Вікіпедыя bewiki https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікіпедыя Размовы пра Вікіпедыю Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Партал Размовы пра партал TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 4 1733 5154080 5045178 2026-06-13T12:21:45Z IshaBarnes 124956 прыбраў непатрэбныя шаблоны "не перакладзена" 5154080 wikitext text/x-wiki {{Short description|Спіс 1000 найважнейшых артыкулаў}} {{shortcut|ВП:ІА|ВП:ІА3}} [[Файл:Círculos Concéntricos.svg|60px|Істотныя артыкулы|left]] '''Істотныя артыкулы''' ў Вікіпедыі складаюць старанна адабраны выбар найбольш важных тэм. Яны арганізаваны на пяць узроўняў, кожны з якіх змяшчае розную колькасць артыкулаў: [[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]] (10 артыкулаў) — [[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]] (100 артыкулаў) — [[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/3|Узровень 3]] (1 000 артыкулаў) — [[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/4|Узровень 4]] (10 000 артыкулаў) — [[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/5|Узровень 5]] (50 000 артыкулаў) Гэтыя артыкулы згрупаваны ў катэгорыі па тэмах, дзе на ніжэйшых узроўнях прадстаўлены найбольш падрабязныя падкатэгорыі. Спісы створаны для таго, каб накіроўваць прыярытызацыю паляпшэнняў на найважнейшыя артыкулы і для маніторынгу іх якасці. Любыя змены ў артыкулах у гэтай калекцыі павінны быць зроблены толькі пасля дыскусій на [[Размовы пра Вікіпедыю:Істотныя артыкулы|старонцы размоў]]. {{clear}} {{Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/Панэль навігацыі}} Пералік артыкулаў, якія мусяць быць ва ўсіх моўных версіях, складаецца з 1000 асноўных артыкулаў па ўсіх галінах ведаў. Адной з асноўных задач Беларускай Вікіпедыі з’яўляецца стварэнне і напаўненне артыкулаў, пералічаных тут. <!--Станам на [[6 кастрычніка]] [[2022]] г. [[Беларуская Вікіпедыя]] займае '''23-е''' месца ў рэйтынгу<ref>[[:m:List of Wikipedias by sample of articles]]</ref> (гл. [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be Беларуская|адзнакі]] беларускай Вікіпедыі за высокія тэмпы развіцця). Для паляпшэння паказчыкаў Вы можаце паляпшаць і дапаўняць артыкулы з прапанаванага ніжэй пераліку. Гл. табліцу артыкулаў [[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Артыкулы/Table|тут]].--> = Істотныя артыкулы 3-га ўзроўню (1 000 артыкулаў) = == Асобы (112 артыкулаў) == {{Col-begin}} {{Col-break|width=34%}} === Лідары і палітыкі (27 артыкулаў) === * [[Хамурапі]] * [[Рамсес II]] * [[Кір II Вялікі]] * [[Аляксандр Македонскі]] * [[Ашока]] * [[Цынь Шыхуан-дзі]] * [[Гай Юлій Цэзар]] * [[Клеапатра]] * [[Актавіян Аўгуст]] * [[Карл Вялікі]] * [[Чынгісхан]] * [[Манса Муса]] * [[Тамерлан]] * [[Жанна д'Арк]] * [[Сулейман I]] * [[Акбар Вялікі]] * [[Елізавета I]] * [[Кацярына II]] * [[Джордж Вашынгтон]] * [[Напалеон I Банапарт]] * [[Сімон Балівар]] * [[Аўраам Лінкальн]] * [[Махатма Гандзі]] * [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін]] * [[Адольф Гітлер]] * [[Маа Цзэдун]] * [[Нэльсан Мандэла]] === Рэлігійныя фігуры (7 артыкулаў) === * [[Гаўтама Буда]] * {{Гэта ВА}} [[Ісус Хрыстос]] * [[Павел (апостал)]] * [[Магамет]] * [[Алі ібн Абу Таліб]] * [[Адзі Шанкара]] * [[Марцін Лютэр]] === Даследчыкі-вандроўнікі (6 артыкулаў) === * [[Марка Пола]] * [[Чжэн Хэ]] * [[Хрыстафор Калумб]] * [[Васка да Гама]] * [[Фернан Магелан]] * [[Джэймс Кук]] {{Col-break|width=32%}} === Філосафы і гуманітарыі (18 артыкулаў) === * [[Канфуцый]] * [[Лаа-Цзы]] * [[Герадот]] * [[Сакрат]] * [[Платон]] * [[Арыстоцель]] * [[Марк Тулій Цыцэрон]] * [[Фама Аквінскі]] * [[Ібн Хальдун]] * [[Нікола Макіявелі]] * [[Рэнэ Дэкарт]] * [[Джон Лок]] * [[Адам Сміт]] * [[Імануіл Кант]] * [[Мэры Уолстанкрафт]] * [[Карл Маркс]] * [[Фрыдрых Вільгельм Ніцшэ]] * {{Гэта ВА}} [[Зігмунд Фрэйд]] === Пісьменнікі (11 артыкулаў) === * [[Гамер]] * [[Публій Вергілій Марон]] * [[Лі Бо]] * [[Мурасакі Сікібу]] * [[Румі]] * [[Дантэ Аліг'еры]] * [[Мігель Сервантэс]] * [[Уільям Шэкспір]] * [[Вальтэр]] * [[Леў Мікалаевіч Талстой]] * [[Рабіндранат Тагор]] === Мастакі (6 артыкулаў) === * [[Леанарда да Вінчы]] * {{Гэта ВА}} [[Мікеланджэла Буанароці]] * [[Рэмбрант]] * [[Кацусіка Хакусай]] * [[Вінцэнт ван Гог]] * [[Пабла Пікаса]] === Музыканты (6 артыкулаў) === * [[Іаган Себасцьян Бах]] * [[Вольфганг Амадэй Моцарт]] * [[Людвіг ван Бетховен]] * [[Луі Армстранг]] * [[The Beatles]] * [[Майкл Джэксан]] {{Col-break|width=34%}} === Вучоныя і вынаходнікі (19 артыкулаў) === * [[Гіпакрат]] * [[Авіцэна]] * [[Шэнь Куо]] * [[Ёган Гутэнберг]] * [[Мікалай Капернік]] * [[Галілеа Галілей]] * [[Ісаак Ньютан]] * [[Карл Ліней]] * [[Антуан Ларан Лавуазье]] * [[Майкл Фарадэй]] * [[Чарлз Дарвін]] * [[Флорэнс Найцінгейл]] * [[Луі Пастэр]] * [[Джэймс Максвел]] * [[Дзмітрый Іванавіч Мендзялееў]] * [[Томас Эдысан]] * {{Гэта ДА}} [[Нікола Тэсла]] * [[Марыя Складоўская-Кюры]] * {{Гэта ВА}} [[Альберт Эйнштэйн]] === Матэматыкі (8 артыкулаў) === <!-- Ісаак Ньютан адзначаны ў спісе вынаходнікаў і вучоных --> * [[Архімед]] * [[Эўклід]] * [[Мухамад Аль-Харэзмі]] * [[Леанард Эйлер]] * [[Карл Фрыдрых Гаус]] * [[Эмі Нётэр]] * [[Курт Гёдэль]] * [[Алан Матысан Цьюрынг]] === Дзеячы кіно (2 артыкулы) === * [[Чарлі Чаплін]] * [[Уолт Дысней]] === Дзеячы бізнесу (1 артыкул) === * [[Генры Форд]] {{Col-end}} == Гісторыя (84 артыкулы) == {{Col-begin}} {{Col-break|width=35%}} === Агульнае (4 артыкулы) === * '''[[Гісторыя]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** '''''[[Гісторыя чалавецтва]]''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) * '''[[Цывілізацыя]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * [[Археалогія]] === Гісторыя паводле рэгіёнаў (9 артыкулаў) === * {{нп5|Гісторыя Афрыкі||en|History of Africa}} * {{нп5|Гісторыя Азіі||en|History of Asia}} ** {{нп5|Гісторыя Усходняй Азіі||en|History of East Asia}} ** [[Гісторыя Індыі]] ** {{нп5|Гісторыя Бліжняга Усхода||en|History of the Middle East}} * [[Гісторыя Еўропы]] * {{нп5|Гісторыя Паўночнай Амерыкі||en|History of North America}} * {{нп5|Гісторыя Акіяніі||en|History of Oceania}} * {{нп5|Гісторыя Паўднёвай Амерыкі||en|History of South America}} === Гісторыя паводле тэм (12 артыкулаў) === * [[Гісторыя навукі]] * {{нп5|Гісторыя мастацтваў||en|History of art}} * {{нп5|Гісторыя сельскай гаспадаркі||en|History of agriculture}} * {{нп5|Гісторыя архітэктуры||en|History of architecture}} * {{нп5|Гісторыя літаратуры||en|History of literature}} * {{нп5|Гісторыя матэматыкі||en|History of mathematics}} * {{нп5|Гісторыя медыцыны||en|History of medicine}} * {{нп5|Гісторыя музыкі||en|History of music}} * {{нп5|Гісторыя філасофіі||en|History of philosophy}} * {{нп5|Гісторыя рэлігій||en|History of religion}} * {{нп5|Гісторыя тэхналогій||en|History of technology}} * {{нп5|Вайсковая гісторыя||en|Military history}} === Прагісторыя (3 артыкулы) === * '''[[Прагісторыя]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Каменны век]] *** [[Неалітычная рэвалюцыя]] {{Col-break|width=35%}} === Старажытны свет (18 артыкулаў) === * '''[[Старажытны свет]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Бронзавы век]] *** [[Старажытны Егіпет]] *** [[Індская цывілізацыя]] *** [[Месапатамія]] **** [[Шумер]] *** [[Фінікія]] ** [[Жалезны век]] *** [[Старажытная Грэцыя]] *** [[Старажытны Рым]] *** [[Дзяржава Ахеменідаў]] *** [[Імперыя Гупта]] *** [[Хань]] *** [[Вялікі шаўковы шлях]] ** {{нп5|Дакалумбава Амерыка||en|Pre-Columbian era}} *** {{нп5|Андскія цывілізацыі||en|Andean civilizations}} *** [[Месаамерыка]] **** [[Цывілізацыя майя]] === Посткласічныя гісторыя (13 артыкулаў) === * '''{{нп5|Посткласічная гісторыя||en|Post-classical history}}''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Ацтэкі]] ** [[Імперыя Інкаў]] ** [[Залаты век ісламу]] ** [[Сярэдневякоўе]] *** [[Чорная смерць]] *** [[Візантыя]] *** [[Крыжовыя паходы]] *** {{Гэта ДА}} [[Свяшчэнная Рымская імперыя]] *** [[Эпоха вікінгаў]] ** [[Мангольская імперыя]] ** [[Асманская імперыя]] ** [[Імперыя Тан]] {{Col-break|width=30%}} === Сучасная гісторыя (25 артыкулаў) === * '''[[Ранні Новы час]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Адраджэнне]] ** [[Вялікія геаграфічныя адкрыцці]] ** {{нп5|Еўрапейская каланізацыя Амерыкі||en|European colonization of the Americas}} ** {{нп5|Заходні імперыялізм у Азіі||en|Western imperialism in Asia}} ** [[Іспанская імперыя]] ** [[Рэфармацыя]] ** [[Імперыя Вялікіх Маголаў]] ** {{нп5|Навуковая рэвалюцыя||en|Scientific Revolution}} ** [[Асветніцтва]] * '''[[Новы час]]'' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Брытанская імперыя]] ** [[Амерыканская рэвалюцыя]] ** [[Вялікая французская рэвалюцыя]] ** [[Індустрыяльная рэвалюцыя]] ** [[Каланіяльны падзел Афрыкі]] ** [[Першая сусветная вайна]] ** [[СССР]] ** [[Вялікая дэпрэсія]] ** [[Другая сусветная вайна]] ** [[Найноўшы час]] ** [[Дэкаланізацыя]] ** [[Халодная вайна]] ** {{нп5|Інфармацыйная эра||en|Information Age}} ** [[Глабалізацыя]] {{Col-end}} == Геаграфія (109 артыкулаў) == {{Col-begin}} {{Col-break|width=34%}} === Агульнае (1 артыкул) === * '''[[Геаграфія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) === Кантыненты і рэгіёны (11 артыкулаў) === * [[Кантынент]] ** '''[[Афрыка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Антарктыда]] ** '''[[Азія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** '''[[Еўропа]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** '''[[Паўночная Амерыка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** '''[[Паўднёвая Амерыка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * ''Геаграфічныя рэгіёны'' ** [[Арктыка]] ** [[Вест-Індыя]] ** [[Сярэдні Усход]] ** '''[[Аўстралія і Акіянія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) === Асаблівасці сушы (12 артыкулаў) === * '''[[Суша]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Пустыня]] *** [[Пустыня Сахара]] ** [[Лес]] *** [[Дажджавыя лясы Амазоніі]] ** {{нп5|Травяністыя супольнасці||en|Grassland}} ** [[Востраў]] ** [[Гара]] *** [[Альпы]] *** [[Анды]] *** [[Гімалаі]] *** [[Скалістыя горы]] === Водныя асаблівасці (18 артыкулаў) === * '''[[Мора]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Паўночны Ледавіты акіян]] ** [[Атлантычны акіян]] *** [[Міжземнае мора]] ** [[Індыйскі акіян]] ** [[Ціхі акіян]] ** [[Паўднёвы акіян]] * [[Возера]] ** [[Каспійскае мора]] ** [[Вялікія азёры]] ** [[Возера Вікторыя]] * [[Рака]] ** [[Рака Амазонка]] ** [[Ганг]] ** [[Місісіпі]] ** [[Рака Ніл]] ** [[Янцзы]] * [[Ледавік]] {{Col-break|width=34%}} === Краіны (43 артыкулы) === * '''[[Краіна]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * ''Афрыка'' ** [[Алжыр]] ** [[Дэмакратычная Рэспубліка Конга]] ** [[Егіпет]] ** [[Эфіопія]] ** [[Кенія]] ** [[Нігерыя]] ** [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка]] ** [[Танзанія]] * ''Азія'' ** [[Бангладэш]] ** [[Кітай]] ** [[Індыя]] ** {{Гэта ДА}} [[Інданезія]] ** [[Іран]] ** [[Ізраіль]] ** [[Японія]] ** [[Малайзія]] ** [[М’янма]] ** [[Пакістан]] ** [[Філіпіны]] ** [[Саудаўская Аравія]] ** [[Паўднёвая Карэя]] ** [[Тайвань]] ** [[Тайланд]] ** [[Аб’яднаныя Арабскія Эміраты]] ** [[В’етнам]] * ''Еўразія'' ** [[Расія]] ** [[Турцыя]] * ''Еўропа'' ** [[Францыя]] ** [[Германія]] ** [[Італія]] ** [[Нідэрланды]] ** [[Польшча]] ** [[Іспанія]] ** [[Украіна]] ** [[Вялікабрытанія]] * ''Паўночная Амерыка'' ** [[Канада]] ** [[Мексіка]] ** [[Злучаныя Штаты Амерыкі]] * ''Акіянія'' ** [[Аўстралія]] * ''Паўднёвая Амерыка'' ** [[Аргенціна]] ** [[Бразілія]] ** [[Калумбія]] {{Col-break|width=32%}} === Населеныя пункты (24 артыкулы) === * '''[[Населены пункт]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Горад]] ** [[Мястэчка]] ** [[Вёска]] * ''Афрыка'' ** [[Каір]] ** [[Лагас]] * ''Азія'' ** ''Усходняя Азія'' *** [[Пекін]] *** [[Ганконг]] *** [[Токіа]] ** ''Паўднёва-Усходняя Азія'' *** [[Бангкок]] *** [[Джакарта]] *** [[Сінгапур]] <!-- важны горад --> ** ''Паўднёвая Азія (Індыя)'' *** [[Дэлі]] *** [[Мумбаі]] ** ''Заходняя Азія'' *** [[Стамбул]] *** [[Іерусалім]] *** [[Мекка]] * ''Еўропа'' ** {{Гэта ДА}} [[Лондан]] ** [[Масква]] ** [[Парыж]] ** [[Рым]] * ''Паўночная Амерыка'' ** [[Мехіка]] ** [[Нью-Ёрк]] * ''Паўднёвая Амерыка'' ** [[Сан-Паўлу]] {{Col-end}} == Мастацтвы (42 артыкулы) == {{Col-begin}} {{Col-break|width=36%}} === Агульнае (4 артыкулы) === * '''''{{нп5|Мастацтвы||en|The arts}}''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) <!-- тут трэба падзяліць артыкул, відаць --> * [[Мастацтва]] * [[Мода]] * [[Музей]] === Мастацкія рухі (4 артыкулы) === * [[Абстракцыянізм]] * [[Мадэрнізм]] * [[Рэалізм]] * [[Рамантызм]] === Архітэктура (3 артыкулы) === * '''[[Архітэктура]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Піраміда Хеопса]] ** [[Вялікая Кітайская сцяна]] {{Col-break|width=32%}} === Літаратура (7 артыкулаў) === * '''[[Літаратура]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Англійская літаратура]] * {{нп5|Мастацкі вымысел||en|Fiction}} ** [[Раман]] ** [[Апавяданне]] * {{нп5|Нон-фікшн||en|Non-fiction}} * [[Паэзія]] ** [[Эпас]] === Музыка (9 артыкулаў) === * '''[[Музыка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * [[Музычны інструмент]] * [[Рытм]] * [[Спеў]] * ''Музыкальныя жанры'' ** [[Класічная музыка]] ** [[Фолк-музыка]] ** [[Джаз]] ** [[Поп-музыка]] ** [[Рок-музыка]] {{Col-break|width=32%}} === Выканальніцкія мастацтвы (5 артыкулаў) === * '''{{нп5|Выканальніцкія мастацтвы||en|Performing arts}}''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Танцы]] ** [[Опера]] ** [[Аркестр]] ** [[Тэатр]] === Выяўленчае мастацтва (10 артыкулаў) === * '''[[Выяўленчае мастацтва]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Фільм]] ** [[Мультыплікацыя]] ** [[Комікс]] ** [[Дызайн]] ** [[Малюнак]] ** [[Жывапіс]] ** [[Фатаграфія]] ** [[Ганчарства]] ** [[Скульптура]] {{Col-end}} == Філасофія і рэлігія (57 артыкулаў) == {{Col-begin}} {{Col-break|width=33%}} === Філасофія (17 артыкулаў) === ==== Агульнае (2 артыкулы) ==== * '''''[[Філасофія]]''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) ** {{нп5|Філасофія навукі||en|Philosophy of science}} ==== Адгалінаванні і паняцці філасофіі (12 артыкулаў) ==== * [[Эстэтыка]] * [[Эпістэмалогія]] ** '''[[Веды]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Вера]] ** {{нп5|Розум (філасофія)||en|Reason}} ** [[Ісціна]] * '''[[Этыка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Дабро і зло]] * '''[[Логіка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * [[Метафізіка]] ** [[Свабода волі]] ** [[Анталогія]] ==== Філасофія паводле рэгіёнаў і перыядаў (3 артыкулы) ==== * {{нп5|Усходняя філасофія||en|Eastern philosophy}} ** [[Канфуцыянства]] * {{нп5|Заходняя філасофія||en|Western philosophy}} {{Col-break|width=33%}} === Міфалогія (2 артыкулы) === * [[Міф]] ** [[Старажытнагрэчаская міфалогія]] === Рэлігія (13 артыкулаў) === * '''[[Рэлігія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** {{нп5|Жыццё пасля смерці||en|Afterlife}} ** '''[[Бажаство]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) *** [[Бог]] ** [[Медытацыя]] ** {{нп5|Новы рэлігійны рух||en|New religious movement}} ** [[Малітва]] ** [[Абрад]] ** [[Шаманізм]] ** [[Душа]] ** {{нп5|Духоўнасць||en|Spirituality}} * [[Свецкасць]] ** [[Атэізм]] {{Col-break|width=33%}} === Асобныя рэлігіі (25 артыкулаў) === ==== Аўраамічныя рэлігіі (13 артыкулаў) ==== * [[Аўраам]] * [[Біблія]] * [[Хрысціянства]] ** [[Каталіцкая царква]] ** [[Праваслаўная царква]] ** [[Пратэстанцтва]] * [[Іслам]] ** [[Шыіты]] ** [[Суніты]] ** [[Каран]] * [[Іўдаізм]] ** [[Талмуд]] * [[Майсей]] ==== Рэлігіі Усходняй Азіі (3 артыкулы) ==== * {{нп5|Кітайская народная рэлігія||en|Chinese folk religion}} * [[Сінтаізм]] * [[Даасізм]] ==== Індыйскія рэлігіі (8 артыкулаў) ==== * [[Будызм]] ** [[Махаяна]] ** [[Тхеравада]] * [[Індуізм]] ** [[Веды]] ** ''[[Бхагавадгіта]]'' * [[Джайнізм]] * [[Сікхізм]] ==== Іншыя рэлігіі (1 артыкул) ==== * {{нп5|Традыцыйныя афрыканскія рэлігіі||en|Traditional African religions}} {{Col-end}} == Паўсядзённае жыццё (57 артыкулаў) == {{Col-begin}} {{Col-break}} === Агульнае (4 артыкулы) === * '''[[Адзенне]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * {{нп5|Лёгкі абутак||en|Shoe}} <!-- аддзяліць сутнасці ў ВД --> * '''[[Дом]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * [[Мэбля]] * {{нп5|Ювелірнае ўпрыгожванне||en|Jewellery}} === Сям’я, сваяцтва і сяброўства (10 артыкулаў) === * '''[[Сям’я]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Шлюб]] ** [[Выхаванне]] * [[Сяброўства]] === Стадыі жыцця (4 артыкулы) === * [[Дарослы]] * [[Падлетак]] * [[Дзіця]] ** [[Немаўля]] === Сексуальнасць і гендар (6 артыкулаў) === * '''[[Сексуальнасць чалавека]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Палавы акт]] ** [[Сексуальная арыентацыя]] * [[Гендар]] ** [[Мужчына]] ** [[Жанчына]] {{Col-break}} === Ежа і напоі (22 артыкулы) === * [[Кулінарыя]] * '''[[Ежа]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Хлеб]] ** [[Збожжа]] *** [[Пшаніца]] *** {{Гэта ДА}} [[Кукуруза]] *** [[Рыс]] ** [[Сыр]] ** [[Плод]] ** [[Мяса]] ** [[Галіт]] ** [[Прыправы]] ** [[Цукар]] ** [[Гародніна]] *** {{Гэта ДА}} [[Бульба]] *** [[Соя]] * [[Напой]] ** [[Алкагольныя напоі]] ** [[Кава]] ** [[Пітная вада]] ** [[Малако]] ** [[Чай]] {{Col-break}} === Адпачынак і забавы (16 артыкулаў) === * '''[[Забава]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * {{нп5|Гульнявая актыўнасць||en|Play (activity)}} ** [[Гульня]] *** [[Настольная гульня]] *** [[Картачная гульня]] *** [[Азартная гульня]] *** [[Камп’ютарная гульня]] ** '''[[Спорт]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) *** [[Футбол]] *** [[Лёгкая атлетыка]] **** [[Бег]] *** [[Алімпійскія гульні]] ** [[Цацка]] * [[Баявыя мастацтвы]] * [[Плаванне]] * [[Турызм]] {{Col-end}} == Грамадства і грамадазнаўства (147 артыкулаў) == {{Col-begin}} {{Col-break|width=32%}} === Агульнае (15 артыкулаў) === * '''[[Культура]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** '''[[Фальклор]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Фестываль]] ** {{нп5|Вусная традыцыя||en|Oral tradition}} ** [[Масавая культура]] * '''''[[Грамадства]]''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) ** [[Абшчына]] ** [[Улада]] ** {{нп5|Сацыяльны клас||en|Social class}} * '''[[Камунікацыя]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * [[Інфармацыя]] * [[Грамадскія навукі]] ** [[Антрапалогія]] ** [[Сацыялогія]] * '''{{нп5|Этнічнасць||en|Ethnicity}}''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) === Палітыка і ўрад (25 артыкулаў) === * '''[[Палітыка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Палітычная партыя]] ** [[Паліталогія]] ** [[Каланіялізм]] ** [[Імперыялізм]] * '''[[Урад]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Дэмакратыя]] ** [[Дыктатура]] ** [[Манархія]] * [[Ідэалогія]] ** [[Анархізм]] ** [[Капіталізм]] ** [[Камунізм]] ** [[Кансерватызм]] ** [[Фашызм]] ** [[Лібералізм]] ** [[Нацыяналізм]] ** [[Сацыялізм]] * [[Дзяржава]] ** [[Дыпламатыя]] ** [[Армія]] * ''Міжнародныя арганізацыі'' ** [[Еўрапейскі Саюз]] ** [[Міжнародны рух Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца]] ** [[НАТА]] ** [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацый]] === Канфлікты (4 артыкулы) === * '''[[Вайна]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * [[Генацыд]] * [[Мір]] * [[Тэрарызм]] === Адукацыя (4 артыкулы) === * '''[[Адукацыя]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Школа]] ** [[Бібліятэка]] ** [[Універсітэт]] {{Col-break|width=34%}} === Бізнес і эканоміка (23 артыкулы) === * '''[[Бізнес]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Карпарацыя]] ** [[Менеджмент]] ** [[Маркетынг]] ** [[Рознічны гандаль]] ** [[Прафесійны саюз]] * '''[[Эканоміка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** '''[[Гандаль]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) *** [[Закон попыту і прапановы]] ** [[Фінансы]] *** [[Банк]] *** [[Грошы]] ** [[Страхаванне]] ** [[Паслуга]] ** [[Падатак]] ** [[Праца]] * [[Эканоміка]] ** '''[[Сельская гаспадарка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** '''[[Прамысловая вытворчасць]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Будаўніцтва]] ** [[Рыбалоўства]] ** [[Паляванне]] ** [[Шахта]] === Сацыяльныя праблемы (18 артыкулаў) === * [[Інваліднасць]] * [[Дыскрымінацыя]] ** [[Расізм]] ** [[Сексізм]] ** [[Забруджванне]] * {{нп5|Масавы голад||en|Famine}} * [[Фемінізм]] * [[Міграцыя насельніцтва]] * [[Правы чалавека]] ** [[Свабода]] ** {{нп5|Прыватнасць||en|Privacy}} ** [[Рабства]] ** {{нп5|Сацыяльная роўнасць||en|Social equality}} ** {{нп5|Актыўнае выбарчае права||en|Suffrage}} * [[Абарыгены]] * [[Беднасць]] * [[Гвалт]] * {{нп5|Сацыяльная абарона||en|Welfare spending}} === Права (6 артыкулаў) === * '''[[Права]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Злачынства]] ** [[Канстытуцыя]] ** [[Правасуддзе]] ** [[Паліцыя]] ** [[Маёмасць]] {{Col-break|width=32%}} === Псіхалогія (16 артыкулаў) === * '''[[Псіхалогія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * '''[[Эмоцыя]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Гнеў]] ** [[Страх]] ** [[Шчасце]] *** [[Гумар]] ** [[Каханне]] * '''[[Розум]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Свядомасць]] ** {{нп5|Сны (псіхалогія)||en|Dream}} ** [[Памяць]] ** [[Мысленне]] * {{нп5|Чалавечыя паводзіны||en|Human behavior}} * {{нп5|Інтэлект||en|Intelligence}} * [[Навучанне]] * {{нп5|Індывідуальнасць||en|Personality}} === Мовы (32 артыкулы) === * '''[[Мова]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Індаеўрапейскія мовы]] *** [[Бенгальская мова|Бенгальская]] *** [[Англійская мова|Англійская]] *** [[Французская мова|Французская]] *** [[Нямецкая мова|Нямецкая]] *** [[Грэчаская мова|Грэчаская]] *** [[Хіндустані]] *** [[Лацінская мова|Лацінская]] *** [[Партугальская мова|Партугальская]] *** [[Руская мова|Руская]] *** [[Іспанская мова|Іспанская]] ** ''Іншыя мовы'' *** [[Арабская мова|Арабская]] *** [[Кітайская мова|Кітайская]] *** [[Японская мова|Японская]] *** [[Малайская мова|Малайская]] *** [[Суахілі]] * [[Мовазнаўства]] ** [[Граматыка]] ** [[Слова]] * [[Граматнасць]] * {{нп5|Поўнае імя||en|Personal name}} * [[Маўленне]] * '''[[Пісьмо]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Алфавіт]] *** [[Арабскае пісьмо]] *** [[Індыйскае пісьмо]] *** [[Кірыліца]] *** [[Грэчаскі алфавіт]] *** [[Лацінскае пісьмо]] ** [[Арабскія лічбы]] ** [[Кітайскае пісьмо]] === Медыя (4 артыкулы) === * '''[[Сродкі масавай інфармацыі]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** {{нп5|Тэлерадыёвяшчанне||en|Broadcasting}} ** [[Навіны]] ** [[Выдавецкая справа]] {{Col-end}} == Здароўе, медыцына і захворванні (42 артыкулы) == {{col-begin}} {{col-break|width=32%}} === Хваробы і траўмы (19 артыкулаў) === * '''[[Хвароба]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Алергія]] ** [[Астма]] ** [[Злаякасная пухліна]] ** {{нп5|Сардэчна-сасудзістыя захворванні||en|Cardiovascular disease}} *** [[Інсульт]] ** [[Цукровы дыябет]] ** [[Гастраэнтэрыт]] ** [[Інфекцыя]] *** [[Назафарынгіт]] *** [[Грып]] *** [[Малярыя]] *** [[Пнеўманія]] *** [[Венерычныя захворванні]] **** [[СНІД]] *** [[Натуральная воспа]] *** [[Туберкулёз]] ** [[Псіхічны разлад]] * {{нп5|Пашкоджанне (біялогія)||en|Injury}} {{col-break|width=35%}} === Здароўе, фізічнае выхаванне і медыцына (14 артыкулаў) === * '''[[Медыцына]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Стаматалогія]] ** [[Бальніца]] ** {{нп5|Сястрынская справа||en|Nursing}} ** [[Хірургія]] * [[Аборт]] * {{нп5|Старэнне||en|Ageing}} * {{нп5|Фізічныя практыкаванні||en|Exercise}} * [[Здароўе]] ** [[Псіхічнае здароўе]] * [[Гігіена]] ** {{нп5|Санітарыя||en|Sanitation}} * [[Дыеталогія]] * [[Атлусценне]] {{col-break|width=33%}} === Біялагічна актыўныя рэчывы і лекі (9 артыкулаў) === * {{нп5|Біялагічна актыўныя рэчывы||en|Drug}} ** [[Лекі]] *** [[Анестэзія]] *** [[Антыбіётыкі]] *** [[Кантрацэпцыя]] *** [[Вакцына]] ** [[Аддыкцыя]] *** [[Алкагалізм]] *** [[Курэнне]] {{col-end}} == Навукі (215 артыкулаў) == {{Col-begin}} {{Col-break}} === Агульнае (6 артыкулаў) === * '''''[[Навука]]''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) ** [[Навуковы метад]] * [[Вымярэнне]] ** [[СІ]] * [[Прырода]] * [[Даследаванне]] === Астраномія (26 артыкулаў) === * '''[[Астраномія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * '''[[Сусвет]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * '''[[Сонечная сістэма]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** '''[[Сонца]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** {{Гэта ДА}} [[Меркурый]] ** {{Гэта ДА}} [[Венера (планета)|Венера]] ** {{Гэта ВА}} '''''[[Зямля]]''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) *** '''[[Месяц]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Марс]] ** {{Гэта ВА}} [[Юпітэр]] ** [[Планета Сатурн]] ** {{Гэта ДА}} [[Уран (планета)|Уран]] ** {{Гэта ВА}} [[Нептун]] * [[Астэроід]] * [[Вялікі выбух]] * [[Чорная дзірка]] * [[Камета]] * [[Галактыка]] ** [[Млечны Шлях]] * [[Спадарожнікі планет]] * [[Арбіта]] * [[Касмічная прастора]] * {{нп5|Фізічная касмалогія||en|Physical cosmology}} * [[Планета]] * [[Зорка]] * [[Звышновая зорка]] === Фізіка (42 артыкулы) === * '''[[Фізіка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * '''[[Энергія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * '''[[Час]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Суткі]] ** [[Год]] * [[Класічная механіка]] ** [[Сіла]] ** [[Маса]] ** [[Імпульс]] ** [[Механічны рух]] ** [[Законы Ньютана]] * [[Сіла]] ** [[Электрамагнетызм]] ** [[Гравітацыя]] ** [[Моцнае ўзаемадзеянне]] ** [[Слабае ўзаемадзеянне]] * [[Магнетызм]] * [[Матэрыя]] ** [[Агрэгатны стан]] ** '''[[Атам]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * [[Фізіка элементарных часціц]] ** [[Стандартная мадэль]] ** [[Субатамная часціца]] *** [[Электрон]] *** [[Нейтрон]] *** [[Фатон]] *** [[Пратон]] * [[Квантавая механіка]] * [[Радыеактыўны распад]] * [[Прастора]] ** [[Вакуум]] * [[Тэрмадынаміка]] ** [[Цеплыня]] ** [[Тэмпература]] * [[Тэорыя адноснасці]] ** [[Скорасць святла]] * [[Хваля]] ** [[Электрамагнітнае выпраменьванне]] *** [[Святло]] **** [[Колер]] **** [[Оптыка]] ** [[Гук]] {{Col-break}} === Біялогія (81 артыкул) === * '''[[Біялогія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Малекулярная біялогія]] * '''''[[Жыццё]]''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) ** '''[[Клетка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** '''[[Смерць]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) *** [[Самагубства]] ** [[Абіягенез]] * '''[[Экалогія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Біялагічная разнастайнасць]] ** [[Экасістэма]] ** [[Выміранне]] * '''[[Эвалюцыя]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Антрапагенез]] ** [[Натуральны адбор]] * [[Арганізм]] * [[Генетыка]] ** [[Ген]] ** [[Спадчыннасць]] * [[Палеанталогія]] * [[Таксаномія (біялогія)]] ** [[Біялагічны від]] === Канкрэтныя арганізмы === * [[Археі]] * [[Бактэрыі]] * [[Эўкарыёты]] ** '''[[Жывёлы]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) *** [[Заалогія]] *** [[Членістаногія]] **** [[Ракападобныя]] **** {{Гэта ДА}} [[Насякомыя]] *** [[Малюскі]] *** [[Пазваночныя]] **** [[Земнаводныя]] **** [[Птушкі]] ***** [[Курыца]] **** [[Рыбы]] **** [[Млекакормячыя]] ***** {{Гэта ДА}} [[Кот свойскі]] ***** [[Свойскі бык]] ***** [[Сабака свойскі]] ***** [[Конь свойскі]] ***** [[Свіння свойская]] ***** [[Прыматы]] ****** '''''[[Чалавек]]''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) ***** [[Грызуны]] ***** [[Авечка свойская]] **** [[Паўзуны]] ***** [[Дыназаўры]] ** '''[[Расліны]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) *** [[Водарасці]] *** [[Батаніка]] *** [[Дрэва]] ** [[Грыбы]] * [[Вірусы]] ==== Анатомія (19 артыкулаў) ==== ===== Анатомія жывёл ===== * [[Анатомія]] * [[Цела чалавека]] * [[Сістэма кровазвароту]] ** [[Кроў]] ** [[Сэрца]] ** [[Лёгкія]] ** [[Печань]] * [[Імунная сістэма]] * {{нп5|Шкілетная мышачная тканка||en|Skeletal muscle}} * [[Нервовая сістэма]] ** [[Галаўны мозг]] ** [[Вуха]] ** [[Вока]] ** [[Адчуванне]] * [[Шкілет]] ** [[Косць]] * [[Скура]] ===== Анатомія раслін (2 артыкулы) ===== * [[Кветка]] * [[Насенне]] ==== Фізіялогія (9 артыкулаў) ==== * [[Фізіялогія]] * [[Страваванне]] * [[Метабалізм]] * [[Фотасінтэз]] * [[Размнажэнне]] ** [[Яйка]] ** [[Пол]] ** [[Цяжарнасць]] * [[Сон]] {{Col-break}} === Хімія (36 артыкулаў) === * '''[[Хімія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Біяхімія]] *** [[Вугляводы]] *** [[Дэзоксірыбануклеінавая кіслата]] *** [[Гармоны]] *** [[Ліпіды]] *** [[Бялок]] *** [[Рыбануклеінавыя кіслоты]] ** [[Неарганічная хімія]] ** [[Арганічная хімія]] ** [[Фізічная хімія]] * '''[[Хімічны элемент]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Перыядычная сістэма элементаў]] ** [[Вадарод]] ** [[Вуглярод]] ** [[Азот]] ** [[Кісларод]] ** [[Крэмній]] ** [[Жалеза]] ** [[Медзь]] ** [[Серабро]] ** [[Золата]] * [[Хімічнае злучэнне]] ** '''[[Вада]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Дыяксід вугляроду]] ** [[Хімічная сувязь]] ** [[Малекула]] * [[Хімічная рэакцыя]] ** {{нп5|Кіслотна-асноўныя рэакцыі||en|Acid–base reaction}} ** [[Каталіз]] ** [[Акісляльна-аднаўленчыя рэакцыі]] *** '''[[Агонь]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) * [[Метал]] ** [[Сплаў]] *** [[Бронза]] *** [[Сталь]] === Навукі аб Зямлі (24 артыкулы) === * [[Навукі аб Зямлі]] ** [[Гісторыя Зямлі]] ** '''[[Атмасфера Зямлі]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Унутраная будова Зямлі]] ** [[Пара года]] ** [[Паводка]] * '''[[Клімат]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Глабальнае пацяпленне]] * [[Надвор’е]] ** [[Воблака]] ** [[Маланка]] ** [[Дождж]] ** [[Снег]] ** [[Тарнада]] ** [[Трапічны цыклон]] ** [[Вецер]] * '''[[Геалогія]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Землетрасенне]] ** [[Эрозія (геалогія)|Эрозія]] ** [[Мінерал]] ** [[Тэктоніка пліт]] ** [[Горная парода]] ** [[Глеба]] ** [[Вулкан]] {{Col-end}} == {{anchor|Тэхналогіі}} Тэхналогіі (93 артыкулы) == {{Col-begin}} {{Col-break|width=32%}} === Агульнае (4 артыкулы) === * '''''[[Тэхналогія]]''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) * '''[[Інжынерная справа]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Цывільнае будаўніцтва]] ** [[Машынабудаванне]] === Энергія (12 артыкулаў) === * [[Электрычная батарэя]] * [[Выбуховае рэчыва]] ** [[Дымны порах]] * [[Выкапнёвае паліва]] ** [[Вугаль]] ** [[Прыродны газ]] ** [[Нафта]] * [[Ядзерная энергетыка]] * [[Аднаўляльная энергія]] ** [[Гідраэнергарэсурсы]] ** [[Сонечная энергія]] ** [[Энергія ветру]] === Ежа і здароўе (10 артыкулаў) === * [[Жывёлагадоўля]] ** [[Адамашненне]] * [[Біятэхналогія]] ** [[Генетычная інжынерыя]] * [[Угнаенні]] * [[Кансерваванне]] * [[Сад]] * {{нп5|Медыцынская візуалізацыя||en|Medical imaging}} * [[Печ]] * [[Штучнае ахаладжэнне]] === Зброя (4 артыкулы) === * [[Зброя]] ** [[Браня]] ** [[Агнястрэльная зброя]] ** [[Нож]] {{Col-break|width=34%}} === Інструменты і машыны (8 артыкулаў) === * '''[[Інструмент]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** {{нп5|Просты механізм||en|Simple machine}} ** [[Кола]] * [[Рухавік]] ** [[Электрычны рухавік]] ** [[Рухавік унутранага згарання]] ** [[Парасілавая ўстаноўка]] * [[Робататэхніка]] === Медыя і камунікацыі (9 артыкулаў) === * [[Друк]] ** [[Кніга]] * [[Пошта]] * [[Сувязь (тэхніка)|Тэлекамунікацыі]] ** [[Інтэрнэт]] ** [[Радыё]] ** [[Тэлефон]] *** [[Мабільны тэлефон]] ** [[Тэлебачанне]] === Вылічэнне і інфармацыйныя тэхналогіі (4 артыкулы) === * [[Інфарматыка]] ** '''[[Камп’ютар]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Штучны інтэлект]] * [[Крыптаграфія]] === Электроніка (4 артыкулы) === * [[Электроніка]] * {{нп5|Электрычная лямпачка||en|Electric light}} * [[Інтэгральная схема]] * [[Паўправаднік]] === Космас (4 артыкулы) === * [[Ракета]] * [[Штучны спадарожнік Зямлі]] * [[Даследаванне космасу]] * [[Касмічны палёт]] {{Col-break|width=34%}} === Транспарт (9 артыкулаў) === * '''[[Транспарт]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Паветранае судна]] ** [[Веласіпед]] ** [[Мост]] ** [[Канал (гідраграфія)]] ** [[Аўтамабіль]] ** [[Дарога]] ** [[Судна]] ** [[Цягнік]] === Навігацыя і вымярэнне часу (6 артыкулаў) === * [[Навігацыя]] ** [[Компас]] ** [[Геаграфічная карта]] ** [[Радар]] * [[Каляндар]] * [[Гадзіннік]] === Збудаванні (4 артыкулы) === * [[Фартыфікацыйнае збудаванне]] * [[Інфраструктура]] ** [[Будынак]] ** [[Плаціна (архітэктура)|Плаціна]] === Матэрыялы (10 артыкулаў) === * [[Бетон]] * [[Шкло]] * [[Муроўка]] * [[Металургія]] * {{нп5|Натуральны каўчук||en|Natural rubber}} * [[Папера]] * [[Пластмасы]] * [[Тэкстыль]] ** [[Бавоўна]] * [[Драўніна]] === Аптычнае абсталяванне (5 артыкулаў) === * {{нп5|Камера||en|Camera}} * {{Гэта ДА}} [[Лазер]] * [[Лінза]] * [[Мікраскоп]] * [[Тэлескоп]] {{Col-end}} == Матэматыка (43 артыкулы) == {{Col-begin}} {{Col-break}} === Агульнае (5 артыкулаў) === * '''''[[Матэматыка]]''''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/1|Узровень 1]]) ** [[Алгарытм]] ** [[Матэматычны доказ]] ** [[Мноства]] ** [[Функцыя]] === Лічэнне і лікі (11 артыкулаў) === * '''[[Лік]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Рэчаісны лік]] *** [[e (лік)|{{mvar|e}}]] *** [[Пі|{{pi}}]] *** [[Дроб]] *** [[Цэлы лік]] **** [[0 (лік)|0]] **** [[Натуральны лік]] **** [[Просты лік]] ** [[Камплексны лік]] ** [[Тэорыя лікаў]] {{Col-break|width=34%}} === Алгебра (5 артыкулаў) === * '''[[Алгебра]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Ураўненне]] ** [[Пераменная велічыня]] * [[Абстрактная алгебра]] * [[Лінейная алгебра]] === Аналіз (5 артыкулаў) === * [[Матэматычны аналіз]] ** [[Матэматычны аналіз]] ** [[Бясконцасць]] ** [[Ліміт (матэматыка)|Ліміт]] ** [[Рад (матэматыка)]] === Арыфметыка (4 артыкулы) === * {{Гэта ДА}} '''[[Арыфметыка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Ступеняванне]] ** [[Лагарыфм]] ** {{Гэта ДА}} [[Корань (матэматыка)|Корань]] {{Col-break|width=34%}} === Геаметрыя і тапалогія (11 артыкулаў) === * '''[[Геаметрыя]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) ** [[Вугал]] *** [[Трыганаметрыя]] ** [[Плошча]] *** [[Акружнасць]] ** [[Прамая]] ** [[Многавугольнік]] *** [[Трохвугольнік]] ** {{нп5|Трохвымерная прастора||en|Three-dimensional space}} ** [[Аб'ём]] * [[Тапалогія]] === Імавернасць і статыстыка (2 артыкулы) === * [[Імавернасць]] * '''[[Статыстыка]]''' ([[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/Узровень/2|Узровень 2]]) {{Col-end}} ''Апошняе абнаўленне пераліку артыкулаў з англійскай Вікіпедыі: 9 верасня 2025. — [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) == Гл. таксама == * [[Вікіпедыя:Артыкулы, якія мусяць быць у кожнай Вікіпедыі]] — іншы спіс з 1000 артыкулаў на Метавікі. * [[Вікіпедыя:Істотныя артыкулы/1.0]] — старая стабільная версія спісу з Метавікі * [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Long Articles|Пералік вялікіх артыкулаў (г. зн. памерам большых за 30000 вікі-сімвалаў), абнаўляецца штомесяц]] * [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Articles#be Беларуская|Пералік сярэдніх артыкулаў (г. зн. памерам ад 10000 да 30000 вікі-сімвалаў), абнаўляецца штомесяц]] * [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Neglected#be Беларуская|Пералік істотных артыкулаў са статусам Neglected, абнаўляецца штомесяц]] * [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Absent Articles#be Беларуская|Пералік істотных артыкулаў са статусам Absent (адсутных), абнаўляецца штомесяц]] * [[:en:Wikipedia:WikiProject Vital Articles|Старонка праекта «Істотныя артыкулы» на англійскім раздзеле]] * [[:en:Wikipedia:List of 100 Art concepts Wikipedia should have|Спіс 100 паняццяў з мастацтваў, якія павінна мець Вікіпедыя]] {{ref-en}} * [[:m:Research:Automated classification of article importance|Аўтаматызаваная класіфікацыя істотнасці артыкулаў]] — падобны праект Wikimedia * [http://wikirank-2023.di.unimi.it/?search=&type=all&pageSize=10 Адкрыты топ артыкулаў Вікіпедыі]. Шмат якія артыкулы на высокіх пазіцыях там — 3 узровень істотнасці {{зноскі}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Праекты]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы| ]] ph4ug1qfekv9eaippl8c7czf7ry1g68 0 16317 5154177 5067678 2026-06-14T08:50:46Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Вядомыя асобы */ 5154177 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Клімавічы, значэнні}} {{НП-Беларусь |статус = Горад |беларуская назва = Клімавічы |арыгінальная назва = Клімавічы |краіна = Беларусь |падначаленне = |герб = Coat of Arms of Klimavičy, Belarus.svg |сцяг = Flag of Klimavičy.svg |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = Будынак. г. Клімавічы.jpg |подпіс = Дом князёў Мяшчэрскіх |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 37|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 31|lon_min = 57|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты вобласці = |памер карты раёна = |вобласць = Магілёўская |раён = Клімавіцкі |сельсавет = |пасялковы савет = |карта краіны = |карта вобласці = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |дата заснавання = |першае згадванне = 1581 |ранейшыя назвы = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |двароў = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = +2 |DST = 1 |тэлефонны код = 02244 |паштовы індэкс = 213633 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = 6 |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = Klimavičy |сайт = |мова сайта = ru |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = 242978998 }} '''Клі́мавічы'''<ref name="NNP"/> ({{lang-be-trans|Klimavičy}}) — горад у [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]], адміністрацыйны цэнтр [[Клімавіцкі раён|Клімавіцкага раёна]]. За 124 км ад [[Магілёў|Магілёва]]. [[Клімавічы (станцыя)|Чыгуначная станцыя]] на лініі [[Орша]]—[[Унеча]]. Звязаны аўтадарогамі з [[Крычаў|Крычавам]], [[Касцюковічы|Касцюковічамі]], [[Хоцімск]]ам. == Гісторыя == Упершыню згадана ў XIV ст. у дакуменце звязаным са шляхецкім родам [[Асмалоўскія|Асмалоўскіх]]. На пачатку XVII ст. у [[Мсціслаўскае ваяводства|Мсціслаўскім ваяводстве]] [[ВКЛ|Вялікага Княства Літоўскага]]. У 1626 годзе тут заснаваны манастыр [[Дамініканцы|дамініканцаў]]. З 1720 года належалі [[Бялецкія|Бялецкім]], з 1758 — [[Галынскія|Галынскім]]. З 1772 года, пасля [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|1-га падзелу Рэчы Паспалітай]], у складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. З 1777 года горад, цэнтр [[Клімавіцкі павет|павета]], у 1781 годзе атрымалі [[Герб Клімавічаў|герб]]. У 1804 годзе ў Клімавічах знойдзены [[Клімавіцкі манетны скарб|найбуйнейшы на тэрыторыі Беларусі скарб антычных манет]]. У 1850-я гады ў горадзе дзейнічала 3 гарбарні, 5 пачатковых навучальных устаноў, бібліятэка, бальніца, аптэка. У 1883 годзе пачала дзейнічаць тытунёвае прадпрыемства, у 1897 — спіртаачышчальнае прадпрыемства. На тракце Орша-Клімавічы-Касцюковічы была паштовая станцыя. У 1883 годзе адкрыта бальніца і аптэка. У 1904 годзе ў горадзе 718 дамоў (18 вуліц, 6 завулкаў, 2 плошчы), 21 дробнае прадпрыемства, бальніца, аптэка, друкарня, фатаграфія, бібліятэка, чытальня, 8 тракціраў і чайных, 9 заезных дамоў, жаночая і мужчынская гімназіі, 4 вучылішчы. Таксама ў пачатку XX ст. у горадзе пачалі працаваць электрастанцыя, кінатэатр, пошта, гасцініца, аптэка, народны дом. У лістападзе 1917 годзе ўстаноўлена савецкая ўлада. З ліпеня 1924 да 1927 года цэнтр [[Калінінская акруга|Калінінскай акругі]]. У 1925—1926 гадах выдавалася акруговая газета «Наш працаўнік». З 1927 года цэнтр [[Клімавіцкі раён|раёна]]. У 1929—1930 гадах праз Клімавічы пракладзеная чыгунка. 5 мая 1932 года створаны [[Клімавіцкі дзяржаўны аграрны каледж|ветэрынарны тэхнікум]]. З 10 жніўня 1941 да 28 верасня 1943 гада горад акупіраваны нямецкімі войскамі, якія загубілі каля 800 чалавек. Падчас акупацыі дзейнічала [[Клімавіцкае камсамольска-маладзёжнае падполле]]. == Насельніцтва == <div style="float:right;margin:0 0.5em 1em;" class="toccolours">{{Graph:Chart|width=250|height=128|type=rect|x=1897,1972,1995,2006,2009,2015,2016,2017|y=4706,13900,17500,15400,17064,16374,16445,16346}}</div> * 1897 год — 4706 чал.{{sfn|Беларусь|1995}} * 1972 год — 13,9 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}}; * 1995 год — 17,5 тыс. чал.{{sfn|Беларусь|1995}} * 2006 год — 15,4 тыс. чал.; * 2009 год — 17&nbsp;064 чал. (перапіс)<ref name="BelStat" />; * 2015 год — 16&nbsp;374 чал.<ref name="2015-Estimate" />; * 2016 год — 16&nbsp;445 чал.<ref name="2016-Estimate" />; * 2017 год — 16&nbsp;346 чал.<ref name="2017-Estimate" />; * 2025 год — 14 868 чал.<ref name=":0">''Национальный статистический комитет Республики Беларусь''. [https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/e1d/fw6q0hxkv3wmuqsqthztn49vpszatpj5.pdf Численность населения на 1 января 2025 г. и среднегодовая численность населения за 2024 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20250331163920/https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/e1d/fw6q0hxkv3wmuqsqthztn49vpszatpj5.pdf|date=31 сакавіка 2025}} (''руск''.) (3 cакавіка 2025).</ref>. == Эканоміка == Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці. Гасцініца «Дружба». == Культура і адукацыя == [[Клімавіцкі краязнаўчы музей]]. [[Клімавіцкі дзяржаўны аграрны каледж]]. З 2001 года ў горадзе праводзяць Міжнародны фестываль дзіцячай творчасці «Залатая пчолка». == Славутасці == * [[Клімавіцкая Свята-Міхайлаўская царква|Клімавіцкая Міхайлаўская царква]] * [[Клімавіцкі сядзібны дом]] == Вядомыя асобы == {{main|Вядомыя асобы Клімавічаў}} * [[Данііл Сямёнавіч Воранаў]] (нар. 1925) — беларускі архітэктар. * [[Ізраіль Львовіч Каганаў]], вучоны ў галіне прамысловай электронікі. Доктар тэхнічных навук, прафесар. * [[Пётр Рыгоравіч Кантаровіч]] (1905—1968) — [[матэматык]], доктар матэматычных навук, [[прафесар]] * [[Акцябр Паўлавіч Комаў]] (1923—1993) — вучоны ў галіне [[Дэрматалогія|дэрматалогіі]] і [[Венералогія|венералогіі]], доктар медыцынскіх навук, прафесар<ref name="БЭ8">{{Крыніцы/БелЭн|8}}</ref> * [[Мікалай Парфір’евіч Клаўс]], дырыжор * [[Леанід Леанідавіч Карніенка]], беларускі лыжны гоншчык * [[Валянціна Аўраамаўна Маслава]], беларускі мовазнавец * [[Уладзімір Паўлавіч Скараходаў]] (нар. 1939) — беларускі педагог, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. == Гл. таксама == * [[Гарады Магілёўскай вобласці]] * [[Гарады Беларусі]] == Зноскі == {{Reflist|refs= <ref name="2017-Estimate">{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}</ref> <ref name="NNP">{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласць|}}</ref> <ref name="BelStat">[http://web.archive.org/web/20100918181854/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-7.pdf Перепись населения Республики Беларусь 2009]</ref> <ref name="2015-Estimate">{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2015}}</ref> <ref name="2016-Estimate">{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}</ref> }} == Літаратура == * {{крыніцы/БелЭн|8|Клімавічы||338}} * {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Клімавічы|390—391}} * {{Крыніцы/ЭГБ|4|Клімавічы|Філякоў, У.}} == Спасылкі == {{Commonscat-inline|Klimavičy|Клімавічы}} {{OSM relation|6722649|Клімавічы}} * [https://www.gismeteo.by/weather-klimovichi-11982/ Надвор’е ў горадзе Клімавічы] {{Клімавіцкі раён}} {{Магілёўская вобласць}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Клімавічы| ]] [[Катэгорыя:Мястэчкі Мсціслаўскага ваяводства]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1581 годзе]] c7mur8ngjulpsxlsvsxsxus3ba1cfk9 4 16411 5154084 5153383 2026-06-13T12:44:38Z Emilia Noah 155537 5154084 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[Metal Gear Solid 3: Snake Eater]] == Машынны недапераклад. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:40, 6 чэрвеня 2026 (+03) :пераклад не машынны, проста я перакладаў менавіта так каб ўсё было як у англійскім тэксце. гад дэмн [[Удзельнік:ABECOME SAWYER|ABECOME SAWYER]] ([[Размовы з удзельнікам:ABECOME SAWYER|размовы]]) 09:58, 7 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кэнто Масуда]] == Вынесены да выдалення а 03:12 31 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Wooze}} з каментарыем: «not notable + crosswiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:24, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, наконт ''not notable'' можна было б паспрачацца, калі б у артыкуле меўся змест. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 6 чэрвеня 2026 (+03). ==[[Ягор Аляксандравіч Дырда]]== Вынесены да выдалення а 12:24 22 мая 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|M.L.Bot}} з каментарыем: «залежна ад вынікаў на УкрВікі, таму на нашу старонку не дадаю». Мяркую, абмеркаванне патрэбна. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:20, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці асобы няма. Аматар, які час ад часу гуляе ў футбол. "Арда" — назва аматарскага непрафесійнага гуртка асоб, медыяпраект. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:19, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, з УкрВікі не выдаляеецца бадай нічога. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) ==[[89 км (блок-пост)]]== Вынесены да выдалення а 22:12 16 сакавіка 2026 удзельнікам {{Вікіпедыст|Estopedist1}} з каментарыем: «unreferenced, not notable topic. No equivalent in etwiki or enwiki». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:16, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, прымаем значнасць чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў, але гэты аб'ект зусім нязначны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:31, 6 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кенэт Хопкінс]] == : {{выдаліць}}, агульны крытэрый значнасці не выконваецца, [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]] нічога не дае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 6 чэрвеня 2026 (+03) == [[Праваабаронцы за свабодныя выбары]] == Значнасць сумнеўная, ніякіх крыніц, апроч афіляваных інфастаронак, але ёсць некалькі спасылак з іншых артыкулаў на яго. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:54, 4 чэрвеня 2026 (+03) * Яго дублікат «[[Лагон]]», ці то ЛагоС, выставіў да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:10, 4 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 971]] == Не артыкул, аб'ект каталога галактык, унесены туды памылкова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:41, 30 мая 2026 (+03) == [[Волшебная Гора (рок-гурт)]] == Выглядае, як аматарства. У РуВікі артыкул пра гэты рускамоўны гурт выстаўлены да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:06, 30 мая 2026 (+03) : Паралельна створаны артыкул з памылкай у назве [[Раман Каноплёў]] — гэта заснавальнік і лідар гурта, туды можна перанесці і пэўныя звесткі пра гурт. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:12, 30 мая 2026 (+03) :: Спасылка на газету "Завтра" — фальсіфікат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:09, 30 мая 2026 (+03) :::Там Канаплёў згаданы. Адзін, без ансамбля. ;) [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:15, 30 мая 2026 (+03) : {{Выдаліць}}: 1 дэма-запіс — курам на смех [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:04, 30 мая 2026 (+03) == [[Максім Андрэевіч Крупейчанка]] == : артыкул [https://ru.wikipedia.org/wiki/Крупейченко,_Максим_Андреевич Крупейченко, Максим Андреевич] выдалены з РуВікі праз адстутнасць доказаў энцыклапедычнай значнасці, стаіць забарона стварэння, меліся спробы несанкцыянаванага аднаўлення старонкі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:07, 27 мая 2026 (+03) == [[Капліца (Душкава)]] і [[Пірамідальная капліца (Душкава)]] == Аб'екты не выбіваюцца з шэрагу апісаных у артыкуле [[Душкава#Славутасці]]. Назбіраць інфармацыі на асобныя артыкулы пра іх немагчыма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:28, 6 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, згодны з аргументацыяй. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:03, 14 мая 2026 (+03) == [[TEDxUlicaMińska]] == : {{выдаліць}} [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::Ооо, [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|«Пяць слупоў»]], давайце паглядзім што ўнутры: ::::::::Першы слуп нам кажа што ''«Вікіпедыя — гэта энцыклапедыя»,'' якая павінна ўключаць элементы ўніверсальных ведаў на аснове аўтарытэтных крыніц. На мой погляд, жаданне некага абкарнаць тэкст да ўзроўню незразумелага сухога абрубка без гістарычнага кантэксту і глыбіні як раз такі ідзе ўразрэз з місіяй стварэння якаснай і аб'ёмнай энцыклапедыі. ::::::::Чацверты слуп з яго ''«Удзельнікі павінны ставіцца адзін да аднаго з павагай і не пераходзіць на асобы»''. Нават у нашым гэтым абмеркаванні відавочна бачны дрэнна схаваная таксічнасць, персанальныя выпады, безапеляцыйныя спробы абясцэніць чужую працу. Не час, як кажа месье вышэй «гуляць ў футбол правіламі», бывае што «не да законаў» ::::::::Нарэшце пятае, ''«Вікіпедыя не мае суровых правілаў»''. Яе галоўная мэта - гэта інтэлектуальная карысць. Калі выкарыстоўваць правілы не як інструмент паляпшэння, а як дубінку-шлагбаўм для ўласнай "вахцёрскай" самасцвярджанасці і выдалення інфармацыі ''—'' гэта і есць, тая самая, класічная гульня з правіламі. Толькі абсалютна не прыносячая ніякай карысці свету, у адрозненне ад таго, як вы кажаце «спама», падцверджанага разгорнутыми артыкуламі з DW ці Белсата. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:28, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::: Ну уж нет, чытаць правілы будзем не выбарачна, а па парадку. Пачнем з пункта 1. '''[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — энцыклапедыя]]''', якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|Не ўласнае даследаванне]]» і імкнуцца да [[Вікіпедыя:Правяральнасць|дакладнасці]]. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. Вікіпедыя — гэта НЕ непераборлівы збор інфармацыі. Гэта НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў, НЕ трыбуна, '''НЕ''' месца для самарэкламы, НЕ эксперымент у анархіі ці дэмакратыі, НЕ каталог сеціўных старонак. Таксама Вікіпедыя НЕ збор арыгінальных дакументаў, НЕ слоўнік і НЕ газета, дзеля гэтага існуюць суседнія праекты [[:s:Галоўная старонка|Вікікрыніцы (Wikisource)]], [[:wikt:Галоўная старонка|ВікіСлоўнік (Wiktionary)]] і [[:n:en:Main Page|ВікіНавіны (Wikinews)]], адпаведна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:32, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::::«Не ўласнае даследаванне і не асабістыя думкі»<nowiki>''</nowiki>: Тэкст артыкула грунтуецца ВЫКЛЮЧНА на матэрыялах і цытатах з аўтарытэтных незалежных медыя сусветнага і нацыянальнага ўзроўню (Deutsche Welle, Belsat, Zerkalo). Трансляцыя фактуры з найбуйнейшых СМІ гэта не «асабісты досвед», гэта фундаментальнае правіла правяральнасці. ::::::::::«НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў / НЕ газета»: Вікіпедыя выкарыстоўвае матэрыялы газет для фіксацыі гістарычна і сацыяльна значных фактаў. Першая за мяжой афіцыйная канферэнцыя TEDx беларускай дыяспары, якая аб'яднала на адной сцэне стваральнікаў карпарацый, аналітыкаў, навукоўцаў гэта не «трывіяльны дробны факт». Гэта адметнейшая культурная і інтэлектуальная з'ява, маштаб якой аб'ектыўна зафіксаваны СМІ першага эшалона. Ігнараваць гэты маштаб можа толькі чалавек, цалкам адарваны ад кантэксту навакольнай рэчаіснасці. ::::::::::«НЕ трыбуна і НЕ месца для самарэкламы»: Тое, што маё імя і ключавыя тэзісы з выступу фігуруюць у артыкуле поруч з іншымі выступоўцамі гэта прамое адлюстраванне таго, што вынесена ў загалоўкі і тэксты ў незалежнай прэсе. Энцыклапедыя літаральна абавязана трансляваць тое, што напісана ў аўтарытэтных другасных крыніцах. Выдаленне аб'ектыўных, пацверджаных прэсай фактаў выключна з-за таго, што вас персанальна раздражняе наяўнасць пэўнага прозвішча, кваліфікуецца ў Вікіпедыі як вандалізм i цэнзура. ::::::::::Так что хопіць усляпую капіраваць правілы. Пакуль я не бачу ніводнага прэтэнзійнага факта па сутнасці пададзеных незалежных крыніц, толькі нейкі марны эмацыйна-бюракратычны спам. ::::::::::Спадарства, я шчыра не разумею навошта вы гэта робіце? [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:42, 20 красавіка 2026 (+03) :::::::::::Я дык шчыра не разумею, навошта вы робіце сабе рэкламу ў Вікіпедыі замест напісання і рэдагавання артыкулаў пра сапраўды патрэбныя рэчы. Тут столькі працы на любую тэму, што хопіць на дзесяцігоддзі. А для звычайных падзей ёсць асобныя рэсурсы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:50, 22 красавіка 2026 (+03) ::::::::::::У мяне хапае артыкулаў і пра ''сапраўдны патрэбныя рэчы'' (патрэбныя мне і такім як я, напрыклад маім чытачам), і я іх пішу. А датычна падзеі, то я паспрабаваў данесці ў артыкуле чаму лічу падзею НЕшараговай і ў чым яе важлівасць для супольнасці беларусаў. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 12:38, 22 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) :::{{нейтральны}} разглядзіце магчымасць дадавання гэтых звестак у іншыя звязаныя артыкулы. Таксама пытанне вікіфікацыі, на артыкул толькі спасылкі з артыкулаў пра выступоўцаў. Слабавата агулам там з крыніцамі і са значнасцю. Як і пісаў, занадта хутка дадалі ў вікі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:33, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, не пабачыў значнасці. Выглядае як звычайная падзея. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:16, 2 мая 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Ёсць значнасць, TEDx. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:49, 5 мая 2026 (+03) ::Для гэтага існуе асобны артыкул пра [[TED (канферэнцыя)|TEDx]]. Так якраз ёсць беларускі раздзел для запаўнення. Няма сэнсу ствараць асобны артыкул для падзеі звычайнай. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:06, 14 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) {{/Падвал}} eg3lrflxiyvmbm6zxtaplr8fguemdlb 5154098 5154084 2026-06-13T14:38:53Z Feeleman 163471 /* Ягор Аляксандравіч Дырда */ Адказ 5154098 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[Metal Gear Solid 3: Snake Eater]] == Машынны недапераклад. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:40, 6 чэрвеня 2026 (+03) :пераклад не машынны, проста я перакладаў менавіта так каб ўсё было як у англійскім тэксце. гад дэмн [[Удзельнік:ABECOME SAWYER|ABECOME SAWYER]] ([[Размовы з удзельнікам:ABECOME SAWYER|размовы]]) 09:58, 7 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кэнто Масуда]] == Вынесены да выдалення а 03:12 31 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Wooze}} з каментарыем: «not notable + crosswiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:24, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, наконт ''not notable'' можна было б паспрачацца, калі б у артыкуле меўся змест. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 6 чэрвеня 2026 (+03). ==[[Ягор Аляксандравіч Дырда]]== Вынесены да выдалення а 12:24 22 мая 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|M.L.Bot}} з каментарыем: «залежна ад вынікаў на УкрВікі, таму на нашу старонку не дадаю». Мяркую, абмеркаванне патрэбна. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:20, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці асобы няма. Аматар, які час ад часу гуляе ў футбол. "Арда" — назва аматарскага непрафесійнага гуртка асоб, медыяпраект. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:19, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, з УкрВікі не выдаляеецца бадай нічога. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, значнасць не паказана. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:38, 13 чэрвеня 2026 (+03) ==[[89 км (блок-пост)]]== Вынесены да выдалення а 22:12 16 сакавіка 2026 удзельнікам {{Вікіпедыст|Estopedist1}} з каментарыем: «unreferenced, not notable topic. No equivalent in etwiki or enwiki». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:16, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, прымаем значнасць чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў, але гэты аб'ект зусім нязначны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:31, 6 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кенэт Хопкінс]] == : {{выдаліць}}, агульны крытэрый значнасці не выконваецца, [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]] нічога не дае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 6 чэрвеня 2026 (+03) == [[Праваабаронцы за свабодныя выбары]] == Значнасць сумнеўная, ніякіх крыніц, апроч афіляваных інфастаронак, але ёсць некалькі спасылак з іншых артыкулаў на яго. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:54, 4 чэрвеня 2026 (+03) * Яго дублікат «[[Лагон]]», ці то ЛагоС, выставіў да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:10, 4 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 971]] == Не артыкул, аб'ект каталога галактык, унесены туды памылкова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:41, 30 мая 2026 (+03) == [[Волшебная Гора (рок-гурт)]] == Выглядае, як аматарства. У РуВікі артыкул пра гэты рускамоўны гурт выстаўлены да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:06, 30 мая 2026 (+03) : Паралельна створаны артыкул з памылкай у назве [[Раман Каноплёў]] — гэта заснавальнік і лідар гурта, туды можна перанесці і пэўныя звесткі пра гурт. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:12, 30 мая 2026 (+03) :: Спасылка на газету "Завтра" — фальсіфікат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:09, 30 мая 2026 (+03) :::Там Канаплёў згаданы. Адзін, без ансамбля. ;) [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:15, 30 мая 2026 (+03) : {{Выдаліць}}: 1 дэма-запіс — курам на смех [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:04, 30 мая 2026 (+03) == [[Максім Андрэевіч Крупейчанка]] == : артыкул [https://ru.wikipedia.org/wiki/Крупейченко,_Максим_Андреевич Крупейченко, Максим Андреевич] выдалены з РуВікі праз адстутнасць доказаў энцыклапедычнай значнасці, стаіць забарона стварэння, меліся спробы несанкцыянаванага аднаўлення старонкі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:07, 27 мая 2026 (+03) == [[Капліца (Душкава)]] і [[Пірамідальная капліца (Душкава)]] == Аб'екты не выбіваюцца з шэрагу апісаных у артыкуле [[Душкава#Славутасці]]. Назбіраць інфармацыі на асобныя артыкулы пра іх немагчыма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:28, 6 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, згодны з аргументацыяй. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:03, 14 мая 2026 (+03) == [[TEDxUlicaMińska]] == : {{выдаліць}} [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::Ооо, [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|«Пяць слупоў»]], давайце паглядзім што ўнутры: ::::::::Першы слуп нам кажа што ''«Вікіпедыя — гэта энцыклапедыя»,'' якая павінна ўключаць элементы ўніверсальных ведаў на аснове аўтарытэтных крыніц. На мой погляд, жаданне некага абкарнаць тэкст да ўзроўню незразумелага сухога абрубка без гістарычнага кантэксту і глыбіні як раз такі ідзе ўразрэз з місіяй стварэння якаснай і аб'ёмнай энцыклапедыі. ::::::::Чацверты слуп з яго ''«Удзельнікі павінны ставіцца адзін да аднаго з павагай і не пераходзіць на асобы»''. Нават у нашым гэтым абмеркаванні відавочна бачны дрэнна схаваная таксічнасць, персанальныя выпады, безапеляцыйныя спробы абясцэніць чужую працу. Не час, як кажа месье вышэй «гуляць ў футбол правіламі», бывае што «не да законаў» ::::::::Нарэшце пятае, ''«Вікіпедыя не мае суровых правілаў»''. Яе галоўная мэта - гэта інтэлектуальная карысць. Калі выкарыстоўваць правілы не як інструмент паляпшэння, а як дубінку-шлагбаўм для ўласнай "вахцёрскай" самасцвярджанасці і выдалення інфармацыі ''—'' гэта і есць, тая самая, класічная гульня з правіламі. Толькі абсалютна не прыносячая ніякай карысці свету, у адрозненне ад таго, як вы кажаце «спама», падцверджанага разгорнутыми артыкуламі з DW ці Белсата. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:28, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::: Ну уж нет, чытаць правілы будзем не выбарачна, а па парадку. Пачнем з пункта 1. '''[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — энцыклапедыя]]''', якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|Не ўласнае даследаванне]]» і імкнуцца да [[Вікіпедыя:Правяральнасць|дакладнасці]]. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. Вікіпедыя — гэта НЕ непераборлівы збор інфармацыі. Гэта НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў, НЕ трыбуна, '''НЕ''' месца для самарэкламы, НЕ эксперымент у анархіі ці дэмакратыі, НЕ каталог сеціўных старонак. Таксама Вікіпедыя НЕ збор арыгінальных дакументаў, НЕ слоўнік і НЕ газета, дзеля гэтага існуюць суседнія праекты [[:s:Галоўная старонка|Вікікрыніцы (Wikisource)]], [[:wikt:Галоўная старонка|ВікіСлоўнік (Wiktionary)]] і [[:n:en:Main Page|ВікіНавіны (Wikinews)]], адпаведна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:32, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::::«Не ўласнае даследаванне і не асабістыя думкі»<nowiki>''</nowiki>: Тэкст артыкула грунтуецца ВЫКЛЮЧНА на матэрыялах і цытатах з аўтарытэтных незалежных медыя сусветнага і нацыянальнага ўзроўню (Deutsche Welle, Belsat, Zerkalo). Трансляцыя фактуры з найбуйнейшых СМІ гэта не «асабісты досвед», гэта фундаментальнае правіла правяральнасці. ::::::::::«НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў / НЕ газета»: Вікіпедыя выкарыстоўвае матэрыялы газет для фіксацыі гістарычна і сацыяльна значных фактаў. Першая за мяжой афіцыйная канферэнцыя TEDx беларускай дыяспары, якая аб'яднала на адной сцэне стваральнікаў карпарацый, аналітыкаў, навукоўцаў гэта не «трывіяльны дробны факт». Гэта адметнейшая культурная і інтэлектуальная з'ява, маштаб якой аб'ектыўна зафіксаваны СМІ першага эшалона. Ігнараваць гэты маштаб можа толькі чалавек, цалкам адарваны ад кантэксту навакольнай рэчаіснасці. ::::::::::«НЕ трыбуна і НЕ месца для самарэкламы»: Тое, што маё імя і ключавыя тэзісы з выступу фігуруюць у артыкуле поруч з іншымі выступоўцамі гэта прамое адлюстраванне таго, што вынесена ў загалоўкі і тэксты ў незалежнай прэсе. Энцыклапедыя літаральна абавязана трансляваць тое, што напісана ў аўтарытэтных другасных крыніцах. Выдаленне аб'ектыўных, пацверджаных прэсай фактаў выключна з-за таго, што вас персанальна раздражняе наяўнасць пэўнага прозвішча, кваліфікуецца ў Вікіпедыі як вандалізм i цэнзура. ::::::::::Так что хопіць усляпую капіраваць правілы. Пакуль я не бачу ніводнага прэтэнзійнага факта па сутнасці пададзеных незалежных крыніц, толькі нейкі марны эмацыйна-бюракратычны спам. ::::::::::Спадарства, я шчыра не разумею навошта вы гэта робіце? [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:42, 20 красавіка 2026 (+03) :::::::::::Я дык шчыра не разумею, навошта вы робіце сабе рэкламу ў Вікіпедыі замест напісання і рэдагавання артыкулаў пра сапраўды патрэбныя рэчы. Тут столькі працы на любую тэму, што хопіць на дзесяцігоддзі. А для звычайных падзей ёсць асобныя рэсурсы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:50, 22 красавіка 2026 (+03) ::::::::::::У мяне хапае артыкулаў і пра ''сапраўдны патрэбныя рэчы'' (патрэбныя мне і такім як я, напрыклад маім чытачам), і я іх пішу. А датычна падзеі, то я паспрабаваў данесці ў артыкуле чаму лічу падзею НЕшараговай і ў чым яе важлівасць для супольнасці беларусаў. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 12:38, 22 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) :::{{нейтральны}} разглядзіце магчымасць дадавання гэтых звестак у іншыя звязаныя артыкулы. Таксама пытанне вікіфікацыі, на артыкул толькі спасылкі з артыкулаў пра выступоўцаў. Слабавата агулам там з крыніцамі і са значнасцю. Як і пісаў, занадта хутка дадалі ў вікі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:33, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, не пабачыў значнасці. Выглядае як звычайная падзея. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:16, 2 мая 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Ёсць значнасць, TEDx. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:49, 5 мая 2026 (+03) ::Для гэтага існуе асобны артыкул пра [[TED (канферэнцыя)|TEDx]]. Так якраз ёсць беларускі раздзел для запаўнення. Няма сэнсу ствараць асобны артыкул для падзеі звычайнай. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:06, 14 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) {{/Падвал}} m6vmzjncou4czlch2wffbb40kd14o60 0 32403 5154120 5129830 2026-06-13T19:09:29Z Rotondus 11765 /* Біяграфія */ удакладненне 5154120 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Душэўскі}} {{Асоба}} '''Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі''' ({{ДН|27|3|1891}}, [[Глыбокае]] — {{ДС|25|2|1959}}, [[Вільня]]; псеўданім і крыптанім: ''К. Душ''; ''К. Д.'') — беларускі [[палітычны дзеяч]], [[дыпламат]], [[рэдактар]], [[педагог]], [[архітэктар]]. Лічыцца аўтарам эскіза сучаснага [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белага сцяга]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 27 сакавіка 1891 года<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 52. Спр. 5. Арк. 542 адв. — 543.</ref> ў [[Глыбокае|Глыбокім]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]]. Па матчынай лініі паходзіў са шляхты Полацкага павета. Прадзед Урублеўскі загінуў у [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстанні 1831 года]], дзед — у [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстанні 1863—1864 гадоў]]. Маці першыя гады жыцця правяла ў віленскай турме на Антокалі. Бацька быў селянінам і валодаў шасцю дзесяцінамі зямлі (пры гэтым польская палітычная паліцыя ў 1924 годзе адзначала, што Дуж-Душэўскі паходзіў са збяднелай каталіцкай шляхецкай сям’і{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}), але асноўным заробкам Сцяпана Душэўскага і яго брата было будаўніцтва. Клаўдзій з дзяцінства дапамагаў бацьку з дзядзькам, а з пачаткам атрымання адукацыі займаўся чарчэннем, і нават складаў каштарысы дамоў, касцёла, будаўніцтва шашы і масткоў. У старэйшых класах ужо сам кіраваў невялікімі будаўнічымі працамі, пад наглядам бацькі складаў іх праекты<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post.html|title=Клаўдыюш Дуж-Душэўскі – аўтар бел-чырвона-белага сцяга|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. [[Файл:Клаўдзій_Дуж-Душэўскі_(1912).jpg|злева|міні|Клаўдзій Дуж-Душэўскі, студэнт Пецярбургскага горнага інстытута ў 1912 годзе]] У 1912 годзе скончыў [[Віленскае рэальнае вучылішча]], дзе далучыўся да беларускага руху. Іграў Крыніцкага ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Я. Купалы]]. У 1912—1919 гадах вучыўся ў [[Пецярбургскі горны інстытут|Пецярбургскім горным інстытуце]]. Паводле Ігара Барынава, Дуж-Душэўскі жыў у Пецярбургу на вуліцы Апачыніна, 13, кв. 6; апошні дакумент у яго студэнцкай справе — прашэнне ад 30 студзеня 1919 года на імя дырэктара Горнага інстытута пра выдачу пасведчання для падачы ў камісарыят па вайсковых справах, Пасведчанне № 215 ён атрымаў на рукі 4 лютага 1919 года, неўзабаве з’ехаў з галоднага Петраграда<ref name="aniska"/>. Адзін з актывістаў [[Беларускі навукова-літаратурны гурток|Беларускага навукова-літаратурнага гуртка]] студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта (разам з [[Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч|Б. Тарашкевічам]], [[Мікалай Шыла|Міколам Шылам]] і іншымі){{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Удзельнічаў у выданні часопіса «[[Раніца (часопіс)|Раніца]]». Паводле яго ўласнага сведчання, у гэты час стварыў эскіз [[Бела-чырвона-белы сцяг|беларускага нацыянальнага сцяга]]. У 1917 годзе ўступіў у Беларускую сацыялістычную грамаду ([[БСГ]]), у чэрвені—кастрычніку 1917 года член яе ЦК і прэзідыума. Удзельнік [[З'езд беларускіх нацыянальных арганізацый 1917|З’езда беларускіх нацыянальных арганізацый]] (сакавік 1917, Мінск), {{нп5|Усерасійская дэмакратычная нарада|Усерасійскай дэмакратычнай нарады|en|All-Russian Democratic Conference}} (верасень 1917, [[Санкт-Пецярбург|Петраград]]). У 1918 годзе працаваў загадчыкам бежанскага аддзела [[Беларускі нацыянальны камісарыят|Белнацкама]]. Пасля распаду БСГ (лета 1918) увайшоў у [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянераў]] (БПС-Р). З лістапада 1918 года быў сябрам [[Віленская беларуская рада|Віленскай беларускай рады]]. Па словах Дуж-Душэўскага, ён павінен быў стаць міністрам беларускіх спраў пры літоўскім урадзе, аднак праз асабістыя меркаванні адмовіўся і прапанаваў кандыдатуру [[Язэп Якаўлевіч Варонка|Язэпа Варонкі]]<ref>Томаш Блашчак. Беларусы ў Літоўскай Рэспубліцы (1918—1940) пераклад з польскай мовы Андрэя Вашкевіча. — Смаленск, Інбелкульт, 2022. — С. 126. ISBN 978-5-00076-059-8</ref>. 15 лютага 1919 года Аддзел зямельных паляпшэнняў Камісарыята земляробства хадайнічаў пра прызначэнне Душэўскага на пасаду геолага. Прызначаны геолагам Мінскай вопытнай балотнай станцыі з 1 сакавіка 1919 года загадам № 53. 27 сакавіка 1919 года атрымаў авансам 10 000 рублёў на выкананне работ. 15 красавіка 1919 года камандзіраваны ў Вільню для закупкі абсталявання, атрымаў на гэта авансам яшчэ некалькі тысяч рублёў. Падчас знаходжання Душэўскага ў Вільні, горад быў заняты польскімі войскамі (19 красавіка).<ref name="aniska" /> З красавіка 1919 года ў Вільні (куды прыбыў як прадстаўнік БПС-Р{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}): член [[Беларускі нацыянальны камітэт (Вільня)|Беларускага нацыянальнага камітэта]], у маі 1919 года абраны старшынёй Беларускага з’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны, дзе адстойваў пазіцыі эсэраў{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Затым стаў старшынёй [[Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны|Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны]] (май—ліпень 1919, неўзабаве падаў у адстаўку {{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}). Узначальваў камітэт [[Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]], быў адным з ініцыятараў стварэння [[Беларуская вайсковая камісія|Беларускай вайсковай камісіі]]. Восенню 1919 — дыпламатычны прадстаўнік [[Урад БНР|урада БНР]] у дзяржавах Балтыі, дзяржаўны сакратар ва ўрадзе [[Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. Улетку 1919 года выкладаў на беларускіх настаўніцкіх курсах, а з 1 верасня 1919 года выкладаў геаграфію ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Атрыманыя авансы вярнуў «тымі жа грошамі» толькі ў 1920 годзе, калі савецкія войскі занялі Вільню і Душэўскі змог паехаць у Менск<ref>''Андрэй Асадчы''. [https://pawet.net/library/history/bel_history/_miscellany/z_egu/asadchy/%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B4%D1%87%D1%8B_%D0%B0._%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D1%9E%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%87%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%BA._%D0%B4%D1%83%D0%B6-%D0%B4%D1%83%D1%88%D1%8D%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_(1940-1952).html Архіўна-следчая справа К. Дуж-Душэўскага (1940—1952 гг.) у Асобым архіве Літвы як гістарычная крыніца] : бакалаўрская праца / Андрэй Асадчы; навуковы кіраўнік доктар гістарычных навук, прафесар ЕГУ Аляксандр Смалянчук ; Еўрапейскі гуманітарны універсітэт, Акадэмічны дэпартамент гісторыі. — Вільня, 2010. — 87 с.</ref><ref name="aniska" />. У жніўні 1920 года фінансавая справаздача «былога геолага» Душэўскага на суму 14&nbsp;812 рублёў перададзена ў Ваенрэўкам ССРБ.<ref name="aniska" /> У пачатку 1921 года арыштаваны польскімі ўладамі. Вызвалены 7 лютага 1921 года; эміграваў разам з жонкай у [[Літва|Літоўскую Рэспубліку]], жыў у [[Коўна|Коўне]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Паводле даных польскай палітычнай паліцыі (1924), хоць Дуж-Душэўскі і падтрымліваў у Коўне сувязі з беларускімі эсэрамі, ён не ўдзельнічаў у падрыхтоўцы антыпольскага паўстання ў Віленскім і Гродзенскім краях. Польскія агенты адзначалі, што ён «не падзяляў пазіцыю беларусаў у Коўне, бо па натуры быў чалавекам умераным» і «быў папулярны сярод беларускіх простых працоўных, настаўнікаў і іншых дзякуючы свайму характару і шчырай адданасці справе»{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. У 1920—1930-я гады працаваў у міністэрствах [[Міністэрства беларускіх спраў Літвы|беларускіх спраў]], замежных спраў, сувязі Літвы, адзін з кіраўнікоў Беларускага цэнтра ў Літве, Літоўска-Беларускага таварыства. У 1927 годзе скончыў факультэт будаўніцтва [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Літоўскага ўніверсітэта]] ў Коўне (факультэт пазней быў ператвораны ў [[Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт]]), атрымаў спецыяльнасць інжынера-будаўніка, пасля працаваў інжынерам у праектным бюро [[Уладзімірас Дубянецкіс|Дубянецкага]]. Выдаваў і рэдагаваў часопісы «[[Беларускі сцяг (1922)|Беларускі сцяг]]» (1922), «[[Крывіч (1923)|Крывіч]]» (1923—26), «[[Беларускі асяродак (1933)|Беларускі асяродак]]» (з 1933). Апрацаваў разам з Вацлавам Ластоўскім і [[Тадэвуш Іваноўскі|Тадэвушам Іваноўскім]] лацінска-руска-беларускі слоўнік па арніталогіі. Перакладаў на беларускую мову падручнікі для сярэдніх школ. Арыштаваны савецкімі ўладамі 2 ліпеня 1940 года. Следства скончылася ў чэрвені 1941 года. Было складзена абвінаваўчае заключэнне ў актыўнай падтрымцы нацыяналістычнай і контррэвалюцыйнай дзейнасці, а таксама сувязях з польскай разведкай. Прызнаў свой удзел у беларускім нацыянальным руху, аднак адмаўляў супрацоўніцтва з польскай разведкай і антысавецкую дзейнасць. Праз пачатак вайны Душэўскага не паспелі асудзіць. Быў вызвалены з турмы пасля захопу немцамі Коўна. Падчас [[Нямецкая акупацыя Літвы (1941—1944)|нямецкай акупацыі]] працаваў інжынерам на заводзе гумавых вырабаў «Інкарас». У канцы 1941 года ў Вільні сустракаўся з [[Вацлаў Іваноўскі|Вацлавам Іваноўскім]], які прапанаваў яму пасаду намесніка бурмістра Мінска. Душэўскі не пагадзіўся, а восенню 1942 года зноў адмовіўся ад прапановы. У жніўні 1943 года арыштаваны нямецкімі ўладамі разам з жонкай за ўкрыццё [[Яўрэі|яўрэяў]] і адпраўлены ў канцэнтрацыйны лагер у {{нп5|Правянішкес|Правянішках|pl|Prawieniszki}}<ref>{{Cite news|title=Клавдий–строитель|url=https://www.sb.by/articles/klavdiy-stroitel.html|work=[[Советская Белоруссия (газета)|Советская Белоруссия]]|accessdate=2018-01-19|language=ru}}</ref>. Дзякуючы заступніцтву сяброў і як спецыяліст-інжынер вызвалены праз чатыры месяцы, пасля чаго працаваў інжынерам-будаўніком у тарфяным трэсце да снежня 1944 года. Акрамя ўласных дзяцей, разам з жонкаю выхоўваў дваіх дзяцей-сірот [[Антон Іванавіч Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]<ref name="adnaliub">{{cite web|url = http://belisrael.info/?p=10071|title = Адналюб|author = [[Анатоль Міхайлавіч Сідарэвіч|Анатоль Сідарэвіч]]|date = 21 сакавіка 2017|publisher = belisrael.info|archiveurl = https://archive.today/20171227182542/http://belisrael.info/?p=10071|archivedate = 27 снежня 2017|accessdate = 27 снежня 2017|url-status = live}}</ref>. У 1944—1946 гадах — дацэнт [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Ковенскага ўніверсітэта]], на будаўнічым факультэце атрымаў пасаду загадчыка кафедры гісторыі архітэктуры. У снежні 1946 года — маі 1947 года знаходзіўся пад следствам у Вільні, арыштаваны органамі [[Міністэрства дзяржаўнай бяспекі СССР|МДБ]]. Праз недастатковасць сабраных доказаў для перадачы ў суд яго справа была спынена, а ён сам вызвалены з-пад варты. Вызваленню садзейнічала заступніцтва прафесараў Жэмайціса і Іонімаса, якія ахарактарызавалі Душэўскага як «савецкага чалавека». Пасля вызвалення працаваў галоўным інжынерам праектаў Інстытута праектавання пры Савеце Міністраў Літоўскай ССР. Зноў арыштаваны ў лютым 1952 года. Асуджаны на 25 гадоў зняволення як [[Беларускі нацыяналізм|беларускі нацыяналіст]] з адбыццём пакарання ў папраўча-працоўных лагерах з канфіскацыяй маёмасці і пазбаўленнем правоў тэрмінам на дваццаць пяць гадоў. У 1954 годзе тэрмін зняволення скарацілі да дзесяці гадоў, а 16 красавіка 1955 года датэрмінова вызвалілі ў сувязі з пагаршэннем стану здароўя. Працаваў у інстытуце «[[Літбудпраект]]». [[Файл:Klaudiusz Duż-Duszewski grób.JPG|thumb|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага да рэканструкцыі]] [[Файл:קברו של דוז'-דושבסקי בקובנה..jpg|міні|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага пасля рэканструкцыі]] Памёр 25 лютага 1959 года ў Вільні. Пахаваны ў [[Каўнас|Коўне]] на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]]. == Творчасць == [[Файл:Flag of Belarus (1918, 1991-1995).svg|thumb|Бел-чырвона-белы сцяг, аўтарам эскізу якога лічаць Дуж-Душэўскага.]] На падставе гістарычных сведчанняў і колераў народных строяў і арнаментаў стварыў у свой час эскіз сцяга БНР. У снежні 1917 года ў [[Мінск]]у падчас Першага Усебеларускага з’езда [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белы сцяг]] ужо шанаваўся як нацыянальны сімвал Беларусі. Аўтар дзясяткаў будынкаў у Каўнасе, [[Панявежыс|Панявежы]], [[Клайпеда|Клайпедзе]], [[Шаўляй|Шаўлях]]. Сярод важнейшых пабудаваных Дуж-Душэўскім будынкаў: * кінатэатр «Метрапалітэн» і дом на вуліцы Лайсвес ал. 41 у Каўнасе; * дом доктара Пурыцкага па вул. Вайжганта ў Каўнасе; * дом грамадзяніна Аўкштуоліса, Аўшрос такас 1 у Каўнасе; * дом грамадзяніна Антуліса, па праспекце Вітаўта ў Каўнасе; * дом на рагу вуліцы Шаўлю ў Каўнасе; * (так у тэксце) дом адваката Пажэла, плошча Венібес-10 у Каўнасе; * дом інжынера Рэклайціса ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў [[Панявежыс]]е; * мясны халадзільнік у Клайпедзе; * фабрыка па апрацоўцы кішак у Каўнасе; * свінарнік на 1000 галоў у Каўнасе; * будынак пошты ў [[Расяйней]]; * дамы Жакевічэне і Гарунгшціса, вул. Траку-15 у Каўнасе; * будынак пошты і будынак аўтатэлеграфнай станцыі ў Шанчай<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post_10.html|title=Грамадская і палітычная дзейнасць Дуж-Душэўскага (з яго ўласных паказанняў)|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. == Узнагароды == На просьбу яўрэйскай грамады Літвы, за ратаванне яўрэяў падчас Другой сусветнай вайны Клаўдзій і Алена Дуж-Душэўскія 13 красавіка 2004 года атрымалі ўзнагароду Прэзідэнта Літвы — [[Крыж выратавання тых, хто гіне]] (пасмяротна)<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/30980213.html|title=«Мы заўсёды будзем яму ўдзячныя». Як стваральнік бел-чырвона-белага сьцяга ўратаваў габрэйскую дзяўчынку ад Галакосту|first=Дзьмітры|last=Гурневіч|website=Радыё Свабода|date=2020-12-02|access-date=2026-02-23}}</ref><ref>[https://www.lrp.lt/lt/veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252?sqid=64419937953834e1524fc5185c73294ef6c2d082 Apdovanotų asmenų duomenų bazė] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210720171810/https://www.lrp.lt/lt/prezidento-veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252/p3240 |date=20 ліпеня 2021 }}</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="aniska">{{cite web | url = https://www.facebook.com/groups/421205162361600/?multi_permalinks=1089505612198215 | title = Трохі пра К.Дуж-Душэўскага з Нацыянальнага архіва РБ. | author = Віталь Аніска | website = Запісы беларусаведа | lang = be |date=2024-01-30| access-date = 2026-04-19 }}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|6|Дуж-Душэўскі Клаўдзій Сцяпанавіч|269—270}} * ''Луцкевіч Л.'' Барацьбіт і будаўнік / [[Лявон Антонавіч Луцкевіч|Л. Луцкевіч]] // Літаратура і мастацтва. — 1991. — 3 мая. — С. 13. * ''Луцкевіч Л.'' Заслужыў пашану нашчадкаў / Л. Луцкевіч // Голас Радзімы. — 1991. — 2 мая. — 18. — С. 4-5. * ''Рудовіч С.'' Белы, чырвоны, белы… // Звязда. 1992, 25 сак. * ''Рудовіч С.'' Палітык, асветнік, дойлід / С. Рудовіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Глыбоцкага раёна / рэд.: Б. Сачанка і інш. — Мн., 1995. — С. 126—129. * {{артыкул |аўтар=Gierowska-Kałłaur J. |загаловак=The biographies of leading Belarusian activists in the light of information gathered by the Polish Governmental Commissioner for the City of Vilnius in 1924 |выданне=Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej |год=2016 |том=LI-SI (2) |старонкі=31—71 |issn=2353-6403 |doi=10.12775/SDR.2016.EN2.02 |мова=en |ref=Gierowska-Kałłaur}} == Спасылкі == {{Commons}} * https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201202133143/https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html |date=2 снежня 2020 }} * [http://adradjency.narod.ru/nashaniusky/dusheuski.html ДУШЭЎСКІ (Дуж-Душэўскі) Клаўдзій Сцяпанавіч] * [http://nashaniva.by/?c=ar&i=179512 Як склаўся лёс стваральніка бел-чырвона-белага сцяга] — nashaniva.by * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0030/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_i_%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%BA%D0%B0.html Душэўскі К. Беларусь i водка // Крывіч. 1923. № 1. С. 32-36.] // на [[pawet.net]] * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0031/%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D1%8E%D0%B4%D0%B6%D1%8D%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96.html Даваенны бюджэт Беларусі // Крывіч. 1923. № 2. С. 35-40.] // на [[pawet.net]] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дуж-Душэўскі Клаўдзій}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]] [[Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Архітэктары Беларусі]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Абаронцы яўрэяў падчас Халакоста]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага Усебеларускага з’езда]] [[Катэгорыя:Стваральнікі сцягоў]] e4gb0ptg4ao4qiwdxn70yxsewujmjki 0 33086 5154243 4623403 2026-06-14T09:54:22Z ~2026-22010-48 166459 Выпраўлена памылка друку 5154243 wikitext text/x-wiki {{Інфармацыя пра музычны кірунак | назва = Скейт-панк | напрамкі = [[Трэшкор]]<br>[[Сёрф-рок]]<br>[[Поп-панк]]<br>[[Скейт-культура]] | месца = сяр-1980-ых, [[ЗША]] | інструменты = [[Гітара]] <br/> [[Бас-гітара]] <br/> [[Барабаны]] <br/> [[Вакал]] | усевядомасць = Малая папулярнасць | вытворныя разнавіднасці = | артыкул з разнавіднсцямі = | разнавіднасці = | спалучэнні = | рэгіянальныя сцэны = | мясцовыя сцэны = | іншыя артыкулы = [[Скейтбардысты]] }} '''Скейт-панк''', '''sk8 punk, skate-thrash, skate-core''' — [[музычны кірунак]], які ўтварыўся ў [[ЗША]], паходзіць з [[хардкор|хардкор панка]]<ref name="amg">[http://www.allmusic.com/explore/style/d7227 Скейт-панк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110527052028/http://www.allmusic.com/explore/style/d7227 |date=27 мая 2011 }} на ''[[All Music Guide]]''{{ref-en}}</ref>. Слова «'''скейт'''» прывязваецца да катання на [[скейтдошка|скейтдошцы]], гэты кірунак музыкі быў адным з любімых у асяроддзі скейтбардыстаў. У 80-х музыка хардкоравых гуртоў такіх як [[Black Flag]] ці [[Circle Jerks]] была вельмі папулярнай сярод скейтараў. Аднымі з першых скейтпанкавых гуртоў лічаць сябе [[JFA]]<ref>[http://www.allmusic.com/artist/p26570 JFA] на All Music Guide{{ref-en}}</ref> і [[Big Boys]]. Скейтары, якія граюць у панкавых гуртах часта спяваюць пра сваю замілаванасць — дошку (Free Beer ці Los Olvidados). Вялікая колькасць падобных гуртоў з'явілася з-за дзейнасці часопіса аб скейтдошках — Trashera. Часопіс арганізоўваў спаборніцтвы сярод скейт-панк гуртоў, пераможцам якіх уручаліся аўтографы або відэа знакамітых скейтбардыстаў. Скейт-панк гурты гралі агрэсіўную музыку, якая ўласціва для хардкора, але пры гэтым выкарыстоўвалі зусім іншыя тэмы. У час зараджэння скейт-панка, зарадзілася [[субкультура скейтбардыстаў]], што вельмі моцна спрыяла развіццю і станаўленню музычнага скейт-кірунка. На данны моман вядомасць набылі наступныя скейт-панк гурты: [[The Offspring]]<ref>[http://www.rhapsody.com/alternativepunk/punk/skatepunk/more.html Скейт-панк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071112073612/http://www.rhapsody.com/alternativepunk/punk/skatepunk/more.html |date=12 лістапада 2007 }} на Rhapsody{{ref-en}}</ref>, [[Suicidal Tendencies]]<ref name="amg"/>, [[Minor Threat]], [[Rancid]], [[Lagwagon]], [[Glue Gun]], [[Millencolin]], [[Pennywise]], [[No Use For A Name]] і інш. {{зноскі}} [[Катэгорыя:Жанры панк-року]] [[Катэгорыя:Скейт-панк]] rt6zjn199b4l0f4eg2w4jc7740d35mo 0 47615 5154082 3833728 2026-06-13T12:31:53Z Emilia Noah 155537 /* */ 5154082 wikitext text/x-wiki [[Выява:Schrank2.jpg|thumb|right|150px|Шафа для адзення, 1900]] '''Шафа''' (ад сярэднявечн. ням. ''schaf'' — шафа) — [[мэбля|мэблевы выраб]], пераважна з дзверцамі, для захоўвання прадметаў рознага функцыянальнага прызначэння, са скрынкамі (шуфлядамі) або без іх<ref name = "гост">[http://docs.cntd.ru/document/gost-20400-80 ГОСТ 20400-80 Продукция мебельного производства. Термины и определения] // М.: Стандартинформ. — 2008. — С. 5-6. — 23 с.</ref>. == Гісторыя== Гісторыя шафы ў звыклым для чалавека XXI стагоддзя сэнсе пачалася не так ужо даўно — у XVII-[[XVIII стагоддзе|XVIII стагоддзі]]. Аднак узнікла шафа не раптам і не на пустым месцы, да адшукання яго простых і зручных формаў чалавека вёў доўгі шлях эвалюцыі прадметаў ужытку, які ён пачаў, калі яшчэ толькі навучыўся карыстацца найпростымі [[прылада працы|прыладамі]] для карыснай працы і [[паляванне|палявання]]. === Прататып=== [[Выява: St.Beuno - Beuno´s Chest.jpg|thumb|Куфар [[Святы Беуно|св. Беуно]], з суцэльнага дрэва, VI—VII стст.]] Самы просты і натуральны прататып шафы-гэта досыць аб'ёмнае паглыбленне ў адносна цвёрдых матэрыялах-сцяне або паддозе [[Пячора|пячоры]], у дрэве ([[дупло]]); месца, падрыхтаванае самой прыродай для захоўвання розных харчоў і карысных [[рэч|рэчаў]]. Навучыўшыся апрацоўваць драўніну, чалавек выкарыстаў полую частку ссечанага ствала як гатовае [[сховішча]]. Пазней ён навучыўся выдзёўбваць ў ствалах патрэбную яму для складавання нішу. Яшчэ пазней чалавек навучыўся рабіць скрыні. Калі чалавек навучыўся прыладжваць да скрыні вечка, па сутнасці, ён і атрымаў першую "шафу" <ref name= "кім">«Буравік, К. А. калода, выдзеўбаныя з дрэва — гэта самы старажытны прататып шафы / / "радавод рэчаў". — М.: Знание; Выданне 2-е, перараб. — 1991-232 с.</ref>. Найбольш ранняе пасведчанне аб выкарыстанні ў побыце драўляных скрынь з вечкам знойдзена ў Егіпце і датуецца [[III стагоддзе да н.э.|III-м стагоддзем да н. э.]]<ref name="АГ">{{cite news|title=шафу. Гісторыя першая|url = https://www.youtube.com/watch?v=58ZCiCGY52g|accessdate=2015-12-08|work= ИАТВ праграма "Звычайная гісторыя", выпускі №№7-8, 2008|publisher=тэлеканал: 365 дзён ТБ}}</ref> == Віды шафаў == === Кухонная шафа === [[Файл:Cabinet axo.svg|thumb|Стол-шафа]] '''Кухонная шафа''' — шафа для захоўвання прадметаў [[кухня|кухоннага]] і гаспадарчага ўжытку. Разнавіднасцямі яе з'яўляюцца '''кухонная шафа-стол''' — шафа з рабочай паверхняй для гатавання [[ежа|ежы]], '''навясная шафа''' -- шафа над рабочай паверхняй для захоўвання [[спецыя|спецый]], '''шафа пад мыйку''' -- шафа для размяшчэння мыйкі і памыйнага вядра. === Шафа для адзення і бялізны === Ёсць у двух форм-фактарах: * [[Камод]] -- невысокая шафа са скрынямі і паверхняй, на якую можна ставіць розныя рэчы. * [[Гардэроб (шафа)|Высокая шафа]], якая звычайна мае трубу, каб вешаць [[касцюм]]ы. === Іншыя віды шафаў === * шафа для посуду * шафа для кніг * шафа пад мыйку * [[шафа з вітрынай]] * шафа-перагародка ({{lang-de|Raumteiler}}, {{lang-fr|Armoire-pilier}}) — шафа для раздзялення памяшкання на асобныя зоны. * насценная шафа * камбінаваная шафа -- шафа з аддзяленнямі і шуфлядамі для захоўвання прадметаў рознага прызначэння. * [[секрэтэр]] * [[сервант]] * [[тумба]] і г.д. == Гл. таксама == * [[Мэбля]] * [[Куфар]] * [[Гардэроб (Хронікі Нарніі)]] {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Корпусная мэбля]] [[Катэгорыя:Шафа| ]] hvr5fn005w10lv5t1iqk0rsv7ixkole 0 47801 5154096 5064620 2026-06-13T14:33:57Z M.L.Bot 261 /* Гісторыя */ 5154096 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэнні|Ждановічы}} {{НП-Беларусь |статус = Аграгарадок |беларуская назва = Ждановічы |арыгінальная назва = |краіна = Беларусь |падначаленне = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 56|lat_sec = 48 |lon_dir = |lon_deg = 27|lon_min = 25|lon_sec = 26 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты вобласці = |памер карты раёна = |вобласць = Мінская |раён = Мінскі |сельсавет = Ждановіцкі |пасялковы савет = |карта краіны = |карта вобласці = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |дата заснавання = |першае згадванне = |ранейшыя назвы = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = 270 |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |двароў = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = +375 17 |паштовы індэкс = 223028 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = 5 |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = 243010336 }} '''Ждано́вічы'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Ždanovičy}}, {{lang-ru|Ждановичи}}) — [[аграгарадок]] у [[Мінскі раён|Мінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Адміністрацыйны цэнтр [[Ждановіцкі сельсавет|Ждановіцкага сельсавета]]. Размешчаны на паўночны захад ад [[Мінск]]а, на шашы {{таблічка-by|Р|28}}. Чыгуначная станцыя. Насельніцтва — больш 5 тыс. жыхароў. == Геалогія == За 1 км на поўнач ад станцыі Ждановічы, на правым беразе [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслачы]] ў 1960 годзе адкрыта [[Ждановіцкая мінеральная крыніца]]. [[Мінеральныя воды]] прымеркаваны да порыстых і трэшчынаватых пясчанікаў і алеўралітаў верхняга [[пратэразой|пратэразою]]. Вада з глыбіні 433—464 м хларыдна-сульфатна-натрыевая<ref>{{Крыніцы/ЭПБ|2}}</ref>. За 4,5 км на ўсход ад Ждановічаў, у даліне ракі Свіслач, знаходзіцца Свіслацкае радовішча пясчана-жвіровага матэрыялу. Пластовы паклад звязаны з старажытна-алювіяльнымі адкладамі надпоймавай тэрасы ракі Свіслач<ref>{{Крыніцы/ЭПБ|4}}</ref>. == Назва == Назва аграгарадка паходзіць ад доктара [[Іван Усцінавіч Здановіч|Івана Здановіча]], які ў пачатку XX стагоддзя знайшоў у навакольных лясах крыніцы мінеральнай вады. На набытай дзялянцы зямлі ў раёне цяперашняга санаторыя «Крыніца» ён адчыніў дом адпачынку на 10 ложкаў, жыхары якога лячыліся мінеральнай вадой. Пазней доктар Здановіч пабудаваў на бліжэйшай чыгуначнай лініі платформу і дабіўся, каб на ёй спыняўся цягнік «Мінск — Вільня». Новы прыпынак назвалі «платформа Здановіча», якая пасля Другой Сусветнай вайны паступова трансфарміравалася ў назву «станцыя Ждановічы». Пазней Ждановічамі пачалі таксама называць блізкую вёску Патрэба (цяперашняя частка Ждановічаў на поўдзень ад чыгункі). Патрэба вядомая з XVI стагоддзя. == Гісторыя == У VI—VIII стагоддзях да нашай эры ва ўрочышчы [[Банцараўшчына (вёска)|Банцараўшчына]], каля Ждановіч, было паселішча першабытных людзей, якія адносіліся да [[Банцараўская культура|банцараўскай археалагічнай культуры]]. У 1921 годзе — дачы, 5 двароў у Сёмкава-Гарадоцкай воласці [[Мінскі павет|Мінскага павета]] [[Мінская губерня|Мінскай губерні]]. З 20 жніўня 1924 у Бароўскім сельсавеце [[Заслаўскі раён|Заслаўскага раёна]] Мінскай акругі (да 26 ліпеня 1930). З 18 студзеня 1931 у межах горада [[Мінск]]. З 26 мая 1935 — у [[Мінскі раён|Мінскім раёне]], з 20 лютага 1938 — [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Тэрыторыя скасаванай у 1988 годзе вёскі [[Банцараўшчына (вёска)|Банцараўшчына]] ўключана ў склад Ждановіч. У 1992 годзе ў Ждановічах заснавана прыватнае прадпрыемства «Дарыда», у 1997 прароблена першая свідравіна для здабычы мінеральнай вады<ref>{{Cite web|url=https://darida.by/company/history/|title=Наша история - Дарида|lang=ru}}</ref>. 10 красавіка 2004 года частка вёскі Ждановічы ўключана ў межы горада [[Мінск]]а<ref>{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=p30400174&q_id=9958739|title=Указ Президента Республики Беларусь от 8 апреля 2004 года № 174 "О передаче сельских населенных пунктов Минского района в административное подчинение минских городских Совета депутатов и исполнительного комитета и об установлении границ некоторых районов г. Минска"|archive-url=https://web.archive.org/web/20240128191334/https://etalonline.by/document/?regnum=p30400174&q_id=9958739|archive-date=28 студзеня 2024|access-date=|url-status=dead}}</ref>. У 2010 годзе вёска Ждановічы ператворана ў [[аграгарадок]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d910n0031461&q_id=10009692|title=Решение Минского районного Совета депутатов от 25 марта 2010 года № 305 "О преобразовании некоторых сельских населенных пунктов в агрогородки"|archive-url=https://web.archive.org/web/20240202212809/https://etalonline.by/document/?regnum=d910n0031461&q_id=10009692|archive-date=2 лютага 2024|access-date=|url-status=dead}}</ref>. == Насельніцтва == * Паводле перапісу [[1999]] года — больш за 5000 жыхароў. == Транспарт == [[Файл:City Line Zhdanovichy.jpg|thumb|left|Платформа на [[Ждановічы (станцыя)|станцыі Ждановічы]]]] Ёсць чыгуначная станцыя. Канцавы прыпынак мінскага аўтобуснага маршруту №44. Ходзяць тры маршруткі: дзве ад [[Ждановічы (станцыя)|станцыі Ждановічы]] да [[Мінскі чыгуначны вакзал|Мінскага чыгуначнага вакзалу]] і [[Плошча Якуба Коласа|плошчы Якуба Коласа]], а таксама адна ад варот Інтэрната глухіх дзяцей да [[Пушкінская (станцыя метро, Мінск)|ст. м. Пушкінская]]. == Інфраструктура == * [[Рэспубліканскі клінічны медыцынскі цэнтр]]. * Гандлёвы цэнтр (вул. Паркавая, 2; архітэктар [[В. Шаўчэнка]], [[В. Косаў]])<ref name="АСБ">{{крыніцы/Архітэктары Савецкай Беларусі}}</ref>. * Ждановіцкая сярэдняя школа (вул. Паркавая, 8) — дзяржаўная сярэдняя агульная ўстанова адукацыі, навучанне вядзецца на рускай мове. == Славутасці == [[Файл:Church of the Ascension of Christ in Zhdanovichi 23 August 2014.jpg|міні|справа|Спаса-Ушэсцеўская царква]] * [[Спаса-Ушэсцеўская царква (Ждановічы)|Спаса-Ушэсцеўская царква]] * За 5 км на паўночны захад знаходзіцца гарадзішча, датаванае VI стагоддзем. == Вядомыя асобы == * [[Кацярына Станіславаўна Хадасевіч-Лісавая]] (нар. [[1979]]) — беларуская пісьменніца. * [[Антон Генадзевіч Новік|Антон Новік]] (нар. 1998) — беларускі футбаліст. * [[Аляксандр Анатолевіч Раманькоў]] — заслужаны майстар спорту СССР, заслужаны дзеяч фізічнай культуры Беларусі. * [[Генадзь Міхайлавіч Загарадны]] — кандыдат медыцынскіх навук. * [[Ягор Ігаравіч Бачыла]] — журналіст, былы рэдактар [[Прессбол]]а. * [[Вячаслаў Леанідавіч Жураўскі]] — спартыўны суддзя міжнароднай катэгорыі. * [[Алег Мікалаевіч Бабуль]] — акцёр тэатра і кіно. * [[Міхаіл Яфімавіч Нікіфараў]] — доктар біялагічных навук, прафесар. * [[Ларыса Рыгораўна Траццякова]] — кандыдат матэматычных навук. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Ждановіцкі сельсавет}} [[Катэгорыя:Ждановіцкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Мінскага раёна]] [[Катэгорыя:Ждановічы (Мінскі раён)| ]] 0is4hjs4y2r4swbyhw49mf8ckjefp5j 0 92015 5154270 5041905 2026-06-14T11:52:34Z DzBar 156353 тэст новага шаблона 5154270 wikitext text/x-wiki {{Картка:Медыяфраншыза}}[[File:Star Wars Logo.svg|thumb|250px|Лагатып «Зорных войнаў»]] '''Зорныя войны''' ({{lang-en|Star Wars}}) — фантастычная сага амерыканскага рэжысёра [[Джордж Лукас|Джорджа Лукаса]]. Фільмы гэтага цыкла аказалі велізарны ўплыў на міжнародную поп-культуру. Першы фільм выйшаў 25 мая [[1977]] года пад назвай «Зорныя войны». Ён меў велізарны касавы поспех. Гэта выратавала кампанію [[20th Century Fox|''20th Century'']] ад крызісу, які ёй пагражаў. Калі сумненні ў акупнасці праекта зніклі, першы фільм атрымаў падзагаловак «[[Зорныя войны. Эпізод IV: Новая надзея|Эпізод IV: Новая надзея]]». За ім выйшлі два фільмы-працягі: «[[Зорныя войны. Эпізод V: Імперыя наносіць удар у адказ|Эпізод V: Імперыя наносіць удар у адказ]]» у 1980 годзе і «[[Зорныя войны. Эпізод VI: Вяртанне джэдая|Эпізод VI: Вяртанне джэдая]]» ў 1983 годзе. У 1999—2005 гадах выйшла трылогія-[[прыквел]]. У 2015-2017 гадах выйшла трылогія-[[сіквел]]. == Кінаэпапея == У цыкле фільмаў «Зорныя войны» дзевяць эпізодаў. Спачатку былі зняты эпізоды IV—VI, праз некаторы час I—III, потым VII—IX. У цэнтры «Зорных войнаў» — жыццёвы шлях Энакіна Скайуокера, галоўнага героя сагі. Арыгінальная трылогія * [[1977]] год — «[[Зорныя войны. Эпізод IV: Новая надзея]]» / Star Wars: Episode IV — A New Hope. Бюджэт — 11 мільёнаў [[Долар ЗША|$]] * [[1980]] год — «[[Зорныя войны. Эпізод V: Імперыя наносіць удар у адказ|Зорныя войны. Эпізод V: Імперыя наносіць удар у адказ]]» / Star Wars: Episode V — The Empire Strikes Back. Бюджэт — 32 мільёны $ * [[1983]] год — «[[Зорныя войны. Эпізод VI: Вяртанне джэдая]]» / Star Wars: Episode VI — Return of the Jedi. Бюджэт — 32,5 мільёна $ Трылогія-прыквел * [[1999]] год — «[[Зорныя войны. Эпізод I: Уяўная пагроза]]» / Star Wars: Episode I — The Phantom Menace. Бюджэт — 115 мільёнаў $ * [[2002]] год — «[[Зорныя войны. Эпізод II: Атака клонаў]]» / Star Wars: Episode II — Attack of the Clones. Бюджэт — 120 мільёнаў $ * [[2005]] год — «[[Зорныя войны. Эпізод III: Помста сітхаў]]» / Star Wars: Episode III — Revenge of the Sith. Бюджэт—115 мільёнаў $ Трылогія-сіквел рэжысёра Дж. Дж. Абрамса * [[2015]] год — [[Зорныя войны: Абуджэнне Сілы]] * [[2017]] год — [[Зорныя войны: Апошні джэдай]] * [[2019]] год — [[Зорныя войны. Эпізод IX|Зорныя войны: Уздым Скайуокера]] == Беларускі пераклад == Для ўсіх фільмаў франшызы ёсць субцітры. Для часткі 5 – агучка (пад назвай «Зоркавыя войны»). Таксама існуюць [[субцітры]] для іншых твораў у сусвеце, такіх як: # [[Фільм]] «Праныра-адзін» (субцітры) # Фільм «Сола» (субцітры) # Серыял «[[Обі-Ван Кенобі]]» (субцітры і агучка) # Серыял «[[Мандалорац]]» (субцітры і агучка) # Серыял «[[Андар (тэлесерыял)|Андар]]» (субцітры) # Серыял «[[Кніга Бобы Фета]]» (субцітры і агучка) # [[Анімэ]] «Бачанні» (субцітры) == Спасылкі == {{Commons|Category:Star Wars}} * [http://www.starwars.com/ Афіцыйны сайт «Зорных войнаў»] {{ref-en}} * [[Wookieepedia:|Wookieepedia]] — [[вікі]]-праект [[Вукіпедыя]], прысвечаны сусвету «Зорных войнаў» {{ref-en}} {{Зорныя войны}} {{Сусвет Star Wars}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Зорныя войны| ]] [[Катэгорыя:Выдуманыя сусветы]] [[Катэгорыя:20th Century Fox]] [[Катэгорыя:Міфапаэтыка]] [[Катэгорыя:Касмаопера]] [[Катэгорыя:Медыяфраншызы]] io1i4wsxwj1e7fl2tmahhi5s5g3am4b 0 92790 5154157 4023184 2026-06-14T05:01:06Z StarDeg 16311 5154157 wikitext text/x-wiki {{Вучоны | Імя = П'ер Бурдзьё | Арыгінал імя = Pierre Bourdieu }} '''П’ер Бурдзьё''' ({{lang-fr|Pierre Bourdieu}}; [[1 жніўня]] [[1930]] — [[23 студзеня]] [[2002]]) — французскі сацыёлаг і [[філосаф]], прадстаўнік постструктуралісцкага напрамку сацыяльнай тэорыі, стваральнік тэорыі сацыяльнага поля ({{Lang-fr|champ}}), тэорыі габітуса. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1930 годзе ў сям’і паштовага чыноўніка ў вёсцы на мяжы Францыі і Іспаніі. У 1955 годзе скончыў Вышэйшую педагагічную школу ў [[Парыж]]ы, пачаў выкладаць у ліцэі ў горадзе Мулен. У 1958 годзе пераехаў у [[Алжыр]]. З 1964 года дырэктар-даследчык у Вышэйшай практычнай даследчай школе ў Парыжы. У 1975 годзе ўзначаліў Цэнтр Еўрапейскай Сацыялогіі і арганізаваў часопіс «Навукоўцы працы ў сацыяльных навуках». == Выбраная бібліяграфія == * «Наследнікі, студэнты і культура» 1964 * «Каханне да мастацтва, мастацкія музеі Еўропы і іх наведвальнікі» 1966 * «Узнаўленне. Элементы тэорыі сістэмы адукацыі» 1970 * «Адрозненне. Сацыяльная крытыка меркаванні густу» 1979 * «Практычны погляд» 1980 * «Галеча свету» 1993 * «Сацыяльныя звычкі ў навуцы» 1997 * «Аб тэлебачанні» 1997 * «Мужчынскае дамінаванне» 1998 {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://bourdieu.name/ «Сацыялагічная прастора П’ера Бурдзьё»] — сайт, прысвечаны П’еру Бурдзьё, з вялікай колькасцю тэкстаў і даведкавых матэрыялаў * [http://antijob.anho.org/library/id313/ П’ер Бурдзьё «Негарантированность паўсюль»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20101225164311/http://antijob.anho.org/library/id313/ |date=25 снежня 2010 }} * [http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Sociolog/Article/Bur_ObMn.php П’ер Бурдзьё «Грамадская думка не існуе»] * [http://hyperbourdieu.jku.at HyperBourdieu@WorldCatalogue] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Бурдзьё}} [[Катэгорыя:Сацыёлагі Францыі]] [[Катэгорыя:Філосафы Францыі]] [[Катэгорыя:Філосафы XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Сацыялогія культуры]] [[Катэгорыя:Сацыялогія мастацтва]] 7a5usdxqrrc1x1fogxlyxnc1ototukf 0 93848 5154158 5154030 2026-06-14T05:02:49Z StarDeg 16311 5154158 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Богарт}} {{Кінематаграфіст | Імя = Хамфры Богарт | Арыгінал імя = Humphrey Bogart | Фота = Humphrey Bogart in Invisible Stripes trailer.jpg | Подпіс = Хамфры Богарт у 1946 годзе | Імя пры нараджэнні = | Дата нараджэння = | Месца нараджэння = | Дата смерці = | Месца смерці = | Прафесія = акцёр | Гады актыўнасці = [[1921]]—[[1956]] | Кірунак = | Узнагароды = | imdb_id = | Сайт = }} '''Хамфры Богарт''' ({{lang-en|Humphrey DeForest Bogart}}; {{ДН|25|12|1899}} — {{ДС|14|1|1957}}) — амерыканскі кінаакцёр, які стаў эмблемай жанру [[нуар]] і які служыў шанаваным узорам для незлічоных акцёраў Еўропы і Амерыкі, пачынальна з [[Жан-Поль Бельмандо|Жана-Поля Бельмандо]]. У Беларусі вядомы ў асноўным па фільмах ''[[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]]'' (1941) і ''[[Касабланка (фільм)|Касабланка]]'' (1942). У [[1999]] г. Амерыканскі інстытут кіно назваў Богарта найвялікшым амерыканскім кінаакцёрам у гісторыі. == Біяграфія == Сын выбітнага [[хірург]]а, Богарт сам нейкі час вывучаў [[Медыцына|медыцыну]], затым пайшоў служыць ва [[флот]] падчас Першай Сусветнай вайны. Атрымаў раны на твары ў выніку парыву [[снарад]]а на борце судна. [[Шнар]] знявечыў яго верхнюю губу і часткова паралізаваў яе, што адбілася на яго манеры гаварыць. Пачынаў з [[тэатр]]а ў 20-я гады, дэбютаваў у розных кароткіх фільмах, як «Broadway’s Like That» (1930). Падчас здымак фільма «[[Мець і не мець (фільм)|Мець і не мець]]» (1944) ажаніўся з [[Ларэн Бэкол]], якая стала яго чацвёртай і апошняй жонкай. Курыў усё жыццё, Богарт памёр ад раку горла ў 1957 годзе. == Фільмаграфія == * 1941 — [[Мальтыйскі сокал (фільм)|Мальтыйскі сокал]] * 1942 — [[Касабланка (фільм)|Касабланка]] * 1944 — [[Мець і не мець (фільм)|Мець і не мець]] == Цікавыя факты == * Самы вядомы фільм Богарта — '''«Касабланка»''' — прызнаны лепшым фільмам стагоддзя. * Ледзь прэзідэнт ЗША [[Франклін Дэлана Рузвельт]] вярнуўся з [[Касабланка|Касабланкі]], дзе ён сустракаўся з [[Уінстан Чэрчыль|Уінстанам Чэрчылем]], ён тут жа запатрабаваў арганізаваць адмысловы паказ фільма ў [[Белы дом|Белым доме]]. == Зноскі == {{reflist}} == Літаратура == * Bacall, Lauren. ''By Myself''. New York: Alfred Knopf, 1979. ISBN 0-394-41308-3. * Bogart, Stephen Humphrey. ''Bogart: In Search of My Father''. New York: Dutton, 1995. ISBN 0-525-93987-3. * Bogart, Humphrey. [http://docs.google.com/View?docid=dg6n6657_103f7bsqj «I’m no communist»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110812054650/https://docs.google.com/View?docid=dg6n6657_103f7bsqj |date=12 жніўня 2011 }} Photoplay Magazine, March 1948. * Citro, Joseph A., Mark Sceurman and Mark Moran. ''Weird New England''. New York: Sterling, 2005. ISBN 1-40273-330-5. * Halliwell, Leslie. ''Halliwell’s Film, Video and DVD Guide''. New York: Harper Collins Entertainment, 2004. ISBN 0-00-719081-6. * Hepburn, Katharine. ''The Making of the African Queen''. New York: Alfred Knopf, 1987. ISBN 0-394-56272-0. * Hill, Jonathan and Jonah Ruddy. ''Bogart: The Man and the Legend''. London: Mayflower-Dell, 1966. * «Humphrey Bogart (cover story).» ''Time Magazine'', June 7, 1954. * Hyams, Joe. ''Bogart and Bacall: A Love Story''. New York: David McKay Co., Inc., 1975. ISBN 0-44691-228-X. * Hyams, Joe. ''Bogie: The Biography of Humphrey Bogart''. New York: New American Library, 1966 (later editions renamed as: ''Bogie: The Definitive Biography of Humphrey Bogart''). ISBN 0-45109-189-2. * Meyers, Jeffrey. ''Bogart: A Life in Hollywood''. London: Andre Deutsch Ltd., 1997. ISBN 0-233-99144-1. * Michael, Paul. ''Humphrey Bogart: The Man and his Films''. New York: Bonanza Books, 1965. No ISBN. * Porter, Darwin. ''The Secret Life of Humphrey Bogart: The Early Years (1899—1931)''. New York: Georgia Literary Association, 2003. ISBN 0-9668030-5-1. * Pym, John, ed. ''«Time Out» Film Guide''. London: Time Out Group Ltd., 2004. ISBN 1-904978-21-5. * Sperber, A.M. and Eric Lax. ''Bogart''. New York: William Morrow & Co., 1997. ISBN 0-68807-539-8. * Tierney, Gene with Mickey Herskowitz.''Self-Portrait''. New York: Peter Wyden, 1979. ISBN 0-883261-52-9. * Wallechinsky, David and Amy Wallace. ''The New Book of Lists''. Edinburgh, Scotland: Canongate, 2005. ISBN 1-84195-719-4. * Youngkin, Stephen D. ''The Lost One: A Life of Peter Lorre''. Lexington, Kentucky: University Press of Kentucky, 2005, ISBN 0-813-12360-7. == Спасылкі == * [http://www.documen.tv/asset/Humphrey_bogart_film.html Documentary 42': Humphrey Bogart… Behind the Legend] * [http://www.humphreybogart.com/ Афіцыйны сайт] {{Бібліяінфармацыя}} {{Прэмія «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю}} {{Wikidata/Ancestors}} {{DEFAULTSORT:Богарт Хамфры}} [[Катэгорыя:Асобы на марках]] [[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»]] [[Катэгорыя:Памерлі ад раку стрававода]] [[Катэгорыя:Акцёры ЗША]] d0o9qv6fz7razaughm0vv2u82zsz67a 10 95249 5154140 5063996 2026-06-13T21:53:37Z HK-47 9640 абнаўленне звестак 5154140 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Касмадромы |navbar = |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |стыль_асноўнага_загалоўка = |загаловак = [[Касмадром]]ы для арбітальных запускаў [[касмічны апарат|касмічных апаратаў]] |выява = |стыль_цела = |стыль_загалоўкаў = |стыль_спісаў = |клас_спісаў = hlist hlist-items-nowrap |стыль_уверсе = |уверсе = |загаловак1 = {{Сцягафікацыя|Аўстралія}} ([[Аўстралійскі інстытут касмічных даследаванняў|ASRI]]) |спіс1 = [[Арнэм (касмадром)|Арнэм]], [[Боуэн (касмадром)|Боуэн]], [[Вумера]] <small>(зачынены)</small> |загаловак2 = {{Сцягафікацыя|Бразілія}} ([[Ваенна-паветраныя сілы Бразіліі|BAF]], [[Бразільскае касмічнае агенцтва|БКА]]) |спіс2 = [[касмадром Алкантара|Алкантара]], [[Барэйру ду Інфэрну (касмадром)|Барэйру ду Інфэрну]] |загаловак3 = {{Сцяг Еўрасаюза}} [[Еўрапейскае касмічнае агенцтва|ЕКА]]<br />{{Сцягафікацыя|Францыя}} ([[Нацыянальны цэнтр касмічных даследаванняў Францыі|CNES]]) |спіс3 = * [[касмадром Куру|Куру]] ([[Французская Гвіяна]]) * [[Хамагір]] <small>(на тэрыторыі {{Сцяг Алжыра}} [[Алжыр]]а, зачынены)</small> |загаловак4 = {{Сцягафікацыя|ЗША}} ([[НАСА]], [[Міністэрства абароны ЗША|МАЗ]]) |спіс4 = * [[Касмічны цэнтр Кенэдзі]] * [[База ВПС ЗША на мысе Канаверал|Мыс Канаверал]] * [[Выпрабавальны палігон Рэйгана]] <small>(часткова на тэрыторыі {{Сцяг Маршалавых Астравоў}} [[Маршалавы Астравы|Маршалавых астравоў]])</small> * [[База Вандэнберг]] * [[Уолапс]] * [[Сярэднеатлантычны рэгіянальны касмапорт]] * [[Ціхаакіянскі касмадромны комплекс — Аляска]] * [[Starbase]] |загаловак5 = {{Сцягафікацыя|Ізраіль}} ([[Касмічнае агенцтва Ізраіля|КАІ]]) |спіс5 = [[Палмахім]] |загаловак6 = {{Сцягафікацыя|Індыя}} ([[Індыйская арганізацыя касмічных даследаванняў|ISRO]]) |спіс6 = [[Шрыхарыкота]] |загаловак7 = {{Сцягафікацыя|Іран}} ([[Іранскае касмічнае агенцтва|ІКА]]) |спіс7 = [[касмадром Семнан|Семнан]] |загаловак8 = {{Сцягафікацыя|Іспанія}} |спіс8 = [[Касмадром El Arenosillo|El Arenosillo]] |загаловак9 = {{Сцягафікацыя|Італія}} ([[Італьянскае касмічнае агенцтва|ІКА]]) |спіс9 = [[марскі касмадром Сан-Марка|Сан-Марка]] <small>(у тэрытарыяльных водах {{Сцяг Кеніі}} [[Кенія|Кеніі]], зачынены)</small> |загаловак10 = {{Сцягафікацыя|Кітай}} ([[Кітайскае нацыянальнае касмічнае кіраванне|CNSA]]) |спіс10 = * [[касмадром Таюань|Таюань]] * [[касмадром Січан|Січан]] * [[Вэньчан (касмадром)|Вэньчан]] * [[касмадром Цзюцюань|Цзюцюань]] |загаловак11 = {{Сцягафікацыя|КНДР}} ([[Карэйскі камітэт касмічных тэхналогій|КККТ]]) |спіс11 = [[Касмадром Сохэ|Сохэ]], [[касмадром Танхэ|Танхэ]] |загаловак12 = {{Сцягафікацыя|Новая Зеландыя}} |спіс12 = [[Касмадром Rocket Lab LC-1|Rocket Lab LC-1]] |загаловак13 = {{Сцягафікацыя|Пакістан}} |спіс13 = [[Касмадром Сонміані|Сонміані]] |загаловак14 = {{Сцягафікацыя|Расія}} ([[Федэральнае касмічнае агенцтва|Роскосмас]]) |спіс14 = * [[Байканур]] <small>(на тэрыторыі {{Сцяг Казахстана}} [[Казахстан]]а)</small> * [[касмадром Плясецк|Плясецк]] * [[Капусцін Яр]] * [[пускавая база Ясны|Ясны]] * [[касмадром Свабодны|Свабодны]] <small>(зачынены)</small> * [[Касмадром Усходні|Усходні]] |загаловак15 = {{Сцягафікацыя|Паўднёвая Карэя}} ([[Korea Aerospace Research Institute|KARI]]) |спіс15 = [[Касмічны цэнтр Наро|Наро]] |загаловак16 = {{Сцягафікацыя|Японія}} ([[Японскае агенцтва аэракасмічных даследаванняў|JAXA]]) |спіс16 = * [[Касмічны цэнтр Танегасіма|Танегасіма]] * [[Касмічны цэнтр Уціноўра|Уціноўра]] |загаловак17 = {{Сцяг Зямлі}} Міжнародныя |спіс17 = [[Марскі старт|Адысей (праект «Марскі старт»)]] }}<noinclude> {{doc-inline}} == Гл. таксама == * [[Шаблон:Нацыянальныя касмічныя праграмы|Нацыянальныя касмічныя праграмы]] [[Катэгорыя:Навігацыйныя шаблоны:Касманаўтыка]] </noinclude> numgedg461uhlsjvw5he5tn3pr3qu36 0 102154 5154124 4921937 2026-06-13T19:14:10Z Rotondus 11765 /* Вядомыя ўраджэнцы і жыхары */ абнаўленне звестак 5154124 wikitext text/x-wiki {{НП |статус = Горад |беларуская назва = Брэдфард |арыгінальная назва = Bradford |краіна = Вялікабрытанія |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = Bradford City Hall by John Illingworth.jpg |памер = <!--300px--> |подпіс = Гарадская ратуша |lat_dir = N |lat_deg = 53 |lat_min = 47 |lat_sec = 38.4 |lon_dir = W |lon_deg = 1 |lon_min = 45 |lon_sec = 3.6 |CoordAddon = region:GB_type:city |CoordScale = |Яндэкскарта = http://maps.yandex.ru/map.xml?mapID=2200&mapX=-190770&mapY=7094801&descx=-190770&descy=7094801&scale=11&text=Вялікабрытанія,%20Брадфорд |від рэгіёна = Рэгіён |рэгіён = Ёркшыр і Хамбер |рэгіён у табліцы = |від раёна = Графства |раён = Заходні Ёркшыр |раён у табліцы = |від абшчыны = Гарадское паселішча |абшчына = <!-- City of Bradford--> |абшчына ў табліцы = |карта краіны = <!-- альтэрнатыўная, але з такімі ж каардынатамі краёў --> |карта раёна = <!-- альтэрнатыўная, але з такімі ж каардынатамі краёў --> |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |дата заснавання = |першае згадванне = 1086 |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |клімат = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 293 717 |год перапісу = 2001 |шчыльнасць = |агламерацыя = 493 100 чалавек ([[2007]]) |нацыянальны склад = |канфесійны склад= |этнахаронім = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = 01274 |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = BD1—BD16 |катэгорыя ў Commons = Bradford |сайт = http://www.bradford.gov.uk/ |мова сайта = en }} '''Бра́дфард''', або '''Брэ́дфард'''<ref>Напісанне паводле арт. {{крыніцы/БЭ|3|Брадфард}}</ref> ({{lang-en|Bradford}} {{IPA|[ˈbrædfəd]}}) — [[горад]] у [[Англія|Англіі]], у графстве [[Заходні Ёркшыр]]. Гэта адміністрацыйны і эканамічны цэнтр [[абшчына Брэдфорд|абшчыны Брэдфард]]. Ён знаходзіцца за 14 км на захад ад [[Лідс]]а, з якім цесна звязаны. Насельніцтва горада — 293,7 тыс. жыхароў ([[2001]]), усяго гарадскога паселішча — 493,1 тыс. жыхароў ([[2007]]). Брэдфард заўсёды лічыўся горадам рабочых з задымленым паветрам і дрэннымі жыллёвымі ўмовамі. Дасягнуў свайго росквіту ў часы [[віктарыянскай эпохі]] як цэнтр ваўнянай прамысловасці. Пасля [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] прызнаны сусветнай сталіцай гандлю ваўняным тэкстылем. Пасля 1960-х гг. тут пасялілася больш за 60 тысяч індыйцаў і пакістанцаў, якія ўносяць змены ў аблічча горада. З адміраннем традыцыйнай прамысловасці сучасны Брэдфард зацята змагаецца за новую ролю. Віктарыянскія будынкі былі абноўлены, і цэнтральная частка набыла прывабны знешні выгляд. Асабліва ўражваюць будынкі ратушы (City Hall) і Ваўнянай біржы (Wool Exchange). Брэдфард — саборны горад. [[Сабор (храм)|Сабор]] па памерах адносна сціплы і падобны да таго, што знаходзіцца ў [[Шэфілд]]зе, значна саступае па манументальнасці і паважнасці знакамітым англійскім саборам (Кентэрберы, Ёрк, Лінкальн, Вінчэстэр, Солсберы). [[Брэдфардскі ўніверсітэт]] быў заснаваны ў [[1966]] годзе. [[Файл:Bradford Cityscape.JPG|thumb|left|460px|Панарама Брэдфарда]] == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Гарады-пабрацімы == {{Wikidata/SisterCities}} == Вядомыя ўраджэнцы і жыхары == * [[Дэвід Хокні]] (1937—2026) — англійскі [[мастак]], [[Графіка (мастацтва)|графік]] і [[фатограф]]. == Гл. таксама == * [[Велі Перэйд]] {{Зноскі}} == Літаратура == * {{ВСЭ3|Бра́дфорд, Брэдфорд|3|615}} * {{крыніцы/ГЭС (1989)|Бра́дфорд|81}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Брадфорд, город в Англии}} * [http://news.tut.by/kaleidoscope/227631.html Нашэсце вусеняў на парк Брэдфарда] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110623002126/http://news.tut.by/kaleidoscope/227631.html |date=23 чэрвеня 2011 }} {{Сіці Вялікабрытаніі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Брэдфард| ]] [[Катэгорыя:Гарады Англіі]] bwh5migjmveokumnrawi1lyyvxjh2zu 10 118440 5154143 4081439 2026-06-14T00:15:22Z Bruno Rosta 1500 International E road network map.svg 5154143 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Еўрапейскія аўтамабільныя маршруты |загаловак = [[Спіс еўрапейскіх аўтамабільных маршрутаў|Еўрапейская маршрутная сетка]] |стыль_асноўнага_загалоўка = |стыль_спісаў = |выява = [[Выява:International E road network map.svg|100px]] |уверсе = |клас_спісаў = hlist hlist-items-nowrap | спіс1 = * [[Еўрапейскі маршрут E01|E01]] * [[Еўрапейскі маршрут E03|E03]] * [[Еўрапейскі маршрут E04|E04]] * [[Еўрапейскі маршрут E05|E05]] * [[Еўрапейскі маршрут E06|E06]] * [[Еўрапейскі маршрут E07|E07]] * [[Еўрапейскі маршрут E08|E08]] * [[Еўрапейскі маршрут E09|E09]] * [[Еўрапейскі маршрут E10|E10]] * [[Еўрапейскі маршрут E11|E11]] * [[Еўрапейскі маршрут E12|E12]] * [[Еўрапейскі маршрут E13|E13]] * [[Еўрапейскі маршрут E14|E14]] * [[Еўрапейскі маршрут E15|E15]] * [[Еўрапейскі маршрут E16|E16]] * [[Еўрапейскі маршрут E17|E17]] * [[Еўрапейскі маршрут E18|E18]] * [[Еўрапейскі маршрут E19|E19]] * [[Еўрапейскі маршрут E20|E20]] * [[Еўрапейскі маршрут E21|E21]] * [[Еўрапейскі маршрут E22|E22]] * [[Еўрапейскі маршрут E23|E23]] * [[Еўрапейскі маршрут E24|E24]] * [[Еўрапейскі маршрут E25|E25]] * [[Еўрапейскі маршрут E26|E26]] * [[Еўрапейскі маршрут E27|E27]] * [[Еўрапейскі маршрут E28|E28]] * [[Еўрапейскі маршрут E29|E29]] * [[Еўрапейскі маршрут E30|E30]] * [[Еўрапейскі маршрут E31|E31]] * [[Еўрапейскі маршрут E32|E32]] * [[Еўрапейскі маршрут E33|E33]] * [[Еўрапейскі маршрут E34|E34]] * [[Еўрапейскі маршрут E35|E35]] * [[Еўрапейскі маршрут E36|E36]] * [[Еўрапейскі маршрут E37|E37]] * [[Еўрапейскі маршрут E38|E38]] * [[Еўрапейскі маршрут E39|E39]] * [[Еўрапейскі маршрут E40|E40]] * [[Еўрапейскі маршрут E41|E41]] * [[Еўрапейскі маршрут E42|E42]] * [[Еўрапейскі маршрут E43|E43]] * [[Еўрапейскі маршрут E44|E44]] * [[Еўрапейскі маршрут E45|E45]] * [[Еўрапейскі маршрут E46|E46]] * [[Еўрапейскі маршрут E47|E47]] * [[Еўрапейскі маршрут E48|E48]] * [[Еўрапейскі маршрут E49|E49]] * [[Еўрапейскі маршрут E50|E50]] * [[Еўрапейскі маршрут E51|E51]] * [[Еўрапейскі маршрут E52|E52]] * [[Еўрапейскі маршрут E53|E53]] * [[Еўрапейскі маршрут E54|E54]] * [[Еўрапейскі маршрут E55|E55]] * [[Еўрапейскі маршрут E56|E56]] * [[Еўрапейскі маршрут E57|E57]] * [[Еўрапейскі маршрут E58|E58]] * [[Еўрапейскі маршрут E59|E59]] * [[Еўрапейскі маршрут E60|E60]] * [[Еўрапейскі маршрут E61|E61]] * [[Еўрапейскі маршрут E62|E62]] * [[Еўрапейскі маршрут E63|E63]] * [[Еўрапейскі маршрут E64|E64]] * [[Еўрапейскі маршрут E65|E65]] * [[Еўрапейскі маршрут E66|E66]] * [[Еўрапейскі маршрут E67|E67]] * [[Еўрапейскі маршрут E68|E68]] * [[Еўрапейскі маршрут E69|E69]] * [[Еўрапейскі маршрут E70|E70]] * [[Еўрапейскі маршрут E71|E71]] * [[Еўрапейскі маршрут E72|E72]] * [[Еўрапейскі маршрут E73|E73]] * [[Еўрапейскі маршрут E74|E74]] * [[Еўрапейскі маршрут E75|E75]] * [[Еўрапейскі маршрут E76|E76]] * [[Еўрапейскі маршрут E77|E77]] * [[Еўрапейскі маршрут E78|E78]] * [[Еўрапейскі маршрут E79|E79]] * [[Еўрапейскі маршрут E80|E80]] * [[Еўрапейскі маршрут E81|E81]] * [[Еўрапейскі маршрут E82|E82]] * [[Еўрапейскі маршрут E83|E83]] * [[Еўрапейскі маршрут E84|E84]] * [[Еўрапейскі маршрут E85|E85]] * [[Еўрапейскі маршрут E86|E86]] * [[Еўрапейскі маршрут E87|E87]] * [[Еўрапейскі маршрут E88|E88]] * [[Еўрапейскі маршрут E89|E89]] * [[Еўрапейскі маршрут E90|E90]] * [[Еўрапейскі маршрут E91|E91]] * [[Еўрапейскі маршрут E92|E92]] * [[Еўрапейскі маршрут E93|E93]] * [[Еўрапейскі маршрут E94|E94]] * [[Еўрапейскі маршрут E95|E95]] * [[Еўрапейскі маршрут E96|E96]] * [[Еўрапейскі маршрут E97|E97]] * [[Еўрапейскі маршрут E98|E98]] * [[Еўрапейскі маршрут E99|E99]] | спіс2 = * [[Еўрапейскі маршрут E001|E001]] * [[Еўрапейскі маршрут E002|E002]] * [[Еўрапейскі маршрут E003|E003]] * [[Еўрапейскі маршрут E004|E004]] * [[Еўрапейскі маршрут E005|E005]] * [[Еўрапейскі маршрут E006|E006]] * [[Еўрапейскі маршрут E007|E007]] * [[Еўрапейскі маршрут E008|E008]] * [[Еўрапейскі маршрут E009|E009]] * [[Еўрапейскі маршрут E010|E010]] * [[Еўрапейскі маршрут E011|E011]] * [[Еўрапейскі маршрут E012|E012]] * [[Еўрапейскі маршрут E013|E013]] * [[Еўрапейскі маршрут E014|E014]] * [[Еўрапейскі маршрут E015|E015]] * [[Еўрапейскі маршрут E016|E016]] * [[Еўрапейскі маршрут E017|E017]] * [[Еўрапейскі маршрут E018|E018]] * [[Еўрапейскі маршрут E019|E019]] * [[Еўрапейскі маршрут E101|E101]] * [[Еўрапейскі маршрут E105|E105]] * [[Еўрапейскі маршрут E115|E115]] * [[Еўрапейскі маршрут E117|E117]] * [[Еўрапейскі маршрут E119|E119]] * [[Еўрапейскі маршрут E121|E121]] * [[Еўрапейскі маршрут E123|E123]] * [[Еўрапейскі маршрут E125|E125]] * [[Еўрапейскі маршрут E127|E127]] * [[Еўрапейскі маршрут E134|E134]] * [[Еўрапейскі маршрут E136|E136]] * [[Еўрапейскі маршрут E201|E201]] * [[Еўрапейскі маршрут E231|E231]] * [[Еўрапейскі маршрут E232|E232]] * [[Еўрапейскі маршрут E233|E233]] * [[Еўрапейскі маршрут E234|E234]] * [[Еўрапейскі маршрут E251|E251]] * [[Еўрапейскі маршрут E261|E261]] * [[Еўрапейскі маршрут E262|E262]] * [[Еўрапейскі маршрут E263|E263]] * [[Еўрапейскі маршрут E264|E264]] * [[Еўрапейскі маршрут E265|E265]] * [[Еўрапейскі маршрут E271|E271]] * [[Еўрапейскі маршрут E272|E272]] * [[Еўрапейскі маршрут E311|E311]] * [[Еўрапейскі маршрут E312|E312]] * [[Еўрапейскі маршрут E313|E313]] * [[Еўрапейскі маршрут E314|E314]] * [[Еўрапейскі маршрут E331|E331]] * [[Еўрапейскі маршрут E371|E371]] * [[Еўрапейскі маршрут E372|E372]] * [[Еўрапейскі маршрут E373|E373]] * [[Еўрапейскі маршрут E381|E381]] * [[Еўрапейскі маршрут E391|E391]] * [[Еўрапейскі маршрут E401|E401]] * [[Еўрапейскі маршрут E402|E402]] * [[Еўрапейскі маршрут E403|E403]] * [[Еўрапейскі маршрут E404|E404]] * [[Еўрапейскі маршрут E411|E411]] * [[Еўрапейскі маршрут E420|E420]] * [[Еўрапейскі маршрут E421|E421]] * [[Еўрапейскі маршрут E422|E422]] * [[Еўрапейскі маршрут E429|E429]] * [[Еўрапейскі маршрут E441|E441]] * [[Еўрапейскі маршрут E442|E442]] * [[Еўрапейскі маршрут E451|E451]] * [[Еўрапейскі маршрут E461|E461]] * [[Еўрапейскі маршрут E462|E462]] * [[Еўрапейскі маршрут E471|E471]] * [[Еўрапейскі маршрут E501|E501]] * [[Еўрапейскі маршрут E502|E502]] * [[Еўрапейскі маршрут E511|E511]] * [[Еўрапейскі маршрут E512|E512]] * [[Еўрапейскі маршрут E531|E531]] * [[Еўрапейскі маршрут E532|E532]] * [[Еўрапейскі маршрут E533|E533]] * [[Еўрапейскі маршрут E551|E551]] * [[Еўрапейскі маршрут E552|E552]] * [[Еўрапейскі маршрут E571|E571]] * [[Еўрапейскі маршрут E572|E572]] * [[Еўрапейскі маршрут E573|E573]] * [[Еўрапейскі маршрут E574|E574]] * [[Еўрапейскі маршрут E575|E575]] * [[Еўрапейскі маршрут E576|E576]] * [[Еўрапейскі маршрут E577|E577]] * [[Еўрапейскі маршрут E578|E578]] * [[Еўрапейскі маршрут E581|E581]] * [[Еўрапейскі маршрут E583|E583]] <!-- * [[Еўрапейскі маршрут E584|E584]] --> * [[Еўрапейскі маршрут E592|E592]] * [[Еўрапейскі маршрут E601|E601]] * [[Еўрапейскі маршрут E602|E602]] * [[Еўрапейскі маршрут E603|E603]] * [[Еўрапейскі маршрут E604|E604]] * [[Еўрапейскі маршрут E606|E606]] * [[Еўрапейскі маршрут E607|E607]] * [[Еўрапейскі маршрут E611|E611]] * [[Еўрапейскі маршрут E612|E612]] * [[Еўрапейскі маршрут E641|E641]] * [[Еўрапейскі маршрут E651|E651]] * [[Еўрапейскі маршрут E652|E652]] * [[Еўрапейскі маршрут E653|E653]] * [[Еўрапейскі маршрут E661|E661]] * [[Еўрапейскі маршрут E662|E662]] * [[Еўрапейскі маршрут E671|E671]] * [[Еўрапейскі маршрут E673|E673]] * [[Еўрапейскі маршрут E675|E675]] * [[Еўрапейскі маршрут E691|E691]] * [[Еўрапейскі маршрут E692|E692]] * [[Еўрапейскі маршрут E711|E711]] * [[Еўрапейскі маршрут E712|E712]] * [[Еўрапейскі маршрут E713|E713]] * [[Еўрапейскі маршрут E714|E714]] * [[Еўрапейскі маршрут E717|E717]] * [[Еўрапейскі маршрут E751|E751]] * [[Еўрапейскі маршрут E761|E761]] * [[Еўрапейскі маршрут E762|E762]] * [[Еўрапейскі маршрут E763|E763]] * [[Еўрапейскі маршрут E771|E771]] * [[Еўрапейскі маршрут E772|E772]] * [[Еўрапейскі маршрут E773|E773]] * [[Еўрапейскі маршрут E801|E801]] * [[Еўрапейскі маршрут E802|E802]] * [[Еўрапейскі маршрут E803|E803]] * [[Еўрапейскі маршрут E804|E804]] * [[Еўрапейскі маршрут E805|E805]] * [[Еўрапейскі маршрут E806|E806]] * [[Еўрапейскі маршрут E821|E821]] * [[Еўрапейскі маршрут E840|E840]] * [[Еўрапейскі маршрут E841|E841]] * [[Еўрапейскі маршрут E842|E842]] * [[Еўрапейскі маршрут E843|E843]] * [[Еўрапейскі маршрут E844|E844]] * [[Еўрапейскі маршрут E846|E846]] * [[Еўрапейскі маршрут E847|E847]] * [[Еўрапейскі маршрут E848|E848]] * [[Еўрапейскі маршрут E851|E851]] * [[Еўрапейскі маршрут E852|E852]] * [[Еўрапейскі маршрут E853|E853]] * [[Еўрапейскі маршрут E871|E871]] * [[Еўрапейскі маршрут E901|E901]] * [[Еўрапейскі маршрут E902|E902]] * [[Еўрапейскі маршрут E931|E931]] * [[Еўрапейскі маршрут E932|E932]] * [[Еўрапейскі маршрут E933|E933]] * [[Еўрапейскі маршрут E951|E951]] * [[Еўрапейскі маршрут E952|E952]] * [[Еўрапейскі маршрут E961|E961]] * [[Еўрапейскі маршрут E962|E962]] * [[Еўрапейскі маршрут E962|E962]] |унізе = }}<noinclude> [[Катэгорыя:Навігацыйныя шаблоны:Транспарт]] [[Катэгорыя:Шаблоны:Аўтадарогі]] </noinclude> rvgadrxeowl961usri82m9kpncql1he 100 121975 5154108 5153741 2026-06-13T15:50:55Z NirvanaBot 40832 +4 новых 5154108 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Аніцэт Рэньер|2026-06-13T11:40:30Z|Аляксандр Белы}} {{Новы артыкул|Петэр Лорэ|2026-06-13T09:42:13Z|StarDeg}} {{Новы артыкул|Міхал Забела|2026-06-13T07:21:45Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Мець і не мець (фільм)|2026-06-13T05:05:23Z|StarDeg}} {{Новы артыкул|Надзея Ігараўна Шышкіна|2026-06-12T15:13:23Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Дзяніс Уладзіміравіч Язерскі|2026-06-12T12:57:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Уладзімір Мацвеевіч Макараў|2026-06-12T12:14:18Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Сіпіве Чабалала|2026-06-12T10:38:46Z|PRChina Taiwan}} {{Новы артыкул|Архан Велі Канык|2026-06-12T07:21:41Z|Цімур}} {{Новы артыкул|Максім Уладзіміравіч Лысенка|2026-06-11T13:29:16Z|DobryBrat}} {{Новы артыкул|Эмануіл Майсеевіч Хайкін|2026-06-11T13:29:15Z|M.L.Bot}} {{Новы артыкул|Праект «Авэ Марыя» (фільм)|2026-06-11T12:04:13Z|Feeleman}} {{Новы артыкул|Аліна Аляксандраўна Харысава|2026-06-10T23:59:18Z|MocnyDuham}} {{Новы артыкул|Дар’я Латышава|2026-06-10T21:08:47Z|Dzejka}} {{Новы артыкул|Станіслаў Давойна-Салагуб|2026-06-10T14:02:33Z|Voūk12}} {{Новы артыкул|Уладас Гарастас|2026-06-10T13:55:36Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Anaal Nathrakh|2026-06-10T13:53:46Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Уладзімір Аляксандравіч Салагуб|2026-06-10T13:01:56Z|Voūk12}} {{Новы артыкул|Законапаслухмяны грамадзянін|2026-06-10T08:04:10Z|Feeleman}} {{Новы артыкул|Тамім бін Хамад аль-Тані|2026-06-10T06:38:14Z|StarDeg}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 02fexgugosmgbsrdat4hvddpmhawe6z 0 125931 5154103 4846330 2026-06-13T15:19:28Z Ксавие 169755 5154103 wikitext text/x-wiki {{Рака2 |Назва = Слоўст |Арыгінальная назва = |Выява = Слоуст.jpg |Подпіс = |Карта = |Подпіс карты = |Даўжыня = 22 |Плошча басейна = 162 |Басейн = Волма (прыток Свіслачы)/Свіслач (прыток Бярэзіны)/Бярэзіна/Дняпро/Чорнае мора |Басейн рэк = |Расход вады = |Месца вымярэння = |Выток = |Месцазнаходжанне вытоку= за 1 км ад вёскі [[Заямачнае]] |Вышыня вытоку = |s_lat_dir = N|s_lat_deg = 53.85459|s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = E|s_lon_deg = 27.82725|s_lon_min = |s_lon_sec = |Вусце = [[Волма (прыток Свіслачы)|Волма]] |Месцазнаходжанне вусця = за 1,5 км ад вёскі [[Карзуны (Чэрвеньскі раён)|Карзуны]] |Вышыня вусця = |m_lat_dir = N|m_lat_deg = 53|m_lat_min = 44|m_lat_sec = 14.6 |m_lon_dir = E|m_lon_deg = 28|m_lon_min = 00|m_lon_sec = 04.9 |Ухіл ракі = |Краіна = Беларусь |Рэгіён = Мінская вобласць |Раён = Мінскі раён, Чэрвеньскі раён |Катэгорыя на Вікісховішчы = }} '''Слоўст''', '''Слоўсць''' — [[рака]] ў [[Беларусь|Беларусі]], у [[Мінскі раён|Мінскім]] і [[Чэрвеньскі раён|Чэрвеньскім раёнах]], правы [[прыток]] ракі [[Волма (прыток Свіслачы)|Волма]] (басейн ракі [[Дняпро]]). Даўжыня ракі 22 кіламетры, з іх 13 км на тэрыторыі Мінскага раёна<ref name="СПР">[http://www.cricuwr.by/static/INVENT_VO/Text/PDF/RAZD1/Minsk/tabl1-2.pdf Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20161020051910/http://www.cricuwr.by/invent_vo/Text/PDF/RAZD1/Minsk/tabl1-2.pdf |date=20 кастрычніка 2016 }}{{ref-ru}}</ref>. Плошча [[вадазбор]]у 162 км². Пачынаецца за 1 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі [[Лебядзінец]] Мінскага раёна (за 0,8 км на паўночны захад ад вёскі [[Заямачнае]]<ref name="СПР" />). Вусце за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі [[Карзуны (Чэрвеньскі раён)|Карзуны]] Чэрвеньскага раёна. Рэчышча [[Канал (гідраграфія)|каналізаванае]]. {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|15|Слоўст}} * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2009|старонкі=|старонак=60|isbn=978-985-508-174-7|тыраж=20&nbsp;000}}{{ref-ru}} == Спасылкі == * [http://www.cricuwr.by/static/INVENT_VO/Text/PDF/RAZD1/Minsk/tabl1-2.pdf Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20161020051910/http://www.cricuwr.by/invent_vo/Text/PDF/RAZD1/Minsk/tabl1-2.pdf |date=20 кастрычніка 2016 }}{{ref-ru}} [[Катэгорыя:Рэкі Мінскага раёна]] [[Катэгорыя:Рэкі Чэрвеньскага раёна]] [[Катэгорыя:Басейн Свіслачы (прыток Бярэзіны)]] lwifoan94eh6ty7jgnxk3kjan33zbol 0 138765 5154148 2610710 2026-06-14T00:24:49Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[ФК СКА-1938]] 5154148 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ФК СКА-1938]] qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb 0 138767 5154150 2610711 2026-06-14T00:25:09Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[ФК СКА-1938]] 5154150 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ФК СКА-1938]] qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb 0 141315 5154149 2610712 2026-06-14T00:24:59Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[ФК СКА-1938]] 5154149 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ФК СКА-1938]] qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb 0 187926 5154130 5146647 2026-06-13T20:37:10Z Rabbi Mendl 19651 /* Рэкламнае Агенцтва Сашы Варламава (Агенцтва моды Сашы Варламава) */ арфаграфія 5154130 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Варламаў}} {{Мадэльер |імя = Аляксандр Леанідавіч Варламаў |арыгінал імя = |партрэт = Aliaksandr Leanidavich Varlamau - September 1997 AD.jpg |памер = |апісанне = |імя пры нараджэнні = |род дзейнасці = мастак-мадэльер, дызайнер, харэограф, рэжысёр, мастацтвазнавец, педагог, пісьменнік, паэт; аўтар, арганізатар і мастацкі кіраўнік (1992—2000) конкурсу [[Супермадэль Беларусі|«Супермадэль Беларусі»]]; аўтар, арганізатар і мастацкі кіраўнік (2001—2011) фестывалю-конкурсу [[Млын моды|«Млын моды»]] |лэйбл = Саша Варламов |супрацоўніцтва = |дата нараджэння = 06.05.1955 |месца нараджэння = |грамадзянства = {{Сцягафікацыя|БССР}}, {{BLR}} |дата смерці = |месца смерці = |узнагароды і прэміі = срэбны медаль ганаровага грамадзяніна Рыма (2005) {{{!}} {{!}} {{!}} {{!}} {{!}}} |сайт = http://www.diva.by/image/wardrobe/varlamov/virtualnyy-dom-mody-sashi-varlamova.html |аўтограф = Sasha Varlamov - modelier - authograph - 2014 AD.jpg }} '''Аляксандр Леанідавіч Варламаў''' ці часцей '''Саша Варламаў''' ({{lang-ru|Александр Леонидович Варламов}} или чаще ''Саша Варламов''; {{lang-en|Aleksandr Varlamov}} or ''Sasha Varlamov''; {{lang-de|Sascha Warlamow}}) ([[6 мая]] [[1955]], [[Мінск]], [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]) — беларускі мастак-мадэльер, дызайнер, харэограф, рэжысёр, мастацтвазнаўца, педагог, пісьменнік, паэт. Напісаў звыш 70 навуковых артыкулаў для акадэмічнай энцыклапедыі «Этнаграфія Беларусі» (1989). У 1985—1991 гг. быў рэжысёрам, пастаноўшчыкам і харэографам Мінскага тэатра моды. У 1992 г. заснаваў уласнае прыватнае прадпрыемства «Рэкламнае Агенцтва Сашы Варламава» (перайменаванае ў 2000 г. у «Агенцтва моды Сашы Варламава»), якое стала прадаўжальнікам традыцый Мінскага тэатра моды і праіснавала да 2013 года. З 1992 па 2001 гг. — сааўтар, рэжысёр-пастаноўшчык і харэограф тэатра моды «Modetheater Berlin» ([[Германія]]). У 1997 і 2001 г. стаў суарганізатарам і саўдзельнікам самага буйнога сусветнага форума моды «Der große Q» у [[Берлін]]е (Германія) — форум 2001 годзе занесены ў [[Кніга рэкордаў Гінэса|«Кнігу рэкордаў Гінеса»]] за самы вялікі подыум у свеце даўжынёй {{Num|1111}} метраў. Аўтар калекцый адзення, а таксама аўтар і пастаноўшчык у 1992—2011 гг. шэрагу праектаў, звязаных з сінтэзам моды, харэаграфіі, музыкі, літаратуры і іншых відаў мастацтва, у тым ліку конкурсу «[[Супермадэль Беларусі]]» (1992—2000) і фестывалю-конкурсу моды і фота [[Млын моды|«Млын моды» («Мельница моды»)]] (з 2001) у Беларусі. Арганізатар паказаў беларускай моды ў краінах [[Еўропа|Еўропы]]. У 2013—2015 гг. меў свой «Віртуальны дом моды Сашы Варламава» ў Інтэрнэце і з’яўляўся практыкуючым дызайнерам. З [[лістапад]]а [[2013]] па 2015 г. таксама з’яўляўся прадстаўніком у [[Беларусь|Рэспубліцы Беларусь]] міжнароднага конкурсу маладых дызайнераў адзення «Поколение NEXT» ([[Санкт-Пецярбург]], [[Расія]]). У 2014—2015 гг. быў аўтарам і кіраваў сваім праектам Тэатр моды «Шкаф» ([[Мінск]], [[Беларусь]]). Кавалер срэбнага медаля ганаровага грамадзяніна Рыма (2005). == Сям’я == Аляксандр Леанідавіч Варламаў нарадзіўся [[6 мая]] [[1955]] г. у [[Мінск]]у трэцім дзіцём у сям’і Аляксандры Палікарпаўны Варламавай (1918—1991) і яе законнага мужа Леаніда Георгіевіча Тупіцына і ў дакументах аб нараджэнні быў запісаны з прозвішчам маці, а сёстры з прозвішчам бацькі. Маці Аляксандра Палікарпаўна нарадзілася [[22 верасня]] [[1918]] г. у [[Александрыя (Кіраваградская вобласць)|горадзе Александрыя]] [[Кіраваградская вобласць|Кіраваградскай вобласці]] ([[УССР]]). Бацька маці Палікарп Міхайлавіч Варламаў быў камісарам [[харчразвёрстка|харчразвёрсткі]] ў першыя гады савецкай улады ў Расіі, а яе маці Неаніла была адной з трох дзяцей (разам з сёстрамі Ганнай і Вольгай) у сям’і [[Адэса|адэскага]] [[грэкі|грэка]]-двараніна Мікалая (валодаў маёнткам у Варвараўцы) і сялянкі яго маёнтка — [[балгары|балгаркі]] Марыі Іларыёнаўны Кудраўцавай. Бацька Леанід Георгіевіч Тупіцын нарадзіўся [[15 чэрвеня]] [[1915]] г. у [[Мінск]]у і быў старэйшым дзіцём (разам братам Мікалаем і сястрой Тамарай) у сям’і адстаўнога целаахоўніка расійскага імператара (1894—1917) [[Мікалай II (імператар расійскі)|Мікалая II]] Георгія Уладзіміравіча Тупіцына (ураджэнца [[Арлоўская губерня|Арлоўскай губерні]] [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]) і яго жонкі [[Мінск|мінскай]] мяшчанкі Таццяны Кляменцеўны Краспановіч, якая валодала пляцам зямлі ў горадзе. <gallery perrow=5> File:Поликарп Михайлович Варламов и его жена Неонила - Одесса 1919 г.jpg|Палікарп Міхайлавіч Варламаў і яго жонка Неаніла — дзед і бабуля Сашы Варламава. [[Адэса]] ([[Украіна]]), 1919 г. File:Георгий Владимирович Тупицын - Минск 1935 г.jpg|Георгій Уладзіміравіч Тупіцын — дзед Сашы Варламава. Мінск, 1935 г. Александра Поликарповна Варламова - Одесса 1936 г.jpg|Аляксандра Палікарпаўна Варламава. [[Адэса]] ([[Украіна]]), 1936 г. File:Тупицын Леонид Георгиевич.jpg|Леанід Георгіевіч Тупіцын — бацька Сашы Варламава. На грудзі — значок альпініста (за пакарэнне адной з вяршынь [[Вялікі Каўказ|Каўказа]]). Мінск, каля 1941 г. File:Александра Поликарповна Варламова - Минск 1953 г.jpg|Аляксандра Палікарпаўна Варламава — маці Сашы Варламава. Мінск, 1953 г. </gallery> Бацькі Сашы Варламава з дзецьмі жылі ў [[Мінск]]у ў прыватным доме № 40 на вуліцы Гражданскай (зараз раён пажарнай каланчы па [[Магілёўская вуліца (Мінск)|вуліцы Магілёўская]]). <gallery perrow=5> File:Саша Варламов - его папа, тетя Тамара, дядя Коля, бабушка Таня - Минск 1940 г.jpg|Сям'я Сашы Варламава: бацька Леанід, цёця Тамара, дзядзька Коля, бабуля Таня. Мінск, 1940 г. File:Варламова Александра Поликарповна.jpg|Аляксандра Палікарпаўна Варламава — маці Сашы Варламава. Мінск, каля 1968 г. File:Римма и Лора Варламовы - Минск 1952 г.jpg|Рыма ''(злева)'' і Ларыса (Лора) Тупіцыны — сёстры Сашы Варламава. Мінск, 1952 г. File:Александра Поликарповна Варламова - Саша Варламов - Лариса Варламова - Минск 1956 г.jpg|Аляксандра Палікарпаўна Варламава, яе сын Саша і дачка Ларыса. Мінск (Беларусь), 1956 г. File:Александра Поликарповна Варламова и ее дочери Римма и Лора - Минск 1956 г.jpg|Аляксандра Палікарпаўна Варламава і яе дочкі Рыма і Ларыса ''(справа)''. Мінск (Беларусь), 1956 г. </gallery> У Аляксандра Варламава ёсць дзве замужнія сястры — Ларыса Леанідаўна Мухарская (нарадзілася [[3 лістапада]] [[1941]] г. у [[Адэса|Адэсе]]) і Рыма Леанідаўна Шымчонак (нарадзілася [[2 верасня]] [[1948]] г. у [[Мінск]]у). <gallery perrow="5"> Файл:Larisa Muharskaja i Stepan Muharski - 1995 AD.jpg|Ларыса Леанідаўна Мухарская са сваім мужам Сцяпанам Мухарскім, 1995 г. Файл:Larisa Mucharskaya - Minsk.jpg|Ларыса Леанідаўна Мухарская Файл:Larisa Muharskaja - tapestry - 2014 AD.jpg|Ларыса Леанідаўна Мухарская на фоне ўласна зробленага габелена, 2014 г. Файл:Larisa Muharskaja - 2019 AD.jpg|Сястра Сашы Варламава — Ларыса Леанідаўна Мухарская, 2019 г. </gallery> == Выхаванне, адукацыя і навуковая дзейнасць == У [[1962]]—[[1964]] гг. вучыўся ў [[Мінск]]у ў сярэдняй школе № 1, у [[1964]]—[[1968]] гг. — у Беларускім дзяржаўным харэаграфічным вучылішчы ў Мінску, у [[1968]]—[[1973]] гг. — у мінскай сярэдняй школе № 90. Яшчэ ў школе пачаў працоўны стаж — у [[1971]] г. быў паштальёнам па дастаўцы газеты «[[Вечерний Минск]]». У [[1972]] г. займаўся ў народным тэатры [[Палац культуры прафсаюзаў|Палаца культуры прафсаюзаў]] у Мінску (пад кіраўніцтвам галоўнага рэжысёра [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|беларускага тэлебачання]] Юрыя Уладзіміравіча Сцяпанава)<ref name="euroradio.by">[http://euroradio.by/sasha-varlamau-stvaryu-teatr-mody-shafa-fota Саша Варламаў стварыў Тэатр моды «Шафа» (фота)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230418054127/https://euroradio.by/sasha-varlamau-stvaryu-teatr-mody-shafa-fota |date=18 красавіка 2023 }}.</ref>. У 1973 г. пад уплывам твораў [[Антуан дэ Сент-Экзюперы|Антуана дэ Сент-Экзюперы]] пачаў працаваць у авіяцыі (авіяматарыстам Мінскага аб’яднанага авіяатрада). У [[1973]]—[[1975]] гг. служыў ва Узброеных сілах СССР (хімічныя войскі), дзе атрымаў званне [[яфрэйтар]]а. Папярэдне скончыўшы спецыяльныя курсы ў [[Растоў-на-Доне|Растове-на-Доне]], у [[1975]]—[[1980]] гг. працаваў у [[ГДР]] грамадзянскім авіямеханікам на савецкім авіяцыйным заводзе і аэрадроме Шперэнберг. З афіцэрскіх жонак у Шперэнбергу сабраў танцавальны калектыў. <gallery perrow=5> File:Саша Варламов - Минск декабрь 1963 г.jpg|Саша Варламаў. Мінск, 1963 г. File:Хореографическое училище, Варламов.jpg|Саша Варламаў (пяты ад пачатку) на занятках у харэаграфічным вучылішчы. Мінск, 1964 г. File:Армия, Александр Варламов.jpg|Аляксандр Варламаў падчас службы ў войску. [[Кіраваградская вобласць]] ([[УССР]]), 1974 г. File:Александр Варламов.jpg|Параднае фота падчас службы ў войску. [[Кіраваградская вобласць]] ([[УССР]]), 1974 г. File:Римма, сестра Александра Варламова.jpg|Рыма Леанідаўна Тупіцына (замужам — Шымчонак) — сястра Сашы Варламава. Мінск, 1981 г. </gallery> У [[1981]]—[[1985]] гг. быў студэнтам [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Мінскага інстытута культуры]] і адначасова там жа быў у [[1981]]—[[1985]] гг. лабарантам галіновай навукова-даследчай лабараторыі беларускай танцавальнай творчасці. У ліпені [[1985]] г. стаў малодшым навуковым супрацоўнікам той лабараторыі. Вучыўся на факультэце культурна-асветніцкай работы, аддзялення харэаграфіі. Па сканчэнні інстытута ў верасні [[1985]] г. атрымаў спецыяльнасць «культасветработа, кіраўнік харэаграфічнага калектыву», «чырвоны» дыплом і быў размеркаваны ў тую ж лабараторыю на пасаду яе загадчыка і паралельна стаў намеснікам загадчыка кафедрай харэаграфіі (да верасня 1987 г.); з ліпеня па верасень [[1987]] г. быў паралельна намеснікам дэкана замежных студэнтаў Мінскага інстытута культуры. З [[1982]] па [[1987]] г. рэгулярна выязджаў у этнаграфічныя экспедыцыі даследаваць традыцыйную беларускую культуру (абрады, гульні, танцы, песні і музыку) і аб’ехаў са студэнтамі інстытута ўсе рэгіёны [[Беларусь|Беларусі]], хоць тэма даследавання тычылася толькі [[Гомельская вобласць|Гомельскай воласці]]. Прымаў удзел у стварэнні ў Мінску інстытуцкага музея беларускага прыкладнога мастацтва з прадметаў, сабраных у экспедыцыях, — афармляў экспазіцыю разам з Тамарай Рудзіцэр. У [[1985]] г. таксама паступіў у аспірантуру [[Расійскі ўніверсітэт тэатральнага мастацтва — ГІЦІС|Дзяржаўнага інстытута тэатральнага мастацтва]] (ГИТИС) у [[Масква|Маскве]] на аддзяленне «мастацтвазнаўства, тэатральная крытыка», а тэмай выбраў танцавальную культуру Заходняга Палесся. З вялікай павагай і ўдзячнасцю ўспамінае свайго навуковага кіраўніка — доктара мастацтвазнаўства, прафесара [[Юлія Міхайлаўна Чурко|Юлію Міхайлаўну Чурко]], якая многаму навучыла Варламава ў той час, у тым ліку тэатральнай крытыцы. Яна ж была да 1985 г. загадчыцай лабараторыяй, дзе быў лабарантам Варламаў. Публікаваў вынікі сваіх даследаванняў у газеце «[[Голас Радзімы (1955)|Голас Радзімы]]» і ў часопісе «Літаратура і мастацтва». Пісаў крытычныя артыкулы аб тэатральных пастаноўках, браў інтэрв’ю ў артыстаў. Напісаў звыш 70 навуковых артыкулаў для акадэмічнай энцыклапедыі «Этнаграфія Беларусі» (1989), якая была выдадзена [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы НАН Беларусі|Інстытутам мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы]] [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук БССР]]. Частка фотаматэрыялаў, зробленых Варламавым у экспедыцыях, увайшла ў энцыклапедыю. Прымаў удзел у выданні ў [[1989]] г. акадэмічнага зборніка па традыцыйнай беларускай харэаграфіі (каля 30 навуковых артыкулаў). У аспірантуры правучыўся толькі два гады і не дапісаў дысертацыю, бо з восені 1987 г. вырашыў прысвяціць сябе цалкам Мінскаму тэатру моды. <gallery perrow=5> File:Sasha Varlamov - Expedition in Gomel region - 1983 AD - 2.jpg|Саша Варламаў у этнаграфічнай экпедыцыі — у вёсцы [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]], ліпень 1983 г. File:Sasha Varlamov - Expedition in Gomel region - 1983 AD.jpg|Саша Варламаў у этнаграфічнай экпедыцыі — у вёсцы Гомельскай вобласці, ліпень 1983 г. File:Sasha Varlamov - in the lab - Minsk 1983 AD.jpeg|Саша Варламаў — лабарант навукова-даследчай лабараторыі беларускай танцавальнай творчасці. [[Мінск]], 1983 г. File:Sasha Varlamov - Expedition in Brest region - 1985 AD.jpg|У этнаграфічнай экспедыцыі: сядзяць студэнты [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Мінскага інстытута культуры]], стаяць — жыхары вёскі [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкай вобласці]], ліпень 1985 г. File:Sasha Varlamov - Frogs dance in Bragin 1986 AD.jpg|Саша Варламаў у этнаграфічнай экпедыцыі ў вёсцы [[Брагінскі раён|Брагінскага раёна]] Беларусі: жанчына паказвае, як выконвалі танец «Жабкі». Верасень 1986 г., пасля [[Чарнобыльская катастрофа|аварыі на Чарнобыльскай АЭС]]. </gallery> == Творчая дзейнасць у галіне моды == === Мінскі тэатр моды (1983—1991) === [[File:Саша Варламов - Съемки спектакля Кредо в Мирском замке - осень 1990 г.jpg|thumb|Саша Варламаў у час здымак спектакля «Credo» у [[Мірскі замак|Мірскім замку]]. Мір, 1990 г.]] Яшчэ студэнтам пачаў працаваць (з 1981 г.) мадэллю (ці як тады гэта афіцыйна называлася — «дэманстратарам адзення») у [[Дом моды, Мінск|Доме моды]] ў Мінску, сукупна займаючыся гэтым каля 10 год; у тым ліку з [[1982]] па [[1987]] г. раз-пораз працаваў мадэллю ў мадэльера [[Вячаслаў Міхайлавіч Зайцаў|Вячаслава Зайцава]] ў [[Масква|Маскве]]. У [[1983]] г. заснаваў у [[Мінск]]у супольна з дызайнерам адзення Галінай Мяшковай першы ў [[БССР]] [[тэатр моды]] — Мінскі тэатр моды (вул. Мельнікайтэ, 4)<ref>Зараз у гэтым будынку знаходзіцца [[Нацыянальная школа прыгажосці]] (Беларусь).</ref>, дзе працаваў спачатку мадэллю, а з 1985 г. рэжысёрам, пастаноўшчыкам і харэографам побач з дызайнерам адзення [[Інна Барысаўна Булгакава|Іннай Булгакавай]]. У 1987 г. перайшоў у Мінскі тэатр моды як на асноўнае месца працы. Сам тэатр у [[1987]] г. быў перададзены НПА «Белбыттехпроект» (Мінск), а галоўным мастаком тэатра засталася Булгакава. Паралельна з пачатку 1980-ых гг. пачаў вучыцца [[дызайн]]у адзення ў тых мадэльераў, з якімі яго зводзіў лёс, і лічыў сваімі галоўнымі настаўнікамі ў гэтым дызайнераў [[Галіна Якаўлеўна Мяшкова|Галіну Якаўлеўну Мяшкову]] (ПА «Прогресс», Мінск), Інну Барысаўну Булгакаву (кіраўнік эксперыментальнай лабараторыі [[Дом моды, Мінск|Дома моды]] ў Мінску), [[Вячаслаў Міхайлавіч Зайцаў|Вячаслава Міхайлавіча Зайцава]] ([[Масква]]), Ірыну Уладзіміраўну Емяльянаву, мастака па трыкатажы НПА «Белбыттехпроект» Тамару Мендзелеўну Рудзіцэр. У [[1987]] г. Мінскі тэатр моды выступаў з паказам калекцый беларускіх дызайнераў у Крамлёўскім палацы на ўрачыстым пасяджэнні [[ЦК КПСС]] на чале з [[Міхаіл Сяргеевіч Гарбачоў|Міхаілам Гарбачовым]], якое было прысвечана 70-годдзю Савецкай улады. У [[1987]] г. на [[Выстаўка дасягненняў народнай гаспадаркі|ВДНГ]] СССР Мінскі тэатр моды заняў 1-е месца сярод тэатраў моды ў [[СССР]]. Тэатрам у 1987—1990 гг. былі створаны спектаклі «Время, мы, мода», «Капризная, упрямая!», «Весенний репортаж». У снежні [[1989]] г. тэатр таксама стварыў спектакль «Credo» (Верую), які быў прысвечаны асобе і часу [[Францыск Скарына|Францыска Скарыны]] і паказваўся чатыры разы ў тыдзень у рамках святкавання ў [[БССР]] 500-годдзя з дня нараджэння беларускага першадрукара. Навуковым кансультантам спектакля быў беларускі доктар гістарычных навук [[Анатоль Пятровіч Грыцкевіч]]. Летам 1990 г. Мінскі тэатр моды паказаў спектакль «Credo» у [[Беласток]]у ([[Польшча]]). Дакументальны фільм «Мінскі тэатр моды» (1990), які змяшчае фрагменты з двух спектакляў тэатра ад [[1988]] і [[1989]] г. (у тым ліку і «Credo»), зараз захоўваецца ў [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]]<ref>Эпізоды фільма здымаліся і ў [[Мірскі замак|Мірскім замку]].