліца Багдана Хмяльніцкага]]). Гэтая пагорыстая дарога звязвала вёскі [[Лешчынец]], [[Давыдаўка (Гомельскі раён)|Давыдаўка]] і [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] з Палескай чыгуначнай станцыяй (станцыя [[Гомель-гаспадарчы]]). Участак, дзе было вырашана пабудаваць стадыён, уяўляў сабой дробнае, зарослае травой возера (балота), на астраўках якога падчас восеньскага пералёту адпачывалі дзікія качкі. Падчас вясенніх паводак гэтае балота затапляла суседнія [[Вуліца Аўэрбаха (Гомель)|вуліцы Аўэрбаха (былая Скобелеўская)]], [[Маскоўская вуліца (Гомель)|Маскоўскую]], частку [[Кіеўская вуліца (Гомель)|Кіеўскай]] і [[Адэская вуліца (Гомель)|Адэскую]] (цяпер Ракасоўскага), з-за чаго мясцовыя жыхары перасоўваліся на плытах і драўляных балеях, а гужавы транспарт быў вымушаны аб’язджаць затопленыя ўчасткі&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;&gt;{{cite web|url=https://gomelstreet.by/kraevedcheskie-zapiski-o-gomele/gde-ranshe-bylo-boloto|title=Где раньше было болото|publisher=Гомельские ведомости|date=29 ліпеня 1999|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ініцыятарамі ўзвядзення чыгуначнага стадыёна сталі кіраўнікі спартыўнага комплексу горада і чыгуначнага вузла [[Уладзіслаў Кубліцкі]], [[Пётр Адамовіч]] і спартыўны ўрач [[Моня Лапкоўскі]]. На працягу 1924—1926 гадоў яны неаднаразова звярталіся да гарадскога кіраўніцтва і начальніка [[Лібава-Роменская чыгунка|Любава-Роменскай чыгункі]]. Увосень 1925 года гарадскія ўлады прынялі афіцыйнае рашэнне аб будаўніцтве стадыёна для работнікаў гэтай галіны ў [[Залінейны раён (Гомель)|Залінейным раёне]]. Для засыпкі балота спачатку выкарыстоўвалі кацельны шлак, а затым — зямлю, якую бралі з пагорыстых схілаў вуліцы Батарэйнай, зразаючы няроўнасці на адлегласці 100—150 метраў у абодва бакі. Па ўсім перыметры былі праведзены маштабныя дрэнажныя працы. Узвядзенне арэны, разлічанай першапачаткова на 5000 месцаў, ажыццяўлялася вялікімі сіламі гараджан і моладзі Залінейнага раёна. Да канца 1925 года тэрыторыя была засыпана і ўтрамбавана, а вакол пасаджаны каля 500 саджанцаў каштанаў, пірамідальных таполяў, акацый і ліп&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/articles/tam-zarozhdalsya-gomel-i-rvali-pidzhak-magomaeva-zeleno-belye-vpervye-v-vyshke-sygrayut-na-legendarnom-dlya-goroda-stadione|title=Там зарождался «Гомель» и рвали пиджак Магомаева. «Зелено-белые» впервые в «вышке» сыграют на легендарном для города стадионе|publisher=bel.football|date=12 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

У 1926 годзе на стадыёне абсталявалі футбольнае поле, бегавыя дарожкі і ўсталявалі нізкія лаўкі ў тры рады для балельшчыкаў. Тады ж была створана першая футбольная каманда «Лакаматыў» з цэнтральным нападаючым Монем Лапкоўскім і брамнікам [[Сяргей Парахневіч|Сяргеем Парахневічам]]. У тым жа годзе гомельскія футбалісты згулялі тут свой першы міжнародны матч з камандай з нямецкага [[Лейпцыг]]а. Акрамя футбольнай арэны, на тэрыторыі былі пабудаваны валейбольныя, баскетбольныя, гандбольныя пляцоўкі, тэнісныя корты, 25-метровы цір, пляцоўка для гульні ў гарадкі, летні душ, адкрытая эстрада і крытая спартыўная зала (пабудавана ў 1926—1927 гадах). Урачыстае афіцыйнае адкрыццё стадыёна адбылося 19 чэрвеня 1927 года. У першым афіцыйным матчы мясцовы «Жэлдар» перамог зборную [[Мінск]]а з лікам 5:2&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/zdaniya/sportivnye/stadion-lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Gomelstreet.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Даваеннае развіццё і Дзіцячая чыгунка ===
У 1935 годзе стадыён перажыў першую рэканструкцыю, атрымаўшы дадатковую трыбуну. У першым матчы на абноўленай арэне гомельскія чыгуначнікі абыгралі калег са [[Жлобін]]а з лікам 6:0. У 1936 годзе, пасля ўтварэння ў [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] спартыўнага таварыства «Лакаматыў», ведамасная каманда «Жэлдар» таксама атрымала назву «Лакаматыў»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Вялікай падзеяй стала адкрыццё на тэрыторыі стадыёна першай у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] [[Дзіцячая чыгунка (Гомель)|Дзіцячай чыгункі]]. Паводле розных дадзеных, гэта адбылося ў 1935, жніўні 1936 або 1939 годзе. Танк-паравоз сістэмы «зязюля» (АЛКА серыі В) з двума невялікімі пасажырскімі вагонамі курсіраваў па паўднёвым баку стадыёна паміж дзвюма станцыямі&amp;nbsp;— «Радасная» і «Шчаслівая». Даўжыня маршруту складала ад 500 да 800 метраў, хуткасць&amp;nbsp;— каля 8 км/г. Увесь абслугоўваючы персанал чыгункі складаўся з дзяцей ва ўзросце ад 10 да 12 гадоў&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

=== Разбурэнне і перыяд росквіту ===
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] стадыён моцна пацярпеў ад нямецкіх авіяналётаў: была цалкам разбурана крытая спартыўная зала, пашкоджаны трыбуны, а адна з авіябомбаў пакінула глыбокую варонку прама на футбольным полі. Унікальная Дзіцячая чыгунка па загадзе нямецкага камандавання была дэмантавана і вывезена ў Германію&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Нягледзячы на разбурэнні, ужо ў 1944 годзе, праз паўгода пасля вызвалення горада, на стадыёне зноў пачалі гуляць у футбол. Газета «[[Гомельская праўда]]» паведамляла&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;:
{{цытата|Першы футбольны матч. Стадыён «Лакаматыў» пачалі запаўняць людзі. Яны садзіліся на разбураныя немцамі трыбуны, лаўкі і проста на траву. Пачынаўся першы футбольны матч у сезоне.{{арыгінальны тэкст|ru|Первый футбольный матч. Стадион «Локомотив» стали заполнять люди. Они усаживались на разрушенные немцами трибуны, скамейки и просто на траву. Начинался первый футбольный матч в сезоне.}}}}
Да 1946 года стадыён быў цалкам адноўлены і прыняў матч беларускай зоны трэцяй групы чэмпіянату СССР паміж мясцовым «Лакаматывам» і мінскім АДАКА (0:4). У 1953 годзе на тэрыторыі быў пабудаваны кінатэатр, які карыстаўся вялікай папулярнасцю ў жыхароў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначнага (цяпер Савецкага) раёна]] Гомеля (кінатэатр згарэў у пачатку 1980-х гадоў)&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Сапраўдны росквіт прафесійнага футбола на стадыёне пачаўся 26 красавіка 1959 года, калі адроджаны «Лакаматыў» (прататып сучаснага ФК «Гомель») правёў свой першы хатні матч у зоне 2 класа «Б» чэмпіянату СССР супраць мінскага «[[Спартак (Мінск)|Спартака]]» (0:3). 2 мая каманда здабыла першыя ачкі на сваім полі (нічыя 2:2 з кіеўскім «Арсеналам»), а 15 мая 1960 года атрымала першую хатнюю перамогу над бендэрскім «[[ФК Ніструл|Ніструлам]]» (2:1). У 1962 годзе «Лакаматыў» выйграў сваю зону чэмпіянату, а ў [[Кубак СССР па футболе|Кубку СССР]] дайшоў да 1/16 фіналу, разграміўшы дома віцебскае «Чырвонае знамя» (4:0). У тым жа сезоне форвард Барыс Бахмутаў усталяваў на гэтым стадыёне рэкорд клуба&amp;nbsp;— 20 галоў за сезон. У 1963 годзе стадыён прымаў драматычнае трохматчавае чыгуначнае дэрбі ў рамках Кубка супраць аднаклубнікаў з [[Чалябінск]]а (3:3, 0:0, 3:1)&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

У 1964 годзе каманда змяніла назву на «Спартак», а праз тры гады, пасля разрыву адносін з чыгункай, пераехала на стадыён «[[Цэнтральны (стадыён, Гомель)|Цэнтральны]]», паколькі кіраўніцтва транспартнай галіны забараніла няведамаснай камандзе гуляць на сваёй арэне&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

=== Канцэрт Мусліма Магамаева і заняпад ===
У канцы 1960-х&amp;nbsp;— пачатку 1970-х гадоў на стадыёне адбыўся гістарычны двайны канцэрт знакамітага спевака [[Муслім Магамаеў|Мусліма Магамаева]]. З-за таго, што артыст спазніўся на першы выступ, арганізатары дазволілі гледачам застацца на другі канцэрт. У выніку колькасць наведвальнікаў дасягнула каля 20 тысяч чалавек, якія размясціліся не толькі на трыбунах, але і на самім полі. Пасля выступу публіка прарвалася да спевака за аўтографамі; натоўп разарваў пінжак Магамаева на сувеніры і ледзь не падняў на рукі службовы грузавік ЗІС, у якім ён спрабаваў з'ехаць&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

Пасля пераезду асноўнай гарадской каманды стадыён пачаў прыходзіць у заняпад. З 1974 года на ім не фіксавалася афіцыйных матчаў чэмпіянату БССР. Арэна выкарыстоўвалася для гульняў чэмпіянату горада, турніраў чыгуначнікаў і работнікаў вагонарамонтнага завода (ВРЗ). Узімку тут заліваўся каток, на якім трэніраваўся і гуляў хакейны клуб ЭТЗ (чэмпіён БССР 1976 года). На тэрыторыі таксама праводзіліся турніры сярод кінолагаў і святкаваўся Дзень чыгуначніка&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Плошча комплексу складала 9,2 га, а трыбуны ўмяшчалі да 15 тысяч гледачоў (пазней пасля рэканструкцый&amp;nbsp;— каля 10 тысяч){{sfn|Гомель. Энциклопедический справочник|1991}}. 

=== Сучаснасць ===
У 2011 годзе было абвешчана аб закрыцці стадыёна на маштабную рэканструкцыю. Побач з гістарычнай арэнай быў узведзены сучасны Палац спорту. У студзені 2013 года абноўлены аб'ект быў здадзены ў эксплуатацыю, што прымеркавалі да 150-годдзя Беларускай чыгункі. Стадыён адразу стаў хатняй пляцоўкай для ведамаснага клуба «Гомельчыгунтранс» (з 2017 года&amp;nbsp;— «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]»), які ў тым жа годзе падняўся ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]. У 2017 і 2018 гадах стадыён прымаў матчы 1/4 фіналу [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць салігорскага «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёра]]» і «[[Віцебск (футбольны клуб)|Віцебска]]»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. У далейшым арэна стала выкарыстоўвацца і для правядзення матчаў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Сучасны культурна-спартыўны комплекс «Лакаматыў» уключае ў сябе разнастайную спартыўную інфраструктуру. На стадыёне размешчаны два футбольныя палі: асноўнае поле плошчай 8163 м² і поле са штучным пакрыццём плошчай 7559 м²&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gomel.rw.by/social_sphere/cultural_sports_complex/stadion_lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Белорусская железная дорога|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Вакол поля пракладзена кругавая 400-метровая бегавая дарожка. Таксама маюцца гарадошны корт, баскетбольная і валейбольная пляцоўкі, сектары для скачкоў і кіданняў.

У склад комплексу ўваходзіць універсальная зала гульнявых відаў спорту з гульнявым полем, трыбуны якой змяшчаюць 750 гледачоў. У адміністрацыйным будынку функцыянуюць трэнажорная зала (абсталяваная 89 спартыўнымі снарадамі, велатрэнажорамі і бегавымі дарожкамі), раздзявалкі, душавыя, буфет і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vk.com/kckgomel|title=Культурно-спортивный комплекс Локомотив г.Гомель|publisher=VK|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cfisrmr.ru/object/stad-lokomotiv|title=Стадион «Локомотив»|date=7 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. У зімні перыяд на стадыёне працуе пракат лыжнага інвентару.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Мінск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]]</text>
      <sha1>a6u7ge7cz55gg7x16g2c3ztivyjqtwn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153783</id>
      <parentid>5153737</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kiryienka</username>
        <id>26582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Перадумовы і будаўніцтва */</comment>
      <origin>5153783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21718" sha1="s0ty81ijj5b3qvvq7po080m7mgvx9hk" xml:space="preserve">{{значэнні|Лакаматыў (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], вул. Багдана Хмяльніцкага, 29, 29а
|закладзены           = 1925
|пабудаваны           = 1925—1927
|адкрыты              = 19 чэрвеня 1927
|рэканструяваны       = 1935, 2011—2013
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]» (Гомель); у мінулым&amp;nbsp;— «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]»
|умяшчальнасць        = розная ў гісторыі (да 15 000); цяпер зала гульнявых відаў спорту&amp;nbsp;— 750
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — спартыўны стадыён і культурна-спартыўны комплекс у горадзе [[Гомель|Гомелі]]. Гістарычна звязаны з прафсаюзам работнікаў чыгуначнага транспарту [[Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі|Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі]]. На стадыёне праводзіць свае хатнія матчы футбольны клуб «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]», а ў мінулым арэна з’яўлялася першым хатнім стадыёнам для футбольнага клуба «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]».

== Гісторыя ==
=== Перадумовы і будаўніцтва ===
Да сярэдзіны 1920-х гадоў заходняя мяжа Гомеля заканчвалася ў некалькіх сотнях метраў ад вуліцы Батарэйнай (цяпер [[Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)|вуліца Багдана Хмяльніцкага]]). Гэтая пагорыстая дарога звязвала вёскі [[Лешчынец]], [[Давыдаўка (Гомельскі раён)|Давыдаўка]] і [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] з Палескай чыгуначнай станцыяй (станцыя [[Гомель-гаспадарчы]]). Участак, дзе было вырашана пабудаваць стадыён, уяўляў сабой дробнае, зарослае травой возера (балота), на астраўках якога падчас восеньскага пералёту адпачывалі дзікія качкі. Падчас вясенніх паводак гэтае балота затапляла суседнія [[Вуліца Аўэрбаха (Гомель)|вуліцы Аўэрбаха (былая Скобелеўская)]], [[Маскоўская вуліца (Гомель)|Маскоўскую]], частку [[Кіеўская вуліца (Гомель)|Кіеўскай]] і [[Адэская вуліца (Гомель)|Адэскую]] (цяпер Ракасоўскага), з-за чаго мясцовыя жыхары перасоўваліся на плытах і драўляных балеях, а гужавы транспарт быў вымушаны аб’язджаць затопленыя ўчасткі&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;&gt;{{cite web|url=https://gomelstreet.by/kraevedcheskie-zapiski-o-gomele/gde-ranshe-bylo-boloto|title=Где раньше было болото|publisher=Гомельские ведомости|date=29 ліпеня 1999|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ініцыятарамі ўзвядзення чыгуначнага стадыёна сталі кіраўнікі спартыўнага комплексу горада і чыгуначнага вузла [[Уладзіслаў Кубліцкі]], [[Пётр Адамовіч]] і спартыўны ўрач [[Моня Лапкоўскі]]. На працягу 1924—1926 гадоў яны неаднаразова звярталіся да гарадскога кіраўніцтва і начальніка [[Лібава-Роменская чыгунка|Любава-Роменскай чыгункі]]. Увосень 1925 года гарадскія ўлады прынялі афіцыйнае рашэнне аб будаўніцтве стадыёна для работнікаў гэтай галіны ў [[Залінія (гістарычны раён Гомеля)|Залінейным раёне]]. Для засыпкі балота спачатку выкарыстоўвалі кацельны шлак, а затым — зямлю, якую бралі з пагорыстых схілаў вуліцы Батарэйнай, зразаючы няроўнасці на адлегласці 100—150 метраў у абодва бакі. Па ўсім перыметры былі праведзены маштабныя дрэнажныя працы. Узвядзенне арэны, разлічанай першапачаткова на 5000 месцаў, ажыццяўлялася вялікімі сіламі гараджан і моладзі Залінейнага раёна. Да канца 1925 года тэрыторыя была засыпана і ўтрамбавана, а вакол пасаджаны каля 500 саджанцаў каштанаў, пірамідальных таполяў, акацый і ліп&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/articles/tam-zarozhdalsya-gomel-i-rvali-pidzhak-magomaeva-zeleno-belye-vpervye-v-vyshke-sygrayut-na-legendarnom-dlya-goroda-stadione|title=Там зарождался «Гомель» и рвали пиджак Магомаева. «Зелено-белые» впервые в «вышке» сыграют на легендарном для города стадионе|publisher=bel.football|date=12 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

У 1926 годзе на стадыёне абсталявалі футбольнае поле, бегавыя дарожкі і ўсталявалі нізкія лаўкі ў тры рады для балельшчыкаў. Тады ж была створана першая футбольная каманда «Лакаматыў» з цэнтральным нападаючым Монем Лапкоўскім і брамнікам [[Сяргей Парахневіч|Сяргеем Парахневічам]]. У тым жа годзе гомельскія футбалісты згулялі тут свой першы міжнародны матч з камандай з нямецкага [[Лейпцыг]]а. Акрамя футбольнай арэны, на тэрыторыі былі пабудаваны валейбольныя, баскетбольныя, гандбольныя пляцоўкі, тэнісныя корты, 25-метровы цір, пляцоўка для гульні ў гарадкі, летні душ, адкрытая эстрада і крытая спартыўная зала (пабудавана ў 1926—1927 гадах). Урачыстае афіцыйнае адкрыццё стадыёна адбылося 19 чэрвеня 1927 года. У першым афіцыйным матчы мясцовы «Жэлдар» перамог зборную [[Мінск]]а з лікам 5:2&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/zdaniya/sportivnye/stadion-lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Gomelstreet.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Даваеннае развіццё і Дзіцячая чыгунка ===
У 1935 годзе стадыён перажыў першую рэканструкцыю, атрымаўшы дадатковую трыбуну. У першым матчы на абноўленай арэне гомельскія чыгуначнікі абыгралі калег са [[Жлобін]]а з лікам 6:0. У 1936 годзе, пасля ўтварэння ў [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] спартыўнага таварыства «Лакаматыў», ведамасная каманда «Жэлдар» таксама атрымала назву «Лакаматыў»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Вялікай падзеяй стала адкрыццё на тэрыторыі стадыёна першай у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] [[Дзіцячая чыгунка (Гомель)|Дзіцячай чыгункі]]. Паводле розных дадзеных, гэта адбылося ў 1935, жніўні 1936 або 1939 годзе. Танк-паравоз сістэмы «зязюля» (АЛКА серыі В) з двума невялікімі пасажырскімі вагонамі курсіраваў па паўднёвым баку стадыёна паміж дзвюма станцыямі&amp;nbsp;— «Радасная» і «Шчаслівая». Даўжыня маршруту складала ад 500 да 800 метраў, хуткасць&amp;nbsp;— каля 8 км/г. Увесь абслугоўваючы персанал чыгункі складаўся з дзяцей ва ўзросце ад 10 да 12 гадоў&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

=== Разбурэнне і перыяд росквіту ===
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] стадыён моцна пацярпеў ад нямецкіх авіяналётаў: была цалкам разбурана крытая спартыўная зала, пашкоджаны трыбуны, а адна з авіябомбаў пакінула глыбокую варонку прама на футбольным полі. Унікальная Дзіцячая чыгунка па загадзе нямецкага камандавання была дэмантавана і вывезена ў Германію&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Нягледзячы на разбурэнні, ужо ў 1944 годзе, праз паўгода пасля вызвалення горада, на стадыёне зноў пачалі гуляць у футбол. Газета «[[Гомельская праўда]]» паведамляла&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;:
{{цытата|Першы футбольны матч. Стадыён «Лакаматыў» пачалі запаўняць людзі. Яны садзіліся на разбураныя немцамі трыбуны, лаўкі і проста на траву. Пачынаўся першы футбольны матч у сезоне.{{арыгінальны тэкст|ru|Первый футбольный матч. Стадион «Локомотив» стали заполнять люди. Они усаживались на разрушенные немцами трибуны, скамейки и просто на траву. Начинался первый футбольный матч в сезоне.}}}}
Да 1946 года стадыён быў цалкам адноўлены і прыняў матч беларускай зоны трэцяй групы чэмпіянату СССР паміж мясцовым «Лакаматывам» і мінскім АДАКА (0:4). У 1953 годзе на тэрыторыі быў пабудаваны кінатэатр, які карыстаўся вялікай папулярнасцю ў жыхароў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначнага (цяпер Савецкага) раёна]] Гомеля (кінатэатр згарэў у пачатку 1980-х гадоў)&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Сапраўдны росквіт прафесійнага футбола на стадыёне пачаўся 26 красавіка 1959 года, калі адроджаны «Лакаматыў» (прататып сучаснага ФК «Гомель») правёў свой першы хатні матч у зоне 2 класа «Б» чэмпіянату СССР супраць мінскага «[[Спартак (Мінск)|Спартака]]» (0:3). 2 мая каманда здабыла першыя ачкі на сваім полі (нічыя 2:2 з кіеўскім «Арсеналам»), а 15 мая 1960 года атрымала першую хатнюю перамогу над бендэрскім «[[ФК Ніструл|Ніструлам]]» (2:1). У 1962 годзе «Лакаматыў» выйграў сваю зону чэмпіянату, а ў [[Кубак СССР па футболе|Кубку СССР]] дайшоў да 1/16 фіналу, разграміўшы дома віцебскае «Чырвонае знамя» (4:0). У тым жа сезоне форвард Барыс Бахмутаў усталяваў на гэтым стадыёне рэкорд клуба&amp;nbsp;— 20 галоў за сезон. У 1963 годзе стадыён прымаў драматычнае трохматчавае чыгуначнае дэрбі ў рамках Кубка супраць аднаклубнікаў з [[Чалябінск]]а (3:3, 0:0, 3:1)&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

У 1964 годзе каманда змяніла назву на «Спартак», а праз тры гады, пасля разрыву адносін з чыгункай, пераехала на стадыён «[[Цэнтральны (стадыён, Гомель)|Цэнтральны]]», паколькі кіраўніцтва транспартнай галіны забараніла няведамаснай камандзе гуляць на сваёй арэне&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

=== Канцэрт Мусліма Магамаева і заняпад ===
У канцы 1960-х&amp;nbsp;— пачатку 1970-х гадоў на стадыёне адбыўся гістарычны двайны канцэрт знакамітага спевака [[Муслім Магамаеў|Мусліма Магамаева]]. З-за таго, што артыст спазніўся на першы выступ, арганізатары дазволілі гледачам застацца на другі канцэрт. У выніку колькасць наведвальнікаў дасягнула каля 20 тысяч чалавек, якія размясціліся не толькі на трыбунах, але і на самім полі. Пасля выступу публіка прарвалася да спевака за аўтографамі; натоўп разарваў пінжак Магамаева на сувеніры і ледзь не падняў на рукі службовы грузавік ЗІС, у якім ён спрабаваў з'ехаць&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

Пасля пераезду асноўнай гарадской каманды стадыён пачаў прыходзіць у заняпад. З 1974 года на ім не фіксавалася афіцыйных матчаў чэмпіянату БССР. Арэна выкарыстоўвалася для гульняў чэмпіянату горада, турніраў чыгуначнікаў і работнікаў вагонарамонтнага завода (ВРЗ). Узімку тут заліваўся каток, на якім трэніраваўся і гуляў хакейны клуб ЭТЗ (чэмпіён БССР 1976 года). На тэрыторыі таксама праводзіліся турніры сярод кінолагаў і святкаваўся Дзень чыгуначніка&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Плошча комплексу складала 9,2 га, а трыбуны ўмяшчалі да 15 тысяч гледачоў (пазней пасля рэканструкцый&amp;nbsp;— каля 10 тысяч){{sfn|Гомель. Энциклопедический справочник|1991}}. 

=== Сучаснасць ===
У 2011 годзе было абвешчана аб закрыцці стадыёна на маштабную рэканструкцыю. Побач з гістарычнай арэнай быў узведзены сучасны Палац спорту. У студзені 2013 года абноўлены аб'ект быў здадзены ў эксплуатацыю, што прымеркавалі да 150-годдзя Беларускай чыгункі. Стадыён адразу стаў хатняй пляцоўкай для ведамаснага клуба «Гомельчыгунтранс» (з 2017 года&amp;nbsp;— «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]»), які ў тым жа годзе падняўся ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]. У 2017 і 2018 гадах стадыён прымаў матчы 1/4 фіналу [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць салігорскага «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёра]]» і «[[Віцебск (футбольны клуб)|Віцебска]]»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. У далейшым арэна стала выкарыстоўвацца і для правядзення матчаў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Сучасны культурна-спартыўны комплекс «Лакаматыў» уключае ў сябе разнастайную спартыўную інфраструктуру. На стадыёне размешчаны два футбольныя палі: асноўнае поле плошчай 8163 м² і поле са штучным пакрыццём плошчай 7559 м²&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gomel.rw.by/social_sphere/cultural_sports_complex/stadion_lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Белорусская железная дорога|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Вакол поля пракладзена кругавая 400-метровая бегавая дарожка. Таксама маюцца гарадошны корт, баскетбольная і валейбольная пляцоўкі, сектары для скачкоў і кіданняў.

У склад комплексу ўваходзіць універсальная зала гульнявых відаў спорту з гульнявым полем, трыбуны якой змяшчаюць 750 гледачоў. У адміністрацыйным будынку функцыянуюць трэнажорная зала (абсталяваная 89 спартыўнымі снарадамі, велатрэнажорамі і бегавымі дарожкамі), раздзявалкі, душавыя, буфет і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vk.com/kckgomel|title=Культурно-спортивный комплекс Локомотив г.Гомель|publisher=VK|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cfisrmr.ru/object/stad-lokomotiv|title=Стадион «Локомотив»|date=7 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. У зімні перыяд на стадыёне працуе пракат лыжнага інвентару.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Мінск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]]</text>
      <sha1>s0ty81ijj5b3qvvq7po080m7mgvx9hk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153793</id>
      <parentid>5153783</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:35:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kiryienka</username>
        <id>26582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21743" sha1="1llbyq45ke9yammj80ia6nqp8knmn2f" xml:space="preserve">{{значэнні|Лакаматыў (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], вул. Багдана Хмяльніцкага, 29, 29а
|закладзены           = 1925
|пабудаваны           = 1925—1927
|адкрыты              = 19 чэрвеня 1927
|рэканструяваны       = 1935, 2011—2013
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]» (Гомель); у мінулым&amp;nbsp;— «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]»
|умяшчальнасць        = розная ў гісторыі (да 15 000); цяпер зала гульнявых відаў спорту&amp;nbsp;— 750
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = Lakamatyŭ Stadium, Gomel
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — спартыўны стадыён і культурна-спартыўны комплекс у горадзе [[Гомель|Гомелі]]. Гістарычна звязаны з прафсаюзам работнікаў чыгуначнага транспарту [[Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі|Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі]]. На стадыёне праводзіць свае хатнія матчы футбольны клуб «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]», а ў мінулым арэна з’яўлялася першым хатнім стадыёнам для футбольнага клуба «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]».

== Гісторыя ==
=== Перадумовы і будаўніцтва ===
Да сярэдзіны 1920-х гадоў заходняя мяжа Гомеля заканчвалася ў некалькіх сотнях метраў ад вуліцы Батарэйнай (цяпер [[Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)|вуліца Багдана Хмяльніцкага]]). Гэтая пагорыстая дарога звязвала вёскі [[Лешчынец]], [[Давыдаўка (Гомельскі раён)|Давыдаўка]] і [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] з Палескай чыгуначнай станцыяй (станцыя [[Гомель-гаспадарчы]]). Участак, дзе было вырашана пабудаваць стадыён, уяўляў сабой дробнае, зарослае травой возера (балота), на астраўках якога падчас восеньскага пералёту адпачывалі дзікія качкі. Падчас вясенніх паводак гэтае балота затапляла суседнія [[Вуліца Аўэрбаха (Гомель)|вуліцы Аўэрбаха (былая Скобелеўская)]], [[Маскоўская вуліца (Гомель)|Маскоўскую]], частку [[Кіеўская вуліца (Гомель)|Кіеўскай]] і [[Адэская вуліца (Гомель)|Адэскую]] (цяпер Ракасоўскага), з-за чаго мясцовыя жыхары перасоўваліся на плытах і драўляных балеях, а гужавы транспарт быў вымушаны аб’язджаць затопленыя ўчасткі&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;&gt;{{cite web|url=https://gomelstreet.by/kraevedcheskie-zapiski-o-gomele/gde-ranshe-bylo-boloto|title=Где раньше было болото|publisher=Гомельские ведомости|date=29 ліпеня 1999|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ініцыятарамі ўзвядзення чыгуначнага стадыёна сталі кіраўнікі спартыўнага комплексу горада і чыгуначнага вузла [[Уладзіслаў Кубліцкі]], [[Пётр Адамовіч]] і спартыўны ўрач [[Моня Лапкоўскі]]. На працягу 1924—1926 гадоў яны неаднаразова звярталіся да гарадскога кіраўніцтва і начальніка [[Лібава-Роменская чыгунка|Любава-Роменскай чыгункі]]. Увосень 1925 года гарадскія ўлады прынялі афіцыйнае рашэнне аб будаўніцтве стадыёна для работнікаў гэтай галіны ў [[Залінія (гістарычны раён Гомеля)|Залінейным раёне]]. Для засыпкі балота спачатку выкарыстоўвалі кацельны шлак, а затым — зямлю, якую бралі з пагорыстых схілаў вуліцы Батарэйнай, зразаючы няроўнасці на адлегласці 100—150 метраў у абодва бакі. Па ўсім перыметры былі праведзены маштабныя дрэнажныя працы. Узвядзенне арэны, разлічанай першапачаткова на 5000 месцаў, ажыццяўлялася вялікімі сіламі гараджан і моладзі Залінейнага раёна. Да канца 1925 года тэрыторыя была засыпана і ўтрамбавана, а вакол пасаджаны каля 500 саджанцаў каштанаў, пірамідальных таполяў, акацый і ліп&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/articles/tam-zarozhdalsya-gomel-i-rvali-pidzhak-magomaeva-zeleno-belye-vpervye-v-vyshke-sygrayut-na-legendarnom-dlya-goroda-stadione|title=Там зарождался «Гомель» и рвали пиджак Магомаева. «Зелено-белые» впервые в «вышке» сыграют на легендарном для города стадионе|publisher=bel.football|date=12 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

У 1926 годзе на стадыёне абсталявалі футбольнае поле, бегавыя дарожкі і ўсталявалі нізкія лаўкі ў тры рады для балельшчыкаў. Тады ж была створана першая футбольная каманда «Лакаматыў» з цэнтральным нападаючым Монем Лапкоўскім і брамнікам [[Сяргей Парахневіч|Сяргеем Парахневічам]]. У тым жа годзе гомельскія футбалісты згулялі тут свой першы міжнародны матч з камандай з нямецкага [[Лейпцыг]]а. Акрамя футбольнай арэны, на тэрыторыі былі пабудаваны валейбольныя, баскетбольныя, гандбольныя пляцоўкі, тэнісныя корты, 25-метровы цір, пляцоўка для гульні ў гарадкі, летні душ, адкрытая эстрада і крытая спартыўная зала (пабудавана ў 1926—1927 гадах). Урачыстае афіцыйнае адкрыццё стадыёна адбылося 19 чэрвеня 1927 года. У першым афіцыйным матчы мясцовы «Жэлдар» перамог зборную [[Мінск]]а з лікам 5:2&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/zdaniya/sportivnye/stadion-lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Gomelstreet.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Даваеннае развіццё і Дзіцячая чыгунка ===
У 1935 годзе стадыён перажыў першую рэканструкцыю, атрымаўшы дадатковую трыбуну. У першым матчы на абноўленай арэне гомельскія чыгуначнікі абыгралі калег са [[Жлобін]]а з лікам 6:0. У 1936 годзе, пасля ўтварэння ў [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] спартыўнага таварыства «Лакаматыў», ведамасная каманда «Жэлдар» таксама атрымала назву «Лакаматыў»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Вялікай падзеяй стала адкрыццё на тэрыторыі стадыёна першай у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] [[Дзіцячая чыгунка (Гомель)|Дзіцячай чыгункі]]. Паводле розных дадзеных, гэта адбылося ў 1935, жніўні 1936 або 1939 годзе. Танк-паравоз сістэмы «зязюля» (АЛКА серыі В) з двума невялікімі пасажырскімі вагонамі курсіраваў па паўднёвым баку стадыёна паміж дзвюма станцыямі&amp;nbsp;— «Радасная» і «Шчаслівая». Даўжыня маршруту складала ад 500 да 800 метраў, хуткасць&amp;nbsp;— каля 8 км/г. Увесь абслугоўваючы персанал чыгункі складаўся з дзяцей ва ўзросце ад 10 да 12 гадоў&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

=== Разбурэнне і перыяд росквіту ===
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] стадыён моцна пацярпеў ад нямецкіх авіяналётаў: была цалкам разбурана крытая спартыўная зала, пашкоджаны трыбуны, а адна з авіябомбаў пакінула глыбокую варонку прама на футбольным полі. Унікальная Дзіцячая чыгунка па загадзе нямецкага камандавання была дэмантавана і вывезена ў Германію&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Нягледзячы на разбурэнні, ужо ў 1944 годзе, праз паўгода пасля вызвалення горада, на стадыёне зноў пачалі гуляць у футбол. Газета «[[Гомельская праўда]]» паведамляла&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;:
{{цытата|Першы футбольны матч. Стадыён «Лакаматыў» пачалі запаўняць людзі. Яны садзіліся на разбураныя немцамі трыбуны, лаўкі і проста на траву. Пачынаўся першы футбольны матч у сезоне.{{арыгінальны тэкст|ru|Первый футбольный матч. Стадион «Локомотив» стали заполнять люди. Они усаживались на разрушенные немцами трибуны, скамейки и просто на траву. Начинался первый футбольный матч в сезоне.}}}}
Да 1946 года стадыён быў цалкам адноўлены і прыняў матч беларускай зоны трэцяй групы чэмпіянату СССР паміж мясцовым «Лакаматывам» і мінскім АДАКА (0:4). У 1953 годзе на тэрыторыі быў пабудаваны кінатэатр, які карыстаўся вялікай папулярнасцю ў жыхароў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначнага (цяпер Савецкага) раёна]] Гомеля (кінатэатр згарэў у пачатку 1980-х гадоў)&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Сапраўдны росквіт прафесійнага футбола на стадыёне пачаўся 26 красавіка 1959 года, калі адроджаны «Лакаматыў» (прататып сучаснага ФК «Гомель») правёў свой першы хатні матч у зоне 2 класа «Б» чэмпіянату СССР супраць мінскага «[[Спартак (Мінск)|Спартака]]» (0:3). 2 мая каманда здабыла першыя ачкі на сваім полі (нічыя 2:2 з кіеўскім «Арсеналам»), а 15 мая 1960 года атрымала першую хатнюю перамогу над бендэрскім «[[ФК Ніструл|Ніструлам]]» (2:1). У 1962 годзе «Лакаматыў» выйграў сваю зону чэмпіянату, а ў [[Кубак СССР па футболе|Кубку СССР]] дайшоў да 1/16 фіналу, разграміўшы дома віцебскае «Чырвонае знамя» (4:0). У тым жа сезоне форвард Барыс Бахмутаў усталяваў на гэтым стадыёне рэкорд клуба&amp;nbsp;— 20 галоў за сезон. У 1963 годзе стадыён прымаў драматычнае трохматчавае чыгуначнае дэрбі ў рамках Кубка супраць аднаклубнікаў з [[Чалябінск]]а (3:3, 0:0, 3:1)&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

У 1964 годзе каманда змяніла назву на «Спартак», а праз тры гады, пасля разрыву адносін з чыгункай, пераехала на стадыён «[[Цэнтральны (стадыён, Гомель)|Цэнтральны]]», паколькі кіраўніцтва транспартнай галіны забараніла няведамаснай камандзе гуляць на сваёй арэне&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

=== Канцэрт Мусліма Магамаева і заняпад ===
У канцы 1960-х&amp;nbsp;— пачатку 1970-х гадоў на стадыёне адбыўся гістарычны двайны канцэрт знакамітага спевака [[Муслім Магамаеў|Мусліма Магамаева]]. З-за таго, што артыст спазніўся на першы выступ, арганізатары дазволілі гледачам застацца на другі канцэрт. У выніку колькасць наведвальнікаў дасягнула каля 20 тысяч чалавек, якія размясціліся не толькі на трыбунах, але і на самім полі. Пасля выступу публіка прарвалася да спевака за аўтографамі; натоўп разарваў пінжак Магамаева на сувеніры і ледзь не падняў на рукі службовы грузавік ЗІС, у якім ён спрабаваў з'ехаць&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

Пасля пераезду асноўнай гарадской каманды стадыён пачаў прыходзіць у заняпад. З 1974 года на ім не фіксавалася афіцыйных матчаў чэмпіянату БССР. Арэна выкарыстоўвалася для гульняў чэмпіянату горада, турніраў чыгуначнікаў і работнікаў вагонарамонтнага завода (ВРЗ). Узімку тут заліваўся каток, на якім трэніраваўся і гуляў хакейны клуб ЭТЗ (чэмпіён БССР 1976 года). На тэрыторыі таксама праводзіліся турніры сярод кінолагаў і святкаваўся Дзень чыгуначніка&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Плошча комплексу складала 9,2 га, а трыбуны ўмяшчалі да 15 тысяч гледачоў (пазней пасля рэканструкцый&amp;nbsp;— каля 10 тысяч){{sfn|Гомель. Энциклопедический справочник|1991}}. 

=== Сучаснасць ===
У 2011 годзе было абвешчана аб закрыцці стадыёна на маштабную рэканструкцыю. Побач з гістарычнай арэнай быў узведзены сучасны Палац спорту. У студзені 2013 года абноўлены аб'ект быў здадзены ў эксплуатацыю, што прымеркавалі да 150-годдзя Беларускай чыгункі. Стадыён адразу стаў хатняй пляцоўкай для ведамаснага клуба «Гомельчыгунтранс» (з 2017 года&amp;nbsp;— «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]»), які ў тым жа годзе падняўся ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]. У 2017 і 2018 гадах стадыён прымаў матчы 1/4 фіналу [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць салігорскага «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёра]]» і «[[Віцебск (футбольны клуб)|Віцебска]]»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. У далейшым арэна стала выкарыстоўвацца і для правядзення матчаў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Сучасны культурна-спартыўны комплекс «Лакаматыў» уключае ў сябе разнастайную спартыўную інфраструктуру. На стадыёне размешчаны два футбольныя палі: асноўнае поле плошчай 8163 м² і поле са штучным пакрыццём плошчай 7559 м²&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gomel.rw.by/social_sphere/cultural_sports_complex/stadion_lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Белорусская железная дорога|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Вакол поля пракладзена кругавая 400-метровая бегавая дарожка. Таксама маюцца гарадошны корт, баскетбольная і валейбольная пляцоўкі, сектары для скачкоў і кіданняў.

У склад комплексу ўваходзіць універсальная зала гульнявых відаў спорту з гульнявым полем, трыбуны якой змяшчаюць 750 гледачоў. У адміністрацыйным будынку функцыянуюць трэнажорная зала (абсталяваная 89 спартыўнымі снарадамі, велатрэнажорамі і бегавымі дарожкамі), раздзявалкі, душавыя, буфет і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vk.com/kckgomel|title=Культурно-спортивный комплекс Локомотив г.Гомель|publisher=VK|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cfisrmr.ru/object/stad-lokomotiv|title=Стадион «Локомотив»|date=7 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. У зімні перыяд на стадыёне працуе пракат лыжнага інвентару.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Мінск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]]</text>
      <sha1>1llbyq45ke9yammj80ia6nqp8knmn2f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153796</id>
      <parentid>5153793</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Перадумовы і будаўніцтва */ афармленне</comment>
      <origin>5153796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21743" sha1="p89ddyndjt6deyc5667zq78u04chrpk" xml:space="preserve">{{значэнні|Лакаматыў (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], вул. Багдана Хмяльніцкага, 29, 29а
|закладзены           = 1925
|пабудаваны           = 1925—1927
|адкрыты              = 19 чэрвеня 1927
|рэканструяваны       = 1935, 2011—2013
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]» (Гомель); у мінулым&amp;nbsp;— «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]»
|умяшчальнасць        = розная ў гісторыі (да 15 000); цяпер зала гульнявых відаў спорту&amp;nbsp;— 750
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = Lakamatyŭ Stadium, Gomel
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — спартыўны стадыён і культурна-спартыўны комплекс у горадзе [[Гомель|Гомелі]]. Гістарычна звязаны з прафсаюзам работнікаў чыгуначнага транспарту [[Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі|Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі]]. На стадыёне праводзіць свае хатнія матчы футбольны клуб «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]», а ў мінулым арэна з’яўлялася першым хатнім стадыёнам для футбольнага клуба «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]».

== Гісторыя ==
=== Перадумовы і будаўніцтва ===
Да сярэдзіны 1920-х гадоў заходняя мяжа Гомеля заканчвалася ў некалькіх сотнях метраў ад вуліцы Батарэйнай (цяпер [[Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)|вуліца Багдана Хмяльніцкага]]). Гэтая пагорыстая дарога звязвала вёскі [[Ляшчынец]], [[Давыдаўка (Гомельскі раён)|Давыдаўка]] і [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] з Палескай чыгуначнай станцыяй (станцыя [[Гомель-гаспадарчы]]). Участак, дзе было вырашана пабудаваць стадыён, уяўляў сабой дробнае, зарослае травой возера (балота), на астраўках якога падчас восеньскага пералёту адпачывалі дзікія качкі. Падчас вясенніх паводак гэтае балота затапляла суседнія [[Вуліца Аўэрбаха (Гомель)|вуліцы Аўэрбаха (былая Скобелеўская)]], [[Маскоўская вуліца (Гомель)|Маскоўскую]], частку [[Кіеўская вуліца (Гомель)|Кіеўскай]] і [[Адэская вуліца (Гомель)|Адэскую]] (цяпер Ракасоўскага), з-за чаго мясцовыя жыхары перасоўваліся на плытах і драўляных балеях, а гужавы транспарт быў вымушаны аб’язджаць затопленыя ўчасткі&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;&gt;{{cite web|url=https://gomelstreet.by/kraevedcheskie-zapiski-o-gomele/gde-ranshe-bylo-boloto|title=Где раньше было болото|publisher=Гомельские ведомости|date=29 ліпеня 1999|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ініцыятарамі ўзвядзення чыгуначнага стадыёна сталі кіраўнікі спартыўнага комплексу горада і чыгуначнага вузла [[Уладзіслаў Кубліцкі]], [[Пётр Адамовіч]] і спартыўны ўрач [[Моня Лапкоўскі]]. На працягу 1924—1926 гадоў яны неаднаразова звярталіся да гарадскога кіраўніцтва і начальніка [[Лібава-Роменская чыгунка|Любава-Роменскай чыгункі]]. Увосень 1925 года гарадскія ўлады прынялі афіцыйнае рашэнне аб будаўніцтве стадыёна для работнікаў гэтай галіны ў [[Залінія (гістарычны раён Гомеля)|Залінейным раёне]]. Для засыпкі балота спачатку выкарыстоўвалі кацельны шлак, а затым — зямлю, якую бралі з пагорыстых схілаў вуліцы Батарэйнай, зразаючы няроўнасці на адлегласці 100—150 метраў у абодва бакі. Па ўсім перыметры былі праведзены маштабныя дрэнажныя працы. Узвядзенне арэны, разлічанай першапачаткова на 5000 месцаў, ажыццяўлялася вялікімі сіламі гараджан і моладзі Залінейнага раёна. Да канца 1925 года тэрыторыя была засыпана і ўтрамбавана, а вакол пасаджаны каля 500 саджанцаў каштанаў, пірамідальных таполяў, акацый і ліп&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/articles/tam-zarozhdalsya-gomel-i-rvali-pidzhak-magomaeva-zeleno-belye-vpervye-v-vyshke-sygrayut-na-legendarnom-dlya-goroda-stadione|title=Там зарождался «Гомель» и рвали пиджак Магомаева. «Зелено-белые» впервые в «вышке» сыграют на легендарном для города стадионе|publisher=bel.football|date=12 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

У 1926 годзе на стадыёне абсталявалі футбольнае поле, бегавыя дарожкі і ўсталявалі нізкія лаўкі ў тры рады для балельшчыкаў. Тады ж была створана першая футбольная каманда «Лакаматыў» з цэнтральным нападаючым Монем Лапкоўскім і брамнікам [[Сяргей Парахневіч|Сяргеем Парахневічам]]. У тым жа годзе гомельскія футбалісты згулялі тут свой першы міжнародны матч з камандай з нямецкага [[Лейпцыг]]а. Акрамя футбольнай арэны, на тэрыторыі былі пабудаваны валейбольныя, баскетбольныя, гандбольныя пляцоўкі, тэнісныя корты, 25-метровы цір, пляцоўка для гульні ў гарадкі, летні душ, адкрытая эстрада і крытая спартыўная зала (пабудавана ў 1926—1927 гадах). Урачыстае афіцыйнае адкрыццё стадыёна адбылося 19 чэрвеня 1927 года. У першым афіцыйным матчы мясцовы «Жэлдар» перамог зборную [[Мінск]]а з лікам 5:2&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/zdaniya/sportivnye/stadion-lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Gomelstreet.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Даваеннае развіццё і Дзіцячая чыгунка ===
У 1935 годзе стадыён перажыў першую рэканструкцыю, атрымаўшы дадатковую трыбуну. У першым матчы на абноўленай арэне гомельскія чыгуначнікі абыгралі калег са [[Жлобін]]а з лікам 6:0. У 1936 годзе, пасля ўтварэння ў [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] спартыўнага таварыства «Лакаматыў», ведамасная каманда «Жэлдар» таксама атрымала назву «Лакаматыў»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Вялікай падзеяй стала адкрыццё на тэрыторыі стадыёна першай у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] [[Дзіцячая чыгунка (Гомель)|Дзіцячай чыгункі]]. Паводле розных дадзеных, гэта адбылося ў 1935, жніўні 1936 або 1939 годзе. Танк-паравоз сістэмы «зязюля» (АЛКА серыі В) з двума невялікімі пасажырскімі вагонамі курсіраваў па паўднёвым баку стадыёна паміж дзвюма станцыямі&amp;nbsp;— «Радасная» і «Шчаслівая». Даўжыня маршруту складала ад 500 да 800 метраў, хуткасць&amp;nbsp;— каля 8 км/г. Увесь абслугоўваючы персанал чыгункі складаўся з дзяцей ва ўзросце ад 10 да 12 гадоў&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

=== Разбурэнне і перыяд росквіту ===
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] стадыён моцна пацярпеў ад нямецкіх авіяналётаў: была цалкам разбурана крытая спартыўная зала, пашкоджаны трыбуны, а адна з авіябомбаў пакінула глыбокую варонку прама на футбольным полі. Унікальная Дзіцячая чыгунка па загадзе нямецкага камандавання была дэмантавана і вывезена ў Германію&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Нягледзячы на разбурэнні, ужо ў 1944 годзе, праз паўгода пасля вызвалення горада, на стадыёне зноў пачалі гуляць у футбол. Газета «[[Гомельская праўда]]» паведамляла&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;:
{{цытата|Першы футбольны матч. Стадыён «Лакаматыў» пачалі запаўняць людзі. Яны садзіліся на разбураныя немцамі трыбуны, лаўкі і проста на траву. Пачынаўся першы футбольны матч у сезоне.{{арыгінальны тэкст|ru|Первый футбольный матч. Стадион «Локомотив» стали заполнять люди. Они усаживались на разрушенные немцами трибуны, скамейки и просто на траву. Начинался первый футбольный матч в сезоне.}}}}
Да 1946 года стадыён быў цалкам адноўлены і прыняў матч беларускай зоны трэцяй групы чэмпіянату СССР паміж мясцовым «Лакаматывам» і мінскім АДАКА (0:4). У 1953 годзе на тэрыторыі быў пабудаваны кінатэатр, які карыстаўся вялікай папулярнасцю ў жыхароў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначнага (цяпер Савецкага) раёна]] Гомеля (кінатэатр згарэў у пачатку 1980-х гадоў)&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Сапраўдны росквіт прафесійнага футбола на стадыёне пачаўся 26 красавіка 1959 года, калі адроджаны «Лакаматыў» (прататып сучаснага ФК «Гомель») правёў свой першы хатні матч у зоне 2 класа «Б» чэмпіянату СССР супраць мінскага «[[Спартак (Мінск)|Спартака]]» (0:3). 2 мая каманда здабыла першыя ачкі на сваім полі (нічыя 2:2 з кіеўскім «Арсеналам»), а 15 мая 1960 года атрымала першую хатнюю перамогу над бендэрскім «[[ФК Ніструл|Ніструлам]]» (2:1). У 1962 годзе «Лакаматыў» выйграў сваю зону чэмпіянату, а ў [[Кубак СССР па футболе|Кубку СССР]] дайшоў да 1/16 фіналу, разграміўшы дома віцебскае «Чырвонае знамя» (4:0). У тым жа сезоне форвард Барыс Бахмутаў усталяваў на гэтым стадыёне рэкорд клуба&amp;nbsp;— 20 галоў за сезон. У 1963 годзе стадыён прымаў драматычнае трохматчавае чыгуначнае дэрбі ў рамках Кубка супраць аднаклубнікаў з [[Чалябінск]]а (3:3, 0:0, 3:1)&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

У 1964 годзе каманда змяніла назву на «Спартак», а праз тры гады, пасля разрыву адносін з чыгункай, пераехала на стадыён «[[Цэнтральны (стадыён, Гомель)|Цэнтральны]]», паколькі кіраўніцтва транспартнай галіны забараніла няведамаснай камандзе гуляць на сваёй арэне&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

=== Канцэрт Мусліма Магамаева і заняпад ===
У канцы 1960-х&amp;nbsp;— пачатку 1970-х гадоў на стадыёне адбыўся гістарычны двайны канцэрт знакамітага спевака [[Муслім Магамаеў|Мусліма Магамаева]]. З-за таго, што артыст спазніўся на першы выступ, арганізатары дазволілі гледачам застацца на другі канцэрт. У выніку колькасць наведвальнікаў дасягнула каля 20 тысяч чалавек, якія размясціліся не толькі на трыбунах, але і на самім полі. Пасля выступу публіка прарвалася да спевака за аўтографамі; натоўп разарваў пінжак Магамаева на сувеніры і ледзь не падняў на рукі службовы грузавік ЗІС, у якім ён спрабаваў з'ехаць&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

Пасля пераезду асноўнай гарадской каманды стадыён пачаў прыходзіць у заняпад. З 1974 года на ім не фіксавалася афіцыйных матчаў чэмпіянату БССР. Арэна выкарыстоўвалася для гульняў чэмпіянату горада, турніраў чыгуначнікаў і работнікаў вагонарамонтнага завода (ВРЗ). Узімку тут заліваўся каток, на якім трэніраваўся і гуляў хакейны клуб ЭТЗ (чэмпіён БССР 1976 года). На тэрыторыі таксама праводзіліся турніры сярод кінолагаў і святкаваўся Дзень чыгуначніка&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Плошча комплексу складала 9,2 га, а трыбуны ўмяшчалі да 15 тысяч гледачоў (пазней пасля рэканструкцый&amp;nbsp;— каля 10 тысяч){{sfn|Гомель. Энциклопедический справочник|1991}}. 

=== Сучаснасць ===
У 2011 годзе было абвешчана аб закрыцці стадыёна на маштабную рэканструкцыю. Побач з гістарычнай арэнай быў узведзены сучасны Палац спорту. У студзені 2013 года абноўлены аб'ект быў здадзены ў эксплуатацыю, што прымеркавалі да 150-годдзя Беларускай чыгункі. Стадыён адразу стаў хатняй пляцоўкай для ведамаснага клуба «Гомельчыгунтранс» (з 2017 года&amp;nbsp;— «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]»), які ў тым жа годзе падняўся ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]. У 2017 і 2018 гадах стадыён прымаў матчы 1/4 фіналу [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць салігорскага «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёра]]» і «[[Віцебск (футбольны клуб)|Віцебска]]»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. У далейшым арэна стала выкарыстоўвацца і для правядзення матчаў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Сучасны культурна-спартыўны комплекс «Лакаматыў» уключае ў сябе разнастайную спартыўную інфраструктуру. На стадыёне размешчаны два футбольныя палі: асноўнае поле плошчай 8163 м² і поле са штучным пакрыццём плошчай 7559 м²&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gomel.rw.by/social_sphere/cultural_sports_complex/stadion_lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Белорусская железная дорога|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Вакол поля пракладзена кругавая 400-метровая бегавая дарожка. Таксама маюцца гарадошны корт, баскетбольная і валейбольная пляцоўкі, сектары для скачкоў і кіданняў.

У склад комплексу ўваходзіць універсальная зала гульнявых відаў спорту з гульнявым полем, трыбуны якой змяшчаюць 750 гледачоў. У адміністрацыйным будынку функцыянуюць трэнажорная зала (абсталяваная 89 спартыўнымі снарадамі, велатрэнажорамі і бегавымі дарожкамі), раздзявалкі, душавыя, буфет і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vk.com/kckgomel|title=Культурно-спортивный комплекс Локомотив г.Гомель|publisher=VK|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cfisrmr.ru/object/stad-lokomotiv|title=Стадион «Локомотив»|date=7 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. У зімні перыяд на стадыёне працуе пракат лыжнага інвентару.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Мінск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]]</text>
      <sha1>p89ddyndjt6deyc5667zq78u04chrpk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154027</id>
      <parentid>5153796</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:20:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5154027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21749" sha1="ica3k46biqamanse2hqv5aybvbc4dq1" xml:space="preserve">{{значэнні|Лакаматыў (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], вул. Багдана Хмяльніцкага, 29, 29а
|закладзены           = 1925
|пабудаваны           = 1925—1927
|адкрыты              = 19 чэрвеня 1927
|рэканструяваны       = 1935, 2011—2013
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]» (Гомель); у мінулым&amp;nbsp;— «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]»
|умяшчальнасць        = розная ў гісторыі (да 15 000); цяпер зала гульнявых відаў спорту&amp;nbsp;— 750
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = Lakamatyŭ Stadium, Gomel
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — спартыўны стадыён і культурна-спартыўны комплекс у горадзе [[Гомель|Гомелі]]. Гістарычна звязаны з прафсаюзам работнікаў чыгуначнага транспарту [[Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі|Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі]]. На стадыёне праводзіць свае хатнія матчы футбольны клуб «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]», а ў мінулым арэна з’яўлялася першым хатнім стадыёнам для футбольнага клуба «[[Гомель (футбольны клуб)|Гомель]]».