</ref>. Восенню [[1988]] г. Мінскі тэатр моды быў удзельнікам, а Саша Варламаў стаў рэжысёрам-пастаноўшчыкам I Усесаюзнага фестывалю маладзёжнай моды ([[СССР]]), які праходзіў у Мінску ў [[Мінскі палац спорту|Палацы спорту]] адразу на трох подыумах (адначасова ў адной залі). У фестывалі ўдзельнічалі дызайнеры краін [[СССР]]: [[БССР]] была прадстаўлена Мінскім тэатрам моды і Беларускім домам мадэляў (Вольга Ламака прадставіла сваю калекцыю адзення «Паляванне»). У [[1989]] г. стаў рэжысёрам-пастаноўшчыкам праекта «Модарт», з якім пабываў у многіх гарадах Беларусі і ў рамках якога ў [[Брэст|Брэсце]] адбыўся дэбют [[Алёна Валянцінаўна Свірыдава|Алёны Свірыдавай]] як спявачкі (з песняй «Ваши пальцы пахнут ладаном»). Пасля закрыцця летам 1991 г. тэатра моды, Варламаў працаваў пад эгідай спартыўнага клуба [[Аляксандр Васілевіч Мядзведзь|Аляксандра Мядзведзя]] ў Мінску. <gallery perrow=5> File:Саша Варламов - Репетиция в Минском театре моды - 1987 г.jpg|Саша Варламаў на рэпетыцыі ў Мінскім тэатры моды. [[Мінск]], 1987 г. File:Саша Варламов - Спектакль - Время Мы Мода - Минский театр моды - 1988 г.jpg|Саша Варламаў у час спектакля «Час, мы, мода» у Мінскім тэатры моды. Мінск, 1988 г. File:Sasha Varlamov - Credo.jpg|Вокладка праграмкі спектакля «Credo», пастаўленага Мінскім тэатрам моды. 1990 г. File:Саша Варламов - Съемки спектакля Кредо в Мирском замке 2 - осень 1990 г.jpg|Саша Варламаў у час здымак спектакля «Credo» у [[Мірскі замак|Мірскім замку]]. Мір, 1990 г. File:Саша Варламов - Съемки спектакля Кредо в Мирском замке 3 - осень 1990 г.jpg|Саша Варламаў у час здымак спектакля «Credo» у [[Мірскі замак|Мірскім замку]]. Мір, 1990 г. </gallery> === Рэкламнае Агенцтва Сашы Варламава (Агенцтва моды Сашы Варламава) === У [[1992]] г. заснаваў прыватнае прадпрыемства «Рэкламнае Агенцтва Сашы Варламава» (пазней перайменаванае ў [[2000]] г. у сувязі з абавязковай перарэгістрацыяй у «Агенцтва моды Сашы Варламава»), якое стала прадаўжальнікам традыцый Мінскага тэатра моды. Яно наладзіла супрацоўніцтва з агенцтвам «Ford Models» ([[Парыж]], [[Францыя]]), арганізавала ў [[1992]] г. у Мінску першы конкурс «Супермадэль Свету» у Беларусі і атрымала ад «Ford Models» спецыяльны дазвол на правядзенне штогадовага конкурсу [[Супермадэль Беларусі|«Супермадэль Беларусі»]] (1992—2000), першы з якіх адбыўся ў тым жа годзе ў [[Мінск]]у, дзе прысутнічалі прадстаўнікі агенцтваў «Ford Models» (прадзюсар [[Наомі Кэмпбел]]), «Models 1» ([[Лондан]]), «Еуе for I» ([[Мілан]]). Агенцтва адкрыла курсы падрыхтоўкі прафесійных мадэляў з праграмай навучання [[супермадэль|«супермадэль»]]. Акрамя таго Рэкламнае агенцтва Сашы Варламава мела патэнт на гандлёвую марку «Тэатр моды Сашы Варламава», бо гэта добра гучала і мела прамое дачыненне да формы праводзімых паказаў і праграм<ref name="euroradio.by"/>. Гандлёвая марка «Тэатр моды Сашы Варламава» выкарыстоўвалася і была запатэнтавана да сярэдзіны 2000-х гг., а пасля агенцтва не стала прадоўжваць гэты патэнт. У [[1992]] г. па запрашэнні сената [[Берлін]]а пачалося шматгадовае супрацоўніцтва (1992—2001) агенцтва з нямецкім тэатрам моды «Modetheater Berlin» ([[Берлін]]), дзе з [[1992]] г. кіраўніком тэатра працавала даўняя знаёмая Варламава дызайнер Тамара Рудзіцэр. Варламаў стаў сааўтарам, рэжысёрам-пастаноўшчыкам і [[харэаграфія|харэографам]] спектакляў у «Modetheater Berlin»: у [[1992]]—[[2001]] гг. рабіў пастаноўкі шоу моды (кожны год па два новых спектаклі) у берлінскім палацы культуры «Siemensvilla» і ў берлінскім тэатры «Podevil». <gallery perrow=5> File:Варламов - Открытие Берлинского театра моды - Симменсвилла - май 1993 г.jpg|Саша Варламаў і Тамара Рудзіцэр ''(шостая злева ў карычневым)'' пасля шоу Берлінскага тэатра моды («Modetheater Berlin») у доме культуры «Siemensvilla». [[Берлін]] ([[Германія]]), 17 мая 1995 г. File:Саша Варламов - Показ свадебной моды - Супермодель Беларуси - Минск осень 1995 г.jpg|Паказ вясельнай моды на конкурсе [[Супермадэль Беларусі|«Супермадэль Беларусі 1995»]]. [[Беларусь (гасцініца, Мінск)|Гасцініца «Беларусь»]], г. Мінск (Беларусь), восень 1995 г. File:Саша Варламов - Презентация конкурса Супермодель Беларуси- 1996 - Минск 1995 г - гостиница Беларусь.jpg|Саша Варламаў анансуе конкурс [[Супермадэль Беларусі|«Супермадэль Беларусі 1996»]]. [[Беларусь (гасцініца, Мінск)|Гасцініца «Беларусь»]], г. Мінск (Беларусь), восень 1995 г. File:Саша Варламов - Финал конкурса Супермодель Беларуси-1997 - Минск март 1997 г - театр музкомедии.jpg|Фінал конкурсу [[Супермадэль Беларусі|«Супермадэль Беларусі 1997»]]. [[Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатр|Тэатр Музкамедыі]], г. Мінск (Беларусь), сакавік 1997 г. File:Заключительное слово Татьяны Михалковой на конкурсе Супермодель Беларуси - 2000 г - Минск.jpg|Заключнае слова Прэзідэнта дабрачыннага фонда «Русский силуэт» Таццяны Міхалковай на конкурсе «Супермадэль Беларусі 2000». [[Палац Рэспублікі (Мінск)|Мінск, Палац Рэспублікі]], 2000 г. </gallery> У [[1992]]—[[2000]] гг. рабіў цыкл перадач «Супермадэль Беларусі» на [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|беларускім тэлебачанні]]. [[5 студзеня]] [[1997]] г. у Мінску ў час правядзення конкурсу «Супермадэль Мінска 1997» у [[Кастрычнік (кінатэатр, Мінск)|кінатэатры «Кастрычнік»]] адбылося першае выступленне на сцэне беларускага гітарыста і кампазітара [[Валерый Міхайлавіч Дзідзюля|Валерыя Дзідзюлі]], сцэнічны касцюм якому тады пашыў Саша Варламаў. У 1997 г. у рамках праекта «Супермадэль Беларусі» Саша Варламаў арганізаваў першую паездку ў [[Еўропа|Еўропу]] беларускіх дызайнераў з мэтай паказу калекцый іх адзення. [[30 жніўня]] [[1997]] г. Саша Варламаў разам з іншымі агенцтвамі моды Еўропы выступіў арганізатарам і ўдзельнікам першага самага буйнога сусветнага форума моды «Der große Q»: у [[Берлін]]е ([[Германія]]) на вуліцы Кюрфюрстэндам быў збудаваны самы вялікі [[подыум]] у свеце даўжынёй 1000 метраў, дзе адбываліся дэманстрацыі калекцый адзення ([[Тэд Лапідус|Тэда Лапідуса]], [[Вів'ен Вэствуд]], нядаўна забітага [[Джані Версачэ]] і інш.). [[18 жніўня]] [[2001]] г. Варламаў паўторна ўдзельнічаў у праекце «Der große Q»: на подыуме даўжынёй 1111 метраў (што стала прычынай запісу подыума ў [[Кніга рэкордаў Гінэса|Кнігу рэкордаў Гінэса]]) разам з іншымі ўдзельнікамі прымалі ўдзел 100 выпускнікоў школы мадэляў агенцтва Сашы Варламава, якія дэманстравалі калекцыю адзення маладых дызайнераў з [[Брэст]]а Ірыны Андрасюк і Надзеі Нікіцінай «Пачуццёвасць кветак» (намінацыя «Школы моды» фестывалю-конкурсу [[Млын моды|«Млын моды»]])<ref>Форум моды «Der große Q» праходзіў усяго тройчы (1997, 1999, 2001). У 1999 г. у Берліне на форуме «Der große Q» удзельнічалі толькі расійскія дызайнеры адзення Вячаслаў Зайцаў і Валянцін Юдашкін.</ref><ref>[http://www.prof-press.by/belarus/news/society/10794.html Герой недели: Саша Варламов] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130327212559/http://www.prof-press.by/belarus/news/society/10794.html |date=27 сакавіка 2013 }}.</ref>. <gallery perrow=5> File:Подготовка коллекций перед показом на заводе Reines Metall в Дюссельдорфе 2 - август 1997 г.jpg|Падрыхтоўка да паказу калекцый адзення на заводзе «Reines Metall». [[Дзюсельдорф]] ([[Германія]]), жнівень 1997 г. File:Подготовка коллекций перед показом на заводе Reines Metall в Дюссельдорфе 3 - август 1997 г.jpg|Перад паказам калекцый адзення на заводзе «Reines Metall» (Дзюсельдорф), жнівень 1997 г. File:Перед показом на заводе Reines Metall в Дюссельдорфе - август 1997 г.jpg|Саша Варламаў і яго мадэлі перад паказам калекцый адзення на заводзе «Reines Metall», 1997 г. File:Подготовка перед показом в Дюссельдорфе - модель Т. Филиппова - август 1997 г .jpg|Супермадэль Т. Філіпава (агенцтва моды Сашы Варламава) перад паказам на заводзе «Reines Metall», 1997 г. File:Фрагмент показа на заводе Reines Metal в Дюссельдорфе - август 1997 г.jpg|Фрагмент паказу калекцый адзення на заводзе «Reines Metall», 1997 г. File:После показа на заводе Reines Metall в Дюссельдорфе - август 1997 г.jpg|Пасля паказу на заводзе «Reines Metall» (Дзюсельдорф), 1997 г. File:Der Grosse Q 1997 - Перед выходом на подиум 1000 м - Берлин.jpg|Беларускія мадэлі перад выхадам на подыум «Der große Q» у [[Берлін|Берліне]] ([[Германія]]), 1997 г. File:Варламов - Der Grosse Q - перед подготовкой к показу - Берлин 2001 г.jpg|Саша Варламаў і яго мадэлі перад форумам моды «Der große Q» у Берліне, 2001 г. File:Der Grosse Q 2001 - Показ коллекции Чувственность цветов 3.jpg|Фрагмент паказу калекцыі «Пачуццёвасць кветак» ([[Брэст]]) на форуме «Der große Q» у [[Берлін|Берліне]], 2001 г. File:Der Grosse Q 2001 - Показ коллекции Чувственность цветов 4.jpg|Фрагмент паказу калекцыі «Пачуццёвасць кветак» (Брэст) на форуме «Der große Q» у Берліне, 2001 г. </gallery> [[File:Poster Der Grosse Q - 2001 - Berlin.jpg|thumb|140px|Афіша форума моды «Der große Q» у Берліне (Германія), 2001 г.]] У [[1999]]—[[2001]] гг. быў аўтарам, суарганізатарам і мастацкім кіраўніком акцыі «Суперобраз XXI века — звук, цвет, форма», якая ладзілася ў Мінску [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускім дзяржаўным універсітэтам]] супольна з Агенцтвам моды Сашы Варламава. У рамках акцыі праводзіліся і конкурсы «Супермадэль Беларусі» (1999, 2000) і «Млын моды» (2001). У 2000 г. таксама арганізаваў Беларускую маладзёжную творчую майстэрню на аснове акцыі «Суперобраз XXI века — звук, цвет, форма» для стварэння творчай студэнцкай моладдзю новых сінтэзіраваных форм мастацтва. У снежні [[1999]] г. мадэлі агенцтва Сашы Варламава прынялі ўдзел у супольным культурным шоу ў [[Аэрапорт Мінск-1|аэрапорце «Мінск-1»]], якое сталася першым шоу, праведзеным у будынку аэрапорта: паказ калекцый адзення супермадэлямі, праекты архітэктараў [[Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт|Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі]], ігра піяніста і трубача [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]], байкерскае шоу, перформанс ад студэнтаў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]] і [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускага ўніверсітэта культуры]], а таксама выстаўка [[Уладзімір Якаўлевіч Цэслер|Уладзіміра Цэслера]] «Дванаццаць з XX (Яйкі Цэслера)». З 2000 па 2011 г. з’яўляўся прадстаўніком і партнёрам міжнароднага конкурсу маладых дызайнераў адзення «Русский силует» ([[Масква]], [[Расія]]) у [[Рэспубліка Беларусь|Рэспубліцы Беларусь]]. У красавіку 2003 г. Варламаў прэзентаваў свой скульптурна-вобразны праект «Мужчина без галстука» (калекцыя каля 20 скульптур вышынёй ад 20 да 45 см), які быў прыдуманы пад уражаннем аднайменнага альбома [[Джані Версачэ]] «Mann ohne Krawatte» («Мужчына без гальштука»). Ідэйныя вобразы і кампазіцыі, якія былі прыдуманы Варламавым, вылепіў і выліў у бронзе студэнт [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]] [[Дзмітрый Аганаў]]. Работы экспанаваліся ў Мінску ў [[2003]] г. у [[Палац Рэспублікі (Мінск)|Палацы Рэспублікі]] і ў 2009 г. у [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]], а таксама ў 2007 г. у [[Дзюсельдорф]]е і [[Франкфурт-на-Майне|Франкфурце-на-Майне]]. У маі-жніўні [[2010]] г. Варламаў удзельнічаў у сумесным праекце фестывалю-конкурсу [[Млын моды|«Млын моды»]] і [[Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь]] — арганізацыі выстаўкі «Пачатак. Музей сучаснай беларускай моды», дзе былі прадстаўлены лепшыя мадэлі адзення фестывалю «Млын моды 2010». Саша Варламаў таксама стаў аўтарам канцэпцыі залы гісторыі сучаснай беларускай моды ў Нацыянальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь (зменныя экспазіцыі). Пасля выстаўкі ў [[2010]] г. шэсць камплектаў адзення аўтарства Сашы Варламава (з калекцый розных гадоў), а таксама маладых дызайнераў-удзельнікаў фестывалю [[Млын моды|«Млын моды»]] (12 касцюмаў на тэму «Стылізацыя нацыянальнага саслоўнага прафесійнага касцюма»), адзенне Беларускага цэнтра моды, рэчы і аксесуары ад дызайнера [[Іван Айплатаў|Івана Айплатава]], былі бясплатна перададзены ў якасці экспанатаў для Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь і захоўваюцца ў фондах<ref>[http://mk.by/2010/07/23/25240/ Чувство стиля Саши Варламова] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210305071632/http://mk.by/2010/07/23/25240/ |date=5 сакавіка 2021 }}.</ref>. Ствараў касцюмы і вобразы для вядучых [[Агенцтва тэлевізійных навін Белтэлерадыёкампаніі]] (Беларусь), дыпламатаў [[Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь]], [[Чысты голас, група|вакальнай групы «Чысты голас»]] (Беларусь) і іншых асоб і арганізацый. У 2010 г. Саша Варламаў быў аўтарам касцюмаў (з тканіны [[Мінскі камвольны камбінат|Мінскага камвольнага камбіната]]) для ўдзельнікаў фестывалю-ярмаркі [[Дажынкі (фестываль)|«Дажынкі»]], які праводзіўся 24-25 верасня [[2010]] г. у [[Ліда|Лідзе]]. У [[2011]] г. беларускі мадэльер [[Людміла Ігараўна Лабкова]] прысвяціла Аляксандру Варламаву сваю калекцыю адзення «восень/зіма 2011—2012»<ref>[http://euroradio.fm/ru/report/vo-vremya-belarus-fashion-week-modeler-posvyatila-kollektsiyu-varlamovu-68413 Во время Belarus Fashion Week модельер посвятила коллекцию Варламову].</ref>. [[1 сакавіка]] [[2013]] г. Агенцтва моды Сашы Варламава было зачынена. Варламаў шмат разоў запрашаўся членам у журы розных конкурсаў, якія праходзілі ў Беларусі, Германіі (Берлін), Польшчы (Варшава), Італіі (Рым) і Аўстрыі (Вена). Праводзіў семінары, выступаў з лекцыямі аб модзе. <gallery perrow=5> File:Варламов - Сказка для взрослых в стиле Ливайс - Минск 1994 г.jpg|Паказ спектакля Сашы Варламава «Казка для дарослых у стылі Лівайс». Мінск, 1994 г. File:Бисер Киров - Конкурс Мисс Славянка - Славянский базар 1996 - Витебск.jpg|Журы конкурсу «Міс Славянка 1996» на фестывалі [[Славянскі Базар у Віцебску|«Славянскі базар у Віцебску»]]: Міс Польшча-1996, [[Бісер Кіраў]] ([[Балгарыя]]) і Саша Варламаў. File:Слава Зайцев - театр оперы и балета Республики Беларусь - октябрь 2010 г.jpg|[[Вячаслаў Міхайлавіч Зайцаў|Слава Зайцаў]], [[Уладзімір Паўлавіч Грыдзюшка|Уладзімір Грыдзюшка]], Саша Варламаў і Ірына Сідорская ў [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета|Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатры оперы і балета Рэспублікі Беларусь]], 2010 г. File:Саша Варламов - Минск декабрь 2013 г.jpg|Саша Варламаў. Мінск, снежань 2013 г. File:Sasha Varlamov - modelier - show - 2014 AD.jpg|Саша Варламаў. Мінск, студзень 2014 г. </gallery> === Фестываль «Млын моды» («Мельница моды») === {{асноўны артыкул|Млын моды}} [[File:Афиша фестиваля Мельница моды 2005.jpg|left|thumb|Афіша міжнароднага фестывалю-конкурсу моды і фота «Млын моды 2005»]] [[File:Афиша Мельница моды 2002 - автор Слава Захаринский 1995 г.jpg|thumb|Карціна [[Вячаслаў Адамавіч Захарынскі|Вячаслава Захарынскага]] «Жанчына, апранутая ў колер» (1995 г.). Была афішай міжнароднага фестывалю-конкурсу моды і фота «Млын моды 2002».]] Па ініцыятыве Сашы Варламава ў [[2001]] г. конкурс «Супермадэль Беларусі» быў перайменаваны і пераўтвораны ў фестываль-конкурс моды і фота [[Млын моды|«Млын моды»]] — першы беларускі модны форум агульнарэспубліканскага значэння, які пачаў праводзіцца штогадова. Змянілася не толькі назва, але і пашырыўся фармат мерапрыемства. Варламаў стаў аўтарам, а таксама арганізатарам і мастацкім кіраўніком у [[2001]]—[[2011]] гг. гэтага фестывалю. Першы «Млын моды 2001» адбыўся 19-21 красавіка [[2001]] г. [[Мінск]]у ў [[Палац Рэспублікі (Мінск)|Палацы Рэспублікі]] з удзелам экспертаў з [[Італія|Італіі]], [[Германія|Германіі]] і [[Расія|Расіі]]. Для правядзення чарговага фестывалю на працягу году Варламаў надаваў увагу падрыхтоўцы ўдзельнікаў і канкурсантаў, працуючы з моладдзю Мінска і рэгіёнаў Беларусі. З [[кастрычнік]]а [[2003]] г. фестываль наладзіў пастаяннае супрацоўніцтва з самымі значнымі школамі моды ў Еўропе: Міжнародная школа моды «ESMOD» ([[Мюнхен]]-[[Берлін]]), студыя «Berçot» ([[Парыж]]), «Academia di Costumo e di Moda» ([[Рым]]), «Istituto Europeo di Design» (Еўрапейскі інстытут дызайна, [[Мілан]]). Акрамя таго фестываль наладзіў сталыя кантакты з самым буйным у краінах [[СНД]] міжнародным конкурсам маладых дызайнераў адзення — «Русский силует» ([[Масква]], [[Расія]]). У [[2004]]—[[2011]] гг. Варламаў арганізоўваў міжнародныя маладзёжныя творчыя майстэрні «Млын моды» у [[Германія|Германіі]] (2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011), [[Італія|Італіі]] (2005), [[Бельгія|Бельгіі]] (2008, 2009, 2010), [[Аўстрыя|Аўстрыі]] (2008, 2009, 2010), [[Чэхія|Чэхіі]] (2008, 2010), [[Швецыя|Швецыі]] (2007, 2008, 2009, 2010, 2011) і [[Літва|Літве]] (2010). Творчыя майстэрні былі абменам вопытам: еўрапейскія дызайнеры прыязджалі ў Беларусь, а беларускія — у краіны Еўропы<ref>[http://www.belgazeta.by/ru/2005_05_09/radosti_zhizni/9547/ КРУТОЙ ПОМОЛ XIII «Мельницы Моды» (2005)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305015744/http://www.belgazeta.by/ru/2005_05_09/radosti_zhizni/9547/ |date=5 сакавіка 2016 }}.</ref>. У рамках фестывалю Варламаў таксама арганізоўваў паказы ў Мінску гасцявых модных калекцый з Парыжа, Рыма, Берліна, Мюнхена, Лондана, Прагі, Масквы, Стакгольма, Іванава і інш.; ладзіў прафесійныя стажыроўкі для маладых дызайнераў адзення ў сталіцах моды Еўропы. У [[2001]]—[[2011]] гг. Варламаў таксама рабіў цыкл перадач «Млын моды» на [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|беларускім тэлебачанні]]. Сродкі, сабраныя ад продажу білетаў міжнароднай маладзёжнай творчай майстэрні «Млын моды ў Берліне» ([[13 кастрычніка]] [[2005]] г.) і ад продажаў на аўкцыёне, былі перададзены ў {{нп3|Нямецкі кардыялагічны цэнтр у Берліне (Deutsches Herzzentrum Berlin)||ru|Немецкий кардиологический центр в Берлине (DHZB)}} на лячэнне дзяцей з [[Рэспубліка Беларусь|Беларусі]]<ref>Мельница моды, 2006 [Изоматериал] : XIV [Международный фестиваль моды и фото, 3-5 мая 2006: информационный иллюстрированный каталог / гл. ред. С. Варламов]. — Минск: [б. и.], 2006. — С. 5.</ref>. У 2010 г. пачалося супрацоўніцтва праекта «Млын моды» з дзіцячымі дамамі [[Мінск]]а. З ініцыятывы Варламава [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь]] прыняў [[4 лістапада]] [[2006]] г. пастанову № 1476 (аб першачарговых мерах па развіцці маладзёжнай моды ў Рэспубліцы Беларусь, у тым ліку стварэнні Цэнтра маладзёжнай моды і аб запуску ў вытворчасць ў маленькіх серыях на швейных фабрыках калекцый маладых дызайнераў, якія прымалі ўдзел у фестывалі), а [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь]] у 2006 г. прыняло Канцэпцыю развіцця маладзёжнай моды ў [[Рэспубліка Беларусь|Рэспубліцы Беларусь]]. Варламаў выступаў таксама з ініцыятывай стварэння ў Мінску дзяржаўнага музея сучаснага беларускага адзення. Аднак прынятыя дакументы, а таксама іншыя ініцыятывы Варламава, не выконваліся з-за адсутнасці дзяржаўнага фінансавання. Арганізоўваў у 2006—2011 гг. праект «Pret-a-porter от Мельницы моды», дзе ўдзельнічалі маладыя дызайнеры адзення (з калекцыямі прамысловага кірунку) — дыпламанты фестывалю «Млын моды» прошлых гадоў. [[16 кастрычніка]] [[2008]] г. арганізаваў у Мінску ў [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]] моднае дэфіле «Бельгійскія карункі і беларускі лён»: маладыя беларускія дызайнеры фестывалю «Млын моды» прадэманстравалі шэсць убораў з беларускага ільну і бельгійскіх карункаў, для стварэння якіх спецыяльна з [[Бругэ|Бруге]] ([[Бельгія]]) былі дастаўлены арыгінальныя бельгійскія карункі, а эскізы на конкурснай аснове зацвярджаліся прафесійнымі дызайнерамі з [[Брусель|Бруселя]] (Бельгія). Восенню [[2008]] г. моднае дэфіле «Бельгійскія карункі і беларускі лён» было паўторана ў Бруселі, [[Берлін]]е ([[Galeries Lafayette]]), [[Вена|Вене]] ([[Палац Шонбрун|летняя рэзідэнцыя імператараў Шонбрун]]) і [[Прага|Празе]]. Паводле ацэнкі журналістаў, за час мастацкага кіраўніцтва Варламавым фестываль «Млын моды» прадстаўляў сабой унікальны і паспяховы культурны і адукацыйны праект, які дзякуючы арганізатарскім здольнасцям, генераванню ідэй і мастацкаму густу Сашы Варламава стаў феноменам у культурным жыцці Беларусі<ref>[http://www.belgazeta.by/ru/2005_05_09/radosti_zhizni/9547/ КРУТОЙ ПОМОЛ XIII «Мельницы Моды» (2005)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305015744/http://www.belgazeta.by/ru/2005_05_09/radosti_zhizni/9547/ |date=5 сакавіка 2016 }}; [http://www.websmi.by/2009/10/melnica-mody-rvyot-evropu/ «Мельница моды» рвёт Европу!]; [http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49240.html «Мельница моды 2009»: солнечная сторона белорусского дизайна] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160309130403/http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49240.html |date=9 сакавіка 2016 }}.</ref>. <gallery perrow=5> File:Панорама зала Мельницы моды 2002 - Минск - Дворец Республики.jpg|Панарама зала [[Палац Рэспублікі (Мінск)|Палаца Рэспублікі]], дзе праводзіўся конкурс «Млын моды 2002». Мінск (Беларусь), 2002 г. File:Sasha Varlamov i Tatiana Michalkova.jpg|Саша Варламаў і Таццяна Міхалкова на конкурсе «Млын моды» у Мінску ў [[Палац культуры прафсаюзаў|Палацы культуры прафсаюзаў]]. Фота 2004 г. File:Саша Варламов - После награждения супермоделей - Минск март 2004 г.jpg|Саша Варламаў і яго сваякі на конкурсе «Млын моды 2003». Пасля ўзнагароджання супермадэляў, Мінск, 2003 г. File:Саша Варламов - Международная молодежая творческая мастерская Мельница моды в Берлине - Александерплац - октябрь 2004 г.JPG|Саша Варламаў і дзеці-удзельнікі Міжнароднай маладзёжнай творчай майстэрні «Млын моды ў Берліне». Плошча Аляксандэрплац ([[Берлін]], [[Германія]]), кастрычнік 2004 г. File:Sasha Varlamov and his models in Berlin - 2005 AD.jpg|На Дабрачынным аўкцыёне ў фонд Нямецкага кардыялагічнага цэнтра ў Берліне (Германія), восень 2005 г. </gallery> === Віртуальны дом моды Сашы Варламава і тэатр моды «Шафа» («Шкаф») === [[File:Advertisement of the fashion theater SHKAF performance - It is necessary to live - 2015 AD.jpg|thumb|Аб’яўленне аб спектаклі «Абезательна нужно жить» тэатра моды «Шафа», 2015 г.]] У кастрычніку [[2013]] г. Варламаў адкрыў свой Віртуальны дом моды Сашы Варламава ў Інтэрнэце. З [[лістапад]]а [[2013]] г. Саша Варламаў таксама з’яўляецца прадстаўніком у [[Рэспубліка Беларусь|Рэспубліцы Беларусь]] міжнароднага конкурсу маладых дызайнераў адзення «Поколение NEXT» ([[Санкт-Пецярбург]], [[Расія]]). [[18 сакавіка]] [[2014]] г. у Мінску ў [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Мінск)|Цэнтральным дзіцячым парку імя Максіма Горкага]] адкрыў [[тэатр моды]] «Шафа» (''руск.'' «Шкаф») — у рамках тэатральнай подыум-школы «Vyaselka Stars», у рэпертуары якога значацца спектаклі-паказы «Шум в шкафу», «Каблук», «Дикая охота» і «Credo». Першыя падрыхтоўчыя заняткі ў тэатры пачаліся [[22 сакавіка]] [[2014]] г. Варламаў, з’яўляючыся аўтарам праекта і яго мастацкім кіраўніком, вырашыў зрабіць тэатр моды як адукацыйны праект, дзе будуць вучыцца, развівацца і рэалізоўваць свае ідэі дзеці (узростам ад 6 да 17 гадоў) з дапамогай педагогаў. Спачатку на падрыхтоўчых курсах дзяцей вучаць харэаграфіі, вакалу, акцёрскаму майстэрству, дэфіле, дэкламацыі і маляванню. Дзеці таксама ўдзельнічаюць у стварэнні эскізаў для спектакляў, у стварэнні моднага вобразу, а пасля самі ж выступаюць акцёрамі спектакля моды ў касцюмах, зробленых па іх эскізах у майстэрнях брэнда «RadaStyle». Галоўная ўвага надаецца фарміраванню асобы праз творчую рэалізацыю — выявіць сябе ў акцёрскай гульні, спевах, маляванні<ref name="euroradio.by"/>. 27 студзеня і 2 лютага 2015 г. спектакль Тэатра моды «Шафа» з назвай «Абезательна нужно жить» адбыўся ў Мінскім міжнародным адукацыйным цэнтры імя Іаханеса Рау (дзіцячыя эскізы адзення рэалізавалі маладыя беларускія дызайнеры адзення Таццяна Замарэнава, Сабіна Альшова, Вольга Сняжко, Надзея Кузняцова, Таццяна Малько і Галіна Санько)<ref name="gazetaby.com">[http://www.gazetaby.com/cont/art.php?sn_nid=%2089187 «Если дети создают свои миры, значит, в этом их что-то не устраивает» (фото)]</ref>, а 9 лютага 2015 г. — у мінскім [[Моладзевы тэатр эстрады (Мінск)|Моладзевым тэатры эстрады]]. Аднак пасля гэтага Саша Варламаў згарнуў свой праект гэтага дзіцячага тэатра моды па фінансавым прычынам. <gallery perrow=5> File:Aleksandr Varlamov at the contest Generation NEXT in Saint Petersburg city (Russia) - 2014 AD farexpo.jpg|Саша Варламаў як член журы конкурсу маладых дызайнераў адзення «Поколение NEXT» у Санкт-Пецярбургу (Расія), 13 сакавіка 2014 г. File:Aleksandr Varlamov at the contest Generation NEXT in Saint Petersburg city (Russia) - 2014 AD.jpg|Саша Варламаў як член журы конкурсу маладых дызайнераў адзення «Поколение NEXT» у Санкт-Пецярбургу (Расія), 2014 г. File:Korovets - Varlamov - Kuznetsova - 2014 AD.jpg|Саша Варламаў на конкурсе маладых дызайнераў адзення «Поколение NEXT» у Санкт-Пецярбургу ([[Расія]]), 2014 г. </gallery> === Сінтэз мастацтваў === [[File:Мельница моды 2006 - проект Эмоции формы - автор проекта Саша Варламов.jpg|left|thumb|Саша Варламаў прадстаўляе свой праект — мікст «Эмоции формы» на фестывалі [[Млын моды|«Млын моды 2006»]], г. Мінск.]] [[File:Varlamov - Wild Hunting - paradise garden - 7.jpg|thumb|Эскіз серыі «Райский сад» праекта «Дикая охота» (2005).]] [[File:Фрагмент проекта Мужчина без галстука - 005 - апрель 2003 г.jpg|thumb|Фрагмент скульптурна-вобразнага праекта «Мужчина без галстука», 2003 г.]] Саша Варламаў вядомы як паспяховы экперыментатар у галіне сінтэзу мастацтваў — моды, харэаграфіі, музыкі, выяўленчага мастацтва і літаратуры. На думку Варламава, сучасная мода як від мастацтва можа спалучаць колер і рух, пластыку і малюнак, сцэнаграфію і фатаграфію<ref>Мельница моды, 2003 : Второй междунар. рос.-белорус. фестиваль моды и фото: [Информ. ил. кат. / гл. ред. С. Варламов; Фото: М. Маруга]. — Мн. : БелКП-Пресс, 2003. — С. 27.</ref>. Ідэя, што касцюмы — гэта сцэнічныя вобразы, прывялі да стварэння спектакля «Credo» (1989), які стаў першым праектам Варламава па сінтэзу мастацтваў — рухам у бок тэатра касцюма са сваёй драматургіяй і галоўнымі дзеючымі асобамі<ref name="XIV 2006">Мельница моды, 2006 [Изоматериал] : XIV [Международный фестиваль моды и фото, 3-5 мая 2006: информационный иллюстрированный каталог / гл. ред. С. Варламов]. — Минск: [б. и.], 2006. — С. 26.</ref>. Пачатак такога экперымента Варламаў патлумачыў у 2006 г. так: ''«Адзенне — гэта адно з першых візуальна моцных выразных сродкаў. У прынцыпе, гэта ўмовы тэатра. Я зразумеў, што мода здольна выйсці на сур’ёзны ўзровень мастацтва, самастойны, з уласнымі выразнымі сродкамі, з уласнымі тэмамі, з уласнымі сучаснымі сродкамі вырашэння і ўвасаблення гэтых тэм»''<ref name="XIV 2006"/>. Яшчэ ў 1997 г. Варламаў перанакіроўваў конкурс [[Супермадэль Беларусі|«Супермадэль Беларусі»]] ў бок фестывалю дызайну адзення, мастацкай фатаграфіі, харэаграфіі, сцэнаграфіі і музыкі, а фестываль-конкурс [[Млын моды|«Млын моды»]] увогуле з самага пачатку задумваўся Варламавым як «творчая лабараторыя» і свята саюза і сінтэзу раўнапраўных мастацтваў на [[подыум]]е і вакол яго<ref>Мельница моды — 2005 [Изоматериал] : фестиваль моды и фото: Белорусский полуфинал Международного конкурса молодых дизайнеров одежды Благотворительного фонда «Русский силуэт»: [информационный иллюстрированный каталог / гл. ред. С. Варламов. — [Б. м.: б. и., 2005]. — С. 2; Мельница моды, 2003 : Второй междунар. рос.-белорус. фестиваль моды и фото: [Информ. ил. кат. / гл. ред. С. Варламов; Фото: М. Маруга]. — Мн. : БелКП-Пресс, 2003. — С. 1, 20.</ref>. Між тым, зыходным пунктам у руху да сінтэзу мастацтваў для Варламава стала актуальная для ўсіх часоў ідэя захавання чалавечай індывідуальнасці і самакаштоўнасці чалавечай асобы<ref>Мельница моды, 2003 : Второй междунар. рос.-белорус. фестиваль моды и фото: [Информ. ил. кат. / гл. ред. С. Варламов; Фото: М. Маруга]. — Мн. : БелКП-Пресс, 2003. — С. 26—27.</ref>. Варламаў па сутнасці з’яўляецца аўтарам новага жанру мастацтва, які ён сам і яго калегі мянуюць як «мікст» — форму сцэнічнага дзеяння, якая спалучае сімфанічную і рок-музыку, сучасную харэаграфію, моду, анімацыю і паэзію<ref>Мельница моды — 2005 [Изоматериал] : фестиваль моды и фото: Белорусский полуфинал Международного конкурса молодых дизайнеров одежды Благотворительного фонда «Русский силуэт»: [информационный иллюстрированный каталог / гл. ред. С. Варламов. — [Б. м.: б. и., 2005]. — С. 34—35; Мельница моды, 2006 [Изоматериал] : XIV [Международный фестиваль моды и фото, 3-5 мая 2006: информационный иллюстрированный каталог / гл. ред. С. Варламов]. — Минск: [б. и.], 2006. — С. 26; [http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49242.html Новые тенденции и модные сказки. Интервью с Сашей Варламовым. Часть 2.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160309042628/http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49242.html |date=9 сакавіка 2016 }}.</ref>. Прыкметным праектам Варламава па сінтэзу музыкі, касцюма, харэаграфіі і рэжысуры стаў мікст «Дзікае паляванне» (2005), створаны па матывам беларускай нацыянальнай аповесці [[Уладзімір Сямёнавіч Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]] [[Дзікае паляванне караля Стаха|«Дзікае паляванне караля Стаха»]], а таксама [[Кніга Апакаліпсіс|«Адкрыцця Іаана Багаслова»]], твораў [[Альбрэхт Дзюрэр|Альбрэхта Дзюрэра]], [[Іеранім Босх|Іераніма Босха]], [[Паўль Хіндэміт|Пауля Хіндэміта]] і інш.<ref>Мельница моды, 2006 [Изоматериал] : XIV [Международный фестиваль моды и фото, 3-5 мая 2006: информационный иллюстрированный каталог / гл. ред. С. Варламов]. — Минск: [б. и.], 2006. — С. 26; [http://www.belgazeta.by/ru/2005_05_09/radosti_zhizni/9547/ КРУТОЙ ПОМОЛ XIII «Мельницы Моды» (2005)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305015744/http://www.belgazeta.by/ru/2005_05_09/radosti_zhizni/9547/ |date=5 сакавіка 2016 }} // belgazeta.by.</ref> Мікст паказваўся двойчы — у 2005 г. у [[Мінск]]у (Беларусь) і [[Рым]]е (Італія)<ref>Мельница моды, 2006 [Изоматериал] : XIV [Международный фестиваль моды и фото, 3-5 мая 2006: информационный иллюстрированный каталог / гл. ред. С. Варламов]. — Минск: [б. и.], 2006. — С. 28.</ref>. Міксты «Волшебные превращения, или Новогодняя сказка для взрослых» (1998), «Эмоции формы» (2006), «Шум в шкафу» (2009), акцыя «Суперобраз XXI века — звук, цвет, форма» (1999, 2000, 2001) і праекты «1+1=1» (2002), «1-1» (2003) і «Три музы — Три грации» (2010) таксама сталі маштабнымі спробамі сінтэзу мастацтваў сучаснымі сродкамі і ў сучасным кантэксце. === Праекты і паказы моды ў Беларусі === Акрамя праектаў «Супермадэль Беларусі», «Суперобраз XXI века — звук, цвет, форма» і «Млын моды» Саша Варламаў удзельнічаў і ў іншых сваіх праектах у Беларусі: * восень 1988 — рэжысёрская пастаноўка і правядзенне ў [[Мінск]]у ў [[Мінскі палац спорту|Палацы спорту]] I Усесаюзнага фестывалю маладзёжнай моды ([[СССР]]). * восень 1989 — рэжысёрская пастаноўка шоу моды і харэаграфіі ў Мінску ў Палацы чыгуначнікаў — з нагоды адкрыцця фірмы «Bielita» (Італія — Беларусь). * 1989 — рэжысёрская пастаноўка і правядзенне ў Беларусі праекта моды «Модарт». * 1989 — рэжысёрская пастаноўка ў [[Брэст|Брэсце]] конкурсу «Міс Брэст 1989». * 1990 — рэжысёрская пастаноўка ў Брэсце конкурсу «Міс Брэст 1990». * 1990 — рэжысёрская пастаноўка ў Мінску конкурсу «Міс Мінск 1990». * 1994 — рэжысёрская пастаноўка і правядзенне ў Мінску ў клубе (які месціўся ў [[Масква (кінатэатр, Мінск)|кінатэатры «Масква»]]) шоу-спектакля «Сказка для взрослых в стиле Ливайс» з паказам калекцыі джынсавага адзення [[Levi’s|фірмы «LEVI’S»]] ([[ЗША]]). Адбор адзення для дэманстрацыі і аўтар шоу-спектакля — Саша Варламаў. * 28—30 снежня 1994 — рэжысёрская пастаноўка шоу моды «Все будет кока-кола!» у Мінску на [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|праспекце Францішка Скарыны]]. (Тэмпература ў горадзе была — −20—24°). * верасень 1995 — май 1996 — рэжысёрская пастаноўка і правядзенне ў Беларусі шоу-праграмы «Бенефис эгоистов» (рэжысура, пастаноўка, харэаграфія і канферанс — Сашы Варламава; шоу-балет пад кіраўніцтвам народнай артысткі Валянціны Гаявой; тэксты песень — Саша Варламаў і Фёдар Баравы; музыка — Сяргей Хвашчынскі; мадэлі — пераможцы конкурсу «Супермадэль Беларусі»; салісты — Аляксандр Савіцкі, Віталь Жукаў і Нікіта; і інш.). * ліпень 1996 — член журы Першага міжнароднага конкурсу «Міс Славянка» на [[Славянскі Базар у Віцебску|Міжнародным фестывалі мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску»]]. * 5 студзеня 1997 — рэжысёрская пастаноўка ў Мінску ў кінатэатры «Кастрычнік» конкурсу «Супермадэль Мінска 1997». * 12 красавіка 1997 — прэзентацыя ў [[Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатр|Дзяржаўным тэатры музычнай камедыі Беларусі]] (у рамках конкурсу «Супермадэль Беларусі 1997») спектакля моды «В поисках прекрасного образа, или Путешествие во времени и в пространстве». Адкрывала паказ калекцыя адзення Варламава «Antik», а пасля ішлі «В стиле Веры Холодной» (дызайнер адзення Наталля Казлова), «Мотоамазонки» (Наталля Казлова), «Америка, джаз, 30-е.» (Жанна Баравец), «Сны Афродиты» ([[Мілавіца]]), «Королевские пчёлы» (Наталля Казлова), «Большой вечер» (Жанна Баравец). Галоўныя ролі: [[Алена Барысаўна Спірыдовіч|Алена Спірыдовіч]] і [[Эдуард Анатолевіч Трухмянёў|Эдуард Трухмянёў]]. Аўтар спектакля і дыялогаў — Саша Варламаў. [[File:Sasha Varlamov - lecture about a belarussian fashion of 1980s - Minsk city - 18 May 2014 AD.ogv|thumb|Саша Варламаў у ходзе публічнай лекцыі ''«Суровы свет моды 1940—1980-х гг.»'' распавядае пра два цэнтры моды ў [[Мінск]]у ў 1980-ыя гады — Цэнтр моды і Белбыттэхпраект — і аб асобе [[Элеанора Аркадзеўна Язерская|Элеаноры Язерскай]]. [[Мінск]], [[музей гісторыі горада Мінска]], 18 мая 2014 г.]] * 13 студзеня 1998 — прэзентацыя (у рамках конкурсу «Супермадэль Беларусі 1998») спектакля (мікста) «Волшебные превращения, или Новогодняя сказка для взрослых» у [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета|Вялікім тэатры оперы і балета]] ў Мінску. * чэрвень 1998 — правядзенне ў Мінску Міжнароднага семінара кіруючай лініі фірмы [[Adidas|«Adidas»]] — шоу моды і харэаграфіі ў клубе «Реактор». * 12 лістапада 1999 — прэзентацыя ў Мінску ў [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь]] калекцыі адзення ад Сашы Варламава і араматаў парфумерыі ад [[Алег Выглазаў|Алега Выглазава]]. Кожная калекцыя адзення суправаджалася спецыяльнай парфумернай кампазіцыяй — аднайменнай: «Ілюзія», «Густ малака», «Дэмас» і «Экспансія». Гэта быў паказ адзення перад гастролямі ў Рыгу (Латвія), дзе праграма будзе паўторна паказана 14-22 лістапада 1999 на міжнароднай Асамблеі моды. * снежань 1999 — удзел у культурным шоу у [[Аэрапорт Мінск-1|аэрапорце «Мінск-1»]]. * 1—15 сакавіка 2001 — рэжысёрская пастаноўка і правядзенне ў [[Мінск]]у ў Доме дружбы Дзён беларускай моды. * 21 красавіка 2001 — прэзентацыя на фестывалі «Млын моды» уласнай калекцыі адзення «1+1» і праекта «1+1». * чэрвень 2001 — паказ уласнай калекцыі адзення «1+1» у Мінску ў Палацы Рэспублікі на выстаўцы скульптур з Афрыкі, арганізаваным прадстаўнікамі ў Рэспубліцы Беларусь фірмы па вырабу бялізны «Триумф». * 1—2 ліпеня 2001 — правядзенне рэспубліканскага фестывалю моды «Большой подиум. Минск—2001». Выбары супермадэлей Мінска. * 21 красавіка 2002 — прэзентацыя на фестывалі «Млын моды» уласнай калекцыі адзення «Совершеннолетняя женщина», а таксама праекта «1+1=1». * ліпень 2002 — рэжысёрская пастаноўка ў Мінску на плошчы Незалежнасці фестывалю моды «Вялікі Мінск 2002». Подыум 200 м, за тры дні колькасць гледачоў — каля 20 тысяч чалавек. * лістапад 2002 — рэжысёрская пастаноўка ў Мінску ў Палацы Рэспублікі шоу моды і харэаграфіі «В джинсовом стиле…» (супольна з [[Levi’s|фірмай «LEVI’S»]]). * вясна 2003 — рэжысёрская пастаноўка ў Мінску ў Палацы Рэспублікі шоу моды і харэаграфіі «Танго в вагоне…» (з удзелам кіруючай калекцыі [[Levi’s|фірмы «LEVI’S»]]). * 27 красавіка 2003 — прэзентацыя на фестывалі «Млын моды» праекта «1-1» (аўтар канцэпцыі — Саша Варламаў, фота — Яўгеній Бардукоў, харэаграфія — Наталля Фурман і Аляксандр Фурман, скульптура — Дзмітрый Аганаў). * 27 красавіка 2003 — прэзентацыя ў [[Палац Рэспублікі (Мінск)|Палацы Рэспублікі]] ўласнага скульптурна-вобразнага праекта «Мужчина без галстука» (калекцыі скульптур з бронзы) па матывам аднайменнага альбома [[Джані Версачэ]] «Mann ohne Krawatte» (аўтар канцэпцыі — Саша Варламаў, лепка формы — Дзмітрый Аганаў). * жнівень 2003 — фэшн-праект у начным клубе «NIGHT STAR» (Мінск) з удзелам групы [[Boney M.|«Boney M.»]]. * 2003 — рэжысёрская пастаноўка ў Мінску конкурсу «Міс Мінск 2003». * 9 снежня 2004 — прэзентацыя ўласнай калекцыі вячэрніх плаццяў «Шесть воплощений цвета К». * 6 мая 2005 — прэзентацыя на фестывалі «Млын моды» мікста «Дикая охота» (''бел.'' «Дзікае паляванне»). * 5 мая 2006 — прэзентацыя на фестывалі «Млын моды» мікста «Эмоции формы». * 2007 — прэзентацыя ўласнай калекцыі адзення «Воспоминания о Марлен Дитрих». * 4 мая 2007 — прэзентацыя на фестывалі «Млын моды» калекцыі адзення «Чёрная кошка, подглядывающая в открытую дверь» (аўтары — супольна Саша Варламаў (мужчынскія касцюмы) і [[Людміла Ігараўна Лабкова|Людміла Лабкова]] (жаночыя плацці)). * 4 мая 2008 — прэзентацыя на фестывалі «Млын моды» уласнай калекцыі адзення «Faberlic — стратегия победителей!», а таксама перформанса «Источники вдохновения — Faberlic, Прикосновение, Мельница моды» (аўтар Саша Варламаў). * 16 кастрычніка 2008 — арганізацыя ў Мінску ў [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]] моднага дэфіле «Бельгійскія карункі і беларускі лён». * 3 мая 2009 — прэзентацыя на фестывалі «Млын моды» уласнага моднага эцюда «Стратегия победителей». * 8 мая 2010 — арганізацыя праекта «Настоящее дефиле» (у рамках фестывалю «Млын моды»), у якім прынялі ўдзел 35 вядомых у Беларусі асоб у галіне спорту, тэатра і тэлебачання, што дэфіліравалі ў [[Мінскі палац спорту|Палацы спорту]] ў строях, пашытых маладымі дызайнерамі Беларусі. * 18 кастрычніка 2010 — праект «Три музы — три грации. Мода. Музыка. Балет.» у Мінску ў [[Беларуская дзяржаўная філармонія|Беларуская дзяржаўнай філармоніі]]. Удзельнікі: калекцыі маладых мадэльераў-удзельнікаў конкурсу «Млын моды» і мадэльераў [[тэкстыльны інстытут Іванаўскага дзяржаўнага палітэхнічнага ўніверсітэта|тэкстыльнага інстытута Іванаўскага дзяржаўнага політэхнічнага ўніверсітэта]], ансамбль салістаў «Классик-Авангард», лаўрэат міжнародных конкурсаў Канстанцін Красніцкі (фартэпіяна), антрэпрыза фестывалю «Русские сезоны XXI столетия» ([[Андрыс Ліепа]]). Аўтар праекта — Саша Варламаў<ref>[http://telegraf.by/2010/10/moda_muzika_i_balet_splelis__v_edinoj_magii_iskusstva Мода, музыка и балет сплелись в единой магии искусства] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305022831/http://telegraf.by/2010/10/moda_muzika_i_balet_splelis__v_edinoj_magii_iskusstva |date=5 сакавіка 2016 }}.</ref>. * 27 красавіка 2011 — прэзентацыя ў [[Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным музеі гісторыі і культуры Беларусі]] кнігі ўласных вершаў «Так или иначе». * 27 студзеня 2015 — прэм’ера ў Мінскім міжнародным адукацыйным цэнтры імя Іаханеса Рау першага спектакля Тэатра моды «Шафа» — «Абезательно нужно жить»<ref name="gazetaby.com"/>. * 23 верасня 2015 — у Мінску тэатр моды «Шафа» у канферэнц-залі канцэрна [[Белнафтахім|«Белнефтехим»]] арганізаваў паказ-прэзентацыю новага беларускага брэнда спартыўнага адзення і адзення для адпачынку «SVT» («Светлотекс», [[Светлагорск|г. Светлагорск]])<ref>{{Cite web |url=http://www.diva.by/news/focus/v-minske-predstavili-novyy-sportivnyy-brend-svt.html |title=В Минске представили новый спортивный бренд |access-date=21 кастрычніка 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309195725/http://www.diva.by/news/focus/v-minske-predstavili-novyy-sportivnyy-brend-svt.html |archivedate=9 сакавіка 2016 |url-status=dead }}</ref>. === Праекты і паказы моды за межамі Беларусі === * восень 1989 — гастролі Мінскага тэатра моды са спектаклямі ў [[Курган (горад)|Кургане]], [[Златавуст|Златавусце]] і [[Міяс]]е ([[РСФСР]]). * вясна — лета 1990 — гастролі Мінскага тэатра моды са спектаклямі ў [[Дніпро|Днепрапятроўску]] ([[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]]) і [[Друскінінкай|Друскінінкаі]] ([[Літоўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Літоўская ССР]]). * лета 1990 — паказ і ўдзел у спектаклі «Credo» у [[Беласток]]у ([[Польшча]]) — у час гастроляў Мінскага тэатра моды. * кастрычнік 1991 — паказ у выглядзе шоу у Польшчы кіруючай калекцыі касметыкі фірмы «Framesi» ([[Італія]]). * 1993 — шоу «Чемоданное настроение» у палацы культуры «Siemensvilla» і тэатры «Podevil» [[Берлін]] ([[Германія]]). * 1995 — шоу «Ищите автора, детектив!» у палацы культуры «Siemensvilla» і тэатры «Podevil» [[Берлін]] ([[Германія]]). * жнівень 1997 — удзел у паказе ў [[Дзюсельдорф]]е ([[Германія]]) на заводе «Reines Metall» калекцыі «Antik» і «CARTOON» (30 мадэляў адзення з Беларусі). * 30 жніўня 1997 — удзел у першым самым буйным форуме моды «Der große Q» у [[Берлін]]е ([[Германія]]). * восень 1998 — паказ Тэатрам моды Сашы Варламава ў [[Рыга|Рызе]] ([[Латвія]]) спектакля моды «Крык!» на конкурсе, арганізаваным [[Wella AG|фірмай «Wella»]] (Германія). Спектаклю прысуджана першае месца на конкурсе. * 14-22 лістапада 1999 — гастролі Тэатра моды Сашы Варламава ў Рызе (Латвія) на Міжнароднай Асамблеі моды, якая праводзілася пад эгідай [[Пака Рабан]]а і [[Вів'ен Вэствуд]], — спецыяльная праграма [[MTV]]. Была паўторна паказана калекцыя адзення ад Сашы Варламава (супольна з араматамі парфумерыі ад [[Алег Выглазаў|Алега Выглазава]]), прэзентаваная раней (12 лістапада 1999 г.) у Мінску ў [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь]]. Кожная калекцыя адзення суправаджалася спецыяльнай парфумернай кампазіцыяй — аднайменнай: «Ілюзія», «Густ малака», «Дэмас» і «Экспансія». * 1 студзеня 2001 — правядзенне гала-прадстаўлення моды ў [[Берлін]]е ([[Германія]]), прысвечанага сустрэчы XXI стагоддзя. Рэжысёр — Саша Варламаў. * 18 лютага 2001 — правядзенне ў [[Берлін]]е ([[Германія]]) шоу «Berlinerdurchreize» (рэжысёр — Саша Варламаў). * 18 жніўня 2001 — удзел у самым буйным форуме моды «Der große Q» у [[Берлін]]е ([[Германія]]). * кастрычнік 2001 — прадстаўленне ў [[Масква|Маскве]] ([[Расія]]) у Гасцінным двары 4 беларускіх калекцый на заключным шоу міжнароднага конкурсу маладых дызайнераў адзення, што праводзіўся Дабрачынным фондам «Русский силуэт». * 11-12 лютага 2003 — паказ уласнай калекцыі адзення «Зефир» у [[Доха|горадзе Доха]] ([[Катар]]). * чэрвень 2003 — прэзентацыя фестывалю-конкурсу моды і фота «Млын моды 2003» у [[Санкт-Пецярбург]]у ([[Расія]]). * 4 верасня 2004 — удзел у [[Масква|Маскве]] ([[Расія]]) у конкурсе маладых дызайнераў «Новая мода. Мир без границ», што праводзіўся Дабрачынным фондам «Русский силуэт» (Масква). * восень 2008 — арганізацыя моднага дэфіле «Бельгійскія карункі і беларускі лён» (якое раней адбылося ў Мінску — 16 кастрычніка 2008 г.) у [[Брусель|Бруселі]], [[Берлін]]е ([[Galeries Lafayette]]), [[Вена|Вене]] ([[Палац Шонбрун|летняя рэзідэнцыя імператараў Шонбрун]]) і [[Прага|Празе]]. * 13-16 сакавіка 2014 — член журы конкурсу маладых дызайнераў адзення «Поколение NEXT» у [[Санкт-Пецярбург]]у (Расія). * 9-12 кастрычніка 2014 — член журы конкурсу маладых дызайнераў адзення «Поколение NEXT» у [[Санкт-Пецярбург]]у (Расія). * 12-15 сакавіка 2015 — член журы конкурсу маладых дызайнераў адзення «Поколение NEXT» у [[Санкт-Пецярбург]]у (Расія). * 8-11 кастрычніка 2015 — член журы конкурсу маладых дызайнераў адзення «Поколение NEXT» у [[Санкт-Пецярбург]]у (Расія). <gallery perrow=5> File:Саша Варламов на сцене перед показом коллекции Зефир в Дохе - февраль 2003 г.jpg|Саша Варламаў у гатэлі «Ritz» перад паказам уласнай калецыі адзення «Зефир» у Дохе, люты 2003 г. File:Саша Варламов на сцене перед показом коллекции Зефир в Дохе 2 - февраль 2003 г.jpg|Саша Варламаў у гатэлі «Ritz» перад паказам уласнай калецыі адзення «Зефир» у Дохе, люты 2003 г. File:Варламов с братом эмира Катара перед показом коллекции Зефир Дохе - февраль 2003 г.jpg|Саша Варламаў з братам эміра [[Катар]]а у гатэлі «Ritz» перад паказам калекцыі «Зефир» у Дохе, люты 2003 г. File:Саша Варламов с моделями на сцене перед показом коллекции Зефир в Дохе - февраль 2003 г.jpg|Саша Варламаў з мадэлямі ў гатэлі «Ritz» перад паказам калекцыі «Зефир» у Дохе, люты 2003 г. File:Показ коллекции Зефир в Катаре - Доха - отель Риц - февраль 2003 г.jpg|Паказ калекцыі «Зефир» у 7-мі зоркавым гатэлі «Ritz». [[Доха]] ([[Катар]]), люты 2003 г. </gallery> == Літаратурная творчасць == [[File:Обложка книги Модные сказки от Саши Варламова - фото М Маруга - 2004.jpg|150px|thumb|Фота, якое стала вокладкай кнігі «Модные сказки от Саши Варламова» (2004). Фатограф [[Міхаіл Міхайлавіч Маруга|Міхаіл Маруга]].]] [[File:Sascha Warlamow - Unkindliche Marchen - 1 - 2020 AD.jpg|150px|thumb|Тытульная старонка кнігі Сашы Варламава з казкамі аб модзе на нямецкай мове «Unkindliche Märchen» (2020)]] Складае на [[руская мова|рускай мове]] вершы, тэксты песень. З’яўляецца аўтарам кніг аб [[мода|модзе]]: дапаможнік «Супермодель — профессия мечты» (1999); казкі аб модзе «Модные сказки от Саши Варламова» (2004); зборнік вершаў і аўтарскіх афарызмаў «Так или иначе» (2011); зборнік вершаў, аўтарскіх роздумаў аб эстэтыцы «Саша Варламов: из личного» (2011). З’яўляецца аўтарам першых у свеце [[казка|казак]] аб [[мода|модзе]]<ref name="Герой недели: Саша Варламов">[http://www.prof-press.by/belarus/news/society/10794.html Герой недели: Саша Варламов] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130327212559/http://www.prof-press.by/belarus/news/society/10794.html |date=27 сакавіка 2013 }}; [http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49242.html Новые тенденции и модные сказки. Интервью с Сашей Варламовым. Часть 2.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160309042628/http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49242.html |date=9 сакавіка 2016 }}.</ref>. У [[2009]] фестываль [[Млын моды|«Млын моды»]] завяршыўся інсцэніроўкай адной з казак Сашы Варламава — мікстам «Шум у шафе» (''руск.'' «Шум в шкафу») — першай і адзінай у свеце казкі аб модзе, пастаўленай на сцэне і расказанай мовай [[мода|моды]] і [[харэаграфія|харэаграфіі]]<ref name="Герой недели: Саша Варламов"/>. Летам [[2010]] г. [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь]] заключыла з Варламавым дагавор на вытворчасць мультыплікацыйнага фільма па казцы аб модзе Сашы Варламава «Кропелька» (''руск.'' «Капелька»). Варламаў напісаў сцэнарый, былі намаляваны галоўныя героі, але фільм не быў зроблены ў [[2011]] г., як планавалася. 25 мая 2019 г. у [[Гродна|Гродне]] студыя моды Сяргея Нагорнага прэзентавала мадэльны праект паводле казкі Сашы Варламава «Шум у шафе»: гарадзенскія выпускнікі школы мадэляў Сяргея Нагорнага (узростам ад 4 да 20 гадоў), якія за час навучання пазнаёміліся з асновамі стылю і візажу, псіхалогіі і этыкі, прайшлі фотатрэнінгі і навучыліся ствараць сцэнічныя вобразы, для гледачоў моднага шоу прадэманстравалі аўтарскія калекцыі ад дызайнераў горада і трэндавую вопратку ад магазінаў і буцікаў<ref>{{Cite web |url=https://grodno.in/afisha/more/6782/ |title=Шум в шкафу |access-date=3 сакавіка 2022 |archive-date=3 сакавіка 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303114613/https://grodno.in/afisha/more/6782/ |url-status=dead }}</ref>. У [[2020]] г. у [[Берлін]]е была выдадзена кніга з трыма казкамі Варламава аб модзе («Шум у шафе», «Кропелька», «Нізкі ход») у перакладзе на [[нямецкая мова|нямецкую мову]] пад назвай «Unkindliche Märchen» (''бел.'' «Недзіцячыя казкі»). Гэтыя казкі, якія былі напісаны раней, былі аўтарам пашыраны і перапрацаваны для іх новага выдання. == Судовая справа == 20 мая 2011 г. у Мінску Саша Варламаў быў арыштаваны і абвінавачаны ў незаконным выкарыстанні памяшкання ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускім дзяржаўным універсітэце]] для мэт свайго агенцтва моды, нявыплаце арэнднай платы і прысваенні дзяржаўных сродкаў, што, на думку следства, нанесла шкоду звыш 1,2 млрд беларускіх рублёў (138 тыс. долараў ЗША)<ref>{{Cite web |url=https://www.nv-online.info/2013/02/05/nachalsya-sud-nad-modelerom-sashej-varlamovym-onlajn-video.html |title=Начался суд над модельером Сашей Варламовым (онлайн+видео) |access-date=13 сакавіка 2022 |archive-date=2 ліпеня 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220702231146/https://www.nv-online.info/2013/02/05/nachalsya-sud-nad-modelerom-sashej-varlamovym-onlajn-video.html |url-status=dead }}</ref><ref>[https://people.onliner.by/2013/02/04/varl Репортаж: в Минске начался суд над известным модельером Сашей Варламовым]</ref>. 4 лютага 2013 г. у Мінску распачаўся судовы працэс, дзе Варламаў абвінавачваўся ў здзяйсненні злачынстваў (махлярства ў асабліва буйным памеры, крадзеж у буйным памеры шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі, прысваенне маёмасці, ухіленне ад выплаты падаткаў, злоўжыванне службовымі паўнамоцтвамі). У якасці сведак па крымінальнай справе дапытана больш за 800 чалавек, пацярпелымі было прызнана 353 асобы. Сам Саша Варламаў лічыў прад’яўленныя абвінавачанні беспадстаўнымі: не займаў якую-небудь пасаду ў дзяржаўнай арганізацыі і, адпаведна, не атрымліваў за гэта заробчую плату ад дзяржаўнага бюджэту, а карыстаўся памяшканнямі БДУ на працягу 10 год на падставе дагавора арэнды з БДУ. Аднак Аляксандр Варламаў прызнаваў, што завінаваціўся дзяржаве падаткаў на суму 45 мільёнаў беларускіх рублёў (каля 5200 долараў ЗША)<ref>[https://rus.azattyq.org/a/belarus-trial-designer-varlamov-political-persecution/24901554.html В уголовном преследовании модельера усматривают политический контекст]</ref>. Напярэдадні арышту Варламаву была прызначана III група інваліднасці з-за праблем са спінай. У вязненні ён адчуваў сябе вельмі дрэнна, яму была зроблена ў ліпені 2012 г. аперацыя на пазваночніку і ў кастрычніку 2012 г. прызначана II група інваліднасці з-за праблем са спіной<ref>[https://people.onliner.by/2013/02/04/varl Репортаж: в Минске начался суд над известным модельером Сашей Варламовым]</ref>. Суд Цэнтральнага раёна Мінска 23 ліпеня 2013 г. прысудзіў Аляксандра Варламава да 5 гадоў абмежавання волі і канфіскацыі маёмасці, але прыняў рашэнне залічыць у тэрмін адбывання пакарання тэрмін знаходжання Варламава пад вартай, таму Варламаў быў вызвалены з-пад варты ў зале суда. Яго агенцтва моды было прызнана банкротам і зачынена, а сам Варламаў быў вымушаны штомесячна аддаваць каля паловы сваёй пенсіі (якая складала каля 100 долараў ЗША) для выплаты доўгу за арэнду памяшканняў [[БДУ]]. Паводле слоў Варламава, яго пляменніца прадала сваю аднапакаёвую кватэру, каб было чым плаціць адвакату і пакрываць выдаткі, а сам Варламаў апынуўся без жытла. Варламаў таксама дзякаваў сябрам, якія яго падтрымлівалі матэрыяльна<ref>{{Cite web |url=http://brestnote.by/22403-modeler-sasha-varlamov-rasskazal-pro-svoyu-emigraciyu-v-germaniyu.html |title=Модельер Саша Варламов рассказал про свою эмиграцию в Германию |access-date=3 сакавіка 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220303060311/http://brestnote.by/22403-modeler-sasha-varlamov-rasskazal-pro-svoyu-emigraciyu-v-germaniyu.html |archivedate=3 сакавіка 2022 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://ont.by/news/0091752 Освобождён, но не оправдан: модельера Сашу Варламова отпустили из-под стражи прямо в зале суда]</ref>. == Выказванні аб жыцці і мастацтве == * «Мода — гэта непераадольнае жаданне ісці ўслед і адначасова развівацца! <…> Мода — гэта эвалюцыя перамен! Але! Сутнасць тайны застаецца абраным!»<ref>''Варламов, А. Л.'' Саша Варламов: из личного… С. 99.</ref> (2011) * «Лепей, чым ёсць, мы можам быць толькі ў думках у тых, хто нас любіць!»<ref>''Варламов, А. Л.'' Саша Варламов: из личного… С. 89.</ref> (2011) * «Спакуса — гэта не цела. Спакуса — гэта вочы.» (2011) * «Прыватнае жыццё — гэта стаўленне да самога сябе.»<ref>''Варламов, А. Л.'' Саша Варламов: из личного… С. 45.</ref> (2011) * «Гэты свет настолькі дасканалы, наколькі ён можа быць дасканалым, застаючыся жывым, наколькі жывое здольна быць дасканалым.»<ref>''Варламов, А. Л.'' Саша Варламов: из личного… С. 58.</ref> (2011) == Узнагароды == [[File:Sasha Varlamov - honouration - in Roma - 2005 AD.jpg|thumb|Саша Варламаў узнагароджваецца срэбным медалём ганаровага грамадзяніна Рыма. 2 снежня 2005 г.]] [[1 снежня]] [[2005]] г. урад [[правінцыя Рым|правінцыі Рым]] ([[Італія]]) сваім рашэннем узнагародзіў Аляксандра Леанідавіча Варламава срэбным медалём ганаровага грамадзяніна Рыма за падрыхтоўку і правядзенне міжнароднай творчай майстэрні «Млын моды ў Рыме» (з удзелам дызайнераў з Беларусі і з [[Рым]]а) і паказу мікста «Дзікае паляванне» (''руск.'' «Дикая охота»). Урачыстая цырымонія ўзнагароджання адбылася [[2 снежня]] [[2005]] г. у Рыме ў прысутнасці надзвычайнага і паўнамоцнага пасла [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] у [[Італія|Італьянскай Рэспубліцы]] [[Аляксей Скрыпка|Аляксея Скрыпкі]]. == Сеціўная актыўнасць == У 2007, 2014—2015 гг. Саша Варламаў вёў свае блогі ў Інтэрнеце, дзе пісаў занатоўкі аб модзе і іншых творчых і прыватна жыццёвых падзеях — на старонках беларускіх інтэтнет-парталаў «lady.tut.by» і «sb.by». * Skype: sashavarlamov * [http://vk.com/id222254464 акаунт Сашы Варламава ў сацыяльнай сетцы (першы)] // vk.com * [https://www.facebook.com/people/Sasha-Varlamov/100006672570821 акаунт Сашы Варламава ў сацыяльнай сетцы (другі)] // facebook.com * [http://lady.tut.by/news/varlamov/ блог Сашы Варламава (першы)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140203065533/http://lady.tut.by/news/varlamov/ |date=3 лютага 2014 }} // lady.tut.by * [https://www.sb.by/author/811872-aleksandr-varlamov/ блог Сашы Варламава (другі)] // sb.by * [http://www.diva.by/image/wardrobe/varlamov/virtualnyy-dom-mody-sashi-varlamova.html Віртуальны дом моды Сашы Варламава] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140827034649/http://www.diva.by/image/wardrobe/varlamov/virtualnyy-dom-mody-sashi-varlamova.html |date=27 жніўня 2014 }} * сайт [https://www.facebook.com/groups/modetheater.shkaf/ Тэатр моды «Шкаф»] (2014—2015) // facebook.com * [http://vk.com/modetheater.shkaf Тэатр моды «Шкаф» (акаунт у сацыяльнай сетцы)] // vk.com == Пераезд у Германію == [[File:Sascha Warlamow - Unkindliche Marchen - 2 - 2020 AD v.jpg|150px|thumb|Апошняя старонка кнігі Сашы Варламава з казкамі аб модзе на нямецкай мове «Unkindliche Märchen» (2020)]] 12 лютага 2017 г. вымушаны быў пераехаць з Мінска на сталае месца жыхарства ў [[Германія|Германію]], дзе жыве да сённяшняга часу. Прычынамі пераезду былі цяжкае матэрыяльнае становішча, праблемы са здароўем і неабходнасць медыцынскай аперацыі, маленькая беларуская пенсія (у памеры каля 50 долараў ЗША), адсутнасць прыватнага жытла ў Мінску, а галоўнае — незапатрабавальнасць творчай актыўнасці Сашы Варламава ў Беларусі, які хацеў яшчэ быць карысным беларускай культуры<ref>{{Cite web |url=http://brestnote.by/22403-modeler-sasha-varlamov-rasskazal-pro-svoyu-emigraciyu-v-germaniyu.html |title=Модельер Саша Варламов рассказал про свою эмиграцию в Германию |access-date=3 сакавіка 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220303060311/http://brestnote.by/22403-modeler-sasha-varlamov-rasskazal-pro-svoyu-emigraciyu-v-germaniyu.html |archivedate=3 сакавіка 2022 |url-status=dead }}</ref>. У Германіі галоўным чынам прысвяціў сябе літаратурнай творчасці: напісаў на рускай мове сваю чацвёртую казку аб модзе — «Скандалістка» (ням. «Die Krakeelerin»). У 2020 г. у [[Берлін]]е была выдадзена яго кніга («Unkindliche Märchen»), дзе змешчаны тры яго казкі аб модзе ў перакладзе на нямецкую мову. Варламаў таксама падаў на друк тэксты сваіх трох ранейшых казак, якія былі пашыраны і перапрацававы, і чацвёртай, якія плануюцца выдаць на нямецкай мове ў адной кнізе. <gallery perrow=5> File:Aleksandr Varlamov and Svetlana Fedosik - Berlin city - 2019 AD.jpg|Саша Варламаў і яго прыёмная дачка Святлана Фядосік у Берліне (Германія), 2019 г. File:Sasha Varlamov and Larisa Mucharskaya - Berlin city - 2019 AD.jpg|Саша Варламаў і яго сястра Ларыса Мухарская ў Берліне ([[Германія]]), 2019 г. File:Olga Mucharskaya and Larisa Mucharskaya - Berlin city - 2019 AD.jpg|Ларыса Мухарская са сваёй дачкой Вольгай у Берліне, 2019 г. </gallery> {{зноскі}} == Літаратура == * ''Варламов, С.'' Супермодель — профессия мечты / С. Варламов. — Минск : Петит, 1999. — 76 с. * ''Варламов, А. Л.'' Модные сказки от Саши Варламова / А. Л. Варламов. — Минск : Майнио, 2004. — 245 с. * ''Варламов, А. Л.'' Так или иначе / А. Л. Варламов. — Минск : Экономпресс, 2011. — 196 с. * ''Варламов, А. Л.'' Саша Варламов: из личного / А. Л. Варламов. — Минск : Экономпресс, 2011. — 196 с. * ''Warlamow, S.'' Unkindliche Märchen / S. Warlamow. — Berlin : HOLDA, 2020. — 201 s. * Этнаграфія Беларусі: Энцыклапедыя / рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1989.— 575 с.: іл. ISBN 5-85700-014-9. * Мельница моды, 2001 [Изоматериал] : IX Республиканский фестиваль-конкурс моды и фото: [фотоальбом / фото: Д. Елисеев и др.]. — [Б. м.: б. и., 2001?]. — [34] с. * Мельница моды, 2003 : Второй междунар. рос.-белорус. фестиваль моды и фото: [Информ. ил. кат. / гл. ред. С. Варламов; Фото: [[Міхаіл Міхайлавіч Маруга|М. Маруга]]]. — Мн. : БелКП-Пресс, 2003. — 71 с. * Мельница моды — 2005 [Изоматериал] : фестиваль моды и фото: Белорусский полуфинал Международного конкурса молодых дизайнеров одежды Благотворительного фонда «Русский силуэт»: [информационный иллюстрированный каталог / гл. ред. С. Варламов. — [Б. м.: б. и., 2005]. — [115] с. * Мельница моды, 2006 [Изоматериал] : XIV [Международный фестиваль моды и фото, 3-5 мая 2006: информационный иллюстрированный каталог / гл. ред. С. Варламов]. — Минск: [б. и.], 2006. — 52, [50] c. * Фестиваль моды и фото «Мельница моды ― 2007» [Изоматериал] : Белорусский полуфинал Международного конкурса молодых дизайнеров одежды, проводимого Благотворительным фондом «Русский силуэт», Минск, 2—4 мая 2007: информационный иллюстрированный каталог / текст: В. Пепеляев. — [Б. м.: б. и., 2007?]. — 55, [44] с. * Мельница моды ― 2008 [Изоматериал] : XVII Международный фестиваль моды и фото: [полуфинал Международного конкурса молодых дизайнеров одежды «Русский силуэт», Минск, 2―4 мая 2008 года: программа / автор проекта С. Варламов. — Минск: [б. и.], 2008. — 162, [3] с. * Мельница моды [Изоматериал] : XIX Международный фестиваль моды и фото, 2010, [6―8 мая, Дворец спорта, Минск]. — [Б. м.: б. и., 2010?]. — 152, [1] c. * Мельница моды, 2011 [Изоматериал] : XX Международный фестиваль моды и фото, [5―7 мая 2011, Минск]. — [Б. м.: б. и.], 2011. — 150 с. * [[Валянцін Мікалаевіч Елізар’еў|Валентин Елизарьев]]. Репортаж из настоящего времени: каталог / Автор текста Саша Варламов; фотограф Никита Федосик. — Минск : Дивимакс, 2017. == Спасылкі == * [http://www.vstars.by/ Дзіцячы развівальны прадзюсерскі цэнтр «Vyaselka Stars» (Зоркі вясёлкі)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140507052430/http://www.vstars.by/ |date=7 мая 2014 }} // vstars.by * [http://podium.bip.ru/ Агенство моды Саши Варламова] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130517101939/http://www.podium.bip.ru/ |date=17 мая 2013 }} // podium.bip.ru * [http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/ Мельница моды] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170313221126/http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/ |date=13 сакавіка 2017 }} // diva.by * [http://news.tut.by/kaleidoscope/382353.html Публічная лекцыя Сашы Варламава аб модзе 1990-х у Беларусі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140306125245/http://news.tut.by/kaleidoscope/382353.html |date=6 сакавіка 2014 }} // tut.by — (відэазапіс лекцыі + фільм аб Мінскім тэатры моды + фільм «Credo») * [http://news.tut.by/society/204056.html Саша Варламов: «Мы начинаем строить свою страну по внутренней правде»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130212215620/http://news.tut.by/society/204056.html |date=12 лютага 2013 }} // tut.by * [http://lady.tut.by/news/varlamov/375292.html Блог Саши Варламова. Конкурсы молодых дизайнеров одежды — возможность заявить о своем таланте или время и деньги, потраченные напрасно?] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140202024226/http://lady.tut.by/news/varlamov/375292.html |date=2 лютага 2014 }} // tut.by * [http://www.diva.by/image/wardrobe/varlamov/dom-mody-sashi-varlamova-platye-na-zakaz.html Шьем платье с Сашей Варламовым: репортаж из-за кулис] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140314013251/http://www.diva.by/image/wardrobe/varlamov/dom-mody-sashi-varlamova-platye-na-zakaz.html |date=14 сакавіка 2014 }} // diva.by * [http://mag.relax.by/fashion/persona/10340457-isachenko-carik-bolyshoje-intervyju-s-aleksandrom-leonidovichem-varlamovym/ Исаченко&Царик: Большое интервью с Александром Леонидовичем Варламовым] // relax.by * [http://euroradio.fm/ru/varlamov-belorusskoe-ne-plohoe-prosto-eto-chast-uniformy-dlya-naseleniya Варламов: Белорусское — не плохое, просто это часть униформы для населения] // euroradio.fm * [http://www.kp.by/daily/25688.3/891793/ Дизайнер Саша Варламов: «Соблазн — это не тело, соблазн — это глаза»]{{Недаступная спасылка}} // kp.by * [http://www.bdam.by/teachers/2932.html Галина Яковлевна Мешкова] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170313214724/http://www.bdam.by/teachers/2932.html |date=13 сакавіка 2017 }} // Белорусская государственная академия искусств * [http://www.kp.by/daily/26109/3005521/ Саша Варламов: «Вы считаете, я еще нужен моде? Люди голые по улицам не ходят — и ладно»]{{Недаступная спасылка}} // kp.by * [http://www.prof-press.by/belarus/news/society/10794.html Герой недели: Саша Варламов] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130327212559/http://www.prof-press.by/belarus/news/society/10794.html |date=27 сакавіка 2013 }} // prof-press.by * [http://mk.by/2010/07/23/25240/ Чувство стиля Саши Варламова] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210305071632/http://mk.by/2010/07/23/25240/ |date=5 сакавіка 2021 }} // mk.by * [http://www.tvr.by/rus/online.asp?id=13&year=2007 On-line конференция с автором проекта «Мельница моды», дизайнером одежды Сашей Варламовым]{{Недаступная спасылка}} // tvr.by * [[Галіна Якаўлеўна Мяшкова|''Галіна Мяшкова'']]. [http://kimpress.by/index.phtml?DomainName=mast&id=617&page=2 Сучасны крой і крэатыў. Подыумныя паказы пачаткоўцаў] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170313220448/http://kimpress.by/index.phtml?DomainName=mast&id=617&page=2 |date=13 сакавіка 2017 }} // [[Мастацтва (1983)|Мастацтва]], 2010 * [http://by.belapan.by/archive/2010/05/09/by_media_moda/ Дызайнер Саша Варламаў: Беларускія калекцыі абсалютна спакойна могуць быць паказаны ў Мілане, Парыжы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170313215921/http://by.belapan.by/archive/2010/05/09/by_media_moda/ |date=13 сакавіка 2017 }} // belapan.by * [http://zn.by/vybiraem-stilnyi-naryad-v-istoricheskom-muzee.html Выбираем стильный наряд в историческом музее] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20241223052854/https://zn.by/vybiraem-stilnyi-naryad-v-istoricheskom-muzee.html |date=23 снежня 2024 }} // zn.by * [http://www.ctv.by/новости/белорусский-дизайнер-саша-варламов-презентовал-свой-сборник-стихов-«так-или-иначе»-—-о-самом Белорусский дизайнер Саша Варламов презентовал свой сборник стихов «Так или иначе» — о самом сокровенном] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210306110232/http://www.ctv.by/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8/%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%B4%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%80-%D1%81%D0%B0%D1%88%D0%B0-%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B2-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB-%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2-%C2%AB%D1%82%D0%B0%D0%BA-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B5%C2%BB-%E2%80%94-%D0%BE-%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BC |date=6 сакавіка 2021 }} // ctv.by * [http://www.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news?param0=7008&lang=ru&rubricId=424 Бельгийское кружево в Минске]{{Недаступная спасылка}} // nlb.by * [http://www.diva.by/focus/exhibition/47733.html Бельгийское кружево в Минске] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131117083304/http://www.diva.by/focus/exhibition/47733.html |date=17 лістапада 2013 }} // diva.by * [http://www.newsvm.com/wp_archive/news/17/---65758/ Одеть Галатею] // newsvm.com * [http://www.interfax.by/event/66074 Пачатак. Музей сучаснай беларускай моды] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100820120113/http://www.interfax.by/event/66074 |date=20 жніўня 2010 }} // interfax.by * [http://by.belapan.com/archive/2010/12/10/by_media_moda_v/ Саша Варламаў аб калекцыях маладых дызайнераў: Гэта ўнікальны — не прыўнесены, не запазычаны, а беларускі пункт гледжання на моду] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210305074143/https://by.belapan.com/archive/2010/12/10/by_media_moda_v/ |date=5 сакавіка 2021 }} // belapan.com * [http://www.belgazeta.by/ru/2005_05_09/radosti_zhizni/9547/ КРУТОЙ ПОМОЛ XIII «Мельницы Моды» (2005)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305015744/http://www.belgazeta.by/ru/2005_05_09/radosti_zhizni/9547/ |date=5 сакавіка 2016 }} // belgazeta.by * [http://www.websmi.by/2009/10/melnica-mody-rvyot-evropu/ «Мельница моды» рвёт Европу!] // websmi.by * [http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49240.html «Мельница моды 2009»: солнечная сторона белорусского дизайна] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160309130403/http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49240.html |date=9 сакавіка 2016 }} // diva.by * [http://urban.by/2007/04/26/melnitsa-modyi/ Мельница моды (2007)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170313215328/http://urban.by/2007/04/26/melnitsa-modyi/ |date=13 сакавіка 2017 }} // urban.by * [http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49245.html Саша Варламов и Звёзды Мельницы Моды 2007] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160309161801/http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49245.html |date=9 сакавіка 2016 }} // diva.by * [http://ole.by/entry.php?l=bel&post=varlamov Саша Варламаў пачынае новае жыццё] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160310193303/http://ole.by/entry.php?l=bel&post=varlamov |date=10 сакавіка 2016 }} // ole.by * [http://www.tvr.by/bel/culture.asp?id=47544 Дызайнер адзення праекта «Млын моды» Саша Варламаў выступіў у новым амплуа]{{Недаступная спасылка}} // tvr.by * [http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49242.html Новые тенденции и модные сказки. Интервью с Сашей Варламовым. Часть 2.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160309042628/http://www.diva.by/focus/competitions/melnitsa-mody/49242.html |date=9 сакавіка 2016 }} // diva.by * [http://www.interfax.by/event/70849 «Три музы — Три грации»: Мода. Музыка. Балет]{{Недаступная спасылка}} // interfax.by * [http://telegraf.by/2010/10/moda_muzika_i_balet_splelis__v_edinoj_magii_iskusstva Мода, музыка и балет сплелись в единой магии искусства] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305022831/http://telegraf.by/2010/10/moda_muzika_i_balet_splelis__v_edinoj_magii_iskusstva |date=5 сакавіка 2016 }} // telegraf.by * [http://www.tvr.by/rus/culture.asp?id=36479 «Три музы, три грации» — мода, музыка, балет. Такой уникальный проект готовится к фестивалю «Русские сезоны 21 столетия».]{{Недаступная спасылка}} // tvr.by * [http://www.nv-online.info/by/119/300/22260/Модные-«Русские-сезоны».htm?tpl=127 Модные «Русские сезоны»]{{Недаступная спасылка}} // nv-online.info * [http://euroradio.fm/ru/report/vo-vremya-belarus-fashion-week-modeler-posvyatila-kollektsiyu-varlamovu-68413 Во время Belarus Fashion Week модельер посвятила коллекцию Варламову] * [http://www.youtube.com/watch?v=O6kTHtnYUFE Интервью с Сашей Варламовым в 2013 г.] // youtube.com * [http://www.diva.by/image/wardrobe/varlamov/virtualnyy-dom-mody-sashi-varlamova.html Саша Варламов открыл Виртуальный дом моды] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140827034649/http://www.diva.by/image/wardrobe/varlamov/virtualnyy-dom-mody-sashi-varlamova.html |date=27 жніўня 2014 }} // diva.by * [http://allminsk.biz/content/view/52636/29/ Саша Варламов открыл Виртуальный дом моды]{{Недаступная спасылка}} // allminsk.biz * [http://allminsk.biz/content/view/54246/1/ Саша Варламов в гостях у Клуба деловых женщин] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20240918174242/https://allminsk.biz/content/view/54246/1/ |date=18 верасня 2024 }} // allminsk.biz * [http://shkolalit.ucoz.ru/index/ales_baranowski/0-6 Алесь Аляксандравіч Бараноўскі. Школа-студыя «Малады літаратар»]{{Недаступная спасылка}} // shkolalit.ucoz.ru * [http://www.diva.by/focus/competitions/konkurs-molodyh-dizaynerov-odezhdy-pokolenie-next-v-sankt-peterburge.html 13-16 марта 2014 г. в Санкт-Петербурге пройдет конкурс дизайнеров «Поколение Next»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160309130358/http://www.diva.by/focus/competitions/konkurs-molodyh-dizaynerov-odezhdy-pokolenie-next-v-sankt-peterburge.html |date=9 сакавіка 2016 }} * [http://euroradio.by/sasha-varlamau-stvaryu-teatr-mody-shafa-fota Саша Варламаў стварыў Тэатр моды «Шафа» (фота)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230418054127/https://euroradio.by/sasha-varlamau-stvaryu-teatr-mody-shafa-fota |date=18 красавіка 2023 }} // euroradio.by * [http://rebenok.by/articles/together/man/20811-sasha-varlamov-belorusskim-muzhchinam-vporu-nadevat-uvy-ne-shotlandskuyu-yubku.html Саша Варламов: Нашим мужчинам впору надевать, увы, не шотландскую юбку] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141121113718/http://rebenok.by/articles/together/man/20811-sasha-varlamov-belorusskim-muzhchinam-vporu-nadevat-uvy-ne-shotlandskuyu-yubku.html |date=21 лістапада 2014 }} // rebenok.by * [http://zviazda.by/2014/10/57440.html Саша Варламаў: «Мода — унікальны спосаб уцёку ад рэальнага жыцця»]{{Недаступная спасылка}} // zviazda.by * [http://www.gazetaby.com/cont/art.php?sn_nid=%2089187 «Если дети создают свои миры, значит, в этом их что-то не устраивает» (фото)] // gazetaby.com * [http://www.diva.by/news/focus/v-minske-predstavili-novyy-sportivnyy-brend-svt.html В Минске представили новый спортивный бренд] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160309195725/http://www.diva.by/news/focus/v-minske-predstavili-novyy-sportivnyy-brend-svt.html |date=9 сакавіка 2016 }} // diva.by * [http://www.levonevski.net/pravo/temy/tema33/char15/dokm4899.html Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 28 октября 1999 г. № 1681 "О проведении и финансировании акции «Суперобраз XXI века — звук, цвет, форма»] // levonevski.net * [http://www.levonevski.net/pravo/norm2009/num23/d23852.html Постановление Министерства образования Республики Беларусь от 25.08.2004 N 49 «Об утверждении Инструкции по проведению Республиканского фестиваля-конкурса моды и фото „Мельница моды“»] // levonevski.net * [http://www.levonevski.net/pravo/norm2009/num13/d13581.html Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 04.11.2006 N 1476 «О первоочередных мерах по развитию молодежной моды в Республике Беларусь»] // levonevski.net * [http://brestnote.by/22403-modeler-sasha-varlamov-rasskazal-pro-svoyu-emigraciyu-v-germaniyu.html Модельер Саша Варламов рассказал про свою эмиграцию в Германию] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220303060311/http://brestnote.by/22403-modeler-sasha-varlamov-rasskazal-pro-svoyu-emigraciyu-v-germaniyu.html |date=3 сакавіка 2022 }} {{Commons|Category:Aleksandr Varlamov}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Варламаў Аляксандр Леанідавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1955 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў]] [[Катэгорыя:Мадэльеры Беларусі]] [[Катэгорыя:Этнографы Беларусі]] [[Катэгорыя:Культуролагі Беларусі]] [[Катэгорыя:Харэографы Беларусі]] [[Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі]] [[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]] kvt920ao5wkgh2719gsa8cbp5kfizmp 100 193441 5154106 5153739 2026-06-13T15:50:30Z NirvanaBot 40832 +13 новых 5154106 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Юбілейная вуліца (Гомель)|2026-06-13T12:03:55Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Вуліца Кожара (Гомель)|2026-06-13T11:05:55Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Стадыён ільнокамбіната (Орша)|2026-06-13T06:54:29Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Орша)|2026-06-13T06:47:22Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Дзяржынск)|2026-06-13T06:25:50Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Стадыён СДЮШАР-8 (Гомель)|2026-06-13T06:09:58Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|РЦАП-Стайкі (стадыён)|2026-06-13T05:42:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Папернік (стадыён, Светлагорск)|2026-06-12T17:00:37Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Клецк)|2026-06-12T16:45:25Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Юнацтва (стадыён, Асіповічы)|2026-06-12T16:30:56Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Цэнтральны (стадыён, Рэчыца)|2026-06-12T16:20:06Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Хваля (стадыён, Пінск)|2026-06-12T16:09:22Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Старт (стадыён, Ліда)|2026-06-12T15:55:40Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Лакаматыў (стадыён, Гомель)|2026-06-12T15:36:40Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Завулак Фядотава (Мінск)|2026-06-06T12:49:24Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Вуліца Фядотава (Мінск)|2026-06-06T12:29:43Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Японскі сад (Чыкага)|2026-06-01T09:27:32Z|Γλωσσολαλιά}} {{Новы артыкул|Японскі сад (Кайзерслаўтэрн)|2026-06-01T08:45:56Z|Γλωσσολαλιά}} {{Новы артыкул|Святая Марыя (станцыя метро)|2026-05-31T10:30:04Z|DBatura}} {{Новы артыкул|Мінскі японскі сад|2026-05-30T10:51:22Z|Γλωσσολαλιά}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> hc198pr0ysy0zn4d80un6icmi73fibp 100 193443 5154114 5153747 2026-06-13T15:51:53Z NirvanaBot 40832 +6 новых 5154114 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Лакаматыў (стадыён, Брэст)|2026-06-13T07:09:37Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Стадыён ільнокамбіната (Орша)|2026-06-13T06:54:29Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Орша)|2026-06-13T06:47:22Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Дзяржынск)|2026-06-13T06:25:50Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Стадыён СДЮШАР-8 (Гомель)|2026-06-13T06:09:58Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|РЦАП-Стайкі (стадыён)|2026-06-13T05:42:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Сіпіве Чабалала|2026-06-12T10:38:46Z|PRChina Taiwan}} {{Новы артыкул|Ягор Аляксандравіч Дырда|2026-05-19T16:32:05Z|Саша Крись}} {{Новы артыкул|ФК Аль-Ула|2026-05-09T19:26:23Z|SimondR}} {{Новы артыкул|Тарпеда (стадыён, Магілёў)|2026-02-25T17:05:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Луіджы Рыва|2026-02-11T11:44:06Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Дыёгу Жота|2026-02-01T13:42:23Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Ян Кулеманс|2026-01-31T08:40:23Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Алег Валер’евіч Пратасаў|2025-12-15T09:43:59Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Іван Юр’евіч Ціхаміраў|2025-12-08T18:18:31Z|National democrat (BSDH)}} {{Новы артыкул|Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2005|2025-10-06T14:20:33Z|J-ka Zadzvinski}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> nfofaao3kaxbdl0kf2l56nd0fck3gom 0 214080 5154271 5147649 2026-06-14T11:55:12Z DzBar 156353 тэст новага шаблона 5154271 wikitext text/x-wiki {{Картка:Медыяфраншыза}} '''«Зорны шлях»''' ({{lang-en|Star Trek|скарочана}}) — папулярны [[навуковая фантастыка|навукова-фантастычны]] [[франчайз]], які ўключае на сённяшні дзень шэсць [[тэлесерыял|тэлевізійных серыялаў]] (у тым ліку анімацыйны), 11 поўнаметражных фільмаў, сотні кніг і аповедаў, велізарную колькасць [[камп’ютарная гульня|камп’ютарных гульняў]]. Паводле матываў кінаэпапеі створана мноства прац прыхільнікаў. «Зорны шлях» зрабіў значны ўплыў на амерыканскую масавую культуру і па праву заслужыў статус [[субкультура|субкультуры]]. Аўтарам ідэі «Зорнага шляху», а таксама серыялу «[[Зорны Шлях: Арыгінальны серыял]]», які паклаў пачатак эпапеі і выйшаў на экраны [[8 верасня]] 1966 года, быў [[Джын Родэнберы]]. == Тэлевізійныя серыялы == [[File:Star Trek TOS logo.svg|thumb|Лагатып арыгінальнага серыяла 1966 года]] [[File:Star Trek William Shatner.JPG|thumb|upright=0.80|left|[[Уільям Шэтнер]] выканавец ролі Джэймса Т. Кірка ў Арыгінальным серыяле і некаторых паўнаметражных фільмах]] Менавіта тэлевізійныя серыялы паклалі пачатак эпапеі: [[24 чэрвеня]] [[1964]] года выходзіць пілотны эпізод [[Зорны Шлях: Арыгінальны серыял|Star Trek: The Original Series]] (TOS) «The Cage» («Клетка») на канале [[NBC]] з [[Джэфры Гантэр]]ам у ролі капітана [[Крыстафер Пайк]], папярэдніка [[Джэймм Тыберыюс Керк|Джэймза Т. Керка]]. Зрэшты, серыя не выклікала запалу ў кіраўніцтва канала, і праект быў адкладзены. Да таго ж адмовіўся ад здымак Гантэр. [[26 жніўня]] [[1965]] года NBC заказвае другі пілотны эпізод («Where No Man Has Gone Before» — «Дзе перш ніхто не бываў»), але сцэнарый быў прыбраны ў далёкую шуфляду і серыя выйшла праз год у арыгінальным серыяле «Зорнага шляху». Яна была трэцяй па ліку ў першым сезоне. [[8 верасня]] [[1966]] года на канале NBC адбылася прэм'ера «[[Зорны Шлях: Арыгінальны серыял]]». Увогуле на экраны вышлі тры сезоны, якія налічваюць у агулам 79 эпізодаў. Дзеянне серыяла адбываецца ў другой палове XXIII стагоддзя (2264—2269 г.г.) і апавядае пра пяцігадовую навукова-даследчую місію зоркалёта Аб'яднанай федэрацыі планет «Энтерпрайз NCC-1701» пад камандаваннем капітана Кірка. У верасні 2006 года «Арыгінальны серыял» быў перавыданы ў больш высокай якасці і з новымі камп’ютарнымі спецэфектамі<ref>[http://tv.ign.com/articles/729/729388p1.html Original Star Trek Getting Upgrade?] {{ref-en}}</ref>. == Фільмы == На сённяшні дзень знята 11 поўнаметражных фільмаў. Шэсць з іх звязаныя з «Арыгінальным серыялам», тры — з «[[Зорны шлях: Наступнае пакаленне|Наступным пакаленнем]]» ({{lang-en|Star Trek: The Next Generation|скарочана}}) і адзін з іх, сёмы, уяўляе сабой злучнае звяно паміж «Арыгінальным серыялам» і «Наступным пакаленнем». У ім удзельнічаюць героі як «Арыгінальнага серыялу», так і «Наступнага пакалення». == Серыялы і фільмы «Зорнага шляху» ў храналагічным парадку == Храналагічны парадак падзей у сусвеце «Зорнага шляху» адрозніваецца ад парадку выхаду на экран фільмаў і серыялаў. Азначэнне храналогіі ўскладняецца тым, што ў некаторых фільмах і эпізодах героі падарожнічаюць у часе. Ніжэй прыведзены спіс фільмаў і серыялаў паводле храналогіі развіцця падзей: * [[Зорны шлях: Вандраванне дадому|Зорны шлях 4: Вандраванне дадому]] (асноўная частка) *[[Зорны шлях: Першы кантакт]] (асноўная частка) * [[Зорны шлях: Энтэрпрайз]] *[[Зорны шлях (2009)]] (асноўная частка) * [[Зорны Шлях: Арыгінальны серыял]] *[[Зорны шлях: Анімацыйны серыял]] * [[Зорны шлях: The Motion Picture (I)|Зорны шлях: Фільм]] * [[Зорны шлях 2: Гнеў Хана]] * [[Зорны шлях: У пошуках Спока|Зорны шлях 3: У пошуках Спока]] * [[Зорны шлях IV: Вандраванне дадому|Зорны шлях 4: Вандраванне дадому]] (пачатак і канец, дзеянні пачатку фільма - зорная дата 8390); * [[Зорны шлях: Апошняя мяжа|Зорны шлях 5: Апошняя мяжа]] (дзеянні пачатку фільма - зорная дата 8454); * [[Зорны шлях VI: Не адкрытая краіна|Зорны шлях 6: Не адкрытая краіна]] (дзеянні пачатку фільма - зорная дата 9521); *[[Зорны шлях: Пакаленні]] (пачатак, дзеянні праходзяць за 78 год да падзей асноўнай часткі) *[[Зорны шлях: Наступнае пакаленне]] * [[Зорны шлях: Глыбокі космас 9]] (1-2 сезоны) * [[Зорны шлях: Глыбокі космас 9]] (3 сезон), [[Зорны шлях: Вояджэр]] (падзеі развіваюцца раўналежна) * Зорны шлях: Пакаленні (асноўная частка, дзеянні праходзяць прыкладна ў зорную дату 48650); * [[Зорны шлях: Глыбокі космас 9]] (4-5 сезоны) * Зорны шлях: Першы кантакт (пачатак і канец) * [[Зорны шлях: Глыбокі космас 9]] (6-7 сезоны) *[[Зорны шлях: Паўстанне]] * [[Зорны шлях: Вояджэр]] (канец) *[[Зорны шлях: Адплата]] * [[Зорны шлях: 11]] (2009) (эпізадычна) {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commonscat|Star Trek}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Зорны шлях| ]] [[Катэгорыя:Космас у фантастыцы]] [[Катэгорыя:Касмаопера]] [[Катэгорыя:Навукова-фантастычныя тэлесерыялы ЗША]] [[Катэгорыя:Тэлевізійныя франшызы]] 4eonnzkbvohq8v3pkee5sxvdq0kbn5l 0 239079 5154127 4898462 2026-06-13T20:21:29Z Skatsubo 169741 ілюстрацыя 5154127 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Узноснае |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява =Uznosnaje-Tsentralnaya-str-2026.jpg |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 36|lat_sec = 01 |lon_dir = |lon_deg = 29|lon_min = 42|lon_sec = 53 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Віцебская |раён = Талачынскі |сельсавет = Серкавіцкі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = 243039298 }} '''Узно́снае'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Uznosnaje}}, {{lang-ru|Узносное}}) — [[вёска]] ў [[Талачынскі раён|Талачынскім раёне]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Серкавіцкі сельсавет|Серкавіцкага сельсавета]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Серкавіцкі сельсавет}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Серкавіцкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Талачынскага раёна]] d3dytvdo3jgdb9mehrkaoukvvl017fi 0 271558 5154102 4833313 2026-06-13T15:13:21Z Feeleman 163471 афармленне, арфаграфія 5154102 wikitext text/x-wiki {{Картка персанажа |загаловак = |выява = Geralt.jpg |шырыня = |подпіс = |з'яўленні = '''Творы:'''<br />«[[Апошняе жаданне (кніга)|Апошняе жаданне]]»,<br />«[[Меч Наканавання]]»,<br />«[[Кроў эльфаў]]»,<br />«[[Час Пагарды]]»,<br />«[[Хрышчэнне агнём, раман|Хрышчэнне агнём]]»,<br />«[[Вежа Ластаўкі]]»,<br />«[[Уладарка Возера, раман|Уладарка Возера]]»,<br />«[[Штосьці скончыцца, штосьці пачнецца]]»,<br />«[[Сезон навальніц]]»<br />'''Камп. гульні:'''<br />«[[Вядзьмар, гульня|Вядзьмар]]»,<br />«[[Вядзьмар 2: Забойцы каралёў]]»,<br />«[[Вядзьмар 3: Дзікае Паляванне]]» |стваральнік = [[Анджэй Сапкоўскі]] |выкананне = '''Фільм/серыял:'''<br />[[Міхал Жаброўскі]]<br /> '''Фільм-мюзікл «Дарога, з якой не вяртаюцца»'''<br />[[ESSE, гурт|Вячаслаў Маер]]<br />'''Агуч. камп. гульні:'''[[Яцак Разенек]] <small>(пол.)</small><br />Даг Коўкл {{ref-en}}<br />[[Уладзімір Іванавіч Зайцаў|Уладзімір Зайцаў]] <small>(рус.)</small>,<br />[[Усевалад Кузняцоў]] <small>(рус.)</small><br /> |імя = Геральт з Рывіі |мянушка = Мяснік з Блавікена, Gwynbleidd, Белы Воўк, Белагаловы, Сівы |род заняткаў = [[Ведзьмары, Сапкоўскі|Вядзьмар]] }} '''Ге́ральт'''<ref name=":0">Вядзьмар. Апошняе жаданне / Анджэй Сапкоўскі; пер. з пол. К. С. Маціеўскай. — Мінск: А. М. Янушкевіч, 2019</ref> ('''Гэральд'''<ref name=":1">''Сапкоўскі А.'' Зерне праўды; пер. з пол. Аляксандр Сакалоў // [http://knihi.com/none/Dalahlady_1992.html Далягляды, 1992]: замежная літаратура. / [рэдкалегія: А. Гардзіцкі (укладальнік), А. Вярцінскі (галоўны рэдактар) і інш. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1992. — 278 с.</ref>) '''з Ры́віі''' ({{lang-pl|Geralt z Rivii}}) — галоўны герой цыкла «[[Вядзьмар (серыя раманаў)|Вядзьмар]]», напісанага [[Анджэй Сапкоўскі|Анджэем Сапкоўскім]], ведзьмар<ref name=":0" /> (ведзьмін<ref name=":1" />), які вядзе бесперапынную барацьбу з жахлівымі монстрамі і нячысцікамі. У гэтым і ёсць наканаванне ведзьмара — ахоўваць спакой чароўных краін ад злых сіл. Маці Геральта была чарадзейка, а дакладней — друідка-лекарка, Вісэна, магчымым бацькам — наёмнік Корын (Анджэй Сапкоўскі не прызнае Корына за бацьку Геральта). Вісэна аддала сына на выхаванне ведзьмарам з [[Каэр-Морэн|Каэр-Морэна]] (на Старшай Мове ''Caer a’Muirehen''), дзе Геральту наканавана было стаць [[Ведзьмакі, Сапкоўскі|ведзьмаром]]<ref name="Of.Site">[http://www.sapkowski.su/modules.php?name=Articles&pa=showarticle&artid=44 Апісанне персанажа на Расійскім афіцыйным сайце А. Сапкоўскага]</ref> Каб ведзьмары займелі надчалавечыя здатнасці, іх яшчэ ў дзіцячым узросце падвяргалі спецыяльным уздзеяннем — [[мутацыя]]м. Вытрываць і выжыць у шэрагу такога роду ўздзеянняў і цяжкіх трэніровак удавалася толькі 4 з 10 аддадзеных у Каэр-Морэн дзяцей. Геральта, якога лічылі надзвычай вынослівым, акрамя агульнага курсу мутацый падверглі далейшым эксперыментам, праз што яго валасы збялелі<ref name="Of.Site"/>. Прытрымліваецца таямнічага вядзьмарскага кодэксу, які сам сабе і прыдумаў. Выдатна валодае мячом. Паводле ўласных слоў, мае жудасны выгляд: {{пачатак цытаты}} Ну і паршывая ж ў мяне ўсмешка, — падумаў Геральт, калі пацягнуўся за мячом. — «Ну і паршывы ж твар. Ну і паршыва жа я жмуру вочы! Дык вось як я выглядаю! Зараза!» {{канец цытаты|крыніца=з апавядання ''«Вечны агонь»''}} Найлепшым сябрам Геральта з’яўляецца бард [[Казялец (персанаж)|Казялец]], а каханай — чараўніца [[Енэфер з Венгерберга|Енэфер]]. Ягоны лёс цесна звязаны з ''«дзіцём наканавання»'' — [[Цыры]], якую ён пасля захопу [[Нільфгаард]]ам [[Цынтра|Цынтры]], забраў з сабой у замак Каэр-Морэн, каб зрабіць з яе вядзьмарку<ref name="Of.Site"/>. == Імя == Героя правільна называць «Геральт з Рывіі». Імя Геральту дала маці, аднак сам ён большую частку жыцця лічыў, што атрымаў імя ад настаўніка — ведзьмара [[Весемір|Весяміра]]. Імкнучыся мець хоць якое ілюзорнае месца паходжання, Геральт не толькі назваўся выхадцам з [[Рывія|Рывіі]], але таксама навучыўся пераймаць рывійскі акцэнт, хоць насамрэч ніякага дачынення да гэтага каралеўства не меў («Выцягваў дубчыкі, пазначаныя рознымі гучнымі назвамі»). Дый людзі ахвотней давяраюць Геральту з Рывіі, чым дзіўнаму прыхадню без радзімы. Сапраўдны ж [[рыцар]]скі тытул — Геральт Рывійскі — быў нададзены Геральту каралевай Рывіі Мэвай значна пазней, за Бітву-ля-моста. У гутарцы з Казяльцом Геральт аднойчы згадаў шматсастаўнае імя. якое наўрад ці было сапраўдным і, хутчэй за ўсё, прыдумана ім у дзяцінстве праз жаданне мець імя, па якім можна было б судзіць або пра грамадскі статус, або пра месца паходжання. {| |{{пачатак цытаты}} Такую методу мне параіў мой настаўнік. Не адразу. Але калі я ўпарта прасіў называць сябе Геральтам Роджэрам Эрыкам дзю Хо-Белегардам, то Весямір вырашыў, што гэта смешна, прэтэнцыёзна і гучыць па-ідыёцку. {{канец цытаты|крыніца=[[Хрышчэнне агнём, раман|Хрышчэнне агнём]], глава 7}} |} Старшыя Народы завуць Геральта Gwynbleidd, што ў перакладзе са [[Старэйшая Мовы|Старшай Мовы]] азначае «Белы Воўк». У Брокілане Геральт вядомы як Vatt’ghern. Людзі, якія сустракаюць Геральта на вуліцы, завуць яго проста Ведзьмаром або Белавалосым з-за спецыфічнага колеру валасоў. У некаторых мясцінах Геральта знаюць пад мянушкай «Мяснік з Блавікена», якая прыляпілася да яго пасля вядомых падзей у мястэчку Блавікен, дзе вядзьмар быў вымушаны зрабіць нялёгкі выбар паміж меншым і вялікім злом — так яму прыйшлося выразаць групу наёмных забойцаў, каб тыя, у сваю чаргу, не ўчынілі жыхарам мястэчка крывавай лазні. Як звычайна бывае, людзі нават не паспрабавалі разабрацца ў сітуацыі, а вырашылі хутчэй абвінаваціць ведзьмара ў крыважэрнасці, у выніку чаго ён і атрымаў сваю новую мянушку. == Ацэнкі == Геральт быў ахарактарызаваны як «[[Неалібералізм|неаліберальны]] антыпалітычны» дух польскай папулярнай культуры 1990-х. Ён прафесіянал, які выконвае свае абавязкі, і не хоча браць удзел у «дробнай мітусні» сучаснай палітыкі<ref name="Apor2008">{{cite book|author=Peter Apor|title=Past for the eyes: East European representations of communism in cinema and museums after 1989|url=http://books.google.com/books?id=SO8LAQAAMAAJ|accessdate=28 May 2011|year=2008|publisher=Central European University Press|isbn=9789639776050|page=198}}</ref>. Геральта таксама параўноўвалі з папулярным героем [[Рэйманд Чандлер|Рэйманда Чандлера]] дэтэктывам [[Філіп Марлау|Філіпам Марлаў]]<ref>{{pl icon}} Marek Oramus ''[http://archiwum.polityka.pl/art/jedynie-sluszny-wizerunek-wiedzmina,365834.html Jedynie słuszny wizerunek wiedźmina] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110807202628/http://archiwum.polityka.pl/art/jedynie-sluszny-wizerunek-wiedzmina,365834.html |date=7 жніўня 2011 }}'', Polityka — nr 36 (2261) from 2000-09-02; p. 52-54</ref>. Міхал Папоў (Михаил Попов), аўтар жартаўлівага «рейтинга самых главных героев Фэнтези» часопіса «[[Мир фантастики|Мир фантастики»]]<ref>{{артыкул|спасылка=http://www.mirf.ru/Articles/art1404.htm|аўтар=Михаил Попов|загаловак=Во имя добра. Самые-самые… Главные герои фэнтези!|выданне=[[Мир фантастики]]|год=ліпень 2006|нумар=35|archive-date=26 красавіка 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130426063521/http://www.mirf.ru/Articles/art1404.htm}}</ref> паставіў Геральта на сёмае месца свайго спісу, назваўшы самай запамінальнай адметнасцю героя яго залежнасць ад зелляў, ахарактарызаваўшы яе як [[Наркаманія|наркатычную]]. Ён таксама звярнуў увагу на паверхневае падабенства Геральта з [[Легалас]]ам. У іншым падобным «рэйтынгу», прысвечаным закаханым парам у фэнтэзі<ref>{{артыкул|аўтар=Михаил Попов|загаловак=Доска почёта. Влюблённые пары|спасылка=http://www.mirf.ru/Articles/art1898_2.htm|выданне=[[Мир фантастики]]|год=красавік 2007|нумар=44|archive-date=6 студзеня 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130106031744/http://www.mirf.ru/Articles/art1898_2.htm}}</ref>, Папоў паставіў Геральта і [[Еніфэр|Енэфэр]] на пятае месца. У яго пераказе сюжэт гучыць як «павучальныя гісторыі пра добрага наркамана і [[Цынізм|цынічную]] курву, што ўдачарылі маленькую баявую [[Лесбійства|лесбіянку]]», а ў рэзюмэ ён піша, што «нездаровы лад жыцця і магія — пікантнае спалучэнне, якое ператварае Геральта і Енэфэр са звычайных фатальных палюбоўнікаў у нешта самабытнае і запамінальнае». {{зноскі}} {{Свет «Ведзьмака»}} [[Катэгорыя:Ведзьмакі]] [[Катэгорыя:Выдуманыя забойцы]] [[Катэгорыя:Персанажы Ведзьмака]] [[Катэгорыя:Выдуманыя мужчыны]] [[Катэгорыя:Персанажы з суперсілай]] m1vvy4oc8p55kdvwuixc14l8kp8ntgt 5154104 5154102 2026-06-13T15:22:21Z Feeleman 163471 афармленне 5154104 wikitext text/x-wiki {{Картка персанажа |загаловак = |выява = Geralt.jpg |шырыня = |подпіс = |з'яўленні = '''Творы:'''<br />«[[Апошняе жаданне (кніга)|Апошняе жаданне]]»,<br />«[[Меч Наканавання]]»,<br />«[[Кроў эльфаў]]»,<br />«[[Час Пагарды]]»,<br />«[[Хрышчэнне агнём, раман|Хрышчэнне агнём]]»,<br />«[[Вежа Ластаўкі]]»,<br />«[[Уладарка Возера, раман|Уладарка Возера]]»,<br />«[[Штосьці скончыцца, штосьці пачнецца]]»,<br />«[[Сезон навальніц]]»<br />'''Камп. гульні:'''<br />«[[Вядзьмар, гульня|Вядзьмар]]»,<br />«[[Вядзьмар 2: Забойцы каралёў]]»,<br />«[[Вядзьмар 3: Дзікае Паляванне]]» |стваральнік = [[Анджэй Сапкоўскі]] |выкананне = '''Фільм/серыял:'''<br />[[Міхал Жаброўскі]]<br /> '''Фільм-мюзікл «Дарога, з якой не вяртаюцца»'''<br />[[ESSE, гурт|Вячаслаў Маер]]<br />'''Агуч. камп. гульні:'''[[Яцак Разенек]] <small>(пол.)</small><br />Даг Коўкл {{ref-en}}<br />[[Уладзімір Іванавіч Зайцаў|Уладзімір Зайцаў]] <small>(рус.)</small>,<br />[[Усевалад Кузняцоў]] <small>(рус.)</small><br /> |імя = Геральт з Рывіі |мянушка = Мяснік з Блавікена, Gwynbleidd, Белы Воўк, Белагаловы, Сівы |род заняткаў = [[Ведзьмары, Сапкоўскі|Вядзьмар]] }} '''Ге́ральт'''<ref name=":0">Вядзьмар. Апошняе жаданне / Анджэй Сапкоўскі; пер. з пол. К. С. Маціеўскай. — Мінск: А. М. Янушкевіч, 2019</ref> ('''Гэральд'''<ref name=":1">''Сапкоўскі А.'' Зерне праўды; пер. з пол. Аляксандр Сакалоў // [http://knihi.com/none/Dalahlady_1992.html Далягляды, 1992]: замежная літаратура. / [рэдкалегія: А. Гардзіцкі (укладальнік), А. Вярцінскі (галоўны рэдактар) і інш. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1992. — 278 с.</ref>) '''з Ры́віі''' ({{lang-pl|Geralt z Rivii}}) — галоўны герой цыкла «[[Вядзьмар (серыя раманаў)|Вядзьмар]]», напісанага [[Анджэй Сапкоўскі|Анджэем Сапкоўскім]], ведзьмар<ref name=":0" /> (ведзьмін<ref name=":1" />), які вядзе бесперапынную барацьбу з жахлівымі монстрамі і нячысцікамі. У гэтым і ёсць наканаванне ведзьмара — ахоўваць спакой чароўных краін ад злых сіл. Маці Геральта была чарадзейка, а дакладней — друідка-лекарка, Вісэна, магчымым бацькам — наёмнік Корын (Анджэй Сапкоўскі не прызнае Корына за бацьку Геральта). Вісэна аддала сына на выхаванне ведзьмарам з [[Каэр-Морэн|Каэр-Морэна]] (на Старшай Мове ''Caer a’Muirehen''), дзе Геральту наканавана было стаць [[Ведзьмакі, Сапкоўскі|ведзьмаром]]<ref name="Of.Site">[http://www.sapkowski.su/modules.php?name=Articles&pa=showarticle&artid=44 Апісанне персанажа на Расійскім афіцыйным сайце А. Сапкоўскага]</ref> Каб ведзьмары займелі надчалавечыя здатнасці, іх яшчэ ў дзіцячым узросце падвяргалі спецыяльным уздзеяннем — [[мутацыя]]м. Вытрываць і выжыць у шэрагу такога роду ўздзеянняў і цяжкіх трэніровак удавалася толькі 4 з 10 аддадзеных у Каэр-Морэн дзяцей. Геральта, якога лічылі надзвычай вынослівым, акрамя агульнага курсу мутацый падверглі далейшым эксперыментам, праз што яго валасы збялелі<ref name="Of.Site"/>. Прытрымліваецца таямнічага вядзьмарскага кодэксу, які сам сабе і прыдумаў. Выдатна валодае мячом. Паводле ўласных слоў, мае жудасны выгляд: {{пачатак цытаты}} Ну і паршывая ж ў мяне ўсмешка, — падумаў Геральт, калі пацягнуўся за мячом. — «Ну і паршывы ж твар. Ну і паршыва жа я жмуру вочы! Дык вось як я выглядаю! Зараза!» {{канец цытаты|крыніца=з апавядання ''«Вечны агонь»''}} Найлепшым сябрам Геральта з’яўляецца бард [[Казялец (персанаж)|Казялец]], а каханай — чараўніца [[Енэфер з Венгерберга|Енэфер]]. Ягоны лёс цесна звязаны з ''«дзіцём наканавання»'' — [[Цыры]], якую ён пасля захопу [[Нільфгаард]]ам [[Цынтра|Цынтры]], забраў з сабой у замак Каэр-Морэн, каб зрабіць з яе вядзьмарку<ref name="Of.Site"/>. == Імя == Героя правільна называць «Геральт з Рывіі». Імя Геральту дала маці, аднак сам ён большую частку жыцця лічыў, што атрымаў імя ад настаўніка — ведзьмара [[Весемір|Весяміра]]. Імкнучыся мець хоць якое ілюзорнае месца паходжання, Геральт не толькі назваўся выхадцам з [[Рывія|Рывіі]], але таксама навучыўся пераймаць рывійскі акцэнт, хоць насамрэч ніякага дачынення да гэтага каралеўства не меў («Выцягваў дубчыкі, пазначаныя рознымі гучнымі назвамі»). Дый людзі ахвотней давяраюць Геральту з Рывіі, чым дзіўнаму прыхадню без радзімы. Сапраўдны ж [[рыцар]]скі тытул — Геральт Рывійскі — быў нададзены Геральту каралевай Рывіі Мэвай значна пазней, за Бітву-ля-моста. У гутарцы з Казяльцом Геральт аднойчы згадаў шматсастаўнае імя. якое наўрад ці было сапраўдным і, хутчэй за ўсё, прыдумана ім у дзяцінстве праз жаданне мець імя, па якім можна было б судзіць або пра грамадскі статус, або пра месца паходжання. {| |{{пачатак цытаты}} Такую методу мне параіў мой настаўнік. Не адразу. Але калі я ўпарта прасіў называць сябе Геральтам Роджэрам Эрыкам дзю Хо-Белегардам, то Весямір вырашыў, што гэта смешна, прэтэнцыёзна і гучыць па-ідыёцку. {{канец цытаты|крыніца=[[Хрышчэнне агнём, раман|Хрышчэнне агнём]], глава 7}} |} Старшыя Народы завуць Геральта Gwynbleidd, што ў перакладзе са [[Старэйшая Мовы|Старшай Мовы]] азначае «Белы Воўк». У Брокілане Геральт вядомы як Vatt’ghern. Людзі, якія сустракаюць Геральта на вуліцы, завуць яго проста Ведзьмаром або Белавалосым з-за спецыфічнага колеру валасоў. У некаторых мясцінах Геральта знаюць пад мянушкай «Мяснік з Блавікена», якая прыляпілася да яго пасля вядомых падзей у мястэчку Блавікен, дзе вядзьмар быў вымушаны зрабіць нялёгкі выбар паміж меншым і вялікім злом — так яму прыйшлося выразаць групу наёмных забойцаў, каб тыя, у сваю чаргу, не ўчынілі жыхарам мястэчка крывавай лазні. Як звычайна бывае, людзі нават не паспрабавалі разабрацца ў сітуацыі, а вырашылі хутчэй абвінаваціць ведзьмара ў крыважэрнасці, у выніку чаго ён і атрымаў сваю новую мянушку. == Ацэнкі == Геральт быў ахарактарызаваны як «[[Неалібералізм|неаліберальны]] антыпалітычны» дух польскай папулярнай культуры 1990-х. Ён прафесіянал, які выконвае свае абавязкі, і не хоча браць удзел у «дробнай мітусні» сучаснай палітыкі<ref name="Apor2008">{{cite book|author=Peter Apor|title=Past for the eyes: East European representations of communism in cinema and museums after 1989|url=http://books.google.com/books?id=SO8LAQAAMAAJ|accessdate=28 May 2011|year=2008|publisher=Central European University Press|isbn=9789639776050|page=198}}</ref>. Геральта таксама параўноўвалі з папулярным героем [[Рэйманд Чандлер|Рэйманда Чандлера]] дэтэктывам [[Філіп Марлау|Філіпам Марлаў]]<ref>{{pl icon}} Marek Oramus ''[http://archiwum.polityka.pl/art/jedynie-sluszny-wizerunek-wiedzmina,365834.html Jedynie słuszny wizerunek wiedźmina] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110807202628/http://archiwum.polityka.pl/art/jedynie-sluszny-wizerunek-wiedzmina,365834.html |date=7 жніўня 2011 }}'', Polityka — nr 36 (2261) from 2000-09-02; p. 52-54</ref>. Міхал Папоў (Михаил Попов), аўтар жартаўлівага «рейтинга самых главных героев Фэнтези» часопіса «[[Мир фантастики|Мир фантастики»]]<ref>{{артыкул|спасылка=http://www.mirf.ru/Articles/art1404.htm|аўтар=Михаил Попов|загаловак=Во имя добра. Самые-самые… Главные герои фэнтези!