== Гісторыя ==
=== Перадгісторыя і будаўніцтва ===
Да сярэдзіны 1920-х гадоў заходняя мяжа Гомеля заканчвалася ў некалькіх сотнях метраў ад вуліцы Батарэйнай (цяпер [[Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)|вуліца Багдана Хмяльніцкага]]). Гэтая пагорыстая дарога звязвала вёскі [[Ляшчынец]], [[Давыдаўка (Гомельскі раён)|Давыдаўка]] і [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] з Палескай чыгуначнай станцыяй (станцыя [[Гомель-гаспадарчы]]). Участак, дзе было вырашана пабудаваць стадыён, уяўляў сабой дробнае, зарослае травой возера (балота), на астраўках якога падчас восеньскага пералёту адпачывалі дзікія качкі. Падчас вясенніх паводак гэтае балота затапляла суседнія [[Вуліца Аўэрбаха (Гомель)|вуліцы Аўэрбаха (былая Скобелеўская)]], [[Маскоўская вуліца (Гомель)|Маскоўскую]], частку [[Кіеўская вуліца (Гомель)|Кіеўскай]] і [[Адэская вуліца (Гомель)|Адэскую]] (цяпер Ракасоўскага), з-за чаго мясцовыя жыхары перасоўваліся на плытах і драўляных балеях, а гужавы транспарт быў вымушаны аб’язджаць затопленыя ўчасткі&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;&gt;{{cite web|url=https://gomelstreet.by/kraevedcheskie-zapiski-o-gomele/gde-ranshe-bylo-boloto|title=Где раньше было болото|publisher=Гомельские ведомости|date=29 ліпеня 1999|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ініцыятарамі ўзвядзення чыгуначнага стадыёна сталі кіраўнікі спартыўнага комплексу горада і чыгуначнага вузла [[Уладзіслаў Кубліцкі]], [[Пётр Адамовіч]] і спартыўны ўрач [[Моня Лапкоўскі]]. На працягу 1924—1926 гадоў яны неаднаразова звярталіся да гарадскога кіраўніцтва і начальніка [[Лібава-Роменская чыгунка|Любава-Роменскай чыгункі]]. Увосень 1925 года гарадскія ўлады прынялі афіцыйнае рашэнне аб будаўніцтве стадыёна для работнікаў гэтай галіны ў [[Залінія (гістарычны раён Гомеля)|Залінейным раёне]]. Для засыпкі балота спачатку выкарыстоўвалі кацельны шлак, а затым — зямлю, якую бралі з пагорыстых схілаў вуліцы Батарэйнай, зразаючы няроўнасці на адлегласці 100—150 метраў у абодва бакі. Па ўсім перыметры былі праведзены маштабныя дрэнажныя працы. Узвядзенне арэны, разлічанай першапачаткова на 5000 месцаў, ажыццяўлялася вялікімі сіламі гараджан і моладзі Залінейнага раёна. Да канца 1925 года тэрыторыя была засыпана і ўтрамбавана, а вакол пасаджаны каля 500 саджанцаў каштанаў, пірамідальных таполяў, акацый і ліп&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/articles/tam-zarozhdalsya-gomel-i-rvali-pidzhak-magomaeva-zeleno-belye-vpervye-v-vyshke-sygrayut-na-legendarnom-dlya-goroda-stadione|title=Там зарождался «Гомель» и рвали пиджак Магомаева. «Зелено-белые» впервые в «вышке» сыграют на легендарном для города стадионе|publisher=bel.football|date=12 сакавіка 2025|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

У 1926 годзе на стадыёне абсталявалі футбольнае поле, бегавыя дарожкі і ўсталявалі нізкія лаўкі ў тры рады для балельшчыкаў. Тады ж была створана першая футбольная каманда «Лакаматыў» з цэнтральным нападаючым Монем Лапкоўскім і брамнікам [[Сяргей Парахневіч|Сяргеем Парахневічам]]. У тым жа годзе гомельскія футбалісты згулялі тут свой першы міжнародны матч з камандай з нямецкага [[Лейпцыг]]а. Акрамя футбольнай арэны, на тэрыторыі былі пабудаваны валейбольныя, баскетбольныя, гандбольныя пляцоўкі, тэнісныя корты, 25-метровы цір, пляцоўка для гульні ў гарадкі, летні душ, адкрытая эстрада і крытая спартыўная зала (пабудавана ў 1926—1927 гадах). Урачыстае афіцыйнае адкрыццё стадыёна адбылося 19 чэрвеня 1927 года. У першым афіцыйным матчы мясцовы «Жэлдар» перамог зборную [[Мінск]]а з лікам 5:2&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/zdaniya/sportivnye/stadion-lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Gomelstreet.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Даваеннае развіццё і Дзіцячая чыгунка ===
У 1935 годзе стадыён перажыў першую рэканструкцыю, атрымаўшы дадатковую трыбуну. У першым матчы на абноўленай арэне гомельскія чыгуначнікі абыгралі калег са [[Жлобін]]а з лікам 6:0. У 1936 годзе, пасля ўтварэння ў [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] спартыўнага таварыства «Лакаматыў», ведамасная каманда «Жэлдар» таксама атрымала назву «Лакаматыў»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Вялікай падзеяй стала адкрыццё на тэрыторыі стадыёна першай у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] [[Дзіцячая чыгунка (Гомель)|Дзіцячай чыгункі]]. Паводле розных дадзеных, гэта адбылося ў 1935, жніўні 1936 або 1939 годзе. Танк-паравоз сістэмы «зязюля» (АЛКА серыі В) з двума невялікімі пасажырскімі вагонамі курсіраваў па паўднёвым баку стадыёна паміж дзвюма станцыямі&amp;nbsp;— «Радасная» і «Шчаслівая». Даўжыня маршруту складала ад 500 да 800 метраў, хуткасць&amp;nbsp;— каля 8 км/г. Увесь абслугоўваючы персанал чыгункі складаўся з дзяцей ва ўзросце ад 10 да 12 гадоў&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

=== Разбурэнне і перыяд росквіту ===
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] стадыён моцна пацярпеў ад нямецкіх авіяналётаў: была цалкам разбурана крытая спартыўная зала, пашкоджаны трыбуны, а адна з авіябомбаў пакінула глыбокую варонку прама на футбольным полі. Унікальная Дзіцячая чыгунка па загадзе нямецкага камандавання была дэмантавана і вывезена ў Германію&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Нягледзячы на разбурэнні, ужо ў 1944 годзе, праз паўгода пасля вызвалення горада, на стадыёне зноў пачалі гуляць у футбол. Газета «[[Гомельская праўда]]» паведамляла&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;:
{{цытата|Першы футбольны матч. Стадыён «Лакаматыў» пачалі запаўняць людзі. Яны садзіліся на разбураныя немцамі трыбуны, лаўкі і проста на траву. Пачынаўся першы футбольны матч у сезоне.{{арыгінальны тэкст|ru|Первый футбольный матч. Стадион «Локомотив» стали заполнять люди. Они усаживались на разрушенные немцами трибуны, скамейки и просто на траву. Начинался первый футбольный матч в сезоне.}}}}
Да 1946 года стадыён быў цалкам адноўлены і прыняў матч беларускай зоны трэцяй групы чэмпіянату СССР паміж мясцовым «Лакаматывам» і мінскім АДАКА (0:4). У 1953 годзе на тэрыторыі быў пабудаваны кінатэатр, які карыстаўся вялікай папулярнасцю ў жыхароў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначнага (цяпер Савецкага) раёна]] Гомеля (кінатэатр згарэў у пачатку 1980-х гадоў)&lt;ref name=&quot;rodeyvich&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

Сапраўдны росквіт прафесійнага футбола на стадыёне пачаўся 26 красавіка 1959 года, калі адроджаны «Лакаматыў» (прататып сучаснага ФК «Гомель») правёў свой першы хатні матч у зоне 2 класа «Б» чэмпіянату СССР супраць мінскага «[[Спартак (Мінск)|Спартака]]» (0:3). 2 мая каманда здабыла першыя ачкі на сваім полі (нічыя 2:2 з кіеўскім «Арсеналам»), а 15 мая 1960 года атрымала першую хатнюю перамогу над бендэрскім «[[ФК Ніструл|Ніструлам]]» (2:1). У 1962 годзе «Лакаматыў» выйграў сваю зону чэмпіянату, а ў [[Кубак СССР па футболе|Кубку СССР]] дайшоў да 1/16 фіналу, разграміўшы дома віцебскае «Чырвонае знамя» (4:0). У тым жа сезоне форвард Барыс Бахмутаў усталяваў на гэтым стадыёне рэкорд клуба&amp;nbsp;— 20 галоў за сезон. У 1963 годзе стадыён прымаў драматычнае трохматчавае чыгуначнае дэрбі ў рамках Кубка супраць аднаклубнікаў з [[Чалябінск]]а (3:3, 0:0, 3:1)&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

У 1964 годзе каманда змяніла назву на «Спартак», а праз тры гады, пасля разрыву адносін з чыгункай, пераехала на стадыён «[[Цэнтральны (стадыён, Гомель)|Цэнтральны]]», паколькі кіраўніцтва транспартнай галіны забараніла няведамаснай камандзе гуляць на сваёй арэне&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

=== Канцэрт Мусліма Магамаева і заняпад ===
У канцы 1960-х&amp;nbsp;— пачатку 1970-х гадоў на стадыёне адбыўся гістарычны двайны канцэрт знакамітага спевака [[Муслім Магамаеў|Мусліма Магамаева]]. З-за таго, што артыст спазніўся на першы выступ, арганізатары дазволілі гледачам застацца на другі канцэрт. У выніку колькасць наведвальнікаў дасягнула каля 20 тысяч чалавек, якія размясціліся не толькі на трыбунах, але і на самім полі. Пасля выступу публіка прарвалася да спевака за аўтографамі; натоўп разарваў пінжак Магамаева на сувеніры і ледзь не падняў на рукі службовы грузавік ЗІС, у якім ён спрабаваў з'ехаць&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;street_history&quot;/&gt;.

Пасля пераезду асноўнай гарадской каманды стадыён пачаў прыходзіць у заняпад. З 1974 года на ім не фіксавалася афіцыйных матчаў чэмпіянату БССР. Арэна выкарыстоўвалася для гульняў чэмпіянату горада, турніраў чыгуначнікаў і работнікаў вагонарамонтнага завода (ВРЗ). Узімку тут заліваўся каток, на якім трэніраваўся і гуляў хакейны клуб ЭТЗ (чэмпіён БССР 1976 года). На тэрыторыі таксама праводзіліся турніры сярод кінолагаў і святкаваўся Дзень чыгуначніка&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. Плошча комплексу складала 9,2 га, а трыбуны ўмяшчалі да 15 тысяч гледачоў (пазней пасля рэканструкцый&amp;nbsp;— каля 10 тысяч){{sfn|Гомель. Энциклопедический справочник|1991}}. 

=== Сучаснасць ===
У 2011 годзе было абвешчана аб закрыцці стадыёна на маштабную рэканструкцыю. Побач з гістарычнай арэнай быў узведзены сучасны Палац спорту. У студзені 2013 года абноўлены аб'ект быў здадзены ў эксплуатацыю, што прымеркавалі да 150-годдзя Беларускай чыгункі. Стадыён адразу стаў хатняй пляцоўкай для ведамаснага клуба «Гомельчыгунтранс» (з 2017 года&amp;nbsp;— «[[Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)|Лакаматыў]]»), які ў тым жа годзе падняўся ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]]. У 2017 і 2018 гадах стадыён прымаў матчы 1/4 фіналу [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць салігорскага «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёра]]» і «[[Віцебск (футбольны клуб)|Віцебска]]»&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;. У далейшым арэна стала выкарыстоўвацца і для правядзення матчаў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]]&lt;ref name=&quot;football_by&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Сучасны культурна-спартыўны комплекс «Лакаматыў» уключае ў сябе разнастайную спартыўную інфраструктуру. На стадыёне размешчаны два футбольныя палі: асноўнае поле плошчай 8163 м² і поле са штучным пакрыццём плошчай 7559 м²&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gomel.rw.by/social_sphere/cultural_sports_complex/stadion_lokomotiv/|title=Стадион «Локомотив»|publisher=Белорусская железная дорога|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Вакол поля пракладзена кругавая 400-метровая бегавая дарожка. Таксама маюцца гарадошны корт, баскетбольная і валейбольная пляцоўкі, сектары для скачкоў і кіданняў.

У склад комплексу ўваходзіць універсальная зала гульнявых відаў спорту з гульнявым полем, трыбуны якой змяшчаюць 750 гледачоў. У адміністрацыйным будынку функцыянуюць трэнажорная зала (абсталяваная 89 спартыўнымі снарадамі, велатрэнажорамі і бегавымі дарожкамі), раздзявалкі, душавыя, буфет і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vk.com/kckgomel|title=Культурно-спортивный комплекс Локомотив г.Гомель|publisher=VK|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cfisrmr.ru/object/stad-lokomotiv|title=Стадион «Локомотив»|date=7 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. У зімні перыяд на стадыёне працуе пракат лыжнага інвентару.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Мінск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]]</text>
      <sha1>ica3k46biqamanse2hqv5aybvbc4dq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лакаматыў (футбольны клуб, Гомель)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809359</id>
    <redirect title="ФК Лакаматыў Гомель" />
    <revision>
      <id>5153731</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Лакаматыў Гомель]]</comment>
      <origin>5153731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="htfgm07am2r57x3u3yoj46mi9fz26m3" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Лакаматыў Гомель]]</text>
      <sha1>htfgm07am2r57x3u3yoj46mi9fz26m3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гомель (футбольны клуб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809360</id>
    <redirect title="ФК Гомель" />
    <revision>
      <id>5153732</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:38:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Гомель]]</comment>
      <origin>5153732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="hpvnwls234zn2ai9y12ns7vh8bnsi5f" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Гомель]]</text>
      <sha1>hpvnwls234zn2ai9y12ns7vh8bnsi5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Віцебск (футбольны клуб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809361</id>
    <redirect title="ФК Віцебск" />
    <revision>
      <id>5153734</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Віцебск]]</comment>
      <origin>5153734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="cs96y6qt1j33cnv5nhmtucf1wuh7yhr" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Віцебск ]]</text>
      <sha1>cs96y6qt1j33cnv5nhmtucf1wuh7yhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809362</id>
    <redirect title="ФК Шахцёр Салігорск" />
    <revision>
      <id>5153735</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Шахцёр Салігорск]]</comment>
      <origin>5153735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="1r3iej7355pt3df9hkxrztvt58zdrf1" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Шахцёр Салігорск]]</text>
      <sha1>1r3iej7355pt3df9hkxrztvt58zdrf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стадыён «Лакаматыў» (Гомель)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809363</id>
    <redirect title="Лакаматыў (стадыён, Гомель)" />
    <revision>
      <id>5153736</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Лакаматыў (стадыён, Гомель)]]</comment>
      <origin>5153736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="rmn39m55t3rxlk9azqyneqofd03435f" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Лакаматыў (стадыён, Гомель)]]</text>
      <sha1>rmn39m55t3rxlk9azqyneqofd03435f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзіцячая чыгунка (Гомель)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809364</id>
    <redirect title="Гомельская дзіцячая чыгунка" />
    <revision>
      <id>5153738</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Гомельская дзіцячая чыгунка]]</comment>
      <origin>5153738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="hax7w7g5uzqauzyvrbvan3hjn42epso" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Гомельская дзіцячая чыгунка]]</text>
      <sha1>hax7w7g5uzqauzyvrbvan3hjn42epso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старт (стадыён, Ліда)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809365</id>
    <revision>
      <id>5153749</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Старт |лагатып              =  |выява                = Стадион &quot;Старт&quot;.jpg |каментарый           = Стадыён «Старт» |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Старт}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне...»</comment>
      <origin>5153749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9904" sha1="6rq9yb1qajo9wqlkyjr738b79gpqo4g" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Старт
|лагатып              = 
|выява                = Стадион &quot;Старт&quot;.jpg
|каментарый           = Стадыён «Старт»
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Старт}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Ліда]], вул. Качана, 33
|закладзены           = 1979
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 2013
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]»
|умяшчальнасць        = 2960
|габарыты             = 105 × 68 м
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Старт»''' — шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Ліда|Лідзе]] (Беларусь). Афіцыйна адкрыты ў 2013 годзе. Здольны ўмясціць 2960 гледачоў. З’яўляецца адной з дзвюх хатніх арэн (разам са стадыёнам «[[Юнацтва (стадыён, Ліда)|Юнацтва]]») футбольнага клуба «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]». 

== Гісторыя ==
Будаўніцтва стадыёна пачалося ў 1979 годзе. Кіраўніцтва мясцовай абутковай фабрыкі, якая апекавалася гарадскім футбольным клубам «Абутнік», вырашыла скарыстацца перадалімпійскай праграмай развіцця спартыўнай інфраструктуры напярэдадні [[Летнія Алімпійскія гульні 1980|Алімпійскіх гульняў у Маскве]]. Быў выкапаны катлаван і расчышчана пляцоўка для ўкладкі газона. Аднак пасля завяршэння Алімпіяды фінансаванне было спынена, і будоўля замарозілася&lt;ref name=&quot;fbl&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/44147|title=В новой форме на новом стадионе (ФОТО)|author=Николай Белявский|publisher=Football.by|date=27 красавіка 2013|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lida.info/po-domam-proekt-o-stadionax-belarusi-epizod-16-start-lida/|title=«По домам». Проект о стадионах Беларуси. Эпизод 16: «Старт» (Лида)|publisher=Lida.info|date=26 верасня 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

З гадамі недабудаваны спартыўны аб’ект ператварыўся ў гарадскі рынак, які атрымаў назву «Старт». Гандлёвыя рады атачылі травяны газон, які мясцовыя футбалісты перыядычна выкарыстоўвалі для трэніровак, каб не псаваць цэнтральнае поле галоўнага гарадскога стадыёна&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Аднаўленне будаўніцтва адбылося падчас падрыхтоўкі Ліды да правядзення рэспубліканскага фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі]]» ў 2010 годзе. На стадыёне абсталявалі штучны газон і ўзвялі трыбуны. У тым жа годзе на ім быў праведзены фінальны матч аматарскага чэмпіянату ў прысутнасці галоўнага трэнера зборнай Беларусі [[Бернд Штанге|Бернда Штанге]] і генеральнага дырэктара АБФФ [[Леанід Дзмітраніца|Леаніда Дзмітраніцы]]. Нягледзячы на гэта, здаць аб’ект цалкам у тэрмін не ўдалося: завяршэнне будаўніцтва адміністрацыйна-бытавога корпуса адкладалася яшчэ на працягу трох гадоў, з-за чаго лідскі клуб часам быў вымушаны праводзіць хатнія матчы ў іншых гарадах&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Вясной 2013 года стадыён быў канчаткова ўведзены ў эксплуатацыю і атрымаў назву «Старт» у спадчыну ад былога рынку. Першы афіцыйны матч адбыўся 27 красавіка 2013 года: у рамках чэмпіянату [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі]] мясцовая «Ліда» перамагла мінскі «[[СКВІЧ]]» з лікам 3:0 (дублем адзначыўся нападаючы Ігар Крывабок). Новы стадыён замяніў старое механічнае табло на сучаснае электроннае&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён мае дзве трыбуны ўздоўж поля агульнай умяшчальнасцю 2960 гледачоў, з якіх 1440 месцаў знаходзяцца пад дахам, а 1520 з’яўляюцца адкрытымі. На заходняй цэнтральнай трыбуне абсталявана 20 крытых VIP-месцаў, а таксама 8 крытых месцаў для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі. Прадугледжана 16 месцаў для асоб з абмежаванымі магчымасцямі, ёсць асобнае памяшканне для прэс-канферэнцый. Побач арганізавана паркоўка на 102 аўтамабілі і 6 аўтобусаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;&gt;{{cite web|url=http://fclida.by/stadion|title=Стадион «Старт»|publisher=Афіцыйны сайт ФК «Ліда»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Памеры футбольнага поля складаюць 105 × 68 метраў. Пакрыццё — штучнае. Сістэма падагравання поля адсутнічае, аднак маюцца штучнае мачтавае асвятленне і электроннае табло. Лёгкаатлетычная інфраструктура ўключае тартанавую бегавую дарожку на 6 палос (8 палос на галоўнай прамой). За паўночным віражом бегавой дарожкі размешчаны адміністрацыйны будынак, у той час як паўднёвы віраж абнесены земляным валам без глядацкіх месцаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;/&gt;.

У адзіны спартыўны кластар са стадыёнам уваходзяць суседнія аб’екты: крыты [[Лядовы палац (Ліда)|Лядовы палац]] і комплекс «Алімпія», які аб’ядноўвае пад адным дахам спартыўную залу, басейн, трэнажорную залу і саўну&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hockey.by/icearenas/|title=Ледовые арены|publisher=Hockey.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://olimpialida.by/uslugi|title=Услуги|publisher=Спорткомплекс «Олимпия»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. 

Пазней на тэрыторыі побач з лясным масівам і будынкам гарадской СДЮШАР па футболе была ўзведзена дадатковая шматфункцыянальная крытая спартыўная пляцоўка з каркасам з металаканструкцый (памерам 40 × 20 метраў). Гэтае збудаванне ацяпляецца ўзімку спецыяльнымі паветранымі гарматамі і прызначана для заняткаў міні-футболам, валейболам, баскетболам, боксам, цяжкай атлетыкай і барацьбой&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://oblsport.grodno.by/ru/press/news/novuyu-sportivnuyu-ploshchadku-na-stadione-start-postroili-v-lide.html|title=Новую спортивную площадку на стадионе «Старт» построили в Лиде|publisher=Управление спорта и туризма Гродненского облисполкома|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Лідзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Ліды]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе]]</text>
      <sha1>6rq9yb1qajo9wqlkyjr738b79gpqo4g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153751</id>
      <parentid>5153749</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>5153751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9940" sha1="dxjgdx66ezgfazlfvz795ia58h4vrz2" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Старт
|лагатып              = 
|выява                = Стадион &quot;Старт&quot;.jpg
|каментарый           = Стадыён «Старт»
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Старт}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Ліда]], вул. Качана, 33
|закладзены           = 1979
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 2013
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]»
|умяшчальнасць        = 2960
|габарыты             = 105 × 68 м
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Старт»''' — шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Ліда|Лідзе]] (Беларусь). Афіцыйна адкрыты ў 2013 годзе. Здольны ўмясціць 2960 гледачоў. З’яўляецца адной з дзвюх хатніх арэн (разам са стадыёнам «[[Юнацтва (стадыён, Ліда)|Юнацтва]]») футбольнага клуба «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]». 

== Гісторыя ==
Будаўніцтва стадыёна пачалося ў 1979 годзе. Кіраўніцтва мясцовай абутковай фабрыкі, якая апекавалася гарадскім футбольным клубам «Абутнік», вырашыла скарыстацца перадалімпійскай праграмай развіцця спартыўнай інфраструктуры напярэдадні [[Летнія Алімпійскія гульні 1980|Алімпійскіх гульняў у Маскве]]. Быў выкапаны катлаван і расчышчана пляцоўка для ўкладкі газона. Аднак пасля завяршэння Алімпіяды фінансаванне было спынена, і будоўля замарозілася&lt;ref name=&quot;fbl&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/44147|title=В новой форме на новом стадионе (ФОТО)|author=Николай Белявский|publisher=Football.by|date=27 красавіка 2013|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lida.info/po-domam-proekt-o-stadionax-belarusi-epizod-16-start-lida/|title=«По домам». Проект о стадионах Беларуси. Эпизод 16: «Старт» (Лида)|publisher=Lida.info|date=26 верасня 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

З гадамі недабудаваны спартыўны аб’ект ператварыўся ў гарадскі рынак, які атрымаў назву «Старт». Гандлёвыя рады атачылі травяны газон, які мясцовыя футбалісты перыядычна выкарыстоўвалі для трэніровак, каб не псаваць цэнтральнае поле галоўнага гарадскога стадыёна&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Аднаўленне будаўніцтва адбылося падчас падрыхтоўкі Ліды да правядзення рэспубліканскага фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ў 2010 годзе. На стадыёне абсталявалі штучны газон і ўзвялі трыбуны. У тым жа годзе на ім быў праведзены фінальны матч аматарскага чэмпіянату ў прысутнасці галоўнага трэнера зборнай Беларусі [[Бернд Штанге|Бернда Штанге]] і генеральнага дырэктара АБФФ [[Леанід Дзмітраніца|Леаніда Дзмітраніцы]]. Нягледзячы на гэта, здаць аб’ект цалкам у тэрмін не ўдалося: завяршэнне будаўніцтва адміністрацыйна-бытавога корпуса адкладалася яшчэ на працягу трох гадоў, з-за чаго лідскі клуб часам быў вымушаны праводзіць хатнія матчы ў іншых гарадах&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Вясной 2013 года стадыён быў канчаткова ўведзены ў эксплуатацыю і атрымаў назву «Старт» у спадчыну ад былога рынку. Першы афіцыйны матч адбыўся 27 красавіка 2013 года: у рамках чэмпіянату [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі]] мясцовая «Ліда» перамагла мінскі «[[СКВІЧ]]» з лікам 3:0 (дублем адзначыўся нападаючы Ігар Крывабок). Новы стадыён замяніў старое механічнае табло на сучаснае электроннае&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён мае дзве трыбуны ўздоўж поля агульнай умяшчальнасцю 2960 гледачоў, з якіх 1440 месцаў знаходзяцца пад дахам, а 1520 з’яўляюцца адкрытымі. На заходняй цэнтральнай трыбуне абсталявана 20 крытых VIP-месцаў, а таксама 8 крытых месцаў для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі. Прадугледжана 16 месцаў для асоб з абмежаванымі магчымасцямі, ёсць асобнае памяшканне для прэс-канферэнцый. Побач арганізавана паркоўка на 102 аўтамабілі і 6 аўтобусаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;&gt;{{cite web|url=http://fclida.by/stadion|title=Стадион «Старт»|publisher=Афіцыйны сайт ФК «Ліда»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Памеры футбольнага поля складаюць 105 × 68 метраў. Пакрыццё — штучнае. Сістэма падагравання поля адсутнічае, аднак маюцца штучнае мачтавае асвятленне і электроннае табло. Лёгкаатлетычная інфраструктура ўключае тартанавую бегавую дарожку на 6 палос (8 палос на галоўнай прамой). За паўночным віражом бегавой дарожкі размешчаны адміністрацыйны будынак, у той час як паўднёвы віраж абнесены земляным валам без глядацкіх месцаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;/&gt;.

У адзіны спартыўны кластар са стадыёнам уваходзяць суседнія аб’екты: крыты [[Лядовы палац (Ліда)|Лядовы палац]] і комплекс «Алімпія», які аб’ядноўвае пад адным дахам спартыўную залу, басейн, трэнажорную залу і саўну&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hockey.by/icearenas/|title=Ледовые арены|publisher=Hockey.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://olimpialida.by/uslugi|title=Услуги|publisher=Спорткомплекс «Олимпия»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. 

Пазней на тэрыторыі побач з лясным масівам і будынкам гарадской СДЮШАР па футболе была ўзведзена дадатковая шматфункцыянальная крытая спартыўная пляцоўка з каркасам з металаканструкцый (памерам 40 × 20 метраў). Гэтае збудаванне ацяпляецца ўзімку спецыяльнымі паветранымі гарматамі і прызначана для заняткаў міні-футболам, валейболам, баскетболам, боксам, цяжкай атлетыкай і барацьбой&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://oblsport.grodno.by/ru/press/news/novuyu-sportivnuyu-ploshchadku-na-stadione-start-postroili-v-lide.html|title=Новую спортивную площадку на стадионе «Старт» построили в Лиде|publisher=Управление спорта и туризма Гродненского облисполкома|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Лідзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Ліды]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе]]</text>
      <sha1>dxjgdx66ezgfazlfvz795ia58h4vrz2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153752</id>
      <parentid>5153751</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9991" sha1="h6d81kjeic513mqrcbx7j9vzj4rki3c" xml:space="preserve">{{значэнні|Старт (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Старт
|лагатып              = 
|выява                = Стадион &quot;Старт&quot;.jpg
|каментарый           = Стадыён «Старт»
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Старт}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Ліда]], вул. Качана, 33
|закладзены           = 1979
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 2013
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]»
|умяшчальнасць        = 2960
|габарыты             = 105 × 68 м
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Старт»''' — шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Ліда|Лідзе]] (Беларусь). Афіцыйна адкрыты ў 2013 годзе. Здольны ўмясціць 2960 гледачоў. З’яўляецца адной з дзвюх хатніх арэн (разам са стадыёнам «[[Юнацтва (стадыён, Ліда)|Юнацтва]]») футбольнага клуба «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]». 

== Гісторыя ==
Будаўніцтва стадыёна пачалося ў 1979 годзе. Кіраўніцтва мясцовай абутковай фабрыкі, якая апекавалася гарадскім футбольным клубам «Абутнік», вырашыла скарыстацца перадалімпійскай праграмай развіцця спартыўнай інфраструктуры напярэдадні [[Летнія Алімпійскія гульні 1980|Алімпійскіх гульняў у Маскве]]. Быў выкапаны катлаван і расчышчана пляцоўка для ўкладкі газона. Аднак пасля завяршэння Алімпіяды фінансаванне было спынена, і будоўля замарозілася&lt;ref name=&quot;fbl&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/44147|title=В новой форме на новом стадионе (ФОТО)|author=Николай Белявский|publisher=Football.by|date=27 красавіка 2013|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lida.info/po-domam-proekt-o-stadionax-belarusi-epizod-16-start-lida/|title=«По домам». Проект о стадионах Беларуси. Эпизод 16: «Старт» (Лида)|publisher=Lida.info|date=26 верасня 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

З гадамі недабудаваны спартыўны аб’ект ператварыўся ў гарадскі рынак, які атрымаў назву «Старт». Гандлёвыя рады атачылі травяны газон, які мясцовыя футбалісты перыядычна выкарыстоўвалі для трэніровак, каб не псаваць цэнтральнае поле галоўнага гарадскога стадыёна&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Аднаўленне будаўніцтва адбылося падчас падрыхтоўкі Ліды да правядзення рэспубліканскага фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ў 2010 годзе. На стадыёне абсталявалі штучны газон і ўзвялі трыбуны. У тым жа годзе на ім быў праведзены фінальны матч аматарскага чэмпіянату ў прысутнасці галоўнага трэнера зборнай Беларусі [[Бернд Штанге|Бернда Штанге]] і генеральнага дырэктара АБФФ [[Леанід Дзмітраніца|Леаніда Дзмітраніцы]]. Нягледзячы на гэта, здаць аб’ект цалкам у тэрмін не ўдалося: завяршэнне будаўніцтва адміністрацыйна-бытавога корпуса адкладалася яшчэ на працягу трох гадоў, з-за чаго лідскі клуб часам быў вымушаны праводзіць хатнія матчы ў іншых гарадах&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Вясной 2013 года стадыён быў канчаткова ўведзены ў эксплуатацыю і атрымаў назву «Старт» у спадчыну ад былога рынку. Першы афіцыйны матч адбыўся 27 красавіка 2013 года: у рамках чэмпіянату [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі]] мясцовая «Ліда» перамагла мінскі «[[СКВІЧ]]» з лікам 3:0 (дублем адзначыўся нападаючы Ігар Крывабок). Новы стадыён замяніў старое механічнае табло на сучаснае электроннае&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён мае дзве трыбуны ўздоўж поля агульнай умяшчальнасцю 2960 гледачоў, з якіх 1440 месцаў знаходзяцца пад дахам, а 1520 з’яўляюцца адкрытымі. На заходняй цэнтральнай трыбуне абсталявана 20 крытых VIP-месцаў, а таксама 8 крытых месцаў для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі. Прадугледжана 16 месцаў для асоб з абмежаванымі магчымасцямі, ёсць асобнае памяшканне для прэс-канферэнцый. Побач арганізавана паркоўка на 102 аўтамабілі і 6 аўтобусаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;&gt;{{cite web|url=http://fclida.by/stadion|title=Стадион «Старт»|publisher=Афіцыйны сайт ФК «Ліда»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Памеры футбольнага поля складаюць 105 × 68 метраў. Пакрыццё — штучнае. Сістэма падагравання поля адсутнічае, аднак маюцца штучнае мачтавае асвятленне і электроннае табло. Лёгкаатлетычная інфраструктура ўключае тартанавую бегавую дарожку на 6 палос (8 палос на галоўнай прамой). За паўночным віражом бегавой дарожкі размешчаны адміністрацыйны будынак, у той час як паўднёвы віраж абнесены земляным валам без глядацкіх месцаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;/&gt;.

У адзіны спартыўны кластар са стадыёнам уваходзяць суседнія аб’екты: крыты [[Лядовы палац (Ліда)|Лядовы палац]] і комплекс «Алімпія», які аб’ядноўвае пад адным дахам спартыўную залу, басейн, трэнажорную залу і саўну&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hockey.by/icearenas/|title=Ледовые арены|publisher=Hockey.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://olimpialida.by/uslugi|title=Услуги|publisher=Спорткомплекс «Олимпия»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. 

Пазней на тэрыторыі побач з лясным масівам і будынкам гарадской СДЮШАР па футболе была ўзведзена дадатковая шматфункцыянальная крытая спартыўная пляцоўка з каркасам з металаканструкцый (памерам 40 × 20 метраў). Гэтае збудаванне ацяпляецца ўзімку спецыяльнымі паветранымі гарматамі і прызначана для заняткаў міні-футболам, валейболам, баскетболам, боксам, цяжкай атлетыкай і барацьбой&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://oblsport.grodno.by/ru/press/news/novuyu-sportivnuyu-ploshchadku-na-stadione-start-postroili-v-lide.html|title=Новую спортивную площадку на стадионе «Старт» построили в Лиде|publisher=Управление спорта и туризма Гродненского облисполкома|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Лідзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Ліды]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе]]</text>
      <sha1>h6d81kjeic513mqrcbx7j9vzj4rki3c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153792</id>
      <parentid>5153752</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:33:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Гісторыя */ вікіфікацыя</comment>
      <origin>5153792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10042" sha1="jy79jkcgdiihjh9nulrxze39rgll9w7" xml:space="preserve">{{значэнні|Старт (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Старт
|лагатып              = 
|выява                = Стадион &quot;Старт&quot;.jpg
|каментарый           = Стадыён «Старт»
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Старт}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Ліда]], вул. Качана, 33
|закладзены           = 1979
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 2013
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]»
|умяшчальнасць        = 2960
|габарыты             = 105 × 68 м
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Старт»''' — шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Ліда|Лідзе]] (Беларусь). Афіцыйна адкрыты ў 2013 годзе. Здольны ўмясціць 2960 гледачоў. З’яўляецца адной з дзвюх хатніх арэн (разам са стадыёнам «[[Юнацтва (стадыён, Ліда)|Юнацтва]]») футбольнага клуба «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]». 

== Гісторыя ==
Будаўніцтва стадыёна пачалося ў 1979 годзе. Кіраўніцтва [[Лідская абутковая фабрыка|Лідскай абутковай фабрыкі]], якая апекавалася гарадскім футбольным клубам «Абутнік», вырашыла скарыстацца перадалімпійскай праграмай развіцця спартыўнай інфраструктуры напярэдадні [[Летнія Алімпійскія гульні 1980|Алімпійскіх гульняў у Маскве]]. Быў выкапаны катлаван і расчышчана пляцоўка для ўкладкі газона. Аднак пасля завяршэння Алімпіяды фінансаванне было спынена, і будоўля замарозілася&lt;ref name=&quot;fbl&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/44147|title=В новой форме на новом стадионе (ФОТО)|author=Николай Белявский|publisher=Football.by|date=27 красавіка 2013|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lida.info/po-domam-proekt-o-stadionax-belarusi-epizod-16-start-lida/|title=«По домам». Проект о стадионах Беларуси. Эпизод 16: «Старт» (Лида)|publisher=Lida.info|date=26 верасня 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

З гадамі недабудаваны спартыўны аб’ект ператварыўся ў гарадскі рынак, які атрымаў назву «Старт». Гандлёвыя рады атачылі травяны газон, які мясцовыя футбалісты перыядычна выкарыстоўвалі для трэніровак, каб не псаваць цэнтральнае поле галоўнага гарадскога стадыёна&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Аднаўленне будаўніцтва адбылося падчас падрыхтоўкі Ліды да правядзення рэспубліканскага фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ў 2010 годзе. На стадыёне абсталявалі штучны газон і ўзвялі трыбуны. У тым жа годзе на ім быў праведзены фінальны матч аматарскага чэмпіянату ў прысутнасці галоўнага трэнера зборнай Беларусі [[Бернд Штанге|Бернда Штанге]] і генеральнага дырэктара АБФФ [[Леанід Дзмітраніца|Леаніда Дзмітраніцы]]. Нягледзячы на гэта, здаць аб’ект цалкам у тэрмін не ўдалося: завяршэнне будаўніцтва адміністрацыйна-бытавога корпуса адкладалася яшчэ на працягу трох гадоў, з-за чаго лідскі клуб часам быў вымушаны праводзіць хатнія матчы ў іншых гарадах&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Вясной 2013 года стадыён быў канчаткова ўведзены ў эксплуатацыю і атрымаў назву «Старт» у спадчыну ад былога рынку. Першы афіцыйны матч адбыўся 27 красавіка 2013 года: у рамках чэмпіянату [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі]] мясцовая «Ліда» перамагла мінскі «[[СКВІЧ]]» з лікам 3:0 (дублем адзначыўся нападаючы Ігар Крывабок). Новы стадыён замяніў старое механічнае табло на сучаснае электроннае&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён мае дзве трыбуны ўздоўж поля агульнай умяшчальнасцю 2960 гледачоў, з якіх 1440 месцаў знаходзяцца пад дахам, а 1520 з’яўляюцца адкрытымі. На заходняй цэнтральнай трыбуне абсталявана 20 крытых VIP-месцаў, а таксама 8 крытых месцаў для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі. Прадугледжана 16 месцаў для асоб з абмежаванымі магчымасцямі, ёсць асобнае памяшканне для прэс-канферэнцый. Побач арганізавана паркоўка на 102 аўтамабілі і 6 аўтобусаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;&gt;{{cite web|url=http://fclida.by/stadion|title=Стадион «Старт»|publisher=Афіцыйны сайт ФК «Ліда»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Памеры футбольнага поля складаюць 105 × 68 метраў. Пакрыццё — штучнае. Сістэма падагравання поля адсутнічае, аднак маюцца штучнае мачтавае асвятленне і электроннае табло. Лёгкаатлетычная інфраструктура ўключае тартанавую бегавую дарожку на 6 палос (8 палос на галоўнай прамой). За паўночным віражом бегавой дарожкі размешчаны адміністрацыйны будынак, у той час як паўднёвы віраж абнесены земляным валам без глядацкіх месцаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;/&gt;.

У адзіны спартыўны кластар са стадыёнам уваходзяць суседнія аб’екты: крыты [[Лядовы палац (Ліда)|Лядовы палац]] і комплекс «Алімпія», які аб’ядноўвае пад адным дахам спартыўную залу, басейн, трэнажорную залу і саўну&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hockey.by/icearenas/|title=Ледовые арены|publisher=Hockey.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://olimpialida.by/uslugi|title=Услуги|publisher=Спорткомплекс «Олимпия»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. 

Пазней на тэрыторыі побач з лясным масівам і будынкам гарадской СДЮШАР па футболе была ўзведзена дадатковая шматфункцыянальная крытая спартыўная пляцоўка з каркасам з металаканструкцый (памерам 40 × 20 метраў). Гэтае збудаванне ацяпляецца ўзімку спецыяльнымі паветранымі гарматамі і прызначана для заняткаў міні-футболам, валейболам, баскетболам, боксам, цяжкай атлетыкай і барацьбой&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://oblsport.grodno.by/ru/press/news/novuyu-sportivnuyu-ploshchadku-na-stadione-start-postroili-v-lide.html|title=Новую спортивную площадку на стадионе «Старт» построили в Лиде|publisher=Управление спорта и туризма Гродненского облисполкома|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Лідзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Ліды]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе]]</text>
      <sha1>jy79jkcgdiihjh9nulrxze39rgll9w7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153795</id>
      <parentid>5153792</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:40:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Гісторыя */ вікіфікацыя</comment>
      <origin>5153795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10075" sha1="9emkkbi8i2739vhepmj9nsjwc83gr50" xml:space="preserve">{{значэнні|Старт (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Старт
|лагатып              = 
|выява                = Стадион &quot;Старт&quot;.jpg
|каментарый           = Стадыён «Старт»
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Старт}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Ліда]], вул. Качана, 33
|закладзены           = 1979
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 2013
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]»
|умяшчальнасць        = 2960
|габарыты             = 105 × 68 м
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Старт»''' — шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Ліда|Лідзе]] (Беларусь). Афіцыйна адкрыты ў 2013 годзе. Здольны ўмясціць 2960 гледачоў. З’яўляецца адной з дзвюх хатніх арэн (разам са стадыёнам «[[Юнацтва (стадыён, Ліда)|Юнацтва]]») футбольнага клуба «[[Ліда (футбольны клуб)|Ліда]]». 

== Гісторыя ==
Будаўніцтва стадыёна пачалося ў 1979 годзе. Кіраўніцтва [[Лідская абутковая фабрыка|Лідскай абутковай фабрыкі]], якая апекавалася гарадскім футбольным клубам «[[ФК Абутнік Ліда|Абутнік]]», вырашыла скарыстацца перадалімпійскай праграмай развіцця спартыўнай інфраструктуры напярэдадні [[Летнія Алімпійскія гульні 1980|Алімпійскіх гульняў у Маскве]]. Быў выкапаны катлаван і расчышчана пляцоўка для ўкладкі газона. Аднак пасля завяршэння Алімпіяды фінансаванне было спынена, і будоўля замарозілася&lt;ref name=&quot;fbl&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/44147|title=В новой форме на новом стадионе (ФОТО)|author=Николай Белявский|publisher=Football.by|date=27 красавіка 2013|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lida.info/po-domam-proekt-o-stadionax-belarusi-epizod-16-start-lida/|title=«По домам». Проект о стадионах Беларуси. Эпизод 16: «Старт» (Лида)|publisher=Lida.info|date=26 верасня 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

З гадамі недабудаваны спартыўны аб’ект ператварыўся ў гарадскі рынак, які атрымаў назву «Старт». Гандлёвыя рады атачылі травяны газон, які мясцовыя футбалісты перыядычна выкарыстоўвалі для трэніровак, каб не псаваць цэнтральнае поле галоўнага гарадскога стадыёна&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Аднаўленне будаўніцтва адбылося падчас падрыхтоўкі Ліды да правядзення рэспубліканскага фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ў 2010 годзе. На стадыёне абсталявалі штучны газон і ўзвялі трыбуны. У тым жа годзе на ім быў праведзены фінальны матч аматарскага чэмпіянату ў прысутнасці галоўнага трэнера зборнай Беларусі [[Бернд Штанге|Бернда Штанге]] і генеральнага дырэктара АБФФ [[Леанід Дзмітраніца|Леаніда Дзмітраніцы]]. Нягледзячы на гэта, здаць аб’ект цалкам у тэрмін не ўдалося: завяршэнне будаўніцтва адміністрацыйна-бытавога корпуса адкладалася яшчэ на працягу трох гадоў, з-за чаго лідскі клуб часам быў вымушаны праводзіць хатнія матчы ў іншых гарадах&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

Вясной 2013 года стадыён быў канчаткова ўведзены ў эксплуатацыю і атрымаў назву «Старт» у спадчыну ад былога рынку. Першы афіцыйны матч адбыўся 27 красавіка 2013 года: у рамках чэмпіянату [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі]] мясцовая «Ліда» перамагла мінскі «[[СКВІЧ]]» з лікам 3:0 (дублем адзначыўся нападаючы Ігар Крывабок). Новы стадыён замяніў старое механічнае табло на сучаснае электроннае&lt;ref name=&quot;fbl&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён мае дзве трыбуны ўздоўж поля агульнай умяшчальнасцю 2960 гледачоў, з якіх 1440 месцаў знаходзяцца пад дахам, а 1520 з’яўляюцца адкрытымі. На заходняй цэнтральнай трыбуне абсталявана 20 крытых VIP-месцаў, а таксама 8 крытых месцаў для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі. Прадугледжана 16 месцаў для асоб з абмежаванымі магчымасцямі, ёсць асобнае памяшканне для прэс-канферэнцый. Побач арганізавана паркоўка на 102 аўтамабілі і 6 аўтобусаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;&gt;{{cite web|url=http://fclida.by/stadion|title=Стадион «Старт»|publisher=Афіцыйны сайт ФК «Ліда»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Памеры футбольнага поля складаюць 105 × 68 метраў. Пакрыццё — штучнае. Сістэма падагравання поля адсутнічае, аднак маюцца штучнае мачтавае асвятленне і электроннае табло. Лёгкаатлетычная інфраструктура ўключае тартанавую бегавую дарожку на 6 палос (8 палос на галоўнай прамой). За паўночным віражом бегавой дарожкі размешчаны адміністрацыйны будынак, у той час як паўднёвы віраж абнесены земляным валам без глядацкіх месцаў&lt;ref name=&quot;sta&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;lid&quot;/&gt;.

У адзіны спартыўны кластар са стадыёнам уваходзяць суседнія аб’екты: крыты [[Лядовы палац (Ліда)|Лядовы палац]] і комплекс «Алімпія», які аб’ядноўвае пад адным дахам спартыўную залу, басейн, трэнажорную залу і саўну&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hockey.by/icearenas/|title=Ледовые арены|publisher=Hockey.by|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://olimpialida.by/uslugi|title=Услуги|publisher=Спорткомплекс «Олимпия»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. 

Пазней на тэрыторыі побач з лясным масівам і будынкам гарадской СДЮШАР па футболе была ўзведзена дадатковая шматфункцыянальная крытая спартыўная пляцоўка з каркасам з металаканструкцый (памерам 40 × 20 метраў). Гэтае збудаванне ацяпляецца ўзімку спецыяльнымі паветранымі гарматамі і прызначана для заняткаў міні-футболам, валейболам, баскетболам, боксам, цяжкай атлетыкай і барацьбой&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://oblsport.grodno.by/ru/press/news/novuyu-sportivnuyu-ploshchadku-na-stadione-start-postroili-v-lide.html|title=Новую спортивную площадку на стадионе «Старт» построили в Лиде|publisher=Управление спорта и туризма Гродненского облисполкома|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Лідзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Ліды]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе]]</text>
      <sha1>9emkkbi8i2739vhepmj9nsjwc83gr50</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліда (футбольны клуб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809366</id>
    <redirect title="ФК Ліда" />
    <revision>
      <id>5153750</id>
      <timestamp>2026-06-12T15:59:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Ліда]]</comment>
      <origin>5153750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="p1f4b6s3u30c60jao79683f9barnk0q" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Ліда ]]</text>
      <sha1>p1f4b6s3u30c60jao79683f9barnk0q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хваля (стадыён, Пінск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809367</id>
    <revision>
      <id>5153758</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:09:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Хваля |лагатып              =  |выява                = Stadiumvolna.jpg |каментарый           = Стадыён «Хваля» ў Пінску |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Волна}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне...»</comment>
      <origin>5153758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11334" sha1="ptezcj3zo8q79ebqbqb4lcr9v341ig5" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Хваля
|лагатып              = 
|выява                = Stadiumvolna.jpg
|каментарый           = Стадыён «Хваля» ў Пінску
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Волна}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Пінск]], вул. Іркуцка-Пінскай дывізіі, 46
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 2006 (па іншых дадзеных&amp;nbsp;— 2008)
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт]]
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]»
|умяшчальнасць        = 3136
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае («Polytan»)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Хва́ля»''' ({{lang-ru|Волна}}) — спартыўны стадыён у горадзе [[Пінск|Пінску]] (Беларусь), размешчаны па [[Вуліца Іркуцка-Пінскай дывізіі (Пінск)|вуліцы Іркуцка-Пінскай дывізіі]], 46. З’яўляецца часткай буйнога ўніверсальнага спартыўнага комплексу [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт|Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Выкарыстоўваецца ў якасці хатняй арэны футбольнага клуба «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]».

== Гісторыя ==
Тэрыторыя, на якой узведзены спартыўны комплекс, гістарычна з'яўлялася ўскраінай Пінска. У розныя часы тут размяшчаліся нямецкая камендатура, жандармерыя, радыелагічны цэнтр, а таксама першы вучэбны атрад Ваенна-марскога флоту [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], які рыхтаваў вадалазаў, радыстаў і матарыстаў для Дняпроўскай ваеннай флатыліі. На месцы сучаснай арэны першапачаткова знаходзіўся невялікі стадыён з натуральным газонам, які ўмяшчаў не больш за 500 гледачоў. Ён належаў ваенна-марскому атраду, а догляд за інфраструктурай ажыццяўлялі маракі. Падчас праектавання і будаўніцтва новай арэны стадыён прыйшлося геаграфічна развярнуць для забеспячэння якаснай усадкі глебы на беразе ракі [[Піна|Піны]]&lt;ref name=&quot;offside&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20150318050906/http://stadiums.at.ua/news/2015-02-15-20603|title=«По домам». Стадионы Беларуси. «Волна» (Пинск)|publisher=Offside.by / Stadiums.at.ua|date=15 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Маштабнае ўзвядзенне спартыўнага комплексу пачалося неўзабаве пасля заснавання [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт|Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта (ПДУ)]] ў красавіку 2006 года. Фінансаванне будаўніцтва ажыццяўлялася за кошт сродкаў [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь]], які на той момант з'яўляўся рэспубліканскім органам кіравання ўніверсітэтам. Паводле інфармацыі кіраўніцтва ПДУ, стадыён быў уведзены ў эксплуатацыю ўжо ў верасні 2006 года&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt; (пры гэтым шэраг іншых крыніц і афіцыйны сайт клуба пазначаюць годам адкрыцця 2008-ы&lt;ref name=&quot;volna_site&quot;&gt;{{cite web|url=https://fcvolna-pinsk.by/stadion/|title=Стадион «Волна»|publisher=Афіцыйны сайт ФК «Хваля» (Пінск)|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;). 

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уваходзіць у склад буйнога спартыўнага кластара, размешчанага на набярэжнай імя Івана Кіеўца. Акрамя футбольнай арэны, комплекс універсітэта ўключае лядовы палац на 500 месцаў, спартыўную і трэнажорную залы, басейн, вучэбна-медыцынскі цэнтр, гасцініцу, вяслярную базу і тэнісныя корты&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sb&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/na-grebne-volny-2.html|title=На гребне &quot;Волны&quot;|author=Юрий Бакеренко, Артур Прупас|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=20 красавіка 2013|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Першапачаткова праект арэны быў разлічаны на 3000 месцаў, аднак усталяваныя пластыкавыя сядзенні (гомельскай вытворчасці) аказаліся занадта шырокімі, з-за чаго фактычная ўмяшчальнасць паменшылася. Каб кампенсаваць гэты недахоп, кіраўніцтва комплексу прыняло рашэнне дабудаваць невялікую ўсходнюю трыбуну. Сучасная ўмяшчальнасць стадыёна складае 3136 чалавек&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;volna_site&quot;/&gt;. Трыбуны часткова абаронены дахам. На арэне прадугледжаны VIP-ложа на 64 месцы і ложа для прэсы на 28 чалавек. У адміністрацыйным будынку знаходзяцца распранальні для спартсменаў, прэс-цэнтр на 40 журналістаў і памяшканне для каментатараў. Выхад ігракоў на поле ажыццяўляецца праз спецыяльны высоўны тунэль&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Футбольнае поле мае штучнае пакрыццё нямецкай фірмы «Polytan», пры ўкладцы якога было выкарыстана 7 тон арыгінальнага грануляту. Нягледзячы на адсутнасць сістэмы падагравання поля, газон падтрымліваецца ў добрым стане дзякуючы выкарыстанню спецыялізаванай нямецкай тэхнікі «SportChamp»&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Лёгкаатлетычная інфраструктура стадыёна (бегавыя дарожкі) сертыфікавана [[Міжнародная асацыяцыя лёгкаатлетычных федэрацый|Міжнароднай федэрацыяй лёгкай атлетыкі (IAAF)]]. На стадыёне ўсталявана поўнакаляровае электроннае табло беларускай кампаніі «Паламі» з магчымасцю гукавога суправаджэння&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;. Побач з асноўнай арэнай таксама размешчаны дадатковыя трэніровачныя палі са штучным пакрыццём айчыннай вытворчасці&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

== Выкарыстанне ==
Асноўным карыстальнікам стадыёна з'яўляецца мясцовы футбольны клуб «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]», які выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]. З-за таго, што спартыўны комплекс належыць універсітэту, клуб вымушаны аплачваць арэнду поля. У мінулым (у прыватнасці, у 2013 годзе) з-за недахопу фінансавання каманда часта праводзіла трэніроўкі на старым аварыйным гарадскім стадыёне «Прыпяць»&lt;ref name=&quot;sb&quot;/&gt;.

Стадыён неаднаразова выкарыстоўваўся для правядзення матчаў і збораў маладзёжнай зборнай Беларусі па футболе пад кіраўніцтвам [[Юрый Курненін|Юрыя Курненіна]]. Тут таксама праходзілі спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы, уключаючы Спартакіяду [[Саюзная дзяржава|Саюзнай дзяржавы]]. Спартыўны комплекс «Хваля» (разам з лядовай арэнай і інфраструктурай) на працягу некалькіх гадоў з'яўляўся базай для перадсезоннай падрыхтоўкі хакейнага клуба «[[Дынама (хакейны клуб, Масква)|Дынама]]» з Масквы&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sb&quot;/&gt;.

14 сакавіка 2015 года на стадыёне адбыўся афіцыйны матч за [[Суперкубак Беларусі па футболе 2015|Суперкубак Беларусі па футболе]], у якім сустрэліся барысаўскі [[БАТЭ (футбольны клуб)|БАТЭ]] і салігорскі «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёр]]»&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Пінску]]
[[Катэгорыя:З'явіліся ў 2006 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска]]</text>
      <sha1>ptezcj3zo8q79ebqbqb4lcr9v341ig5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153759</id>
      <parentid>5153758</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:10:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>+ 2 катэгорыі; ±[[Катэгорыя:З'явіліся ў 2006 годзе]]→[[Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11481" sha1="h4wr8l6d6ov821mvbg3oith82iecoar" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Хваля
|лагатып              = 
|выява                = Stadiumvolna.jpg
|каментарый           = Стадыён «Хваля» ў Пінску
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Волна}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Пінск]], вул. Іркуцка-Пінскай дывізіі, 46
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 2006 (па іншых дадзеных&amp;nbsp;— 2008)
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт]]
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]»
|умяшчальнасць        = 3136
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае («Polytan»)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Хва́ля»''' ({{lang-ru|Волна}}) — спартыўны стадыён у горадзе [[Пінск|Пінску]] (Беларусь), размешчаны па [[Вуліца Іркуцка-Пінскай дывізіі (Пінск)|вуліцы Іркуцка-Пінскай дывізіі]], 46. З’яўляецца часткай буйнога ўніверсальнага спартыўнага комплексу [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт|Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Выкарыстоўваецца ў якасці хатняй арэны футбольнага клуба «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]».