|выданне=[[Мир фантастики]]|год=ліпень 2006|нумар=35|archive-date=26 красавіка 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130426063521/http://www.mirf.ru/Articles/art1404.htm}}</ref> паставіў Геральта на сёмае месца свайго спісу, назваўшы самай запамінальнай адметнасцю героя яго залежнасць ад зелляў, ахарактарызаваўшы яе як [[Наркаманія|наркатычную]]. Ён таксама звярнуў увагу на паверхневае падабенства Геральта з [[Легалас]]ам. У іншым падобным «рэйтынгу», прысвечаным закаханым парам у фэнтэзі<ref>{{артыкул|аўтар=Михаил Попов|загаловак=Доска почёта. Влюблённые пары|спасылка=http://www.mirf.ru/Articles/art1898_2.htm|выданне=[[Мир фантастики]]|год=красавік 2007|нумар=44|archive-date=6 студзеня 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130106031744/http://www.mirf.ru/Articles/art1898_2.htm}}</ref>, Папоў паставіў Геральта і [[Енэфер з Венгерберга|Енэфер]] на пятае месца. У яго пераказе сюжэт гучыць як «павучальныя гісторыі пра добрага наркамана і [[Цынізм|цынічную]] курву, што ўдачарылі маленькую баявую [[Лесбійства|лесбіянку]]», а ў рэзюмэ ён піша, што «нездаровы лад жыцця і магія — пікантнае спалучэнне, якое ператварае Геральта і Енэфэр са звычайных фатальных палюбоўнікаў у нешта самабытнае і запамінальнае». {{зноскі}} {{Свет «Ведзьмака»}} [[Катэгорыя:Ведзьмакі]] [[Катэгорыя:Выдуманыя забойцы]] [[Катэгорыя:Персанажы Ведзьмака]] [[Катэгорыя:Выдуманыя мужчыны]] [[Катэгорыя:Персанажы з суперсілай]] c4sitnaj0t2xiotnriptoilwxcn47df 0 280303 5154095 4245803 2026-06-13T14:13:01Z Earnur97 52122 дапаўненне 5154095 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Старожышча |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 32|lat_sec = 40 |lon_dir = |lon_deg = 29|lon_min = 07|lon_sec = 40 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Мінская |раён = Крупскі |сельсавет2 = Акцябрскі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = 243027192 }} '''Старо́жышча'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Starožyšča}}, {{lang-ru|Сторожище}}) — [[вёска]] ў [[Крупскі раён|Крупскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)|Акцябрскага сельсавета]]. Да 26 жніўня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад [[Дубоўскі сельсавет|Дубоўскага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 26 жніўня 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 11.</ref>, да 28 ліпеня 1966 года — у склад [[Вялікахальнявіцкі сельсавет|Вялікахальнявіцкага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 28 ліпеня 1966 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1966, № 26 (1146).</ref>. == Гісторыя == Вядома з пачатку [[XVII стагоддзе|XVII стагоддзя]]. У складзе Худаўскай воласці маёнтка Чарэя [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскага павета]], уласнасць Сапегаў. У 1624 годзе тут 5 валок зямлі. У 1772 годзе налічвалася 14 двароў, уласнасць пана Салагуба. Пасля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. У сярэдзіне [[XIX стагоддзе|XIX стагоддзя]] маёнтак і фальварак у Лісічанскай воласці [[Сенненскі павет|Сенненскага павета]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Паводле інвентару 1847 года маёнтак Старожышча належаў панам Рашкоўскім. Да яго адносіліся вёскі [[Дуброўка (Крупскі раён)|Дубраўка]], [[Белыя Баркі]], [[Вялікі Каменец|Вялікі]] і [[Малы Каменец]]. Налічвалася 53 цяглыя двары, у якіх жыло 448 сялян. Павіннасці складалі 2 мужчынскія (конныя) і 2 жаночыя (пешыя) дні ў тыдзень, а таксама 8 згонаў у год, у якіх павінна было прымаць удзел усё працаздольнае насельніцтва (толькі аднаго чалавека дазвалялася пакінуць для нагляду за ўласнай гаспадаркай). Дзейнічала карчма. У 1897 годзе фальварак, 1 двор, 11 жыхароў. У 1909 годзе маёнтак, уласнасць пана Багушэўскага, з 20 жніўня 1924 года — ва [[Дубоўскі сельсавет|Дубоўскім сельсавеце]] [[Чарэйскі раён|Чарэйскага раёна]] [[Барысаўская акруга|Барысаўскай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 года — [[Аршанская акруга|Аршанскай акругі]]. Да 1925 года дзейнічала дзіцячая камуна. У 1929 годзе створаны калектыўная гаспадарка «Чырвоны барацьбіт». З 8 ліпеня 1931 года — у [[Крупскі раён|Крупскім раёне]], з 12 лютага 1935 года — у [[Халопеніцкі раён|Халопеніцкім раёне]]. З 20 лютага 1938 года — у складзе [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. У 1941 годзе ў вёсцы было 32 двары, 135 жыхароў. У [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікую Айчынную вайну]] з 1 ліпеня 1941 года да 28 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, якія загубілі 13 мірных жыхароў. На франтах загінулі і прапалі без вестак 20 жыхароў вёскі. З 1950 года — у складзе калгаса імя Леніна. З 26 жніўня 1959 года — у [[Вялікахальнявіцкі сельсавет|Вялікахальнявіцкім сельсавеце]], у вёсцы 125 жыхароў (1959). З 20 студзеня 1960 года — у Крупскім раёне, з 28 ліпеня 1966 года — у [[Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)|Акцябрскім сельсавеце]]. З 1968 года — у саўгасе (затым — калгас) «Дубраўка». У 1998 годзе 8 гаспадарак, 12 жыхароў. З 2003 года — у складзе СПК «Халопенічы». Знаходзіцца ў межах ландшафтнага заказніка «[[Сялява (заказнік)|Сялява]]»<ref>{{Крыніцы/Гарады і вёскі Беларусі|8-2|Старожышча|433-434}}</ref>.{{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Акцябрскі сельсавет, Крупскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна]] lnpjhstlpp5c8ir4qb4k0kh120filj8 5154264 5154095 2026-06-14T11:21:03Z M.L.Bot 261 5154264 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Старожышча |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 32|lat_sec = 40 |lon_dir = |lon_deg = 29|lon_min = 07|lon_sec = 40 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Мінская |раён = Крупскі |сельсавет2 = Акцябрскі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = 243027192 }} '''Старо́жышча'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Starožyšča}}, {{lang-ru|Сторожище}}) — [[вёска]] ў [[Крупскі раён|Крупскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)|Акцябрскага сельсавета]]. Да 26 жніўня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад [[Дубоўскі сельсавет|Дубоўскага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 26 жніўня 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 11.</ref>, да 28 ліпеня 1966 года — у склад [[Вялікахальнявіцкі сельсавет|Вялікахальнявіцкага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 28 ліпеня 1966 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1966, № 26 (1146).</ref>. == Гісторыя == Вядома з пачатку XVII стагоддзя. У складзе Худаўскай воласці маёнтка Чарэя [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскага павета]], уласнасць Сапегаў. У 1624 годзе тут 5 валок зямлі. У 1772 годзе налічвалася 14 двароў, уласнасць пана Салагуба. Пасля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. У сярэдзіне XIX стагоддзя маёнтак і фальварак у Лісічанскай воласці [[Сенненскі павет|Сенненскага павета]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Паводле інвентару 1847 года маёнтак Старожышча належаў панам Рашкоўскім. Да яго адносіліся вёскі [[Дуброўка (Крупскі раён)|Дубраўка]], [[Белыя Баркі]], [[Вялікі Каменец|Вялікі]] і [[Малы Каменец]]. Было 53 цяглыя двары, у якіх жыло 448 сялян. Павіннасці складалі 2 мужчынскія (конныя) і 2 жаночыя (пешыя) дні ў тыдзень, а таксама 8 згонаў у год, у якіх павінна было прымаць удзел усё працаздольнае насельніцтва (толькі аднаго чалавека дазвалялася пакінуць для нагляду за ўласнай гаспадаркай). Дзейнічала карчма. У 1897 годзе фальварак, 1 двор, 11 жыхароў. У 1909 годзе маёнтак, уласнасць пана Багушэўскага. З 20 жніўня 1924 года — ва [[Дубоўскі сельсавет|Дубоўскім сельсавеце]] [[Чарэйскі раён|Чарэйскага раёна]] [[Барысаўская акруга|Барысаўскай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 года — [[Аршанская акруга|Аршанскай акругі]]. Да 1925 года дзейнічала дзіцячая камуна. У 1929 годзе створаны калектыўная гаспадарка «Чырвоны барацьбіт». З 8 ліпеня 1931 года — у [[Крупскі раён|Крупскім раёне]], з 12 лютага 1935 года — у [[Халопеніцкі раён|Халопеніцкім раёне]]. З 20 лютага 1938 года — у складзе [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. У 1941 годзе ў вёсцы было 32 двары, 135 жыхароў. У [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікую Айчынную вайну]] з 1 ліпеня 1941 года да 28 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, якія загубілі 13 мірных жыхароў. На франтах загінулі і прапалі без вестак 20 жыхароў вёскі. З 1950 года — у складзе калгаса імя Леніна. З 26 жніўня 1959 года — у [[Вялікахальнявіцкі сельсавет|Вялікахальнявіцкім сельсавеце]], у вёсцы 125 жыхароў (1959). З 20 студзеня 1960 года — у Крупскім раёне, з 28 ліпеня 1966 года — у [[Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)|Акцябрскім сельсавеце]]. З 1968 года — у саўгасе (затым — калгас) «Дубраўка». У 1998 годзе 8 гаспадарак, 12 жыхароў. З 2003 года — у складзе СПК «Халопенічы». Знаходзіцца ў межах ландшафтнага заказніка «[[Сялява (заказнік)|Сялява]]»<ref>{{Крыніцы/Гарады і вёскі Беларусі|8-2|Старожышча|433-434}}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Акцябрскі сельсавет, Крупскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна]] 0180y55fwnnjpr59pdius1grbb52gd2 0 282233 5154146 2147762 2026-06-14T00:24:29Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Свіран]] 5154146 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Свіран]] ovdl7cp4qibgsztvdk1aqyoqnl1s3db 0 284261 5154273 3350534 2026-06-14T11:58:20Z DzBar 156353 шаблон 5154273 wikitext text/x-wiki {{Картка:Медыяфраншыза}} '''Скубі-Ду''' ({{lang-en|Scooby-Doo}}) — [[ЗША|амерыканская]] [[Мультыплікацыя|мультыплікацыйная]] [[Медыяфраншыза|франшыза]], якая ўключае ў сябе пэўную колькасць мультсерыялаў і паўнаметражных мультфільмаў, якія вырабляюцца з 1969 года па сённяшні дзень. Арыгінальны серыял пад назвай «[[Скубі-Ду, дзе ты!]]» ({{lang-en|«Scooby-Doo, Where Are You!»}}) быў створаны для [[Hanna-Barbera Productions]] аўтарамі [[Джо Рубі]] і [[Кен Спірс|Кенам Спірсам]] у 1969 годзе. Падзеі гэтага серыялу, які выходзіў па суботніх раніцах, паведамляюць пры прыгоды чатырох маладых людзей — [[Фрэд Джонс, Скубі-Ду|Фрэда Джонса]], [[Дафна Блэйк|Дафны Блэйк]], [[Велма Дзінклі|Велмы Дзінклі]] і [[Шэгі Роджэрс|Норвіла "Шэгі" Роджэрса]] — і іх карычневага [[Нямецкі дог|нямецкага дога]] з імем [[Скубі-Ду, персанаж|Скубі-Ду]], якія раскрываюць тайны, звязаныя з нібыта [[Звышнатуральнае|звышнатуральнымі]] істотамі, праз шэраг выхадак і недарычных сітуацый. [[Катэгорыя:Скубі-Ду]] [[Катэгорыя:Медыяфраншызы]] i969hxaqjx1y33rybal512btjambr4n 0 307629 5154072 5154039 2026-06-13T12:06:10Z M.L.Bot 261 5154072 wikitext text/x-wiki {{герб}} '''Герб Квебе́ка''' ({{lang-fr|Armoiries du Québec}}) — адзін з сімвалаў [[Канада|канадскай]] [[Правінцыі Канады|правінцыі]] [[Квебек (правінцыя)|Квебек]]. Герб Квебека быў прыняты і зацверджаны [[каралева Вікторыя|каралевай Вікторыяй]] у 1868 годзе, сучасны варыянт выкарыстоўваецца з 1939 года. == Апісанне == Герб уяўляе сабой [[Геральдычны шчыт|шчыт]], двойчы перасечаны на блакіт, чырвоны і золата. У блакіце тры залатыя [[лілея, геральдыка|лілеі]], у чырвоным залаты [[леапард]] з блакітным [[язык]]ом і [[кіпцюр]]амі, у золаце тры [[Зялёны колер|зялёныя]] [[кляновы ліст|кляновыя лісты]] з аднаго [[Корань расліны|кораня]]. Шчыт увянчаны каронай [[Цюдары|Цюдараў]], пад шчытом срэбная стужка з [[дэвіз]]ам правінцыі на [[Французская мова|французскай мове]] «Je me souviens» («Я памятаю»). Кампазіцыя герба адлюстроўвае розныя этапы ў гісторыі правінцыі. Геральдычныя лілеі сімвалізуюць французскі перыяд гісторыі Квебека, леапард — брытанскую карону, кляновыя ліст — Канаду. == Храналогія герба Квебека == {{multiple image | align = center | caption_align = center | total_width = 620 | image1 = Coat of arms of the Province of Quebec (1868–1883).svg | caption1 = 1868–1883 | alt1 = | image2 = Coat of arms of the Province of Quebec (1883–1939).svg | caption2 = 1883–1939 | alt2 = | image3 = Coat of arms of the Province of Quebec.svg | caption3 = з 1939 (дэ-юрэ) | alt3 = | image4 = Coat of arms of Quebec (without crown).svg | caption4 = з 2026 (дэ-факта) | alt4 = | footer = Змены ў гербе Квебека з моманту яго атрымання ў 1868 годзе }} == Літаратура == * «Герб Квебека» інфармацыя на сайце ўрада Квебеку, абноўлена 14 студзень 2008 * Luc Bouvier. «Les armoiries du Québec d’hier à aujourd’hui», dans L’Action nationale, février 1999. * Gaston Deschênes. Les symboles d’identité québécoise, Québec: Publications du Québec, 1990, 39 pages ISBN 2-551-14189-3 == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{rq|wikify|translate}} {{Квебек у тэмах}} {{бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Квебек (правінцыя)]] [[Катэгорыя:Гербы паводле алфавіта]] oe5brwnj3oandwb7asw3b53vuthx509 0 335461 5154203 4044157 2026-06-14T09:36:21Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154203 wikitext text/x-wiki '''Чарнышо́ў''' ({{lang-ru|Чернышов}}) — мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — '''Чарнышо́ва'''. == Вядомыя носьбіты == * {{NL|Алег Чарнышоў}} * {{NL|Аляксандр Чарнышоў}} * {{NL|Аляксей Чарнышоў}} * {{нп5|Анатоль Аляксеевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Анатолий Алексеевич}} (1935—2026) — электразваршчык, Герой Сацыялістычнай Працы. * {{NL|Андрэй Чарнышоў}} * {{NL|Барыс Чарнышоў}} * [[Васіль Яфімавіч Чарнышоў]] (1908—1969) — савецкі дзяржаўны дзеяч. * {{нп5|Віктар Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Виктор Николаевич}} (1940—2010) — савецкі і расійскі вучоны-медык. * [[Захар Рыгоравіч Чарнышоў]] (1722—1784) — рускі генерал-фельдмаршал. * {{NL|Ігар Чарнышоў}} * {{нп5|Канстанцін Валер'евіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Константин Валерьевич}} (нар. 1967) — расійскі шахматыст. * {{нп5|Леанід Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Леонид Николаевич}} (нар. 1949) — расійскі вучоны, доктар эканамічных навук. * {{NL|Мікалай Чарнышоў}} * {{NL|Міхаіл Чарнышоў}} * [[Павел Уладзіміравіч Чарнышоў]] (нар. 1995) — беларускі футбаліст. * {{нп5|Пётр Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Пётр Николаевич}} (1901—1966) — савецкі генерал-маёр. * {{NL|Сцяпан Чарнышоў}} * {{нп5|Сяргей Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Сергей Иванович}} (1908—1969) — Герой Савецкага Саюза. * {{нп5|Уладзімір Дзмітрыевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Владимир Дмитриевич}} (нар. 1952) — савецкі і расійскі тэатральны акцёр, народны артыст Расіі. * {{нп5|Уладзіслаў Генадзевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Владислав Геннадьевич}} (нар. 1981) — кіргізска-казахстанскі футбаліст. * {{NL|Яўген Чарнышоў}} === Чарнышова === * {{нп5|Аксана Валер'еўна Чарнышова||ru|Чернышова, Оксана Валерьевна}} (нар. 1989) — расійская валейбалістка і спартыўны менеджар. * {{нп5|Аляксандра Іванаўна Чарнышова||ru|Чернышова, Александра Ивановна}} (1927—1997) — Герой Сацыялістычнай Працы. * {{нп5|Венера Міхайлаўна Чарнышова||ru|Чернышова, Венера Михайловна}} (нар. 1954) — савецкая лыжніца і біятланістка. * {{нп5|Надзея Пятроўна Чарнышова||ru|Чернышова, Надежда Петровна}} (нар. 1951) — савецкая вяслярка. * {{нп5|Наталля Аляксандраўна Чарнышова||ru|Чернышова, Наталья Александровна}} (нар. 1956) — савецкая і расійская журналістка і грамадскі дзеяч. * {{нп5|Паліна Ільінічна Чарнышова||ru|Чернышова, Полина Ильинична}} (нар. 1993) — расійская актрыса. {{спіс цёзак2|Беларускія|Рускія}} 3xvf01843xor53jgtbgrao3wrgfp9j7 5154206 5154203 2026-06-14T09:40:17Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154206 wikitext text/x-wiki '''Чарнышо́ў''' ({{lang-ru|Чернышов, Чернышёв}}) — мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — '''Чарнышо́ва'''. == Вядомыя носьбіты == * {{NL|Алег Чарнышоў}} * {{NL|Аляксандр Чарнышоў}} * {{NL|Аляксей Чарнышоў}} * {{NL|Андрэй Чарнышоў}} * {{NL|Аркадзь Чарнышоў}} * {{нп5|Арсенцій Макеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Арсений Макеевич}} (1923—1988) — савецкі мастак. * {{нп5|Арыстарх Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Аристарх Александрович}} (нар. 1968) — расійскі медыя-мастак. * {{NL|Барыс Чарнышоў}} * {{нп5|Вадзім Барысавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Вадим Борисович}} (1929—2018) — савецкі пісьменнік. * {{NL|Васіль Чарнышоў}} * {{нп5|Віктар Уладзіміравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Виктор Владимирович}} (нар. 1985) — расійскі і казахстанскі хакеіст. * [[Віталь Сяргеевіч Чарнышоў]] (нар. 1981) — расійскі і беларускі біятланіст. * {{NL|Георгій Чарнышоў}} * {{NL|Дзмітрый Чарнышоў}} * {{NL|Захар Чарнышоў}} * {{NL|Іван Чарнышоў}} * {{NL|Ігар Чарнышоў}} * {{нп5|Ілья Сямёнавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Илья Семёнович}} (1912—1962) — савецкі дыпламат. * {{NL|Канстанцін Чарнышоў}} * {{нп5|Кузьма Андрэевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Козьма Андреевич}} (1867—1920) — дэпутат Дзяржаўнай думы. * {{NL|Леанід Чарнышоў}} * {{NL|Мікалай Чарнышоў}} * {{NL|Міхаіл Чарнышоў}} * {{NL|Павел Чарнышоў}} * {{нп5|Пракоп Рыгоравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Прокопий Григорьевич}} (1900—1922) — чырвонаармеец. * {{NL|Пётр Чарнышоў}} * {{NL|Рыгор Чарнышоў}} * {{NL|Сцяпан Чарнышоў}} * {{NL|Сяргей Чарнышоў}} * {{NL|Уладзімір Чарнышоў}} * {{нп5|Фадзей Фёдаравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Фаддей Фёдорович}} (1913—1945) — поўны кавалер ордэна Славы. * {{нп5|Феадосій Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Феодосий Николаевич}} (1856—1914) — рускі геолаг і палеантолаг. * {{NL|Фёдар Чарнышоў}} * {{NL|Яўген Чарнышоў}} * {{нп5|Ягор Аляксеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Егор Алексеевич}} (нар. 1998) — расійскі футбаліст. === Чарнышова === * {{нп5|Аксана Валер'еўна Чарнышова||ru|Чернышова, Оксана Валерьевна}} (нар. 1989) — расійская валейбалістка і спартыўны менеджар. * {{нп5|Ала Андрэеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Алла Андреевна}} (нар. 1976) — расійская тэлевядучая, журналіст. * {{нп5|Алена Германаўна Сіпатава (Чарнышова)|Алена Германаўна Чарнышова|ru|Сипатова, Елена Германовна}} (нар. 1955) — савецкая і расійская бягуння. * {{нп5|Аляксандра Іванаўна Чарнышова||ru|Чернышова, Александра Ивановна}} (1927—1997) — Герой Сацыялістычнай Працы. * {{нп5|Аўдоцця Іванаўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Авдотья Ивановна}} (1693—1747) — графіня, метрэса Пятра I. * {{нп5|Варвара Мікалаеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Варвара Николаевна}} (1888—1919) — святая Рускай праваслаўнай царквы, мучаніца. * {{нп5|Венера Міхайлаўна Чарнышова||ru|Чернышова, Венера Михайловна}} (нар. 1954) — савецкая лыжніца і біятланістка. * {{NL|Ганна Чарнышова}} * {{нп5|Зінаіда Сяргееўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Зинаида Сергеевна}} (1909—1984) — савецкі архітэктар. * {{NL|Кацярына Чарнышова}} * {{нп5|Лідзія Дзям'янаўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Лидия Демьяновна}} (1912—1975) — савецкая і ўкраінская балерына, балетмайстар. * {{NL|Лізавета Чарнышова}} * {{нп5|Любоў Паўлаўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Любовь Павловна}} (1890—1976) — руская артыстка балета, педагог. * {{NL|Людміла Чарнышова}} * {{нп5|Марыя Давыдаўна Чарнышова|Марыя Давыдаўна Чарнышова (Марыч)|ru|Марич, Мария Давыдовна}} (1893—1961) — руская савецкая пісьменніца. * {{нп5|Надзея Пятроўна Чарнышова||ru|Чернышова, Надежда Петровна}} (нар. 1951) — савецкая вяслярка. * {{NL|Наталля Чарнышова}} * {{нп5|Паліна Ільінічна Чарнышова||ru|Чернышова, Полина Ильинична}} (нар. 1993) — расійская актрыса. * {{нп5|Пелагея Якаўлеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Пелагея Яковлевна}} (XIX ст. — 1878) — руская прадпрымальніца. * {{нп5|Раіса Іванаўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Раиса Ивановна}} (1903—1984) — савецкая фехтавальніца і трэнер. * {{нп5|Святлана Аляксандраўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Светлана Александровна}} (нар. 1984) — расійская фігурыстка. * {{нп5|Тамара Аляксееўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Тамара Алексеевна}} (1922—2007) — расійская актрыса. == Гл. таксама == * [[Чарнышовы]] — дваранскі род. {{спіс цёзак2|Беларускія|Рускія}} 3ptirdzkyr00b8u6tn5h13n920o0zdy 0 347877 5154118 3495751 2026-06-13T17:54:33Z Christian Ferrer 53828 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Holothuria arenicola.jpg]] → [[File:Holothuria milloti.jpg]] 5154118 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Holothuria stellati.jpg | image descr = ''[[Holothuria stellati]]'' | regnum = Жывёлы | parent = Holothuriidae | rang = Род | latin = Holothuria | author = [[Linnaeus]], 1767 | iucnstatus = | iucn = | commons = Category:Holothuria | wikispecies = Holothuria }} '''''Holothuria''''' — род [[Галатурыі|галатурый]] сямейства ''[[Holothuriidae]]''<ref name=autogenerated1>[http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=123456 WoRMS — World Register of Marine Species — Holothuria Linnaeus, 1767]</ref>. Прадстаўнікі роду сустракаюцца ў прыбярэжных водах ў трапічных і ўмераных абласцях. Яны мяккацелыя, бязногія бесхрыбетныя, жывуць на дне акіяна. Нагадваюць па форме агуркі. Некаторыя прадстаўнікі роду ўжываюцца ў ежу пад назвай «[[трэпангі]]»<ref>Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — М.: Сов. энциклопедия, 1986. — С. 642. — 100 000 экз.</ref>. == Падроды і віды == Род уключае падроды і віды<ref name=autogenerated1 />: [[Файл:Holothuria atra.jpg|thumb|''[[Holothuria atra]]'']] [[Файл:Holothuria cinerascens.jpg|thumb|''[[Holothuria cinerascens]]'']] [[Файл:Holothuria difficilis.jpg|thumb|''[[Holothuria difficilis]]'']] [[Файл:Holothuria edulis1.JPG|thumb|''[[Holothuria edulis]]'']] [[Файл:Holothuria flavomaculata.jpg|thumb|''[[Holothuria flavomaculata]]'']] [[Файл:Holothuria forskali Rab2011 a 3274.JPG|thumb|''[[Holothuria forskali]]'']] [[Файл:Holothuria fuscocinerea1.jpg|thumb|''[[Holothuria fuscocinerea]]'']] [[Файл:Holothuria hilla.jpg|thumb|''[[Holothuria hilla]]'']] {{div col|cols=2}} * Падрод ''[[Acanthotrapeza]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria coluber]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria kubaryi]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria pyxis]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria tripilata]]'' <small>Massin, 1987</small> * Падрод ''[[Cystipus]]'' <small>Haacke, 1880</small> ** ''[[Holothuria casoae]]'' <small>Laguarda-Figueras & Solís-Marín, 2009</small> ** ''[[Holothuria cubana]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria dura]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1981</small> ** ''[[Holothuria inhabilis]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria jousseaumei]]'' <small>Cherbonnier, 1954</small> ** ''[[Holothuria mammosa]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria occidentalis]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria pseudofossor]]'' <small>Deichmann, 1930</small> ** ''[[Holothuria rigida]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria sucosa]]'' <small>Erwe, 1919</small> ** ''[[Holothuria sulcata]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria turrisimperfecta]]'' <small>Cherbonnier, 1965</small> * Падрод ''[[Halodeima]]'' <small>Pearson, 1914</small> ** ''[[Holothuria atra]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria chilensis]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria dicorona]]'' <small>(Heding, 1934)</small> ** ''[[Holothuria edulis]]'' <small>Lesson, 1830</small> ** ''[[Holothuria enalia]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria floridana]]'' <small>Pourtalés, 1851</small> ** ''[[Holothuria grisea]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria inornata]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria kefersteinii]]'' <small>(Selenka, 1867)</small> ** ''[[Holothuria manningi]]'' <small>Pawson, 1978</small> ** ''[[Holothuria mexicana]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria nigralutea]]'' <small>O’Loughlin, 2007</small> ** ''[[Holothuria pseudoimitans]]'' <small>(Cherbonnier, 1951)</small> ** ''[[Holothuria pulla]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria stocki]]'' <small>Cherbonnier, 1964</small> * Падрод ''Holothuria'' <small>Linnaeus, 1767</small> ** ''[[Holothuria caparti]]'' <small>Cherbonnier, 1965</small> ** ''[[Holothuria dakarensis]]'' <small>Panning, 1939</small> ** ''[[Holothuria fungosa]]'' <small>Helfer, 1912</small> ** ''[[Holothuria helleri]]'' <small>Marenzeller von, 1877</small> ** ''[[Holothuria mammata]]'' <small>Grube, 1840</small> ** ''[[Holothuria massaspicula]]'' <small>Cherbonnier, 1954</small> ** ''[[Holothuria stellati]]'' <small>Delle Chiaje, 1824</small> ** ''[[Holothuria tubulosa]]'' <small>Gmelin, 1791</small> * Падрод ''[[Lessonothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria cavans]]'' <small>Massin & Tomascik, 1996</small> ** ''[[Holothuria cumulus]]'' <small>Clark, 1921</small> ** ''[[Holothuria duoturricula]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria glandifera]]'' <small>Cherbonnier, 1955</small> ** ''[[Holothuria immobilis]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria insignis]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria lineata]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria maculosa]]'' <small>Pearson, 1913</small> ** ''[[Holothuria multipilula]]'' <small>Liao, 1975</small> ** ''[[Holothuria pardalis]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria tuberculata]]'' <small>Thandar, 2007</small> ** ''[[Holothuria verrucosa]]'' <small>Selenka, 1867</small> * Падрод ''[[Mertensiothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria albofusca]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria aphanes]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria arenacava]]'' <small>Samyn, Massin & Muthiga, 2001</small> ** ''[[Holothuria artensis]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1984</small> ** ''[[Holothuria fuscorubra]]'' <small>Théel, 1886</small> ** ''[[Holothuria hilla]]'' <small>Lesson, 1830</small> ** ''[[Holothuria isuga]]'' <small>Mitsukuri, 1912</small> ** ''[[Holothuria leucospilota]]'' <small>(Brandt, 1835)</small> ** ''[[Holothuria papillifera]]'' <small>Heding in Mortensen, 1938</small> ** ''[[Holothuria platei]]'' <small>Ludwig, 1898</small> * Падрод ''[[Metriatyla]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria aculeata]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria albiventer]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria brauni]]'' <small>Helfer, 1912</small> ** ''[[Holothuria conica]]'' <small>Clark, 1938</small> ** ''[[Holothuria fuligina]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria horrida]]'' <small>Massin, 1987</small> ** ''[[Holothuria lessoni]]'' <small>Massin, Uthicke, Purcell, Rowe, Samyn, 2009</small> ** ''[[Holothuria martensii]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria scabra]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria submersa]]'' <small>Sluiter, 1901</small> ** ''[[Holothuria tortonesei]]'' <small>Cherbonnier, 1979</small> * Падрод ''[[Microthele]]'' <small>Brandt, 1835</small> ** ''[[Holothuria fuscogilva]]'' <small>Cherbonnier, 1980</small> ** ''[[Holothuria fuscopunctata]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria nobilis]]'' <small>(Selenka, 1867)</small> ** ''[[Holothuria whitmaei]]'' <small>Bell, 1887</small> * Падрод ''[[Panningothuria]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria austrinabassa]]'' <small>O’Loughlin, 2007</small> ** ''[[Holothuria forskali]]'' <small>Delle Chiaje, 1823</small> * Падрод ''[[Platyperona]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria crosnieri]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria difficilis]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria excellens]]'' <small>(Ludwig, 1875)</small> ** ''[[Holothuria insolita]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria parvula]]'' <small>(Selenka, 1867</small>) ** ''[[Holothuria rowei]]'' <small>Pawson & Gust, 1981</small> ** ''[[Holothuria sanctori]]'' <small>Delle Chiaje, 1823</small> * Падрод ''[[Roweothuria]]'' <small>Thandar, 1988</small> ** ''[[Holothuria arguinensis]]'' <small>Koehler & Vaney, 1906</small> ** ''[[Holothuria poli]]'' <small>Delle Chiaje, 1824</small> ** ''[[Holothuria vemae]]'' <small>Thandar, 1988</small> * Падрод ''[[Selenkothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria bacilla]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria erinaceus]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria glaberrima]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria lubrica]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria mactanensis]]'' <small>Tan Tiu, 1981</small> ** ''[[Holothuria moebii]]'' <small>Ludwig, 1883</small> ** ''[[Holothuria parva]]'' <small>Krauss in Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria parvispinea]]'' <small>Massin, 2013</small> ** ''[[Holothuria portovallartensis]]'' <small>Caso, 1954</small> ** ''[[Holothuria sinica]]'' <small>Liao, 1980</small> ** ''[[Holothuria theeli]]'' <small>Deichmann, 1938</small> ** ''[[Holothuria vittalonga]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> * Падрод ''[[Semperothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria cinerascens]]'' <small>(Brandt, 1835)</small> ** ''[[Holothuria flavomaculata]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria granosa]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria imitans]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria languens]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria pseudoimitans]]'' <small>Cherbonnier, 1951</small> ** ''[[Holothuria surinamensis]]'' <small>Ludwig, 1875</small> * Падрод ''[[Stauropora]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria annulifera]]'' <small>Fisher, 1907</small> ** ''[[Holothuria discrepans]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria dofleinii]]'' <small>Augustin, 1908</small> ** ''[[Holothuria exilis]]'' <small>Koehler & Vaney, 1908</small> ** ''[[Holothuria fuscocinerea]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria hawaiiensis]]'' <small>Fisher, 1907</small> ** ''[[Holothuria mitis]]'' <small>Sluiter, 1901</small> ** ''[[Holothuria modesta]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria olivacea]]'' <small>Ludwig, 1888</small> ** ''[[Holothuria pervicax]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria pluricuriosa]]'' <small>Deichmann, 1937</small> * Падрод ''[[Stichothuria]]'' <small>Cherbonnier, 1980</small> ** ''[[Holothuria coronopertusa]]'' <small>Cherbonnier, 1980</small> * Падрод ''[[Theelothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria asperita]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1981</small> ** ''[[Holothuria cadelli]]'' <small>Bell, 1887</small> ** ''[[Holothuria duoturriforma]]'' <small>Thandar, 2007</small> ** ''[[Holothuria foresti]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1981</small> ** ''[[Holothuria hamata]]'' <small>Pearson, 1913</small> ** ''[[Holothuria klunzingeri]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria longicosta]]'' <small>Thandar, 2007</small> ** ''[[Holothuria michaelseni]]'' <small>Erwe, 1913</small> ** ''[[Holothuria notabilis]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria ocellata]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria paraprinceps]]'' <small>Deichmann, 1937</small> ** ''[[Holothuria princeps]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria pseudonotabilis]]'' <small>Thandar, 2007</small> ** ''[[Holothuria samoana]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria spinifera]]'' <small>Théel, 1886</small> ** ''[[Holothuria squamifera]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria turriscelsa]]'' <small>Cherbonnier, 1980</small> ** ''[[Holothuria viridia]]'' <small>Cherbonnier, 1986</small> * Падрод ''[[Thymiosycia]]'' <small>Pearson, 1914</small> ** ''[[Holothuria altaturricula]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1984</small> ** ''[[Holothuria arenicola]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria conusalba]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1984</small> ** ''[[Holothuria gracilis]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria hartmeyeri]]'' <small>Erwe, 1913</small> ** ''[[Holothuria impatiens]]'' <small>(Forskål, 1775)</small> ** ''[[Holothuria macroperona]]'' <small>Clark, 1938</small> ** ''[[Holothuria marginata]]'' <small>Sluiter, 1901</small> ** ''[[Holothuria milloti]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria minax]]'' <small>Théel, 1886</small> ** ''[[Holothuria rathbunii]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria remollescens]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria strigosa]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria thomasi]]'' <small>Pawson & Caycedo, 1980</small> ** ''[[Holothuria truncata]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria zihuatanensis]]'' <small>Caso, 1964</small> * Падрод ''[[Vaneyothuria]]'' <small>Pearson, 1914</small> ** ''[[Holothuria integra]]'' <small>Koehler & Vaney, 1908</small> ** ''[[Holothuria lentiginosa]]'' <small>Marenzeller von, 1892</small> ** ''[[Holothuria sinefibula]]'' <small>Cherbonnier, 1964</small> ** ''[[Holothuria suspecta]]'' <small>Cherbonnier, 1958</small> ** ''[[Holothuria unica]]'' <small>Rowe, 1989</small> ** ''[[Holothuria zacae]]'' <small>Deichmann, 1937</small> * Падрод ''[[incertae sedis]]'' ** ''[[Holothuria aegyptiana]]'' <small>Helfer</small> ** ''[[Holothuria aemula]]'' <small>Sluiter, 1914</small> ** ''[[Holothuria albifasciatus]]'' <small>Quoy & Gaimard, 1834</small> ** ''[[Holothuria caparti]]'' <small>Cherbonnier, 1964</small> ** ''[[Holothuria flavocastanea]]'' <small>(Théel, 1886)</small> ** ''[[Holothuria huberti]]'' <small>Russo, 1899</small> ** ''[[Holothuria lengtiginosa]]'' <small></small> ** ''[[Holothuria papillata]]'' <small>Bell, 1887</small> ** ''[[Holothuria pyxoides]]'' <small>Ludwig, 1888</small> ** ''[[Holothuria riojai]]'' <small>Caso, 1964</small> {{div col end}} {{clr}} <gallery style="text-align:center;" mode="packed"> Holothuria impatiens.jpg|''[[Holothuria impatiens]]'' Holothuria leucospilota 2.jpg|''[[Holothuria leucospilota]]'' Holothuria lineata.jpg|''[[Holothuria lineata]]'' Reef1075 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|''[[Holothuria mexicana]]'' Holothuria nigralutea.JPG|''[[Holothuria nigralutea]]'' Holothuria pervicax.jpg|''[[Holothuria pervicax]]'' Holothuria poli Rab2011 a 3534.JPG|''[[Holothuria poli]]'' Holothuria sanctori Kira Panagia09 7334.JPG|''[[Holothuria sanctori]]'' Holothuria stellati.jpg|''[[Holothuria stellati]]'' Holothuria tubulosa Lefkada09 7769.JPG|''[[Holothuria tubulosa]]'' Holothuria milloti.jpg|''[[Holothuria arenicola]]'' Holothuria atra.jpg|''[[Holothuria atra]]'' Holothuria flavomaculata Réunion.jpg|''[[Holothuria flavomaculata]]'' Holothuria nobilis.jpg|''[[Holothuria nobilis]]'' Holothuria turriscelsa.jpg|''[[Holothuria turriscelsa]]'' Holothuria verrucosa.jpg|''[[Holothuria verrucosa]]'' Holothuria whitmaei.jpg|''[[Holothuria whitmaei]]'' </gallery> {{зноскі}} [[Катэгорыя:Галатурыі]] [[Катэгорыя:Ігласкурыя]] ds3vi8qx70qobrwzt60vmfajaphn9sr 5154262 5154118 2026-06-14T11:17:07Z M.L.Bot 261 5154262 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Holothuria stellati.jpg | image descr = ''[[Holothuria stellati]]'' | regnum = Жывёлы | parent = Holothuriidae | rang = Род | latin = Holothuria | author = [[Linnaeus]], 1767 | iucnstatus = | iucn = | commons = Category:Holothuria | wikispecies = Holothuria }} '''''Holothuria''''' — род [[Галатурыі|галатурый]] сямейства ''[[Holothuriidae]]''<ref name=autogenerated1>[http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=123456 WoRMS — World Register of Marine Species — Holothuria Linnaeus, 1767]</ref>. Прадстаўнікі роду сустракаюцца ў прыбярэжных водах ў трапічных і ўмераных абласцях. Яны мяккацелыя, бязногія бесхрыбетныя, жывуць на дне акіяна. Нагадваюць па форме агуркі. Некаторыя прадстаўнікі роду ўжываюцца ў ежу пад назвай «[[трэпангі]]»<ref>Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — М.: Сов. энциклопедия, 1986. — С. 642. — 100 000 экз.</ref>. == Падроды і віды == Род уключае падроды і віды<ref name=autogenerated1 />: [[Файл:Holothuria atra.jpg|thumb|''[[Holothuria atra]]'']] [[Файл:Holothuria cinerascens.jpg|thumb|''[[Holothuria cinerascens]]'']] [[Файл:Holothuria difficilis.jpg|thumb|''[[Holothuria difficilis]]'']] [[Файл:Holothuria edulis1.JPG|thumb|''[[Holothuria edulis]]'']] [[Файл:Holothuria flavomaculata.jpg|thumb|''[[Holothuria flavomaculata]]'']] [[Файл:Holothuria forskali Rab2011 a 3274.JPG|thumb|''[[Holothuria forskali]]'']] [[Файл:Holothuria fuscocinerea1.jpg|thumb|''[[Holothuria fuscocinerea]]'']] [[Файл:Holothuria hilla.jpg|thumb|''[[Holothuria hilla]]'']] {{div col|cols=2}} * Падрод ''[[Acanthotrapeza]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria coluber]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria kubaryi]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria pyxis]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria tripilata]]'' <small>Massin, 1987</small> * Падрод ''[[Cystipus]]'' <small>Haacke, 1880</small> ** ''[[Holothuria casoae]]'' <small>Laguarda-Figueras & Solís-Marín, 2009</small> ** ''[[Holothuria cubana]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria dura]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1981</small> ** ''[[Holothuria inhabilis]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria jousseaumei]]'' <small>Cherbonnier, 1954</small> ** ''[[Holothuria mammosa]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria occidentalis]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria pseudofossor]]'' <small>Deichmann, 1930</small> ** ''[[Holothuria rigida]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria sucosa]]'' <small>Erwe, 1919</small> ** ''[[Holothuria sulcata]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria turrisimperfecta]]'' <small>Cherbonnier, 1965</small> * Падрод ''[[Halodeima]]'' <small>Pearson, 1914</small> ** ''[[Holothuria atra]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria chilensis]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria dicorona]]'' <small>(Heding, 1934)</small> ** ''[[Holothuria edulis]]'' <small>Lesson, 1830</small> ** ''[[Holothuria enalia]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria floridana]]'' <small>Pourtalés, 1851</small> ** ''[[Holothuria grisea]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria inornata]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria kefersteinii]]'' <small>(Selenka, 1867)</small> ** ''[[Holothuria manningi]]'' <small>Pawson, 1978</small> ** ''[[Holothuria mexicana]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria nigralutea]]'' <small>O’Loughlin, 2007</small> ** ''[[Holothuria pseudoimitans]]'' <small>(Cherbonnier, 1951)</small> ** ''[[Holothuria pulla]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria stocki]]'' <small>Cherbonnier, 1964</small> * Падрод ''Holothuria'' <small>Linnaeus, 1767</small> ** ''[[Holothuria caparti]]'' <small>Cherbonnier, 1965</small> ** ''[[Holothuria dakarensis]]'' <small>Panning, 1939</small> ** ''[[Holothuria fungosa]]'' <small>Helfer, 1912</small> ** ''[[Holothuria helleri]]'' <small>Marenzeller von, 1877</small> ** ''[[Holothuria mammata]]'' <small>Grube, 1840</small> ** ''[[Holothuria massaspicula]]'' <small>Cherbonnier, 1954</small> ** ''[[Holothuria stellati]]'' <small>Delle Chiaje, 1824</small> ** ''[[Holothuria tubulosa]]'' <small>Gmelin, 1791</small> * Падрод ''[[Lessonothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria cavans]]'' <small>Massin & Tomascik, 1996</small> ** ''[[Holothuria cumulus]]'' <small>Clark, 1921</small> ** ''[[Holothuria duoturricula]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria glandifera]]'' <small>Cherbonnier, 1955</small> ** ''[[Holothuria immobilis]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria insignis]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria lineata]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria maculosa]]'' <small>Pearson, 1913</small> ** ''[[Holothuria multipilula]]'' <small>Liao, 1975</small> ** ''[[Holothuria pardalis]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria tuberculata]]'' <small>Thandar, 2007</small> ** ''[[Holothuria verrucosa]]'' <small>Selenka, 1867</small> * Падрод ''[[Mertensiothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria albofusca]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria aphanes]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria arenacava]]'' <small>Samyn, Massin & Muthiga, 2001</small> ** ''[[Holothuria artensis]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1984</small> ** ''[[Holothuria fuscorubra]]'' <small>Théel, 1886</small> ** ''[[Holothuria hilla]]'' <small>Lesson, 1830</small> ** ''[[Holothuria isuga]]'' <small>Mitsukuri, 1912</small> ** ''[[Holothuria leucospilota]]'' <small>(Brandt, 1835)</small> ** ''[[Holothuria papillifera]]'' <small>Heding in Mortensen, 1938</small> ** ''[[Holothuria platei]]'' <small>Ludwig, 1898</small> * Падрод ''[[Metriatyla]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria aculeata]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria albiventer]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria brauni]]'' <small>Helfer, 1912</small> ** ''[[Holothuria conica]]'' <small>Clark, 1938</small> ** ''[[Holothuria fuligina]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria horrida]]'' <small>Massin, 1987</small> ** ''[[Holothuria lessoni]]'' <small>Massin, Uthicke, Purcell, Rowe, Samyn, 2009</small> ** ''[[Holothuria martensii]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria scabra]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria submersa]]'' <small>Sluiter, 1901</small> ** ''[[Holothuria tortonesei]]'' <small>Cherbonnier, 1979</small> * Падрод ''[[Microthele]]'' <small>Brandt, 1835</small> ** ''[[Holothuria fuscogilva]]'' <small>Cherbonnier, 1980</small> ** ''[[Holothuria fuscopunctata]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria nobilis]]'' <small>(Selenka, 1867)</small> ** ''[[Holothuria whitmaei]]'' <small>Bell, 1887</small> * Падрод ''[[Panningothuria]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria austrinabassa]]'' <small>O’Loughlin, 2007</small> ** ''[[Holothuria forskali]]'' <small>Delle Chiaje, 1823</small> * Падрод ''[[Platyperona]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria crosnieri]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria difficilis]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria excellens]]'' <small>(Ludwig, 1875)</small> ** ''[[Holothuria insolita]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria parvula]]'' <small>(Selenka, 1867</small>) ** ''[[Holothuria rowei]]'' <small>Pawson & Gust, 1981</small> ** ''[[Holothuria sanctori]]'' <small>Delle Chiaje, 1823</small> * Падрод ''[[Roweothuria]]'' <small>Thandar, 1988</small> ** ''[[Holothuria arguinensis]]'' <small>Koehler & Vaney, 1906</small> ** ''[[Holothuria poli]]'' <small>Delle Chiaje, 1824</small> ** ''[[Holothuria vemae]]'' <small>Thandar, 1988</small> * Падрод ''[[Selenkothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria bacilla]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria erinaceus]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria glaberrima]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria lubrica]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria mactanensis]]'' <small>Tan Tiu, 1981</small> ** ''[[Holothuria moebii]]'' <small>Ludwig, 1883</small> ** ''[[Holothuria parva]]'' <small>Krauss in Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria parvispinea]]'' <small>Massin, 2013</small> ** ''[[Holothuria portovallartensis]]'' <small>Caso, 1954</small> ** ''[[Holothuria sinica]]'' <small>Liao, 1980</small> ** ''[[Holothuria theeli]]'' <small>Deichmann, 1938</small> ** ''[[Holothuria vittalonga]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> * Падрод ''[[Semperothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria cinerascens]]'' <small>(Brandt, 1835)</small> ** ''[[Holothuria flavomaculata]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria granosa]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria imitans]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria languens]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria pseudoimitans]]'' <small>Cherbonnier, 1951</small> ** ''[[Holothuria surinamensis]]'' <small>Ludwig, 1875</small> * Падрод ''[[Stauropora]]'' <small>Rowe, 1969</small> ** ''[[Holothuria annulifera]]'' <small>Fisher, 1907</small> ** ''[[Holothuria discrepans]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria dofleinii]]'' <small>Augustin, 1908</small> ** ''[[Holothuria exilis]]'' <small>Koehler & Vaney, 1908</small> ** ''[[Holothuria fuscocinerea]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria hawaiiensis]]'' <small>Fisher, 1907</small> ** ''[[Holothuria mitis]]'' <small>Sluiter, 1901</small> ** ''[[Holothuria modesta]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria olivacea]]'' <small>Ludwig, 1888</small> ** ''[[Holothuria pervicax]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria pluricuriosa]]'' <small>Deichmann, 1937</small> * Падрод ''[[Stichothuria]]'' <small>Cherbonnier, 1980</small> ** ''[[Holothuria coronopertusa]]'' <small>Cherbonnier, 1980</small> * Падрод ''[[Theelothuria]]'' <small>Deichmann, 1958</small> ** ''[[Holothuria asperita]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1981</small> ** ''[[Holothuria cadelli]]'' <small>Bell, 1887</small> ** ''[[Holothuria duoturriforma]]'' <small>Thandar, 2007</small> ** ''[[Holothuria foresti]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1981</small> ** ''[[Holothuria hamata]]'' <small>Pearson, 1913</small> ** ''[[Holothuria klunzingeri]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria longicosta]]'' <small>Thandar, 2007</small> ** ''[[Holothuria michaelseni]]'' <small>Erwe, 1913</small> ** ''[[Holothuria notabilis]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria ocellata]]'' <small>Jaeger, 1833</small> ** ''[[Holothuria paraprinceps]]'' <small>Deichmann, 1937</small> ** ''[[Holothuria princeps]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria pseudonotabilis]]'' <small>Thandar, 2007</small> ** ''[[Holothuria samoana]]'' <small>Ludwig, 1875</small> ** ''[[Holothuria spinifera]]'' <small>Théel, 1886</small> ** ''[[Holothuria squamifera]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria turriscelsa]]'' <small>Cherbonnier, 1980</small> ** ''[[Holothuria viridia]]'' <small>Cherbonnier, 1986</small> * Падрод ''[[Thymiosycia]]'' <small>Pearson, 1914</small> ** ''[[Holothuria altaturricula]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1984</small> ** ''[[Holothuria arenicola]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria conusalba]]'' <small>Cherbonnier & Féral, 1984</small> ** ''[[Holothuria gracilis]]'' <small>Semper, 1868</small> ** ''[[Holothuria hartmeyeri]]'' <small>Erwe, 1913</small> ** ''[[Holothuria impatiens]]'' <small>(Forskål, 1775)</small> ** ''[[Holothuria macroperona]]'' <small>Clark, 1938</small> ** ''[[Holothuria marginata]]'' <small>Sluiter, 1901</small> ** ''[[Holothuria milloti]]'' <small>Cherbonnier, 1988</small> ** ''[[Holothuria minax]]'' <small>Théel, 1886</small> ** ''[[Holothuria rathbunii]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria remollescens]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria strigosa]]'' <small>Selenka, 1867</small> ** ''[[Holothuria thomasi]]'' <small>Pawson & Caycedo, 1980</small> ** ''[[Holothuria truncata]]'' <small>Lampert, 1885</small> ** ''[[Holothuria zihuatanensis]]'' <small>Caso, 1964</small> * Падрод ''[[Vaneyothuria]]'' <small>Pearson, 1914</small> ** ''[[Holothuria integra]]'' <small>Koehler & Vaney, 1908</small> ** ''[[Holothuria lentiginosa]]'' <small>Marenzeller von, 1892</small> ** ''[[Holothuria sinefibula]]'' <small>Cherbonnier, 1964</small> ** ''[[Holothuria suspecta]]'' <small>Cherbonnier, 1958</small> ** ''[[Holothuria unica]]'' <small>Rowe, 1989</small> ** ''[[Holothuria zacae]]'' <small>Deichmann, 1937</small> * Падрод ''[[incertae sedis]]'' ** ''[[Holothuria aegyptiana]]'' <small>Helfer</small> ** ''[[Holothuria aemula]]'' <small>Sluiter, 1914</small> ** ''[[Holothuria albifasciatus]]'' <small>Quoy & Gaimard, 1834</small> ** ''[[Holothuria caparti]]'' <small>Cherbonnier, 1964</small> ** ''[[Holothuria flavocastanea]]'' <small>(Théel, 1886)</small> ** ''[[Holothuria huberti]]'' <small>Russo, 1899</small> ** ''[[Holothuria lengtiginosa]]'' <small></small> ** ''[[Holothuria papillata]]'' <small>Bell, 1887</small> ** ''[[Holothuria pyxoides]]'' <small>Ludwig, 1888</small> ** ''[[Holothuria riojai]]'' <small>Caso, 1964</small> {{div col end}} {{clr}} <gallery style="text-align:center;" mode="packed"> Holothuria impatiens.jpg|''[[Holothuria impatiens]]'' Holothuria leucospilota 2.jpg|''[[Holothuria leucospilota]]'' Holothuria lineata.jpg|''[[Holothuria lineata]]'' Reef1075 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|''[[Holothuria mexicana]]'' Holothuria nigralutea.JPG|''[[Holothuria nigralutea]]'' Holothuria pervicax.jpg|''[[Holothuria pervicax]]'' Holothuria poli Rab2011 a 3534.JPG|''[[Holothuria poli]]'' Holothuria sanctori Kira Panagia09 7334.JPG|''[[Holothuria sanctori]]'' Holothuria stellati.jpg|''[[Holothuria stellati]]'' Holothuria tubulosa Lefkada09 7769.JPG|''[[Holothuria tubulosa]]'' Holothuria milloti.jpg|''[[Holothuria milloti]]'' Holothuria atra.jpg|''[[Holothuria atra]]'' Holothuria flavomaculata Réunion.jpg|''[[Holothuria flavomaculata]]'' Holothuria nobilis.jpg|''[[Holothuria nobilis]]'' Holothuria turriscelsa.jpg|''[[Holothuria turriscelsa]]'' Holothuria verrucosa.jpg|''[[Holothuria verrucosa]]'' Holothuria whitmaei.jpg|''[[Holothuria whitmaei]]'' </gallery> {{зноскі}} [[Катэгорыя:Галатурыі]] [[Катэгорыя:Ігласкурыя]] 8q8otloyp18ct59bfnks6skgezcxgzo 0 353288 5154137 4831879 2026-06-13T21:34:58Z HK-47 9640 дапаўненне 5154137 wikitext text/x-wiki {{Кампанія |Назва = SpaceX |Лагатып =[[SpaceX logo.svg|256пкс]]<br/>Space Exploration Technologies Corporation |Тып = Прыватная кампанія |Заснавана = 2002 |Ліквідавана = |Раснавальнік = [[Ілан Маск]] |Размяшчэнне = {{ЗША}} {{iw|Хотарн, Каліфорнія|Хотарн|en|Hawthorne, California}}, [[Каліфорнія]], [[ЗША]] |Галоўныя асобы = [[Ілан Маск]] — заснавальнік, [[CEO]], галоўны канструктар |Галіна = [[Аэракасмічная індустрыя|Аэракасмічная]] |Прадукцыя = арбітальныя запускі,<br/> сямейства ракет [[Falcon, ракета-носьбіт|Falcon]],<br/> касмічны карабель [[Dragon SpaceX|Dragon]] |Колькасць супрацоўнікаў = больш 4000 (ліпень 2015) |Сайт = {{URL|SpaceX.com}} }} '''Space Exploration Technologies Corporation''' ('''SpaceX''') — [[ЗША|амерыканская]] кампанія, вытворца касмічнай тэхнікі са штаб-кватэрай у горадзе Хотарн, Каліфорнія, ЗША. Заснавана ў 2002 годзе ранейшым уладальнікам [[PayPal]] і [[CEO]] [[Tesla Motors]] [[Ілан Маск|Іланам Маскам]] з мэтай скараціць выдаткі на палёты ў космас, адкрываючы шлях да [[Каланізацыя Марса|каланізацыі Марса]]. Кампанія распрацавала ракеты-носьбіты [[Falcon 1]] і [[Falcon 9]], з самага пачатку маючы на ​​мэце зрабіць іх шматразовымі, і касмічны карабель [[Dragon SpaceX|Dragon]] (выводзіцца на арбіту Falcon 9), прызначаны для папаўнення запасаў на [[Міжнародная касмічная станцыя|Міжнароднай касмічнай станцыі]]. Пасажырская версія карабля [[Dragon V2]] для транспарціроўкі астранаўтаў на МКС знаходзіцца ў фінальнай фазе распрацоўкі. З 2015 года ўдзельнічае таксама ў рэалізацыі праекта вакуумнага цягніка [[Hyperloop]]. З мэтай кантролю над якасцю і коштам, распрацоўка, вытворчасць і тэставанне большасці кампанентаў прадукцыі праводзіцца з апорай на ўнутраныя рэсурсы, уключаючы ракетныя рухавікі [[Merlin, ракетны рухавік|Merlin]], Kestrel, [[Draco, ракетны рухавік|Draco]] і SuperDraco, якія выкарыстоўваюцца на ракетах-носьбітах Falcon і карабле Dragon. Гэта дазваляе SpaceX прапаноўваць самыя нізкія цэны на рынку, а таксама прыкметна зніжае час вытворчасці. == Гісторыя == === Заснаванне кампаніі === Пасля адыходу з [[PayPal]] Ілан Маск пачаў праяўляць цікавасць да прадпрыемстваў па даследаванні космасу. Затым ён пачаў наведваць касмічныя канферэнцыі і фінансаваць прыватныя касмічныя праекты. У 2001 годзе ён сустрэўся з заснавальнікам ''марсіянскай супольнасці'' Робертам Зубрыным і вылучыў яго кампаніі 100 000 долораў, увайшоўшы ў Савет дырэктараў. Ён выступіў з прамовай на іх чацвёртым з'ездзе, дзе распавёў пра '''Mars Oasis''' — праект па стварэнні цяпліцы і вырошчванні раслін на Марсе. Пазней, журналіст Эшлі Вэнс пісаў у в кнізе «Илон Маск: Tesla, SpaceX и поиски фантастического будущего» што першапачаткова Ілан Маск жадаў купіць гатовую ракету (з мэтай выкарыстаць яе для адпраўкі ўзораў раслін на Марс). Прыведзены 2 выпадкі (у кастрычніку 2001 і лютым 2002 года) калі бізнесмен ездзіў у Маскву з мэтай кіпіць састарэлую міжкантынентальную балістычную ракету. Але прапанаваны кошт ракеты здаваўся Маску празмерна вялікім.