== Гісторыя ==
Тэрыторыя, на якой узведзены спартыўны комплекс, гістарычна з'яўлялася ўскраінай Пінска. У розныя часы тут размяшчаліся нямецкая камендатура, жандармерыя, радыелагічны цэнтр, а таксама першы вучэбны атрад Ваенна-марскога флоту [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], які рыхтаваў вадалазаў, радыстаў і матарыстаў для Дняпроўскай ваеннай флатыліі. На месцы сучаснай арэны першапачаткова знаходзіўся невялікі стадыён з натуральным газонам, які ўмяшчаў не больш за 500 гледачоў. Ён належаў ваенна-марскому атраду, а догляд за інфраструктурай ажыццяўлялі маракі. Падчас праектавання і будаўніцтва новай арэны стадыён прыйшлося геаграфічна развярнуць для забеспячэння якаснай усадкі глебы на беразе ракі [[Піна|Піны]]&lt;ref name=&quot;offside&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20150318050906/http://stadiums.at.ua/news/2015-02-15-20603|title=«По домам». Стадионы Беларуси. «Волна» (Пинск)|publisher=Offside.by / Stadiums.at.ua|date=15 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Маштабнае ўзвядзенне спартыўнага комплексу пачалося неўзабаве пасля заснавання [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт|Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта (ПДУ)]] ў красавіку 2006 года. Фінансаванне будаўніцтва ажыццяўлялася за кошт сродкаў [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь]], які на той момант з'яўляўся рэспубліканскім органам кіравання ўніверсітэтам. Паводле інфармацыі кіраўніцтва ПДУ, стадыён быў уведзены ў эксплуатацыю ўжо ў верасні 2006 года&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt; (пры гэтым шэраг іншых крыніц і афіцыйны сайт клуба пазначаюць годам адкрыцця 2008-ы&lt;ref name=&quot;volna_site&quot;&gt;{{cite web|url=https://fcvolna-pinsk.by/stadion/|title=Стадион «Волна»|publisher=Афіцыйны сайт ФК «Хваля» (Пінск)|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;). 

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уваходзіць у склад буйнога спартыўнага кластара, размешчанага на набярэжнай імя Івана Кіеўца. Акрамя футбольнай арэны, комплекс універсітэта ўключае лядовы палац на 500 месцаў, спартыўную і трэнажорную залы, басейн, вучэбна-медыцынскі цэнтр, гасцініцу, вяслярную базу і тэнісныя корты&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sb&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/na-grebne-volny-2.html|title=На гребне &quot;Волны&quot;|author=Юрий Бакеренко, Артур Прупас|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=20 красавіка 2013|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Першапачаткова праект арэны быў разлічаны на 3000 месцаў, аднак усталяваныя пластыкавыя сядзенні (гомельскай вытворчасці) аказаліся занадта шырокімі, з-за чаго фактычная ўмяшчальнасць паменшылася. Каб кампенсаваць гэты недахоп, кіраўніцтва комплексу прыняло рашэнне дабудаваць невялікую ўсходнюю трыбуну. Сучасная ўмяшчальнасць стадыёна складае 3136 чалавек&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;volna_site&quot;/&gt;. Трыбуны часткова абаронены дахам. На арэне прадугледжаны VIP-ложа на 64 месцы і ложа для прэсы на 28 чалавек. У адміністрацыйным будынку знаходзяцца распранальні для спартсменаў, прэс-цэнтр на 40 журналістаў і памяшканне для каментатараў. Выхад ігракоў на поле ажыццяўляецца праз спецыяльны высоўны тунэль&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Футбольнае поле мае штучнае пакрыццё нямецкай фірмы «Polytan», пры ўкладцы якога было выкарыстана 7 тон арыгінальнага грануляту. Нягледзячы на адсутнасць сістэмы падагравання поля, газон падтрымліваецца ў добрым стане дзякуючы выкарыстанню спецыялізаванай нямецкай тэхнікі «SportChamp»&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Лёгкаатлетычная інфраструктура стадыёна (бегавыя дарожкі) сертыфікавана [[Міжнародная асацыяцыя лёгкаатлетычных федэрацый|Міжнароднай федэрацыяй лёгкай атлетыкі (IAAF)]]. На стадыёне ўсталявана поўнакаляровае электроннае табло беларускай кампаніі «Паламі» з магчымасцю гукавога суправаджэння&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;. Побач з асноўнай арэнай таксама размешчаны дадатковыя трэніровачныя палі са штучным пакрыццём айчыннай вытворчасці&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

== Выкарыстанне ==
Асноўным карыстальнікам стадыёна з'яўляецца мясцовы футбольны клуб «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]», які выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]. З-за таго, што спартыўны комплекс належыць універсітэту, клуб вымушаны аплачваць арэнду поля. У мінулым (у прыватнасці, у 2013 годзе) з-за недахопу фінансавання каманда часта праводзіла трэніроўкі на старым аварыйным гарадскім стадыёне «Прыпяць»&lt;ref name=&quot;sb&quot;/&gt;.

Стадыён неаднаразова выкарыстоўваўся для правядзення матчаў і збораў маладзёжнай зборнай Беларусі па футболе пад кіраўніцтвам [[Юрый Курненін|Юрыя Курненіна]]. Тут таксама праходзілі спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы, уключаючы Спартакіяду [[Саюзная дзяржава|Саюзнай дзяржавы]]. Спартыўны комплекс «Хваля» (разам з лядовай арэнай і інфраструктурай) на працягу некалькіх гадоў з'яўляўся базай для перадсезоннай падрыхтоўкі хакейнага клуба «[[Дынама (хакейны клуб, Масква)|Дынама]]» з Масквы&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sb&quot;/&gt;.

14 сакавіка 2015 года на стадыёне адбыўся афіцыйны матч за [[Суперкубак Беларусі па футболе 2015|Суперкубак Беларусі па футболе]], у якім сустрэліся барысаўскі [[БАТЭ (футбольны клуб)|БАТЭ]] і салігорскі «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёр]]»&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Пінску]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска]]
[[Катэгорыя:2006 год у Пінску]]
[[Катэгорыя:Вуліца Іркуцка-Пінскай дывізіі (Пінск)]]</text>
      <sha1>h4wr8l6d6ov821mvbg3oith82iecoar</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153763</id>
      <parentid>5153759</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11532" sha1="i36fj3s2oy72cmlw3aternlgi7laubw" xml:space="preserve">{{значэнні|Хваля (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Хваля
|лагатып              = 
|выява                = Stadiumvolna.jpg
|каментарый           = Стадыён «Хваля» ў Пінску
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Волна}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Пінск]], вул. Іркуцка-Пінскай дывізіі, 46
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 2006 (па іншых дадзеных&amp;nbsp;— 2008)
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт]]
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]»
|умяшчальнасць        = 3136
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае («Polytan»)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Хва́ля»''' ({{lang-ru|Волна}}) — спартыўны стадыён у горадзе [[Пінск|Пінску]] (Беларусь), размешчаны па [[Вуліца Іркуцка-Пінскай дывізіі (Пінск)|вуліцы Іркуцка-Пінскай дывізіі]], 46. З’яўляецца часткай буйнога ўніверсальнага спартыўнага комплексу [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт|Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Выкарыстоўваецца ў якасці хатняй арэны футбольнага клуба «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]».

== Гісторыя ==
Тэрыторыя, на якой узведзены спартыўны комплекс, гістарычна з'яўлялася ўскраінай Пінска. У розныя часы тут размяшчаліся нямецкая камендатура, жандармерыя, радыелагічны цэнтр, а таксама першы вучэбны атрад Ваенна-марскога флоту [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], які рыхтаваў вадалазаў, радыстаў і матарыстаў для Дняпроўскай ваеннай флатыліі. На месцы сучаснай арэны першапачаткова знаходзіўся невялікі стадыён з натуральным газонам, які ўмяшчаў не больш за 500 гледачоў. Ён належаў ваенна-марскому атраду, а догляд за інфраструктурай ажыццяўлялі маракі. Падчас праектавання і будаўніцтва новай арэны стадыён прыйшлося геаграфічна развярнуць для забеспячэння якаснай усадкі глебы на беразе ракі [[Піна|Піны]]&lt;ref name=&quot;offside&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20150318050906/http://stadiums.at.ua/news/2015-02-15-20603|title=«По домам». Стадионы Беларуси. «Волна» (Пинск)|publisher=Offside.by / Stadiums.at.ua|date=15 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Маштабнае ўзвядзенне спартыўнага комплексу пачалося неўзабаве пасля заснавання [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт|Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта (ПДУ)]] ў красавіку 2006 года. Фінансаванне будаўніцтва ажыццяўлялася за кошт сродкаў [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь]], які на той момант з'яўляўся рэспубліканскім органам кіравання ўніверсітэтам. Паводле інфармацыі кіраўніцтва ПДУ, стадыён быў уведзены ў эксплуатацыю ўжо ў верасні 2006 года&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt; (пры гэтым шэраг іншых крыніц і афіцыйны сайт клуба пазначаюць годам адкрыцця 2008-ы&lt;ref name=&quot;volna_site&quot;&gt;{{cite web|url=https://fcvolna-pinsk.by/stadion/|title=Стадион «Волна»|publisher=Афіцыйны сайт ФК «Хваля» (Пінск)|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;). 

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уваходзіць у склад буйнога спартыўнага кластара, размешчанага на набярэжнай імя Івана Кіеўца. Акрамя футбольнай арэны, комплекс універсітэта ўключае лядовы палац на 500 месцаў, спартыўную і трэнажорную залы, басейн, вучэбна-медыцынскі цэнтр, гасцініцу, вяслярную базу і тэнісныя корты&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sb&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/na-grebne-volny-2.html|title=На гребне &quot;Волны&quot;|author=Юрий Бакеренко, Артур Прупас|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=20 красавіка 2013|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Першапачаткова праект арэны быў разлічаны на 3000 месцаў, аднак усталяваныя пластыкавыя сядзенні (гомельскай вытворчасці) аказаліся занадта шырокімі, з-за чаго фактычная ўмяшчальнасць паменшылася. Каб кампенсаваць гэты недахоп, кіраўніцтва комплексу прыняло рашэнне дабудаваць невялікую ўсходнюю трыбуну. Сучасная ўмяшчальнасць стадыёна складае 3136 чалавек&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;volna_site&quot;/&gt;. Трыбуны часткова абаронены дахам. На арэне прадугледжаны VIP-ложа на 64 месцы і ложа для прэсы на 28 чалавек. У адміністрацыйным будынку знаходзяцца распранальні для спартсменаў, прэс-цэнтр на 40 журналістаў і памяшканне для каментатараў. Выхад ігракоў на поле ажыццяўляецца праз спецыяльны высоўны тунэль&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Футбольнае поле мае штучнае пакрыццё нямецкай фірмы «Polytan», пры ўкладцы якога было выкарыстана 7 тон арыгінальнага грануляту. Нягледзячы на адсутнасць сістэмы падагравання поля, газон падтрымліваецца ў добрым стане дзякуючы выкарыстанню спецыялізаванай нямецкай тэхнікі «SportChamp»&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Лёгкаатлетычная інфраструктура стадыёна (бегавыя дарожкі) сертыфікавана [[Міжнародная асацыяцыя лёгкаатлетычных федэрацый|Міжнароднай федэрацыяй лёгкай атлетыкі (IAAF)]]. На стадыёне ўсталявана поўнакаляровае электроннае табло беларускай кампаніі «Паламі» з магчымасцю гукавога суправаджэння&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;. Побач з асноўнай арэнай таксама размешчаны дадатковыя трэніровачныя палі са штучным пакрыццём айчыннай вытворчасці&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

== Выкарыстанне ==
Асноўным карыстальнікам стадыёна з'яўляецца мясцовы футбольны клуб «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]», які выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]. З-за таго, што спартыўны комплекс належыць універсітэту, клуб вымушаны аплачваць арэнду поля. У мінулым (у прыватнасці, у 2013 годзе) з-за недахопу фінансавання каманда часта праводзіла трэніроўкі на старым аварыйным гарадскім стадыёне «Прыпяць»&lt;ref name=&quot;sb&quot;/&gt;.

Стадыён неаднаразова выкарыстоўваўся для правядзення матчаў і збораў маладзёжнай зборнай Беларусі па футболе пад кіраўніцтвам [[Юрый Курненін|Юрыя Курненіна]]. Тут таксама праходзілі спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы, уключаючы Спартакіяду [[Саюзная дзяржава|Саюзнай дзяржавы]]. Спартыўны комплекс «Хваля» (разам з лядовай арэнай і інфраструктурай) на працягу некалькіх гадоў з'яўляўся базай для перадсезоннай падрыхтоўкі хакейнага клуба «[[Дынама (хакейны клуб, Масква)|Дынама]]» з Масквы&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sb&quot;/&gt;.

14 сакавіка 2015 года на стадыёне адбыўся афіцыйны матч за [[Суперкубак Беларусі па футболе 2015|Суперкубак Беларусі па футболе]], у якім сустрэліся барысаўскі [[БАТЭ (футбольны клуб)|БАТЭ]] і салігорскі «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёр]]»&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Пінску]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска]]
[[Катэгорыя:2006 год у Пінску]]
[[Катэгорыя:Вуліца Іркуцка-Пінскай дывізіі (Пінск)]]</text>
      <sha1>i36fj3s2oy72cmlw3aternlgi7laubw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153790</id>
      <parentid>5153763</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:30:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>вікіфікацыя</comment>
      <origin>5153790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11591" sha1="p04h7pbtzj4f9h7toyxx4pxdepofqn3" xml:space="preserve">{{значэнні|Хваля (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Хваля
|лагатып              = 
|выява                = Stadiumvolna.jpg
|каментарый           = Стадыён «Хваля» ў Пінску
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Волна}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Пінск]], вул. Іркуцка-Пінскай дывізіі, 46
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 2006 (па іншых дадзеных&amp;nbsp;— 2008)
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт]]
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]»
|умяшчальнасць        = 3136
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае («Polytan»)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Хва́ля»''' ({{lang-ru|Волна}}) — спартыўны стадыён у горадзе [[Пінск|Пінску]] (Беларусь), размешчаны па [[Вуліца Іркуцка-Пінскай дывізіі (Пінск)|вуліцы Іркуцка-Пінскай дывізіі]], 46. З’яўляецца часткай буйнога ўніверсальнага спартыўнага комплексу [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт|Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Выкарыстоўваецца ў якасці хатняй арэны футбольнага клуба «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]».

== Гісторыя ==
Тэрыторыя, на якой узведзены спартыўны комплекс, гістарычна з'яўлялася ўскраінай Пінска. У розныя часы тут размяшчаліся нямецкая камендатура, жандармерыя, радыелагічны цэнтр, а таксама першы вучэбны атрад Ваенна-марскога флоту [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], які рыхтаваў вадалазаў, радыстаў і матарыстаў для [[Дняпроўская ваенная флатылія|Дняпроўскай ваеннай флатыліі]]. На месцы сучаснай арэны першапачаткова знаходзіўся невялікі стадыён з натуральным газонам, які ўмяшчаў не больш за 500 гледачоў. Ён належаў ваенна-марскому атраду, а догляд за інфраструктурай ажыццяўлялі маракі. Падчас праектавання і будаўніцтва новай арэны стадыён прыйшлося геаграфічна развярнуць для забеспячэння якаснай усадкі глебы на беразе ракі [[Піна|Піны]]&lt;ref name=&quot;offside&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20150318050906/http://stadiums.at.ua/news/2015-02-15-20603|title=«По домам». Стадионы Беларуси. «Волна» (Пинск)|publisher=Offside.by / Stadiums.at.ua|date=15 лютага 2015|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Маштабнае ўзвядзенне спартыўнага комплексу пачалося неўзабаве пасля заснавання [[Палескі дзяржаўны ўніверсітэт|Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта (ПДУ)]] ў красавіку 2006 года. Фінансаванне будаўніцтва ажыццяўлялася за кошт сродкаў [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь]], які на той момант з'яўляўся рэспубліканскім органам кіравання ўніверсітэтам. Паводле інфармацыі кіраўніцтва ПДУ, стадыён быў уведзены ў эксплуатацыю ўжо ў верасні 2006 года&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt; (пры гэтым шэраг іншых крыніц і афіцыйны сайт клуба пазначаюць годам адкрыцця 2008-ы&lt;ref name=&quot;volna_site&quot;&gt;{{cite web|url=https://fcvolna-pinsk.by/stadion/|title=Стадион «Волна»|publisher=Афіцыйны сайт ФК «Хваля» (Пінск)|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;). 

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уваходзіць у склад буйнога спартыўнага кластара, размешчанага на набярэжнай імя Івана Кіеўца. Акрамя футбольнай арэны, комплекс універсітэта ўключае лядовы палац на 500 месцаў, спартыўную і трэнажорную залы, басейн, вучэбна-медыцынскі цэнтр, гасцініцу, вяслярную базу і тэнісныя корты&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sb&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/na-grebne-volny-2.html|title=На гребне &quot;Волны&quot;|author=Юрий Бакеренко, Артур Прупас|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=20 красавіка 2013|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Першапачаткова праект арэны быў разлічаны на 3000 месцаў, аднак усталяваныя пластыкавыя сядзенні (гомельскай вытворчасці) аказаліся занадта шырокімі, з-за чаго фактычная ўмяшчальнасць паменшылася. Каб кампенсаваць гэты недахоп, кіраўніцтва комплексу прыняло рашэнне дабудаваць невялікую ўсходнюю трыбуну. Сучасная ўмяшчальнасць стадыёна складае 3136 чалавек&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;volna_site&quot;/&gt;. Трыбуны часткова абаронены дахам. На арэне прадугледжаны VIP-ложа на 64 месцы і ложа для прэсы на 28 чалавек. У адміністрацыйным будынку знаходзяцца распранальні для спартсменаў, прэс-цэнтр на 40 журналістаў і памяшканне для каментатараў. Выхад ігракоў на поле ажыццяўляецца праз спецыяльны высоўны тунэль&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Футбольнае поле мае штучнае пакрыццё нямецкай фірмы «Polytan», пры ўкладцы якога было выкарыстана 7 тон арыгінальнага грануляту. Нягледзячы на адсутнасць сістэмы падагравання поля, газон падтрымліваецца ў добрым стане дзякуючы выкарыстанню спецыялізаванай нямецкай тэхнікі «SportChamp»&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Лёгкаатлетычная інфраструктура стадыёна (бегавыя дарожкі) сертыфікавана [[Міжнародная асацыяцыя лёгкаатлетычных федэрацый|Міжнароднай федэрацыяй лёгкай атлетыкі (IAAF)]]. На стадыёне ўсталявана поўнакаляровае электроннае табло беларускай кампаніі «Паламі» з магчымасцю гукавога суправаджэння&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;. Побач з асноўнай арэнай таксама размешчаны дадатковыя трэніровачныя палі са штучным пакрыццём айчыннай вытворчасці&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

== Выкарыстанне ==
Асноўным карыстальнікам стадыёна з'яўляецца мясцовы футбольны клуб «[[Хваля (футбольны клуб, Пінск)|Хваля]]», які выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]. З-за таго, што спартыўны комплекс належыць універсітэту, клуб вымушаны аплачваць арэнду поля. У мінулым (у прыватнасці, у 2013 годзе) з-за недахопу фінансавання каманда часта праводзіла трэніроўкі на старым аварыйным гарадскім стадыёне «Прыпяць»&lt;ref name=&quot;sb&quot;/&gt;.

Стадыён неаднаразова выкарыстоўваўся для правядзення матчаў і збораў маладзёжнай зборнай Беларусі па футболе пад кіраўніцтвам [[Юрый Курненін|Юрыя Курненіна]]. Тут таксама праходзілі спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы, уключаючы Спартакіяду [[Саюзная дзяржава|Саюзнай дзяржавы]]. Спартыўны комплекс «Хваля» (разам з лядовай арэнай і інфраструктурай) на працягу некалькіх гадоў з'яўляўся базай для перадсезоннай падрыхтоўкі хакейнага клуба «[[Дынама (хакейны клуб, Масква)|Дынама]]» з Масквы&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sb&quot;/&gt;.

14 сакавіка 2015 года на стадыёне адбыўся афіцыйны матч за [[Суперкубак Беларусі па футболе 2015|Суперкубак Беларусі па футболе]], у якім сустрэліся барысаўскі [[БАТЭ (футбольны клуб)|БАТЭ]] і салігорскі «[[Шахцёр (футбольны клуб, Салігорск)|Шахцёр]]»&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Пінску]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска]]
[[Катэгорыя:2006 год у Пінску]]
[[Катэгорыя:Вуліца Іркуцка-Пінскай дывізіі (Пінск)]]</text>
      <sha1>p04h7pbtzj4f9h7toyxx4pxdepofqn3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хваля (футбольны клуб, Пінск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809368</id>
    <redirect title="ФК Хваля Пінск" />
    <revision>
      <id>5153760</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:11:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Хваля Пінск]]</comment>
      <origin>5153760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="5n906lnhklqfkpta2gv8os4u6yew5s0" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Хваля Пінск]]</text>
      <sha1>5n906lnhklqfkpta2gv8os4u6yew5s0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дынама (хакейны клуб, Масква)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809369</id>
    <redirect title="ХК Дынама Масква" />
    <revision>
      <id>5153761</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:11:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ХК Дынама Масква]]</comment>
      <origin>5153761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2a2cj0p2xvock8lhr21pn03831pohim" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ХК Дынама Масква]]</text>
      <sha1>2a2cj0p2xvock8lhr21pn03831pohim</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>БАТЭ (футбольны клуб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809370</id>
    <redirect title="ФК БАТЭ" />
    <revision>
      <id>5153762</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:11:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК БАТЭ]]</comment>
      <origin>5153762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="26nu9lz1077ebz3mg9a6vxhs8niwqfk" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК БАТЭ]]</text>
      <sha1>26nu9lz1077ebz3mg9a6vxhs8niwqfk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Цэнтральны (стадыён, Рэчыца)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809371</id>
    <revision>
      <id>5153767</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Цэнтральны |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Центральный}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Бела...»</comment>
      <origin>5153767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10896" sha1="qywlu72k0pjqd11jk2gnlgoa48lqz1c" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Цэнтральны
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Центральный}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Рэчыца]], скрыжаванне вул. 10 год Кастрычніка і вул. Сняжкова (прыпынак «ПДА»)
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 1925
|рэканструяваны       = пасля 1944, канец 1980-х, 2007
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Спадарожнік (футбольны клуб, Рэчыца)|Спадарожнік]]» (у мінулым — «[[Ведрыч-97|Рэчыца-2014]]»)
|умяшчальнасць        = 3550
|габарыты             = 105 × 68 м
|пакрыццё             = натуральны газон (асноўнае поле); штучнае (побач)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Цэнтра́льны»''' ({{lang-ru|Центральный}}) — шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Рэчыца]] (Беларусь), размешчаны на скрыжаванні [[Вуліца 10 год Кастрычніка (Рэчыца)|вуліц 10 год Кастрычніка]] і [[Вуліца Сняжкова (Рэчыца)|Сняжкова]]. Афіцыйна адкрыты ў 1925 годзе. Здольны ўмясціць 3550 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Спадарожнік (футбольны клуб, Рэчыца)|Спадарожнік]]» (а ў мінулым — клуба «[[Рэчыца-2014]]»).

== Гісторыя ==
Дакладная дата пачатку будаўніцтва стадыёна невядомая. Паводле дадзеных мясцовых краязнаўцаў і былых супрацоўнікаў футбольнага клуба, гісторыя аб'екта пачалася ў другім дзесяцігоддзі XX стагоддзя яшчэ да пачатку [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]], калі ў Рэчыцы ўжо існавала футбольная каманда і было абсталявана звычайнае поле. Першы афіцыйна зафіксаваны матч на стадыёне адбыўся ў 1925 годзе паміж камандамі Рэчыцы і [[Навазыбкаў|Навазыбкава]] (Бранская губерня). У 1930-я гады інфраструктура стадыёна ўключала парашутную вышку, гарадошную і валейбольную пляцоўкі, а таксама стралковы цір&lt;ref name=&quot;offside&quot;&gt;{{cite web|url=https://offside.by/articles/631/|title=«По домам». Проект Offside.by о стадионах Беларуси. Эпизод 6: «Центральный» (Речица)|publisher=Offside.by|date=31 снежня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Амаль увесь час свайго існавання ў савецкі перыяд стадыён належаў дрэваапрацоўчаму прадпрыемству, якое цяпер называецца «Рэчыцадрэў». Назва арэны неаднаразова змянялася ўслед за зменай назвы завода: спачатку гэта быў стадыён запалкавай фабрыкі, потым фанерна-мэблевага камбіната, затым ВА «[[Рэчыцадрэў]]» і ААТ «Рэчыцадрэў». Сучасную назву «Цэнтральны» ён атрымаў толькі пасля перадачы на баланс горада&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] спартыўная інфраструктура горада і сам стадыён моцна пацярпелі. Пасля вызвалення Рэчыцы тэрыторыю хутка аднавілі сіламі старшыні спорткамітэта раёна Георгія Наско і начальніка гарадской спартарганізацыі Алены Горскай. Ужо 16 ліпеня 1944 года тут правялі Усесаюзны Дзень фізкультурніка, а ў верасні адбыліся спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы і футболе. У пасляваенныя гады былі пабудаваны драўляныя трыбуны, душ, распранальні і месца для аркестра. У 1952 годзе стадыён прыняў матчы чэмпіянату БССР (другога дывізіёна), у якім дэбютавала рэчыцкая каманда&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Напярэдадні распаду [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] стадыён прыйшоў у заняпад: двойчы адбываліся пажары, падчас якіх згарэлі будаўнічыя матэрыялы, прызначаныя для рэканструкцыі. Доўгі рамонт завяршыўся толькі да канца 1980-х гадоў, і ў 1989 годзе каманда пад назвай «Спадарожнік» вярнулася ў чэмпіянат рэспублікі. У пачатку 1990-х гадоў, з стварэннем хозразліковага клуба «[[Ведрыч-97|Ведрыч]]», на стадыёне пачаўся спартыўны ўздым. У 1993 годзе быў закладзены крыты манеж. Да 1996 года, а таксама ў сезонах 2000 і 2001 гадоў арэна прымала матчы [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі Беларусі]]&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Самая маштабная рэканструкцыя ў найноўшай гісторыі адбылася ў 2007 годзе, калі Рэчыца прымала рэспубліканскі фестываль-кірмаш працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]». Падчас гэтых прац над галоўнай трыбунай быў пабудаваны дах-навес, абноўлены трыбуны, абсталяваны лёгкаатлетычныя дарожкі (плошчай 5800 м², пакрыццё Spurtan BS) і пабудавана малая спартыўная пляцоўка&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://talen-group.com/tsentralnyi-stadion-g-rechitsa|title=Центральный стадион г. Речица|publisher=Talen Group|date=31 сакавіка 2009|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. 

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён мае ўмяшчальнасць 3550 гледачоў. Галоўная трыбуна абсталявана дахам. На тэрыторыі спартыўнага комплексу размешчана асноўнае футбольнае поле з натуральным газонам памерам 105 × 68 метраў&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://soccer365.ru/stadiums/3239/|title=Центральный стадион|publisher=Soccer365.ru|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;, а таксама бегавыя дарожкі для заняткаў лёгкай атлетыкай, якія выкарыстоўваюцца гомельскай спартыўнай школай.

Побач з асноўнай арэнай сканцэнтравана дадатковая спартыўная інфраструктура. На тэрыторыі маюцца два тэнісныя корты, баскетбольная пляцоўка і пляцоўка для пляжнага валейбола. У будынку адміністрацыйна-бытавога корпуса стадыёна працуюць зала для міні-футбола, трэнажорная зала і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fcvedrich97.ucoz.ru/index/stadion/0-41|title=Стадион «Центральный»|publisher=Неафіцыйны сайт ФК «Ведрыч-97»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

17 верасня 2021 года ў рамках інвестыцыйнага праекта «Першыя адзінаццаць» (First eleven) ад [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]] і [[УЕФА]] на базе ДЮСШ №2, якая прылягае да стадыёна, было ўрачыста адкрыта новае поўнапамернае футбольнае поле са штучным пакрыццём высокай якасці (стандарт FIFA Quality Pro)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gp.by/novosti/sport/news238939.html|title=В Речице открыли футбольное поле с искусственным покрытием|publisher=Гомельская правда|date=18 верасня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abff.by/news/article/novoe-iskusstvennoe-pole-otkryto-v-recice|title=Новое искусственное поле открыто в Речице!|publisher=Афіцыйны сайт АБФФ|date=17 верасня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Рэчыцы]]
[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1925 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Рэчыцы]]</text>
      <sha1>qywlu72k0pjqd11jk2gnlgoa48lqz1c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153769</id>
      <parentid>5153767</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11010" sha1="oaehtm0vsyv8vj0avf6mot9ew6wisr1" xml:space="preserve">{{значэнні|Цэнтральны (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Цэнтральны
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Центральный}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Рэчыца]], скрыжаванне вул. 10 год Кастрычніка і вул. Сняжкова (прыпынак «ПДА»)
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 1925
|рэканструяваны       = пасля 1944, канец 1980-х, 2007
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Спадарожнік (футбольны клуб, Рэчыца)|Спадарожнік]]» (у мінулым — «[[Ведрыч-97|Рэчыца-2014]]»)
|умяшчальнасць        = 3550
|габарыты             = 105 × 68 м
|пакрыццё             = натуральны газон (асноўнае поле); штучнае (побач)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Цэнтра́льны»''' ({{lang-ru|Центральный}}) — шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Рэчыца]] (Беларусь), размешчаны на скрыжаванні [[Вуліца 10 год Кастрычніка (Рэчыца)|вуліц 10 год Кастрычніка]] і [[Вуліца Сняжкова (Рэчыца)|Сняжкова]]. Афіцыйна адкрыты ў 1925 годзе. Здольны ўмясціць 3550 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Спадарожнік (футбольны клуб, Рэчыца)|Спадарожнік]]» (а ў мінулым — клуба «[[Рэчыца-2014]]»).

== Гісторыя ==
Дакладная дата пачатку будаўніцтва стадыёна невядомая. Паводле дадзеных мясцовых краязнаўцаў і былых супрацоўнікаў футбольнага клуба, гісторыя аб'екта пачалася ў другім дзесяцігоддзі XX стагоддзя яшчэ да пачатку [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]], калі ў Рэчыцы ўжо існавала футбольная каманда і было абсталявана звычайнае поле. Першы афіцыйна зафіксаваны матч на стадыёне адбыўся ў 1925 годзе паміж камандамі Рэчыцы і [[Навазыбкаў|Навазыбкава]] (Бранская губерня). У 1930-я гады інфраструктура стадыёна ўключала парашутную вышку, гарадошную і валейбольную пляцоўкі, а таксама стралковы цір&lt;ref name=&quot;offside&quot;&gt;{{cite web|url=https://offside.by/articles/631/|title=«По домам». Проект Offside.by о стадионах Беларуси. Эпизод 6: «Центральный» (Речица)|publisher=Offside.by|date=31 снежня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Амаль увесь час свайго існавання ў савецкі перыяд стадыён належаў дрэваапрацоўчаму прадпрыемству, якое цяпер называецца «Рэчыцадрэў». Назва арэны неаднаразова змянялася ўслед за зменай назвы завода: спачатку гэта быў стадыён запалкавай фабрыкі, потым фанерна-мэблевага камбіната, затым ВА «[[Рэчыцадрэў]]» і ААТ «Рэчыцадрэў». Сучасную назву «Цэнтральны» ён атрымаў толькі пасля перадачы на баланс горада&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] спартыўная інфраструктура горада і сам стадыён моцна пацярпелі. Пасля вызвалення Рэчыцы тэрыторыю хутка аднавілі сіламі старшыні спорткамітэта раёна Георгія Наско і начальніка гарадской спартарганізацыі Алены Горскай. Ужо 16 ліпеня 1944 года тут правялі Усесаюзны Дзень фізкультурніка, а ў верасні адбыліся спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы і футболе. У пасляваенныя гады былі пабудаваны драўляныя трыбуны, душ, распранальні і месца для аркестра. У 1952 годзе стадыён прыняў матчы чэмпіянату БССР (другога дывізіёна), у якім дэбютавала рэчыцкая каманда&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Напярэдадні распаду [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] стадыён прыйшоў у заняпад: двойчы адбываліся пажары, падчас якіх згарэлі будаўнічыя матэрыялы, прызначаныя для рэканструкцыі. Доўгі рамонт завяршыўся толькі да канца 1980-х гадоў, і ў 1989 годзе каманда пад назвай «Спадарожнік» вярнулася ў чэмпіянат рэспублікі. У пачатку 1990-х гадоў, з стварэннем хозразліковага клуба «[[Ведрыч-97|Ведрыч]]», на стадыёне пачаўся спартыўны ўздым. У 1993 годзе быў закладзены крыты манеж. Да 1996 года, а таксама ў сезонах 2000 і 2001 гадоў арэна прымала матчы [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі Беларусі]]&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Самая маштабная рэканструкцыя ў найноўшай гісторыі адбылася ў 2007 годзе, калі Рэчыца прымала рэспубліканскі фестываль-кірмаш працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]». Падчас гэтых прац над галоўнай трыбунай быў пабудаваны дах-навес, абноўлены трыбуны, абсталяваны лёгкаатлетычныя дарожкі (плошчай 5800 м², пакрыццё Spurtan BS) і пабудавана малая спартыўная пляцоўка&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://talen-group.com/tsentralnyi-stadion-g-rechitsa|title=Центральный стадион г. Речица|publisher=Talen Group|date=31 сакавіка 2009|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. 

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён мае ўмяшчальнасць 3550 гледачоў. Галоўная трыбуна абсталявана дахам. На тэрыторыі спартыўнага комплексу размешчана асноўнае футбольнае поле з натуральным газонам памерам 105 × 68 метраў&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://soccer365.ru/stadiums/3239/|title=Центральный стадион|publisher=Soccer365.ru|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;, а таксама бегавыя дарожкі для заняткаў лёгкай атлетыкай, якія выкарыстоўваюцца гомельскай спартыўнай школай.

Побач з асноўнай арэнай сканцэнтравана дадатковая спартыўная інфраструктура. На тэрыторыі маюцца два тэнісныя корты, баскетбольная пляцоўка і пляцоўка для пляжнага валейбола. У будынку адміністрацыйна-бытавога корпуса стадыёна працуюць зала для міні-футбола, трэнажорная зала і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fcvedrich97.ucoz.ru/index/stadion/0-41|title=Стадион «Центральный»|publisher=Неафіцыйны сайт ФК «Ведрыч-97»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

17 верасня 2021 года ў рамках інвестыцыйнага праекта «Першыя адзінаццаць» (First eleven) ад [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]] і [[УЕФА]] на базе ДЮСШ №2, якая прылягае да стадыёна, было ўрачыста адкрыта новае поўнапамернае футбольнае поле са штучным пакрыццём высокай якасці (стандарт FIFA Quality Pro)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gp.by/novosti/sport/news238939.html|title=В Речице открыли футбольное поле с искусственным покрытием|publisher=Гомельская правда|date=18 верасня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abff.by/news/article/novoe-iskusstvennoe-pole-otkryto-v-recice|title=Новое искусственное поле открыто в Речице!|publisher=Афіцыйны сайт АБФФ|date=17 верасня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Рэчыцы]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 1925 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Рэчыцы]]
[[Катэгорыя:1925 год у Рэчыцы]]</text>
      <sha1>oaehtm0vsyv8vj0avf6mot9ew6wisr1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153770</id>
      <parentid>5153769</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10989" sha1="di1ml834baqttv5rwvnkmboo0qsrrwu" xml:space="preserve">{{значэнні|Цэнтральны (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Цэнтральны
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Центральный}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Рэчыца]], скрыжаванне вул. 10 год Кастрычніка і вул. Сняжкова (прыпынак «ПДА»)
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 1925
|рэканструяваны       = пасля 1944, канец 1980-х, 2007
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Спадарожнік (футбольны клуб, Рэчыца)|Спадарожнік]]» (у мінулым — «[[Ведрыч-97|Рэчыца-2014]]»)
|умяшчальнасць        = 3550
|габарыты             = 105 × 68 м
|пакрыццё             = натуральны газон (асноўнае поле); штучнае (побач)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Цэнтра́льны»''' ({{lang-ru|Центральный}}) — шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Рэчыца]] (Беларусь), размешчаны на скрыжаванні [[Вуліца 10 год Кастрычніка (Рэчыца)|вуліц 10 год Кастрычніка]] і [[Вуліца Сняжкова (Рэчыца)|Сняжкова]]. Афіцыйна адкрыты ў 1925 годзе. Здольны ўмясціць 3550 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[ФК Спадарожнік Рэчыца|Спадарожнік]]» (а ў мінулым — клуба «[[Рэчыца-2014]]»).

== Гісторыя ==
Дакладная дата пачатку будаўніцтва стадыёна невядомая. Паводле дадзеных мясцовых краязнаўцаў і былых супрацоўнікаў футбольнага клуба, гісторыя аб’екта пачалася ў другім дзесяцігоддзі XX стагоддзя яшчэ да пачатку [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]], калі ў Рэчыцы ўжо існавала футбольная каманда і было абсталявана звычайнае поле. Першы афіцыйна зафіксаваны матч на стадыёне адбыўся ў 1925 годзе паміж камандамі Рэчыцы і [[Навазыбкаў|Навазыбкава]] (Бранская губерня). У 1930-я гады інфраструктура стадыёна ўключала парашутную вышку, гарадошную і валейбольную пляцоўкі, а таксама стралковы цір&lt;ref name=&quot;offside&quot;&gt;{{cite web|url=https://offside.by/articles/631/|title=«По домам». Проект Offside.by о стадионах Беларуси. Эпизод 6: «Центральный» (Речица)|publisher=Offside.by|date=31 снежня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Амаль увесь час свайго існавання ў савецкі перыяд стадыён належаў дрэваапрацоўчаму прадпрыемству, якое цяпер называецца «Рэчыцадрэў». Назва арэны неаднаразова змянялася ўслед за зменай назвы завода: спачатку гэта быў стадыён запалкавай фабрыкі, потым фанерна-мэблевага камбіната, затым ВА «[[Рэчыцадрэў]]» і ААТ «Рэчыцадрэў». Сучасную назву «Цэнтральны» ён атрымаў толькі пасля перадачы на баланс горада&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] спартыўная інфраструктура горада і сам стадыён моцна пацярпелі. Пасля вызвалення Рэчыцы тэрыторыю хутка аднавілі сіламі старшыні спорткамітэта раёна Георгія Наско і начальніка гарадской спартарганізацыі Алены Горскай. Ужо 16 ліпеня 1944 года тут правялі Усесаюзны Дзень фізкультурніка, а ў верасні адбыліся спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы і футболе. У пасляваенныя гады былі пабудаваны драўляныя трыбуны, душ, распранальні і месца для аркестра. У 1952 годзе стадыён прыняў матчы чэмпіянату БССР (другога дывізіёна), у якім дэбютавала рэчыцкая каманда&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Напярэдадні распаду [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] стадыён прыйшоў у заняпад: двойчы адбываліся пажары, падчас якіх згарэлі будаўнічыя матэрыялы, прызначаныя для рэканструкцыі. Доўгі рамонт завяршыўся толькі да канца 1980-х гадоў, і ў 1989 годзе каманда пад назвай «Спадарожнік» вярнулася ў чэмпіянат рэспублікі. У пачатку 1990-х гадоў, з стварэннем хозразліковага клуба «[[Ведрыч-97|Ведрыч]]», на стадыёне пачаўся спартыўны ўздым. У 1993 годзе быў закладзены крыты манеж. Да 1996 года, а таксама ў сезонах 2000 і 2001 гадоў арэна прымала матчы [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі Беларусі]]&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Самая маштабная рэканструкцыя ў найноўшай гісторыі адбылася ў 2007 годзе, калі Рэчыца прымала рэспубліканскі фестываль-кірмаш працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]». Падчас гэтых прац над галоўнай трыбунай быў пабудаваны дах-навес, абноўлены трыбуны, абсталяваны лёгкаатлетычныя дарожкі (плошчай 5800 м², пакрыццё Spurtan BS) і пабудавана малая спартыўная пляцоўка&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://talen-group.com/tsentralnyi-stadion-g-rechitsa|title=Центральный стадион г. Речица|publisher=Talen Group|date=31 сакавіка 2009|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён мае ўмяшчальнасць 3550 гледачоў. Галоўная трыбуна абсталявана дахам. На тэрыторыі спартыўнага комплексу размешчана асноўнае футбольнае поле з натуральным газонам памерам 105 × 68 метраў&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://soccer365.ru/stadiums/3239/|title=Центральный стадион|publisher=Soccer365.ru|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;, а таксама бегавыя дарожкі для заняткаў лёгкай атлетыкай, якія выкарыстоўваюцца гомельскай спартыўнай школай.

Побач з асноўнай арэнай сканцэнтравана дадатковая спартыўная інфраструктура. На тэрыторыі маюцца два тэнісныя корты, баскетбольная пляцоўка і пляцоўка для пляжнага валейбола. У будынку адміністрацыйна-бытавога корпуса стадыёна працуюць зала для міні-футбола, трэнажорная зала і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fcvedrich97.ucoz.ru/index/stadion/0-41|title=Стадион «Центральный»|publisher=Неафіцыйны сайт ФК «Ведрыч-97»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

17 верасня 2021 года ў рамках інвестыцыйнага праекта «Першыя адзінаццаць» (First eleven) ад [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]] і [[УЕФА]] на базе ДЮСШ № 2, якая прылягае да стадыёна, было ўрачыста адкрыта новае поўнапамернае футбольнае поле са штучным пакрыццём высокай якасці (стандарт FIFA Quality Pro)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gp.by/novosti/sport/news238939.html|title=В Речице открыли футбольное поле с искусственным покрытием|publisher=Гомельская правда|date=18 верасня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abff.by/news/article/novoe-iskusstvennoe-pole-otkryto-v-recice|title=Новое искусственное поле открыто в Речице!|publisher=Афіцыйны сайт АБФФ|date=17 верасня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Рэчыцы]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 1925 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Рэчыцы]]
[[Катэгорыя:1925 год у Рэчыцы]]</text>
      <sha1>di1ml834baqttv5rwvnkmboo0qsrrwu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153810</id>
      <parentid>5153770</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5153810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10989" sha1="9rsn08cfuwlj11juu8qvjq9j4av0hxq" xml:space="preserve">{{значэнні|Цэнтральны (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Цэнтральны
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Центральный}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Рэчыца]], скрыжаванне вул. 10 год Кастрычніка і вул. Сняжкова (прыпынак «ПДА»)
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 1925
|рэканструяваны       = пасля 1944, канец 1980-х, 2007
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Спадарожнік (футбольны клуб, Рэчыца)|Спадарожнік]]» (у мінулым — «[[Ведрыч-97|Рэчыца-2014]]»)
|умяшчальнасць        = 3550
|габарыты             = 105 × 68 м
|пакрыццё             = натуральны газон (асноўнае поле); штучнае (побач)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Цэнтра́льны»''' ({{lang-ru|Центральный}}) — шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Рэчыца]] (Беларусь), размешчаны на скрыжаванні вуліц [[Вуліца 10 год Кастрычніка (Рэчыца)|10 год Кастрычніка]] і [[Вуліца Сняжкова (Рэчыца)|Сняжкова]]. Афіцыйна адкрыты ў 1925 годзе. Здольны ўмясціць 3550 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[ФК Спадарожнік Рэчыца|Спадарожнік]]» (а ў мінулым — клуба «[[Рэчыца-2014]]»).

== Гісторыя ==
Дакладная дата пачатку будаўніцтва стадыёна невядомая. Паводле дадзеных мясцовых краязнаўцаў і былых супрацоўнікаў футбольнага клуба, гісторыя аб’екта пачалася ў другім дзесяцігоддзі XX стагоддзя яшчэ да пачатку [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]], калі ў Рэчыцы ўжо існавала футбольная каманда і было абсталявана звычайнае поле. Першы афіцыйна зафіксаваны матч на стадыёне адбыўся ў 1925 годзе паміж камандамі Рэчыцы і [[Навазыбкаў|Навазыбкава]] (Бранская губерня). У 1930-я гады інфраструктура стадыёна ўключала парашутную вышку, гарадошную і валейбольную пляцоўкі, а таксама стралковы цір&lt;ref name=&quot;offside&quot;&gt;{{cite web|url=https://offside.by/articles/631/|title=«По домам». Проект Offside.by о стадионах Беларуси. Эпизод 6: «Центральный» (Речица)|publisher=Offside.by|date=31 снежня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Амаль увесь час свайго існавання ў савецкі перыяд стадыён належаў дрэваапрацоўчаму прадпрыемству, якое цяпер называецца «Рэчыцадрэў». Назва арэны неаднаразова змянялася ўслед за зменай назвы завода: спачатку гэта быў стадыён запалкавай фабрыкі, потым фанерна-мэблевага камбіната, затым ВА «[[Рэчыцадрэў]]» і ААТ «Рэчыцадрэў». Сучасную назву «Цэнтральны» ён атрымаў толькі пасля перадачы на баланс горада&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] спартыўная інфраструктура горада і сам стадыён моцна пацярпелі. Пасля вызвалення Рэчыцы тэрыторыю хутка аднавілі сіламі старшыні спорткамітэта раёна Георгія Наско і начальніка гарадской спартарганізацыі Алены Горскай. Ужо 16 ліпеня 1944 года тут правялі Усесаюзны Дзень фізкультурніка, а ў верасні адбыліся спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы і футболе. У пасляваенныя гады былі пабудаваны драўляныя трыбуны, душ, распранальні і месца для аркестра. У 1952 годзе стадыён прыняў матчы чэмпіянату БССР (другога дывізіёна), у якім дэбютавала рэчыцкая каманда&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Напярэдадні распаду [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] стадыён прыйшоў у заняпад: двойчы адбываліся пажары, падчас якіх згарэлі будаўнічыя матэрыялы, прызначаныя для рэканструкцыі. Доўгі рамонт завяршыўся толькі да канца 1980-х гадоў, і ў 1989 годзе каманда пад назвай «Спадарожнік» вярнулася ў чэмпіянат рэспублікі. У пачатку 1990-х гадоў, з стварэннем хозразліковага клуба «[[Ведрыч-97|Ведрыч]]», на стадыёне пачаўся спартыўны ўздым. У 1993 годзе быў закладзены крыты манеж. Да 1996 года, а таксама ў сезонах 2000 і 2001 гадоў арэна прымала матчы [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі Беларусі]]&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;.

Самая маштабная рэканструкцыя ў найноўшай гісторыі адбылася ў 2007 годзе, калі Рэчыца прымала рэспубліканскі фестываль-кірмаш працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]». Падчас гэтых прац над галоўнай трыбунай быў пабудаваны дах-навес, абноўлены трыбуны, абсталяваны лёгкаатлетычныя дарожкі (плошчай 5800 м², пакрыццё Spurtan BS) і пабудавана малая спартыўная пляцоўка&lt;ref name=&quot;offside&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://talen-group.com/tsentralnyi-stadion-g-rechitsa|title=Центральный стадион г. Речица|publisher=Talen Group|date=31 сакавіка 2009|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён мае ўмяшчальнасць 3550 гледачоў. Галоўная трыбуна абсталявана дахам. На тэрыторыі спартыўнага комплексу размешчана асноўнае футбольнае поле з натуральным газонам памерам 105 × 68 метраў&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://soccer365.ru/stadiums/3239/|title=Центральный стадион|publisher=Soccer365.ru|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;, а таксама бегавыя дарожкі для заняткаў лёгкай атлетыкай, якія выкарыстоўваюцца гомельскай спартыўнай школай.

Побач з асноўнай арэнай сканцэнтравана дадатковая спартыўная інфраструктура. На тэрыторыі маюцца два тэнісныя корты, баскетбольная пляцоўка і пляцоўка для пляжнага валейбола. У будынку адміністрацыйна-бытавога корпуса стадыёна працуюць зала для міні-футбола, трэнажорная зала і саўна&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fcvedrich97.ucoz.ru/index/stadion/0-41|title=Стадион «Центральный»|publisher=Неафіцыйны сайт ФК «Ведрыч-97»|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

17 верасня 2021 года ў рамках інвестыцыйнага праекта «Першыя адзінаццаць» (First eleven) ад [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]] і [[УЕФА]] на базе ДЮСШ № 2, якая прылягае да стадыёна, было ўрачыста адкрыта новае поўнапамернае футбольнае поле са штучным пакрыццём высокай якасці (стандарт FIFA Quality Pro)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gp.by/novosti/sport/news238939.html|title=В Речице открыли футбольное поле с искусственным покрытием|publisher=Гомельская правда|date=18 верасня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abff.by/news/article/novoe-iskusstvennoe-pole-otkryto-v-recice|title=Новое искусственное поле открыто в Речице!|publisher=Афіцыйны сайт АБФФ|date=17 верасня 2021|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Рэчыцы]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 1925 годзе]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Рэчыцы]]
[[Катэгорыя:1925 год у Рэчыцы]]</text>
      <sha1>9rsn08cfuwlj11juu8qvjq9j4av0hxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Спадарожнік (футбольны клуб, Рэчыца)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809372</id>
    <redirect title="ФК Спадарожнік Рэчыца" />
    <revision>
      <id>5153771</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:22:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Спадарожнік Рэчыца]]</comment>
      <origin>5153771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="9uxt2pcx2coay3c6dlki9viyj27wtf9" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Спадарожнік Рэчыца]]</text>
      <sha1>9uxt2pcx2coay3c6dlki9viyj27wtf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юнацтва (стадыён, Асіповічы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809373</id>
    <revision>
      <id>5153772</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{значэнні|Юнацтва (значэнні)}} {{Стадыён |назва                = Юнацтва |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Юность}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне...»</comment>
      <origin>5153772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6705" sha1="48ec19meabfi1klpx11sk72krv18usu" xml:space="preserve">{{значэнні|Юнацтва (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Юнацтва
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Юность}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Асіповічы]], вул. 60 год Кастрычніка, 6
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 1997
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Асіповічы (футбольны клуб)|Асіповічы]]»
|умяшчальнасць        = 1300
|габарыты             = 
|пакрыццё             = натуральны газон (асноўнае поле); штучнае (міні-футбол)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Юна́цтва»''' ({{lang-ru|Юность}})&amp;nbsp;— футбольны стадыён у горадзе [[Асіповічы]] (Беларусь), размешчаны па [[Вуліца 60 год Кастрычніка (Асіповічы)|вуліцы 60 год Кастрычніка]], 6. Здольны ўмясціць 1300 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Асіповічы (футбольны клуб)|Асіповічы]]» (у мінулым клуб насіў назвы КРЗ, «Свіслач-Кроўля» і «Свіслач»)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://m.vk.com/asipovichyfc|title=ФК «Осиповичи»|publisher=VK|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
У 1997 годзе стадыён «Юнацтва» быў рэканструяваны&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://footballfakts.ru/stadium/7826-stadionyunost|title=Стадион «Юность» Осиповичи|publisher=Footballfacts.ru|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. У сезоне [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1999|1999 года]] арэна прымала матчы [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]] з удзелам мясцовага клуба (на той момант каманда называлася «Свіслач-Кроўля» і выступала ў найвышэйшым дывізіёне адзін сезон)&lt;ref name=&quot;fct&quot;&gt;{{cite web|url=https://footballfacts.ru/turnir/727690-chempionat-belorussii-1999|title=Чемпионат Белоруссии 1999 Высшая лига|publisher=Footballfacts.ru|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tri&quot;&gt;{{cite web|url=https://by.tribuna.com/tags/104090883/|title=Стадион Юность Осиповичи|publisher=Tribuna.com|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Пазней стадыён доўгі час выкарыстоўваўся для правядзення матчаў каманды ў Першай і Другой лігах. 

16 кастрычніка 2019 года на тэрыторыі стадыёна адбылося ўрачыстае адкрыццё новага поля для міні-футбола. У цырымоніі прынялі ўдзел Міністр спорту і турызму Рэспублікі Беларусь [[Сяргей Міхайлавіч Кавальчук|Сяргей Кавальчук]], член Палаты прадстаўнікоў [[Аляксандр Віктаравіч Багдановіч|Аляксандр Багдановіч]], першы намеснік старшыні Беларускай федэрацыі футбола [[Юрый Васілевіч Вергейчык|Юрый Вергейчык]] і іншыя афіцыйныя асобы. Міністр спорту ўручыў Асіповіцкай дзіцяча-юнацкай спартыўная школе (ДЮСШ) грашовы сертыфікат на набыццё спартыўнага інвентару, а прадстаўнікі АБФФ падарылі юным футбалістам мячы і форму. Мерапрыемства завяршылася таварыскім матчам паміж камандай дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў і ветэранамі футбола Асіповіч (гульня скончылася перамогай мясцовай зборнай з лікам 5:3)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.osipovichi.gov.by/news/novosti_rajona-news-ru/segodnja-na-stadione-junost-v-gosipovichi-sostojalos-torzhestvennoe-otkrytie-mini-futbolnogo-polja-9987/|title=Сегодня на стадионе &quot;Юность&quot; в г. Осиповичи состоялось торжественное открытие мини-футбольного поля|publisher=Осиповичский районный исполнительный комитет|date=16 кастрычніка 2019|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка ==
Асноўнае футбольнае поле стадыёна мае натуральнае травяное пакрыццё. Умяшчальнасць трыбун складае 1300 гледачоў&lt;ref name=&quot;tri&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://footballfakts.ru/stadium/7826-stadionyunost|title=Стадион «Юность» Осиповичи|publisher=Footballfacts.ru|lang=ru|accessdate=22 снежня 2025}}&lt;/ref&gt;. Акрамя асноўнага поля, на тэрыторыі абсталявана дадатковая пляцоўка для гульні ў міні-футбол са штучным пакрыццём.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Асіповічах]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Асіповічаў]]</text>
      <sha1>48ec19meabfi1klpx11sk72krv18usu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асіповічы (футбольны клуб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809374</id>
    <redirect title="ФК Асіповічы" />
    <revision>
      <id>5153773</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Асіповічы]]</comment>
      <origin>5153773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="a6shgvjbn8twnx22ilerz37vghcqea9" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Асіповічы ]]</text>
      <sha1>a6shgvjbn8twnx22ilerz37vghcqea9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гарадскі стадыён (Клецк)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809375</id>
    <revision>
      <id>5153774</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:45:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Гарадскі |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}...»</comment>
      <origin>5153774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6113" sha1="t7l7sbholqorzftgv3zrh2fimak6p53" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Клецк]]
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 1980-я
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Клецк (футбольны клуб)|Клецк]]»
|умяшчальнасць        = 
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''Гарадскі́ стадыён''' ({{lang-ru|Городской стадион}})&amp;nbsp;— шматфункцыянальны спартыўны стадыён у горадзе [[Клецк|Клецку]] (Беларусь). З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Клецк (футбольны клуб)|Клецк]]». Выкарыстоўваецца для правядзення футбольнх матчаў трэцяга дывізіёна і лёгкаатлетычных спаборніцтваў сярод жыхароў раёна.

== Гісторыя ==
Узвядзенне спартыўнага аб’екта цесна звязана з развіццём Клецкага сельскага прафесійна-тэхнічнага вучылішча №&amp;nbsp;36 (цяпер&amp;nbsp;— [[Клецкі сельскагаспадарчы каледж]]). У 1970-х гадах навучальная ўстанова атрымала новыя карпусы, пасля чаго пачалося будаўніцтва ўласнай дадатковай інфраструктуры. Непасрэдна стадыён быў пабудаваны ў 1980-я гады і неўзабаве атрымаў статус агульнагарадскога&lt;ref name=&quot;college&quot;&gt;{{cite web|url=https://kletskspl.by/об-учреждении/история-традиции-достижения|title=История, традиции, достижения|publisher=Клецкий сельскохозяйственный колледж|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Размяшчаецца стадыён на ўскраіне Клецка: пры ўездзе ў горад з боку [[Мінск]]а ён знаходзіцца ў нізіне з правага боку, у той час як з левага боку на ўзгорку размешчаны гарадскія могілкі&lt;ref name=&quot;sb&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/futbol-po-freydu.html|title=Футбол по Фрейду|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=5 чэрвеня 2010|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

У 2008 годзе ў горадзе быў створаны прафесійны футбольны клуб «[[ФК Клечаск|Клечаск]]». Яго кіраўніцтва мела амбіцыйныя планы па развіцці спартыўнай інфраструктуры, паколькі існуючы стадыён знаходзіўся далёка ад цэнтра горада і меў патрэбу ў мадэрнізацыі (да таго ж якасць газона на той момант пакідала жадаць лепшага). Планавалася стварэнне чыста футбольнага стадыёна ў англійскім стылі з якасным натуральным газонам і трыбунамі на ўзвышшы. Аднак гэтыя планы засталіся нерэалізаванымі&lt;ref name=&quot;sb&quot;/&gt;.

=== Сучасны стан ===
Доўгі час на стадыёне выкарыстоўвалася рарытэтнае савецкае табло з драўлянымі зменнымі таблічкамі. У сакавіку 2024 года на фасадзе адміністрацыйнага будынка арэны было ўсталявана і пратэставана новае электроннае спартыўнае табло беларускай вытворчасці (памерам 2,5 на 1,5 метра), якое каштавала каля 9 тысяч рублёў. Яно дазваляе выводзіць тэкставую і лічбавую інфармацыю з назвамі каманд, лікам, нумарам тайма і бягучым часам гульні. У гэты ж перыяд раённыя ўлады паведамлялі аб магчымасці вылучэння фінансавання для поўнай замены футбольнага газона&lt;ref name=&quot;kleck_by&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.kleck.by/2024/03/29/na-gorodskom-stadione-klecka-ustanovili-elektronnoe-tablo/|title=На городском стадионе Клецка установили электронное табло|author=Юрий Мыслицкий|publisher=Да новых перамог|date=29 сакавіка 2024|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Клецку]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Клецка]]</text>
      <sha1>t7l7sbholqorzftgv3zrh2fimak6p53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Клецк (футбольны клуб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809376</id>
    <redirect title="ФК Клецк" />
    <revision>
      <id>5153775</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:45:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Клецк]]</comment>
      <origin>5153775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="osn2my57t78eiu1iqhanw8lwhtbvu5c" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Клецк ]]</text>
      <sha1>osn2my57t78eiu1iqhanw8lwhtbvu5c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Папернік (стадыён, Светлагорск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809377</id>
    <revision>
      <id>5153776</id>
      <timestamp>2026-06-12T17:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Папернік |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Бумажник}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}},...»</comment>
      <origin>5153776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7873" sha1="dixngnkmck92qc9hz6seup5zprmmi86" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Папернік
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Бумажник}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Светлагорск]]
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 29 ліпеня 1961
|рэканструяваны       = 2020—2021 (поле)
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = СДЮШАР № 2 г. Светлагорска
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Хімік (футбольны клуб, Светлагорск)|Хімік]]» (у мінулым)
|умяшчальнасць        = да 4000 (гістарычная)
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Бума́жнік»''' ({{lang-ru|Бумажник}}) — знакавы спартыўны стадыён у горадзе [[Светлагорск]]у (Беларусь). Гісторыя аб'екта непарыўна звязана з развіццём мясцовай прамысловасці і футбольнага клуба «[[Хімік (футбольны клуб, Светлагорск)|Хімік]]». Цяпер з'яўляецца структурнай часткай Спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 2 (СДЮШАР № 2) Светлагорска.

== Гісторыя ==
Стадыён быў афіцыйна адкрыты 29 ліпеня 1961 года, калі населены пункт яшчэ зваўся рабочым пасёлкам [[Шацілкі]] (у тым жа годзе ён быў перайменаваны ў Светлагорск). У 1971 годзе на базе арэны была створана футбольная каманда «Папернік», якая пазней змяніла назву на «Хімік»&lt;ref name=&quot;insta&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DYBk94_jPW7/|title=Стадион «Бумажник» — знаковый спортивный объект города Светлогорска|publisher=Instagram|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Арэна актыўна выкарыстоўвалася на працягу наступных дзесяцігоддзяў. У 1990-я і 2000-я гады, калі «Хімік» быў нязменным удзельнікам [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]], стадыён збіраў вялікую аўдыторыю. На некаторых матчах, асабліва падчас гульняў [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць каманд з вышэйшага дывізіёна, колькасць гледачоў дасягала ад 3000 да 4000 чалавек&lt;ref name=&quot;fb&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/155693|title=Когда-то они собирали 4000 зрителей. Как поживает Светлогорск без «Химика»|publisher=Football.by|date=7 верасня 2021|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У сярэдзіне 2014 года прафесійная каманда была вымушана пераехаць на іншы, менш ёмісты гарадскі стадыён «Хімік», пасля чаго «Папернік» пачаў прыходзіць у заняпад. Трыбуны без рамонту пачалі бурыцца, а некаторыя сцежкі зараслі. Аднак пазней пачалося аднаўленне інфраструктуры: на стадыёне было ўладкавана новае футбольнае поле з сучасным штучным пакрыццём, нанесена разметка і павешаны новыя сеткі на вароты (у рамках праекта Беларускай федэрацыі футбола)&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

У 2021 годзе прафесійны клуб «Хімік» спыніў сваё існаванне, але «Папернік» застаўся галоўнай пляцоўкай для правядзення гарадскіх спаборніцтваў і трэніровак юных спартсменаў. У прыватнасці, на стадыёне рэгулярна праходзяць раённыя этапы рэспубліканскага дзіцячага футбольнага турніру «[[Скураны мяч]]»&lt;ref name=&quot;insta&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sn&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sn.by/press-tsentr/sport/v-svetlogorske-prodolzhayutsya-futbolnye-starty-turnira-kozhanyy-myach/|title=В Светлогорске продолжаются футбольные старты турнира «Кожаный мяч»|author=Алина Гусаченко|publisher=Светлагорскія навіны|date=7 мая 2024|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён размешчаны ў самым цэнтры Светлагорска, пасярод вялікага парку, дзе пераважна растуць сосны. Аб'ект знаходзіцца на балансе Спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 2 г. Светлагорска&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor&quot;&gt;{{cite web|url=https://sv-biznes.by/organization/otdykh/sportzaly-basseyny/73319/|title=СДЮШОР №2|publisher=Светлогорск-Бизнес|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Інфраструктура стадыёна ўключае вялікае футбольнае поле са штучным пакрыццём (агульная плошча складае 9500 м²). У склад комплексу арэны таксама ўваходзіць уласная спартыўная зала і абсталяванне для гульні ў настольны тэніс. На тэрыторыі аказваюцца фізкультурна-аздараўленчыя паслугі, праводзяцца вучэбна-трэніровачныя зборы, а ў зімовы перыяд працуе пракат лыжнага інвентару&lt;ref name=&quot;sdushor&quot;/&gt;. Разам з тым гістарычныя глядацкія трыбуны працяглы час заставаліся без капітальнага рамонту і маюць патрэбу ў мадэрнізацыі&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Светлагорску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Светлагорска]]
[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1961 годзе]]</text>
      <sha1>dixngnkmck92qc9hz6seup5zprmmi86</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153777</id>
      <parentid>5153776</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:00:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7873" sha1="ex6k6bhswq9cp0cwchuzs02gusweyjg" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Папернік
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Бумажник}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Светлагорск]]
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 29 ліпеня 1961
|рэканструяваны       = 2020—2021 (поле)
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = СДЮШАР № 2 г. Светлагорска
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Хімік (футбольны клуб, Светлагорск)|Хімік]]» (у мінулым)
|умяшчальнасць        = да 4000 (гістарычная)
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Папе́рнік»''' ({{lang-ru|Бумажник}}) — знакавы спартыўны стадыён у горадзе [[Светлагорск]]у (Беларусь). Гісторыя аб'екта непарыўна звязана з развіццём мясцовай прамысловасці і футбольнага клуба «[[Хімік (футбольны клуб, Светлагорск)|Хімік]]». Цяпер з'яўляецца структурнай часткай Спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 2 (СДЮШАР № 2) Светлагорска.

== Гісторыя ==
Стадыён быў афіцыйна адкрыты 29 ліпеня 1961 года, калі населены пункт яшчэ зваўся рабочым пасёлкам [[Шацілкі]] (у тым жа годзе ён быў перайменаваны ў Светлагорск). У 1971 годзе на базе арэны была створана футбольная каманда «Папернік», якая пазней змяніла назву на «Хімік»&lt;ref name=&quot;insta&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DYBk94_jPW7/|title=Стадион «Бумажник» — знаковый спортивный объект города Светлогорска|publisher=Instagram|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Арэна актыўна выкарыстоўвалася на працягу наступных дзесяцігоддзяў. У 1990-я і 2000-я гады, калі «Хімік» быў нязменным удзельнікам [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]], стадыён збіраў вялікую аўдыторыю. На некаторых матчах, асабліва падчас гульняў [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць каманд з вышэйшага дывізіёна, колькасць гледачоў дасягала ад 3000 да 4000 чалавек&lt;ref name=&quot;fb&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/155693|title=Когда-то они собирали 4000 зрителей. Как поживает Светлогорск без «Химика»|publisher=Football.by|date=7 верасня 2021|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У сярэдзіне 2014 года прафесійная каманда была вымушана пераехаць на іншы, менш ёмісты гарадскі стадыён «Хімік», пасля чаго «Папернік» пачаў прыходзіць у заняпад. Трыбуны без рамонту пачалі бурыцца, а некаторыя сцежкі зараслі. Аднак пазней пачалося аднаўленне інфраструктуры: на стадыёне было ўладкавана новае футбольнае поле з сучасным штучным пакрыццём, нанесена разметка і павешаны новыя сеткі на вароты (у рамках праекта Беларускай федэрацыі футбола)&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

У 2021 годзе прафесійны клуб «Хімік» спыніў сваё існаванне, але «Папернік» застаўся галоўнай пляцоўкай для правядзення гарадскіх спаборніцтваў і трэніровак юных спартсменаў. У прыватнасці, на стадыёне рэгулярна праходзяць раённыя этапы рэспубліканскага дзіцячага футбольнага турніру «[[Скураны мяч]]»&lt;ref name=&quot;insta&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sn&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sn.by/press-tsentr/sport/v-svetlogorske-prodolzhayutsya-futbolnye-starty-turnira-kozhanyy-myach/|title=В Светлогорске продолжаются футбольные старты турнира «Кожаный мяч»|author=Алина Гусаченко|publisher=Светлагорскія навіны|date=7 мая 2024|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён размешчаны ў самым цэнтры Светлагорска, пасярод вялікага парку, дзе пераважна растуць сосны. Аб'ект знаходзіцца на балансе Спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 2 г. Светлагорска&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor&quot;&gt;{{cite web|url=https://sv-biznes.by/organization/otdykh/sportzaly-basseyny/73319/|title=СДЮШОР №2|publisher=Светлогорск-Бизнес|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Інфраструктура стадыёна ўключае вялікае футбольнае поле са штучным пакрыццём (агульная плошча складае 9500 м²). У склад комплексу арэны таксама ўваходзіць уласная спартыўная зала і абсталяванне для гульні ў настольны тэніс. На тэрыторыі аказваюцца фізкультурна-аздараўленчыя паслугі, праводзяцца вучэбна-трэніровачныя зборы, а ў зімовы перыяд працуе пракат лыжнага інвентару&lt;ref name=&quot;sdushor&quot;/&gt;. Разам з тым гістарычныя глядацкія трыбуны працяглы час заставаліся без капітальнага рамонту і маюць патрэбу ў мадэрнізацыі&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Светлагорску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Светлагорска]]
[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1961 годзе]]</text>
      <sha1>ex6k6bhswq9cp0cwchuzs02gusweyjg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153779</id>
      <parentid>5153777</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Стадыён «Папернік» (Светлагорск)]] у [[Папернік (стадыён, Светлагорск)]]</comment>
      <origin>5153777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7873" sha1="ex6k6bhswq9cp0cwchuzs02gusweyjg" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Папернік
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Бумажник}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Светлагорск]]
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 29 ліпеня 1961
|рэканструяваны       = 2020—2021 (поле)
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = СДЮШАР № 2 г. Светлагорска
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Хімік (футбольны клуб, Светлагорск)|Хімік]]» (у мінулым)
|умяшчальнасць        = да 4000 (гістарычная)
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Папе́рнік»''' ({{lang-ru|Бумажник}}) — знакавы спартыўны стадыён у горадзе [[Светлагорск]]у (Беларусь). Гісторыя аб'екта непарыўна звязана з развіццём мясцовай прамысловасці і футбольнага клуба «[[Хімік (футбольны клуб, Светлагорск)|Хімік]]». Цяпер з'яўляецца структурнай часткай Спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 2 (СДЮШАР № 2) Светлагорска.

== Гісторыя ==
Стадыён быў афіцыйна адкрыты 29 ліпеня 1961 года, калі населены пункт яшчэ зваўся рабочым пасёлкам [[Шацілкі]] (у тым жа годзе ён быў перайменаваны ў Светлагорск). У 1971 годзе на базе арэны была створана футбольная каманда «Папернік», якая пазней змяніла назву на «Хімік»&lt;ref name=&quot;insta&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DYBk94_jPW7/|title=Стадион «Бумажник» — знаковый спортивный объект города Светлогорска|publisher=Instagram|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Арэна актыўна выкарыстоўвалася на працягу наступных дзесяцігоддзяў. У 1990-я і 2000-я гады, калі «Хімік» быў нязменным удзельнікам [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]], стадыён збіраў вялікую аўдыторыю. На некаторых матчах, асабліва падчас гульняў [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць каманд з вышэйшага дывізіёна, колькасць гледачоў дасягала ад 3000 да 4000 чалавек&lt;ref name=&quot;fb&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/155693|title=Когда-то они собирали 4000 зрителей. Как поживает Светлогорск без «Химика»|publisher=Football.by|date=7 верасня 2021|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У сярэдзіне 2014 года прафесійная каманда была вымушана пераехаць на іншы, менш ёмісты гарадскі стадыён «Хімік», пасля чаго «Папернік» пачаў прыходзіць у заняпад. Трыбуны без рамонту пачалі бурыцца, а некаторыя сцежкі зараслі. Аднак пазней пачалося аднаўленне інфраструктуры: на стадыёне было ўладкавана новае футбольнае поле з сучасным штучным пакрыццём, нанесена разметка і павешаны новыя сеткі на вароты (у рамках праекта Беларускай федэрацыі футбола)&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

У 2021 годзе прафесійны клуб «Хімік» спыніў сваё існаванне, але «Папернік» застаўся галоўнай пляцоўкай для правядзення гарадскіх спаборніцтваў і трэніровак юных спартсменаў. У прыватнасці, на стадыёне рэгулярна праходзяць раённыя этапы рэспубліканскага дзіцячага футбольнага турніру «[[Скураны мяч]]»&lt;ref name=&quot;insta&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sn&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sn.by/press-tsentr/sport/v-svetlogorske-prodolzhayutsya-futbolnye-starty-turnira-kozhanyy-myach/|title=В Светлогорске продолжаются футбольные старты турнира «Кожаный мяч»|author=Алина Гусаченко|publisher=Светлагорскія навіны|date=7 мая 2024|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён размешчаны ў самым цэнтры Светлагорска, пасярод вялікага парку, дзе пераважна растуць сосны. Аб'ект знаходзіцца на балансе Спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 2 г. Светлагорска&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor&quot;&gt;{{cite web|url=https://sv-biznes.by/organization/otdykh/sportzaly-basseyny/73319/|title=СДЮШОР №2|publisher=Светлогорск-Бизнес|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Інфраструктура стадыёна ўключае вялікае футбольнае поле са штучным пакрыццём (агульная плошча складае 9500 м²). У склад комплексу арэны таксама ўваходзіць уласная спартыўная зала і абсталяванне для гульні ў настольны тэніс. На тэрыторыі аказваюцца фізкультурна-аздараўленчыя паслугі, праводзяцца вучэбна-трэніровачныя зборы, а ў зімовы перыяд працуе пракат лыжнага інвентару&lt;ref name=&quot;sdushor&quot;/&gt;. Разам з тым гістарычныя глядацкія трыбуны працяглы час заставаліся без капітальнага рамонту і маюць патрэбу ў мадэрнізацыі&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Светлагорску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Светлагорска]]
[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1961 годзе]]</text>
      <sha1>ex6k6bhswq9cp0cwchuzs02gusweyjg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153781</id>
      <parentid>5153779</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Катэгорыя:1961 год у Гомельскай вобласці]]; ±[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1961 годзе]]→[[Катэгорыя:З’явіліся ў 1961 годзе]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7951" sha1="i4kic1d9tfuzuhjpk2z74wt1pb6nenz" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Папернік
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Бумажник}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Светлагорск]]
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 29 ліпеня 1961
|рэканструяваны       = 2020—2021 (поле)
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = СДЮШАР № 2 г. Светлагорска
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Хімік (футбольны клуб, Светлагорск)|Хімік]]» (у мінулым)
|умяшчальнасць        = да 4000 (гістарычная)
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Папе́рнік»''' ({{lang-ru|Бумажник}}) — знакавы спартыўны стадыён у горадзе [[Светлагорск]]у (Беларусь). Гісторыя аб'екта непарыўна звязана з развіццём мясцовай прамысловасці і футбольнага клуба «[[Хімік (футбольны клуб, Светлагорск)|Хімік]]». Цяпер з'яўляецца структурнай часткай Спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 2 (СДЮШАР № 2) Светлагорска.

== Гісторыя ==
Стадыён быў афіцыйна адкрыты 29 ліпеня 1961 года, калі населены пункт яшчэ зваўся рабочым пасёлкам [[Шацілкі]] (у тым жа годзе ён быў перайменаваны ў Светлагорск). У 1971 годзе на базе арэны была створана футбольная каманда «Папернік», якая пазней змяніла назву на «Хімік»&lt;ref name=&quot;insta&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DYBk94_jPW7/|title=Стадион «Бумажник» — знаковый спортивный объект города Светлогорска|publisher=Instagram|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Арэна актыўна выкарыстоўвалася на працягу наступных дзесяцігоддзяў. У 1990-я і 2000-я гады, калі «Хімік» быў нязменным удзельнікам [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]], стадыён збіраў вялікую аўдыторыю. На некаторых матчах, асабліва падчас гульняў [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць каманд з вышэйшага дывізіёна, колькасць гледачоў дасягала ад 3000 да 4000 чалавек&lt;ref name=&quot;fb&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/155693|title=Когда-то они собирали 4000 зрителей. Как поживает Светлогорск без «Химика»|publisher=Football.by|date=7 верасня 2021|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У сярэдзіне 2014 года прафесійная каманда была вымушана пераехаць на іншы, менш ёмісты гарадскі стадыён «Хімік», пасля чаго «Папернік» пачаў прыходзіць у заняпад. Трыбуны без рамонту пачалі бурыцца, а некаторыя сцежкі зараслі. Аднак пазней пачалося аднаўленне інфраструктуры: на стадыёне было ўладкавана новае футбольнае поле з сучасным штучным пакрыццём, нанесена разметка і павешаны новыя сеткі на вароты (у рамках праекта Беларускай федэрацыі футбола)&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

У 2021 годзе прафесійны клуб «Хімік» спыніў сваё існаванне, але «Папернік» застаўся галоўнай пляцоўкай для правядзення гарадскіх спаборніцтваў і трэніровак юных спартсменаў. У прыватнасці, на стадыёне рэгулярна праходзяць раённыя этапы рэспубліканскага дзіцячага футбольнага турніру «[[Скураны мяч]]»&lt;ref name=&quot;insta&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sn&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sn.by/press-tsentr/sport/v-svetlogorske-prodolzhayutsya-futbolnye-starty-turnira-kozhanyy-myach/|title=В Светлогорске продолжаются футбольные старты турнира «Кожаный мяч»|author=Алина Гусаченко|publisher=Светлагорскія навіны|date=7 мая 2024|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён размешчаны ў самым цэнтры Светлагорска, пасярод вялікага парку, дзе пераважна растуць сосны. Аб'ект знаходзіцца на балансе Спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 2 г. Светлагорска&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor&quot;&gt;{{cite web|url=https://sv-biznes.by/organization/otdykh/sportzaly-basseyny/73319/|title=СДЮШОР №2|publisher=Светлогорск-Бизнес|lang=ru|accessdate=12 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Інфраструктура стадыёна ўключае вялікае футбольнае поле са штучным пакрыццём (агульная плошча складае 9500 м²). У склад комплексу арэны таксама ўваходзіць уласная спартыўная зала і абсталяванне для гульні ў настольны тэніс. На тэрыторыі аказваюцца фізкультурна-аздараўленчыя паслугі, праводзяцца вучэбна-трэніровачныя зборы, а ў зімовы перыяд працуе пракат лыжнага інвентару&lt;ref name=&quot;sdushor&quot;/&gt;. Разам з тым гістарычныя глядацкія трыбуны працяглы час заставаліся без капітальнага рамонту і маюць патрэбу ў мадэрнізацыі&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Светлагорску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Светлагорска]]
[[Катэгорыя:З’явіліся ў 1961 годзе]]
[[Катэгорыя:1961 год у Гомельскай вобласці]]</text>
      <sha1>i4kic1d9tfuzuhjpk2z74wt1pb6nenz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хімік (футбольны клуб, Светлагорск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809378</id>
    <redirect title="ФК Хімік Светлагорск" />
    <revision>
      <id>5153778</id>
      <timestamp>2026-06-12T17:01:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Хімік Светлагорск]]</comment>
      <origin>5153778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="khp8q8il7jguzoxkeyr4cymrcsbo66w" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Хімік Светлагорск]]</text>
      <sha1>khp8q8il7jguzoxkeyr4cymrcsbo66w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стадыён «Папернік» (Светлагорск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809379</id>
    <redirect title="Папернік (стадыён, Светлагорск)" />
    <revision>
      <id>5153780</id>
      <timestamp>2026-06-12T17:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Стадыён «Папернік» (Светлагорск)]] у [[Папернік (стадыён, Светлагорск)]]</comment>
      <origin>5153780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="l23h89674wg6xt0q34w02yoozi2s13y" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Папернік (стадыён, Светлагорск)]]</text>
      <sha1>l23h89674wg6xt0q34w02yoozi2s13y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уладзімір Ляўданскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809380</id>
    <redirect title="Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі" />
    <revision>
      <id>5153802</id>
      <timestamp>2026-06-12T19:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі]]</comment>
      <origin>5153802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="41qlf0l8rm0a4he1sh32949ca9f2gw5" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі]]</text>
      <sha1>41qlf0l8rm0a4he1sh32949ca9f2gw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>У. Ляўданскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809381</id>
    <redirect title="Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі" />
    <revision>
      <id>5153803</id>
      <timestamp>2026-06-12T19:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі]]</comment>
      <origin>5153803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="41qlf0l8rm0a4he1sh32949ca9f2gw5" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі]]</text>
      <sha1>41qlf0l8rm0a4he1sh32949ca9f2gw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>У. А. Ляўданскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809382</id>
    <redirect title="Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі" />
    <revision>
      <id>5153804</id>
      <timestamp>2026-06-12T19:44:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі]]</comment>
      <origin>5153804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="41qlf0l8rm0a4he1sh32949ca9f2gw5" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі]]</text>
      <sha1>41qlf0l8rm0a4he1sh32949ca9f2gw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:Eugenia.kasilovich.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>809383</id>
    <revision>
      <id>5153826</id>
      <timestamp>2026-06-12T20:16:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZolaSukhar</username>
        <id>169411</id>
      </contributor>
      <comment>{{Выява
|Апісанне      = Партрэт Яўгеніі Касіловіч
|Крыніца       = https://bsu.academia.edu/EugeniaKasilovich
|Час стварэння = невядомы
|Аўтар         = Яўгенія Касіловіч
|Ліцэнзія      = несвабодная
}}

Артыкул Яўгенія Лязо</comment>
      <origin>5153826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="421" sha1="gir5w1sf55kpfme63xu78vgelkbuzqe" xml:space="preserve">== Тлумачэнне ==
{{Выява
|Апісанне      = Партрэт Яўгеніі Касіловіч
|Крыніца       = https://bsu.academia.edu/EugeniaKasilovich
|Час стварэння = невядомы
|Аўтар         = Яўгенія Касіловіч
|Ліцэнзія      = несвабодная
}}

Артыкул Яўгенія Лязо
== Ліцэнзіяванне ==
{{Fairuse in}}</text>
      <sha1>gir5w1sf55kpfme63xu78vgelkbuzqe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154015</id>
      <parentid>5153826</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>M.L.Bot</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5154015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="801" sha1="jyq3a6h10910hnkt9wbnhltbxz3b79g" xml:space="preserve">{{хв|для жывых людзей, каб яны былі ўсе здаровыя, не можа быць абгрунтавання добрасумленнага выкарыстання, бо можна зрабіць свабодны здымак, значыць такі фота не могуць быць загружаны ў ВП і выкарыстоўвацца.}}
== Тлумачэнне ==
{{Выява
|Апісанне      = Партрэт Яўгеніі Касіловіч
|Крыніца       = https://bsu.academia.edu/EugeniaKasilovich
|Час стварэння = невядомы
|Аўтар         = Яўгенія Касіловіч
|Ліцэнзія      = несвабодная
}}

Артыкул Яўгенія Лязо
== Ліцэнзіяванне ==
{{Fairuse in}}</text>
      <sha1>jyq3a6h10910hnkt9wbnhltbxz3b79g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Руслан Саберов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809384</id>
    <revision>
      <id>5153918</id>
      <timestamp>2026-06-13T02:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34723-93</username>
        <id>169730</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «''Руслан Юр'евіч Сабераў''', сын Юрыя Саберава, нарадзіўся 17 студзеня 1988 года ў [[Маскве]], — рок-музыка.{{,}}&lt;ref name=&quot;myseldon.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://myseldon.com/ru/news/index/290607352|title=Сабераў Руслан, чаму ён такі класны бубнач?|author=Vsem.ru|date=[[2023]] [[8 жніўня]]|publisher=myseldon.com|accessdate=[[2026]] 17. Студ...»</comment>
      <origin>5153918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8729" sha1="rqf4sev969nni4dc9iva4ynktmul6fe" xml:space="preserve">''Руслан Юр'евіч Сабераў''', сын Юрыя Саберава, нарадзіўся 17 студзеня 1988 года ў [[Маскве]], — рок-музыка.{{,}}&lt;ref name=&quot;myseldon.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://myseldon.com/ru/news/index/290607352|title=Сабераў Руслан, чаму ён такі класны бубнач?|author=Vsem.ru|date=[[2023]] [[8 жніўня]]|publisher=myseldon.com|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;, аўтар песень&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt; і расійскі акцёр&lt;ref name=&quot;Film.ru&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.film.ru/person/ruslan-saberov|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Film.ru|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}, кампазітар&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://www.kinomania.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==
Руслан Сабераў&lt;ref&gt;https://learn4joy.ru/saberov-ruslan-yurevich-muzykant/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://rateyourmusic.com/artist/ruslan-saberov-1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov&lt;/ref&gt; нарадзіўся 17 студзеня ў Маскве. З дзяцінства ён захапляўся музыкай. Ён вучыўся ў музычнай школе па класе гітары, але заўсёды марыў стаць барабаншчыкам.&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Ruslan-saberov&lt;/ref&gt; Адначасова ён навучыўся іграць на барабанах у Маскве ў Рок-ліцэі «Чырвоны хімік». У 2011 годзе ён скончыў яго. Ён спрабаваў сябе ў розных музычных стылях, ад гранжу і рэгі да поп-музыкі.

== Музычны твор ==
Бубнач&lt;ref&gt;https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt; маскоўскага [[панк-рок]] гурта C8 і гурта Анастасія Кобеш і Руслан Сабераў&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://wsem.ru/publications/anastasiya_kobesh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://learn4joy.ru/anastasia-kobesh-ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;, а таксама сольны выканаўца пад імем Руслан Сабераў&lt;ref name=&quot;sputnikmusic&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sputnikmusic.com/bands/Ruslan-Saberov/160113/|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Sputnikmusic|accessdate=[[2026]] [[17 студзеня]]}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;

=== Студыйныя альбомы ===
«Жыццё і Смерць&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://musicbrainz.org/artist/7fc25c29-a869-4887-88ad-82fa67fef547&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://se7en.ws/zakonchena-rabota-nad-novym-albomom-gruppy-v-sostave-v-kotorom-uchastvoval-ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&quot;' Сольны альбом Руслана Саберава – панк-рок праект, заснаваны ў 2020 годзе&lt;ref&gt;https://www.spirit-of-rock.com/ru/band/Saberov_Ruslan&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://band.link/labelsaberov&lt;/ref&gt;.

* Інструментальны альбом «Fucked up and Permanent» (2024)

* «Жыццё і смерць&lt;ref&gt;{{Citation|title=Archivkopie|url=https://blubrry.com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|access-date=2025-09-08|archive-date=2024-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714032431/https://blubrry.&quot;&quot;&quot;com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|dead-url=yes}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt; Руслан Сабераў» (2023)&lt;/nowiki&gt;

* «Чортаў панк-рок, так, гэта поп» (сінгл 2024 г.)

* &quot;Достал, с???тте хочу!!!&quot; (2023)

* «Скакор» (2024)

* «Гучней і злей» (2024)&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://rocknroll.su/artist/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Міні-альбом «Happy Idiot» (2024)&lt;ref&gt;https://musicbrainz.org/release/43ce16b8-c9dd-4783-aa42-cec98a325078&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://rocknroll.su/release/louder-and-angrier&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://solncesvet.ru/opublikovannyie-materialyi/saberov-ruslan-yurevich-vypustil-novyy-a.20252331592/?ysclid=mfbdb718fz938389748&lt;/ref&gt;

* «Страшная гісторыя» (2024) Сумесны альбом з Анастасіяй Кобеш&lt;ref&gt;https://dtf.ru/music/3159958-anastasiya-kobesh-i-ruslan-saberov-vypustili-sovmestnyi-albom-pod-nazvaniem-scary-story{{Deadlink|date=March 2026|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://wsem.ru/publications/anastasiya_kob esh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.songkick.com/artists/10359143-anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

=== Фільм ===

* '''Музыкант з'яўляецца кампазітарам і пісаў музыку да расійскіх фільмаў''':

* Прыкінься маім мужам 2025&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/pretend-to-be-my-husband/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Айя 2021&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/aya-2021-1/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Прысяга 2020&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/the-oath-2020/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmvandaag.nl/zoek?categorie=alles&amp;zoekterm=Ruslan+Saberov&amp;veld=cast&lt;/ref&gt;

* Флэшмоб 2020&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/flashmob/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.boxofficemojo.com/title/tt14821334/credits/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/movies/fleshmob/crew&lt;/ref&gt;

Музыка і словы '''Руслан Сабераў'''&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.kinoafisha.info/person/8569175/&lt;/ref&gt;

== Узнагароды ==
Анастасія Кобеш &amp; Руслан Сабераў &quot;Чартова Дюжина&quot; - &quot;Взлом&quot; Перамога&lt;ref&gt;https://rrock.ru/news.rrock?id=64773&lt;/ref&gt;

== Відэакліпы ==
{|
|2023
|{{YouTube|F1hLFgr3fIA|«Вораг»|лагатып=1}}
|
|}
{|
|2023
|{{YouTube|PvtiMgoPPWw|&quot;Ляльковод&quot;|лагатып=1}}
|
|}

* Ніколі не забывай Тоні (прысвячэнне Тоні Слаю)

«Словы і музыка: Руслан Сабераў і Вячаслаў Селязнёў»

* Вакал (Яўген Фірсаў)

* Гітара (Вячаслаў Селязнёў)

* Бас-гітара (Мікалай Меранкоў)

* Барабаны (Руслан Сабераў)&lt;ref&gt;https://www.realrocks.ru/saberov/&lt;/ref&gt;

{|
|2024
|{{YouTube|th7ngL34zHU|«Ніколі не забывайце Тоні Слая»|лагатып=1}}
|
|}
Прысвечана Тоні Слаю.

Поўнае імя: Энтані Джэймс Слай — амерыканскі спявак, аўтар песень і гітарыст, найбольш вядомы як фронтмэн эпахальнага панк-рок-гурта [[No Use for a Name|No Use For a Name]].

Ён нарадзіўся 4 лістапада 1970 года і памёр 31 ліпеня 2012 года ва ўзросце 41 года.

== Трыб'ют Тоні Слаю ==

* '''Ушанаванне памяці Руслана Саберава &quot;Мне не балюча&quot; [[Тоні Слай]]'''

{|
|2024
|{{YouTube|aCDDgeX_SX8|«Мне не балюча|Трыб'ют Тоні Слаю|Афіцыйны аўдыёзапіс 2024»|лагатып=1}}
|
|}

== Знешнія заклады ==

* [[Film.ru]] [https://www.film.ru/person/ruslan-saberov Руслан Сабераў]

* [[AllMovie]] [https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868 Руслан Сабераў]

* [[Internet Movie Database|imdb.com]] [https://www.imdb.com/name/nm8990362/?ref%20=fn%20t%201 Руслан Сабераў]  

* [http://Plex]&lt;ref&gt;https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

== Заўвага ==


[[:Катэгорыя:Музычныя гурты]]</text>
      <sha1>rqf4sev969nni4dc9iva4ynktmul6fe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153919</id>
      <parentid>5153918</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T02:12:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34723-93</username>
        <id>169730</id>
      </contributor>
      <origin>5153919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8695" sha1="tp887uw8oag73kse5z8r5484ox248e8" xml:space="preserve">''Руслан Юр'евіч Сабераў''', нарадзіўся 17 студзеня 1988 года ў [[Маскве]], — рок-музыка.{{,}}&lt;ref name=&quot;myseldon.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://myseldon.com/ru/news/index/290607352|title=Сабераў Руслан, чаму ён такі класны бубнач?|author=Vsem.ru|date=[[2023]] [[8 жніўня]]|publisher=myseldon.com|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;, аўтар песень&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt; і расійскі акцёр&lt;ref name=&quot;Film.ru&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.film.ru/person/ruslan-saberov|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Film.ru|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}, кампазітар&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://www.kinomania.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==
Руслан Сабераў&lt;ref&gt;https://learn4joy.ru/saberov-ruslan-yurevich-muzykant/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://rateyourmusic.com/artist/ruslan-saberov-1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov&lt;/ref&gt; нарадзіўся 17 студзеня ў Маскве. З дзяцінства ён захапляўся музыкай. Ён вучыўся ў музычнай школе па класе гітары, але заўсёды марыў стаць барабаншчыкам.&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Ruslan-saberov&lt;/ref&gt; Адначасова ён навучыўся іграць на барабанах у Маскве ў Рок-ліцэі «Чырвоны хімік». У 2011 годзе ён скончыў яго. Ён спрабаваў сябе ў розных музычных стылях, ад гранжу і рэгі да поп-музыкі.

== Музычны твор ==
Бубнач&lt;ref&gt;https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt; маскоўскага [[панк-рок]] гурта C8 і гурта Анастасія Кобеш і Руслан Сабераў&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://wsem.ru/publications/anastasiya_kobesh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://learn4joy.ru/anastasia-kobesh-ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;, а таксама сольны выканаўца пад імем Руслан Сабераў&lt;ref name=&quot;sputnikmusic&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sputnikmusic.com/bands/Ruslan-Saberov/160113/|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Sputnikmusic|accessdate=[[2026]] [[17 студзеня]]}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;

=== Студыйныя альбомы ===
«Жыццё і Смерць&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://musicbrainz.org/artist/7fc25c29-a869-4887-88ad-82fa67fef547&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://se7en.ws/zakonchena-rabota-nad-novym-albomom-gruppy-v-sostave-v-kotorom-uchastvoval-ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&quot;' Сольны альбом Руслана Саберава – панк-рок праект, заснаваны ў 2020 годзе&lt;ref&gt;https://www.spirit-of-rock.com/ru/band/Saberov_Ruslan&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://band.link/labelsaberov&lt;/ref&gt;.

* Інструментальны альбом «Fucked up and Permanent» (2024)

* «Жыццё і смерць&lt;ref&gt;{{Citation|title=Archivkopie|url=https://blubrry.com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|access-date=2025-09-08|archive-date=2024-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714032431/https://blubrry.&quot;&quot;&quot;com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|dead-url=yes}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt; Руслан Сабераў» (2023)&lt;/nowiki&gt;

* «Чортаў панк-рок, так, гэта поп» (сінгл 2024 г.)

* &quot;Достал, с???тте хочу!!!&quot; (2023)

* «Скакор» (2024)

* «Гучней і злей» (2024)&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://rocknroll.su/artist/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Міні-альбом «Happy Idiot» (2024)&lt;ref&gt;https://musicbrainz.org/release/43ce16b8-c9dd-4783-aa42-cec98a325078&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://rocknroll.su/release/louder-and-angrier&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://solncesvet.ru/opublikovannyie-materialyi/saberov-ruslan-yurevich-vypustil-novyy-a.20252331592/?ysclid=mfbdb718fz938389748&lt;/ref&gt;

* «Страшная гісторыя» (2024) Сумесны альбом з Анастасіяй Кобеш&lt;ref&gt;https://dtf.ru/music/3159958-anastasiya-kobesh-i-ruslan-saberov-vypustili-sovmestnyi-albom-pod-nazvaniem-scary-story{{Deadlink|date=March 2026|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://wsem.ru/publications/anastasiya_kob esh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.songkick.com/artists/10359143-anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

=== Фільм ===

* '''Музыкант з'яўляецца кампазітарам і пісаў музыку да расійскіх фільмаў''':

* Прыкінься маім мужам 2025&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/pretend-to-be-my-husband/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Айя 2021&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/aya-2021-1/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Прысяга 2020&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/the-oath-2020/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmvandaag.nl/zoek?categorie=alles&amp;zoekterm=Ruslan+Saberov&amp;veld=cast&lt;/ref&gt;

* Флэшмоб 2020&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/flashmob/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.boxofficemojo.com/title/tt14821334/credits/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/movies/fleshmob/crew&lt;/ref&gt;

Музыка і словы '''Руслан Сабераў'''&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.kinoafisha.info/person/8569175/&lt;/ref&gt;

== Узнагароды ==
Анастасія Кобеш &amp; Руслан Сабераў &quot;Чартова Дюжина&quot; - &quot;Взлом&quot; Перамога&lt;ref&gt;https://rrock.ru/news.rrock?id=64773&lt;/ref&gt;

== Відэакліпы ==
{|
|2023
|{{YouTube|F1hLFgr3fIA|«Вораг»|лагатып=1}}
|
|}
{|
|2023
|{{YouTube|PvtiMgoPPWw|&quot;Ляльковод&quot;|лагатып=1}}
|
|}

* Ніколі не забывай Тоні (прысвячэнне Тоні Слаю)

«Словы і музыка: Руслан Сабераў і Вячаслаў Селязнёў»

* Вакал (Яўген Фірсаў)

* Гітара (Вячаслаў Селязнёў)

* Бас-гітара (Мікалай Меранкоў)

* Барабаны (Руслан Сабераў)&lt;ref&gt;https://www.realrocks.ru/saberov/&lt;/ref&gt;

{|
|2024
|{{YouTube|th7ngL34zHU|«Ніколі не забывайце Тоні Слая»|лагатып=1}}
|
|}
Прысвечана Тоні Слаю.

Поўнае імя: Энтані Джэймс Слай — амерыканскі спявак, аўтар песень і гітарыст, найбольш вядомы як фронтмэн эпахальнага панк-рок-гурта [[No Use for a Name|No Use For a Name]].

Ён нарадзіўся 4 лістапада 1970 года і памёр 31 ліпеня 2012 года ва ўзросце 41 года.

== Трыб'ют Тоні Слаю ==

* '''Ушанаванне памяці Руслана Саберава &quot;Мне не балюча&quot; [[Тоні Слай]]'''

{|
|2024
|{{YouTube|aCDDgeX_SX8|«Мне не балюча|Трыб'ют Тоні Слаю|Афіцыйны аўдыёзапіс 2024»|лагатып=1}}
|
|}

== Знешнія заклады ==

* [[Film.ru]] [https://www.film.ru/person/ruslan-saberov Руслан Сабераў]

* [[AllMovie]] [https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868 Руслан Сабераў]

* [[Internet Movie Database|imdb.com]] [https://www.imdb.com/name/nm8990362/?ref%20=fn%20t%201 Руслан Сабераў]  

* [http://Plex]&lt;ref&gt;https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

== Заўвага ==


[[:Катэгорыя:Музычныя гурты]]</text>
      <sha1>tp887uw8oag73kse5z8r5484ox248e8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153920</id>
      <parentid>5153919</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T02:13:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34723-93</username>
        <id>169730</id>
      </contributor>
      <origin>5153920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8690" sha1="g23u3o2b8nsckx5ahhm62b86k6c2abg" xml:space="preserve">''Руслан Юр'евіч Сабераў''', нарадзіўся 17 студзеня 1988 года ў [[Маскве]], — рок-музыка.&lt;ref name=&quot;myseldon.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://myseldon.com/ru/news/index/290607352|title=Сабераў Руслан, чаму ён такі класны бубнач?|author=Vsem.ru|date=[[2023]] [[8 жніўня]]|publisher=myseldon.com|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;, аўтар песень&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt; і расійскі акцёр&lt;ref name=&quot;Film.ru&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.film.ru/person/ruslan-saberov|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Film.ru|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}, кампазітар&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://www.kinomania.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==
Руслан Сабераў&lt;ref&gt;https://learn4joy.ru/saberov-ruslan-yurevich-muzykant/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://rateyourmusic.com/artist/ruslan-saberov-1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov&lt;/ref&gt; нарадзіўся 17 студзеня ў Маскве. З дзяцінства ён захапляўся музыкай. Ён вучыўся ў музычнай школе па класе гітары, але заўсёды марыў стаць барабаншчыкам.&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Ruslan-saberov&lt;/ref&gt; Адначасова ён навучыўся іграць на барабанах у Маскве ў Рок-ліцэі «Чырвоны хімік». У 2011 годзе ён скончыў яго. Ён спрабаваў сябе ў розных музычных стылях, ад гранжу і рэгі да поп-музыкі.

== Музычны твор ==
Бубнач&lt;ref&gt;https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt; маскоўскага [[панк-рок]] гурта C8 і гурта Анастасія Кобеш і Руслан Сабераў&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://wsem.ru/publications/anastasiya_kobesh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://learn4joy.ru/anastasia-kobesh-ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;, а таксама сольны выканаўца пад імем Руслан Сабераў&lt;ref name=&quot;sputnikmusic&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sputnikmusic.com/bands/Ruslan-Saberov/160113/|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Sputnikmusic|accessdate=[[2026]] [[17 студзеня]]}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;

=== Студыйныя альбомы ===
«Жыццё і Смерць&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://musicbrainz.org/artist/7fc25c29-a869-4887-88ad-82fa67fef547&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://se7en.ws/zakonchena-rabota-nad-novym-albomom-gruppy-v-sostave-v-kotorom-uchastvoval-ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&quot;' Сольны альбом Руслана Саберава – панк-рок праект, заснаваны ў 2020 годзе&lt;ref&gt;https://www.spirit-of-rock.com/ru/band/Saberov_Ruslan&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://band.link/labelsaberov&lt;/ref&gt;.

* Інструментальны альбом «Fucked up and Permanent» (2024)

* «Жыццё і смерць&lt;ref&gt;{{Citation|title=Archivkopie|url=https://blubrry.com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|access-date=2025-09-08|archive-date=2024-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714032431/https://blubrry.&quot;&quot;&quot;com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|dead-url=yes}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt; Руслан Сабераў» (2023)&lt;/nowiki&gt;

* «Чортаў панк-рок, так, гэта поп» (сінгл 2024 г.)

* &quot;Достал, с???тте хочу!!!&quot; (2023)

* «Скакор» (2024)

* «Гучней і злей» (2024)&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://rocknroll.su/artist/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Міні-альбом «Happy Idiot» (2024)&lt;ref&gt;https://musicbrainz.org/release/43ce16b8-c9dd-4783-aa42-cec98a325078&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://rocknroll.su/release/louder-and-angrier&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://solncesvet.ru/opublikovannyie-materialyi/saberov-ruslan-yurevich-vypustil-novyy-a.20252331592/?ysclid=mfbdb718fz938389748&lt;/ref&gt;

* «Страшная гісторыя» (2024) Сумесны альбом з Анастасіяй Кобеш&lt;ref&gt;https://dtf.ru/music/3159958-anastasiya-kobesh-i-ruslan-saberov-vypustili-sovmestnyi-albom-pod-nazvaniem-scary-story{{Deadlink|date=March 2026|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://wsem.ru/publications/anastasiya_kob esh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.songkick.com/artists/10359143-anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

=== Фільм ===

* '''Музыкант з'яўляецца кампазітарам і пісаў музыку да расійскіх фільмаў''':

* Прыкінься маім мужам 2025&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/pretend-to-be-my-husband/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Айя 2021&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/aya-2021-1/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Прысяга 2020&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/the-oath-2020/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmvandaag.nl/zoek?categorie=alles&amp;zoekterm=Ruslan+Saberov&amp;veld=cast&lt;/ref&gt;

* Флэшмоб 2020&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/flashmob/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.boxofficemojo.com/title/tt14821334/credits/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/movies/fleshmob/crew&lt;/ref&gt;

Музыка і словы '''Руслан Сабераў'''&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.kinoafisha.info/person/8569175/&lt;/ref&gt;

== Узнагароды ==
Анастасія Кобеш &amp; Руслан Сабераў &quot;Чартова Дюжина&quot; - &quot;Взлом&quot; Перамога&lt;ref&gt;https://rrock.ru/news.rrock?id=64773&lt;/ref&gt;

== Відэакліпы ==
{|
|2023
|{{YouTube|F1hLFgr3fIA|«Вораг»|лагатып=1}}
|
|}
{|
|2023
|{{YouTube|PvtiMgoPPWw|&quot;Ляльковод&quot;|лагатып=1}}
|
|}

* Ніколі не забывай Тоні (прысвячэнне Тоні Слаю)

«Словы і музыка: Руслан Сабераў і Вячаслаў Селязнёў»

* Вакал (Яўген Фірсаў)

* Гітара (Вячаслаў Селязнёў)

* Бас-гітара (Мікалай Меранкоў)

* Барабаны (Руслан Сабераў)&lt;ref&gt;https://www.realrocks.ru/saberov/&lt;/ref&gt;

{|
|2024
|{{YouTube|th7ngL34zHU|«Ніколі не забывайце Тоні Слая»|лагатып=1}}
|
|}
Прысвечана Тоні Слаю.

Поўнае імя: Энтані Джэймс Слай — амерыканскі спявак, аўтар песень і гітарыст, найбольш вядомы як фронтмэн эпахальнага панк-рок-гурта [[No Use for a Name|No Use For a Name]].

Ён нарадзіўся 4 лістапада 1970 года і памёр 31 ліпеня 2012 года ва ўзросце 41 года.

== Трыб'ют Тоні Слаю ==

* '''Ушанаванне памяці Руслана Саберава &quot;Мне не балюча&quot; [[Тоні Слай]]'''

{|
|2024
|{{YouTube|aCDDgeX_SX8|«Мне не балюча|Трыб'ют Тоні Слаю|Афіцыйны аўдыёзапіс 2024»|лагатып=1}}
|
|}

== Знешнія заклады ==

* [[Film.ru]] [https://www.film.ru/person/ruslan-saberov Руслан Сабераў]

* [[AllMovie]] [https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868 Руслан Сабераў]

* [[Internet Movie Database|imdb.com]] [https://www.imdb.com/name/nm8990362/?ref%20=fn%20t%201 Руслан Сабераў]  

* [http://Plex]&lt;ref&gt;https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

== Заўвага ==


[[:Катэгорыя:Музычныя гурты]]</text>
      <sha1>g23u3o2b8nsckx5ahhm62b86k6c2abg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153973</id>
      <parentid>5153920</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JerzyKundrat</username>
        <id>174</id>
      </contributor>
      <origin>5153973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8774" sha1="mmapfcuvh6w1eonn29ztazdg1puc7mm" xml:space="preserve">{{хв|кросвікіспам, старонка выдалялася раней}}
''Руслан Юр'евіч Сабераў''', нарадзіўся 17 студзеня 1988 года ў [[Маскве]], — рок-музыка.&lt;ref name=&quot;myseldon.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://myseldon.com/ru/news/index/290607352|title=Сабераў Руслан, чаму ён такі класны бубнач?|author=Vsem.ru|date=[[2023]] [[8 жніўня]]|publisher=myseldon.com|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;, аўтар песень&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt; і расійскі акцёр&lt;ref name=&quot;Film.ru&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.film.ru/person/ruslan-saberov|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Film.ru|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}, кампазітар&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://www.kinomania.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;.

== Біяграфія ==
Руслан Сабераў&lt;ref&gt;https://learn4joy.ru/saberov-ruslan-yurevich-muzykant/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://rateyourmusic.com/artist/ruslan-saberov-1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov&lt;/ref&gt; нарадзіўся 17 студзеня ў Маскве. З дзяцінства ён захапляўся музыкай. Ён вучыўся ў музычнай школе па класе гітары, але заўсёды марыў стаць барабаншчыкам.&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Ruslan-saberov&lt;/ref&gt; Адначасова ён навучыўся іграць на барабанах у Маскве ў Рок-ліцэі «Чырвоны хімік». У 2011 годзе ён скончыў яго. Ён спрабаваў сябе ў розных музычных стылях, ад гранжу і рэгі да поп-музыкі.

== Музычны твор ==
Бубнач&lt;ref&gt;https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt; маскоўскага [[панк-рок]] гурта C8 і гурта Анастасія Кобеш і Руслан Сабераў&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://wsem.ru/publications/anastasiya_kobesh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://learn4joy.ru/anastasia-kobesh-ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;, а таксама сольны выканаўца пад імем Руслан Сабераў&lt;ref name=&quot;sputnikmusic&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sputnikmusic.com/bands/Ruslan-Saberov/160113/|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Sputnikmusic|accessdate=[[2026]] [[17 студзеня]]}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;

=== Студыйныя альбомы ===
«Жыццё і Смерць&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://musicbrainz.org/artist/7fc25c29-a869-4887-88ad-82fa67fef547&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://se7en.ws/zakonchena-rabota-nad-novym-albomom-gruppy-v-sostave-v-kotorom-uchastvoval-ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&quot;' Сольны альбом Руслана Саберава – панк-рок праект, заснаваны ў 2020 годзе&lt;ref&gt;https://www.spirit-of-rock.com/ru/band/Saberov_Ruslan&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://band.link/labelsaberov&lt;/ref&gt;.

* Інструментальны альбом «Fucked up and Permanent» (2024)

* «Жыццё і смерць&lt;ref&gt;{{Citation|title=Archivkopie|url=https://blubrry.com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|access-date=2025-09-08|archive-date=2024-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714032431/https://blubrry.&quot;&quot;&quot;com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|dead-url=yes}}&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt; Руслан Сабераў» (2023)&lt;/nowiki&gt;

* «Чортаў панк-рок, так, гэта поп» (сінгл 2024 г.)

* &quot;Достал, с???тте хочу!!!&quot; (2023)

* «Скакор» (2024)

* «Гучней і злей» (2024)&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;https://rocknroll.su/artist/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Міні-альбом «Happy Idiot» (2024)&lt;ref&gt;https://musicbrainz.org/release/43ce16b8-c9dd-4783-aa42-cec98a325078&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://rocknroll.su/release/louder-and-angrier&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://solncesvet.ru/opublikovannyie-materialyi/saberov-ruslan-yurevich-vypustil-novyy-a.20252331592/?ysclid=mfbdb718fz938389748&lt;/ref&gt;

* «Страшная гісторыя» (2024) Сумесны альбом з Анастасіяй Кобеш&lt;ref&gt;https://dtf.ru/music/3159958-anastasiya-kobesh-i-ruslan-saberov-vypustili-sovmestnyi-albom-pod-nazvaniem-scary-story{{Deadlink|date=March 2026|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://wsem.ru/publications/anastasiya_kob esh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.songkick.com/artists/10359143-anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

=== Фільм ===

* '''Музыкант з'яўляецца кампазітарам і пісаў музыку да расійскіх фільмаў''':

* Прыкінься маім мужам 2025&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/pretend-to-be-my-husband/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Айя 2021&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/aya-2021-1/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

* Прысяга 2020&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/the-oath-2020/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmvandaag.nl/zoek?categorie=alles&amp;zoekterm=Ruslan+Saberov&amp;veld=cast&lt;/ref&gt;

* Флэшмоб 2020&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/film/flashmob/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.boxofficemojo.com/title/tt14821334/credits/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/movies/fleshmob/crew&lt;/ref&gt;

Музыка і словы '''Руслан Сабераў'''&lt;ref&gt;https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.film.ru/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.kinoafisha.info/person/8569175/&lt;/ref&gt;

== Узнагароды ==
Анастасія Кобеш &amp; Руслан Сабераў &quot;Чартова Дюжина&quot; - &quot;Взлом&quot; Перамога&lt;ref&gt;https://rrock.ru/news.rrock?id=64773&lt;/ref&gt;

== Відэакліпы ==
{|
|2023
|{{YouTube|F1hLFgr3fIA|«Вораг»|лагатып=1}}
|
|}
{|
|2023
|{{YouTube|PvtiMgoPPWw|&quot;Ляльковод&quot;|лагатып=1}}
|
|}

* Ніколі не забывай Тоні (прысвячэнне Тоні Слаю)

«Словы і музыка: Руслан Сабераў і Вячаслаў Селязнёў»

* Вакал (Яўген Фірсаў)

* Гітара (Вячаслаў Селязнёў)

* Бас-гітара (Мікалай Меранкоў)

* Барабаны (Руслан Сабераў)&lt;ref&gt;https://www.realrocks.ru/saberov/&lt;/ref&gt;

{|
|2024
|{{YouTube|th7ngL34zHU|«Ніколі не забывайце Тоні Слая»|лагатып=1}}
|
|}
Прысвечана Тоні Слаю.

Поўнае імя: Энтані Джэймс Слай — амерыканскі спявак, аўтар песень і гітарыст, найбольш вядомы як фронтмэн эпахальнага панк-рок-гурта [[No Use for a Name|No Use For a Name]].

Ён нарадзіўся 4 лістапада 1970 года і памёр 31 ліпеня 2012 года ва ўзросце 41 года.

== Трыб'ют Тоні Слаю ==

* '''Ушанаванне памяці Руслана Саберава &quot;Мне не балюча&quot; [[Тоні Слай]]'''

{|
|2024
|{{YouTube|aCDDgeX_SX8|«Мне не балюча|Трыб'ют Тоні Слаю|Афіцыйны аўдыёзапіс 2024»|лагатып=1}}
|
|}

== Знешнія заклады ==

* [[Film.ru]] [https://www.film.ru/person/ruslan-saberov Руслан Сабераў]

* [[AllMovie]] [https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868 Руслан Сабераў]

* [[Internet Movie Database|imdb.com]] [https://www.imdb.com/name/nm8990362/?ref%20=fn%20t%201 Руслан Сабераў]  

* [http://Plex]&lt;ref&gt;https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov&lt;/ref&gt;

== Заўвага ==


[[:Катэгорыя:Музычныя гурты]]</text>
      <sha1>mmapfcuvh6w1eonn29ztazdg1puc7mm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мець і не мець (фільм)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809385</id>
    <revision>
      <id>5153933</id>
      <timestamp>2026-06-13T05:05:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{фільм}} «'''Мець і не мець'''» (англ.: To Have and Have Not) — мастацкі фільм рэжысёра Говарда Хоўкса, зняты ў 1944 годзе на хвалі поспеху падобнай па тэматыцы і стылістыцы «Касабланкі». Галоўныя ролі выканалі будучыя муж і жонка — [[Хамфры Богарт|Хамфыі Богарт]] і Ла...»</comment>
      <origin>5153933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1615" sha1="q5eaxfa70x1gr5nb3oop3omgcgra46b" xml:space="preserve">{{фільм}}
«'''Мець і не мець'''» (англ.: To Have and Have Not) — мастацкі фільм рэжысёра Говарда Хоўкса, зняты ў 1944 годзе на хвалі поспеху падобнай па тэматыцы і стылістыцы «Касабланкі». Галоўныя ролі выканалі будучыя муж і жонка — [[Хамфры Богарт|Хамфыі Богарт]] і Ларэн Бэкал, для якой роля ў гэтым фільме стала дэбютнай. Нягледзячы на ​​тое, што фільм чакаў стрыманы прыём, увогуле і цэлым ён лічыцца яркім і характэрным для Говарда Хоўкса, заняўшы годнае месца сярод карцін эпохі «залатога стагоддзя Галівуда», што шмат у чым было абумоўлена запамінальным нараджэннем шлюбнага і акцёрскага саюза Багарта і Бэкол.