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://trends.rbc.ru/trends/innovation/6221f6399a794717a21a2f46|title=Как Илон Маск пытался купить ракеты у России и в итоге создал SpaceX|website=РБК Тренды|access-date=2026-06-13}}</ref> У чэрвені 2002 года Ілан Маск заснаваў кампанію і назваў яе '''Space X'''. Маск заявіў, што адной з яго мэтаў SpaceX з'яўляецца павышэнне надзейнасці і зніжэння кошту як пілатуемых, так і беспілотных касмічных перавозак, у канчатковым выніку ў 10 разоў. Першапачаткова штаб-кватэра SpaceX размяшчалася на складзе ў Эль-Сегундо (Каліфорнія, ЗША). Да лістапада 2005 года ў кампаніі працавала 160 чалавек. === Falcon 1 і першыя арбітальныя запускі === [[Файл:Falcon 1 Flight 5 rises over Omelek Island.jpg|злева|міні|Пяты запуск ракеты Falcon 1]] Space X стварылі сваю першую арбітальную ракету-носьбіт [[Falcon 1]] на ўласныя сродкі. Falcon 1 была аднаразовай двухступеньчатай [[Ракета-носьбіт|ракетай-носьбітам]] з малой грузападымальнасцю, чый кошт распрацоўкі склаў прыблізна 90 - 100 мільёнаў долараў. Ракета была названая ў гонар касмічнага карабля Тысячагадовы сокал з «[[Зорныя войны|Зорных войнаў]]». Для ракеты Falcon 1 у Space X былі распрацаваны свае жыдкапаліўныя ракетныя рухавікі: Merlin 1A і Kestrel. У 2004 годзе SpaceX падала пратэст супраць [[НАСА]] ў [[Падліковая палата ЗША|Падліковую палату ЗША]] (GAO) праз кантракт з адзіным падрадчыкам [[Kistler Aerospace]]. 24 сакавіка 2006 года выраблены першы для кампаніі запуск ракеты-носьбіта Falcon 1, які завяршыўся аварыяй. {{У планах|элемент=раздзел|прысвечаны=першым арбітальным запускам Space X}} == Асноўныя дасягненні == Да самых прыкметных дасягненняў SpaceX адносяцца: * Ракета-носьбіт з вадкаснымі рухавікамі ([[Falcon 1]]), якая 28 верасня 2008 года вывела карысную нагрузку на калязямную арбіту.<ref>{{cite web | url = http://www.spacex.com/F1-004-summary.php| title = Falcon 1 Flight 4 Mission Summary In Pictures | publisher = spacex.com | lang = en | accessdate = | archiveurl = https://web.archive.org/web/20090719023654/http://www.spacex.com/F1-004-summary.php | archivedate = 2009-07-19}}</ref><ref name = "sweet">{{cite web | url = http://spaceflightnow.com/falcon/004/| title = Sweet success at last for Falcon 1 rocket | publisher = spaceflightnow.com | date = 2008-09-28 | lang = en | accessdate = | archiveurl = | archivedate =}}</ref> * Касмічны карабель ([[Dragon SpaceX|Dragon]]), паспяхова запушчаны, выведзены на арбіту і вернуты на Зямлю 8 снежня 2010 года<ref name = "optimistic">{{ cite web | url = http://www.spaceflightnow.com/falcon9/002/101209reaction/| title = Musk 'optimistic' next Dragon flight will visit space station | publisher = spaceflightnow.com | date = 2010-12-09 | lang = en | accessdate = | archiveurl = | archivedate =}}</ref>; першы прыватны карабель, прыстыкаваны да [[Міжнародная касмічная станцыя|МКС]] — 25 мая 2012 года.<ref>{{cite news | url = http://www.universetoday.com/95402/dragon-grappled-for-history-making-docking-at-station-today-may-25/| title = Dragon Grappled and Berthed for History Making Docking at Station | work = universetoday.com | date = 2012 -05-25 | first = Ken | last = Kremer | lang = en | accessdate = | archiveurl = | archivedate =}}</ref> * Запуск спадарожніка (SES-8) на [[Геастацыянарная арбіта|геастацыянарную арбіту]] — 3 снежня 2013.<ref>{{cite web | url = http://www.spaceflight101.net/spacex-falcon-9-v11-ses-8-launch-updates.html | title = SES-8 Launch Updates | publisher = spaceflight101.net | lang = en | archiveurl = https://web.archive.org/web/20160304034110/http://www.spaceflight101.net/spacex-falcon-9-v11-ses-8-launch-updates.html | archivedate = 4 сакавіка 2016 | url-status = dead }}</ref> * Першая ў гісторыі<ref>[http://www.kommersant.ru/doc/2883239 Falcon 9 увайшоў у гісторыю за гадзіну], kommersant.ru, 22 снежня 2015 г.</ref> пасадка першай ступені на Зямлю пасля арбітальнага запуска ракеты-носьбіта [[Falcon 9]] — 22 снежня 2015 года.<ref>{{cite web | url = http://spaceflight101.com/falcon-9-orbcomm-flight2/spacex-falcon-9-achieves-first-booster-landing/ | title = A Day to Remember - SpaceX Falcon 9 achieves first Booster Return to Onshore Landing | publisher = spaceflight101.com | date = 2015/12/22 | lang = en | accessdate = | archiveurl = https://web.archive.org/web/20151222210116/http://spaceflight101.com/falcon-9-orbcomm-flight2/spacex-falcon-9-achieves-first-booster-landing/ | archivedate = 22 снежня 2015 | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | url = https://twitter.com/SpaceX/status/679114269485436928| title = The Falcon 9 first stage landing is confirmed. Second stage continuing nominally. | Work = twitter.com | date = 2015/12/22 | first = SpaceX | last = | lang = en | accessdate = | archiveurl = | archivedate =}}</ref><ref>{{cite news | url = https://twitter.com/elonmusk/status/679142215981993984| title = Falcon 9 standing on LZ-1 at Cape Canaveral | work = twitter.com | date = 2015/12/22 | first = Elon | last = Musk | lang = en | accessdate = | archiveurl = | archivedate =}}</ref><ref>{{cite news | title = Шматразовая ступень Falcon 9 упершыню ў гісторыі паспяхова вярнулася на Зямлю | url = http://lenta.ru/news/2015/12/22/spacex/|accessdate=2015-12-25|publisher=Сайт навін «Лента.Ру» | date = 22 снежня 2015}}</ref> * Першая паспяховая пасадка першай ступені ракеты-носьбіта Falcon 9 на марскую платформу [[Autonomous Spaceport Drone Ship]] — 8 красавіка 2016 года.<ref name = "firstlanding">{{cite web | author = SpaceX | title = The 1st stage of the Falcon 9 just landed on our Of Course I Still Love You droneship. Dragon in good orbit | url = https://twitter.com/SpaceX/status/718542763545899008| date = 2016/04/08 | publisher = twitter.com | language = en}}</ref> * Кампанія SpaceX у супрацоўніцтве з [[NASA]] адправіла на [[МКС]] двух амерыканскіх астранаўтаў на караблі [[Crew Dragon]]. Упершыню на МКС людзі адправіліся на транспарце прыватнай кампаніі — 30 мая 2020<ref>[https://nashaniva.by/?c=ar&i=252726 nashaniva.by]</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == [http://www.spacex.com/ Афіцыйны сайт SpaceX] {{Ілан Маск}} [[Катэгорыя:Касманаўтыка ЗША]] [[Катэгорыя:Камерцыйны касмічны палёт]] l051xuutdg252khyjhkzex6shcya57q 0 463715 5154147 2610713 2026-06-14T00:24:39Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[ФК СКА-1938]] 5154147 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ФК СКА-1938]] qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb 0 463809 5154151 2610652 2026-06-14T00:25:19Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[ФК СКА-1938]] 5154151 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ФК СКА-1938]] qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb 0 468626 5154223 2650315 2026-06-14T09:44:32Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Выдалена перасылка на [[Павел Уладзіміравіч Чарнышоў]] 5154223 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Павел Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Павел Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Павел Иванович}} (1911—1987) — Герой Савецкага Саюза. * [[Павел Уладзіміравіч Чарнышоў]] (нар. 1995) — беларускі футбаліст. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} a2y4e93hftymvr1uei30p2ln2x0vgr0 0 472819 5154159 4984817 2026-06-14T05:06:20Z StarDeg 16311 /* Фільмаграфія */ 5154159 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Форд}} {{Кінематаграфіст | Імя = | Арыгінал імя = | Фота = | Шырыня = | Подпіс = | Імя пры нараджэнні = | Дата нараджэння = | Месца нараджэння = | Дата смерці = | Месца смерці = | Прафесія = кінарэжысёр | Гады актыўнасці = | Кірунак = | Узнагароды = | imdb_id = | Сайт = | Грамадзянства = {{USA}} }} '''Джон Форд''' ({{lang-en|John Ford}}, сапраўднае імя Джон Марцін Фіні, {{lang-en|John Martin Feeney}}, [[1 лютага]] [[1894]], Кейп-Элізабэт, Мэн — [[31 жніўня]] [[1973]], Палм-Дэзерт, Каліфорнія) — амерыканскі кінарэжысёр, [[сцэнарыст]], прадзюсар і [[пісьменнік]], найбуйнейшы майстар вестэрна, адзіны ў гісторыі ўладальнік чатырох «[[Оскар]]аў» за найлепшую рэжысуру. == Фільмаграфія == * 1940 — [[Гронкі гневу (фільм)|Гронкі гневу]] * 1952 — [[Ціхі чалавек]] == Зноскі == {{reflist}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру}} {{DEFAULTSORT:Форд Джон}} 9d8xt4lu4yc407lhl9fa8v691bqvqvx 0 480778 5154171 4851181 2026-06-14T07:56:55Z ~2026-34644-93 169783 Flag of et-Elva. 5154171 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Элва (значэнні)}} {{НП | сцяг = Flag of et-Elva.svg | герб = Elva coatofarms.png }} '''Элва''' — горад у паўднёва-усходняй частцы [[Эстонія|Эстоніі]] ў павеце Тарту. З'яўляецца самастойным гарадскім муніцыпалітэтам і не ўваходзіць у склад якой-небудзь воласці. Размешчаны на [[Элва (рака)|рацэ Элва]], якая ўпадае ў [[Эмайыгі]]. У горадзе знаходзіцца два возеры: Верэві і Арбі. Недалёка ад горада знаходзіцца возера Війс'яагу. Чыгуначная станцыя на лініі Тарту — Валга. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Вядомыя ўраджэнцы і жыхары == * [[Прыйт Вікс]], эстонскі біятланіст {{зноскі}} {{Тарту}} {{Гарады Эстоніі}} [[Катэгорыя:Гарады Эстоніі]] 58ibjk84plpjlwbg8jsve78o9piq0cu 5154259 5154171 2026-06-14T11:05:16Z M.L.Bot 261 Адхілена апошняя змена (зробленая [[Адмысловае:Contributions/~2026-34644-93|~2026-34644-93]]) і адноўлена версія 4851181, зробленая Rymchonak 5154259 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Элва (значэнні)}} {{НП}} '''Элва''' — горад у паўднёва-усходняй частцы [[Эстонія|Эстоніі]] ў павеце Тарту. З'яўляецца самастойным гарадскім муніцыпалітэтам і не ўваходзіць у склад якой-небудзь воласці. Размешчаны на [[Элва (рака)|рацэ Элва]], якая ўпадае ў [[Эмайыгі]]. У горадзе знаходзіцца два возеры: Верэві і Арбі. Недалёка ад горада знаходзіцца возера Війс'яагу. Чыгуначная станцыя на лініі Тарту — Валга. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Вядомыя ўраджэнцы і жыхары == * [[Прыйт Вікс]], эстонскі біятланіст {{зноскі}} {{Тарту}} {{Гарады Эстоніі}} [[Катэгорыя:Гарады Эстоніі]] cdd3at1460qu5qeahvp007an36j7uws 0 531765 5154172 5119099 2026-06-14T07:58:19Z ~2026-34644-93 169783 Antsla valla vapp. 5154172 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Антсла (значэнні)}} {{НП | сцяг = Antsla flag.png | герб = Antsla valla vapp.gif }} '''Антсла''' ({{lang-et|Antsla}}) — горад на паўднёвым усходзе [[Эстонія|Эстоніі]] ў [[Выру (павет)|павеце Выру]]. Горад не мае самастойнага муніцыпальнага статусу, а ўваходзіць у адпаведную [[Антсла (воласць)|воласць]] як яе складовая частка. Праз [[Антсла (станцыя)|горад]] праходзіць чыгунка Валга — Пячора (частка Пскоўска-Рыжскай чыгункі). У [[1950]] — [[1959]] гг. — цэнтр Антсласкага раёна [[Эстонская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Эстонскай ССР]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Гарады-пабрацімы == {{Гарады-пабрацімы}} == Галерэя == <gallery> Antsla raudteejaam (2).JPG|Станцыя Антсла Antsla raudteejaam.JPG|Чыгуначны вакзал Vabadussõja mälestussammas Antslas 2014.jpg|Помнік загінуўшым за незалежнасць </gallery> {{зноскі}} {{Гарады Эстоніі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Воласць Антсла}} [[Катэгорыя:Гарады Эстоніі]] oe4cmru3h2kai2loprbxbm7tsxdjil4 5154257 5154172 2026-06-14T11:04:59Z M.L.Bot 261 Адхілена апошняя змена (зробленая [[Адмысловае:Contributions/~2026-34644-93|~2026-34644-93]]) і адноўлена версія 5119099, зробленая J-ka Zadzvinski 5154257 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Антсла (значэнні)}} {{НП}} '''Антсла''' ({{lang-et|Antsla}}) — горад на паўднёвым усходзе [[Эстонія|Эстоніі]] ў [[Выру (павет)|павеце Выру]]. Горад не мае самастойнага муніцыпальнага статусу, а ўваходзіць у адпаведную [[Антсла (воласць)|воласць]] як яе складовая частка. Праз [[Антсла (станцыя)|горад]] праходзіць чыгунка Валга — Пячора (частка Пскоўска-Рыжскай чыгункі). У [[1950]] — [[1959]] гг. — цэнтр Антсласкага раёна [[Эстонская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Эстонскай ССР]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Гарады-пабрацімы == {{Гарады-пабрацімы}} == Галерэя == <gallery> Antsla raudteejaam (2).JPG|Станцыя Антсла Antsla raudteejaam.JPG|Чыгуначны вакзал Vabadussõja mälestussammas Antslas 2014.jpg|Помнік загінуўшым за незалежнасць </gallery> {{зноскі}} {{Гарады Эстоніі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Воласць Антсла}} [[Катэгорыя:Гарады Эстоніі]] 32br6ordrdjmghe63an5nfye7iv60nk 0 597755 5154081 4949270 2026-06-13T12:25:11Z Spokiyny 153126 /* */ 5154081 wikitext text/x-wiki {{Значэнні|Сасновэ}} {{НП-Украіна |статус = Пасёлак гарадскога тыпу |беларуская назва = Сасновэ |арыгінальная назва = Соснове |падначаленне = |герб = Sosnove s.png |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat = |long = |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 49|lat_sec = 18 |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 00|lon_sec = 20 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |від рэгіёна = |рэгіён = |від раёна = |раён = |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = [[XVIII ст.]] |ранейшыя імёны = Людвіпаль |статус з = 1959 |плошча = 1,42 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 2000 |год перапісу = 2023 |шчыльнасць = 1433,8 |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = +380-3653 |паштовы індэкс = 34652 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = Sosnove |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Сасновэ'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Соснове}}) — пасёлак гарадскога тыпу ў [[Бэрэзніўскі раён|Бэрэзніўскім раёне]] [[Ровенская вобласць|Ровенскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]] на рацэ Случ у межах ландшафтнага заказніка Сакаліныя горы. == Гісторыя == Паселішча Людвіпаль было заснавана ў 2-й палове XVIII ст. Ануфрыем Бежынскім, сынам Фелікса Бежынскага, якому ў 1755 г. [[Патоцкія|Патоцкімі]] было перададзена ва ўласнасць мястэчка Селішчы (Seidliszcza), да якога Патоцкімі у 1720 г. быў перанесены "ośrodek dóbr" з Губкава, размешчанага на процілеглым беразе ракі Случ, якое было моцна разбурана [[Паўночная вайна (1700—1721)|шведскім войскам]], а затым спустошана [[Брушны тыф|тыфам]]. Назва Людвіпаль (Ludwipol) паходзіць ад імя жонкі Ануфрыя Бежынскага Людвікі Панінскай. Пасля ўваходжання [[Правабярэжная Украіна|Правабярэжнай Украіны]] да складу [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]] Людвіпаль у 1795 г. уключаны ў склад Ровенскага павета. У 1798 г. у Людвіпале быў 141 двор, дзе пражывала 860 чалавек, а ў 1812 г. колькасць двароў зменшылася да 115, насельніцтва — да 740 чалавек. У пачатку XIX ст. тут дзейнічала суконная мануфактура. У 1850 г. ў Людвіпале адкрыта папяровая фабрыка, якая працавала на мясцовай сыравіне. Памешчык заснаваў вінакурны завод. Дзякуючы выгаднаму размяшчэнню — праз Людвіпаль ішлі гандлёвыя шляхі з [[Корац|Карца]] ў [[Бэрэзнэ]], [[Стэпань]] і [[Пінск]]. Водным шляхам сплаўлялі лес і перавозілі розныя тавары. Толькі ў 1850 г. ад людвіпальскай прыстані адпраўлена 89 плытоў з таварамі на 27,5 тыс. рублёў. У сярэдзіне XIX ст. ў Людвіпале налічвалася 80 дамоў, насельніцтва - каля 670 чал., больш за 60% з іх займаліся земляробствам, астатнія — саматужнымі промысламі, гандлем, сплавам лесу. У 1867 г. рабочыя спалілі папяровую фабрыку, а суконная згарэла ў 1879 г. Па дадзеных 1884 г. у Людвіпале быў піўзавод, некалькі скатабоен, 22 невялікіх крамы. У год праводзілася тры кірмашы і штотыдзень таргі. З 1866 г. Людвіпаль быў цэнтрам воласці, ён належаў да катэгорыі мястэчак. У ім пражывала 850 жыхароў, а на канец стагоддзя колькасць іх узрасла да 1428 чал. 7 сакавіка 1946 г. [[СССР|савецкімі ўладамі]] мястэчка было перайменавана на Сасновае (Сасновэ). == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Населеныя пункты Бэрэзніўскага раёна}} {{Ровенская вобласць}} [[Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ровенскай вобласці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бэрэзніўскага раёна]] pgugraovu39ngc6kdkr59ykjxe87q56 0 598603 5154066 4949377 2026-06-13T12:01:01Z Spokiyny 153126 /* */ 5154066 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна|Насельніцтва=696|год перапісу=2025}} '''Губкіў'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Гу́бків}}) — вёска ў [[Бэрэзніўскі раён|Бэрэзніўскім раёне]] [[Ровенская вобласць|Ровенскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Населеныя пункты Бэрэзніўскага раёна}} {{Заліўка НП-Украіна}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бэрэзніўскага раёна]] cwg36ur96gi100c7f9cwgcrkwo1x37w 0 598620 5154083 4949393 2026-06-13T12:42:53Z Spokiyny 153126 /* */ 5154083 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна|Насельніцтва=46|крыніца насельніцтва=<ref>https://lnk.ua/56z0LWjma</ref>|год перапісу=2025}} '''Мачулянка'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Мочуля́нка}}) — вёска ў [[Бэрэзніўскі раён|Бэрэзніўскім раёне]] [[Ровенская вобласць|Ровенскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Населеныя пункты Бэрэзніўскага раёна}} {{Заліўка НП-Украіна}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бэрэзніўскага раёна]] pl0j0rottpentj192govp5q3ihguwdd 0 608347 5154265 4955772 2026-06-14T11:21:58Z 5154265 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна |статус = Пасёлак гарадскога тыпу |беларуская назва = Высакапілля |арыгінальная назва = Високопілля |падначаленне = |герб = Vysokopillya gerb.png |сцяг = Vysokopillya prapor.png |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat = |long = |lat_dir = N|lat_deg = 47|lat_min = 29|lat_sec = 39 |lon_dir = E|lon_deg = 33|lon_min = 31|lon_sec = 58 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |від рэгіёна = |рэгіён = Херсонская вобласць |від раёна = |раён = Бэрыслаўскі раён |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = 1869 |ранейшыя імёны = Кронаў |статус з = 1957 |плошча = 8,39 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = 86 |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 2297 |год перапісу = 2025 |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = +380-5535 |паштовы індэкс = 74000 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |крыніца насельніцтва=<ref>https://lnk.ua/3Wo437yJk</ref>}} '''Высакапілля'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Високопі́лля}}) — [[пасёлак гарадскога тыпу]] ў [[Бэрыслаўскі раён|Бэрыслаўскім раёне]] [[Херсонская вобласць|Херсонскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. Чыгуначная станцыя на лініі [[Апосталавэ]] — [[Снігурыўка]]. Заснаваны ў ХІХ ст. [[Немцы|нямецкімі]] каланістамі. У 1946—2020 — раённы цэнтр [[Высакапільскі раён|Высакапільскага раёна]]. Падчас [[уварванне Расіі ва Украіну (2022)|расійскага ўварвання ва Украіну]] знаходзіўся пад расійскай акупацыяй з [[16 сакавіка]] да [[4 верасня]] [[2022]] года. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Высакапільскі раён}} {{Херсонская вобласць}} [[Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Херсонскай вобласці]] gs9np38vjeuuncxtlhl6ru88d6plpni 0 608791 5154091 4955794 2026-06-13T13:57:59Z Spokiyny 153126 /* */ 5154091 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна |статус = Горад |беларуская назва = Салэдар |арыгінальная назва = Соледар |падначаленне = |герб = Soledar coat of arms.svg |сцяг = Soledar flag.svg |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = Soledar, Donetsk Oblast, Ukraine - panoramio.jpg |подпіс = |lat = |long = |lat_dir = N|lat_deg = 48|lat_min = 41|lat_sec = 49 |lon_dir = E|lon_deg = 38|lon_min = 04|lon_sec = 17 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |від рэгіёна = |рэгіён = Данецкая вобласць |від раёна = |раён = Бахмуцкі раён |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = XVII ст. |ранейшыя імёны = |статус з = 1965 |плошча = 14,1 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 0 |год перапісу = 2026 |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = +380-6274 |паштовы індэкс = 84545 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |крыніца насельніцтва=<ref>[https://freeradio.com.ua/ru/misto-bez-liudei-i-tsilykh-budynkiv-iak-zminyvsia-soledar-za-try-roky-okupatsii/ Город без людей и целых домов: как изменился Соледар за три года ]</ref>}} '''Саледар''' ці '''Салэдар'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Соледар}}) — горад у [[Бахмуцкі раён|Бахмуцкім раёне]] [[Данецкая вобласць|Данецкай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. У горадзе размешчана чыгуначная станцыя «Сіль» на лініі [[Бахмут]] — [[Сівэрск]]. Вядомы дзякуючы радовішчам [[Каменная соль|каменнай солі]]. Горадаўтваральнае прадпрыемства — [[Арцёмсоль]], якое займаецца здабычай і рэалізацыяй [[павараная соль|паваранай солі]] (NaCl), найбуйнейшае на тэрыторыі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы<ref>[https://interfax.com.ua/news/economic/231861.html Кабмин передал «Артемсоль» в ведение Мининфраструктуры]</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бахмуцкі раён}} {{Данецкая вобласць}} [[Катэгорыя:Гарады Данецкай вобласці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бахмуцкага раёна]] l53aviiu02jql77vp9qahdc07ih0suz 0 629772 5154142 4968652 2026-06-13T23:42:39Z Spokiyny 153126 /* */ 5154142 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна|Насельніцтва=1397|крыніца насельніцтва=<ref>https://stryi-rada.gov.ua/wp-content/uploads/2025/09/3149д4.pdf</ref>|год перапісу=2025}} '''Вэрчаны'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Верча́ни}}) — вёска ў [[Стрыйскі раён|Стрыйскім раёне]] [[Львоўская вобласць|Львоўскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Стрыйскі раён}} {{Заліўка НП-Украіна}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Стрыйскага раёна]] i2m0a5is0vqnzlnfh8avlwzsno683bc 0 629816 5154141 4968702 2026-06-13T23:35:14Z Spokiyny 153126 /* */ 5154141 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна|Насельніцтва=845|год перапісу=2026}} '''Підгірці'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Підгі́рці}}) — вёска ў [[Стрыйскі раён|Стрыйскім раёне]] [[Львоўская вобласць|Львоўскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Стрыйскі раён}} {{Заліўка НП-Украіна}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Стрыйскага раёна]] oqz4javfz9cpyca0ldzxso4is0h21xo 0 653860 5154212 3685700 2026-06-14T09:41:51Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Выдалена перасылка на [[Васіль Яфімавіч Чарнышоў]] 5154212 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Васіль Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Васіль Андрэевіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Василий Андреевич}} (1825—1906) — палкоўнік, удзельнік абароны Севастопаля. * {{нп5|Васіль Васільевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Василий Васильевич}} (1896—1952) — генерал-палкоўнік, намеснік наркама ўнутраных спраў СССР. * {{нп5|Васіль Ільіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Василий Ильич}} (1867—1949) — рускі і савецкі мовазнавец. * [[Васіль Яфімавіч Чарнышоў]] (1908—1969) — савецкі дзяржаўны, партыйны і ваенны дзеяч. * {{нп5|Васіль Якаўлевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Василий Яковлевич}} (1896—1937) — савецкі партыйны дзеяч. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} bsdpo0kino2vx7tfifaqpr79nvk7a4a 0 658914 5154122 5051692 2026-06-13T19:09:47Z Rotondus 11765 /* Д */ удакладненне 5154122 wikitext text/x-wiki {{пералік}} [[Выява:Coat of Arms of Hłybokaje, Belarus.svg|thumb|200px|[[Герб Глыбокага]]]] Вядомыя ўраджэнцы [[Глыбокае|Глыбокага]]: {{АБВ}} __NOTOC__ [[Выява:Kłaŭdzi Duž-Dušeŭski. Клаўдзі Дуж-Душэўскі (1920-29).jpg|thumb|175px|[[Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі]]]] [[Выява:Minsky.jpg|thumb|175px|[[Мікалай Мінскі]]]] [[Выява:1995. Stamp of Belarus, Pavel Sukhoi 0114.jpg|thumb|175px|[[Павел Восіпавіч Сухі|Павел Сухі]]]] [[Выява:Samuel Mohilewer.jpg|thumb|175px|[[Шмуэль Магілевер]]]] [[Выява:Ks. dr Wacław Szuniewicz (1931).jpg|thumb|175px|[[Вацлаў Шуневіч]]]] == А == * [[Людміла Фёдараўна Андзілеўка]] (нар. 1958) — [[беларусы|беларуская]] [[пісьменнік|пісьменніца]], [[проза|празаік]], [[мастак]] у жанры наіў. == Б == * [[Юрый Барысавіч Багушэвіч]] (нар. 1946) — беларускі мастак. Член [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюза мастакоў]] з 1978 года. * [[Злата Бургін]] (1914—1981)<ref>{{Cite web |url=http://yiddishmusic.jewniverse.info/burginzlata/index.html |title=Архіўная копія |access-date=10 лютага 2023 |archive-date=18 лютага 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240218213821/http://yiddishmusic.jewniverse.info/burginzlata/index.html |url-status=dead }}</ref> == В == * [[Барыс Міхайлавіч Волін]] (1886—1957) — савецкі партыйны і [[Дзяржаўны дзеяч|дзяржаўны дзеяч]] [[РСФСР]] і [[УССР]], публіцыст, [[гісторык]], прафесар (1939). == Г == * [[Ісай Ісаакавіч Гітэльзон]] (1896—1965) — савецкі вучоны-дэрматолаг. Доктар медыцынскіх навук, прафесар<ref>{{Cite web |title=Архіўная копія |url=http://my.krskstate.ru/docs/doctors/gitelzon-isay-isaakovich/ |accessdate=10 лютага 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230131101147/http://my.krskstate.ru/docs/doctors/gitelzon-isay-isaakovich/ |archivedate=31 студзеня 2023 |url-status=dead }}</ref>. == Д == * [[Фёдар Мікалаевіч Дамінікоўскі]] (1905—1949) — беларускі [[гісторык]], [[кандыдат сельскагаспадарчых навук]] (1935). * [[Дзмітрый Альбертавіч Дзёмін|Дзмітрый Дзёмін]] (1967—2020) — дудар, выкладчык музыкі, майстар традыцыйных інструментаў, заслужаны дзеяч [[Карэлія|Карэліі]]. * [[Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі]] (1891—1959) — беларускі [[палітычны дзеяч]], [[дыпламат]], [[рэдактар]], [[педагог]]. Лічыцца аўтарам эскіза сучаснага [[бел-чырвона-белы сцяг|бел-чырвона-белага сцяга]]. * [[Ганна Душэўская]] (1893 — 1971) — беларуская пісьменніца, паэтэса, музыкант, мовазнавец і перакладніца. == Ж == * [[Алег Валянцінавіч Жынгель]] (нар. 1967) — член [[Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь|Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання|7-га]] склікання. == Л == * [[Сямён Навумавіч Леках]] (нар. 1947) — беларускі вучоны ў галіне металургіі. [[Доктар тэхнічных навук]]. [[Заслужаны вынаходнік Рэспублікі Беларусь|Заслужаны вынаходнік Беларусі]] (1993). * [[Міхаіл Яўстаф’евіч Ліпчык]] — беларускі баяніст. == М == * [[Самуэль Магілевер|Шмуэль Магілевер]] (1824—1898) — заснавальнік прасіянізму. * [[Андрэй Георгіевіч Майсяёнак]] (нар. 1943) — беларускі [[вучоны]] ў галіне біяхіміі, [[урач]], гісторык медыцыны, [[грамадскі дзеяч]]. [[Біяхімік]], [[вітамінолаг]]. Член-карэспандэнт [[НАНБ|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (2000), [[доктар біялагічных навук]] (1997), [[прафесар]] (1997). * [[Алесь Марговіч]] (1927—1967) — беларускі [[журналіст]], [[грамадскі дзеяч]], [[выдавец]]. * [[Мікалай Мінскі]] (1855—1937) — пісьменнік і публіцыст, адзін з пачынальнікаў сімвалізму. * [[Вадзім Міцько]] (нар. 1980) — беларускі валейбаліст. == Р == * [[Лявонцій Іосіфавіч Ракоўскі]] (1896—1979) — пісьменнік, паэт. == С == * [[Павел Восіпавіч Сухі]] (1895—1975) — савецкі авіяканструктар. Лаўрэат [[Ленінская прэмія|Ленінскай прэміі]] (1968) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1943), двойчы [[Герой Сацыялістычнай Працы]] (1957, 1965), доктар тэхнічных навук (1940). == Х == * [[Аляксандр Францавіч Хайноўскі]] (нар. 1970) — беларускі дыпламат. == Ш == * [[Валянцін Пятровіч Шаеў]] (нар. 1964) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня [[Следчы камітэт Рэспублікі Беларусь|Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь]], [[генерал-маёр]] юстыцыі. * [[Марына Іванаўна Шкерманкова]] (нар. 1990) — беларуская [[цяжкая атлетыка|цяжкаатлетка]]. * [[Вацлаў Шуневіч]] (1892—1963) — ксёндз-лекар. {{Зноскі}} [[Катэгорыя:Постаці Глыбокага| ]] 5pgn5rewafl7a5r5do5l0y33g6wl0rf 100 658977 5154110 5153489 2026-06-13T15:51:19Z NirvanaBot 40832 +2 новых 5154110 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Петэр Лорэ|2026-06-13T09:42:13Z|StarDeg}} {{Новы артыкул|Мець і не мець (фільм)|2026-06-13T05:05:23Z|StarDeg}} {{Новы артыкул|Чатырнаццаць гадзін|2026-06-11T12:58:43Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Праект «Авэ Марыя» (фільм)|2026-06-11T12:04:13Z|Feeleman}} {{Новы артыкул|Нуарны чалавек-павук (тэлесерыял)|2026-06-10T13:12:29Z|Feeleman}} {{Новы артыкул|Вясковая дзяўчына|2026-06-10T12:01:25Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Чырвоны пыл|2026-06-10T10:17:13Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Вораг грамадства (фільм, 1931)|2026-06-10T10:03:33Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Законапаслухмяны грамадзянін|2026-06-10T08:04:10Z|Feeleman}} {{Новы артыкул|Джын Харлау|2026-06-10T06:14:15Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Джэрард Батлер|2026-06-09T10:37:52Z|Feeleman}} {{Новы артыкул|Tokio Hotel|2026-06-09T07:22:02Z|DzBar}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 0y3c5ucj7xav7w49fnvbh10aaadsiha 0 676461 5154204 3835436 2026-06-14T09:36:37Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Выдалена перасылка на [[Алег Віктаравіч Чарнышоў]] 5154204 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Алег Чарнышоў''': <onlyinclude> * [[Алег Анатолевіч Чарнышоў]] — беларускі дзяржаўны дзеяч, намеснік старшыні КДБ Беларусі. * [[Алег Віктаравіч Чарнышоў]] (нар. 1939) — беларускі даследчык у сферы дызайну. * {{нп5|Алег Уладзіміравіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Олег Владимирович}} (нар. 1986) — расійскі футбаліст. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} ixel9weyc3avczmjmxbxt14tn1as0c5 0 677571 5154079 4533394 2026-06-13T12:20:12Z 5154079 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Аляксандр Валянцінавіч Арановіч''' (нар. 19 кастрычніка 1982) — удзельнік каманды YouTube-канала «[[Краіна для жыцця|Страна для жизни]]» ([[Беларуская мова|бел.]]: Краіна для жыцця), беларускі [[Палітычныя зняволеныя|палітвязень]], абвінавачаны пад час [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе]]<ref>{{cite web|url=https://prisoners.spring96.org/be/person/alaksandr-aranovich|title=Аляксандр Арановіч|work=[[Вясна (праваабарончы цэнтр)|Вясна]]}}</ref>. == Храналогія пераследу == Аляксандр Арановіч разам з камандай «Страны для жизни» ездзіў па рэгіёнах Беларусі на брэндаваным аўтадоме. Затрыманы падчас пікету па зборы подпісаў у Гродне 29 траўня 2020 года. Пераведзены ў Мінск у [[СІЗА-1 (Мінск)|СІЗА-1]]. Прад’яўлена абвінавачванне паводле ч. 1 арт. 342 (Арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак) Крымінальнага кодэксу. 17 снежня 2020 года стала вядома, што Арановічу прад’явілі новае абвінавачванне — падрыхтоўка да ўдзелу ў масавых беспарадках (п. 13 ч. 2 арт. 293 Крымінальнага кодэкса). 4 красавіка 2021 года быў асуджаны суддзёй Аленай Пятровай на 6 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму<ref>{{cite web|url=https://belsat.eu/news/27-04-2021-kiroutsu-autadomu-kraina-dlya-zhytstsya-alyaksandra-aranovicha-asudzili-na-shests-gadou-kalonii-uzmotsnenaga-rezhymu/|title=Кіроўцу аўтадому «Краіна для жыцця» Аляксандра Арановіча асудзілі на шэсць гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму|work=[[Белсат]]}}</ref>. Падчас зняволення Арановіча ягоны тэрмін павялічылі на паўгады «за непадпарадкаванне». Выйшаў на волю ў маі 2026 года<ref>{{cite web|url=https://nashaniva.com/396524|title=Стала вядома пра вызваленне Аляксандра Арановіча — кіроўцы аўтадома «Краіны для жыцця», якога арыштавалі разам з Ціханоўскім|work=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]}}</ref>. {{Зноскі}} {{DEFAULTSORT:Арановіч Аляксандр Валянцінавіч}} [[Катэгорыя:Асобы]] [[Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»]] b4idgvwa2zxskh37a8qydk20sjfvyur 0 678093 5154121 5153715 2026-06-13T19:09:43Z Rotondus 11765 дададзена [[Катэгорыя:Пахаваныя на Пятрашунскіх могілках]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5154121 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік | Выява = Hanna Dušeŭskaja passport photo (1921).jpg | Подпіс = Пашпартны фотаздымак Ганны Душэўскай, прымацаваны да анкеты на ўезд у Эстонію. 1921 г. }} '''Га́нна Сцяпа́наўна Душэ́ўская''' ({{lang-lt|Ona Duševskaitė}}; {{ДН|13|12|1893|1|}}, [[Глыбокае]]&nbsp;— {{ДС|8|4|1971}}, [[Каўнас]])&nbsp;— беларуская [[пісьменніца]], [[паэтэса]], музыкант, [[мовазнавец]] і [[перакладніца]]. Родная сястра беларускага і літоўскага грамадска-палітычнага дзеяча, [[дыпламат]]а і [[архітэктар]]а [[Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]]. == Біяграфія == Ганна Душэўская нарадзілася 1 (13) снежня 1893 года ў мястэчку [[Глыбокае]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]] ў сям’і збяднелага шляхціца, будаўніка Сцяпана Душэўскага і яго жонкі Евы (памерла ў 1930 годзе). Апроч Клаўдзія, мела сястру Ядзвігу (1889—1966), якая пазней выйшла замуж за аднаго са стваральнікаў эстонскага войска генерал-маёра [[Рудольф Ёханес Рэйман|Рудольфа Рэймана]]<ref name="nn_dushauskaya">{{cite web|url=https://nashaniva.com/396733|title=Як выглядала акцёрка Ганна Душэўская, сястра стваральніка бел-чырвона-белага сцяга, чый твар быў схаваны пад нікабам|author=Ф. Раўбіч|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=7 чэрвеня 2026|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}</ref>. Сярэднюю адукацыю Ганна атрымала ў [[Вільня|Вільні]] ў мясцовай жаночай гімназіі. У 1917 годзе паступіла на гісторыка-філалагічны факультэт [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Пецярбургскага ўніверсітэта]], дзе паспела скончыць два курсы. Досвед навучання ў гэтай установе і лінгвістычныя веды дапамаглі ёй стаць адной з укладальніц унікальнага «[[Сямімоўны слоўнік|Сямімоўнага слоўніка]]» (нямецка-польска-расійска-беларуска-літоўска-латышска-яўрэйскага), які пабачыў свет у [[Лейпцыг]]у ў 1918 годзе<ref><small>Sieben-Sprachen-Wörterbuch: Deutsch, Polnisch, Russisch, Weissruthenisch, Litauisch, Lettisch, Jiddisch, Leipzig: A. Spamer, 1918, https://archive.org/details/siebensprachenw00prusuoft</small></ref>. [[Файл:Hanna Duseuskaja.jpg|злева|міні|Фотапартрэт Ганны, дзе яе твар цалкам схаваны пад цёмнай тканінай.]] Пасля вяртання ў Вільню Ганна Душэўская актыўна ўдзельнічала ў беларускім нацыянальным руху. Яна з'яўлялася сяброўкай [[Беларускае таварыства помачы пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства помачы пацярпелым ад вайны]] і [[Беларускі настаўніцкі саюз|Беларускага настаўніцкага саюза]], выкладала польскую мову ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]. Дзякуючы артыстычным здольнасцям, з 1919 года ўдзельнічала ў спектаклях [[Віленская беларуская драматычная дружына|Віленскай беларускай драматычнай дружыны]], дзе бліскуча грала вядучыя ролі ў [[П’еса|п’есах]] [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]] і [[Уладзіслаў Галубок|Уладзіслава Галубка]]. Вядомы ў архівах фотапартрэт Ганны, дзе яе твар цалкам схаваны пад цёмнай тканінай (адкрытымі застаюцца толькі вочы), даследчыкі лічаць менавіта адным са сцэнічных вобразаў актрысы<ref name="nn_dushauskaya" />. Таксама Ганна праявіла сябе як актывістка беларускага жаночага руху, выступіўшы адной з ініцыятарак стварэння ковенскага гуртка беларусак. З-за сваёй дзейнасці яна часта мела праблемы з польскай паліцыяй, таму перыядычна з’язджала ў [[Каўнас|Коўна]] да брата Клаўдзія<ref name="svaboda_zhybul">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/28299843.html|title=Таямнічая Ганна: тэатралка, спявачка, перакладчыца, паэтэса|author=Віктар Жыбуль|publisher=[[Радыё Свабода]]|date=9 лютага 2017|lang=be|accessdate=12 чэрвеня 2026}}</ref>. У 1921—1925&nbsp;гадах жыла ў [[Берлін]]е, дзе паступіла ў [[Берлінская кансерваторыя|Берлінскую кансерваторыю]] ў клас вакалу. Пражывала ў раёне Фрыдэнаў на вуліцах Ронэбергштрасэ і Філандаштрасэ. У яе кватэры на Філандаштрасэ перыядычна спынялася дзяячка [[Беларуская Народная Рэспубліка|БНР]] [[Палута Аляксандраўна Бадунова|Палута Бадунова]], з якой у маладой спявачкі склаліся сяброўскія адносіны. У лістападзе 1921 года Ганна звярнулася па візу для паездкі ў [[Эстонія|Эстонію]] да маці і сястры. У захаванай анкеце яна ідэнтыфікавала сябе як беларуску з літоўскім грамадзянствам, хаця эстонскі швагер Рудольф Рэйман у хадайніцтве называў яе польскай грамадзянкай<ref name="nn_dushauskaya" />. Набыўшы прафесійную музычную адукацыю, Ганна хацела вярнуцца ў Вільню і арганізаваць там беларускі хор, але не атрымала дазволу ад польскіх уладаў. Няздзейсненай засталася і спроба стварыць такі хор у [[Мінск]]у. У 1925—1927 гадах Душэўская жыла ў [[Талін]]е ў сям'і сястры Ядзвігі Рэйман, а потым зноў перабралася ў Коўна, дзе працавала настаўніцай музыкі. Доўгі час лічылася, што пасля гэтага яе сляды губляюцца, аднак даследчыкі выявілі, што ў пачатку 1930-х гадоў яна працягвала творчую дзейнасць. У прыватнасці, у 1931 годзе на святкаванні 13-х угодкаў БНР у Вільні Ганна выконвала беларускія народныя песні і арыю з оперы «[[Гугеноты (опера)|Гугеноты]]», а ў 1932 годзе выступала на вечары памяці [[Тарас Рыгоравіч Шаўчэнка|Тараса Шаўчэнкі]], арганізаваным віленскай украінскай калоніяй<ref name="nn_dushauskaya" />. Ганна Душэўская перажыла савецкую акупацыю і [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]]. Згодна з пратаколам допыту Клаўдзія Дуж-Душэўскага ад 8 сакавіка 1952 года, на той момант Ганна была незамужняй, жыла ў Коўне і знаходзілася на ўтрыманні брата<ref name="nn_dushauskaya" />. Памерла 8 красавіка 1971 года. Пахаваная на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]] у Коўне разам з братам Клаўдзіем, сястрой Ядзвігай і пляменніцай Алаізіяй-Марыяй<ref name="nn_dushauskaya" />. == Творчасць == Акрамя спеваў і музыкі, Ганна Душэўская шмат перакладала з польскай, рускай і нямецкай моў. Яе перакладчыцкая праца была шчыльна звязана з музычна-тэатральнай дзейнасцю: у асноўным яна перакладала на беларускую мову чужаземныя [[Опера|оперы]] і [[Раманс (музыка)|рамансы]], у тым ліку творы [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|Пятра Чайкоўскага]] і [[Томас Мур|Томаса Мура]]<ref name="nn_dushauskaya" /><ref><small>Іскра, 31 мая 1925, Вільня, С. 4.</small> </ref>. У 1918 годзе ў газеце «[[Гоман (1916)|Гоман]]» быў надрукаваны яе пераклад верша польскага пісьменніка Віктара Гамуліцкага «На Беларусі»<ref name="nn_dushauskaya" />. Таксама Ганна пісала ўласныя вершы, якія публікаваліся ў газетах «[[Гоман (1916)|Гоман]]», «[[Наша думка]]» (Вільня), «[[Голас беларуса (1924)|Голас беларуса]]» ([[Рыга]]). Асобнай кнігай творы паэткі і перакладніцы ніколі не друкаваліся. Верш «Ноч», апублікаваны ў віленскай газеце «Наша думка» за 14 студзеня 1921 года, раскрывае мадэрнісцкі талент паэткі. У 2017 годзе гэты верш увайшоў у анталогію беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду — «Бліскавіцы»<ref><small>Бліскавіцы: анталогія беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду / уклад., камент. А. Данільчык, В. Жыбуля.&nbsp;— Мінск: Кнігазбор, 2017, С. 282—284.</small></ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Душэўская Ганна Сцяпанаўна}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся 13 снежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі 8 красавіка]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Каўнасе]] [[Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі]] [[Катэгорыя:Віленская беларуская гімназія]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на Пятрашунскіх могілках]] 2b8cmk6akkr0a5dcyzztreorz1zozxr 0 682453 5154161 5118435 2026-06-14T06:03:09Z CommonsDelinker 151 Replacing Salmon_drying._Aleut_village,_Old_Harbor,_Alaska,_1889_-_NARA_-_513089.tif with [[File:Salmon_drying._Aleut_village,_Old_Harbor,_Alaska_-_DPLA_-_427c37aeef33d0eb627d5d515c5dc24f_(page_1).tiff]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] bec 5154161 wikitext text/x-wiki [[Выява:Salmon drying. Aleut village, Old Harbor, Alaska - DPLA - 427c37aeef33d0eb627d5d515c5dc24f (page 1).tiff|міні|303пкс|Алеуцкія барабары, [[1889]] г.]] '''Бара́бара''' (ад {{lang-ru|барабора}}; [[Алеуцкая мова|алеуцк.]]: ''ulax̂''; [[Сугпіят|сугстун]]: ''ciqlluaq'') — традыцыйнае жытло [[Алеуты|алеутаў]] і [[сугпіят|ціхаакіянскіх эскімосаў]]. Уяўляла сабою прасторную паўзямлянку, верхні [[каркас]] якой быў зроблены з велізарных костак [[кіты|кітоў]] і [[драўніна|драўляных]] карчакоў, выкінутых на [[бераг]]. == Этымалогія == У [[руская мова|рускай мове]] словам {{lang-ru|барабора}} пазначаліся летнія жытлы [[Камчатка|камчацкіх]] [[Ітэльмены|ітэльменаў]] (магчыма ад ітэльменскага слова ''базабазь'')<ref>[https://books.google.ru/books?id=s8-RCgAAQBAJ&pg=PA189&dq=%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjZxuvtlbbVAhVkAZoKHVJtA3gQ6AEIJjAA#v=onepage&q=%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0&f=false Русский этимологический словарь. Вып. 2 (б – бдынъ)]</ref>. Пазней, у гады асваення [[Аляска|Аляскі]], яно было перанесена на [[алеуты|алеуцкія]] зімовыя жытлы з-за падабенства канструкцыі. == Канструкцыя == Барабары звычайна ўзводзіліся на прыбярэжных пагорках і тэрасах для магчымасці назіраць за наваколлем, а таксама ў абарончых мэтах. Зверху ладзіўся [[дах]] з [[дзёран|дзярновага]] пласта, [[трава|травы]] і [[скура|скур]] жывёл. У ім пакідалі адкрытую адтуліну для ўваходу, асвятлення і вываду дыму. З адтуліны ў паўзямлянку спускалася бервяно з прыступкамі. Вышыня даху на [[кроквы|кроквах]] складала ад 1 м да 1,5 м. Унутраную прастору стварала чатырохкутная яміна, вырытая на 60 — 70 см. Яе даўжыня магла быць да 8 — 10 м, а шырыня — да 5 — 6 м. У кутах укопвалі моцныя [[слуп]]ы, што трымалі кроквы. Памяшканне падзялялася на некалькі камер. Цэнтральная камера была самай вялікай, крыху вышэй за астатнія. У ёй рабілі агмень для прыгатавання ежы, збіраліся разам або папросту бавілі час. Бакавыя часткі памяшкання адгароджвалі дошкамі і выкарыстоўвалі для захоўвання хатняга начыння. Да барабараў прыбудоўвалі [[лазня|лазні]]. Хаця ў [[19 стагоддзе|XIX]] ст. на змену барабарам прыйшлі наземныя жытлы, запазычаныя ў [[Рускія|рускіх]] і [[ЗША|амерыканцаў]], [[алеуты]] і [[сугпіят|ціхаакіянскія эскімосы]] працягвалі ацяпляць іх зямлёю і [[дзёран|дзёрнам]]. == Галерэя == <gallery> Das Innere einer Winterwohnung auf Unalaschka.jpg|Вялікая камера алеуцкай барабары St. Paul Island, Alaska. Native barabara and Aleut boy. (Alaska Investigations-1914) - NARA - 297087.jpg|Наземнае жытло з рысамі барабары, [[1914]] г. </gallery> == Гл. таксама == * [[Вігвам]] * [[Іглу]] * [[Пуэбла]] * [[Тыпі]] * [[Хоган]] {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://design-fly.ru/istoriya-arxitektury/barabora.html Алеутская барабора - Дизайн интерьера и архитектура]{{Недаступная спасылка}} * [https://www.wdl.org/en/item/15738/ A Barabara, a Traditional Aleut Dwelling. Unalaska, Alaska] * [http://www.native-languages.org/definitions/barabara.htm Barabara (Barabaras) - Native-Languages.Org] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні]] [[Катэгорыя:Эскімосы]] [[Катэгорыя:Алеуты]] [[Катэгорыя:Народная архітэктура]] 7aw61jvz7f77k2h1jlaagg3pkylb5ie 4 705534 5154086 5150760 2026-06-13T13:03:13Z 5154086 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/Шапка}} == Спіс на хаванне == * [https://nashaniva.com/397537 Дарога на Курапаты] * Ганна Віктараўна Красуліна (замест Ганна Красуліна) * Санцзян-Волат {{зроблена}} <!