Хоць фільм намінальна заснаваны на аднайменным рамане Эрнэста Хэмінгуэя (1939), яго сюжэт мае з ім мала агульнага і адлюстроўвае яго толькі ў пачатку карціны. Для працы над канчатковым варыянтам сцэнара быў прыцягнуты іншы будучы Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры — Уільям Фолкнер.</text>
      <sha1>q5eaxfa70x1gr5nb3oop3omgcgra46b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153934</id>
      <parentid>5153933</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:08:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5153934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1691" sha1="ja27xnrve6s1kak31mmqxqktrjyvt5s" xml:space="preserve">{{фільм}}
«'''Мець і не мець'''» ({{lang-en|To Have and Have Not}}) — мастацкі фільм рэжысёра Говарда Хоўкса, зняты ў 1944 годзе на хвалі поспеху падобнай па тэматыцы і стылістыцы «[[Касабланка (фільм)|Касабланкі]]». Галоўныя ролі выканалі будучыя муж і жонка — [[Хамфры Богарт|Хамфыі Богарт]] і Ларэн Бэкал, для якой роля ў гэтым фільме стала дэбютнай. Нягледзячы на ​​тое, што фільм чакаў стрыманы прыём, увогуле і цэлым ён лічыцца яркім і характэрным для Говарда Хоўкса, заняўшы годнае месца сярод карцін эпохі «залатога стагоддзя Галівуда», што шмат у чым было абумоўлена запамінальным нараджэннем шлюбнага і акцёрскага саюза Багарта і Бэкол.

Хоць фільм намінальна заснаваны на аднайменным рамане Эрнэста Хэмінгуэя (1939), яго сюжэт мае з ім мала агульнага і адлюстроўвае яго толькі ў пачатку карціны. Для працы над канчатковым варыянтам сцэнара быў прыцягнуты іншы будучы Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры — Уільям Фолкнер.
{{Бібліяінфармацыя}}</text>
      <sha1>ja27xnrve6s1kak31mmqxqktrjyvt5s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153936</id>
      <parentid>5153934</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5153936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1719" sha1="5398yz3qfla92lczbf3rsec3rfewgrn" xml:space="preserve">{{фільм}}
«'''Мець і не мець'''» ({{lang-en|To Have and Have Not}}) — мастацкі фільм рэжысёра [[Говард Хоўкс|Говарда Хоўкса]], зняты ў 1944 годзе на хвалі поспеху падобнай па тэматыцы і стылістыцы «[[Касабланка (фільм)|Касабланкі]]». Галоўныя ролі выканалі будучыя муж і жонка — [[Хамфры Богарт|Хамфыі Богарт]] і Ларэн Бэкал, для якой роля ў гэтым фільме стала дэбютнай. Нягледзячы на ​​тое, што фільм чакаў стрыманы прыём, увогуле і цэлым ён лічыцца яркім і характэрным для Говарда Хоўкса, заняўшы годнае месца сярод карцін эпохі «залатога стагоддзя Галівуда», што шмат у чым было абумоўлена запамінальным нараджэннем шлюбнага і акцёрскага саюза Багарта і Бэкол.

Хоць фільм намінальна заснаваны на аднайменным рамане Эрнэста Хэмінгуэя (1939), яго сюжэт мае з ім мала агульнага і адлюстроўвае яго толькі ў пачатку карціны. Для працы над канчатковым варыянтам сцэнара быў прыцягнуты іншы будучы Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры — Уільям Фолкнер.
{{Бібліяінфармацыя}}</text>
      <sha1>5398yz3qfla92lczbf3rsec3rfewgrn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153937</id>
      <parentid>5153936</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:12:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5153937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1823" sha1="g8c7kxglrpwpep4jzbv3bc32lwtdsw8" xml:space="preserve">{{фільм}}
«'''Мець і не мець'''» ({{lang-en|To Have and Have Not}}) — мастацкі фільм рэжысёра [[Говард Хоўкс|Говарда Хоўкса]], зняты ў 1944 годзе на хвалі поспеху падобнай па тэматыцы і стылістыцы «[[Касабланка (фільм)|Касабланкі]]». Галоўныя ролі выканалі будучыя муж і жонка — [[Хамфры Богарт|Хамфыі Богарт]] і [[Ларэн Бэкол]], для якой роля ў гэтым фільме стала дэбютнай. Нягледзячы на ​​тое, што фільм чакаў стрыманы прыём, увогуле і цэлым ён лічыцца яркім і характэрным для Говарда Хоўкса, заняўшы годнае месца сярод карцін эпохі «залатога стагоддзя Галівуда», што шмат у чым было абумоўлена запамінальным нараджэннем шлюбнага і акцёрскага саюза Багарта і Бэкол.

Хоць фільм намінальна заснаваны на аднайменным рамане [[Эрнэст Хемінгуэй|Эрнэста Хэмінгуэя]] (1939), яго сюжэт мае з ім мала агульнага і адлюстроўвае яго толькі ў пачатку карціны. Для працы над канчатковым варыянтам сцэнара быў прыцягнуты іншы будучы Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры — [[Уільям Катберт Фолкнер|Уільям Фолкнер]].
{{Зноскі}}
{{Бібліяінфармацыя}}</text>
      <sha1>g8c7kxglrpwpep4jzbv3bc32lwtdsw8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153938</id>
      <parentid>5153937</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5153938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1859" sha1="06fvyvd7o87cito0phlcstrtkocd5oc" xml:space="preserve">{{фільм}}
«'''Мець і не мець'''» ({{lang-en|To Have and Have Not}}) — мастацкі фільм рэжысёра [[Говард Хоўкс|Говарда Хоўкса]], зняты ў 1944 годзе на хвалі поспеху падобнай па тэматыцы і стылістыцы «[[Касабланка (фільм)|Касабланкі]]». Галоўныя ролі выканалі будучыя муж і жонка — [[Хамфры Богарт|Хамфыі Богарт]] і [[Ларэн Бэкол]], для якой роля ў гэтым фільме стала дэбютнай. Нягледзячы на ​​тое, што фільм чакаў стрыманы прыём, увогуле і цэлым ён лічыцца яркім і характэрным для Говарда Хоўкса, заняўшы годнае месца сярод карцін эпохі «залатога стагоддзя Галівуда», што шмат у чым было абумоўлена запамінальным нараджэннем шлюбнага і акцёрскага саюза Багарта і Бэкол.

Хоць фільм намінальна заснаваны на аднайменным рамане [[Эрнэст Хемінгуэй|Эрнэста Хэмінгуэя]] (1939), яго сюжэт мае з ім мала агульнага і адлюстроўвае яго толькі ў пачатку карціны. Для працы над канчатковым варыянтам сцэнара быў прыцягнуты іншы будучы Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры — [[Уільям Катберт Фолкнер|Уільям Фолкнер]].
{{Зноскі}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{Эрнэст Хемінгуэй}}</text>
      <sha1>06fvyvd7o87cito0phlcstrtkocd5oc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153956</id>
      <parentid>5153938</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:04:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5153956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1889" sha1="kplk5h6tql5av4g1r1awjkgcw7nq7lk" xml:space="preserve">{{фільм}}
«'''Мець і не мець'''» ({{lang-en|To Have and Have Not}}) — мастацкі фільм рэжысёра [[Говард Хоўкс|Говарда Хоўкса]], зняты ў 1944 годзе на хвалі поспеху падобнай па тэматыцы і стылістыцы «[[Касабланка (фільм)|Касабланкі]]». Галоўныя ролі выканалі будучыя муж і жонка — [[Хамфры Богарт|Хамфыі Богарт]] і [[Ларэн Бэкол]], для якой роля ў гэтым фільме стала дэбютнай. Нягледзячы на ​​тое, што фільм чакаў стрыманы прыём, увогуле і цэлым ён лічыцца яркім і характэрным для Говарда Хоўкса, заняўшы годнае месца сярод карцін эпохі «залатога стагоддзя Галівуда», што шмат у чым было абумоўлена запамінальным нараджэннем шлюбнага і акцёрскага саюза Багарта і Бэкол.

Хоць фільм намінальна заснаваны на [[Мець і не мець|аднайменным рамане]] [[Эрнэст Хемінгуэй|Эрнэста Хэмінгуэя]] (1939), яго сюжэт мае з ім мала агульнага і адлюстроўвае яго толькі ў пачатку карціны. Для працы над канчатковым варыянтам сцэнара быў прыцягнуты іншы будучы Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры — [[Уільям Катберт Фолкнер|Уільям Фолкнер]].
{{Зноскі}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{Эрнэст Хемінгуэй}}</text>
      <sha1>kplk5h6tql5av4g1r1awjkgcw7nq7lk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153957</id>
      <parentid>5153956</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5153957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1955" sha1="e5t1z3kom2ag5i7m1vl6nrayaoe7v7c" xml:space="preserve">{{фільм}}
«'''Мець і не мець'''» ({{lang-en|To Have and Have Not}}) — мастацкі фільм рэжысёра [[Говард Хоўкс|Говарда Хоўкса]], зняты ў 1944 годзе на хвалі поспеху падобнай па тэматыцы і стылістыцы «[[Касабланка (фільм)|Касабланкі]]». Галоўныя ролі выканалі будучыя муж і жонка — [[Хамфры Богарт|Хамфыі Богарт]] і [[Ларэн Бэкол]], для якой роля ў гэтым фільме стала дэбютнай. Нягледзячы на ​​тое, што фільм чакаў стрыманы прыём, увогуле і цэлым ён лічыцца яркім і характэрным для Говарда Хоўкса, заняўшы годнае месца сярод карцін эпохі «залатога стагоддзя Галівуда», што шмат у чым было абумоўлена запамінальным нараджэннем шлюбнага і акцёрскага саюза Багарта і Бэкол.

Хоць фільм намінальна заснаваны на [[Мець і не мець|аднайменным рамане]] [[Эрнэст Хемінгуэй|Эрнэста Хэмінгуэя]] (1939), яго сюжэт мае з ім мала агульнага і адлюстроўвае яго толькі ў пачатку карціны. Для працы над канчатковым варыянтам сцэнара быў прыцягнуты іншы будучы Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры — [[Уільям Катберт Фолкнер|Уільям Фолкнер]].
{{Зноскі}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{Эрнэст Хемінгуэй}}
[[Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.]]</text>
      <sha1>e5t1z3kom2ag5i7m1vl6nrayaoe7v7c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154028</id>
      <parentid>5153957</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5154028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2048" sha1="in6austwdb2co6jj7ydr51g4p8kwl6e" xml:space="preserve">{{фільм}}
«'''Мець і не мець'''» ({{lang-en|To Have and Have Not}}) — мастацкі фільм рэжысёра [[Говард Хоўкс|Говарда Хоўкса]], зняты ў 1944 годзе на хвалі поспеху падобнай па тэматыцы і стылістыцы «[[Касабланка (фільм)|Касабланкі]]». Галоўныя ролі выканалі будучыя муж і жонка — [[Хамфры Богарт|Хамфыі Богарт]] і [[Ларэн Бэкол]], для якой роля ў гэтым фільме стала дэбютнай. Нягледзячы на ​​тое, што фільм чакаў стрыманы прыём, увогуле і цэлым ён лічыцца яркім і характэрным для Говарда Хоўкса, заняўшы годнае месца сярод карцін эпохі «залатога стагоддзя Галівуда», што шмат у чым было абумоўлена запамінальным нараджэннем шлюбнага і акцёрскага саюза Багарта і Бэкол.

Хоць фільм намінальна заснаваны на [[Мець і не мець|аднайменным рамане]] [[Эрнэст Хемінгуэй|Эрнэста Хэмінгуэя]] (1939), яго сюжэт мае з ім мала агульнага і адлюстроўвае яго толькі ў пачатку карціны. Для працы над канчатковым варыянтам сцэнара быў прыцягнуты іншы будучы Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры — [[Уільям Катберт Фолкнер|Уільям Фолкнер]].
{{Зноскі}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{Эрнэст Хемінгуэй}}
[[Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.]]
[[Катэгорыя:Экранізацыі твораў Эрнэста Хемінгуэя]]</text>
      <sha1>in6austwdb2co6jj7ydr51g4p8kwl6e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>РЦАП-Стайкі (стадыён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809386</id>
    <revision>
      <id>5153940</id>
      <timestamp>2026-06-13T05:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = РЦАП-Стайкі |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|РЦОП-Стайки}} |былыя назвы          = РЦАР-БДУ, РЦАП-БДУ |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне     = {{С...»</comment>
      <origin>5153940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7953" sha1="20lto91mk25m6u0gnhq0ixkg2eu16lh" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = РЦАП-Стайкі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|РЦОП-Стайки}}
|былыя назвы          = РЦАР-БДУ, РЦАП-БДУ
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Мінск]], вул. Сямашкі, 13
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = РЦАП «Стайкі»
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[СКА-1938]]» (у мінулым&amp;nbsp;— «[[Энергетык-БДУ (футбольны клуб)|Энергетык-БДУ]]»)
|умяшчальнасць        = ~3200 (пасля рэканструкцыі)
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«РЦАП-Ста́йкі»''' ({{lang-ru|РЦОП-Стайки}}; ў мінулым&amp;nbsp;— '''РЦАР-БДУ''', '''РЦАП-БДУ''') — футбольны стадыён у [[Мінск]]у (Беларусь), размешчаны па [[Вуліца Сямашкі (Мінск)|вуліцы Сямашкі]], 13. З’яўляецца хатняй арэнай для мужчынскай і жаночай каманд футбольнага клуба «[[ФК СКА-1938|СКА-1938]]». У мінулым на стадыёне свае хатнія матчы праводзіў клуб «[[ФК Энергетык-БДУ|Энергетык-БДУ]]».

== Гісторыя і выкарыстанне ==
Доўгі час спартыўны аб’ект быў вядомы пад назвамі РЦАР-БДУ і РЦАП-БДУ. На працягу многіх гадоў ён з’яўляўся дамашнім полем для футбольнага клуба «[[ФК Энергетык-БДУ|Энергетык-БДУ]]» (вядомага як «студэнты»). У перыяд выступаў каманды на гэтай арэне адным з яе тытульных партнёраў з’яўлялася кампанія «Soccershop», якая брэндавала лаўку запасных гаспадароў і размяшчала рэкламныя банеры па перыметры стадыёна&lt;ref name=&quot;soccershop&quot;&gt;{{cite web|url=https://soccershop.by/article/soccershop-zabrendiroval-skamejku-zapasnyx-na-rtsor-bgu|title=Soccershop забрендировал скамейку запасных на РЦОР-БГУ|publisher=Soccershop.by|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Пасля рэарганізацыі аб'ект перайшоў пад кіраванне [[РЦАП-Стайкі|Рэспубліканскага цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі (РЦАП) «Стайкі»]]. Сёння арэна з’яўляецца дамашняй для мінскага клуба «СКА-1938», чые мужчынская і жаночая каманды праводзяць тут свае афіцыйныя матчы Першай лігі і іншых турніраў&lt;ref name=&quot;onliner&quot;&gt;{{cite web|url=https://sport.onliner.by/2026/04/15/v-minske-rekonstruiruyut-stadion-rasskazyvaem-chto-tam-budet|title=В Минске реконструируют стадион. Рассказываем, что там будет|author=Антон Шеверинов|publisher=Onliner.by|date=15 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2026 года ==
Увесну 2026 года пачалася маштабная мадэрнізацыя комплексу, якая фінансавалася кіраўніцтвам РЦАП «Стайкі». Да пачатку рамонтных прац стадыён меў адну асноўную трыбуну. Праект рэканструкцыі прадугледжваў усталяванне новых сучасных крэслаў, якасць якіх, па словах тэхнічнага дырэктара «СКА-1938» [[Арам Абдаль-Маджыд|Арама Абдаль-Маджыда]], адпавядае ўзроўню расійскай Прэм'ер-лігі&lt;ref name=&quot;fb&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/216152|title=Арам Абд Аль-Маджид: &quot;Сиденья на стадион по улице Семашко уже купили — это будет уровень российской премьер-лиги&quot;|publisher=Football.by|date=31 сакавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Таксама была цалкам перакладзена тратуарная плітка вакол арэны і пачата ўзвядзенне дадатковай трыбуны&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

Пасля завяршэння ўсіх прац агульная ўмяшчальнасць стадыёна складзе каля 3200 пасадачных месцаў. Асноўная трыбуна будзе здольна прыняць 1500 гледачоў, новая — каля 870 чалавек, а таксама прадугледжаны тры дадатковыя трыбуны па 280 месцаў. Пытанне ўзвядзення даху над трыбунамі патрабуе асобнага праекта і разглядаецца ў якасці планаў на будучыню&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Асноўнае поле стадыёна мае штучнае пакрыццё. Нягледзячы на мадэрнізацыю, кіраўніцтва комплексу адмовілася ад укладкі натуральнага газона. Гэта звязана з надзвычай высокай нагрузкай на арэну: на базе стадыёна штодзённа займаецца больш за 20 дзіцячых груп. Штучнае пакрыццё з’яўляецца больш зносаўстойлівым для такіх аб'ёмаў эксплуатацыі&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

Побач з асноўнай арэнай, за паркоўкай для аўтобусаў, размешчана другое (трэніровачнае) поле, якое раней знаходзілася ў занядбаным стане. Падчас мадэрнізацыі 2026 года пачалося яго аднаўленне для разгрузкі асноўнай інфраструктуры. На трэніровачным полі запланавана ўсталяванне асвятлення, невялікіх металічных [[Трыбуна|трыбун]] і модульных раздзявалак для дзяцей, а таксама разглядалася магчымасць абсталявання сістэмы падагравання&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Мінску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска]]</text>
      <sha1>20lto91mk25m6u0gnhq0ixkg2eu16lh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153942</id>
      <parentid>5153940</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:43:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Стадыён РЦАР-БДУ]] у [[РЦАП-Стайкі (стадыён)]]</comment>
      <origin>5153940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7953" sha1="20lto91mk25m6u0gnhq0ixkg2eu16lh" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = РЦАП-Стайкі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|РЦОП-Стайки}}
|былыя назвы          = РЦАР-БДУ, РЦАП-БДУ
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Мінск]], вул. Сямашкі, 13
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = РЦАП «Стайкі»
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[СКА-1938]]» (у мінулым&amp;nbsp;— «[[Энергетык-БДУ (футбольны клуб)|Энергетык-БДУ]]»)
|умяшчальнасць        = ~3200 (пасля рэканструкцыі)
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«РЦАП-Ста́йкі»''' ({{lang-ru|РЦОП-Стайки}}; ў мінулым&amp;nbsp;— '''РЦАР-БДУ''', '''РЦАП-БДУ''') — футбольны стадыён у [[Мінск]]у (Беларусь), размешчаны па [[Вуліца Сямашкі (Мінск)|вуліцы Сямашкі]], 13. З’яўляецца хатняй арэнай для мужчынскай і жаночай каманд футбольнага клуба «[[ФК СКА-1938|СКА-1938]]». У мінулым на стадыёне свае хатнія матчы праводзіў клуб «[[ФК Энергетык-БДУ|Энергетык-БДУ]]».

== Гісторыя і выкарыстанне ==
Доўгі час спартыўны аб’ект быў вядомы пад назвамі РЦАР-БДУ і РЦАП-БДУ. На працягу многіх гадоў ён з’яўляўся дамашнім полем для футбольнага клуба «[[ФК Энергетык-БДУ|Энергетык-БДУ]]» (вядомага як «студэнты»). У перыяд выступаў каманды на гэтай арэне адным з яе тытульных партнёраў з’яўлялася кампанія «Soccershop», якая брэндавала лаўку запасных гаспадароў і размяшчала рэкламныя банеры па перыметры стадыёна&lt;ref name=&quot;soccershop&quot;&gt;{{cite web|url=https://soccershop.by/article/soccershop-zabrendiroval-skamejku-zapasnyx-na-rtsor-bgu|title=Soccershop забрендировал скамейку запасных на РЦОР-БГУ|publisher=Soccershop.by|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Пасля рэарганізацыі аб'ект перайшоў пад кіраванне [[РЦАП-Стайкі|Рэспубліканскага цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі (РЦАП) «Стайкі»]]. Сёння арэна з’яўляецца дамашняй для мінскага клуба «СКА-1938», чые мужчынская і жаночая каманды праводзяць тут свае афіцыйныя матчы Першай лігі і іншых турніраў&lt;ref name=&quot;onliner&quot;&gt;{{cite web|url=https://sport.onliner.by/2026/04/15/v-minske-rekonstruiruyut-stadion-rasskazyvaem-chto-tam-budet|title=В Минске реконструируют стадион. Рассказываем, что там будет|author=Антон Шеверинов|publisher=Onliner.by|date=15 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2026 года ==
Увесну 2026 года пачалася маштабная мадэрнізацыя комплексу, якая фінансавалася кіраўніцтвам РЦАП «Стайкі». Да пачатку рамонтных прац стадыён меў адну асноўную трыбуну. Праект рэканструкцыі прадугледжваў усталяванне новых сучасных крэслаў, якасць якіх, па словах тэхнічнага дырэктара «СКА-1938» [[Арам Абдаль-Маджыд|Арама Абдаль-Маджыда]], адпавядае ўзроўню расійскай Прэм'ер-лігі&lt;ref name=&quot;fb&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/216152|title=Арам Абд Аль-Маджид: &quot;Сиденья на стадион по улице Семашко уже купили — это будет уровень российской премьер-лиги&quot;|publisher=Football.by|date=31 сакавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Таксама была цалкам перакладзена тратуарная плітка вакол арэны і пачата ўзвядзенне дадатковай трыбуны&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

Пасля завяршэння ўсіх прац агульная ўмяшчальнасць стадыёна складзе каля 3200 пасадачных месцаў. Асноўная трыбуна будзе здольна прыняць 1500 гледачоў, новая — каля 870 чалавек, а таксама прадугледжаны тры дадатковыя трыбуны па 280 месцаў. Пытанне ўзвядзення даху над трыбунамі патрабуе асобнага праекта і разглядаецца ў якасці планаў на будучыню&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Асноўнае поле стадыёна мае штучнае пакрыццё. Нягледзячы на мадэрнізацыю, кіраўніцтва комплексу адмовілася ад укладкі натуральнага газона. Гэта звязана з надзвычай высокай нагрузкай на арэну: на базе стадыёна штодзённа займаецца больш за 20 дзіцячых груп. Штучнае пакрыццё з’яўляецца больш зносаўстойлівым для такіх аб'ёмаў эксплуатацыі&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

Побач з асноўнай арэнай, за паркоўкай для аўтобусаў, размешчана другое (трэніровачнае) поле, якое раней знаходзілася ў занядбаным стане. Падчас мадэрнізацыі 2026 года пачалося яго аднаўленне для разгрузкі асноўнай інфраструктуры. На трэніровачным полі запланавана ўсталяванне асвятлення, невялікіх металічных [[Трыбуна|трыбун]] і модульных раздзявалак для дзяцей, а таксама разглядалася магчымасць абсталявання сістэмы падагравання&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Мінску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска]]</text>
      <sha1>20lto91mk25m6u0gnhq0ixkg2eu16lh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153944</id>
      <parentid>5153942</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:45:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5153944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7957" sha1="9bm2uf5qkcfwzrfgzruohurkq9jdyoe" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = РЦАП-Стайкі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|РЦОП-Стайки}}
|былыя назвы          = РЦАР-БДУ, РЦАП-БДУ
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Мінск]], вул. Сямашкі, 13
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = [[РЦАП «Стайкі»]]
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[СКА-1938]]» (у мінулым&amp;nbsp;— «[[Энергетык-БДУ (футбольны клуб)|Энергетык-БДУ]]»)
|умяшчальнасць        = ~3200 (пасля рэканструкцыі)
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«РЦАП-Ста́йкі»''' ({{lang-ru|РЦОП-Стайки}}; ў мінулым&amp;nbsp;— '''РЦАР-БДУ''', '''РЦАП-БДУ''') — футбольны стадыён у [[Мінск]]у (Беларусь), размешчаны па [[Вуліца Сямашкі (Мінск)|вуліцы Сямашкі]], 13. З’яўляецца хатняй арэнай для мужчынскай і жаночай каманд футбольнага клуба «[[ФК СКА-1938|СКА-1938]]». У мінулым на стадыёне свае хатнія матчы праводзіў клуб «[[ФК Энергетык-БДУ|Энергетык-БДУ]]».

== Гісторыя і выкарыстанне ==
Доўгі час спартыўны аб’ект быў вядомы пад назвамі РЦАР-БДУ і РЦАП-БДУ. На працягу многіх гадоў ён з’яўляўся дамашнім полем для футбольнага клуба «[[ФК Энергетык-БДУ|Энергетык-БДУ]]» (вядомага як «студэнты»). У перыяд выступаў каманды на гэтай арэне адным з яе тытульных партнёраў з’яўлялася кампанія «Soccershop», якая брэндавала лаўку запасных гаспадароў і размяшчала рэкламныя банеры па перыметры стадыёна&lt;ref name=&quot;soccershop&quot;&gt;{{cite web|url=https://soccershop.by/article/soccershop-zabrendiroval-skamejku-zapasnyx-na-rtsor-bgu|title=Soccershop забрендировал скамейку запасных на РЦОР-БГУ|publisher=Soccershop.by|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Пасля рэарганізацыі аб'ект перайшоў пад кіраванне [[РЦАП-Стайкі|Рэспубліканскага цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі (РЦАП) «Стайкі»]]. Сёння арэна з’яўляецца дамашняй для мінскага клуба «СКА-1938», чые мужчынская і жаночая каманды праводзяць тут свае афіцыйныя матчы Першай лігі і іншых турніраў&lt;ref name=&quot;onliner&quot;&gt;{{cite web|url=https://sport.onliner.by/2026/04/15/v-minske-rekonstruiruyut-stadion-rasskazyvaem-chto-tam-budet|title=В Минске реконструируют стадион. Рассказываем, что там будет|author=Антон Шеверинов|publisher=Onliner.by|date=15 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2026 года ==
Увесну 2026 года пачалася маштабная мадэрнізацыя комплексу, якая фінансавалася кіраўніцтвам РЦАП «Стайкі». Да пачатку рамонтных прац стадыён меў адну асноўную трыбуну. Праект рэканструкцыі прадугледжваў усталяванне новых сучасных крэслаў, якасць якіх, па словах тэхнічнага дырэктара «СКА-1938» [[Арам Абдаль-Маджыд|Арама Абдаль-Маджыда]], адпавядае ўзроўню расійскай Прэм'ер-лігі&lt;ref name=&quot;fb&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/216152|title=Арам Абд Аль-Маджид: &quot;Сиденья на стадион по улице Семашко уже купили — это будет уровень российской премьер-лиги&quot;|publisher=Football.by|date=31 сакавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Таксама была цалкам перакладзена тратуарная плітка вакол арэны і пачата ўзвядзенне дадатковай трыбуны&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

Пасля завяршэння ўсіх прац агульная ўмяшчальнасць стадыёна складзе каля 3200 пасадачных месцаў. Асноўная трыбуна будзе здольна прыняць 1500 гледачоў, новая — каля 870 чалавек, а таксама прадугледжаны тры дадатковыя трыбуны па 280 месцаў. Пытанне ўзвядзення даху над трыбунамі патрабуе асобнага праекта і разглядаецца ў якасці планаў на будучыню&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Асноўнае поле стадыёна мае штучнае пакрыццё. Нягледзячы на мадэрнізацыю, кіраўніцтва комплексу адмовілася ад укладкі натуральнага газона. Гэта звязана з надзвычай высокай нагрузкай на арэну: на базе стадыёна штодзённа займаецца больш за 20 дзіцячых груп. Штучнае пакрыццё з’яўляецца больш зносаўстойлівым для такіх аб'ёмаў эксплуатацыі&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

Побач з асноўнай арэнай, за паркоўкай для аўтобусаў, размешчана другое (трэніровачнае) поле, якое раней знаходзілася ў занядбаным стане. Падчас мадэрнізацыі 2026 года пачалося яго аднаўленне для разгрузкі асноўнай інфраструктуры. На трэніровачным полі запланавана ўсталяванне асвятлення, невялікіх металічных [[Трыбуна|трыбун]] і модульных раздзявалак для дзяцей, а таксама разглядалася магчымасць абсталявання сістэмы падагравання&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Мінску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска]]</text>
      <sha1>9bm2uf5qkcfwzrfgzruohurkq9jdyoe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153945</id>
      <parentid>5153944</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T05:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>− 2 катэгорыі; +[[Катэгорыя:Вуліца Сямашкі (Мінск)]]; ±[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]→[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Мінска]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7975" sha1="6yi2e21jcpe6om9kz0dlzz9c436ska1" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = РЦАП-Стайкі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|РЦОП-Стайки}}
|былыя назвы          = РЦАР-БДУ, РЦАП-БДУ
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Мінск]], [[Вуліца Сямашкі (Мінск)|вул. Сямашкі]], 13
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = [[РЦАП «Стайкі»]]
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[ФК СКА-1938|СКА-1938]]» (у мінулым&amp;nbsp;— «[[Энергетык-БДУ (футбольны клуб)|Энергетык-БДУ]]»)
|умяшчальнасць        = ~3200 (пасля рэканструкцыі)
|габарыты             = 
|пакрыццё             = штучнае
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«РЦАП-Ста́йкі»''' ({{lang-ru|РЦОП-Стайки}}; ў мінулым&amp;nbsp;— '''РЦАР-БДУ''', '''РЦАП-БДУ''') — футбольны стадыён у [[Мінск]]у (Беларусь), размешчаны па [[Вуліца Сямашкі (Мінск)|вуліцы Сямашкі]], 13. З’яўляецца хатняй арэнай для мужчынскай і жаночай каманд футбольнага клуба «[[ФК СКА-1938|СКА-1938]]». У мінулым на стадыёне свае хатнія матчы праводзіў клуб «[[ФК Энергетык-БДУ|Энергетык-БДУ]]».

== Гісторыя і выкарыстанне ==
Доўгі час спартыўны аб’ект быў вядомы пад назвамі РЦАР-БДУ і РЦАП-БДУ. На працягу многіх гадоў ён з’яўляўся дамашнім полем для футбольнага клуба «[[ФК Энергетык-БДУ|Энергетык-БДУ]]» (вядомага як «студэнты»). У перыяд выступаў каманды на гэтай арэне адным з яе тытульных партнёраў з’яўлялася кампанія «Soccershop», якая брэндавала лаўку запасных гаспадароў і размяшчала рэкламныя банеры па перыметры стадыёна&lt;ref name=&quot;soccershop&quot;&gt;{{cite web|url=https://soccershop.by/article/soccershop-zabrendiroval-skamejku-zapasnyx-na-rtsor-bgu|title=Soccershop забрендировал скамейку запасных на РЦОР-БГУ|publisher=Soccershop.by|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Пасля рэарганізацыі аб'ект перайшоў пад кіраванне [[РЦАП-Стайкі|Рэспубліканскага цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі (РЦАП) «Стайкі»]]. Сёння арэна з’яўляецца дамашняй для мінскага клуба «СКА-1938», чые мужчынская і жаночая каманды праводзяць тут свае афіцыйныя матчы Першай лігі і іншых турніраў&lt;ref name=&quot;onliner&quot;&gt;{{cite web|url=https://sport.onliner.by/2026/04/15/v-minske-rekonstruiruyut-stadion-rasskazyvaem-chto-tam-budet|title=В Минске реконструируют стадион. Рассказываем, что там будет|author=Антон Шеверинов|publisher=Onliner.by|date=15 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2026 года ==
Увесну 2026 года пачалася маштабная мадэрнізацыя комплексу, якая фінансавалася кіраўніцтвам РЦАП «Стайкі». Да пачатку рамонтных прац стадыён меў адну асноўную трыбуну. Праект рэканструкцыі прадугледжваў усталяванне новых сучасных крэслаў, якасць якіх, па словах тэхнічнага дырэктара «СКА-1938» [[Арам Абдаль-Маджыд|Арама Абдаль-Маджыда]], адпавядае ўзроўню расійскай Прэм'ер-лігі&lt;ref name=&quot;fb&quot;&gt;{{cite web|url=https://football.by/news/216152|title=Арам Абд Аль-Маджид: &quot;Сиденья на стадион по улице Семашко уже купили — это будет уровень российской премьер-лиги&quot;|publisher=Football.by|date=31 сакавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Таксама была цалкам перакладзена тратуарная плітка вакол арэны і пачата ўзвядзенне дадатковай трыбуны&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fb&quot;/&gt;.

Пасля завяршэння ўсіх прац агульная ўмяшчальнасць стадыёна складзе каля 3200 пасадачных месцаў. Асноўная трыбуна будзе здольна прыняць 1500 гледачоў, новая — каля 870 чалавек, а таксама прадугледжаны тры дадатковыя трыбуны па 280 месцаў. Пытанне ўзвядзення даху над трыбунамі патрабуе асобнага праекта і разглядаецца ў якасці планаў на будучыню&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Асноўнае поле стадыёна мае штучнае пакрыццё. Нягледзячы на мадэрнізацыю, кіраўніцтва комплексу адмовілася ад укладкі натуральнага газона. Гэта звязана з надзвычай высокай нагрузкай на арэну: на базе стадыёна штодзённа займаецца больш за 20 дзіцячых груп. Штучнае пакрыццё з’яўляецца больш зносаўстойлівым для такіх аб'ёмаў эксплуатацыі&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

Побач з асноўнай арэнай, за паркоўкай для аўтобусаў, размешчана другое (трэніровачнае) поле, якое раней знаходзілася ў занядбаным стане. Падчас мадэрнізацыі 2026 года пачалося яго аднаўленне для разгрузкі асноўнай інфраструктуры. На трэніровачным полі запланавана ўсталяванне асвятлення, невялікіх металічных [[Трыбуна|трыбун]] і модульных раздзявалак для дзяцей, а таксама разглядалася магчымасць абсталявання сістэмы падагравання&lt;ref name=&quot;onliner&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Мінска]]
[[Катэгорыя:Вуліца Сямашкі (Мінск)]]</text>
      <sha1>6yi2e21jcpe6om9kz0dlzz9c436ska1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Энергетык-БДУ (футбольны клуб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809387</id>
    <redirect title="ФК Энергетык-БДУ" />
    <revision>
      <id>5153941</id>
      <timestamp>2026-06-13T05:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Энергетык-БДУ]]</comment>
      <origin>5153941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="a467ezukptber4a5a4pdlulhnytjjpy" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Энергетык-БДУ]]</text>
      <sha1>a467ezukptber4a5a4pdlulhnytjjpy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стадыён РЦАР-БДУ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809388</id>
    <redirect title="РЦАП-Стайкі (стадыён)" />
    <revision>
      <id>5153943</id>
      <timestamp>2026-06-13T05:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Стадыён РЦАР-БДУ]] у [[РЦАП-Стайкі (стадыён)]]</comment>
      <origin>5153943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="i1tz2qm33m276nvjnftf6j3p1dz5woj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[РЦАП-Стайкі (стадыён)]]</text>
      <sha1>i1tz2qm33m276nvjnftf6j3p1dz5woj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Энергетык-БДУ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809389</id>
    <redirect title="ФК СКА-1938" />
    <revision>
      <id>5153947</id>
      <timestamp>2026-06-13T05:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[ФК Энергетык-БДУ]] у [[ФК СКА-1938]]</comment>
      <origin>5153947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК СКА-1938]]</text>
      <sha1>qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>СКА-1938</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809390</id>
    <redirect title="ФК СКА-1938" />
    <revision>
      <id>5153948</id>
      <timestamp>2026-06-13T05:47:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК СКА-1938]]</comment>
      <origin>5153948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК СКА-1938]]</text>
      <sha1>qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стадыён РЦАР-Стайкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809391</id>
    <redirect title="РЦАП-Стайкі (стадыён)" />
    <revision>
      <id>5153952</id>
      <timestamp>2026-06-13T05:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[РЦАП-Стайкі (стадыён)]]</comment>
      <origin>5153952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="i1tz2qm33m276nvjnftf6j3p1dz5woj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[РЦАП-Стайкі (стадыён)]]</text>
      <sha1>i1tz2qm33m276nvjnftf6j3p1dz5woj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:SKA-1938 logo.png</title>
    <ns>6</ns>
    <id>809392</id>
    <revision>
      <id>5153953</id>
      <timestamp>2026-06-13T05:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>{{Несвабодны файл
|апісанне      = Лагатып (эмблема) футбольнага клуба «СКА-1938».
|крыніца       = abbf.by
|час стварэння = 2025 год
|аўтар         = ФК «СКА-1938»
|частка        = Цалкам (лагатып).
|разрозненне   = Нізкае (паменшанае), дастатковае для ідэнтыфікацыі.
}}
{{Несвабодны файл/АДВ
| артыкул      = ФК СКА-1938
| мэта         = Візуальная ідэнтыфікацыя футбольнага клуба ў артыкуле пра яго.
| заменнасць   = Свабоднай замены няма, бо эмблема ахоўваецца аўтарскім правам.
| іншае...</comment>
      <origin>5153953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1022" sha1="bjh8pv5lpixnja0tnled1p0l6np8q2v" xml:space="preserve">== Тлумачэнне ==
{{Несвабодны файл
|апісанне      = Лагатып (эмблема) футбольнага клуба «СКА-1938».
|крыніца       = abbf.by
|час стварэння = 2025 год
|аўтар         = ФК «СКА-1938»
|частка        = Цалкам (лагатып).
|разрозненне   = Нізкае (паменшанае), дастатковае для ідэнтыфікацыі.
}}
{{Несвабодны файл/АДВ
| артыкул      = ФК СКА-1938
| мэта         = Візуальная ідэнтыфікацыя футбольнага клуба ў артыкуле пра яго.
| заменнасць   = Свабоднай замены няма, бо эмблема ахоўваецца аўтарскім правам.
| іншае        = Выкарыстанне выявы ў нізкай раздзяляльнасці не ўплывае на камерцыйную каштоўнасць арыгінала.
}}</text>
      <sha1>bjh8pv5lpixnja0tnled1p0l6np8q2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стадыён СДЮШАР-8 (Гомель)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809393</id>
    <revision>
      <id>5153959</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:09:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Стадыён СДЮШАР-8 |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         = Стадыён Гомельскай гарадской спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 8 |арыгінальная...»</comment>
      <origin>5153959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7105" sha1="9b53tcft4pchaeeptqe3yrhv95gdyy5" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Стадыён СДЮШАР-8
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = Стадыён Гомельскай гарадской спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 8
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Стадион СДЮШОР-8}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], [[вуліца Сожская (Гомель)|вул. Сожская]], 1а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = [[Гомельская гарадская СДЮШАР № 8|Гомельская гарадская СДЮШАР №&amp;nbsp;8]]
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = выхаванцы [[Спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая спартыўная школа алімпійскага рэзерву|СДЮШАР]] №&amp;nbsp;8
|умяшчальнасць        = 
|габарыты             = 108 × 67 м (па іншых дадзеных&amp;nbsp;— 110 × 70 м)
|пакрыццё             = [[Штучнае пакрыццё|штучнае]]
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''Стадыён СДЮШАР-8''' (поўная назва&amp;nbsp;— ''Стадыён Гомельскай гарадской спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву №&amp;nbsp;8'') — спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Гомель|Гомелі]] ([[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Сожская (Гомель)|вуліцы Сожскай]], 1а. Належыць аднайменнай дзяржаўнай спартыўнай школе і з’яўляецца яе асноўнай інфраструктурнай базай для правядзення спаборніцтваў і трэніровак.

== Выкарыстанне ==
Стадыён з’яўляецца галоўным структурным падраздзяленнем і спартыўнай базай [[Гомельская гарадская СДЮШАР № 8|Гомельскай гарадской СДЮШАР №&amp;nbsp;8]], якая была заснавана ў 1972 годзе. Аб’ект выкарыстоўваецца для падрыхтоўкі спартыўнага рэзерву па футболе, а таксама для правядзення вучэбна-трэніровачнага працэсу, збораў і спартыўна-масавых мерапрыемстваў рознага ўзроўню&lt;ref name=&quot;sdushor2&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20140219233456/http://www.sdushor8.lepshy.by/o-shkole/istoriya-shkolyi|title=История школы|publisher=СДЮШОР № 8|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Пры гэтым адміністрацыя ўстановы і частка яе інфраструктуры (вялікая [[Спартыўная зала|спартыўная зала]]) размешчаны асобна ад асноўнага стадыёна&amp;nbsp;— у будынку па [[Вуліца Ільіча (Гомель)|вуліцы Ільіча]], 53а. Стадыён па вуліцы Сожскай таксама прадстаўляе свае спартыўныя пляцоўкі ў камерцыйную арэнду для правядзення гульняў&lt;ref name=&quot;gov&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20231209053302/https://gomel.gov.by/ru/content/social-sphere/sport/olimpik8/|title=Государственное учреждение «Гомельская городская специализированная детско-юношеская школа олимпийского резерва №8»|publisher=Гомельский городской исполнительный комитет|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor1&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20140220043209/http://www.sdushor8.lepshy.by/nashi-sooruzheniya|title=Наши сооружения|publisher=СДЮШОР № 8|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Асноўнае [[футбольнае поле]] стадыёна мае [[Штучнае пакрыццё|штучнае пакрыццё]] і абсталявана сістэмамі штучнага [[Асвятленне|асвятлення]] і падагрэву [[Газон|газона]]. Памеры гульнявой пляцоўкі, паводле розных дадзеных установы, складаюць 108 × 67 метраў або 110 × 70 метраў. Для гледачоў уздоўж футбольнага поля ўсталяваны [[трыбуна|трыбуны]]&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor2&quot;/&gt;.

Акрамя галоўнай арэны, спартыўная інфраструктура комплексу ўключае дзве дадатковыя пляцоўкі для [[міні-футбол]]а са штучным пакрыццём, памеры кожнай з якіх складаюць 40 × 20 метраў. Адна з гэтых пляцовак з’яўляецца цалкам адкрытай, а другая размешчана пад дахам (крытае міні-поле)&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor1&quot;/&gt;. 

У адміністрацыйна-бытавым корпусе на тэрыторыі стадыёна абсталяваны шэсць распранальняў, кожная з якіх разлічана на 22 месцы і забяспечана індывідуальнымі кабінкамі для [[душ]]а і [[прыбіральня]]мі. Таксама да паслуг спартсменаў дзейнічаюць [[Трэнажорная зала|трэнажорная]] і [[Канферэнц-зала|канферэнц-залы]]&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor1&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]]</text>
      <sha1>9b53tcft4pchaeeptqe3yrhv95gdyy5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153960</id>
      <parentid>5153959</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>− 2 катэгорыі; +[[Катэгорыя:Сожская вуліца (Гомель)]]; ±[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]→[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Гомеля]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7063" sha1="jya4kxn6dukyf8307mp0fn5unkejzix" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Стадыён СДЮШАР-8
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = Стадыён Гомельскай гарадской спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву № 8
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Стадион СДЮШОР-8}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], [[вуліца Сожская (Гомель)|вул. Сожская]], 1а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = [[Гомельская гарадская СДЮШАР № 8|Гомельская гарадская СДЮШАР №&amp;nbsp;8]]
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = выхаванцы [[Спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая спартыўная школа алімпійскага рэзерву|СДЮШАР]] №&amp;nbsp;8
|умяшчальнасць        = 
|габарыты             = 108 × 67 м (па іншых дадзеных&amp;nbsp;— 110 × 70 м)
|пакрыццё             = [[Штучнае пакрыццё|штучнае]]
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''Стадыён СДЮШАР-8''' (поўная назва&amp;nbsp;— ''Стадыён Гомельскай гарадской спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы алімпійскага рэзерву №&amp;nbsp;8'') — спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Гомель|Гомелі]] ([[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Сожская (Гомель)|вуліцы Сожскай]], 1а. Належыць аднайменнай дзяржаўнай спартыўнай школе і з’яўляецца яе асноўнай інфраструктурнай базай для правядзення спаборніцтваў і трэніровак.

== Выкарыстанне ==
Стадыён з’яўляецца галоўным структурным падраздзяленнем і спартыўнай базай [[Гомельская гарадская СДЮШАР № 8|Гомельскай гарадской СДЮШАР №&amp;nbsp;8]], якая была заснавана ў 1972 годзе. Аб’ект выкарыстоўваецца для падрыхтоўкі спартыўнага рэзерву па футболе, а таксама для правядзення вучэбна-трэніровачнага працэсу, збораў і спартыўна-масавых мерапрыемстваў рознага ўзроўню&lt;ref name=&quot;sdushor2&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20140219233456/http://www.sdushor8.lepshy.by/o-shkole/istoriya-shkolyi|title=История школы|publisher=СДЮШОР № 8|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Пры гэтым адміністрацыя ўстановы і частка яе інфраструктуры (вялікая [[Спартыўная зала|спартыўная зала]]) размешчаны асобна ад асноўнага стадыёна&amp;nbsp;— у будынку па [[Вуліца Ільіча (Гомель)|вуліцы Ільіча]], 53а. Стадыён па вуліцы Сожскай таксама прадстаўляе свае спартыўныя пляцоўкі ў камерцыйную арэнду для правядзення гульняў&lt;ref name=&quot;gov&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20231209053302/https://gomel.gov.by/ru/content/social-sphere/sport/olimpik8/|title=Государственное учреждение «Гомельская городская специализированная детско-юношеская школа олимпийского резерва №8»|publisher=Гомельский городской исполнительный комитет|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor1&quot;&gt;{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20140220043209/http://www.sdushor8.lepshy.by/nashi-sooruzheniya|title=Наши сооружения|publisher=СДЮШОР № 8|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Асноўнае [[футбольнае поле]] стадыёна мае [[Штучнае пакрыццё|штучнае пакрыццё]] і абсталявана сістэмамі штучнага [[Асвятленне|асвятлення]] і падагрэву [[Газон|газона]]. Памеры гульнявой пляцоўкі, паводле розных дадзеных установы, складаюць 108 × 67 метраў або 110 × 70 метраў. Для гледачоў уздоўж футбольнага поля ўсталяваны [[трыбуна|трыбуны]]&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor2&quot;/&gt;.

Акрамя галоўнай арэны, спартыўная інфраструктура комплексу ўключае дзве дадатковыя пляцоўкі для [[міні-футбол]]а са штучным пакрыццём, памеры кожнай з якіх складаюць 40 × 20 метраў. Адна з гэтых пляцовак з’яўляецца цалкам адкрытай, а другая размешчана пад дахам (крытае міні-поле)&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor1&quot;/&gt;. 

У адміністрацыйна-бытавым корпусе на тэрыторыі стадыёна абсталяваны шэсць распранальняў, кожная з якіх разлічана на 22 месцы і забяспечана індывідуальнымі кабінкамі для [[душ]]а і [[прыбіральня]]мі. Таксама да паслуг спартсменаў дзейнічаюць [[Трэнажорная зала|трэнажорная]] і [[Канферэнц-зала|канферэнц-залы]]&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sdushor1&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Гомеля]]
[[Катэгорыя:Сожская вуліца (Гомель)]]</text>
      <sha1>jya4kxn6dukyf8307mp0fn5unkejzix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Гомеля</title>
    <ns>14</ns>
    <id>809394</id>
    <revision>
      <id>5153961</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:13:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі|Гомель]] [[Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Гомеля|Стадыёны]]»</comment>
      <origin>5153961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="185" sha1="epjgw8koewrrppg4lmqasdbe5hfhqk5" xml:space="preserve">[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі|Гомель]]
[[Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Гомеля|Стадыёны]]</text>
      <sha1>epjgw8koewrrppg4lmqasdbe5hfhqk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стадыён «Цэнтральны» (Рэчыца)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809395</id>
    <redirect title="Цэнтральны (стадыён, Рэчыца)" />
    <revision>
      <id>5153964</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:19:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Цэнтральны (стадыён, Рэчыца)]]</comment>
      <origin>5153964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="9lgaus6ul6oakafb3ix1g345fbjr81k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Цэнтральны (стадыён, Рэчыца)]]</text>
      <sha1>9lgaus6ul6oakafb3ix1g345fbjr81k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гарадскі стадыён (Дзяржынск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809396</id>
    <revision>
      <id>5153966</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:25:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Гарадскі |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         = Гарадскі стадыён |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне     = {{Сцяга...»</comment>
      <origin>5153966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12362" sha1="tbpv8c0d224v6x3yqpb9i1vo3pw03s5" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = Гарадскі стадыён
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынск]], вул. Набярэжная, 22а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2024—2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФАЦ «Адзінства»
|забудоўшчык          = УКБ Дзяржынскага раёна (заказчык рэканструкцыі)
|каманда              = «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]»
|умяшчальнасць        = 1600 (да 2024 года&amp;nbsp;— 1100)
|габарыты             = 105 × 70,2 м
|пакрыццё             = натуральны газон
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Гарадскі́»''' ({{lang-ru|Городской}}) — шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынску]] ([[Мінская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Набярэжная (Дзяржынск)|вуліцы Набярэжнай]], 22а. Пасля маштабнай рэканструкцыі 2024—2026 гадоў здольны ўмясціць 1600 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]».

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уяўляе сабой шматфункцыянальны спартыўны комплекс, які знаходзіцца ў кіраванні мясцовага [[ФАЦ «Адзінства»|фізкультурна-аздараўленчага цэнтра «Адзінства» (ФАЦ «Адзінства»)]]. Асноўнае [[футбольнае поле]] мае памеры 105 × 70,2 метра (агульная плошча 0,74 га) і абсталявана натуральным [[газон]]ным пакрыццём. Да пачатку маштабных рамонтных прац 2024 года стадыён быў абсталяваны трыбунамі з пластыкавымі сядзеннямі на 1100 месцаў, а таксама чатырохпалоснай асфальтаванай бегавой дарожкай даўжынёй 400 метраў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/11999704/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%C2%AB%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%C2%BB|title=Стадион «Городской» (Дзержинск)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўнае ядро ўключала дадатковую комплексную пляцоўку для гульняў са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]] (памерам 40 × 20 метраў), хакейную каробку (40 × 18 метраў, якая ўлетку выкарыстоўвалася для [[Пляжны футбол|пляжнага футбола]] і [[Валейбол|валейбола]]), сектар для [[Скачкі ў даўжыню|скачкоў у даўжыню]] і асфальтаваную пляцоўку з разметкай для [[Стрытбол|стрытбола]] і [[Баскетбол|баскетбола]]. Узімку на частцы тэрыторыі залівалася лядовая пляцоўка для катання на каньках&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У 2022 годзе ў рамках рэспубліканскага праекта «Спорт для ўсіх» (пры падтрымцы [[Прэзідэнцкі спартыўны клуб|Прэзідэнцкага спартыўнага клуба]]) інфраструктура пачала пашырацца: на прылеглай да стадыёна тэрыторыі быў закладзены новы спартыўны сквер з пляцоўкамі для міні-футбола і варкаўта&lt;ref name=&quot;rdz&quot;&gt;{{cite web|url=https://rdz.by/katalog/novosti-raznoe-arhiv/novosti/arhiv-novostej/v_dzerzhinske_otkrylas_novaya_sportivnaya_ploschadka.html|title=В Дзержинске открылась новая спортивная площадка|publisher=Рэгіянальная газета|date=23 верасня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2024—2026 гадоў ==
15 чэрвеня [[2024]] года стадыён быў афіцыйна закрыты для наведвальнікаў у сувязі з пачаткам маштабнай рэканструкцыі&lt;ref name=&quot;dzr_june&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/14062024/v-dzerzhinske-startovali-raboty-po-rekonstrukczii-stadiona-gorodskoj/|title=В Дзержинске стартовали работы по реконструкции стадиона «Городской»|publisher=Дзяржыншчына|date=14 чэрвеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Галоўнай мэтай мадэрнізацыі стала прывядзенне арэны ў адпаведнасць з патрабаваннямі другой катэгорыі [[Саюз еўрапейскіх футбольных асацыяцый|УЕФА]], што дазволіла б прымаць матчы Першай і [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]]. Заказчыкам прац выступіла Упраўленне капітальнага будаўніцтва (УКБ) Дзяржынскага раёна, а генеральным падрадчыкам па выніках таргоў стала прыватнае будаўнічае ўнітарнае прадпрыемства «АСКО-Буд». Праект быў афіцыйна ўзгоднены з профільным камітэтам [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]]&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/16072024/v-dzerzhinske-pristupili-k-rekonstrukczii-gorodskogo-stadiona/|title=В Дзержинске приступили к реконструкции городского стадиона|publisher=Дзяржыншчына|date=16 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Рэканструкцыя прадугледжвала поўную замену глядацкіх [[трыбуна|трыбун]] з павелічэннем колькасці пасадачных месцаў да 1600. Новыя трыбуны ўзводзіліся з металічнага каркаса з пластыкавымі крэсламі, прычым частка з іх атрымала дах (навес). У ходзе мадэрнізацыі былі ўсталяваны новыя лаўкі для запасных ігракоў, электроннае табло і футбольныя вароты. Для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі абсталявалі спецыяльную пляцоўку для відэаздымкі і вышку для тэлекаментатараў з асобнай чатырох'яруснай трыбунай на 42 месцы&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;&gt;{{cite web|url=https://ctv.by/news/obshestvo/v-dzerzhinske-rekonstruiruyut-gorodskoj-stadion|title=В Дзержинске реконструируют городской стадион|publisher=Сталічнае тэлебачанне|date=24 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Значная ўвага была ўдзелена сістэме [[Асвятленне|асвятлення]]: над асноўным стадыёнам зманціравалі чатыры мачты, а для асвятлення трыбун футбольнай пляцоўкі ўсталявалі шэсць дадатковых 14-метровых мачтаў. Сучаснае асвятленне таксама ахапіла новы спартыўны парк за стадыёнам па [[Вуліца Мінская (Дзяржынск)|вуліцы Мінскай]], дзе размясціліся пляцоўка з гумовым пакрыццём для баскетбола, скейт-парк і трэнажорныя комплексы. На бегавых дарожках быў укладзены новы асфальт з перспектывай далейшага пакрыцця гумовым матэрыялам. Комплекс вулічных турнікоў перанеслі да міні-футбольнай пляцоўкі, якая атрымала новае штучнае пакрыццё і агароджу&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;. 

У мэтах бяспекі арэну абсталявалі 14 камерамі відэаназірання, сістэмай аварыйнага асвятлення і мабільнымі сістэмамі кантролю доступу падчас матчаў. 

Завяршэнне прац і ўрачыстае адкрыццё абноўленага спартыўнага аб'екта было прымеркавана да святкавання 880-гадовага юбілею Дзяржынска і правядзення абласнога фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ўвосень 2026 года&lt;ref name=&quot;belta&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/regions/view/obnovlennaja-ploschad-dorogi-i-fontany-kakim-vstretit-dzerzhinsk-svoe-880-letie-776148-2026/|title=Обновленная площадь, дороги и фонтаны. Каким встретит Дзержинск свое 880-летие|publisher=БелТА|date=17 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mlyn&quot;&gt;{{cite web|url=https://mlyn.by/06052026/skolko-stoit-vyrastit-chempiona-otkrovennyj-razgovor-o-sporte-v-regionah/|title=Сколько стоит вырастить чемпиона – откровенный разговор о спорте в регионах|author=Диана Шибковская|publisher=Мінская праўда|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bel_football&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/news/v-dzerzhinske-podhodit-k-koncu-rekonstrukciya-gorodskogo-stadiona|title=В Дзержинске подходит к концу реконструкция городского стадиона|author=Роман Супрун|publisher=Bel.football|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Дзяржынску (Мінская вобласць)]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Дзяржынска (Мінская вобласць)]]</text>
      <sha1>tbpv8c0d224v6x3yqpb9i1vo3pw03s5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153969</id>
      <parentid>5153966</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выдалена [[Катэгорыя:Спорт у Дзяржынску (Мінская вобласць)]]; дададзена [[Катэгорыя:Спорт у Дзяржынску]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12328" sha1="auxd4qkbarl8c4icf19ps4wwru29hrh" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = Гарадскі стадыён
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынск]], вул. Набярэжная, 22а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2024—2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФАЦ «Адзінства»
|забудоўшчык          = УКБ Дзяржынскага раёна (заказчык рэканструкцыі)
|каманда              = «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]»
|умяшчальнасць        = 1600 (да 2024 года&amp;nbsp;— 1100)
|габарыты             = 105 × 70,2 м
|пакрыццё             = натуральны газон
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Гарадскі́»''' ({{lang-ru|Городской}}) — шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынску]] ([[Мінская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Набярэжная (Дзяржынск)|вуліцы Набярэжнай]], 22а. Пасля маштабнай рэканструкцыі 2024—2026 гадоў здольны ўмясціць 1600 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]».

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уяўляе сабой шматфункцыянальны спартыўны комплекс, які знаходзіцца ў кіраванні мясцовага [[ФАЦ «Адзінства»|фізкультурна-аздараўленчага цэнтра «Адзінства» (ФАЦ «Адзінства»)]]. Асноўнае [[футбольнае поле]] мае памеры 105 × 70,2 метра (агульная плошча 0,74 га) і абсталявана натуральным [[газон]]ным пакрыццём. Да пачатку маштабных рамонтных прац 2024 года стадыён быў абсталяваны трыбунамі з пластыкавымі сядзеннямі на 1100 месцаў, а таксама чатырохпалоснай асфальтаванай бегавой дарожкай даўжынёй 400 метраў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/11999704/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%C2%AB%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%C2%BB|title=Стадион «Городской» (Дзержинск)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўнае ядро ўключала дадатковую комплексную пляцоўку для гульняў са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]] (памерам 40 × 20 метраў), хакейную каробку (40 × 18 метраў, якая ўлетку выкарыстоўвалася для [[Пляжны футбол|пляжнага футбола]] і [[Валейбол|валейбола]]), сектар для [[Скачкі ў даўжыню|скачкоў у даўжыню]] і асфальтаваную пляцоўку з разметкай для [[Стрытбол|стрытбола]] і [[Баскетбол|баскетбола]]. Узімку на частцы тэрыторыі залівалася лядовая пляцоўка для катання на каньках&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У 2022 годзе ў рамках рэспубліканскага праекта «Спорт для ўсіх» (пры падтрымцы [[Прэзідэнцкі спартыўны клуб|Прэзідэнцкага спартыўнага клуба]]) інфраструктура пачала пашырацца: на прылеглай да стадыёна тэрыторыі быў закладзены новы спартыўны сквер з пляцоўкамі для міні-футбола і варкаўта&lt;ref name=&quot;rdz&quot;&gt;{{cite web|url=https://rdz.by/katalog/novosti-raznoe-arhiv/novosti/arhiv-novostej/v_dzerzhinske_otkrylas_novaya_sportivnaya_ploschadka.html|title=В Дзержинске открылась новая спортивная площадка|publisher=Рэгіянальная газета|date=23 верасня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2024—2026 гадоў ==
15 чэрвеня [[2024]] года стадыён быў афіцыйна закрыты для наведвальнікаў у сувязі з пачаткам маштабнай рэканструкцыі&lt;ref name=&quot;dzr_june&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/14062024/v-dzerzhinske-startovali-raboty-po-rekonstrukczii-stadiona-gorodskoj/|title=В Дзержинске стартовали работы по реконструкции стадиона «Городской»|publisher=Дзяржыншчына|date=14 чэрвеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Галоўнай мэтай мадэрнізацыі стала прывядзенне арэны ў адпаведнасць з патрабаваннямі другой катэгорыі [[Саюз еўрапейскіх футбольных асацыяцый|УЕФА]], што дазволіла б прымаць матчы Першай і [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]]. Заказчыкам прац выступіла Упраўленне капітальнага будаўніцтва (УКБ) Дзяржынскага раёна, а генеральным падрадчыкам па выніках таргоў стала прыватнае будаўнічае ўнітарнае прадпрыемства «АСКО-Буд». Праект быў афіцыйна ўзгоднены з профільным камітэтам [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]]&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/16072024/v-dzerzhinske-pristupili-k-rekonstrukczii-gorodskogo-stadiona/|title=В Дзержинске приступили к реконструкции городского стадиона|publisher=Дзяржыншчына|date=16 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Рэканструкцыя прадугледжвала поўную замену глядацкіх [[трыбуна|трыбун]] з павелічэннем колькасці пасадачных месцаў да 1600. Новыя трыбуны ўзводзіліся з металічнага каркаса з пластыкавымі крэсламі, прычым частка з іх атрымала дах (навес). У ходзе мадэрнізацыі былі ўсталяваны новыя лаўкі для запасных ігракоў, электроннае табло і футбольныя вароты. Для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі абсталявалі спецыяльную пляцоўку для відэаздымкі і вышку для тэлекаментатараў з асобнай чатырох'яруснай трыбунай на 42 месцы&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;&gt;{{cite web|url=https://ctv.by/news/obshestvo/v-dzerzhinske-rekonstruiruyut-gorodskoj-stadion|title=В Дзержинске реконструируют городской стадион|publisher=Сталічнае тэлебачанне|date=24 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Значная ўвага была ўдзелена сістэме [[Асвятленне|асвятлення]]: над асноўным стадыёнам зманціравалі чатыры мачты, а для асвятлення трыбун футбольнай пляцоўкі ўсталявалі шэсць дадатковых 14-метровых мачтаў. Сучаснае асвятленне таксама ахапіла новы спартыўны парк за стадыёнам па [[Вуліца Мінская (Дзяржынск)|вуліцы Мінскай]], дзе размясціліся пляцоўка з гумовым пакрыццём для баскетбола, скейт-парк і трэнажорныя комплексы. На бегавых дарожках быў укладзены новы асфальт з перспектывай далейшага пакрыцця гумовым матэрыялам. Комплекс вулічных турнікоў перанеслі да міні-футбольнай пляцоўкі, якая атрымала новае штучнае пакрыццё і агароджу&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;. 

У мэтах бяспекі арэну абсталявалі 14 камерамі відэаназірання, сістэмай аварыйнага асвятлення і мабільнымі сістэмамі кантролю доступу падчас матчаў. 

Завяршэнне прац і ўрачыстае адкрыццё абноўленага спартыўнага аб'екта было прымеркавана да святкавання 880-гадовага юбілею Дзяржынска і правядзення абласнога фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ўвосень 2026 года&lt;ref name=&quot;belta&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/regions/view/obnovlennaja-ploschad-dorogi-i-fontany-kakim-vstretit-dzerzhinsk-svoe-880-letie-776148-2026/|title=Обновленная площадь, дороги и фонтаны. Каким встретит Дзержинск свое 880-летие|publisher=БелТА|date=17 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mlyn&quot;&gt;{{cite web|url=https://mlyn.by/06052026/skolko-stoit-vyrastit-chempiona-otkrovennyj-razgovor-o-sporte-v-regionah/|title=Сколько стоит вырастить чемпиона – откровенный разговор о спорте в регионах|author=Диана Шибковская|publisher=Мінская праўда|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bel_football&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/news/v-dzerzhinske-podhodit-k-koncu-rekonstrukciya-gorodskogo-stadiona|title=В Дзержинске подходит к концу реконструкция городского стадиона|author=Роман Супрун|publisher=Bel.football|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Дзяржынску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Дзяржынска (Мінская вобласць)]]</text>
      <sha1>auxd4qkbarl8c4icf19ps4wwru29hrh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153970</id>
      <parentid>5153969</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>± 2 катэгорыі з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12315" sha1="4vxt7tt6j55vg11rlzoywv5p0wtwlwu" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = Гарадскі стадыён
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынск]], вул. Набярэжная, 22а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2024—2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФАЦ «Адзінства»
|забудоўшчык          = УКБ Дзяржынскага раёна (заказчык рэканструкцыі)
|каманда              = «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]»
|умяшчальнасць        = 1600 (да 2024 года&amp;nbsp;— 1100)
|габарыты             = 105 × 70,2 м
|пакрыццё             = натуральны газон
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Гарадскі́»''' ({{lang-ru|Городской}}) — шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынску]] ([[Мінская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Набярэжная (Дзяржынск)|вуліцы Набярэжнай]], 22а. Пасля маштабнай рэканструкцыі 2024—2026 гадоў здольны ўмясціць 1600 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]».

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уяўляе сабой шматфункцыянальны спартыўны комплекс, які знаходзіцца ў кіраванні мясцовага [[ФАЦ «Адзінства»|фізкультурна-аздараўленчага цэнтра «Адзінства» (ФАЦ «Адзінства»)]]. Асноўнае [[футбольнае поле]] мае памеры 105 × 70,2 метра (агульная плошча 0,74 га) і абсталявана натуральным [[газон]]ным пакрыццём. Да пачатку маштабных рамонтных прац 2024 года стадыён быў абсталяваны трыбунамі з пластыкавымі сядзеннямі на 1100 месцаў, а таксама чатырохпалоснай асфальтаванай бегавой дарожкай даўжынёй 400 метраў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/11999704/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%C2%AB%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%C2%BB|title=Стадион «Городской» (Дзержинск)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўнае ядро ўключала дадатковую комплексную пляцоўку для гульняў са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]] (памерам 40 × 20 метраў), хакейную каробку (40 × 18 метраў, якая ўлетку выкарыстоўвалася для [[Пляжны футбол|пляжнага футбола]] і [[Валейбол|валейбола]]), сектар для [[Скачкі ў даўжыню|скачкоў у даўжыню]] і асфальтаваную пляцоўку з разметкай для [[Стрытбол|стрытбола]] і [[Баскетбол|баскетбола]]. Узімку на частцы тэрыторыі залівалася лядовая пляцоўка для катання на каньках&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У 2022 годзе ў рамках рэспубліканскага праекта «Спорт для ўсіх» (пры падтрымцы [[Прэзідэнцкі спартыўны клуб|Прэзідэнцкага спартыўнага клуба]]) інфраструктура пачала пашырацца: на прылеглай да стадыёна тэрыторыі быў закладзены новы спартыўны сквер з пляцоўкамі для міні-футбола і варкаўта&lt;ref name=&quot;rdz&quot;&gt;{{cite web|url=https://rdz.by/katalog/novosti-raznoe-arhiv/novosti/arhiv-novostej/v_dzerzhinske_otkrylas_novaya_sportivnaya_ploschadka.html|title=В Дзержинске открылась новая спортивная площадка|publisher=Рэгіянальная газета|date=23 верасня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2024—2026 гадоў ==
15 чэрвеня [[2024]] года стадыён быў афіцыйна закрыты для наведвальнікаў у сувязі з пачаткам маштабнай рэканструкцыі&lt;ref name=&quot;dzr_june&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/14062024/v-dzerzhinske-startovali-raboty-po-rekonstrukczii-stadiona-gorodskoj/|title=В Дзержинске стартовали работы по реконструкции стадиона «Городской»|publisher=Дзяржыншчына|date=14 чэрвеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Галоўнай мэтай мадэрнізацыі стала прывядзенне арэны ў адпаведнасць з патрабаваннямі другой катэгорыі [[Саюз еўрапейскіх футбольных асацыяцый|УЕФА]], што дазволіла б прымаць матчы Першай і [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]]. Заказчыкам прац выступіла Упраўленне капітальнага будаўніцтва (УКБ) Дзяржынскага раёна, а генеральным падрадчыкам па выніках таргоў стала прыватнае будаўнічае ўнітарнае прадпрыемства «АСКО-Буд». Праект быў афіцыйна ўзгоднены з профільным камітэтам [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]]&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/16072024/v-dzerzhinske-pristupili-k-rekonstrukczii-gorodskogo-stadiona/|title=В Дзержинске приступили к реконструкции городского стадиона|publisher=Дзяржыншчына|date=16 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Рэканструкцыя прадугледжвала поўную замену глядацкіх [[трыбуна|трыбун]] з павелічэннем колькасці пасадачных месцаў да 1600. Новыя трыбуны ўзводзіліся з металічнага каркаса з пластыкавымі крэсламі, прычым частка з іх атрымала дах (навес). У ходзе мадэрнізацыі былі ўсталяваны новыя лаўкі для запасных ігракоў, электроннае табло і футбольныя вароты. Для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі абсталявалі спецыяльную пляцоўку для відэаздымкі і вышку для тэлекаментатараў з асобнай чатырох'яруснай трыбунай на 42 месцы&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;&gt;{{cite web|url=https://ctv.by/news/obshestvo/v-dzerzhinske-rekonstruiruyut-gorodskoj-stadion|title=В Дзержинске реконструируют городской стадион|publisher=Сталічнае тэлебачанне|date=24 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Значная ўвага была ўдзелена сістэме [[Асвятленне|асвятлення]]: над асноўным стадыёнам зманціравалі чатыры мачты, а для асвятлення трыбун футбольнай пляцоўкі ўсталявалі шэсць дадатковых 14-метровых мачтаў. Сучаснае асвятленне таксама ахапіла новы спартыўны парк за стадыёнам па [[Вуліца Мінская (Дзяржынск)|вуліцы Мінскай]], дзе размясціліся пляцоўка з гумовым пакрыццём для баскетбола, скейт-парк і трэнажорныя комплексы. На бегавых дарожках быў укладзены новы асфальт з перспектывай далейшага пакрыцця гумовым матэрыялам. Комплекс вулічных турнікоў перанеслі да міні-футбольнай пляцоўкі, якая атрымала новае штучнае пакрыццё і агароджу&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;. 

У мэтах бяспекі арэну абсталявалі 14 камерамі відэаназірання, сістэмай аварыйнага асвятлення і мабільнымі сістэмамі кантролю доступу падчас матчаў. 

Завяршэнне прац і ўрачыстае адкрыццё абноўленага спартыўнага аб'екта было прымеркавана да святкавання 880-гадовага юбілею Дзяржынска і правядзення абласнога фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ўвосень 2026 года&lt;ref name=&quot;belta&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/regions/view/obnovlennaja-ploschad-dorogi-i-fontany-kakim-vstretit-dzerzhinsk-svoe-880-letie-776148-2026/|title=Обновленная площадь, дороги и фонтаны. Каким встретит Дзержинск свое 880-летие|publisher=БелТА|date=17 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mlyn&quot;&gt;{{cite web|url=https://mlyn.by/06052026/skolko-stoit-vyrastit-chempiona-otkrovennyj-razgovor-o-sporte-v-regionah/|title=Сколько стоит вырастить чемпиона – откровенный разговор о спорте в регионах|author=Диана Шибковская|publisher=Мінская праўда|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bel_football&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/news/v-dzerzhinske-podhodit-k-koncu-rekonstrukciya-gorodskogo-stadiona|title=В Дзержинске подходит к концу реконструкция городского стадиона|author=Роман Супрун|publisher=Bel.football|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Дзяржынску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Дзяржынска]]</text>
      <sha1>4vxt7tt6j55vg11rlzoywv5p0wtwlwu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153971</id>
      <parentid>5153970</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:29:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Рэканструкцыя 2024—2026 гадоў */</comment>
      <origin>5153971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12315" sha1="9zr1rxa29fz9kyy06y7dah2vkaa0dkp" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = Гарадскі стадыён
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынск]], вул. Набярэжная, 22а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2024—2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФАЦ «Адзінства»
|забудоўшчык          = УКБ Дзяржынскага раёна (заказчык рэканструкцыі)
|каманда              = «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]»
|умяшчальнасць        = 1600 (да 2024 года&amp;nbsp;— 1100)
|габарыты             = 105 × 70,2 м
|пакрыццё             = натуральны газон
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Гарадскі́»''' ({{lang-ru|Городской}}) — шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынску]] ([[Мінская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Набярэжная (Дзяржынск)|вуліцы Набярэжнай]], 22а. Пасля маштабнай рэканструкцыі 2024—2026 гадоў здольны ўмясціць 1600 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]».

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уяўляе сабой шматфункцыянальны спартыўны комплекс, які знаходзіцца ў кіраванні мясцовага [[ФАЦ «Адзінства»|фізкультурна-аздараўленчага цэнтра «Адзінства» (ФАЦ «Адзінства»)]]. Асноўнае [[футбольнае поле]] мае памеры 105 × 70,2 метра (агульная плошча 0,74 га) і абсталявана натуральным [[газон]]ным пакрыццём. Да пачатку маштабных рамонтных прац 2024 года стадыён быў абсталяваны трыбунамі з пластыкавымі сядзеннямі на 1100 месцаў, а таксама чатырохпалоснай асфальтаванай бегавой дарожкай даўжынёй 400 метраў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/11999704/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%C2%AB%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%C2%BB|title=Стадион «Городской» (Дзержинск)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўнае ядро ўключала дадатковую комплексную пляцоўку для гульняў са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]] (памерам 40 × 20 метраў), хакейную каробку (40 × 18 метраў, якая ўлетку выкарыстоўвалася для [[Пляжны футбол|пляжнага футбола]] і [[Валейбол|валейбола]]), сектар для [[Скачкі ў даўжыню|скачкоў у даўжыню]] і асфальтаваную пляцоўку з разметкай для [[Стрытбол|стрытбола]] і [[Баскетбол|баскетбола]]. Узімку на частцы тэрыторыі залівалася лядовая пляцоўка для катання на каньках&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У 2022 годзе ў рамках рэспубліканскага праекта «Спорт для ўсіх» (пры падтрымцы [[Прэзідэнцкі спартыўны клуб|Прэзідэнцкага спартыўнага клуба]]) інфраструктура пачала пашырацца: на прылеглай да стадыёна тэрыторыі быў закладзены новы спартыўны сквер з пляцоўкамі для міні-футбола і варкаўта&lt;ref name=&quot;rdz&quot;&gt;{{cite web|url=https://rdz.by/katalog/novosti-raznoe-arhiv/novosti/arhiv-novostej/v_dzerzhinske_otkrylas_novaya_sportivnaya_ploschadka.html|title=В Дзержинске открылась новая спортивная площадка|publisher=Рэгіянальная газета|date=23 верасня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2024—2026 гадоў ==
15 чэрвеня [[2024]] года стадыён быў афіцыйна закрыты для наведвальнікаў у сувязі з пачаткам маштабнай рэканструкцыі&lt;ref name=&quot;dzr_june&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/14062024/v-dzerzhinske-startovali-raboty-po-rekonstrukczii-stadiona-gorodskoj/|title=В Дзержинске стартовали работы по реконструкции стадиона «Городской»|publisher=Дзяржыншчына|date=14 чэрвеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Галоўнай мэтай мадэрнізацыі стала прывядзенне арэны ў адпаведнасць з патрабаваннямі другой катэгорыі [[Саюз еўрапейскіх футбольных асацыяцый|УЕФА]], што дазволіла б прымаць матчы Першай і [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]]. Заказчыкам прац выступіла Упраўленне капітальнага будаўніцтва (УКБ) Дзяржынскага раёна, а генеральным падрадчыкам па выніках таргоў стала прыватнае будаўнічае ўнітарнае прадпрыемства «АСКА-Буд». Праект быў афіцыйна ўзгоднены з профільным камітэтам [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]]&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/16072024/v-dzerzhinske-pristupili-k-rekonstrukczii-gorodskogo-stadiona/|title=В Дзержинске приступили к реконструкции городского стадиона|publisher=Дзяржыншчына|date=16 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Рэканструкцыя прадугледжвала поўную замену глядацкіх [[трыбуна|трыбун]] з павелічэннем колькасці пасадачных месцаў да 1600. Новыя трыбуны ўзводзіліся з металічнага каркаса з пластыкавымі крэсламі, прычым частка з іх атрымала дах (навес). У ходзе мадэрнізацыі былі ўсталяваны новыя лаўкі для запасных ігракоў, электроннае табло і футбольныя вароты. Для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі абсталявалі спецыяльную пляцоўку для відэаздымкі і вышку для тэлекаментатараў з асобнай чатырох'яруснай трыбунай на 42 месцы&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;&gt;{{cite web|url=https://ctv.by/news/obshestvo/v-dzerzhinske-rekonstruiruyut-gorodskoj-stadion|title=В Дзержинске реконструируют городской стадион|publisher=Сталічнае тэлебачанне|date=24 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Значная ўвага была ўдзелена сістэме [[Асвятленне|асвятлення]]: над асноўным стадыёнам зманціравалі чатыры мачты, а для асвятлення трыбун футбольнай пляцоўкі ўсталявалі шэсць дадатковых 14-метровых мачтаў. Сучаснае асвятленне таксама ахапіла новы спартыўны парк за стадыёнам па [[Вуліца Мінская (Дзяржынск)|вуліцы Мінскай]], дзе размясціліся пляцоўка з гумовым пакрыццём для баскетбола, скейт-парк і трэнажорныя комплексы. На бегавых дарожках быў укладзены новы асфальт з перспектывай далейшага пакрыцця гумовым матэрыялам. Комплекс вулічных турнікоў перанеслі да міні-футбольнай пляцоўкі, якая атрымала новае штучнае пакрыццё і агароджу&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;. 

У мэтах бяспекі арэну абсталявалі 14 камерамі відэаназірання, сістэмай аварыйнага асвятлення і мабільнымі сістэмамі кантролю доступу падчас матчаў. 

Завяршэнне прац і ўрачыстае адкрыццё абноўленага спартыўнага аб'екта было прымеркавана да святкавання 880-гадовага юбілею Дзяржынска і правядзення абласнога фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ўвосень 2026 года&lt;ref name=&quot;belta&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/regions/view/obnovlennaja-ploschad-dorogi-i-fontany-kakim-vstretit-dzerzhinsk-svoe-880-letie-776148-2026/|title=Обновленная площадь, дороги и фонтаны. Каким встретит Дзержинск свое 880-летие|publisher=БелТА|date=17 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mlyn&quot;&gt;{{cite web|url=https://mlyn.by/06052026/skolko-stoit-vyrastit-chempiona-otkrovennyj-razgovor-o-sporte-v-regionah/|title=Сколько стоит вырастить чемпиона – откровенный разговор о спорте в регионах|author=Диана Шибковская|publisher=Мінская праўда|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bel_football&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/news/v-dzerzhinske-podhodit-k-koncu-rekonstrukciya-gorodskogo-stadiona|title=В Дзержинске подходит к концу реконструкция городского стадиона|author=Роман Супрун|publisher=Bel.football|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Дзяржынску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Дзяржынска]]</text>
      <sha1>9zr1rxa29fz9kyy06y7dah2vkaa0dkp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153972</id>
      <parentid>5153971</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:29:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Рэканструкцыя 2024—2026 гадоў */</comment>
      <origin>5153972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12336" sha1="o8j8uwpv2e30axw5ps3uleafwhxaitj" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = Гарадскі стадыён
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынск]], вул. Набярэжная, 22а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2024—2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФАЦ «Адзінства»
|забудоўшчык          = УКБ Дзяржынскага раёна (заказчык рэканструкцыі)
|каманда              = «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]»
|умяшчальнасць        = 1600 (да 2024 года&amp;nbsp;— 1100)
|габарыты             = 105 × 70,2 м
|пакрыццё             = натуральны газон
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Гарадскі́»''' ({{lang-ru|Городской}}) — шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынску]] ([[Мінская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Набярэжная (Дзяржынск)|вуліцы Набярэжнай]], 22а. Пасля маштабнай рэканструкцыі 2024—2026 гадоў здольны ўмясціць 1600 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]».

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уяўляе сабой шматфункцыянальны спартыўны комплекс, які знаходзіцца ў кіраванні мясцовага [[ФАЦ «Адзінства»|фізкультурна-аздараўленчага цэнтра «Адзінства» (ФАЦ «Адзінства»)]]. Асноўнае [[футбольнае поле]] мае памеры 105 × 70,2 метра (агульная плошча 0,74 га) і абсталявана натуральным [[газон]]ным пакрыццём. Да пачатку маштабных рамонтных прац 2024 года стадыён быў абсталяваны трыбунамі з пластыкавымі сядзеннямі на 1100 месцаў, а таксама чатырохпалоснай асфальтаванай бегавой дарожкай даўжынёй 400 метраў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/11999704/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%C2%AB%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%C2%BB|title=Стадион «Городской» (Дзержинск)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўнае ядро ўключала дадатковую комплексную пляцоўку для гульняў са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]] (памерам 40 × 20 метраў), хакейную каробку (40 × 18 метраў, якая ўлетку выкарыстоўвалася для [[Пляжны футбол|пляжнага футбола]] і [[Валейбол|валейбола]]), сектар для [[Скачкі ў даўжыню|скачкоў у даўжыню]] і асфальтаваную пляцоўку з разметкай для [[Стрытбол|стрытбола]] і [[Баскетбол|баскетбола]]. Узімку на частцы тэрыторыі залівалася лядовая пляцоўка для катання на каньках&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У 2022 годзе ў рамках рэспубліканскага праекта «Спорт для ўсіх» (пры падтрымцы [[Прэзідэнцкі спартыўны клуб|Прэзідэнцкага спартыўнага клуба]]) інфраструктура пачала пашырацца: на прылеглай да стадыёна тэрыторыі быў закладзены новы спартыўны сквер з пляцоўкамі для міні-футбола і варкаўта&lt;ref name=&quot;rdz&quot;&gt;{{cite web|url=https://rdz.by/katalog/novosti-raznoe-arhiv/novosti/arhiv-novostej/v_dzerzhinske_otkrylas_novaya_sportivnaya_ploschadka.html|title=В Дзержинске открылась новая спортивная площадка|publisher=Рэгіянальная газета|date=23 верасня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2024—2026 гадоў ==
15 чэрвеня 2024 года стадыён быў афіцыйна закрыты для наведвальнікаў у сувязі з пачаткам маштабнай рэканструкцыі&lt;ref name=&quot;dzr_june&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/14062024/v-dzerzhinske-startovali-raboty-po-rekonstrukczii-stadiona-gorodskoj/|title=В Дзержинске стартовали работы по реконструкции стадиона «Городской»|publisher=Дзяржыншчына|date=14 чэрвеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Галоўнай мэтай мадэрнізацыі стала прывядзенне арэны ў адпаведнасць з патрабаваннямі другой катэгорыі [[Саюз еўрапейскіх футбольных асацыяцый|УЕФА]], што дазволіла б прымаць матчы Першай і [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]]. Заказчыкам прац выступіла Упраўленне капітальнага будаўніцтва (УКБ) Дзяржынскага раёна, а генеральным падрадчыкам па выніках таргоў стала прыватнае будаўнічае ўнітарнае прадпрыемства «АСКА-Буд». Праект быў афіцыйна ўзгоднены з профільным камітэтам [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]]&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/16072024/v-dzerzhinske-pristupili-k-rekonstrukczii-gorodskogo-stadiona/|title=В Дзержинске приступили к реконструкции городского стадиона|publisher=Дзяржыншчына|date=16 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Рэканструкцыя прадугледжвала поўную замену глядацкіх [[Трыбуна (архітэктура)|трыбун]] з павелічэннем колькасці пасадачных месцаў да 1600. Новыя трыбуны ўзводзіліся з металічнага каркаса з пластыкавымі крэсламі, прычым частка з іх атрымала дах (навес). У ходзе мадэрнізацыі былі ўсталяваны новыя лаўкі для запасных ігракоў, электроннае табло і футбольныя вароты. Для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі абсталявалі спецыяльную пляцоўку для відэаздымкі і вышку для тэлекаментатараў з асобнай чатырох'яруснай трыбунай на 42 месцы&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;&gt;{{cite web|url=https://ctv.by/news/obshestvo/v-dzerzhinske-rekonstruiruyut-gorodskoj-stadion|title=В Дзержинске реконструируют городской стадион|publisher=Сталічнае тэлебачанне|date=24 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Значная ўвага была ўдзелена сістэме [[Асвятленне|асвятлення]]: над асноўным стадыёнам зманціравалі чатыры мачты, а для асвятлення трыбун футбольнай пляцоўкі ўсталявалі шэсць дадатковых 14-метровых мачтаў. Сучаснае асвятленне таксама ахапіла новы спартыўны парк за стадыёнам па [[Вуліца Мінская (Дзяржынск)|вуліцы Мінскай]], дзе размясціліся пляцоўка з гумовым пакрыццём для баскетбола, скейт-парк і трэнажорныя комплексы. На бегавых дарожках быў укладзены новы асфальт з перспектывай далейшага пакрыцця гумовым матэрыялам. Комплекс вулічных турнікоў перанеслі да міні-футбольнай пляцоўкі, якая атрымала новае штучнае пакрыццё і агароджу&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;. 

У мэтах бяспекі арэну абсталявалі 14 камерамі відэаназірання, сістэмай аварыйнага асвятлення і мабільнымі сістэмамі кантролю доступу падчас матчаў. 

Завяршэнне прац і ўрачыстае адкрыццё абноўленага спартыўнага аб'екта было прымеркавана да святкавання 880-гадовага юбілею Дзяржынска і правядзення абласнога фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ўвосень 2026 года&lt;ref name=&quot;belta&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/regions/view/obnovlennaja-ploschad-dorogi-i-fontany-kakim-vstretit-dzerzhinsk-svoe-880-letie-776148-2026/|title=Обновленная площадь, дороги и фонтаны. Каким встретит Дзержинск свое 880-летие|publisher=БелТА|date=17 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mlyn&quot;&gt;{{cite web|url=https://mlyn.by/06052026/skolko-stoit-vyrastit-chempiona-otkrovennyj-razgovor-o-sporte-v-regionah/|title=Сколько стоит вырастить чемпиона – откровенный разговор о спорте в регионах|author=Диана Шибковская|publisher=Мінская праўда|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bel_football&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/news/v-dzerzhinske-podhodit-k-koncu-rekonstrukciya-gorodskogo-stadiona|title=В Дзержинске подходит к концу реконструкция городского стадиона|author=Роман Супрун|publisher=Bel.football|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Дзяржынску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Дзяржынска]]</text>
      <sha1>o8j8uwpv2e30axw5ps3uleafwhxaitj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153975</id>
      <parentid>5153972</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:36:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Крыніцы */</comment>
      <origin>5153975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12382" sha1="ti9wmddctc3lhespyrocvmjyjzvet3v" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = Гарадскі стадыён
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынск]], вул. Набярэжная, 22а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2024—2026
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФАЦ «Адзінства»
|забудоўшчык          = УКБ Дзяржынскага раёна (заказчык рэканструкцыі)
|каманда              = «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]»
|умяшчальнасць        = 1600 (да 2024 года&amp;nbsp;— 1100)
|габарыты             = 105 × 70,2 м
|пакрыццё             = натуральны газон
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Гарадскі́»''' ({{lang-ru|Городской}}) — шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Дзяржынск (Мінская вобласць)|Дзяржынску]] ([[Мінская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Набярэжная (Дзяржынск)|вуліцы Набярэжнай]], 22а. Пасля маштабнай рэканструкцыі 2024—2026 гадоў здольны ўмясціць 1600 гледачоў. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)|Арсенал]]».

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Стадыён уяўляе сабой шматфункцыянальны спартыўны комплекс, які знаходзіцца ў кіраванні мясцовага [[ФАЦ «Адзінства»|фізкультурна-аздараўленчага цэнтра «Адзінства» (ФАЦ «Адзінства»)]]. Асноўнае [[футбольнае поле]] мае памеры 105 × 70,2 метра (агульная плошча 0,74 га) і абсталявана натуральным [[газон]]ным пакрыццём. Да пачатку маштабных рамонтных прац 2024 года стадыён быў абсталяваны трыбунамі з пластыкавымі сядзеннямі на 1100 месцаў, а таксама чатырохпалоснай асфальтаванай бегавой дарожкай даўжынёй 400 метраў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/11999704/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%C2%AB%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%C2%BB|title=Стадион «Городской» (Дзержинск)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўнае ядро ўключала дадатковую комплексную пляцоўку для гульняў са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]] (памерам 40 × 20 метраў), хакейную каробку (40 × 18 метраў, якая ўлетку выкарыстоўвалася для [[Пляжны футбол|пляжнага футбола]] і [[Валейбол|валейбола]]), сектар для [[Скачкі ў даўжыню|скачкоў у даўжыню]] і асфальтаваную пляцоўку з разметкай для [[Стрытбол|стрытбола]] і [[Баскетбол|баскетбола]]. Узімку на частцы тэрыторыі залівалася лядовая пляцоўка для катання на каньках&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У 2022 годзе ў рамках рэспубліканскага праекта «Спорт для ўсіх» (пры падтрымцы [[Прэзідэнцкі спартыўны клуб|Прэзідэнцкага спартыўнага клуба]]) інфраструктура пачала пашырацца: на прылеглай да стадыёна тэрыторыі быў закладзены новы спартыўны сквер з пляцоўкамі для міні-футбола і варкаўта&lt;ref name=&quot;rdz&quot;&gt;{{cite web|url=https://rdz.by/katalog/novosti-raznoe-arhiv/novosti/arhiv-novostej/v_dzerzhinske_otkrylas_novaya_sportivnaya_ploschadka.html|title=В Дзержинске открылась новая спортивная площадка|publisher=Рэгіянальная газета|date=23 верасня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Рэканструкцыя 2024—2026 гадоў ==
15 чэрвеня 2024 года стадыён быў афіцыйна закрыты для наведвальнікаў у сувязі з пачаткам маштабнай рэканструкцыі&lt;ref name=&quot;dzr_june&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/14062024/v-dzerzhinske-startovali-raboty-po-rekonstrukczii-stadiona-gorodskoj/|title=В Дзержинске стартовали работы по реконструкции стадиона «Городской»|publisher=Дзяржыншчына|date=14 чэрвеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Галоўнай мэтай мадэрнізацыі стала прывядзенне арэны ў адпаведнасць з патрабаваннямі другой катэгорыі [[Саюз еўрапейскіх футбольных асацыяцый|УЕФА]], што дазволіла б прымаць матчы Першай і [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі па футболе]]. Заказчыкам прац выступіла Упраўленне капітальнага будаўніцтва (УКБ) Дзяржынскага раёна, а генеральным падрадчыкам па выніках таргоў стала прыватнае будаўнічае ўнітарнае прадпрыемства «АСКА-Буд». Праект быў афіцыйна ўзгоднены з профільным камітэтам [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыі футбола]]&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;&gt;{{cite web|url=https://dzr.by/16072024/v-dzerzhinske-pristupili-k-rekonstrukczii-gorodskogo-stadiona/|title=В Дзержинске приступили к реконструкции городского стадиона|publisher=Дзяржыншчына|date=16 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Рэканструкцыя прадугледжвала поўную замену глядацкіх [[Трыбуна (архітэктура)|трыбун]] з павелічэннем колькасці пасадачных месцаў да 1600. Новыя трыбуны ўзводзіліся з металічнага каркаса з пластыкавымі крэсламі, прычым частка з іх атрымала дах (навес). У ходзе мадэрнізацыі былі ўсталяваны новыя лаўкі для запасных ігракоў, электроннае табло і футбольныя вароты. Для прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі абсталявалі спецыяльную пляцоўку для відэаздымкі і вышку для тэлекаментатараў з асобнай чатырох'яруснай трыбунай на 42 месцы&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;&gt;{{cite web|url=https://ctv.by/news/obshestvo/v-dzerzhinske-rekonstruiruyut-gorodskoj-stadion|title=В Дзержинске реконструируют городской стадион|publisher=Сталічнае тэлебачанне|date=24 ліпеня 2024|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. 

Значная ўвага была ўдзелена сістэме [[Асвятленне|асвятлення]]: над асноўным стадыёнам зманціравалі чатыры мачты, а для асвятлення трыбун футбольнай пляцоўкі ўсталявалі шэсць дадатковых 14-метровых мачтаў. Сучаснае асвятленне таксама ахапіла новы спартыўны парк за стадыёнам па [[Вуліца Мінская (Дзяржынск)|вуліцы Мінскай]], дзе размясціліся пляцоўка з гумовым пакрыццём для баскетбола, скейт-парк і трэнажорныя комплексы. На бегавых дарожках быў укладзены новы асфальт з перспектывай далейшага пакрыцця гумовым матэрыялам. Комплекс вулічных турнікоў перанеслі да міні-футбольнай пляцоўкі, якая атрымала новае штучнае пакрыццё і агароджу&lt;ref name=&quot;dzr_july&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;. 

У мэтах бяспекі арэну абсталявалі 14 камерамі відэаназірання, сістэмай аварыйнага асвятлення і мабільнымі сістэмамі кантролю доступу падчас матчаў. 

Завяршэнне прац і ўрачыстае адкрыццё абноўленага спартыўнага аб'екта было прымеркавана да святкавання 880-гадовага юбілею Дзяржынска і правядзення абласнога фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ўвосень 2026 года&lt;ref name=&quot;belta&quot;&gt;{{cite web|url=https://belta.by/regions/view/obnovlennaja-ploschad-dorogi-i-fontany-kakim-vstretit-dzerzhinsk-svoe-880-letie-776148-2026/|title=Обновленная площадь, дороги и фонтаны. Каким встретит Дзержинск свое 880-летие|publisher=БелТА|date=17 красавіка 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mlyn&quot;&gt;{{cite web|url=https://mlyn.by/06052026/skolko-stoit-vyrastit-chempiona-otkrovennyj-razgovor-o-sporte-v-regionah/|title=Сколько стоит вырастить чемпиона – откровенный разговор о спорте в регионах|author=Диана Шибковская|publisher=Мінская праўда|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bel_football&quot;&gt;{{cite web|url=https://bel.football/news/v-dzerzhinske-podhodit-k-koncu-rekonstrukciya-gorodskogo-stadiona|title=В Дзержинске подходит к концу реконструкция городского стадиона|author=Роман Супрун|publisher=Bel.football|date=6 мая 2026|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Дзяржынску]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Дзяржынска]]</text>
      <sha1>ti9wmddctc3lhespyrocvmjyjzvet3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Арсенал (футбольны клуб, Дзяржынск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809397</id>
    <redirect title="ФК Арсенал Дзяржынск" />
    <revision>
      <id>5153967</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:27:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Арсенал Дзяржынск]]</comment>
      <origin>5153967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="7bv276m3en164t2seajwl6n7rkelzv8" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Арсенал Дзяржынск]]</text>
      <sha1>7bv276m3en164t2seajwl6n7rkelzv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гарадскі стадыён (Орша)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809398</id>
    <revision>
      <id>5153984</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:47:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Гарадскі стадыён  |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской стадион}} |былыя назвы          = Гарадскі стадыён |неафіцыйная назва    = ЦСК «Аршанск...»</comment>
      <origin>5153984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9891" sha1="q7c453jtt1v4qivku4s8sh8603l4maf" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі стадыён 
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской стадион}}
|былыя назвы          = Гарадскі стадыён
|неафіцыйная назва    = ЦСК «Аршанскі»
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Орша]], вул. Уладзіміра Леніна, 39
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 1920-я (першыя трыбуны&amp;nbsp;— 1936)
|рэканструяваны       = 2008
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФСК «Орша»
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]»
|умяшчальнасць        = каля 2500—2650
|габарыты             = 
|пакрыццё             = натуральны газон (асноўнае поле)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''Гарадскі́ стадыён''' ({{lang-ru|Городской стадион}}; таксама вядомы як ''ЦСК «Аршанскі»'')&amp;nbsp;— шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Орша|Оршы]] ([[Віцебская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Леніна (Орша)|вуліцы Уладзіміра Леніна]], 39. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]». Знаходзіцца ў кіраванні Фізкультурна-спартыўнага клуба «Орша».

== Гісторыя ==
Гісторыя спартыўнага аб’екта налічвае больш за сто гадоў. Яшчэ ў 1920-я гады на гэтым месцы на беразе ракі [[Дняпро|Дняпра]] існавала звычайнае поле з варотамі, дзе мясцовыя каманды праводзілі футбольныя матчы. Першыя паўнавартасныя глядацкія [[Трыбуна (архітэктура)|трыбуны]] з’явіліся толькі ў 1936 годзе. У даваенны час існаваў маштабны праект развіцця арэны, які прадугледжваў павелічэнне ўмяшчальнасці да 10 тысяч чалавек, а таксама будаўніцтва [[Тэнісны корт|тэнісных кортаў]] і пляцовак для [[баскетбол]]а і [[валейбол]]а, аднак з-за гістарычных абставін гэтыя планы не былі рэалізаваны&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;&gt;{{cite web|url=https://m.vk.com/@-189381935-odnovremenno-dva-nazvaniya-igrali-v-futbol-esche-v-1920-e-st|title=Одновременно два названия, играли в футбол еще в 1920-е, стадиону больше 100 лет. Наш соперник – «Орша»|publisher=ФК Смаргонь (VK)|date=3 чэрвеня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У маі 1952 года гарадскі савет дэпутатаў перадаў стадыён у карыстанне спартыўнаму таварыству «Праца», пры якім была створана аднайменная футбольная каманда (непасрэдны папярэднік сучаснага ФК «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]»). Аднак ужо праз адзінаццаць месяцаў, у красавіку 1953 года, аб’ект быў забраны назад з фармулёўкай «за безгаспадарчасць». Спецыяльная камісія выявіла, што таварыства не выконвала абавязацельствы па рамонце і паляпшэнні стану арэны: агароджа была разбурана, а значная частка драўляных лавак на трыбунах, якія былі пабудаваны ўсяго некалькі гадоў таму, аказалася паламанай&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;/&gt;.

Сучаснае аблічча стадыён набыў напярэдадні правядзення ў Оршы рэспубліканскага фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ў 2008 годзе, калі аб'ект перажыў маштабную рэканструкцыю&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;/&gt;. Акрамя матчаў Першай і Другой ліг, стадыён перыядычна выкарыстоўваўся для правядзення гульняў з удзелам каманд [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]] (напрыклад, тут праводзіў свае матчы «[[Макслайн (футбольны клуб)|МЛ Віцебск]]» супраць мінскага «[[Дынама (футбольны клуб, Мінск)|Дынама]]»)&lt;ref name=&quot;betnews&quot;&gt;{{cite web|url=https://betnews.by/gazon-gorodskogo-stadiona-v-orshe-gde-igrayut-ml-vitebsk-i-minskoe-dinamo-foto/|title=Газон городского стадиона в Орше, где играют «МЛ Витебск» и минское «Динамо» (ФОТО)|publisher=Betnews.by|date=3 ліпеня 2025|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Агульная ўмяшчальнасць галоўнай арэны складае каля 2500—2650 гледачоў. Трыбуны абсталяваны індывідуальнымі пластыкавымі сядзеннямі і абаронены спецыяльнымі дашкамі. У падтрыбунных памяшканнях пабудаваны трэнерскія, судзейскія і каментатарскія пакоі. На стадыёне ўсталявана электроннае інфармацыйнае табло і чатыры асвятляльныя мачты, магутнасць якіх дазваляе весці якасныя тэлетрансляцыі матчаў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/8755619/ru/%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD|title=Центральный городской стадион (Орша)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;soccer365&quot;&gt;{{cite web|url=https://soccer365.ru/stadiums/3644/|title=Городской стадион|publisher=Soccer365.ru|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Асноўнае футбольнае поле мае натуральнае травяное пакрыццё. Вакол газона размешчана лёгкаатлетычнае ядро з бегавымі дарожкамі&lt;ref name=&quot;travel&quot;&gt;{{cite web|url=https://ru.belarus.travel/landmarks/gorodskoi-stadion-v-g-orsha|title=Городской стадион в г. Орша|publisher=Belarus.travel|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўны комплекс уключае шырокую дадатковую інфраструктуру. На тэрыторыі маюцца чатыры пляцоўкі са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]], асобная пляцоўка для [[міні-футбол]]а, баскетбольная пляцоўка, зона для [[Пляжны валейбол|пляжнага валейбола]], адкрытыя тэнісныя корты са сваімі глядацкімі месцамі і гімнастычны гарадок&lt;ref name=&quot;fsk&quot;&gt;{{cite web|url=http://fsk-orsha.by/index.php/nashi-ob-ekty/gorodskoj-stadion|title=Городской стадион|publisher=ФСК «Орша»|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У зімовы перыяд на стадыёне арганізуецца масавае катанне на каньках і працуе адпаведны пракат. У адміністрацыі аб'екта таксама функцыянуе пункт пракату спартыўнага і турыстычнага інвентару (тэнісныя ракеткі, мячы, палаткі, спальныя мяшкі, турыстычныя кілімкі, заплечнікі)&lt;ref name=&quot;fsk&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;travel&quot;/&gt;. Для наведвальнікаў прадугледжана аўтастаянка, размешчаная з боку суседняй вуліцы Піянерскай.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Оршы]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Оршы]]</text>
      <sha1>q7c453jtt1v4qivku4s8sh8603l4maf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153985</id>
      <parentid>5153984</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:47:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выдалена [[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]; дададзена [[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9912" sha1="nn54ck8orgxswbvhefhpjwftzttach2" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі стадыён 
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской стадион}}
|былыя назвы          = Гарадскі стадыён
|неафіцыйная назва    = ЦСК «Аршанскі»
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Орша]], вул. Уладзіміра Леніна, 39
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 1920-я (першыя трыбуны&amp;nbsp;— 1936)
|рэканструяваны       = 2008
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФСК «Орша»
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]»
|умяшчальнасць        = каля 2500—2650
|габарыты             = 
|пакрыццё             = натуральны газон (асноўнае поле)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''Гарадскі́ стадыён''' ({{lang-ru|Городской стадион}}; таксама вядомы як ''ЦСК «Аршанскі»'')&amp;nbsp;— шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Орша|Оршы]] ([[Віцебская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Леніна (Орша)|вуліцы Уладзіміра Леніна]], 39. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]». Знаходзіцца ў кіраванні Фізкультурна-спартыўнага клуба «Орша».

== Гісторыя ==
Гісторыя спартыўнага аб’екта налічвае больш за сто гадоў. Яшчэ ў 1920-я гады на гэтым месцы на беразе ракі [[Дняпро|Дняпра]] існавала звычайнае поле з варотамі, дзе мясцовыя каманды праводзілі футбольныя матчы. Першыя паўнавартасныя глядацкія [[Трыбуна (архітэктура)|трыбуны]] з’явіліся толькі ў 1936 годзе. У даваенны час існаваў маштабны праект развіцця арэны, які прадугледжваў павелічэнне ўмяшчальнасці да 10 тысяч чалавек, а таксама будаўніцтва [[Тэнісны корт|тэнісных кортаў]] і пляцовак для [[баскетбол]]а і [[валейбол]]а, аднак з-за гістарычных абставін гэтыя планы не былі рэалізаваны&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;&gt;{{cite web|url=https://m.vk.com/@-189381935-odnovremenno-dva-nazvaniya-igrali-v-futbol-esche-v-1920-e-st|title=Одновременно два названия, играли в футбол еще в 1920-е, стадиону больше 100 лет. Наш соперник – «Орша»|publisher=ФК Смаргонь (VK)|date=3 чэрвеня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У маі 1952 года гарадскі савет дэпутатаў перадаў стадыён у карыстанне спартыўнаму таварыству «Праца», пры якім была створана аднайменная футбольная каманда (непасрэдны папярэднік сучаснага ФК «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]»). Аднак ужо праз адзінаццаць месяцаў, у красавіку 1953 года, аб’ект быў забраны назад з фармулёўкай «за безгаспадарчасць». Спецыяльная камісія выявіла, што таварыства не выконвала абавязацельствы па рамонце і паляпшэнні стану арэны: агароджа была разбурана, а значная частка драўляных лавак на трыбунах, якія былі пабудаваны ўсяго некалькі гадоў таму, аказалася паламанай&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;/&gt;.

Сучаснае аблічча стадыён набыў напярэдадні правядзення ў Оршы рэспубліканскага фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ў 2008 годзе, калі аб'ект перажыў маштабную рэканструкцыю&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;/&gt;. Акрамя матчаў Першай і Другой ліг, стадыён перыядычна выкарыстоўваўся для правядзення гульняў з удзелам каманд [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]] (напрыклад, тут праводзіў свае матчы «[[Макслайн (футбольны клуб)|МЛ Віцебск]]» супраць мінскага «[[Дынама (футбольны клуб, Мінск)|Дынама]]»)&lt;ref name=&quot;betnews&quot;&gt;{{cite web|url=https://betnews.by/gazon-gorodskogo-stadiona-v-orshe-gde-igrayut-ml-vitebsk-i-minskoe-dinamo-foto/|title=Газон городского стадиона в Орше, где играют «МЛ Витебск» и минское «Динамо» (ФОТО)|publisher=Betnews.by|date=3 ліпеня 2025|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Агульная ўмяшчальнасць галоўнай арэны складае каля 2500—2650 гледачоў. Трыбуны абсталяваны індывідуальнымі пластыкавымі сядзеннямі і абаронены спецыяльнымі дашкамі. У падтрыбунных памяшканнях пабудаваны трэнерскія, судзейскія і каментатарскія пакоі. На стадыёне ўсталявана электроннае інфармацыйнае табло і чатыры асвятляльныя мачты, магутнасць якіх дазваляе весці якасныя тэлетрансляцыі матчаў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/8755619/ru/%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD|title=Центральный городской стадион (Орша)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;soccer365&quot;&gt;{{cite web|url=https://soccer365.ru/stadiums/3644/|title=Городской стадион|publisher=Soccer365.ru|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Асноўнае футбольнае поле мае натуральнае травяное пакрыццё. Вакол газона размешчана лёгкаатлетычнае ядро з бегавымі дарожкамі&lt;ref name=&quot;travel&quot;&gt;{{cite web|url=https://ru.belarus.travel/landmarks/gorodskoi-stadion-v-g-orsha|title=Городской стадион в г. Орша|publisher=Belarus.travel|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўны комплекс уключае шырокую дадатковую інфраструктуру. На тэрыторыі маюцца чатыры пляцоўкі са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]], асобная пляцоўка для [[міні-футбол]]а, баскетбольная пляцоўка, зона для [[Пляжны валейбол|пляжнага валейбола]], адкрытыя тэнісныя корты са сваімі глядацкімі месцамі і гімнастычны гарадок&lt;ref name=&quot;fsk&quot;&gt;{{cite web|url=http://fsk-orsha.by/index.php/nashi-ob-ekty/gorodskoj-stadion|title=Городской стадион|publisher=ФСК «Орша»|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У зімовы перыяд на стадыёне арганізуецца масавае катанне на каньках і працуе адпаведны пракат. У адміністрацыі аб'екта таксама функцыянуе пункт пракату спартыўнага і турыстычнага інвентару (тэнісныя ракеткі, мячы, палаткі, спальныя мяшкі, турыстычныя кілімкі, заплечнікі)&lt;ref name=&quot;fsk&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;travel&quot;/&gt;. Для наведвальнікаў прадугледжана аўтастаянка, размешчаная з боку суседняй вуліцы Піянерскай.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Оршы]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Оршы]]</text>
      <sha1>nn54ck8orgxswbvhefhpjwftzttach2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153986</id>
      <parentid>5153985</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>дададзена [[Катэгорыя:Вуліца Уладзіміра Леніна (Орша)]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9993" sha1="q5e65tz3ya6oacp46z08fov13t6b6qi" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі стадыён 
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской стадион}}
|былыя назвы          = Гарадскі стадыён
|неафіцыйная назва    = ЦСК «Аршанскі»
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Орша]], вул. Уладзіміра Леніна, 39
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 1920-я (першыя трыбуны&amp;nbsp;— 1936)
|рэканструяваны       = 2008
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФСК «Орша»
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]»
|умяшчальнасць        = каля 2500—2650
|габарыты             = 
|пакрыццё             = натуральны газон (асноўнае поле)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''Гарадскі́ стадыён''' ({{lang-ru|Городской стадион}}; таксама вядомы як ''ЦСК «Аршанскі»'')&amp;nbsp;— шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Орша|Оршы]] ([[Віцебская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Леніна (Орша)|вуліцы Уладзіміра Леніна]], 39. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]». Знаходзіцца ў кіраванні Фізкультурна-спартыўнага клуба «Орша».

== Гісторыя ==
Гісторыя спартыўнага аб’екта налічвае больш за сто гадоў. Яшчэ ў 1920-я гады на гэтым месцы на беразе ракі [[Дняпро|Дняпра]] існавала звычайнае поле з варотамі, дзе мясцовыя каманды праводзілі футбольныя матчы. Першыя паўнавартасныя глядацкія [[Трыбуна (архітэктура)|трыбуны]] з’явіліся толькі ў 1936 годзе. У даваенны час існаваў маштабны праект развіцця арэны, які прадугледжваў павелічэнне ўмяшчальнасці да 10 тысяч чалавек, а таксама будаўніцтва [[Тэнісны корт|тэнісных кортаў]] і пляцовак для [[баскетбол]]а і [[валейбол]]а, аднак з-за гістарычных абставін гэтыя планы не былі рэалізаваны&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;&gt;{{cite web|url=https://m.vk.com/@-189381935-odnovremenno-dva-nazvaniya-igrali-v-futbol-esche-v-1920-e-st|title=Одновременно два названия, играли в футбол еще в 1920-е, стадиону больше 100 лет. Наш соперник – «Орша»|publisher=ФК Смаргонь (VK)|date=3 чэрвеня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У маі 1952 года гарадскі савет дэпутатаў перадаў стадыён у карыстанне спартыўнаму таварыству «Праца», пры якім была створана аднайменная футбольная каманда (непасрэдны папярэднік сучаснага ФК «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]»). Аднак ужо праз адзінаццаць месяцаў, у красавіку 1953 года, аб’ект быў забраны назад з фармулёўкай «за безгаспадарчасць». Спецыяльная камісія выявіла, што таварыства не выконвала абавязацельствы па рамонце і паляпшэнні стану арэны: агароджа была разбурана, а значная частка драўляных лавак на трыбунах, якія былі пабудаваны ўсяго некалькі гадоў таму, аказалася паламанай&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;/&gt;.

Сучаснае аблічча стадыён набыў напярэдадні правядзення ў Оршы рэспубліканскага фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ў 2008 годзе, калі аб'ект перажыў маштабную рэканструкцыю&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;/&gt;. Акрамя матчаў Першай і Другой ліг, стадыён перыядычна выкарыстоўваўся для правядзення гульняў з удзелам каманд [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]] (напрыклад, тут праводзіў свае матчы «[[Макслайн (футбольны клуб)|МЛ Віцебск]]» супраць мінскага «[[Дынама (футбольны клуб, Мінск)|Дынама]]»)&lt;ref name=&quot;betnews&quot;&gt;{{cite web|url=https://betnews.by/gazon-gorodskogo-stadiona-v-orshe-gde-igrayut-ml-vitebsk-i-minskoe-dinamo-foto/|title=Газон городского стадиона в Орше, где играют «МЛ Витебск» и минское «Динамо» (ФОТО)|publisher=Betnews.by|date=3 ліпеня 2025|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Агульная ўмяшчальнасць галоўнай арэны складае каля 2500—2650 гледачоў. Трыбуны абсталяваны індывідуальнымі пластыкавымі сядзеннямі і абаронены спецыяльнымі дашкамі. У падтрыбунных памяшканнях пабудаваны трэнерскія, судзейскія і каментатарскія пакоі. На стадыёне ўсталявана электроннае інфармацыйнае табло і чатыры асвятляльныя мачты, магутнасць якіх дазваляе весці якасныя тэлетрансляцыі матчаў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/8755619/ru/%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD|title=Центральный городской стадион (Орша)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;soccer365&quot;&gt;{{cite web|url=https://soccer365.ru/stadiums/3644/|title=Городской стадион|publisher=Soccer365.ru|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Асноўнае футбольнае поле мае натуральнае травяное пакрыццё. Вакол газона размешчана лёгкаатлетычнае ядро з бегавымі дарожкамі&lt;ref name=&quot;travel&quot;&gt;{{cite web|url=https://ru.belarus.travel/landmarks/gorodskoi-stadion-v-g-orsha|title=Городской стадион в г. Орша|publisher=Belarus.travel|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўны комплекс уключае шырокую дадатковую інфраструктуру. На тэрыторыі маюцца чатыры пляцоўкі са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]], асобная пляцоўка для [[міні-футбол]]а, баскетбольная пляцоўка, зона для [[Пляжны валейбол|пляжнага валейбола]], адкрытыя тэнісныя корты са сваімі глядацкімі месцамі і гімнастычны гарадок&lt;ref name=&quot;fsk&quot;&gt;{{cite web|url=http://fsk-orsha.by/index.php/nashi-ob-ekty/gorodskoj-stadion|title=Городской стадион|publisher=ФСК «Орша»|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У зімовы перыяд на стадыёне арганізуецца масавае катанне на каньках і працуе адпаведны пракат. У адміністрацыі аб'екта таксама функцыянуе пункт пракату спартыўнага і турыстычнага інвентару (тэнісныя ракеткі, мячы, палаткі, спальныя мяшкі, турыстычныя кілімкі, заплечнікі)&lt;ref name=&quot;fsk&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;travel&quot;/&gt;. Для наведвальнікаў прадугледжана аўтастаянка, размешчаная з боку суседняй вуліцы Піянерскай.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Оршы]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Оршы]]
[[Катэгорыя:Вуліца Уладзіміра Леніна (Орша)]]</text>
      <sha1>q5e65tz3ya6oacp46z08fov13t6b6qi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153993</id>
      <parentid>5153986</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:58:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>− 2 катэгорыі; ±[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі]]→[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Оршы]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9868" sha1="grxy3dziuzde34hpj0jhsgeaqocgjql" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Гарадскі стадыён 
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Городской стадион}}
|былыя назвы          = Гарадскі стадыён
|неафіцыйная назва    = ЦСК «Аршанскі»
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Орша]], вул. Уладзіміра Леніна, 39
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 1920-я (першыя трыбуны&amp;nbsp;— 1936)
|рэканструяваны       = 2008
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = ФСК «Орша»
|забудоўшчык          = 
|каманда              = «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]»
|умяшчальнасць        = каля 2500—2650
|габарыты             = 
|пакрыццё             = натуральны газон (асноўнае поле)
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''Гарадскі́ стадыён''' ({{lang-ru|Городской стадион}}; таксама вядомы як ''ЦСК «Аршанскі»'')&amp;nbsp;— шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Орша|Оршы]] ([[Віцебская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Леніна (Орша)|вуліцы Уладзіміра Леніна]], 39. З’яўляецца хатняй арэнай мясцовага футбольнага клуба «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]». Знаходзіцца ў кіраванні Фізкультурна-спартыўнага клуба «Орша».

== Гісторыя ==
Гісторыя спартыўнага аб’екта налічвае больш за сто гадоў. Яшчэ ў 1920-я гады на гэтым месцы на беразе ракі [[Дняпро|Дняпра]] існавала звычайнае поле з варотамі, дзе мясцовыя каманды праводзілі футбольныя матчы. Першыя паўнавартасныя глядацкія [[Трыбуна (архітэктура)|трыбуны]] з’явіліся толькі ў 1936 годзе. У даваенны час існаваў маштабны праект развіцця арэны, які прадугледжваў павелічэнне ўмяшчальнасці да 10 тысяч чалавек, а таксама будаўніцтва [[Тэнісны корт|тэнісных кортаў]] і пляцовак для [[баскетбол]]а і [[валейбол]]а, аднак з-за гістарычных абставін гэтыя планы не былі рэалізаваны&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;&gt;{{cite web|url=https://m.vk.com/@-189381935-odnovremenno-dva-nazvaniya-igrali-v-futbol-esche-v-1920-e-st|title=Одновременно два названия, играли в футбол еще в 1920-е, стадиону больше 100 лет. Наш соперник – «Орша»|publisher=ФК Смаргонь (VK)|date=3 чэрвеня 2022|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У маі 1952 года гарадскі савет дэпутатаў перадаў стадыён у карыстанне спартыўнаму таварыству «Праца», пры якім была створана аднайменная футбольная каманда (непасрэдны папярэднік сучаснага ФК «[[Орша (футбольны клуб)|Орша]]»). Аднак ужо праз адзінаццаць месяцаў, у красавіку 1953 года, аб’ект быў забраны назад з фармулёўкай «за безгаспадарчасць». Спецыяльная камісія выявіла, што таварыства не выконвала абавязацельствы па рамонце і паляпшэнні стану арэны: агароджа была разбурана, а значная частка драўляных лавак на трыбунах, якія былі пабудаваны ўсяго некалькі гадоў таму, аказалася паламанай&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;/&gt;.

Сучаснае аблічча стадыён набыў напярэдадні правядзення ў Оршы рэспубліканскага фестывалю-кірмашу працаўнікоў сяла «[[Дажынкі (фестываль)|Дажынкі]]» ў 2008 годзе, калі аб'ект перажыў маштабную рэканструкцыю&lt;ref name=&quot;smorgon&quot;/&gt;. Акрамя матчаў Першай і Другой ліг, стадыён перыядычна выкарыстоўваўся для правядзення гульняў з удзелам каманд [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лігі]] (напрыклад, тут праводзіў свае матчы «[[Макслайн (футбольны клуб)|МЛ Віцебск]]» супраць мінскага «[[Дынама (футбольны клуб, Мінск)|Дынама]]»)&lt;ref name=&quot;betnews&quot;&gt;{{cite web|url=https://betnews.by/gazon-gorodskogo-stadiona-v-orshe-gde-igrayut-ml-vitebsk-i-minskoe-dinamo-foto/|title=Газон городского стадиона в Орше, где играют «МЛ Витебск» и минское «Динамо» (ФОТО)|publisher=Betnews.by|date=3 ліпеня 2025|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Агульная ўмяшчальнасць галоўнай арэны складае каля 2500—2650 гледачоў. Трыбуны абсталяваны індывідуальнымі пластыкавымі сядзеннямі і абаронены спецыяльнымі дашкамі. У падтрыбунных памяшканнях пабудаваны трэнерскія, судзейскія і каментатарскія пакоі. На стадыёне ўсталявана электроннае інфармацыйнае табло і чатыры асвятляльныя мачты, магутнасць якіх дазваляе весці якасныя тэлетрансляцыі матчаў&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/8755619/ru/%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD|title=Центральный городской стадион (Орша)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;soccer365&quot;&gt;{{cite web|url=https://soccer365.ru/stadiums/3644/|title=Городской стадион|publisher=Soccer365.ru|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Асноўнае футбольнае поле мае натуральнае травяное пакрыццё. Вакол газона размешчана лёгкаатлетычнае ядро з бегавымі дарожкамі&lt;ref name=&quot;travel&quot;&gt;{{cite web|url=https://ru.belarus.travel/landmarks/gorodskoi-stadion-v-g-orsha|title=Городской стадион в г. Орша|publisher=Belarus.travel|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Спартыўны комплекс уключае шырокую дадатковую інфраструктуру. На тэрыторыі маюцца чатыры пляцоўкі са [[Штучнае пакрыццё|штучным пакрыццём]], асобная пляцоўка для [[міні-футбол]]а, баскетбольная пляцоўка, зона для [[Пляжны валейбол|пляжнага валейбола]], адкрытыя тэнісныя корты са сваімі глядацкімі месцамі і гімнастычны гарадок&lt;ref name=&quot;fsk&quot;&gt;{{cite web|url=http://fsk-orsha.by/index.php/nashi-ob-ekty/gorodskoj-stadion|title=Городской стадион|publisher=ФСК «Орша»|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wikimapia&quot;/&gt;. 

У зімовы перыяд на стадыёне арганізуецца масавае катанне на каньках і працуе адпаведны пракат. У адміністрацыі аб'екта таксама функцыянуе пункт пракату спартыўнага і турыстычнага інвентару (тэнісныя ракеткі, мячы, палаткі, спальныя мяшкі, турыстычныя кілімкі, заплечнікі)&lt;ref name=&quot;fsk&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;travel&quot;/&gt;. Для наведвальнікаў прадугледжана аўтастаянка, размешчаная з боку суседняй вуліцы Піянерскай.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Оршы]]
[[Катэгорыя:Вуліца Уладзіміра Леніна (Орша)]]</text>
      <sha1>grxy3dziuzde34hpj0jhsgeaqocgjql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Орша (футбольны клуб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809399</id>
    <redirect title="ФК Орша" />
    <revision>
      <id>5153987</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[ФК Орша]]</comment>
      <origin>5153987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="523j6e71ww4o9ffaeiyxj9jchcx2s5t" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ФК Орша ]]</text>
      <sha1>523j6e71ww4o9ffaeiyxj9jchcx2s5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стадыён ільнокамбіната (Орша)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809400</id>
    <revision>
      <id>5153989</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Стадыён ільнокамбіната |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Стадион льнокомбината}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне...»</comment>
      <origin>5153989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8212" sha1="gtycdzn60j0gzos223koe4p2t8h63be" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Стадыён ільнокамбіната
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Стадион льнокомбината}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Орша]], вул. Перакопская, 58а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2019—2021
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = выхаванцы Аршанскай СДЮШАР
|умяшчальнасць        = 
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''Стадыён ільнокамбіната''' ({{lang-ru|Стадион льнокомбината}}) — спартыўны [[стадыён]] і шматфункцыянальны спартыўны комплекс у горадзе [[Орша|Оршы]] ([[Віцебская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Перакопская (Орша)|вуліцы Перакопскай]], 58а&lt;ref name=&quot;wiki&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/8838798/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%9B%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0|title=Стадион Льнокомбината (Орша)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Гістарычна звязаны з буйным мясцовым прадпрыемствам — [[Аршанскі льнокамбінат|Аршанскім ільнокамбінатам]]. Выкарыстоўваецца для трэніровак выхаванцаў [[Аршанская спартыўная дзіцяча-юнацкая школа алімпійскага рэзерву|Аршанскай спартыўнай дзіцяча-юнацкай школы алімпійскага рэзерву (СДЮШАР)]], а таксама для масавых заняткаў спортам мясцовымі жыхарамі.

== Гісторыя ==
Доўгі час спартыўны аб'ект, які калісьці належаў ільнокамбінату, меў вострую патрэбу ў мадэрнізацыі: да пачатку рамонтных прац юныя спартсмены былі вымушаны бегаць па звычайнай зямлі без спецыялізаванага пакрыцця.

Маштабная рэканструкцыя спартыўнага комплексу пачалася ўвосень 2019 года ў рамках выканання ўказа Прэзідэнта № 506 па развіцці Аршанскага раёна (разлічанага на перыяд да 2023 года) і Дзяржаўнай інвестыцыйнай праграмы на 2020 год. Фінансаванне будаўніцтва ажыццяўлялася сумесна з рэспубліканскага і мясцовага бюджэтаў (у прыватнасці, на другую чаргу аб'екта ў 2020 годзе было выдзелена па 700 тысяч рублёў з кожнай крыніцы, а ў 2021 годзе патрабавалася яшчэ больш за 936 тысяч рублёў). Падчас рэканструкцыі ў адміністрацыйным будынку дэмантавалі старыя перагародкі і ўзвялі новыя, цалкам уцяплілі фасад, замянілі дах і сістэму [[Ацяпленне|ацяплення]], а таксама правялі новую [[Вентыляцыя|вентыляцыю]] ва ўсе памяшканні&lt;ref name=&quot;agro&quot;&gt;{{cite web|url=https://agronews.com/by/it/news/breaking-news/2020-05-21/44606|title=Реконструкция спорткомплекса в Орше продвигается полным ходом|publisher=Agronews|date=21 мая 2020|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;&gt;{{cite web|url=https://ctv.by/news/obshestvo/vladimir-andrejchenko-na-otkrytii-stadiona-v-orshe-provedena-bolshaya-rabota-kotoraya-dala-horoshie-plody|title=Владимир Андрейченко на открытии стадиона в Орше: «Проведена большая работа, которая дала хорошие плоды»|publisher=Сталічнае тэлебачанне|date=5 лістапада 2021|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Урачыстае адкрыццё абноўленага стадыёна адбылося 5 лістапада 2021 года. Старт працы спартыўнага аб'екта даў Старшыня [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі]] [[Уладзімір Паўлавіч Андрэйчанка|Уладзімір Андрэйчанка]]&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;. Падчас цырымоніі адкрыцця навучэнец Аршанскай СДЮШАР Дзмітрый Аладзеў так ахарактарызаваў умовы да і пасля рамонту&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;:
{{цытата|Займаліся — бегалі проста па зямлі. Цяпер дадалі дарожкі, распранальні пачынілі. Унутры ўсё стала зручна. У цэлым мне падабаецца займацца. Стала ўсё добра, і зручна на дарожках бегаць.{{арыгінальны тэкст|ru|Занимались – бегали просто по земле. Сейчас добавили дорожки, раздевалки починили. Внутри все стало удобно. В целом мне нравится заниматься. Стало все хорошо, и удобно на дорожках бегать.}}}}

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Пасля завяршэння мадэрнізацыі 2021 года стадыён набыў сучасны выгляд. На адкрытай тэрыторыі спартыўнага комплексу абсталяваны поле для гульні ў [[Хакей на траве|хакей на траве]], пляцоўка для [[міні-футбол]]а, спецыялізаваныя [[Бегавая дарожка (спорт)|бегавыя дарожкі]] з якасным пакрыццём, а таксама сучасныя пляцоўкі для [[Варкаўт|варкаўта]]&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;.

Унутры галоўнага будынка спартыўнага комплексу размешчаны [[Трэнажорная зала|трэнажорная]] і фітнес-залы, камфортныя [[Распранальня|распранальні]] для спартсменаў, [[саўна]], [[Медыцынскі пункт|медыцынскі пункт]] і шэраг іншых дапаможных памяшканняў&lt;ref name=&quot;agro&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Оршы]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Оршы]]</text>
      <sha1>gtycdzn60j0gzos223koe4p2t8h63be</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153991</id>
      <parentid>5153989</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:57:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>−[[Катэгорыя:Спорт у Оршы]]; −[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Оршы]]; ±[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]→[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Оршы]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8108" sha1="6qestb0h2ip6exwrg674rys508hsw2l" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Стадыён ільнокамбіната
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Стадион льнокомбината}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Орша]], вул. Перакопская, 58а
|закладзены           = 
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 2019—2021
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = выхаванцы Аршанскай СДЮШАР
|умяшчальнасць        = 
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''Стадыён ільнокамбіната''' ({{lang-ru|Стадион льнокомбината}}) — спартыўны [[стадыён]] і шматфункцыянальны спартыўны комплекс у горадзе [[Орша|Оршы]] ([[Віцебская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Перакопская (Орша)|вуліцы Перакопскай]], 58а&lt;ref name=&quot;wiki&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/8838798/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%9B%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0|title=Стадион Льнокомбината (Орша)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Гістарычна звязаны з буйным мясцовым прадпрыемствам — [[Аршанскі льнокамбінат|Аршанскім ільнокамбінатам]]. Выкарыстоўваецца для трэніровак выхаванцаў [[Аршанская спартыўная дзіцяча-юнацкая школа алімпійскага рэзерву|Аршанскай спартыўнай дзіцяча-юнацкай школы алімпійскага рэзерву (СДЮШАР)]], а таксама для масавых заняткаў спортам мясцовымі жыхарамі.

== Гісторыя ==
Доўгі час спартыўны аб'ект, які калісьці належаў ільнокамбінату, меў вострую патрэбу ў мадэрнізацыі: да пачатку рамонтных прац юныя спартсмены былі вымушаны бегаць па звычайнай зямлі без спецыялізаванага пакрыцця.

Маштабная рэканструкцыя спартыўнага комплексу пачалася ўвосень 2019 года ў рамках выканання ўказа Прэзідэнта № 506 па развіцці Аршанскага раёна (разлічанага на перыяд да 2023 года) і Дзяржаўнай інвестыцыйнай праграмы на 2020 год. Фінансаванне будаўніцтва ажыццяўлялася сумесна з рэспубліканскага і мясцовага бюджэтаў (у прыватнасці, на другую чаргу аб'екта ў 2020 годзе было выдзелена па 700 тысяч рублёў з кожнай крыніцы, а ў 2021 годзе патрабавалася яшчэ больш за 936 тысяч рублёў). Падчас рэканструкцыі ў адміністрацыйным будынку дэмантавалі старыя перагародкі і ўзвялі новыя, цалкам уцяплілі фасад, замянілі дах і сістэму [[Ацяпленне|ацяплення]], а таксама правялі новую [[Вентыляцыя|вентыляцыю]] ва ўсе памяшканні&lt;ref name=&quot;agro&quot;&gt;{{cite web|url=https://agronews.com/by/it/news/breaking-news/2020-05-21/44606|title=Реконструкция спорткомплекса в Орше продвигается полным ходом|publisher=Agronews|date=21 мая 2020|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ctv&quot;&gt;{{cite web|url=https://ctv.by/news/obshestvo/vladimir-andrejchenko-na-otkrytii-stadiona-v-orshe-provedena-bolshaya-rabota-kotoraya-dala-horoshie-plody|title=Владимир Андрейченко на открытии стадиона в Орше: «Проведена большая работа, которая дала хорошие плоды»|publisher=Сталічнае тэлебачанне|date=5 лістапада 2021|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Урачыстае адкрыццё абноўленага стадыёна адбылося 5 лістапада 2021 года. Старт працы спартыўнага аб'екта даў Старшыня [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі]] [[Уладзімір Паўлавіч Андрэйчанка|Уладзімір Андрэйчанка]]&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;. Падчас цырымоніі адкрыцця навучэнец Аршанскай СДЮШАР Дзмітрый Аладзеў так ахарактарызаваў умовы да і пасля рамонту&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;:
{{цытата|Займаліся — бегалі проста па зямлі. Цяпер дадалі дарожкі, распранальні пачынілі. Унутры ўсё стала зручна. У цэлым мне падабаецца займацца. Стала ўсё добра, і зручна на дарожках бегаць.{{арыгінальны тэкст|ru|Занимались – бегали просто по земле. Сейчас добавили дорожки, раздевалки починили. Внутри все стало удобно. В целом мне нравится заниматься. Стало все хорошо, и удобно на дорожках бегать.}}}}

== Характарыстыка і інфраструктура ==
Пасля завяршэння мадэрнізацыі 2021 года стадыён набыў сучасны выгляд. На адкрытай тэрыторыі спартыўнага комплексу абсталяваны поле для гульні ў [[Хакей на траве|хакей на траве]], пляцоўка для [[міні-футбол]]а, спецыялізаваныя [[Бегавая дарожка (спорт)|бегавыя дарожкі]] з якасным пакрыццём, а таксама сучасныя пляцоўкі для [[Варкаўт|варкаўта]]&lt;ref name=&quot;ctv&quot;/&gt;.

Унутры галоўнага будынка спартыўнага комплексу размешчаны [[Трэнажорная зала|трэнажорная]] і фітнес-залы, камфортныя [[Распранальня|распранальні]] для спартсменаў, [[саўна]], [[Медыцынскі пункт|медыцынскі пункт]] і шэраг іншых дапаможных памяшканняў&lt;ref name=&quot;agro&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Оршы]]</text>
      <sha1>6qestb0h2ip6exwrg674rys508hsw2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Оршы</title>
    <ns>14</ns>
    <id>809401</id>
    <revision>
      <id>5153992</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі|Орша]] [[Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Оршы|Стадыёны]]»</comment>
      <origin>5153992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177" sha1="qisxz3bn50ejuroopnp8dazn64c5f29" xml:space="preserve">[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі|Орша]]
[[Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Оршы|Стадыёны]]</text>
      <sha1>qisxz3bn50ejuroopnp8dazn64c5f29</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Оршы</title>
    <ns>14</ns>
    <id>809402</id>
    <revision>
      <id>5153994</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:58:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «[[Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Беларусі|Орша]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Оршы]] [[Катэгорыя:Спорт у Оршы|Збудаванні]]»</comment>
      <origin>5153994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="228" sha1="7qfo8u6x4g0eojeqil0gfizrf6ml417" xml:space="preserve">[[Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Беларусі|Орша]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Оршы]]
[[Катэгорыя:Спорт у Оршы|Збудаванні]]</text>
      <sha1>7qfo8u6x4g0eojeqil0gfizrf6ml417</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лакаматыў (стадыён, Брэст)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809403</id>
    <revision>
      <id>5153997</id>
      <timestamp>2026-06-13T07:09:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Стадыён |назва                = Лакаматыў |лагатып              =  |выява                =  |каментарый           =  |катэгорыя            =  |поўная назва         =  |арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}} |былыя назвы          =  |неафіцыйная назва    =  |месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларус...»</comment>
      <origin>5153997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9454" sha1="n2k09749t1s3gc6mq45qy1iqf2w8lph" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Брэст]], вул. Ціхая
|закладзены           = 1960-я
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = 
|умяшчальнасць        = 
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Брэст|Брэсце]] ([[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Ціхая (Брэст)|вуліцы Ціхай]]&lt;ref name=&quot;spring&quot;&gt;{{cite web|url=https://spring96.org/be/news/72884|title=Брэст: забаронены пікеты ў падтрымку малога памежнага руху|publisher=Праваабарончы цэнтр «Вясна»|date=1 верасня 2014|lang=be|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wiki&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/29286719/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%C2%AB%D0%9B%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%B2%C2%BB|title=Стадион «Локомотив» (Брест)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Спартыўны комплекс пабудаваны на месцы былых яўрэйскіх могілак.

== Гісторыя ==
Тэрыторыя сучаснага стадыёна гістарычна з’яўлялася [[Яўрэйскія могілкі (Брэст)|яўрэйскімі могілкамі]], якія былі адкрыты яшчэ ў 1835 годзе пасля пераносу горада на новае месца з-за будаўніцтва [[Брэсцкая крэпасць|Брэсцкай крэпасці]]. Могілкі размяшчаліся на схіле і абмяжоўваліся [[Вуліца Скрыпнікава (Брэст)|вуліцамі Скрыпнікава]] (былая Стралковая), [[Ціхая вуліца (Брэст)|Ціхай]], [[Прыдарожная вуліца (Брэст)|Прыдарожнай]] і [[Піваварная вуліца (Брэст)|Піваварнай]]. Да [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] яны займалі плошчу не менш за 7 гектараў, былі абнесены трывалым цагляным плотам і змяшчалі тысячы пахаванняў, тут былі пахаваныя вядомыя ў Еўропе равіны [[Ёзэф Доў Салавейчык|Ёсеф-Доў Салавейчык]], [[Лейба Каценеленбоген]], [[Якаў-Меер Падва]]. Падчас [[Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)|фашысцкай акупацыі]] нямецкія ўлады спрабавалі зраўняць могілкі з зямлёй, каб выкарыстоўваць магільныя камяні ([[Мацэва|мацэвы]]) для брукавання вуліц, аднак мясцовыя жыхары адмовіліся ўдзельнічаць у гэтым&lt;ref name=&quot;bike&quot;&gt;{{cite web|url=https://m.vk.com/@bike_brest-pro-istoriu-stadiona-lokomotiv|title=Про историю стадиона «Локомотив»|publisher=Велоинициатива &quot;BikeBrest&quot; (VK)|date=4 красавіка 2021|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nasha_niva&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/373366|title=У Брэсце пры саветах яўрэйскія могілкі закаталі пад стадыён. Цяпер там адкрылі першы ў краіне лапідарый|author=Сяргей Гезгала|publisher=Наша Ніва|date=28 ліпеня 2025|lang=be|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Знішчэнне пахаванняў пачалося неўзабаве пасля заканчэння вайны — узімку 1945—1946 гадоў, калі мацэвы пачалі масава вывозіць для ўладкавання лагера нямецкіх ваеннапалонных на месцы былой [[Калонія Варбурга|калоніі Варбурга]], таксама каменныя пліты паступова расцягваліся мясцовымі жыхарамі на будаўнічы матэрыял. 

Непасрэдна будаўніцтва стадыёна пачалося ў 1960-х гадах, калі старая спартыўная пляцоўка «Лакаматыў» каля станцыі [[Брэст-Цэнтральны]] была перададзена пад будаўніцтва цэхаў завода «[[Брэстгазаапарат|Газапарат]]». Новы стадыён улады вырашылі размясціць на месцы могілак. Калі бульдозер пачаў выраўноўваць участак, на паверхні аказалася вялікая колькасць чалавечых парэшткаў, паколькі глыбіня магіл была невялікай. Замест перапахавання было прынята рашэнне засыпаць тэрыторыю зямлёй з валоў IX форта крэпасці. Паверхня была паднята на 1,5—2 метры, пасля чаго на ёй абсталявалі [[футбольнае поле]], [[Бегавая дарожка|бегавыя дарожкі]], [[Трыбуна (архітэктура)|трыбуны]] і [[Спартыўная зала|спартыўную залу]]. Тэрыторыя была абнесена бетоннай агароджай, якая амаль цалкам супадала з гістарычнымі межамі могілак. Да 1970-х гадоў рэшткі старадаўніх пахаванняў былі канчаткова пахаваныя пад інфраструктурай новага стадыёна&lt;ref name=&quot;bike&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;nasha_niva&quot;/&gt;.

=== Сучаснасць і лапідарый ===
Сёння стадыён «Лакаматыў» выкарыстоўваецца для гульні ў [[футбол]], а ў дадатковых будынках комплексу маюцца спартыўная зала, [[Трэнажорная зала|трэнажорная зала]] і [[лазня]]. Таксама аб'ект перыядычна вызначаецца гарадскімі ўладамі як адна з афіцыйных пляцовак для правядзення масавых грамадска-палітычных мерапрыемстваў і [[Пікетаванне|пікетаў]]&lt;ref name=&quot;spring&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vsor.by/gor-10/|title=Крупные сооружения спорта в белорусском городе Брест|publisher=VSOR.by|date=11 ліпеня 2021|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У ліпені 2025 года (да 81-й гадавіны вызвалення Брэста) побач са стадыёнам быў афіцыйна адкрыты першы ў Беларусі [[Лапідарый (Брэст)|лапідарый]] у памяць аб знішчанай яўрэйскай спадчыне. Працэс стварэння лапідарыя заняў некалькі гадоў: яшчэ раней па ініцыятыве Брэсцкага рэгіянальнага цэнтра «Халакост» з бліжэйшых двароў і тратуараў (асабліва з 1-га Мінскага завулка) былі дэмантаваны і сабраны 1112 мацэў і іх фрагментаў, якія да гэтага моманту служылі пакрыццём дарожак. На тэрыторыі новага мемарыяльнага комплексу ўсталявалі больш за 1200 надмагільных камянёў, а сцены лапідарыя сімвалізуюць абдымкі&lt;ref name=&quot;bike&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;nasha_niva&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]
[[Катэгорыя:Спорт у Брэсце]]
[[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Брэста]]</text>
      <sha1>n2k09749t1s3gc6mq45qy1iqf2w8lph</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5153998</id>
      <parentid>5153997</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>− 2 катэгорыі; +[[Катэгорыя:Ціхая вуліца (Брэст)]]; ±[[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]]→[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Брэста]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5153998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9406" sha1="g9lysoj5gphz5b97g5w3vs6zys2v9o9" xml:space="preserve">{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Брэст]], вул. Ціхая
|закладзены           = 1960-я
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = 
|умяшчальнасць        = 
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Брэст|Брэсце]] ([[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Ціхая (Брэст)|вуліцы Ціхай]]&lt;ref name=&quot;spring&quot;&gt;{{cite web|url=https://spring96.org/be/news/72884|title=Брэст: забаронены пікеты ў падтрымку малога памежнага руху|publisher=Праваабарончы цэнтр «Вясна»|date=1 верасня 2014|lang=be|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wiki&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/29286719/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%C2%AB%D0%9B%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%B2%C2%BB|title=Стадион «Локомотив» (Брест)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Спартыўны комплекс пабудаваны на месцы былых яўрэйскіх могілак.

== Гісторыя ==
Тэрыторыя сучаснага стадыёна гістарычна з’яўлялася [[Яўрэйскія могілкі (Брэст)|яўрэйскімі могілкамі]], якія былі адкрыты яшчэ ў 1835 годзе пасля пераносу горада на новае месца з-за будаўніцтва [[Брэсцкая крэпасць|Брэсцкай крэпасці]]. Могілкі размяшчаліся на схіле і абмяжоўваліся [[Вуліца Скрыпнікава (Брэст)|вуліцамі Скрыпнікава]] (былая Стралковая), [[Ціхая вуліца (Брэст)|Ціхай]], [[Прыдарожная вуліца (Брэст)|Прыдарожнай]] і [[Піваварная вуліца (Брэст)|Піваварнай]]. Да [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] яны займалі плошчу не менш за 7 гектараў, былі абнесены трывалым цагляным плотам і змяшчалі тысячы пахаванняў, тут былі пахаваныя вядомыя ў Еўропе равіны [[Ёзэф Доў Салавейчык|Ёсеф-Доў Салавейчык]], [[Лейба Каценеленбоген]], [[Якаў-Меер Падва]]. Падчас [[Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)|фашысцкай акупацыі]] нямецкія ўлады спрабавалі зраўняць могілкі з зямлёй, каб выкарыстоўваць магільныя камяні ([[Мацэва|мацэвы]]) для брукавання вуліц, аднак мясцовыя жыхары адмовіліся ўдзельнічаць у гэтым&lt;ref name=&quot;bike&quot;&gt;{{cite web|url=https://m.vk.com/@bike_brest-pro-istoriu-stadiona-lokomotiv|title=Про историю стадиона «Локомотив»|publisher=Велоинициатива &quot;BikeBrest&quot; (VK)|date=4 красавіка 2021|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nasha_niva&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/373366|title=У Брэсце пры саветах яўрэйскія могілкі закаталі пад стадыён. Цяпер там адкрылі першы ў краіне лапідарый|author=Сяргей Гезгала|publisher=Наша Ніва|date=28 ліпеня 2025|lang=be|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Знішчэнне пахаванняў пачалося неўзабаве пасля заканчэння вайны — узімку 1945—1946 гадоў, калі мацэвы пачалі масава вывозіць для ўладкавання лагера нямецкіх ваеннапалонных на месцы былой [[Калонія Варбурга|калоніі Варбурга]], таксама каменныя пліты паступова расцягваліся мясцовымі жыхарамі на будаўнічы матэрыял. 

Непасрэдна будаўніцтва стадыёна пачалося ў 1960-х гадах, калі старая спартыўная пляцоўка «Лакаматыў» каля станцыі [[Брэст-Цэнтральны]] была перададзена пад будаўніцтва цэхаў завода «[[Брэстгазаапарат|Газапарат]]». Новы стадыён улады вырашылі размясціць на месцы могілак. Калі бульдозер пачаў выраўноўваць участак, на паверхні аказалася вялікая колькасць чалавечых парэшткаў, паколькі глыбіня магіл была невялікай. Замест перапахавання было прынята рашэнне засыпаць тэрыторыю зямлёй з валоў IX форта крэпасці. Паверхня была паднята на 1,5—2 метры, пасля чаго на ёй абсталявалі [[футбольнае поле]], [[Бегавая дарожка|бегавыя дарожкі]], [[Трыбуна (архітэктура)|трыбуны]] і [[Спартыўная зала|спартыўную залу]]. Тэрыторыя была абнесена бетоннай агароджай, якая амаль цалкам супадала з гістарычнымі межамі могілак. Да 1970-х гадоў рэшткі старадаўніх пахаванняў былі канчаткова пахаваныя пад інфраструктурай новага стадыёна&lt;ref name=&quot;bike&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;nasha_niva&quot;/&gt;.

=== Сучаснасць і лапідарый ===
Сёння стадыён «Лакаматыў» выкарыстоўваецца для гульні ў [[футбол]], а ў дадатковых будынках комплексу маюцца спартыўная зала, [[Трэнажорная зала|трэнажорная зала]] і [[лазня]]. Таксама аб'ект перыядычна вызначаецца гарадскімі ўладамі як адна з афіцыйных пляцовак для правядзення масавых грамадска-палітычных мерапрыемстваў і [[Пікетаванне|пікетаў]]&lt;ref name=&quot;spring&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vsor.by/gor-10/|title=Крупные сооружения спорта в белорусском городе Брест|publisher=VSOR.by|date=11 ліпеня 2021|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У ліпені 2025 года (да 81-й гадавіны вызвалення Брэста) побач са стадыёнам быў афіцыйна адкрыты першы ў Беларусі [[Лапідарый (Брэст)|лапідарый]] у памяць аб знішчанай яўрэйскай спадчыне. Працэс стварэння лапідарыя заняў некалькі гадоў: яшчэ раней па ініцыятыве Брэсцкага рэгіянальнага цэнтра «Халакост» з бліжэйшых двароў і тратуараў (асабліва з 1-га Мінскага завулка) былі дэмантаваны і сабраны 1112 мацэў і іх фрагментаў, якія да гэтага моманту служылі пакрыццём дарожак. На тэрыторыі новага мемарыяльнага комплексу ўсталявалі больш за 1200 надмагільных камянёў, а сцены лапідарыя сімвалізуюць абдымкі&lt;ref name=&quot;bike&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;nasha_niva&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Брэста]]
[[Катэгорыя:Ціхая вуліца (Брэст)]]</text>
      <sha1>g9lysoj5gphz5b97g5w3vs6zys2v9o9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154000</id>
      <parentid>5153998</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:13:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9465" sha1="gezx8lt9rev3sxokt38y3by8348sze3" xml:space="preserve">{{значэнні|Лакаматыў (значэнні)}}
{{Стадыён
|назва                = Лакаматыў
|лагатып              = 
|выява                = 
|каментарый           = 
|катэгорыя            = 
|поўная назва         = 
|арыгінальная назва   = {{lang-ru|Локомотив}}
|былыя назвы          = 
|неафіцыйная назва    = 
|месцазнаходжанне     = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Брэст]], вул. Ціхая
|закладзены           = 1960-я
|пабудаваны           = 
|адкрыты              = 
|рэканструяваны       = 
|закрыты              = 
|разбураны            = 
|кошт пабудовы        = 
|кошт рэканструкцыі   = 
|архітэктар           = 
|уладальнік           = 
|кіравальная кампанія = 
|забудоўшчык          = 
|каманда              = 
|умяшчальнасць        = 
|габарыты             = 
|пакрыццё             = 
|даўжыня              = 
|матэрыял             = 
|сайт                 = 
|вікісховішча         = 
}}
'''«Лакаматы́ў»''' ({{lang-ru|Локомотив}}) — шматфункцыянальны спартыўны [[стадыён]] у горадзе [[Брэст|Брэсце]] ([[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Ціхая (Брэст)|вуліцы Ціхай]]&lt;ref name=&quot;spring&quot;&gt;{{cite web|url=https://spring96.org/be/news/72884|title=Брэст: забаронены пікеты ў падтрымку малога памежнага руху|publisher=Праваабарончы цэнтр «Вясна»|date=1 верасня 2014|lang=be|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wiki&quot;&gt;{{cite web|url=https://wikimapia.org/29286719/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%C2%AB%D0%9B%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%B2%C2%BB|title=Стадион «Локомотив» (Брест)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;. Спартыўны комплекс пабудаваны на месцы былых яўрэйскіх могілак.

== Гісторыя ==
Тэрыторыя сучаснага стадыёна гістарычна з’яўлялася [[Яўрэйскія могілкі (Брэст)|яўрэйскімі могілкамі]], якія былі адкрыты яшчэ ў 1835 годзе пасля пераносу горада на новае месца з-за будаўніцтва [[Брэсцкая крэпасць|Брэсцкай крэпасці]]. Могілкі размяшчаліся на схіле і абмяжоўваліся [[Вуліца Скрыпнікава (Брэст)|вуліцамі Скрыпнікава]] (былая Стралковая), [[Ціхая вуліца (Брэст)|Ціхай]], [[Прыдарожная вуліца (Брэст)|Прыдарожнай]] і [[Піваварная вуліца (Брэст)|Піваварнай]]. Да [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] яны займалі плошчу не менш за 7 гектараў, былі абнесены трывалым цагляным плотам і змяшчалі тысячы пахаванняў, тут былі пахаваныя вядомыя ў Еўропе равіны [[Ёзэф Доў Салавейчык|Ёсеф-Доў Салавейчык]], [[Лейба Каценеленбоген]], [[Якаў-Меер Падва]]. Падчас [[Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)|фашысцкай акупацыі]] нямецкія ўлады спрабавалі зраўняць могілкі з зямлёй, каб выкарыстоўваць магільныя камяні ([[Мацэва|мацэвы]]) для брукавання вуліц, аднак мясцовыя жыхары адмовіліся ўдзельнічаць у гэтым&lt;ref name=&quot;bike&quot;&gt;{{cite web|url=https://m.vk.com/@bike_brest-pro-istoriu-stadiona-lokomotiv|title=Про историю стадиона «Локомотив»|publisher=Велоинициатива &quot;BikeBrest&quot; (VK)|date=4 красавіка 2021|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nasha_niva&quot;&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/373366|title=У Брэсце пры саветах яўрэйскія могілкі закаталі пад стадыён. Цяпер там адкрылі першы ў краіне лапідарый|author=Сяргей Гезгала|publisher=Наша Ніва|date=28 ліпеня 2025|lang=be|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Знішчэнне пахаванняў пачалося неўзабаве пасля заканчэння вайны — узімку 1945—1946 гадоў, калі мацэвы пачалі масава вывозіць для ўладкавання лагера нямецкіх ваеннапалонных на месцы былой [[Калонія Варбурга|калоніі Варбурга]], таксама каменныя пліты паступова расцягваліся мясцовымі жыхарамі на будаўнічы матэрыял. 

Непасрэдна будаўніцтва стадыёна пачалося ў 1960-х гадах, калі старая спартыўная пляцоўка «Лакаматыў» каля станцыі [[Брэст-Цэнтральны]] была перададзена пад будаўніцтва цэхаў завода «[[Брэстгазаапарат|Газапарат]]». Новы стадыён улады вырашылі размясціць на месцы могілак. Калі бульдозер пачаў выраўноўваць участак, на паверхні аказалася вялікая колькасць чалавечых парэшткаў, паколькі глыбіня магіл была невялікай. Замест перапахавання было прынята рашэнне засыпаць тэрыторыю зямлёй з валоў IX форта крэпасці. Паверхня была паднята на 1,5—2 метры, пасля чаго на ёй абсталявалі [[футбольнае поле]], [[Бегавая дарожка|бегавыя дарожкі]], [[Трыбуна (архітэктура)|трыбуны]] і [[Спартыўная зала|спартыўную залу]]. Тэрыторыя была абнесена бетоннай агароджай, якая амаль цалкам супадала з гістарычнымі межамі могілак. Да 1970-х гадоў рэшткі старадаўніх пахаванняў былі канчаткова пахаваныя пад інфраструктурай новага стадыёна&lt;ref name=&quot;bike&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;nasha_niva&quot;/&gt;.

=== Сучаснасць і лапідарый ===
Сёння стадыён «Лакаматыў» выкарыстоўваецца для гульні ў [[футбол]], а ў дадатковых будынках комплексу маюцца спартыўная зала, [[Трэнажорная зала|трэнажорная зала]] і [[лазня]]. Таксама аб'ект перыядычна вызначаецца гарадскімі ўладамі як адна з афіцыйных пляцовак для правядзення масавых грамадска-палітычных мерапрыемстваў і [[Пікетаванне|пікетаў]]&lt;ref name=&quot;spring&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vsor.by/gor-10/|title=Крупные сооружения спорта в белорусском городе Брест|publisher=VSOR.by|date=11 ліпеня 2021|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

У ліпені 2025 года (да 81-й гадавіны вызвалення Брэста) побач са стадыёнам быў афіцыйна адкрыты першы ў Беларусі [[Лапідарый (Брэст)|лапідарый]] у памяць аб знішчанай яўрэйскай спадчыне. Працэс стварэння лапідарыя заняў некалькі гадоў: яшчэ раней па ініцыятыве Брэсцкага рэгіянальнага цэнтра «Халакост» з бліжэйшых двароў і тратуараў (асабліва з 1-га Мінскага завулка) былі дэмантаваны і сабраны 1112 мацэў і іх фрагментаў, якія да гэтага моманту служылі пакрыццём дарожак. На тэрыторыі новага мемарыяльнага комплексу ўсталявалі больш за 1200 надмагільных камянёў, а сцены лапідарыя сімвалізуюць абдымкі&lt;ref name=&quot;bike&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;nasha_niva&quot;/&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Брэста]]
[[Катэгорыя:Ціхая вуліца (Брэст)]]</text>
      <sha1>gezx8lt9rev3sxokt38y3by8348sze3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Брэста</title>
    <ns>14</ns>
    <id>809404</id>
    <revision>
      <id>5153999</id>
      <timestamp>2026-06-13T07:12:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі|Брэст]] [[Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Брэста|Стадыёны]]»</comment>
      <origin>5153999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="183" sha1="nfa136d4pynekv7msizylsrtzm0vqxz" xml:space="preserve">[[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі|Брэст]]
[[Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Брэста|Стадыёны]]</text>
      <sha1>nfa136d4pynekv7msizylsrtzm0vqxz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стадыён «Лакаматыў» (Брэст)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809405</id>
    <redirect title="Лакаматыў (стадыён, Брэст)" />
    <revision>
      <id>5154004</id>
      <timestamp>2026-06-13T07:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Перасылае да [[Лакаматыў (стадыён, Брэст)]]</comment>
      <origin>5154004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="3pbyyfia6qvezy6lnhqx2iehir8qjvj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Лакаматыў (стадыён, Брэст)]]</text>
      <sha1>3pbyyfia6qvezy6lnhqx2iehir8qjvj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Міхал Забела</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809406</id>
    <revision>
      <id>5154007</id>
      <timestamp>2026-06-13T07:21:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — [[:pl:Michał Zabiełło]]</comment>
      <origin>5154007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10238" sha1="03rnq3tv1lum6afdzqe5q020tlahbu0" xml:space="preserve">{{Ваенны дзеяч
|імя                 = Міхал Забела
|арыгінал імя        = {{lang-pl|Michał Zabiełło}}
|партрэт             = 
|памер               = 
|апісанне            = 
|поўнае імя          = 
|мянушка             = 
|дата нараджэння     = {{ДН|||1760}}
|месца нараджэння    = 
|дата смерці         = {{ДС|||1815}}
|месца смерці        = [[Цепліцы]], [[Чэхія]]
|прыналежнасць       = {{Сцягафікацыя|Вялікае Княства Літоўскае}}
|гады службы         = да 1792
|званне              = [[генерал-лейтэнант]]
|камандаваў          = [[1-я Літоўская дывізія|1-я]], [[2-я Літоўская дывізія]]
|частка              = 
|бітвы               = [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|Расійска-польская вайна 1792 года]]
|узнагароды          = 
|сувязі              = 
|у адстаўцы          = 
|герб                = POL COA Topór.svg
}}
'''Міха́л Забе́ла''' герба «[[Тапор (герб)|Тапор]]» ({{lang-pl|Michał Zabiełło}}; {{ДН|||1760}} — {{ДС|||1815}}, [[Цепліцы]])&amp;nbsp;— дзяржаўны і ваенны дзеяч. Вялікі лоўчы двара караля яго міласці ў [[Варшава|Варшаве]] ў 1811 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk Polityczny Chronologiczny i Historyczny na rok pański 1811 z Magistraturami Kraiowemi |месца=Warszawa |год=1811 |старонкі=99}}&lt;/ref&gt;, [[генерал-лейтэнант]] арміі [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], член Генеральнага штаба войска Вялікага Княства Літоўскага ў 1792 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Ciąg dalszy Kalendarzyka narodowego i obcego na rok ... 1792 czyli II część, z konstytycyami od roku 1788 dnia 6 października do roku 1791 dnia 23 grudnia przez daty oznaczonemi |год=1792 |старонкі=546}}&lt;/ref&gt;, пасол [[Інфлянцкае ваяводства|інфлянцкі]] на [[Чатырохгадовы сойм]] у 1788 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk narodowy y obcy na rok 1792 |месца=Warszawa |год=1791 |старонкі=334}}&lt;/ref&gt;, удзельнік [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|расійска-польскай вайны 1792 года]].

== Біяграфія ==
Сын [[Антоні Забела|Антонія Забелы]] і Соф’і са Шчытоў-Неміровічаў, дачкі [[Юзаф Шчыт (кашталян мсціслаўскі)|мсціслаўскага кашталяна Юзафа Шчыта-Неміровіча]]. Брат [[Шыман Забела (1750—1824)|Шымана]] і [[Юзаф Забела|Юзафа Забелаў]]&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Тэадор Жыхлінскі|Żychliński T.]] |загаловак=Złota Księga Szlachty Polskiej |том=Rocznik IV |месца=Poznań |год=1882 |старонкі=363—364}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&amp;t=PN&amp;n=sw.10953 |title=Michał Zabiełło h. Topór |publisher=Wielka Genealogia Minakowskiego |lang=pl |accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Служыў у французскай арміі, на заклік караля [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] ў 1789 годзе перайшоў у [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|Войска Літоўскае]]. Разгульнае парыжскае жыццё падарвала яго здароўе і маёмасць. Галоўным чынам дзякуючы сувязям, пратэкцыі, выдатнай знешнасці і свецкаму выхаванню ў 1789 годзе ён стаў [[генерал-маёр]]ам, а ў 1790 годзе&amp;nbsp;— [[генерал-лейтэнант]]ам.

Быў абраны членам створанай у 1788 годзе Чатырохгадовым соймам [[Дэпутацыя замежных спраў|Дэпутацыі замежных спраў]]&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=[[Volumina Legum]] |том=IX |месца=Kraków |год=1889 |старонкі=62}}&lt;/ref&gt;. Як пасол на Чатырохгадовым сойме прадстаўляў кірунак палітычных і сацыяльных рэформаў, дзякуючы чаму набыў вялікую папулярнасць. 2 мая 1791 года падпісаў асекурацыю (гарантыйнае абавязацельства), у якой паабяцаў падтрымліваць праект Урадавага закона ([[Канстытуцыя 3 мая 1791 года|Канстытуцыі 3 мая]])&lt;ref&gt;{{артыкул |аўтар=Dembiński B. |загаловак=W przededniu 3-maja 1791 roku |выданне=Tygodnik Ilustrowany |тып=часопіс |год=1906 |нумар=1 |старонкі=11}}&lt;/ref&gt;. Быў членам Згуртавання сяброў Урадавай канстытуцыі&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Адам Скалкоўскі|Skałkowski A.]] |загаловак=Towarzystwo Przyjaciół Konstytucji 3 maja |месца=Kórnik |год=1930 |старонкі=82}}&lt;/ref&gt;. 3 мая 1791 года як пасол заклікаў да прыняцця Канстытуцыі, што шмат у чым выпадкова стала непасрэднай падставай для яе зацвярджэння.

У перыяд з 1790 па 1792 год камандаваў [[2-я Літоўская дывізія|2-й Літоўскай дывізіяй]]. Праяўляў добрыя намеры і патрыятызм, аднак губляўся ў больш складаных ваенных сітуацыях. Тым не менш у час [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]] выконваў абавязкі галоўнакамандуючага літоўскімі войскамі. 23 чэрвеня 1792 года, пасля адклікання [[Юзаф Юдзіцкі|Юзафа Юдзіцкага]], быў прызначаны камандзірам [[1-я Літоўская дывізія|1-й Літоўскай дывізіі]]. Ён спрабаваў выправіць памылкі свайго папярэдніка, аднак усё роўна пацярпеў паражэнне і пасля падачы ў адстаўку з'ехаў у [[Вена|Вену]], дзе на гулянках канчаткова страціў здароўе і маёмасць. Пасля пачатку [[Паўстанне Тадэвуша Касцюшкі|паўстання 1794 года]] быў зняволены ў [[Іозефаў (крэпасць)|крэпасці Ёзэфштат]]. У 1795 годзе атрымаў вызваленне, пасля чаго жыў пад паліцэйскім наглядам у [[Прага|Празе]]. У 1812 годзе далучыўся да [[Генеральная канфедэрацыя Каралеўства Польскага|Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага]]&lt;ref&gt;{{артыкул |загаловак=Акт Канфедэрацыі |выданне=Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego |тып=часопіс |год=1812 |нумар=14 |старонкі=131}}&lt;/ref&gt;.

Памёр у галечы ў чэшскім горадзе Цепліцы. Быў знаўцам і калекцыянерам мастацтва. Таксама з’яўляўся членам [[Масонская ложа|масонскай ложы]] «[[Дабрадзейны сармат]]»&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Людовік Хас|Hass L.]] |загаловак=Sekta farmazonii warszawskiej |месца=Warszawa |год=1980 |старонкі=112}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Ratajczyk L. |загаловак=Wojsko i obronność Rzeczypospolitej: 1788-1792 |месца=Warszawa |выдавецтва=WMON |год=1975 |старонак= |isbn= |ref=Ratajczyk}}
* {{кніга |аўтар=Wolański A. |загаловак=Wojna polsko-rosyjska 1792 r. |месца=Warszawa |выдавецтва=Bellona–Wolumen |год=1996 |старонак= |isbn=9788385218487 |ref=Wolański}}
* {{кніга |аўтар=Kosk H., Kosk L. |загаловак=Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 2, M–Ż, suplement |месца=Pruszków |выдавецтва=Oficyna Wydawnicza „Ajaks” |год=2001 |старонак= |isbn=9788387103811 |ref=Kosk}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Забела Міхал}}
[[Катэгорыя:Члены Дэпутацыі замежных спраў]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага (1812)]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнага штаба Войска Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты арміі Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі расійска-польскай вайны 1792 года]]
[[Катэгорыя:Паслы Чатырохгадовага сойма]]
[[Катэгорыя:Дзеячы Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Забелы]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1760 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1815 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Цепліцах]]</text>
      <sha1>03rnq3tv1lum6afdzqe5q020tlahbu0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154009</id>
      <parentid>5154007</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:25:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10318" sha1="c7phyhzg8cw65axa279pucn5ffb7igv" xml:space="preserve">{{Ваенны дзеяч
|імя                 = Міхал Забела
|арыгінал імя        = {{lang-pl|Michał Zabiełło}}
|партрэт             = 
|памер               = 
|апісанне            = 
|поўнае імя          = 
|мянушка             = 
|дата нараджэння     = {{ДН|||1760}}
|месца нараджэння    = 
|дата смерці         = {{ДС|||1815}}
|месца смерці        = [[Цепліцы]], [[Чэхія]]
|прыналежнасць       = {{Сцягафікацыя|Вялікае Княства Літоўскае}}
|гады службы         = да 1792
|званне              = [[генерал-лейтэнант]]
|камандаваў          = [[1-я Літоўская дывізія|1-я]], [[2-я Літоўская дывізія]]
|частка              = 
|бітвы               = [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|Расійска-польская вайна 1792 года]]
|узнагароды          = 
|сувязі              = 
|у адстаўцы          = 
|герб                = POL COA Topór.svg
}}
'''Міха́л Забе́ла''' ({{lang-pl|Michał Zabiełło}}; {{ДН|||1760}} — {{ДС|||1815}}, [[Цепліцы]])&amp;nbsp;— дзяржаўны і ваенны дзеяч. Вялікі лоўчы двара караля яго міласці ў [[Варшава|Варшаве]] ў 1811 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk Polityczny Chronologiczny i Historyczny na rok pański 1811 z Magistraturami Kraiowemi |месца=Warszawa |год=1811 |старонкі=99}}&lt;/ref&gt;, [[генерал-лейтэнант]] [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|арміі Вялікага Княства Літоўскага]], член Генеральнага штаба войска Вялікага Княства Літоўскага ў 1792 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Ciąg dalszy Kalendarzyka narodowego i obcego na rok ... 1792 czyli II część, z konstytycyami od roku 1788 dnia 6 października do roku 1791 dnia 23 grudnia przez daty oznaczonemi |год=1792 |старонкі=546}}&lt;/ref&gt;, пасол [[Інфлянцкае ваяводства|інфлянцкі]] на [[Чатырохгадовы сойм]] у 1788 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk narodowy y obcy na rok 1792 |месца=Warszawa |год=1791 |старонкі=334}}&lt;/ref&gt;, удзельнік [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]].

== Біяграфія ==
Паходзіў са [[Забелы (род)|шляхецкага роду]] герба «[[Тапор (герб)|Тапор]]». Сын [[Антоні Забела|Антонія Забелы]] і Соф’і са [[Шчыты-Неміровічы|Шчытоў-Неміровічаў]], дачкі мсціслаўскага кашталяна [[Юзаф Шчыт-Неміровіч|Юзафа Шчыта-Неміровіча]]. Брат [[Шыман Забела (1750—1824)|Шымана]] і [[Юзаф Забела|Юзафа Забелаў]]&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Тэадор Жыхлінскі|Żychliński T.]] |загаловак=Złota Księga Szlachty Polskiej |том=Rocznik IV |месца=Poznań |год=1882 |старонкі=363—364}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&amp;t=PN&amp;n=sw.10953 |title=Michał Zabiełło h. Topór |publisher=Wielka Genealogia Minakowskiego |lang=pl |accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Служыў у французскай арміі, на заклік караля [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] ў 1789 годзе перайшоў у [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|Войска Літоўскае]]. Разгульнае парыжскае жыццё падарвала яго здароўе і маёмасць. Галоўным чынам дзякуючы сувязям, пратэкцыі, выдатнай знешнасці і свецкаму выхаванню ў 1789 годзе ён стаў [[генерал-маёр]]ам, а ў 1790 годзе&amp;nbsp;— [[генерал-лейтэнант]]ам.

Быў абраны членам створанай у 1788 годзе Чатырохгадовым соймам [[Дэпутацыя замежных спраў|Дэпутацыі замежных спраў]]&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=[[Volumina Legum]] |том=IX |месца=Kraków |год=1889 |старонкі=62}}&lt;/ref&gt;. Як пасол на Чатырохгадовым сойме прадстаўляў кірунак палітычных і сацыяльных рэформаў, дзякуючы чаму набыў вялікую папулярнасць. 2 мая 1791 года падпісаў асекурацыю (гарантыйнае абавязацельства), у якой паабяцаў падтрымліваць праект Уставы аб кіраванні ([[Канстытуцыя 3 мая 1791 года|Канстытуцыі 3 мая]])&lt;ref&gt;{{артыкул |аўтар=Dembiński B. |загаловак=W przededniu 3-maja 1791 roku |выданне=Tygodnik Ilustrowany |тып=часопіс |год=1906 |нумар=1 |старонкі=11}}&lt;/ref&gt;. Быў членам Згуртавання сяброў Урадавай канстытуцыі&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Адам Скалкоўскі|Skałkowski A.]] |загаловак=Towarzystwo Przyjaciół Konstytucji 3 maja |месца=Kórnik |год=1930 |старонкі=82}}&lt;/ref&gt;. 3 мая 1791 года як пасол заклікаў да прыняцця Канстытуцыі, што шмат у чым выпадкова стала непасрэднай падставай для яе зацвярджэння.

У перыяд з 1790 па 1792 год камандаваў [[2-я Літоўская дывізія|2-й Літоўскай дывізіяй]]. Праяўляў добрыя намеры і патрыятызм, аднак губляўся ў больш складаных ваенных сітуацыях. Тым не менш у час [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]] выконваў абавязкі галоўнакамандуючага літоўскімі войскамі. 23 чэрвеня 1792 года, пасля адклікання [[Юзаф Юдзіцкі|Юзафа Юдзіцкага]], быў прызначаны камандзірам [[1-я Літоўская дывізія|1-й Літоўскай дывізіі]]. Ён спрабаваў выправіць памылкі свайго папярэдніка, аднак усё роўна пацярпеў паражэнне і пасля падачы ў адстаўку з'ехаў у [[Вена|Вену]], дзе на гулянках канчаткова страціў здароўе і маёмасць. Пасля пачатку [[Паўстанне Тадэвуша Касцюшкі|паўстання 1794 года]] быў зняволены ў [[Іозефаў (крэпасць)|крэпасці Ёзэфштат]]. У 1795 годзе атрымаў вызваленне, пасля чаго жыў пад паліцэйскім наглядам у [[Прага|Празе]]. У 1812 годзе далучыўся да [[Генеральная канфедэрацыя Каралеўства Польскага|Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага]]&lt;ref&gt;{{артыкул |загаловак=Акт Канфедэрацыі |выданне=Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego |тып=часопіс |год=1812 |нумар=14 |старонкі=131}}&lt;/ref&gt;.

Памёр у галечы ў чэшскім горадзе Цепліцы. Быў знаўцам і калекцыянерам мастацтва. Таксама з’яўляўся членам [[Масонская ложа|масонскай ложы]] «[[Дабрадзейны сармат]]»&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Людовік Хас|Hass L.]] |загаловак=Sekta farmazonii warszawskiej |месца=Warszawa |год=1980 |старонкі=112}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Ratajczyk L. |загаловак=Wojsko i obronność Rzeczypospolitej: 1788-1792 |месца=Warszawa |выдавецтва=WMON |год=1975 |старонак= |isbn= |ref=Ratajczyk}}
* {{кніга |аўтар=Wolański A. |загаловак=Wojna polsko-rosyjska 1792 r. |месца=Warszawa |выдавецтва=Bellona–Wolumen |год=1996 |старонак= |isbn=9788385218487 |ref=Wolański}}
* {{кніга |аўтар=Kosk H., Kosk L. |загаловак=Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 2, M–Ż, suplement |месца=Pruszków |выдавецтва=Oficyna Wydawnicza „Ajaks” |год=2001 |старонак= |isbn=9788387103811 |ref=Kosk}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Забела Міхал}}
[[Катэгорыя:Члены Дэпутацыі замежных спраў]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага (1812)]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнага штаба Войска Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты арміі Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі расійска-польскай вайны 1792 года]]
[[Катэгорыя:Паслы Чатырохгадовага сойма]]
[[Катэгорыя:Дзеячы Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Забелы]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1760 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1815 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Цепліцах]]</text>
      <sha1>c7phyhzg8cw65axa279pucn5ffb7igv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154010</id>
      <parentid>5154009</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:25:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9140" sha1="n8c1malxwvasgny4rrynfkqpxjwuob0" xml:space="preserve">{{ДД}}
'''Міха́л Забе́ла''' ({{lang-pl|Michał Zabiełło}}; {{ДН|||1760}} — {{ДС|||1815}}, [[Цепліцы]])&amp;nbsp;— дзяржаўны і ваенны дзеяч. Вялікі лоўчы двара караля яго міласці ў [[Варшава|Варшаве]] ў 1811 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk Polityczny Chronologiczny i Historyczny na rok pański 1811 z Magistraturami Kraiowemi |месца=Warszawa |год=1811 |старонкі=99}}&lt;/ref&gt;, [[генерал-лейтэнант]] [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|арміі Вялікага Княства Літоўскага]], член Генеральнага штаба войска Вялікага Княства Літоўскага ў 1792 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Ciąg dalszy Kalendarzyka narodowego i obcego na rok ... 1792 czyli II część, z konstytycyami od roku 1788 dnia 6 października do roku 1791 dnia 23 grudnia przez daty oznaczonemi |год=1792 |старонкі=546}}&lt;/ref&gt;, пасол [[Інфлянцкае ваяводства|інфлянцкі]] на [[Чатырохгадовы сойм]] у 1788 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk narodowy y obcy na rok 1792 |месца=Warszawa |год=1791 |старонкі=334}}&lt;/ref&gt;, удзельнік [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]].

== Біяграфія ==
Паходзіў са [[Забелы (род)|шляхецкага роду]] герба «[[Тапор (герб)|Тапор]]». Сын [[Антоні Забела|Антонія Забелы]] і Соф’і са [[Шчыты-Неміровічы|Шчытоў-Неміровічаў]], дачкі мсціслаўскага кашталяна [[Юзаф Шчыт-Неміровіч|Юзафа Шчыта-Неміровіча]]. Брат [[Шыман Забела (1750—1824)|Шымана]] і [[Юзаф Забела|Юзафа Забелаў]]&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Тэадор Жыхлінскі|Żychliński T.]] |загаловак=Złota Księga Szlachty Polskiej |том=Rocznik IV |месца=Poznań |год=1882 |старонкі=363—364}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&amp;t=PN&amp;n=sw.10953 |title=Michał Zabiełło h. Topór |publisher=Wielka Genealogia Minakowskiego |lang=pl |accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Служыў у французскай арміі, на заклік караля [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] ў 1789 годзе перайшоў у [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|Войска Літоўскае]]. Разгульнае парыжскае жыццё падарвала яго здароўе і маёмасць. Галоўным чынам дзякуючы сувязям, пратэкцыі, выдатнай знешнасці і свецкаму выхаванню ў 1789 годзе ён стаў [[генерал-маёр]]ам, а ў 1790 годзе&amp;nbsp;— [[генерал-лейтэнант]]ам.

Быў абраны членам створанай у 1788 годзе Чатырохгадовым соймам [[Дэпутацыя замежных спраў|Дэпутацыі замежных спраў]]&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=[[Volumina Legum]] |том=IX |месца=Kraków |год=1889 |старонкі=62}}&lt;/ref&gt;. Як пасол на Чатырохгадовым сойме прадстаўляў кірунак палітычных і сацыяльных рэформаў, дзякуючы чаму набыў вялікую папулярнасць. 2 мая 1791 года падпісаў асекурацыю (гарантыйнае абавязацельства), у якой паабяцаў падтрымліваць праект Уставы аб кіраванні ([[Канстытуцыя 3 мая 1791 года|Канстытуцыі 3 мая]])&lt;ref&gt;{{артыкул |аўтар=Dembiński B. |загаловак=W przededniu 3-maja 1791 roku |выданне=Tygodnik Ilustrowany |тып=часопіс |год=1906 |нумар=1 |старонкі=11}}&lt;/ref&gt;. Быў членам Згуртавання сяброў Урадавай канстытуцыі&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Адам Скалкоўскі|Skałkowski A.]] |загаловак=Towarzystwo Przyjaciół Konstytucji 3 maja |месца=Kórnik |год=1930 |старонкі=82}}&lt;/ref&gt;. 3 мая 1791 года як пасол заклікаў да прыняцця Канстытуцыі, што шмат у чым выпадкова стала непасрэднай падставай для яе зацвярджэння.

У перыяд з 1790 па 1792 год камандаваў [[2-я Літоўская дывізія|2-й Літоўскай дывізіяй]]. Праяўляў добрыя намеры і патрыятызм, аднак губляўся ў больш складаных ваенных сітуацыях. Тым не менш у час [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]] выконваў абавязкі галоўнакамандуючага літоўскімі войскамі. 23 чэрвеня 1792 года, пасля адклікання [[Юзаф Юдзіцкі|Юзафа Юдзіцкага]], быў прызначаны камандзірам [[1-я Літоўская дывізія|1-й Літоўскай дывізіі]]. Ён спрабаваў выправіць памылкі свайго папярэдніка, аднак усё роўна пацярпеў паражэнне і пасля падачы ў адстаўку з'ехаў у [[Вена|Вену]], дзе на гулянках канчаткова страціў здароўе і маёмасць. Пасля пачатку [[Паўстанне Тадэвуша Касцюшкі|паўстання 1794 года]] быў зняволены ў [[Іозефаў (крэпасць)|крэпасці Ёзэфштат]]. У 1795 годзе атрымаў вызваленне, пасля чаго жыў пад паліцэйскім наглядам у [[Прага|Празе]]. У 1812 годзе далучыўся да [[Генеральная канфедэрацыя Каралеўства Польскага|Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага]]&lt;ref&gt;{{артыкул |загаловак=Акт Канфедэрацыі |выданне=Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego |тып=часопіс |год=1812 |нумар=14 |старонкі=131}}&lt;/ref&gt;.

Памёр у галечы ў чэшскім горадзе Цепліцы. Быў знаўцам і калекцыянерам мастацтва. Таксама з’яўляўся членам [[Масонская ложа|масонскай ложы]] «[[Дабрадзейны сармат]]»&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Людовік Хас|Hass L.]] |загаловак=Sekta farmazonii warszawskiej |месца=Warszawa |год=1980 |старонкі=112}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Ratajczyk L. |загаловак=Wojsko i obronność Rzeczypospolitej: 1788-1792 |месца=Warszawa |выдавецтва=WMON |год=1975 |старонак= |isbn= |ref=Ratajczyk}}
* {{кніга |аўтар=Wolański A. |загаловак=Wojna polsko-rosyjska 1792 r. |месца=Warszawa |выдавецтва=Bellona–Wolumen |год=1996 |старонак= |isbn=9788385218487 |ref=Wolański}}
* {{кніга |аўтар=Kosk H., Kosk L. |загаловак=Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 2, M–Ż, suplement |месца=Pruszków |выдавецтва=Oficyna Wydawnicza „Ajaks” |год=2001 |старонак= |isbn=9788387103811 |ref=Kosk}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Забела Міхал}}
[[Катэгорыя:Члены Дэпутацыі замежных спраў]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага (1812)]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнага штаба Войска Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты арміі Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі расійска-польскай вайны 1792 года]]
[[Катэгорыя:Паслы Чатырохгадовага сойма]]
[[Катэгорыя:Дзеячы Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Забелы]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1760 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1815 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Цепліцах]]</text>
      <sha1>n8c1malxwvasgny4rrynfkqpxjwuob0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154011</id>
      <parentid>5154010</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:25:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выдалена [[Катэгорыя:Забелы]]; дададзена [[Катэгорыя:Забелы (род)]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5154011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9149" sha1="6fiujf07mnktsmsf0u88p7dt1mzk7ty" xml:space="preserve">{{ДД}}
'''Міха́л Забе́ла''' ({{lang-pl|Michał Zabiełło}}; {{ДН|||1760}} — {{ДС|||1815}}, [[Цепліцы]])&amp;nbsp;— дзяржаўны і ваенны дзеяч. Вялікі лоўчы двара караля яго міласці ў [[Варшава|Варшаве]] ў 1811 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk Polityczny Chronologiczny i Historyczny na rok pański 1811 z Magistraturami Kraiowemi |месца=Warszawa |год=1811 |старонкі=99}}&lt;/ref&gt;, [[генерал-лейтэнант]] [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|арміі Вялікага Княства Літоўскага]], член Генеральнага штаба войска Вялікага Княства Літоўскага ў 1792 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Ciąg dalszy Kalendarzyka narodowego i obcego na rok ... 1792 czyli II część, z konstytycyami od roku 1788 dnia 6 października do roku 1791 dnia 23 grudnia przez daty oznaczonemi |год=1792 |старонкі=546}}&lt;/ref&gt;, пасол [[Інфлянцкае ваяводства|інфлянцкі]] на [[Чатырохгадовы сойм]] у 1788 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk narodowy y obcy na rok 1792 |месца=Warszawa |год=1791 |старонкі=334}}&lt;/ref&gt;, удзельнік [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]].

== Біяграфія ==
Паходзіў са [[Забелы (род)|шляхецкага роду]] герба «[[Тапор (герб)|Тапор]]». Сын [[Антоні Забела|Антонія Забелы]] і Соф’і са [[Шчыты-Неміровічы|Шчытоў-Неміровічаў]], дачкі мсціслаўскага кашталяна [[Юзаф Шчыт-Неміровіч|Юзафа Шчыта-Неміровіча]]. Брат [[Шыман Забела (1750—1824)|Шымана]] і [[Юзаф Забела|Юзафа Забелаў]]&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Тэадор Жыхлінскі|Żychliński T.]] |загаловак=Złota Księga Szlachty Polskiej |том=Rocznik IV |месца=Poznań |год=1882 |старонкі=363—364}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&amp;t=PN&amp;n=sw.10953 |title=Michał Zabiełło h. Topór |publisher=Wielka Genealogia Minakowskiego |lang=pl |accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Служыў у французскай арміі, на заклік караля [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] ў 1789 годзе перайшоў у [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|Войска Літоўскае]]. Разгульнае парыжскае жыццё падарвала яго здароўе і маёмасць. Галоўным чынам дзякуючы сувязям, пратэкцыі, выдатнай знешнасці і свецкаму выхаванню ў 1789 годзе ён стаў [[генерал-маёр]]ам, а ў 1790 годзе&amp;nbsp;— [[генерал-лейтэнант]]ам.

Быў абраны членам створанай у 1788 годзе Чатырохгадовым соймам [[Дэпутацыя замежных спраў|Дэпутацыі замежных спраў]]&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=[[Volumina Legum]] |том=IX |месца=Kraków |год=1889 |старонкі=62}}&lt;/ref&gt;. Як пасол на Чатырохгадовым сойме прадстаўляў кірунак палітычных і сацыяльных рэформаў, дзякуючы чаму набыў вялікую папулярнасць. 2 мая 1791 года падпісаў асекурацыю (гарантыйнае абавязацельства), у якой паабяцаў падтрымліваць праект Уставы аб кіраванні ([[Канстытуцыя 3 мая 1791 года|Канстытуцыі 3 мая]])&lt;ref&gt;{{артыкул |аўтар=Dembiński B. |загаловак=W przededniu 3-maja 1791 roku |выданне=Tygodnik Ilustrowany |тып=часопіс |год=1906 |нумар=1 |старонкі=11}}&lt;/ref&gt;. Быў членам Згуртавання сяброў Урадавай канстытуцыі&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Адам Скалкоўскі|Skałkowski A.]] |загаловак=Towarzystwo Przyjaciół Konstytucji 3 maja |месца=Kórnik |год=1930 |старонкі=82}}&lt;/ref&gt;. 3 мая 1791 года як пасол заклікаў да прыняцця Канстытуцыі, што шмат у чым выпадкова стала непасрэднай падставай для яе зацвярджэння.

У перыяд з 1790 па 1792 год камандаваў [[2-я Літоўская дывізія|2-й Літоўскай дывізіяй]]. Праяўляў добрыя намеры і патрыятызм, аднак губляўся ў больш складаных ваенных сітуацыях. Тым не менш у час [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]] выконваў абавязкі галоўнакамандуючага літоўскімі войскамі. 23 чэрвеня 1792 года, пасля адклікання [[Юзаф Юдзіцкі|Юзафа Юдзіцкага]], быў прызначаны камандзірам [[1-я Літоўская дывізія|1-й Літоўскай дывізіі]]. Ён спрабаваў выправіць памылкі свайго папярэдніка, аднак усё роўна пацярпеў паражэнне і пасля падачы ў адстаўку з'ехаў у [[Вена|Вену]], дзе на гулянках канчаткова страціў здароўе і маёмасць. Пасля пачатку [[Паўстанне Тадэвуша Касцюшкі|паўстання 1794 года]] быў зняволены ў [[Іозефаў (крэпасць)|крэпасці Ёзэфштат]]. У 1795 годзе атрымаў вызваленне, пасля чаго жыў пад паліцэйскім наглядам у [[Прага|Празе]]. У 1812 годзе далучыўся да [[Генеральная канфедэрацыя Каралеўства Польскага|Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага]]&lt;ref&gt;{{артыкул |загаловак=Акт Канфедэрацыі |выданне=Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego |тып=часопіс |год=1812 |нумар=14 |старонкі=131}}&lt;/ref&gt;.

Памёр у галечы ў чэшскім горадзе Цепліцы. Быў знаўцам і калекцыянерам мастацтва. Таксама з’яўляўся членам [[Масонская ложа|масонскай ложы]] «[[Дабрадзейны сармат]]»&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Людовік Хас|Hass L.]] |загаловак=Sekta farmazonii warszawskiej |месца=Warszawa |год=1980 |старонкі=112}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Ratajczyk L. |загаловак=Wojsko i obronność Rzeczypospolitej: 1788-1792 |месца=Warszawa |выдавецтва=WMON |год=1975 |старонак= |isbn= |ref=Ratajczyk}}
* {{кніга |аўтар=Wolański A. |загаловак=Wojna polsko-rosyjska 1792 r. |месца=Warszawa |выдавецтва=Bellona–Wolumen |год=1996 |старонак= |isbn=9788385218487 |ref=Wolański}}
* {{кніга |аўтар=Kosk H., Kosk L. |загаловак=Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 2, M–Ż, suplement |месца=Pruszków |выдавецтва=Oficyna Wydawnicza „Ajaks” |год=2001 |старонак= |isbn=9788387103811 |ref=Kosk}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Забела Міхал}}
[[Катэгорыя:Члены Дэпутацыі замежных спраў]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага (1812)]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнага штаба Войска Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты арміі Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі расійска-польскай вайны 1792 года]]
[[Катэгорыя:Паслы Чатырохгадовага сойма]]
[[Катэгорыя:Дзеячы Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Забелы (род)]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1760 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1815 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Цепліцах]]</text>
      <sha1>6fiujf07mnktsmsf0u88p7dt1mzk7ty</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154012</id>
      <parentid>5154011</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:26:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Літаратура */</comment>
      <origin>5154012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9166" sha1="tcwnwwb3w3v0nhnt57qb7d1ckmsroxy" xml:space="preserve">{{ДД}}
'''Міха́л Забе́ла''' ({{lang-pl|Michał Zabiełło}}; {{ДН|||1760}} — {{ДС|||1815}}, [[Цепліцы]])&amp;nbsp;— дзяржаўны і ваенны дзеяч. Вялікі лоўчы двара караля яго міласці ў [[Варшава|Варшаве]] ў 1811 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk Polityczny Chronologiczny i Historyczny na rok pański 1811 z Magistraturami Kraiowemi |месца=Warszawa |год=1811 |старонкі=99}}&lt;/ref&gt;, [[генерал-лейтэнант]] [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|арміі Вялікага Княства Літоўскага]], член Генеральнага штаба войска Вялікага Княства Літоўскага ў 1792 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Ciąg dalszy Kalendarzyka narodowego i obcego na rok ... 1792 czyli II część, z konstytycyami od roku 1788 dnia 6 października do roku 1791 dnia 23 grudnia przez daty oznaczonemi |год=1792 |старонкі=546}}&lt;/ref&gt;, пасол [[Інфлянцкае ваяводства|інфлянцкі]] на [[Чатырохгадовы сойм]] у 1788 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk narodowy y obcy na rok 1792 |месца=Warszawa |год=1791 |старонкі=334}}&lt;/ref&gt;, удзельнік [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]].

== Біяграфія ==
Паходзіў са [[Забелы (род)|шляхецкага роду]] герба «[[Тапор (герб)|Тапор]]». Сын [[Антоні Забела|Антонія Забелы]] і Соф’і са [[Шчыты-Неміровічы|Шчытоў-Неміровічаў]], дачкі мсціслаўскага кашталяна [[Юзаф Шчыт-Неміровіч|Юзафа Шчыта-Неміровіча]]. Брат [[Шыман Забела (1750—1824)|Шымана]] і [[Юзаф Забела|Юзафа Забелаў]]&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Тэадор Жыхлінскі|Żychliński T.]] |загаловак=Złota Księga Szlachty Polskiej |том=Rocznik IV |месца=Poznań |год=1882 |старонкі=363—364}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&amp;t=PN&amp;n=sw.10953 |title=Michał Zabiełło h. Topór |publisher=Wielka Genealogia Minakowskiego |lang=pl |accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Служыў у французскай арміі, на заклік караля [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] ў 1789 годзе перайшоў у [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|Войска Літоўскае]]. Разгульнае парыжскае жыццё падарвала яго здароўе і маёмасць. Галоўным чынам дзякуючы сувязям, пратэкцыі, выдатнай знешнасці і свецкаму выхаванню ў 1789 годзе ён стаў [[генерал-маёр]]ам, а ў 1790 годзе&amp;nbsp;— [[генерал-лейтэнант]]ам.

Быў абраны членам створанай у 1788 годзе Чатырохгадовым соймам [[Дэпутацыя замежных спраў|Дэпутацыі замежных спраў]]&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=[[Volumina Legum]] |том=IX |месца=Kraków |год=1889 |старонкі=62}}&lt;/ref&gt;. Як пасол на Чатырохгадовым сойме прадстаўляў кірунак палітычных і сацыяльных рэформаў, дзякуючы чаму набыў вялікую папулярнасць. 2 мая 1791 года падпісаў асекурацыю (гарантыйнае абавязацельства), у якой паабяцаў падтрымліваць праект Уставы аб кіраванні ([[Канстытуцыя 3 мая 1791 года|Канстытуцыі 3 мая]])&lt;ref&gt;{{артыкул |аўтар=Dembiński B. |загаловак=W przededniu 3-maja 1791 roku |выданне=Tygodnik Ilustrowany |тып=часопіс |год=1906 |нумар=1 |старонкі=11}}&lt;/ref&gt;. Быў членам Згуртавання сяброў Урадавай канстытуцыі&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Адам Скалкоўскі|Skałkowski A.]] |загаловак=Towarzystwo Przyjaciół Konstytucji 3 maja |месца=Kórnik |год=1930 |старонкі=82}}&lt;/ref&gt;. 3 мая 1791 года як пасол заклікаў да прыняцця Канстытуцыі, што шмат у чым выпадкова стала непасрэднай падставай для яе зацвярджэння.

У перыяд з 1790 па 1792 год камандаваў [[2-я Літоўская дывізія|2-й Літоўскай дывізіяй]]. Праяўляў добрыя намеры і патрыятызм, аднак губляўся ў больш складаных ваенных сітуацыях. Тым не менш у час [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]] выконваў абавязкі галоўнакамандуючага літоўскімі войскамі. 23 чэрвеня 1792 года, пасля адклікання [[Юзаф Юдзіцкі|Юзафа Юдзіцкага]], быў прызначаны камандзірам [[1-я Літоўская дывізія|1-й Літоўскай дывізіі]]. Ён спрабаваў выправіць памылкі свайго папярэдніка, аднак усё роўна пацярпеў паражэнне і пасля падачы ў адстаўку з'ехаў у [[Вена|Вену]], дзе на гулянках канчаткова страціў здароўе і маёмасць. Пасля пачатку [[Паўстанне Тадэвуша Касцюшкі|паўстання 1794 года]] быў зняволены ў [[Іозефаў (крэпасць)|крэпасці Ёзэфштат]]. У 1795 годзе атрымаў вызваленне, пасля чаго жыў пад паліцэйскім наглядам у [[Прага|Празе]]. У 1812 годзе далучыўся да [[Генеральная канфедэрацыя Каралеўства Польскага|Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага]]&lt;ref&gt;{{артыкул |загаловак=Акт Канфедэрацыі |выданне=Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego |тып=часопіс |год=1812 |нумар=14 |старонкі=131}}&lt;/ref&gt;.

Памёр у галечы ў чэшскім горадзе Цепліцы. Быў знаўцам і калекцыянерам мастацтва. Таксама з’яўляўся членам [[Масонская ложа|масонскай ложы]] «[[Дабрадзейны сармат]]»&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Людовік Хас|Hass L.]] |загаловак=Sekta farmazonii warszawskiej |месца=Warszawa |год=1980 |старонкі=112}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Ratajczyk L. |загаловак=Wojsko i obronność Rzeczypospolitej: 1788-1792 |месца=Warszawa |выдавецтва=WMON |год=1975 |старонак= |isbn= |ref=Ratajczyk}}
* {{кніга |аўтар=Wolański A. |загаловак=Wojna polsko-rosyjska 1792 r. |месца=Warszawa |выдавецтва=Bellona–Wolumen |год=1996 |старонак= |isbn=9788385218487 |ref=Wolański}}
* {{кніга |аўтар=Kosk H., Kosk L. |загаловак=Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 2, M–Ż, suplement |месца=Pruszków |выдавецтва=Oficyna Wydawnicza „Ajaks” |год=2001 |старонак= |isbn=9788387103811 |ref=Kosk}}

{{продкі}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Забела Міхал}}
[[Катэгорыя:Члены Дэпутацыі замежных спраў]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага (1812)]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнага штаба Войска Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты арміі Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі расійска-польскай вайны 1792 года]]
[[Катэгорыя:Паслы Чатырохгадовага сойма]]
[[Катэгорыя:Дзеячы Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Забелы (род)]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1760 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1815 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Цепліцах]]</text>
      <sha1>tcwnwwb3w3v0nhnt57qb7d1ckmsroxy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154014</id>
      <parentid>5154012</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:35:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9423" sha1="etgw4ftrt4qycbq2ly7op5uu0vy5nu5" xml:space="preserve">{{ДД|партрэт=Konstytucja 3 Maja. Michał Zabiełło (1760–1815).jpg|апісанне выявы=Міхал Забела на карціне «[[Канстытуцыя 3 мая 1791 года]]» [[Ян Матэйка|Яна Матэйкі]]. 1891 г.}}
'''Міха́л Забе́ла''' ({{lang-pl|Michał Zabiełło}}; {{ДН|||1760}} — {{ДС|||1815}}, [[Цепліцы]])&amp;nbsp;— дзяржаўны і ваенны дзеяч. Вялікі лоўчы двара караля яго міласці ў [[Варшава|Варшаве]] ў 1811 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk Polityczny Chronologiczny i Historyczny na rok pański 1811 z Magistraturami Kraiowemi |месца=Warszawa |год=1811 |старонкі=99}}&lt;/ref&gt;, [[генерал-лейтэнант]] [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|арміі Вялікага Княства Літоўскага]], член Генеральнага штаба войска Вялікага Княства Літоўскага ў 1792 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Ciąg dalszy Kalendarzyka narodowego i obcego na rok ... 1792 czyli II część, z konstytycyami od roku 1788 dnia 6 października do roku 1791 dnia 23 grudnia przez daty oznaczonemi |год=1792 |старонкі=546}}&lt;/ref&gt;, пасол [[Інфлянцкае ваяводства|інфлянцкі]] на [[Чатырохгадовы сойм]] у 1788 годзе&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=Kalendarzyk narodowy y obcy na rok 1792 |месца=Warszawa |год=1791 |старонкі=334}}&lt;/ref&gt;, удзельнік [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]].

== Біяграфія ==
Паходзіў са [[Забелы (род)|шляхецкага роду]] герба «[[Тапор (герб)|Тапор]]». Сын [[Антоні Забела|Антонія Забелы]] і Соф’і са [[Шчыты-Неміровічы|Шчытоў-Неміровічаў]], дачкі мсціслаўскага кашталяна [[Юзаф Шчыт-Неміровіч|Юзафа Шчыта-Неміровіча]]. Брат [[Шыман Забела (1750—1824)|Шымана]] і [[Юзаф Забела|Юзафа Забелаў]]&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Тэадор Жыхлінскі|Żychliński T.]] |загаловак=Złota Księga Szlachty Polskiej |том=Rocznik IV |месца=Poznań |год=1882 |старонкі=363—364}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&amp;t=PN&amp;n=sw.10953 |title=Michał Zabiełło h. Topór |publisher=Wielka Genealogia Minakowskiego |lang=pl |accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

Служыў у французскай арміі, на заклік караля [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] ў 1789 годзе перайшоў у [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|Войска Літоўскае]]. Разгульнае парыжскае жыццё падарвала яго здароўе і маёмасць. Галоўным чынам дзякуючы сувязям, пратэкцыі, выдатнай знешнасці і свецкаму выхаванню ў 1789 годзе ён стаў [[генерал-маёр]]ам, а ў 1790 годзе&amp;nbsp;— [[генерал-лейтэнант]]ам.

Быў абраны членам створанай у 1788 годзе Чатырохгадовым соймам [[Дэпутацыя замежных спраў|Дэпутацыі замежных спраў]]&lt;ref&gt;{{кніга |загаловак=[[Volumina Legum]] |том=IX |месца=Kraków |год=1889 |старонкі=62}}&lt;/ref&gt;. Як пасол на Чатырохгадовым сойме прадстаўляў кірунак палітычных і сацыяльных рэформаў, дзякуючы чаму набыў вялікую папулярнасць. 2 мая 1791 года падпісаў асекурацыю (гарантыйнае абавязацельства), у якой паабяцаў падтрымліваць праект Уставы аб кіраванні ([[Канстытуцыя 3 мая 1791 года|Канстытуцыі 3 мая]])&lt;ref&gt;{{артыкул |аўтар=Dembiński B. |загаловак=W przededniu 3-maja 1791 roku |выданне=Tygodnik Ilustrowany |тып=часопіс |год=1906 |нумар=1 |старонкі=11}}&lt;/ref&gt;. Быў членам Згуртавання сяброў Урадавай канстытуцыі&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Адам Скалкоўскі|Skałkowski A.]] |загаловак=Towarzystwo Przyjaciół Konstytucji 3 maja |месца=Kórnik |год=1930 |старонкі=82}}&lt;/ref&gt;. 3 мая 1791 года як пасол заклікаў да прыняцця Канстытуцыі, што шмат у чым выпадкова стала непасрэднай падставай для яе зацвярджэння.

У перыяд з 1790 па 1792 год камандаваў [[2-я Літоўская дывізія|2-й Літоўскай дывізіяй]]. Праяўляў добрыя намеры і патрыятызм, аднак губляўся ў больш складаных ваенных сітуацыях. Тым не менш у час [[Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1792)|вайны 1792 года]] выконваў абавязкі галоўнакамандуючага літоўскімі войскамі. 23 чэрвеня 1792 года, пасля адклікання [[Юзаф Юдзіцкі|Юзафа Юдзіцкага]], быў прызначаны камандзірам [[1-я Літоўская дывізія|1-й Літоўскай дывізіі]]. Ён спрабаваў выправіць памылкі свайго папярэдніка, аднак усё роўна пацярпеў паражэнне і пасля падачы ў адстаўку з’ехаў у [[Вена|Вену]], дзе на гулянках канчаткова страціў здароўе і маёмасць. Пасля пачатку [[Паўстанне Тадэвуша Касцюшкі|паўстання 1794 года]] быў зняволены ў [[Іозефаў (крэпасць)|крэпасці Ёзэфштат]]. У 1795 годзе атрымаў вызваленне, пасля чаго жыў пад паліцэйскім наглядам у [[Прага|Празе]]. У 1812 годзе далучыўся да [[Генеральная канфедэрацыя Каралеўства Польскага|Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага]]&lt;ref&gt;{{артыкул |загаловак=Акт Канфедэрацыі |выданне=Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego |тып=часопіс |год=1812 |нумар=14 |старонкі=131}}&lt;/ref&gt;.

Памёр у галечы ў чэшскім горадзе Цепліцы. Быў знаўцам і калекцыянерам мастацтва. Таксама з’яўляўся членам [[Масонская ложа|масонскай ложы]] «[[Дабрадзейны сармат]]»&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар=[[Людовік Хас|Hass L.]] |загаловак=Sekta farmazonii warszawskiej |месца=Warszawa |год=1980 |старонкі=112}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Ratajczyk L. |загаловак=Wojsko i obronność Rzeczypospolitej: 1788-1792 |месца=Warszawa |выдавецтва=WMON |год=1975 |старонак= |isbn= |ref=Ratajczyk}}
* {{кніга |аўтар=Wolański A. |загаловак=Wojna polsko-rosyjska 1792 r. |месца=Warszawa |выдавецтва=Bellona–Wolumen |год=1996 |старонак= |isbn=9788385218487 |ref=Wolański}}
* {{кніга |аўтар=Kosk H., Kosk L. |загаловак=Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 2, M–Ż, suplement |месца=Pruszków |выдавецтва=Oficyna Wydawnicza „Ajaks” |год=2001 |старонак= |isbn=9788387103811 |ref=Kosk}}

{{продкі}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{DEFAULTSORT:Забела Міхал}}
[[Катэгорыя:Члены Дэпутацыі замежных спраў]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага (1812)]]
[[Катэгорыя:Члены Генеральнага штаба Войска Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты арміі Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі расійска-польскай вайны 1792 года]]
[[Катэгорыя:Паслы Чатырохгадовага сойма]]
[[Катэгорыя:Дзеячы Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Забелы (род)]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1760 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1815 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Цепліцах]]</text>
      <sha1>etgw4ftrt4qycbq2ly7op5uu0vy5nu5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Петэр Лорэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809407</id>
    <revision>
      <id>5154031</id>
      <timestamp>2026-06-13T09:42:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Асоба}} '''Петэр Лорэ''' (ням.: Peter Lorre; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, венг. Löwenstein László, слав. Ladislav Löwenstein; 26 чэрвеня 1904, Ружамберак — 23 сакавіка 1964, амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.»</comment>
      <origin>5154031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="358" sha1="mak375pe1y9q471dvsmv1z2lnmzwjvk" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Петэр Лорэ''' (ням.: Peter Lorre; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, венг. Löwenstein László, слав. Ladislav Löwenstein; 26 чэрвеня 1904, Ружамберак — 23 сакавіка 1964, амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.</text>
      <sha1>mak375pe1y9q471dvsmv1z2lnmzwjvk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154032</id>
      <parentid>5154031</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:44:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5154032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="400" sha1="4vpqggfmygzkuvcxa4suasp90cam6ha" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Петэр Лорэ''' ({{lang-de|Peter Lorre}}; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, {{lang-hu|Löwenstein László}}, слав. Ladislav Löwenstein; 26 чэрвеня 1904, Ружамберак — 23 сакавіка 1964, амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.
{{Бібліяінфармацыя}}</text>
      <sha1>4vpqggfmygzkuvcxa4suasp90cam6ha</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154033</id>
      <parentid>5154032</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5154033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="525" sha1="bwvoebbq194m03yz7e0ky6xd8016w6c" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Петэр Лорэ''' ({{lang-de|Peter Lorre}}; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, {{lang-hu|Löwenstein László}}, слав. Ladislav Löwenstein; 26 чэрвеня 1904, Ружамберак — 23 сакавіка 1964, амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.

== Фільмаграфія ==
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]
{{Бібліяінфармацыя}}</text>
      <sha1>bwvoebbq194m03yz7e0ky6xd8016w6c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154034</id>
      <parentid>5154033</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5154034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="566" sha1="me6nltcwpirkf4wrejk8rrperajc0ta" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Петэр Лорэ''' ({{lang-de|Peter Lorre}}; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, {{lang-hu|Löwenstein László}}, слав. Ladislav Löwenstein; 26 чэрвеня 1904, Ружамберак — 23 сакавіка 1964, амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.

== Фільмаграфія ==
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Бібліяінфармацыя}}</text>
      <sha1>me6nltcwpirkf4wrejk8rrperajc0ta</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154035</id>
      <parentid>5154034</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:47:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5154035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="609" sha1="25d6uita52a4n9kb4fyf082zub8smw3" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Петэр Лорэ''' ({{lang-de|Peter Lorre}}; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, {{lang-hu|Löwenstein László}}, слав. Ladislav Löwenstein; 26 чэрвеня 1904, Ружамберак — 23 сакавіка 1964, амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.

== Фільмаграфія ==
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Акцёры ЗША]]</text>
      <sha1>25d6uita52a4n9kb4fyf082zub8smw3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154036</id>
      <parentid>5154035</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:48:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <comment>/* Фільмаграфія */</comment>
      <origin>5154036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="680" sha1="jndabamlb0wex7ebkz2zcvc3t7vy1vz" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Петэр Лорэ''' ({{lang-de|Peter Lorre}}; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, {{lang-hu|Löwenstein László}}, слав. Ladislav Löwenstein; 26 чэрвеня 1904, Ружамберак — 23 сакавіка 1964, амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.

== Фільмаграфія ==
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]
* 1942 — [[Касабланка (фільм)|Касабланка]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Акцёры ЗША]]</text>
      <sha1>jndabamlb0wex7ebkz2zcvc3t7vy1vz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154037</id>
      <parentid>5154036</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:49:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5154037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="793" sha1="mkxe9e079kbgtbtpn521gr1zy47cv68" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Петэр Лорэ''' ({{lang-de|Peter Lorre}}; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, {{lang-hu|Löwenstein László}}, слав. Ladislav Löwenstein; 26 чэрвеня 1904, Ружамберак — 23 сакавіка 1964, амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.

== Фільмаграфія ==
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]
* 1942 — [[Касабланка (фільм)|Касабланка]]
* 1956 — [[Вакол свету за 80 дзён (фільм, 1956)|Вакол свету за 80 дзён]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Акцёры ЗША]]</text>
      <sha1>mkxe9e079kbgtbtpn521gr1zy47cv68</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154038</id>
      <parentid>5154037</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <origin>5154038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="811" sha1="3r294z2e4ne8l6z726t87y9g229merj" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Петэр Лорэ''' ({{lang-de|Peter Lorre}}; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, {{lang-hu|Löwenstein László}}, {{lang-sk|Ladislav Löwenstein}}; [[26 чэрвеня]] [[1904]], Ружамберак — [[23 сакавіка]] [[1964]], амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.

== Фільмаграфія ==
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]
* 1942 — [[Касабланка (фільм)|Касабланка]]
* 1956 — [[Вакол свету за 80 дзён (фільм, 1956)|Вакол свету за 80 дзён]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Акцёры ЗША]]</text>
      <sha1>3r294z2e4ne8l6z726t87y9g229merj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154040</id>
      <parentid>5154038</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>StarDeg</username>
        <id>16311</id>
      </contributor>
      <comment>/* Фільмаграфія */</comment>
      <origin>5154040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="852" sha1="sbsmznsgvk55cllk6edrx3aops6kqwb" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Петэр Лорэ''' ({{lang-de|Peter Lorre}}; сапраўднае імя — Ладзіслаў (Ласло) Лёвенштайн, {{lang-hu|Löwenstein László}}, {{lang-sk|Ladislav Löwenstein}}; [[26 чэрвеня]] [[1904]], Ружамберак — [[23 сакавіка]] [[1964]], амерыканскі кіна рэжысёр, сцэнарыст.

== Фільмаграфія ==
* 1931 — [[М (фільм, 1931)|М]]
* 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]
* 1942 — [[Касабланка (фільм)|Касабланка]]
* 1956 — [[Вакол свету за 80 дзён (фільм, 1956)|Вакол свету за 80 дзён]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Акцёры ЗША]]</text>
      <sha1>sbsmznsgvk55cllk6edrx3aops6kqwb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Няклюдава</title>
    <ns>14</ns>
    <id>809408</id>
    <revision>
      <id>5154043</id>
      <timestamp>2026-06-13T10:37:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Skatsubo</username>
        <id>169741</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{catmain}}  [[Катэгорыя:Серкавіцкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Талачынскага раёна]]»</comment>
      <origin>5154043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="166" sha1="ra0vyku73fgnal7bgga96gkyodtxot7" xml:space="preserve">{{catmain}}

[[Катэгорыя:Серкавіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Талачынскага раёна]]</text>
      <sha1>ra0vyku73fgnal7bgga96gkyodtxot7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Артэміда-3</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809409</id>
    <revision>
      <id>5154044</id>
      <timestamp>2026-06-13T10:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HK-47</username>
        <id>9640</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Касмічная экспедыцыя  |Імя                           = ''Артэміда-3'' &lt;!-- Эмблема экспедыцыі --&gt;  |Эмблема                       = Exploration Mission-1 patch.svg &lt;!--Палётныя даныя карабля --&gt;  |Ракета-носьбіт               = [[Space Launch System|SLS Block 1 Crew]]  |Стартавая пляцоўка            =  LC-39B [[Касмічны цэнтр Кенэдзі]...»</comment>
      <origin>5154044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2672" sha1="t7fr73hlby9lldvy6eal2zqeh9zgzv9" xml:space="preserve">{{Касмічная экспедыцыя
 |Імя                           = ''Артэміда-3''
&lt;!-- Эмблема экспедыцыі --&gt;
 |Эмблема                       = Exploration Mission-1 patch.svg
&lt;!--Палётныя даныя карабля --&gt;
 |Ракета-носьбіт               = [[Space Launch System|SLS Block 1 Crew]]
 |Стартавая пляцоўка            =  LC-39B [[Касмічны цэнтр Кенэдзі]] [[Фларыда (штат)|Фларыда]], [[ЗША]]
 |Запуск                        = плануецца на канец 2027 года
 |Пасадка карабля               = 
 |Працягласць палёту карабля   = 
 |Маса                         = 
 |NSSDC_ID                      =
 |NORAD_ID                      = 
&lt;!--Палётныя даныя экіпажа --&gt;
 |Членаў экіпажа                = 4
 |Пазыўны                      = 
&lt;!--Фота экіпажа --&gt;
 |Фатаграфія                    = 
 |Апісанне Фота                 = 
&lt;!--Звязаныя экспедыцыі --&gt;
 |Папярэдняя                    = [[File:Artemis II patch.svg|100px]] [[Артэміда-2]]
 |Наступная                     = 
|Назва карабля=Арыён (версія CM-003) + ESM-2}}
'''Артэміда-3''' (англ. Artemis 3) — запланаваны НАСА на 2027 год палёт касмічнага карабля «Арыён» на ракеце-носьбіце Space Launch System (SLS).

У рамках місіі плануецца праведзенне стыкоўкі на калязямной арбіце з пасадачным модулем Starship HLS кампаніі [[SpaceX]], а таксама з пасадачным модулем Blue Moon кампаніі [[Blue Origin]]. Гэтыя апараты будуць запушчаны асобна іх камерцыйнымі пастаўшчыкамі, а місія будзе ўключаць тэставанне аперацый стыкоўкі і збліжэння, а таксама можа ўключаць ацэнку скафандра Axiom Extravehicular Mobility Unit. Мэты місіі супастаўныя з мэтамі місіі «Апалон-9».

Раней планавалася, што місія будзе ўключаць высадку людзей на месяц, але гэта адклалі на місію «Артэміда-4».

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Вонкавыя спасылкі}}
[[Катэгорыя:Праграма «Артэміда»]]</text>
      <sha1>t7fr73hlby9lldvy6eal2zqeh9zgzv9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вуліца Кожара (Гомель)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809410</id>
    <revision>
      <id>5154046</id>
      <timestamp>2026-06-13T11:05:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Вуліца Гомеля  |назва              = Кожара  |арыгінальная назва = {{lang-ru|Кожара}}  |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)  |статус             =   |на карце           =    |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =    |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =   |фота               =   |памер фота         =   |подпіс...»</comment>
      <origin>5154046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9987" sha1="8bl3w431vo5phwni1qsi2cu1kyq2d0z" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Кожара
 |арыгінальная назва = {{lang-ru|Кожара}}
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Вуліца Кожара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[Вуліца|вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з'яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. 

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з'яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з'явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з'яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;. У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб'екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб'екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* №17 — Яслі-сад № 117.
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* ([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]</text>
      <sha1>8bl3w431vo5phwni1qsi2cu1kyq2d0z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154047</id>
      <parentid>5154046</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10000" sha1="a2guso8h68u6pm67vai813kl5hsjey9" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Вуліца Кожара
 |арыгінальная назва = {{lang-ru|Кожара}}
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Вуліца Кожара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[Вуліца|вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з'яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. 

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з'яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з'явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з'яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;. У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб'екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб'екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* №17 — Яслі-сад № 117.
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* ([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]</text>
      <sha1>a2guso8h68u6pm67vai813kl5hsjey9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154048</id>
      <parentid>5154047</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:06:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9976" sha1="tqx3azwxyy5v3kt9oe0abxzz0qrbens" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Вуліца Кожара
 |арыгінальная назва = 
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Вуліца Кожара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[Вуліца|вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з'яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. 

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з'яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з'явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з'яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;. У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб'екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб'екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* №17 — Яслі-сад № 117.
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* ([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]</text>
      <sha1>tqx3azwxyy5v3kt9oe0abxzz0qrbens</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154049</id>
      <parentid>5154048</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Літаратура */</comment>
      <origin>5154049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10022" sha1="7iaf7zjsw17gwbyf6b86ltboa5sl5uu" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Вуліца Кожара
 |арыгінальная назва = 
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Вуліца Кожара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[Вуліца|вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з'яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. 

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з'яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з'явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з'яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;. У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб'екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб'екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* №17 — Яслі-сад № 117.
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* ([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]</text>
      <sha1>7iaf7zjsw17gwbyf6b86ltboa5sl5uu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154050</id>
      <parentid>5154049</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]]; +[[Катэгорыя:Мельнікаў Луг]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5154050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10137" sha1="12p3kb0w9gpsl682pn7zdnpzrjionza" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Вуліца Кожара
 |арыгінальная назва = 
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Вуліца Кожара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[Вуліца|вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з'яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. 

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з'яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з'явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з'яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;. У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб'екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб'екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* №17 — Яслі-сад № 117.
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* ([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Мельнікаў Луг]]</text>
      <sha1>12p3kb0w9gpsl682pn7zdnpzrjionza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154052</id>
      <parentid>5154050</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>5154052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10266" sha1="k7y4ljpd943lesf1r5evowg05jvknnt" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Вуліца Кожара
 |арыгінальная назва = 
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Вуліца Кожара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[Вуліца|вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з'яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. 

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з'яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з'явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з'яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;. 
[[Файл:Сквер па вуліцы Кожара.jpg|thumb|Сквер Будаўнікоў па вуліцы Кожара]]
У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб'екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб'екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* №17 — Яслі-сад № 117.
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* ([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Мельнікаў Луг]]</text>
      <sha1>k7y4ljpd943lesf1r5evowg05jvknnt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154053</id>
      <parentid>5154052</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Забудова і значныя аб'екты */</comment>
      <origin>5154053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10388" sha1="ae4rarni6lhn88bcjaz00lyufsipvjo" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Вуліца Кожара
 |арыгінальная назва = 
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Вуліца Кожара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[Вуліца|вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з'яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. 

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з'яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з'явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з'яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;. 
[[Файл:Сквер па вуліцы Кожара.jpg|thumb|Сквер Будаўнікоў па вуліцы Кожара]]
У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб'екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб'екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* №17 — Яслі-сад № 117.
[[Файл:Гомель. Дворец легкой атлетики..JPG|thumb|Палац лёгкай атлетыкі]]
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* ([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Мельнікаў Луг]]</text>
      <sha1>ae4rarni6lhn88bcjaz00lyufsipvjo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154055</id>
      <parentid>5154053</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:16:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <comment>/* Забудова і значныя аб'екты */</comment>
      <origin>5154055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10825" sha1="k4xl5upadmpvgc48h35gb4cdrggengw" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Вуліца Кожара
 |арыгінальная назва = 
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Вуліца Кожара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[Вуліца|вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з'яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. 

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з'яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з'явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з'яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;. 
[[Файл:Сквер па вуліцы Кожара.jpg|thumb|Сквер Будаўнікоў па вуліцы Кожара]]
У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб'екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб'екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Безыменны сквер на рагу з Савецкай вуліцай.
* [[Файл:View of house No. 97 at Savieckaja Street in Homieĺ.jpg|міні|Бульвар уздоўж Савецкай вуліцы і гандлёвыя рады &quot;Стары Аэрапорт&quot;]]Бульвар уздоўж Савецкай вуліцы.
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* №17 — Яслі-сад № 117.
[[Файл:Гомель. Дворец легкой атлетики..JPG|thumb|Палац лёгкай атлетыкі]]
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* [[Файл:Ледовый дворец в г. Гомеле.JPG|міні|Лядовы палац]]([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Мельнікаў Луг]]</text>
      <sha1>k4xl5upadmpvgc48h35gb4cdrggengw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154056</id>
      <parentid>5154055</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:17:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10829" sha1="2mecb0tfg30n3flylq27kgz0aejoqw8" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Вуліца Кожара
 |арыгінальная назва = 
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Ву́ліца Ко́жара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[Вуліца|вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з'яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. 

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з'яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з'явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з'яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;. 
[[Файл:Сквер па вуліцы Кожара.jpg|thumb|Сквер Будаўнікоў па вуліцы Кожара]]
У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб'екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб'екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Безыменны сквер на рагу з Савецкай вуліцай.
* [[Файл:View of house No. 97 at Savieckaja Street in Homieĺ.jpg|міні|Бульвар уздоўж Савецкай вуліцы і гандлёвыя рады &quot;Стары Аэрапорт&quot;]]Бульвар уздоўж Савецкай вуліцы.
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* №17 — Яслі-сад № 117.
[[Файл:Гомель. Дворец легкой атлетики..JPG|thumb|Палац лёгкай атлетыкі]]
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* [[Файл:Ледовый дворец в г. Гомеле.JPG|міні|Лядовы палац]]([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Мельнікаў Луг]]</text>
      <sha1>2mecb0tfg30n3flylq27kgz0aejoqw8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5154057</id>
      <parentid>5154056</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T11:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Чаховіч Уладзіслаў</username>
        <id>4656</id>
      </contributor>
      <origin>5154057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10845" sha1="hhz7vv6h9e24hr73lqvsi2h9kpocud7" xml:space="preserve">{{Вуліца Гомеля
 |назва              = Вуліца Кожара
 |арыгінальная назва = 
 |ранейшыя назвы     = Новая (да 4 сакавіка 1968 года)
 |статус             = 
 |на карце           = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |фота               = 
 |памер фота         = 
 |подпіс             = 
 |раён               = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]]
 |гістарычны раён    = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]]
 |метро              = 
 |індэкс             = 
 |тэлефоны           = 
 |шырыня             = 
 |працягласць        = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак)
 |пакрыццё           = 
 |рух                = 
 |класіфікатар       = 
 |на карце openstreetmap = 
 |на карце яндэкс    = 
 |на карце гугл      = 
 |Commons            = 
 |sort               = 
}}
'''Ву́ліца Ко́жара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з’яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot;&gt;{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Размяшчэнне ==
Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]].

Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з’яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку).

== Гісторыя ==
Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&amp;nbsp;П.&amp;nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з’явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з’яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра&lt;ref name=&quot;rogalev&quot;&gt;{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Сквер па вуліцы Кожара.jpg|thumb|Сквер Будаўнікоў па вуліцы Кожара]]
У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй&lt;ref name=&quot;gomelhistory&quot; /&gt;.

== Забудова і значныя аб’екты ==
На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб’екты:

'''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):'''
* Безыменны сквер на рагу з Савецкай вуліцай.
* [[Файл:View of house No. 97 at Savieckaja Street in Homieĺ.jpg|міні|Бульвар уздоўж Савецкай вуліцы і гандлёвыя рады «Стары Аэрапорт»]]Бульвар уздоўж Савецкай вуліцы.
* Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром».
* [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]].
* № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
* № 9 — Яслі-сад № 130.
* № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі.
* № 17 — Яслі-сад № 117.
[[Файл:Гомель. Дворец легкой атлетики..JPG|thumb|Палац лёгкай атлетыкі]]
* ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]].

'''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):'''
* [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]].
* Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза».
* Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза.
* Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота.
* Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19.
* [[Файл:Ледовый дворец в г. Гомеле.JPG|міні|Лядовы палац]]([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]].
* (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]].

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}

== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]]
[[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]]
[[Катэгорыя:Мельнікаў Луг]]</text>
      <sha1>hhz7vv6h9e24hr73lqvsi2h9kpocud7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аніцэт Рэньер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809411</id>
    <revision>
      <id>5154060</id>
      <timestamp>2026-06-13T11:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Аляксандр Белы</username>
        <id>46814</id>
      </contributor>
      <comment>Створана перакладам старонкі «[[:pl:Special:Redirect/revision/79611579|Anicety Renier]]»</comment>
      <origin>5154060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4579" sha1="iob3hoiw44fjno0bwffci6c9hxykvqe" xml:space="preserve">{{Асоба
| Commons = 
}}'''Аніцэт Рэньер''' (таксама Рэньер, Рэнье, Рэнігер, Рэнье, [[Літоўская мова|літ.]] Аніцэтас Рэнье, нар. каля [[1804]], памёр [[24 снежня]] [[1877]] у [[Вільня|Вільні]]) — польскі [[Бальнеалогія|курортны лекар]] і натураліст, удзельнік [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|Лістападаўскага паўстання]], палітычны дзеяч, бібліятэкар Віленскага медыцынскага таварыства .

== Біяграфія ==
Імаверна, нарадзіўся ў [[Люблін|Любліне]]. Сын Фелікса (а не Мікалая, як памылкова сцвярджаюць некаторыя крыніцы)  . Яшчэ не закончыўшы універсітэт, як лекар браў удзел у паўстанні 1830-1831 гг. Пасля паразы паўстання, разам са сваім аддзелам, быў інтэрніраваны ў Прусіі, але ў 1832 г. атрымаў дазвол вярнуцца на радзіму. У 1836 г. атрымаў дыплом урача і хутка стаў знаным у Вільні лекарам У 1831 годзе скончыў медыцынскі факультэт [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] са ступенню кандыдата медыцыны і хірургіі. Удзельнічаў у Лістападаўскім паўстанні. З 1832 па 1842 год быў курортным лекарам на мінеральных водах у  [[Бірштаны|Бірштонасе]] і [[Друскенікі|Друскеніках]]. 

У 1842 г. стаў членам Віленскага лекарскага таварыства і прыняў на сябе кіраўніцтва яго медыцынскай бібліятэкай. Меў на ўтрыманні вялікую сям’ю і нягледзячы на добры даход, які давала лекарская практыка, жыў небагата, аб чым у 1843 г. пісаў Тэадору Нарбуту, з якім сябраваў: «… не магу ўзняцца з беднасці і ніхто мне ў гэтым не дапаможа. Трэба шмат працаваць самаму пакуль магу і пакуль хапае моцы».

Кіраваў таемнай польскай бібліятэкай у Вільні, якая была галоўным цэнтрам антыцарскай прапаганды ў горадзе і ўсёй Літве   ў якой акрамя дазволеных былі і кнігі выдадзеныя за мяжой. Потым паліцыя знайшла доказы, што бібліятэка мела 71 чытача — пражстаўнікоў дробнай і сярэдняй шляхты, чыноўнікаў, журналістаў, літаратараў, лекараў і іншыя асобаў з усёй тагачаснай Літвы. У лютым 1846 года быў арыштаваны за палітычную дзейнасць, асуджаны ваенным трыбуналам на пятнаццаць гадоў катаржных прац і сасланы ў Аляксандраўскія заводы каля [[Іркуцк|Іркуцка]] (паводле іншых звестак, у [[Нерчынск]] ). У 1857 годзе, атрымаўшы амністыю, вярнуўся ў Вільню. Памёр у 1877 годзе і пахаваны на [[Роса|могілках Росы]] .

Жанаты з Рэгінай Бенет (1820–1905)  .

== Выбраныя творы ==

** ''Postrzeżenia nad krytyką historii litewskiej. Bibljoteka Warszawska, 1842''
** ''O wodach mineralnych Druskiennickich. Tygodnik Petersburski nr 42, ss. 231-234 (10/22.6.1842)''

== Зноскі ==

[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Любліне]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1877 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1804 годзе]]
[[Катэгорыя:Медыкі Польшчы]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Роса]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскага Віленскага ўніверсітэта]]</text>
      <sha1>iob3hoiw44fjno0bwffci6c9hxykvqe</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>