--Спіс ніжэй проста сцёрты, у архіваванні няма сэнсу. --> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] 15vwwtk1srhb56a5rmt5f5wrhlrqjac 0 710964 5154128 5023872 2026-06-13T20:22:03Z DBatura 73587 /* Гісторыя */ 5154128 wikitext text/x-wiki {{Узброеныя сілы | Назва = Узброеныя сілы Камеруна | Дата заснавання = [[1960]] | Падраздзяленні = *• [[Сухапутныя войскі Камеруна|Сухапутныя войскі]] *• [[Ваенна-паветраныя сілы Камеруна|Ваенна-паветраныя сілы]] *• [[Ваенна-паветраныя сілы Камеруна|Ваенна-паветраныя сілы]] *• [[Жандармерыя Камеруна|Жандармерыя]] | Штаб-кватэра = [[Яўндэ]] | Тытул галоўнакамандуючага = Галоўнакамандуючы | Галоўнакамандуючы = [[Поль Бія]] | Тытул міністра абароны = Міністр абароны | Міністр абароны = [[Джозэф Бэці Асома]] | Тытул начальніка штаба = Начальнік штаба | Начальнік штаба абароны = [[Рэнэ Клод Мека]] | Занятыя ў войску = 14 200<ref name="International"/> <small>(2014 г.)</small> | Бюджэт = US$347 млн<ref>http://www.defenceweb.co.za/index.php?option=com_content&view=article&id=29454:cameroon&catid=119:african-militaries&Itemid=255</ref> <small>(2018 г.)</small> | Працэнт ВУП = 1,6 <small>(2018 г.)</small> | Замежныя пастаўшчыкі = ''станам на 2021 г.''<ref>The Military Balance 2021.</ref> * [[File:Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg|22px]] [[Францыя]] * {{Сцяг|КНР}} [[КНР]] * {{Сцяг|ЗША}} [[ЗША]] * {{Сцяг|Ізраіль}} [[Ізраіль]] * {{Сцяг|ААЭ}} [[ААЭ]] * {{Сцяг|Швейцарыя}} [[Швейцарыя]] }} '''Узброеныя сілы Камеруна, УСК''' ({{lang-en|Cameroonian Armed Forces}}, {{lang-fr|Forces armées camerounaise}}) — ваенная арганізацыя [[Камерун|Рэспублікі Камерун]], прызначаная для абароны свабоды, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы. Складаецца з [[Сухапутныя войскі|сухапутных войскаў]], [[ваенна-марскія сілы|ваенна-марскіх сіл]] і [[ваенна-паветраныя сілы|ваенна-паветраных сіл]]. == Гісторыя == УСК з’явіліся ў [[1960]] годзе, адразу пасля здабыцця краінай незалежнасці ад [[Францыя|Францыі]]. Аднак армія аж да сённяшняга дня застаецца залежнай ад былой [[мітраполія|мітраполіі]], якая пастаўляе ёй узбраенне, а таксама займаецца падрыхтоўкай камерунскіх вайскоўцаў. Першым баявым вопытам камерунскіх узброеных сіл стала [[Бамілекская вайна]], дзе ім супрацьстаялі сілы марксісцкага [[Саюз народаў Камеруна|Саюза народаў Камеруна]]. У 2000-я краіна сутыкнулася з праблемай [[Бакасійскі канфлікт|паўстанцкага руху]] на востраве [[Бакасі]]. Таксама ў складзе міжнародных сіл Камерун далучыўся да інтэрвенцыі ў ходзе [[Другая грамадзянская вайна ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы|грамадзянскай вайны ў ЦАР]]. Доўгія гады Камерун валодаў традыцыйнай для краін [[Чорная Афрыка|Трапічнай Афрыкі]] вельмі слабой абараназдольнасцю<ref name="вс"/>. Тым не менш, у адрозненне ад іншых дзяржаў кантынента, армія заставалася лаяльнай ураду і дзейнічала для забеспячэння стабільнасці рэжыму, а не выступала як незалежная палітычная сіла<ref>{{Cite web |title=Emerging military-society interaction and political change in Cameroon |url=https://www.accord.org.za/conflict-trends/emerging-military-society-interaction-and-political-change-in-cameroon/ |access-date=2022-04-19 |website=ACCORD |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Harkness |first=Kristen A. |date=2020-12-17 |title=Cameroon: The Military and Autocratic Stability |url=https://oxfordre.com/politics/view/10.1093/acrefore/9780190228637.001.0001/acrefore-9780190228637-e-1800 |access-date=2022-04-19 |website=Oxford Research Encyclopedia of Politics |language=en |doi=10.1093/acrefore/9780190228637.013.1800|isbn=978-0-19-022863-7 }}</ref>. У 2014—2015 гадах [[Канфлікт у Камеруне (з 2014)|абстаноўка на заходняй мяжы краіны]] рэзка абвастрылася ў сувязі з актывізацыяй у суседняй [[Нігерыя|Нігерыі]] радыкальнай ісламскай групоўкі «[[Бока Харам]]». Менавіта яна стала асноўным праціўнікам для УСК<ref name="вс">[https://pochta-polevaya.ru/militaryanalytics/database_bc/a213128.html ВС Камеруна]</ref>. Паралельна з гэтым армія змагалася з [[Англамоўны крызіс у Камеруне|сепаратыстамі Амбазоніі]]. У гэты час узмацняюцца ваенныя ўзаемаадносіны з [[КНР]]. Двухбаковае партнёрства выяўляецца ў штогадовую падрыхтоўку камерунскіх курсантаў у Кітаі, прадастаўленнем паслуг кітайскіх тэхнічных кансультантаў для аказання дапамогі ў рамонце машын і ваенна-марскіх судоў, а таксама продажу ўзбраенняў<ref>[[WikiLeaks]]: [[:en:United States diplomatic cables leak|United States diplomatic cables leak]]; 10YAOUNDE95</ref>. == Склад == === Сухапутныя войскі === {{Main|Сухапутныя войскі Камеруна}} У цяперашні час СВ арганізацыйна дзеляцца на некалькі тыпаў падраздзяленняў: баявыя часці, падраздзяленні рэагавання, ваенныя ўстановы і спецыяльныя рэзервовыя сілы ў складзе 3 сумесных ваенных раёнаў і 10 ваенных зямельных участкаў<ref>Source: ''Revue Frères Armées'', French Ministry of Foreign Affairs</ref>. Да сухапутных войскаў ставяцца таксама падраздзяленні [[супрацьпаветраная абарона|супрацьпаветранай абароны]]. === Ваенна-паветраныя сілы === {{Main|Ваенна-паветраныя сілы Камеруна}} ВПС Камеруна размяшчаюць 9 верталётамі, такімі як [[Sud-Aviation Alouette II]], [[Sud-Aviation Alouette III]], [[Sud-Aviation Gazelle]], 28 самалётамі, напрыклад, [[Dassault/Dornier Alpha Jet]], [[Fouga СМ.170 Magister]], [[Lockheed C-130 Hercules]], [[De Havilland Canada DHC-5 Buffalo]], [[Dornier Do 28]]. === Ваенна-марскія сілы === {{Main|Ваенна-марскія сілы Камеруна}} У ваенна-марскіх сілах налічваецца каля 1300 вайскоўцаў, уключаючы [[марская пяхота|марскую пяхоту]], якая з’яўляецца часткай ВМС<ref name="International">International Institute for Strategic Studies. (2014). Chapter Ten: Country comparisons — commitments, force levels and economics. The Military Balance, 114(1), 471—492. doi:10.1080/04597222.2014.871887</ref>. На ўзбраенні ВМС Камеруна знаходзяцца<ref>[http://www.defenceweb.co.za/mobilesite/defenceweb/home/item_id-29454/ «Cameroon — defenceWeb».] ''Defenceweb.co.za.'' Retrieved 25 August2017.</ref>: * патрульны катэр тыпу P108 * патрульны катэр тыпу P109 * патрульны катэр DEEPIKA * 3 патрульных катэры Boston Whaler * патрульны катэр тыпу P48S * патрульны катэр тыпу P48 * патрульны карабель класа Alfred Motto * 20 рачных караблёў тыпу Swiftships * 8 дэсантных караблёў тыпу Aresa 2300/750/2400 === Жандармерыя === {{Main|Жандармерыя Камеруна}} Жандармерыя ўяўляе з сябе [[ваенізаваная арганізацыя|ваенізаваную арганізацыю]], якая складаецца з 9 000 вайскоўцаў. Яна выконвае абавязкі па забеспячэнню выканання законаў і нацыянальнай бяспекі па ўсёй краіне. == Крыніцы == {{reflist}} == Спасылкі == * [https://archive.today/20130802084927/http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9048&table=nouvelles&sub=national Military appointments] {{Камерун у тэмах}} {{Афрыка паводле тэм|Узброеныя сілы}} {{бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Узброеныя сілы Камеруна| ]] markxoub62kn3hbdazsumobo8hm5j9w 5154129 5154128 2026-06-13T20:23:40Z DBatura 73587 /* Жандармерыя */ 5154129 wikitext text/x-wiki {{Узброеныя сілы | Назва = Узброеныя сілы Камеруна | Дата заснавання = [[1960]] | Падраздзяленні = *• [[Сухапутныя войскі Камеруна|Сухапутныя войскі]] *• [[Ваенна-паветраныя сілы Камеруна|Ваенна-паветраныя сілы]] *• [[Ваенна-паветраныя сілы Камеруна|Ваенна-паветраныя сілы]] *• [[Жандармерыя Камеруна|Жандармерыя]] | Штаб-кватэра = [[Яўндэ]] | Тытул галоўнакамандуючага = Галоўнакамандуючы | Галоўнакамандуючы = [[Поль Бія]] | Тытул міністра абароны = Міністр абароны | Міністр абароны = [[Джозэф Бэці Асома]] | Тытул начальніка штаба = Начальнік штаба | Начальнік штаба абароны = [[Рэнэ Клод Мека]] | Занятыя ў войску = 14 200<ref name="International"/> <small>(2014 г.)</small> | Бюджэт = US$347 млн<ref>http://www.defenceweb.co.za/index.php?option=com_content&view=article&id=29454:cameroon&catid=119:african-militaries&Itemid=255</ref> <small>(2018 г.)</small> | Працэнт ВУП = 1,6 <small>(2018 г.)</small> | Замежныя пастаўшчыкі = ''станам на 2021 г.''<ref>The Military Balance 2021.</ref> * [[File:Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg|22px]] [[Францыя]] * {{Сцяг|КНР}} [[КНР]] * {{Сцяг|ЗША}} [[ЗША]] * {{Сцяг|Ізраіль}} [[Ізраіль]] * {{Сцяг|ААЭ}} [[ААЭ]] * {{Сцяг|Швейцарыя}} [[Швейцарыя]] }} '''Узброеныя сілы Камеруна, УСК''' ({{lang-en|Cameroonian Armed Forces}}, {{lang-fr|Forces armées camerounaise}}) — ваенная арганізацыя [[Камерун|Рэспублікі Камерун]], прызначаная для абароны свабоды, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы. Складаецца з [[Сухапутныя войскі|сухапутных войскаў]], [[ваенна-марскія сілы|ваенна-марскіх сіл]] і [[ваенна-паветраныя сілы|ваенна-паветраных сіл]]. == Гісторыя == УСК з’явіліся ў [[1960]] годзе, адразу пасля здабыцця краінай незалежнасці ад [[Францыя|Францыі]]. Аднак армія аж да сённяшняга дня застаецца залежнай ад былой [[мітраполія|мітраполіі]], якая пастаўляе ёй узбраенне, а таксама займаецца падрыхтоўкай камерунскіх вайскоўцаў. Першым баявым вопытам камерунскіх узброеных сіл стала [[Бамілекская вайна]], дзе ім супрацьстаялі сілы марксісцкага [[Саюз народаў Камеруна|Саюза народаў Камеруна]]. У 2000-я краіна сутыкнулася з праблемай [[Бакасійскі канфлікт|паўстанцкага руху]] на востраве [[Бакасі]]. Таксама ў складзе міжнародных сіл Камерун далучыўся да інтэрвенцыі ў ходзе [[Другая грамадзянская вайна ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы|грамадзянскай вайны ў ЦАР]]. Доўгія гады Камерун валодаў традыцыйнай для краін [[Чорная Афрыка|Трапічнай Афрыкі]] вельмі слабой абараназдольнасцю<ref name="вс"/>. Тым не менш, у адрозненне ад іншых дзяржаў кантынента, армія заставалася лаяльнай ураду і дзейнічала для забеспячэння стабільнасці рэжыму, а не выступала як незалежная палітычная сіла<ref>{{Cite web |title=Emerging military-society interaction and political change in Cameroon |url=https://www.accord.org.za/conflict-trends/emerging-military-society-interaction-and-political-change-in-cameroon/ |access-date=2022-04-19 |website=ACCORD |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Harkness |first=Kristen A. |date=2020-12-17 |title=Cameroon: The Military and Autocratic Stability |url=https://oxfordre.com/politics/view/10.1093/acrefore/9780190228637.001.0001/acrefore-9780190228637-e-1800 |access-date=2022-04-19 |website=Oxford Research Encyclopedia of Politics |language=en |doi=10.1093/acrefore/9780190228637.013.1800|isbn=978-0-19-022863-7 }}</ref>. У 2014—2015 гадах [[Канфлікт у Камеруне (з 2014)|абстаноўка на заходняй мяжы краіны]] рэзка абвастрылася ў сувязі з актывізацыяй у суседняй [[Нігерыя|Нігерыі]] радыкальнай ісламскай групоўкі «[[Бока Харам]]». Менавіта яна стала асноўным праціўнікам для УСК<ref name="вс">[https://pochta-polevaya.ru/militaryanalytics/database_bc/a213128.html ВС Камеруна]</ref>. Паралельна з гэтым армія змагалася з [[Англамоўны крызіс у Камеруне|сепаратыстамі Амбазоніі]]. У гэты час узмацняюцца ваенныя ўзаемаадносіны з [[КНР]]. Двухбаковае партнёрства выяўляецца ў штогадовую падрыхтоўку камерунскіх курсантаў у Кітаі, прадастаўленнем паслуг кітайскіх тэхнічных кансультантаў для аказання дапамогі ў рамонце машын і ваенна-марскіх судоў, а таксама продажу ўзбраенняў<ref>[[WikiLeaks]]: [[:en:United States diplomatic cables leak|United States diplomatic cables leak]]; 10YAOUNDE95</ref>. == Склад == === Сухапутныя войскі === {{Main|Сухапутныя войскі Камеруна}} У цяперашні час СВ арганізацыйна дзеляцца на некалькі тыпаў падраздзяленняў: баявыя часці, падраздзяленні рэагавання, ваенныя ўстановы і спецыяльныя рэзервовыя сілы ў складзе 3 сумесных ваенных раёнаў і 10 ваенных зямельных участкаў<ref>Source: ''Revue Frères Armées'', French Ministry of Foreign Affairs</ref>. Да сухапутных войскаў ставяцца таксама падраздзяленні [[супрацьпаветраная абарона|супрацьпаветранай абароны]]. === Ваенна-паветраныя сілы === {{Main|Ваенна-паветраныя сілы Камеруна}} ВПС Камеруна размяшчаюць 9 верталётамі, такімі як [[Sud-Aviation Alouette II]], [[Sud-Aviation Alouette III]], [[Sud-Aviation Gazelle]], 28 самалётамі, напрыклад, [[Dassault/Dornier Alpha Jet]], [[Fouga СМ.170 Magister]], [[Lockheed C-130 Hercules]], [[De Havilland Canada DHC-5 Buffalo]], [[Dornier Do 28]]. === Ваенна-марскія сілы === {{Main|Ваенна-марскія сілы Камеруна}} У ваенна-марскіх сілах налічваецца каля 1300 вайскоўцаў, уключаючы [[марская пяхота|марскую пяхоту]], якая з’яўляецца часткай ВМС<ref name="International">International Institute for Strategic Studies. (2014). Chapter Ten: Country comparisons — commitments, force levels and economics. The Military Balance, 114(1), 471—492. doi:10.1080/04597222.2014.871887</ref>. На ўзбраенні ВМС Камеруна знаходзяцца<ref>[http://www.defenceweb.co.za/mobilesite/defenceweb/home/item_id-29454/ «Cameroon — defenceWeb».] ''Defenceweb.co.za.'' Retrieved 25 August2017.</ref>: * патрульны катэр тыпу P108 * патрульны катэр тыпу P109 * патрульны катэр DEEPIKA * 3 патрульных катэры Boston Whaler * патрульны катэр тыпу P48S * патрульны катэр тыпу P48 * патрульны карабель класа Alfred Motto * 20 рачных караблёў тыпу Swiftships * 8 дэсантных караблёў тыпу Aresa 2300/750/2400 === Жандармерыя === {{Main|Жандармерыя Камеруна}} Жандармерыя ўяўляе з сябе [[ваенізаваная арганізацыя|ваенізаваную арганізацыю]], якая складаецца з 9 000 вайскоўцаў. Яна выконвае абавязкі па забеспячэнні выканання законаў і нацыянальнай бяспекі па ўсёй краіне. == Крыніцы == {{reflist}} == Спасылкі == * [https://archive.today/20130802084927/http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9048&table=nouvelles&sub=national Military appointments] {{Камерун у тэмах}} {{Афрыка паводле тэм|Узброеныя сілы}} {{бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Узброеныя сілы Камеруна| ]] 6weh2npkpullqqgculz1017l0sfg9ab 0 716330 5154178 4762220 2026-06-14T08:50:58Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* С */ 5154178 wikitext text/x-wiki {{пералік}} [[Выява:Coat of Arms of Klimavičy, Belarus.svg|thumb|200px|[[Герб Клімавічаў]]]] Вядомыя ўраджэнцы [[Клімавічы|Клімавічаў]]: {{АБВ}} __NOTOC__ [[Выява:Климовичи - Конторович П.Г.a18 01.jpg|thumb|175px|[[Пётр Рыгоравіч Кантаровіч|Пётр Кантаровіч]]]] == Б == * [[Іван Цярэнцьевіч Бурсаў]] (нар. 1927) — паэт, перакладчык на рускую мову. == В == * [[Данііл Сямёнавіч Воранаў]] (нар. 1925) — беларускі [[архітэктар]]. == К == * [[Ізраіль Львовіч Каганаў]] (1902—1985) — савецкі вучоны ў галіне прамысловай электронікі. Доктар тэхнічных навук, прафесар. * [[Ігар Паўлавіч Кананчук]] (нар. 1962) — [[Беларусь|беларускі]] [[палітык]], дэпутат [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] [[Спіс дэпутатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання|VI склікання]]. * [[Пётр Рыгоравіч Кантаровіч]] (1905—1968) — [[матэматык]]. Доктар матэматычных навук, [[прафесар]]. * [[Леанід Леанідавіч Карніенка]] * [[Мікалай Парфір’евіч Клаўс]] * [[Акцябр Паўлавіч Комаў]] * [[Андрэй Канстанцінавіч Крупенькін]] (нар. 1973) — беларускі сілавік, дэпутат. == М == * [[Валянціна Аўраамаўна Маслава]] * [[Абрам Аронавіч Мацкоўскі]] (1917—1978) — Героя Сацыялістычнай Працы (1976) == Н == * [[Іван Стэфанавіч Нікалаеў]] == С == * [[Кірыл Андрэевіч Сідарэнка]] (нар. 1995) — футбаліст. * [[Уладзімір Паўлавіч Скараходаў]] (нар. 1939) — беларускі педагог, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. * [[Юрый Міхайлавіч Стальмакоў]] (1902—1958) — [[кінарэжысёр]]. == Ц == * [[Крысціна Сяргееўна Ціманоўская]] [[Катэгорыя:Постаці Клімавічаў]] e2tsfvlhj01pexi2ajdb33klzp8lhbr 0 720629 5154068 5154017 2026-06-13T12:02:35Z M.L.Bot 261 удакладніў на Вікіданых 5154068 wikitext text/x-wiki {{Іншыя ПІБ|Бельскі|Аляксандр}} {{навуковец | Выява = БельскАлесьІванавіч.jpg | Вядомыя вучні = [[Анатоль Брусевіч]], [[Таццяна Мацюхіна]], [[Вольга Круглова]], [[Яўгенія Лязо]] | Вядомы як = Алесь Ветах }} '''Алесь Іванавіч Бельскі''', псеўданім '''Алесь Ветах''' ({{ВДП}}) — [[Беларусь|беларускі]] [[літаратуразнавец]], [[пісьменнік]]. [[Доктар філалагічных навук]] (1998), [[прафесар]] (2002). == Біяграфія == Скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт]] ([[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічны факультэт]], спецыяльнасць «[[Беларуская мова]] і [[Беларуская літаратура|літаратура]], [[руская мова]] і [[руская літаратура|літаратура]]», 1986). Вучань [[Алег Антонавіч Лойка|Алега Лойкі]], які быў навуковым кіраўніком кандыдацкай дысертацыі і навуковым кансультантам доктарскай <ref>{{Cite web|url=https://bsu.by/employee/41988-d/biography|title=БДУ. Пра супрацоўніка}}</ref>. Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (філалагічны факультэт, кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства, прафесар). У 2018—2022 гадах — загадчык кафедры беларускай літаратуры БДУ<ref name=":0">{{Cite web|url=http://lib.narbel.bsu.by/a-i-belski-jon-ljubi-chytac-maksim-bagdanovich.html|title=А. І. Бельскі. Бібліятэка філолага}}</ref>. Навуковыя інтарэсы: гісторыя беларускай літаратуры XX—XXI стст.; літаратурная крытыка. Галоўны рэдактар навукова-метадычнага часопіса «[[Беларуская мова і літаратура (часопіс)|Беларуская мова і літаратура]]»<ref>{{Cite web|url=https://aiv.by/nashi-zhurnaly/belaruskaya-mova-i-litaratura/|title=Беларуская мова і літаратура. Рэдакцыйная калегія}}</ref>, намеснік галоўнага рэдактара навуковага і метадычнага часопіса «[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]»<ref>{{Cite web|url=https://rod-slova.by/chasopis/redaktsyjnaja-kalegija/|title=Роднае слова. Рэдакцыйная калегія}}</ref>. == Творчасць == Аўтар больш як 800 прац і публікацый, сярод якіх 20 кніг<ref name=":0" />. Пад псеўданімам Алесь Ветах выступае як празаік. Іншыя псеўданімы аўтара: Алесь з-пад Капыля, Алесь Андруковіч, Сымон Арэх, Адам Гард, Ян-Карл-Юльян Пазяхоўскі, Карп Шашаль-Закідайла<ref>{{Кніга|аўтар=Янка Саламевіч|загаловак=Беларускія псеўданімы і крыптанімы|год=2024}}</ref>. Літаратурны крытык [[Яўгенія Лязо]] адзначае аўтабіяграфізм твораў Алеся Ветаха, якія раскрываюць лёсы «маленькіх людзей»<ref>{{Артыкул|аўтар=Лязо, Я.|загаловак=Самы галоўны скарб|год=2025|мова=be|выданне=Полымя|тып=часопіс|нумар=9}}</ref>. === Прызнанне === Атрымаў [[Літаратурная прэмія імя Івана Мележа|Літаратурную прэмію імя Івана Мележа]] за мастацкую кнігу «Хроніка смутку» (2000)<ref>{{Cite web|url=https://rod-slova.by/ab-redaktsyi/atary/ales-ivanavich-belski-/|title=Роднае слова. Алесь Іванавіч Бельскі}}</ref>. === Вядомыя вучні === * Навуковы кіраўнік дыпломнай працы і магістарскай дысертацыі паэткі Таццяны Мацюхінай. * Навуковы кіраўнік кандыдацкай дысертацыі літаратуразнаўцы і перакладчыцы Вольгі Кругловай (2019)<ref>{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2019-09/%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.pdf|title=Аўтарэферат кандыдацкай дысертацыі}}</ref>. * Навуковы кансультант доктарскай дысертацыі паэта і перакладчыка [[Анатоль Аляксандравіч Брусевіч|Анатоля Брусевіча]] (2025)<ref>{{Cite web|url=https://vak.gov.by/sites/default/files/2025-06/%D0%90.%D0%91%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87.%20%D0%90%D0%8E%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AD%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A2_0.pdf|title=Аўтарэферат доктарскай дысертацыі}}</ref>. * Навуковы кіраўнік дыпломнай працы літаратаркі [[Яўгенія Лязо|Яўгеніі Лязо]] (2025)<ref>{{Cite web|url=https://elib.bsu.by/handle/123456789/340117|title=“Слова на Антыпасху” Кірыла Тураўскага: біблейска-хрысціянская аснова: анатацыя да дыпломнай работы / Касіловіч Яўгенія Дзмітрыеўна; Філалагічны факультэт, Кафедра тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства; навук. кір. А.І. Бельскі.}}</ref>. == Выбраная бібліяграфія == === Мастацкія кнігі === * Ружовая знічка / А. Ветах. — Мінск, 1994. * Хроніка смутку / А. Ветах. — Мінск, 1999. * Сны пра дзяцінства / А. Ветах. — Мінск, 2014. * Хрыстос між нас / А. Ветах. — Мінск, 2015. * і інш. === Калектыўныя зборнікі === * Карані: аповесці, апавяданні. — Мінск, 1994. * Вальс пад журлівымі таполямі: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2008. * У Храме зямнога кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2009. * Самая чароўная кветка аповесці, апавяданні. — Мінск, 2010. * Пакуль б’ецца сэрца…: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2013. * Пад зоркай Кахання: аповесці, апавяданні. — Мінск, 2015. === Літаратуразнаўчыя і публіцыстычныя зборнікі === * Пакуль баліць душа: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 1995. * Экалогія душы: артыкулы, нарысы, эсэ / А. Бельскі. — Мінск, 2003. * Галасы і вобразы: літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. — Мінск, 2008. * Беларуская літаратура ў кантэксце традыцый і сучаснасці / А. Бельскі. — Мінск, 2017. * Сам-насам з літаратурай: літаратуразнаўчыя і педагагічныя артыкулы, творчыя партрэты і ўспаміны / А. Бельскі. — Мінск, 2018. * і інш. === Краязнаўчыя кнігі === * Тут іх карані і вытокі: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2014. * Тут наша Радзіма: вядомыя людзі з Капыльшчыны ў Беларусі і свеце / А. Бельскі. — Мінск, 2018. * Тут жыцця пачатак: вядомыя людзі з Капыльшчыны / А. Бельскі. — Мінск, 2021. === Дапаможнікі для настаўнікаў === * Сучасная беларуская літаратура: станаўленне і развіццё творчых індывідуальнасцяў (80—90-я гг.): дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1997. * Свет ад травы да зор: Беларуская паэзія: сістэма вобразаў прыроды, паэтыка пейзажу: вучэбна-метадычны дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 1998. * Краса і смутак: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000. * Сучасная літаратура Беларусі: дапаможнік для настаўнікаў / А. Бельскі. — Мінск, 2000. === Навуковыя працы === * Жывая мова краявідаў: Пейзаж у беларускай паэзіі / А. І. Бельскі. — Мінск, 1997. * Пейзаж у беларускай паэзіі (эвалюцыя, паэтыка, сістэма вобразаў) : дысертацыя … доктара філалагічных навук : 10.01.01 : абаронена 14.04.1998 : зацверджана 09.12.1998 / Бельскі Алесь Іванавіч. — Мінск, 1998. * Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя: гісторыя і сучаснасць / А. І. Бельскі. — Мінск, 2005. * і інш. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|18-1|Бельскі Алесь|Бельская А. У.|350}} * Бельский Алесь // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 349. {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Бельскі Аляксандр Іванавіч}} [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы СССР]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]] hlweorg4yck17pgcz4yidpw1gqstixw 0 722869 5154145 4661211 2026-06-14T00:24:19Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[This Minsk Media]] 5154145 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[This Minsk Media]] grv2z2ey7qgk19kvkv5t39zr3k9st1l 0 723331 5154154 4661220 2026-06-14T00:25:49Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[This Minsk Media]] 5154154 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[This Minsk Media]] grv2z2ey7qgk19kvkv5t39zr3k9st1l 0 723449 5154144 4661208 2026-06-14T00:24:09Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[This Minsk Media]] 5154144 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[This Minsk Media]] grv2z2ey7qgk19kvkv5t39zr3k9st1l 0 726421 5154160 5089656 2026-06-14T05:32:45Z Emilia Noah 155537 /* Альбомы */ 5154160 wikitext text/x-wiki {{Гады ў гісторыі музыкі|2023}} '''[[2023]]''' год быў адзначаны шэрагам [[Музыка|музычных]] падзей. == Падзеі == *[[2 сакавіка]] — адбыўся XVIII з’езд [[Беларускі саюз кампазітараў|Беларускага саюза кампазітараў]]. *[[9 траўня|9]]—[[13 траўня]] — [[Конкурс песні Еўрабачанне 2023]]. == Альбомы == {{Асноўная катэгорыя|Альбомы 2023 года}} *[[14 красавіка]] ― «[[72 Seasons]]», адзінаццаты студыйны альбом «[[Metallica]]».<ref>{{Cite web|url=https://dtf.ru/music/1755057-sostoyalsya-reliz-alboma-metallica-72-seasons|title=Состоялся релиз альбома Metallica "72 Seasons"|date=2023-04-14|access-date=2023-04-14|lang=ru|url-status=live|ref=dtf|last=Мегион|first=Макс|website={{Не перакладзена 5|DTF|DTF|ru|DTF}}}}</ref> *[[22 чэрвеня]] — «[[Vandro​ŭ​ny cyrk majho hramadskaha žy​ć​cia]]», дзясяты студыйны альбом рэпера [[Zeman]]. *[[14 верасня]] ― «[[Emihranty]]», студыйны альбом [[Лявон Вольскі|Лявона Вольскага]]. ===Сінглы=== *[[2 лістапада]] — «[[Now and Then (песня The Beatles)|Now and Then]]», трэці сінгл гурта «[[The Beatles]]» да праекта «The Beatles Anthology». == Узнагароды == == Гурты == === Створаны === === Распаліся === == Нарадзіліся == == Памерлі == *[[10 студзеня]] — [[Джэф Бэк]], брытанскі рок-музыкант, гітарыст ({{Падказка|нар.|нарадзіўся}} [[1944]]).<ref name="euro">{{cite web|url = https://euroradio.fm/ru/umer-britanskiy-rok-gitarist-dzheff-bek|title = Умер британский рок-гитарист Джефф Бэк|date = 2023-01-12|work = [[Еўрапейскае радыё для Беларусі|euroradio.fm]]|language = ru|archive-url = https://web.archive.org/web/20230128040417/https://euroradio.fm/ru/umer-britanskiy-rok-gitarist-dzheff-bek|archive-date = 2023-01-28|access-date = 2023-03-29|ref = euro}}</ref> *[[18 студзеня]] — [[Дэвід Кросбі]], амерыканскі гітарыст, спявак і аўтар песень ({{Падказка|нар.|нарадзіўся}} [[1941]]). *[[23 студзеня]] — [[Энтані Топхэм]], англійскі музыкант і мастак, блюзавы гітарыст, вядучы гітарыст «The Yardbirds» ({{Падказка|нар.|нарадзіўся}} [[1947]]). *[[28 студзеня]] — [[Том Верлен]], амерыканскі рок-музыкант, гітарыст, клавішнік і аўтар песень ({{Падказка|нар.|нарадзіўся}} [[1949]]). *[[5 сакавіка]] — [[Гэры Росінгтан]], амерыканскі музыка і аўтар песень, гітарыст рок-гурта «[[Lynyrd Skynyrd]]» ({{Падказка|нар.|нарадзіўся}} [[1951]]). {{зноскі}} {{Храналагічны пералік}} ==Спасылкі== {{Навігацыя}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:2023 год у музыцы|*]] [[Катэгорыя:Гады ў музыцы]] l3u48g13zekjo7s5d4jqpzlu0s6ct6u 10 732153 5154162 4627814 2026-06-14T06:08:54Z CommonsDelinker 151 Replacing Achaemenid_plaque_from_Persepolis.JPG with [[File:Plaque_of_Lapis-Lazuli_-_Persepolis_-_Achaemenid_-_National_Museum_of_Iran_-_Inv._number_2436.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:F 5154162 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|сцягафікацыя/сцяг</noinclude>}}} | alias = Дзяржава Ахеменідаў | flag alias = Standard of Cyrus the Great (Blue).svg | variant = {{{variant|}}} | flag alias-чырвоны = Standard of Cyrus the Great (Achaemenid Empire).svg | flag alias-сокал = Achaemenid Falcon.svg | flag alias-дошка = Plaque of Lapis-Lazuli - Persepolis - Achaemenid - National Museum of Iran - Inv. number 2436.jpg | flag alias-армія =Standard_of_Cyrus_the_Great.svg | var1 = чырвоны | var2 = сокал | var3 = дошка | var4 = армія | related1 = Іран | памер = {{{памер|}}} }} 2sy2ryjko0vra3wmge0fljia47pm1ph 0 733774 5154123 4926088 2026-06-13T19:14:08Z Rotondus 11765 абнаўленне звестак 5154123 wikitext text/x-wiki {{Мастак}} '''Дэвід Хокні''' OM CH ({{lang-en|David Hockney}}; {{ДН|9|7|1937}}, {{МН|Брэдфард||}} — {{ДС|12|6|2026}}<ref>{{cite web|url=https://nashaniva.com/397449|title=Памёр брытанскі мастак Дэвід Хокні|work=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]}}</ref>) — англійскі мастак, графік і фатограф, які значную частку жыцця правёў у [[ЗША]]. У 1963 годзе Хокні пераехаў з [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] ў [[ЗША]], [[Лос-Анджэлес]] дзеля больш ліберальнага палітычнага клімату. Яскравы прадстаўнік [[поп-арт]]у ў 1960-х, лічыцца адным з самых уплывовых мастакоў XX стагоддзя. Адзін з 45 Кавалераў Пашаны. З 1968 года Хокні пачаў працаваць у фотарэалістычным стылі жывапісу і распрацаваў тонкую манеру малявання. Але пасля свайго захаплення сцэнічным дызайнам, Дэвід у 1982 годзе пачаў працаваць з палароідамі. У наступныя 2 гады Хокні стварыў мноства здымкаў, у некаторых выпадках — буйнафарматных палароідных здымкаў і фотакалажаў, хаця гэты метад быў створаны ім годам раней і названы «Joiners». Апроч фотарэалізму пісаў мінімалістычныя карціны, напрыклад, Містэр і місіс Кларк і Персі, а таксама творы ў жанры поп-арт (Вялікі ўсплёск, Пітэр выбіраецца з басейна Ніка). У красавіку 2008 года Дэвід Хокні падарыў лонданскай галерэі Тэйт сваю самую вялікую карціну — «Высокія дрэвы каля Уортэра» (памер палатна — 4,6 на 12 метраў). Карціна была ўпершыню выстаўлена ў 2007 годзе ў Каралеўскай акадэміі мастацтваў. У лістападзе 2018 года Дэвід Хокні стаў самым дарагім мастаком з тых, хто цяпер жыве. Яго карціну пад назвай «Басейн з дзвюма фігурамі» прадалі на аўкцыёне пасляваеннага і сучаснага мастацтва «Крысці» ў Нью-Ёрку за рэкордную суму — 90 мільёнаў 300 тысяч долараў. {{rq|sources|wikify|translate}} {{зноскі}} {{бібліяінфармацыя}} ksgir0x8nnq2v7kmvfugc42mj05v7a1 0 750365 5154119 5151566 2026-06-13T19:05:15Z Rotondus 11765 /* Біяграфія */ афармленне 5154119 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Касько}} {{навуковец}} '''Уладзі́мір Канстанці́навіч Касько́''' ({{ВД-Прэамбула}}) — беларускі [[Фалькларыстыка|фалькларыст]], журналіст. [[Кандыдат навук|Кандыдат філалагічных навук]] (1981), дацэнт (1989). == Біяграфія == У 1964 годзе скончыў [[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларуска дзяржаўнага ўніверсітэта]] па спецыяльнасці «Журналістыка». У 1982 годзе скончыў [[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС|Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС]]<ref name=":0">{{Cite web|url=http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-BSU-ar335444072&strq=l_siz=10|title=Владимир Константинович Касько|website=unicat.nlb.by|access-date=2023-10-09}}</ref>. З 1982 года працаваў у БДУ ([[Факультэт журналістыкі БДУ|Інстытут журналістыкі]], кафедра перыядычнага друку)<ref name=":1">{{Cite web|lang=ru|url=https://bsu.by/best_employers/23201-d|title=Заслуженные сотрудники|website=bsu.by|access-date=2023-10-09}}</ref>. Памёр 23 мая 2026 года ў Мінску<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/396621|title=Памёр фалькларыст Уладзімір Касько|website=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=2026-06-02|access-date=2026-06-02}}</ref>. == Навуковая дзейнасць == Навуковыя інтарэсы: метадалогія аналітычнай журналістыкі, вусна-паэтычная творчасць беларусаў<ref name=":0" />. Аўтар звыш 150 навуковых прац, сярод якіх манаграфіі ў розных аспектах журналістыкі, беларускай і славянскай культуры, літаратуры і мовы. == Узнагароды == Узнагароджаны медалямі «[[Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»|За доблесную працу]]» (1970), «[[Медаль «Ветэран працы»|Ветэран працы]]» (1988), ганаровымі [[Грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР|граматамі Вярхоўнага Савета БССР]] (1971, 1988)<ref name=":0" />, нагрудным знакам «[[Выдатнік друку Беларусі]]». Заслужаны работнік БДУ<ref name=":1" />. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * {{Cite web|url=https://elib.bsu.by/browse?type=author&value=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE,+%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80+%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87|title=Уладзімір Касько. Электронная бібліятэка БДУ|website=elib.bsu.by|access-date=2023-10-09}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Касько Уладзімір Канстанцінавіч}} [[Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі]] d0gfxs0384k3blcnyiitbghalp56brc 100 753022 5154111 5153744 2026-06-13T15:51:30Z NirvanaBot 40832 +3 новых 5154111 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Аніцэт Рэньер|2026-06-13T11:40:30Z|Аляксандр Белы}} {{Новы артыкул|Артэміда-3|2026-06-13T10:50:20Z|HK-47}} {{Новы артыкул|Надзея Ігараўна Шышкіна|2026-06-12T15:13:23Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Уладзімір Мацвеевіч Макараў|2026-06-12T12:14:18Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Аліна Аляксандраўна Харысава|2026-06-10T23:59:18Z|MocnyDuham}} {{Новы артыкул|Альфонс Парчэўскі|2026-06-08T14:55:23Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Арцемій Уладзіміравіч Арцыхоўскі|2026-06-08T13:25:32Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Уладзімір Аляксандравіч Ляўданскі|2026-06-08T10:07:54Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Сцяпан Васілевіч Говін|2026-06-07T19:26:59Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Андрэй Міхайлавіч Арцымовіч|2026-06-07T15:02:29Z|M.L.Bot}} {{Новы артыкул|Яўгенія Лязо|2026-06-07T10:05:25Z|ZolaSukhar}} {{Новы артыкул|Марыян Біскуп|2026-06-05T16:30:01Z|DBatura}} {{Новы артыкул|Забойства Генры Новака|2026-06-05T08:36:48Z|Ілля Касакоў}} {{Новы артыкул|Мітрафан Феафанавіч Цытовіч|2026-06-04T09:40:42Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Секст Аўрэлій Віктар|2026-06-03T14:02:24Z|Ueschar}} {{Новы артыкул|Эрнст Фрэнкель|2026-06-02T14:20:38Z|DBatura}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> fvftxzu268qanedv68g94qeg4nxji1z 100 753274 5154109 5153742 2026-06-13T15:51:09Z NirvanaBot 40832 +2 новых 5154109 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Юбілейная вуліца (Гомель)|2026-06-13T12:03:55Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Вуліца Кожара (Гомель)|2026-06-13T11:05:55Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Сакольскае (Ніжагародская вобласць)|2026-06-11T09:17:50Z|PRChina Taiwan}} {{Новы артыкул|Карвіна|2026-06-10T08:09:32Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Тынец-над-Сазавау|2026-06-10T07:54:16Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Пішалі|2026-06-10T07:46:44Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Вельвары|2026-06-10T07:41:35Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Косцелец-над-Чэрнімі-Лесі|2026-06-10T07:09:02Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Арктык-Рэд-Рывер|2026-06-10T06:57:40Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Піс (рака)|2026-06-09T13:26:13Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Мілавіцы|2026-06-09T11:40:27Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Ліса-над-Лабем|2026-06-09T11:28:52Z|Autumndancer}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> odmc2mmg4be5et83yarkeeztpb1c3au 100 753287 5154107 5153740 2026-06-13T15:50:41Z NirvanaBot 40832 +14 новых 5154107 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Юбілейная вуліца (Гомель)|2026-06-13T12:03:55Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Вуліца Кожара (Гомель)|2026-06-13T11:05:55Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Лакаматыў (стадыён, Брэст)|2026-06-13T07:09:37Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Стадыён ільнокамбіната (Орша)|2026-06-13T06:54:29Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Орша)|2026-06-13T06:47:22Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Дзяржынск)|2026-06-13T06:25:50Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Стадыён СДЮШАР-8 (Гомель)|2026-06-13T06:09:58Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|РЦАП-Стайкі (стадыён)|2026-06-13T05:42:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Папернік (стадыён, Светлагорск)|2026-06-12T17:00:37Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Клецк)|2026-06-12T16:45:25Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Юнацтва (стадыён, Асіповічы)|2026-06-12T16:30:56Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Цэнтральны (стадыён, Рэчыца)|2026-06-12T16:20:06Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Хваля (стадыён, Пінск)|2026-06-12T16:09:22Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Старт (стадыён, Ліда)|2026-06-12T15:55:40Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Лакаматыў (стадыён, Гомель)|2026-06-12T15:36:40Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Надзея Ігараўна Шышкіна|2026-06-12T15:13:23Z|Чаховіч Уладзіслаў}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> gcakoqw071n5o4kq7feiny1ga6nef1z 0 756689 5154153 4660978 2026-06-14T00:25:39Z 5154153 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[This Minsk Media]] grv2z2ey7qgk19kvkv5t39zr3k9st1l 0 758089 5154117 5125707 2026-06-13T16:52:04Z ~2026-34838-45 169758 5154117 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клуб |Назва = Макслайн |Лагатып = |ПоўнаяНазва = |Мянушкі = |Горад = [[Віцебск]], [[Беларусь]] |Заснаваны = 2021 |Расфармаваны = |Стадыён = |Умяшчальнасць = |Прэзідэнт = |Трэнер = [[Віктар Пятрашка]] |Чэмпіянат = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшая ліга]] |Сезон = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025|2025]] |Месца = 1 месца |Сайт = | pattern_la1 = _borderonblack | pattern_b1 = _collar | pattern_ra1 = _borderonblack | shorts1 = 8cff00 | pattern_sh1 = _yellow stripes | socks1 = 8cff00 | pattern_so1 = | leftarm1 = 8cff00 | body1 = 8cff00 | rightarm1 = 8cff00 | shorts2 = 101c00 | socks2 = 101c00 | pattern_la2 = _darkblueborder | pattern_sh2 = | pattern_b2 = _thinstripesonblack | pattern_ra2 = _darkblueborder | leftarm2 = 101c00 | body2 = 101c00 | rightarm2 = 101c00 | pattern_so2 = | shorts3 = f0f0f0 | socks3 = f0f0f0 | pattern_la3 = _whiteborder | pattern_sh3 = | pattern_b3 = _collar | pattern_ra3 = _whiteborder | leftarm3 = f0f0f0 | body3 = f0f0f0 | rightarm3 = f0f0f0 | pattern_so3 = }} '''«МЛ Вiцебск»''' — [[Беларусь|беларускі]] футбольны клуб з [[Віцебск]]а. Гістарычна звязаны з рагачоўскім «[[ФК Дняпро Рагачоў|Дняпром]]», з 2021 года выступае пад цяперашняй назвай, у 2023 годзе перабазаваўся ў Віцебск. У цяперашні час выступае ў Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. == Гісторыя == У сярэдзіне 2010-х гадоў з рагачоўскім «[[ФК Дняпро Рагачоў|Дняпром]]» стаў супрацоўнічаць Андрэй Іваненка, які заняў пасаду камерцыйнага дырэктара клуба. Яго намаганнямі былі зроблены значныя крокі для папулярызацыі: быў запушчаны клубны сайт, пачалі праводзіцца забаўляльныя мерапрыемствы на стадыёне. Адной жа з самых громкіх акцый стала заяўка ў склад каманды вядомага беларускага спевака [[Дзмітрый Калдун|Дзмітрыя Калдуна]]<ref>{{cite web|date = 2015-04-29 |url = http://www.pressball.by/articles/football/belarus/90362 |title = 2-лига. Анонс сезона. Побьет ли Колдун рекорд Хоттабыча? |website = pressball.by|language = ru |archive-url = https://web.archive.org/web/20160304210013/http://www.pressball.by/articles/football/belarus/90362|archive-date = 2016-03-04|url-status = dead}}</ref>, які, аднак, так і не з’явіўся на полі. У маі 2015 года Іваненка пакінуў сваю пасаду ў клубе<ref>{{cite web|date = |url = http://by.tribuna.com/football/1029579400.html |title = Иваненко покинул пост коммерческого директора рогачевского «Днепра» |website = by.tribuna.com|access-date = |language = ru}}</ref>. Пазней ён супрацоўнічаў з «[[ФК Крумкачы Мінск|Крумкачамі]]» і «[[ФК Маладзечна|Маладзечнам]]», а ў 2020 годзе вярнуўся ў Рагачоў, калі мясцовая каманда зноў стала выступаць у Другой лізе. У пачатку 2021 года клуб канчаткова перайшоў у прыватнае валоданне Андрэя Іваненкі, ад спонсарства змяніў назву на «Макслайн». Узмацніўшы склад, рагачоўскі клуб у сезоне 2021 упэўнена перамог у Гомельскім дывізіёне, а ў плэй-оф Другой лігі дайшоў да фіналу, дзе ў дадатковы час саступіў «[[ФК Астравец|Астраўцу]]» (1:3). Другое месца дазволіла камандзе выйсці ў Першую лігу. У сезоне 2022 «Макслайн» значна ўзмацніўся, запрасіўшы сярод іншых былога футбаліста зборнай Беларусі [[Сяргей Балановіч|Сяргея Балановіча]]. Галоўным трэнерам каманды стаў малады [[Піліп Палякоў]], але ўжо ў маі ён пакінуў клуб, і яго месца заняў [[Леанід Леанідавіч Лагун|Леанід Лагун]]. Рагачоўскі клуб добра пачаў сезон, але пазней шэраг няўдач адкінуў каманду ў сярэдзіну табліцы. У ліпені Лагун быў звольнены, а галоўным трэнерам быў прызначаны [[Юрый Пунтус]]. Пад яго кіраўніцтвам «Макслайн» здолеў вярнуцца ў барацьбу за выхад у Вышэйшую лігу. Разграміўшы ў перадапошнім туры «[[ФК Астравец|Астравец]]» (5:0), рагачоўская каманда забяспечыла чацвёртае месца і стыкавыя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць дзяржынскага «[[ФК Арсенал Дзяржынск|Арсенала]]», дзе перамагла (2:3, 3:1) і выйшла ў элітны дывізіён. Аднак, 28 лістапада 2022 года на паседжанні Выканкама АБФФ клубу было адмоўлена ў допуску для праходжання ліцэнзавання на ўдзел у Вышэйшай лізе з-за таго, што клуб з’яўляецца членам федэрацыі меней за належныя два гады<ref>{{cite web|date = 2022-11-28|url = https://football.by/news/169969 |title = "Макслайн" не может играть в высшей лиге в сезоне-2023. Зачем было проводить "стыки"? |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. 30 лістапада АБФФ выпусціла афіцыйную заяву наконт адмовы<ref>{{cite web|date = 2022-11-30|url = https://football.by/news/170030 |title = АБФФ о "Макслайне": "Данный клуб полностью не соответствует требованиям, предъявляемым к клубам высшей лиги" |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. 19 снежня 2022 года Арбітраж АБФФ адхіліў апеляцыю «Макслайна» на рашэнне выканкама, такім чынам яно стала канчатковым<ref>{{cite web|date = 2022-12-19|url = https://football.by/news/170626 |title = "Макслайн" VS арбитраж — 0:1. Хроника борьбы Рогачева за элитную прописку |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. Неўзабаве клуб пакінуў галоўны трэнер Юрый Пунтус, які ўзначаліў наваполацкі «[[ФК Нафтан|Нафтан]]». У студзені 2023 года на паседжанні савета фундатараў і спонсараў клуба было вырашана, што «Макслайн» у сезоне 2023 прыме ўдзел у Першай лізе, пры гэтым перабазуецца ў іншы горад<ref>{{cite web|date = 2023-01-10|url = https://football.by/news/171068 |title = "Макслайн" остается в первой лиге и переезжает в другой город |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. 2 сакавіка 2023 года клуб афіцыйна абвясціў, што пераязджае ў Віцебск<ref>{{cite web|date = 2023-03-02|url = https://football.by/news/172461 |title = Теперь официально. "Макслайн" сменил Рогачев на Витебск |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. Каманда паспела добра ўзмацніцца перад пачаткам сезона. Галоўным трэнерам стаў [[Глеб Кулебін]], аднак ужо ў маі 2023 года пасля шэрагу няўдач ён быў звольнены, і неўзабаве «Макслайн» зноў узначаліў Юрый Пунтус. У ліпені 2023 года «Макслайн» пакінуў Андрэй Іваненка<ref>{{cite web|date = 2023-07-07|url = https://football.by/news/176436 |title = Андрей Иваненко покидает пост директора "Макслайна": "Две хозяйки на одной кухне не уживутся" |website = football.by|access-date = 2024-02-16|language = ru}}</ref>. Клуб яшчэ спрабаваў змагацца за выхад у Вышэйшую лігу, але не здолеў вытрымаць канкурэнцыі з боку магілёўскага «[[ФК Дняпро Магілёў|Дняпра]]» і «[[ФК Віцебск|Віцебска]]», у выніку скончыў сезон на 5-м месцы з 17. == Цяперашні склад == ''Станам на жнівень 2024 года''<ref>{{cite web|date = 2024-04-05|url = https://football.by/news/186026 |title = От "Энергетика-БГУ" и "Белшины" до дублей. Заявки команд первой лиги (сезон-2024) |website = football.by|access-date = 2024-04-09|language = ru}}</ref>. {{Склад}} {{Ігрок|1|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Арсеній Кудзін||1995}} {{Ігрок|30|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|[[Павел Шчарбачэня]]||1996}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|3|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Мікіта Кастамараў]]||1999}} {{Ігрок|5|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Артур Чудук||1996}} {{Ігрок|15|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Андрэй Альшанік]]||1999}} {{Ігрок|19|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Арцём Бруй]]||2003}} {{Ігрок|23|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Сяргей Балановіч]]||1987}} {{Ігрок|35|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Мікалай Золатаў]]||1994}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|7|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Альфрэд Мазурыч]]|у арэндзе з «[[ФК Нёман Гродна|Нёмана]]»|2003}} {{Ігрок|8|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Сяргей Рыгоравіч Русак|Сяргей Русак]]||1993}} {{Ігрок|9|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Андрэй Болван||2006}} {{Падзел складу}} {{Ігрок|10|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Андрэй Хачатуран]]||1987}} {{Ігрок|11|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Максім Амельянчук]]||2003}} {{Ігрок|17|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Мікалай Уладзіміравіч Іваноў|Мікалай Іваноў]]||2000}} {{Ігрок|18|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Уладзіслаў Жук]]||1994}} {{Ігрок|25|{{Сцяг|Марока}}|ПА|Ясін Бара||1999}} {{Ігрок|61|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Аляксандр Стаўпец||1989}} {{Ігрок|70|{{Сцяг|Расія}}|ПА|Цімур Пухаў||1998}} {{Ігрок|88|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Кірыл Кірыленка]]||2000}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|45|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Дзяніс Казлоўскі]]||1993}} {{Ігрок|92|{{Сцяг|Арменія}}|Нап|Давід Аршакян||1994}} {{Ігрок|99|{{Сцяг|Расія}}|Нап|Міхаіл Маркін||1993}} {{Канец складу}} === Трэнерскі штаб === * {{Сцяг|Беларусь}} [[Віктар Пятрашка]] (нар. 1988) — галоўны трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Уладзімір Гольмак]] (нар. 1966) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Лукаш]] (нар. 1985) — трэнер брамнікаў == Статыстыка выступленняў == === Чэмпіянат і Кубак Беларусі === {|class="wikitable" style="text-align: center;" !width=50|Сезон !width=250|Ліга !width=30|{{Comment|М|Месца}} !width=30|{{Comment|Г|Гульняў}} !width=30|{{Comment|В|Перамогі}} !width=30|{{Comment|Н|Нічыі}} !width=30|{{Comment|П|Паражэнні}} !width=50|Галы !width=35|Ачкі ![[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]] !width=200|Заўвагі |- | rowspan="2" | [[Сезон 2021 ФК Макслайн Рагачоў|2021]] || style="background:#A3E9FF"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021|Другая — Гомельскі дывізіён]] (Д3) || '''1''' || 14 || 12 || 1 || 1 || <nowiki>62–11</nowiki> || '''37''' || rowspan="2" | [[Кубак Беларусі па футболе 2021/2022|1/32 фіналу]] || |- | style="background:#A3E9FF"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021|Другая — плэй-оф]] (Д3) || style="background:silver"|'''2''' || 7 || 4 || 1 || 2 || <nowiki>18–10</nowiki> || || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першую лігу]] |- | rowspan="2" | 2022 || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|Першая]] (Д2) || '''4''' || 24 || 12 || 5 || 7 || <nowiki>45–34</nowiki> || '''41''' || rowspan="2" | [[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|1/16 фіналу]] || |- | Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць дзяржынскага «[[ФК Арсенал Дзяржынск|Арсенала]]», 14-й каманды [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|Вышэйшай лігі 2022]] (2:3, 3:1).}} || || 2 || 1 || 0 || 1 || <nowiki>5–4</nowiki> || || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]] |- | 2023 || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Першая]] (Д2) || '''5''' || 32 || 19 || 4 || 9 || <nowiki>84–52</nowiki> || '''61''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2023/2024|1/16 фіналу]] || Нядопуск і заставанне ў Першай лізе |- |} {{notelist-ua}} == Галоўныя трэнеры == {{Div col|2}} * [[Юрый Мельнікаў]] (2020 — снежань 2021) * [[Піліп Палякоў]] (снежань 2021 — май 2022) * [[Леанід Леанідавіч Лагун|Леанід Лагун]] (май — ліпень 2022) * [[Юрый Пунтус]] (ліпень — снежань 2022) * [[Глеб Кулебін]] (сакавік — май 2023) * [[Андрэй Іваненка]] ({{в.а.}} у маі 2023) * [[Юрый Пунтус]] (май 2023 — чэрвень 2024) * [[Сяргей Кабельскі]] ({{в.а.}} у чэрвені — ліпені 2024) * [[Віктар Пятрашка]] (з ліпеня 2024) {{Div col end}} == Крыніцы == {{reflist}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}} [[Катэгорыя:ФК Макслайн| ]] [[Катэгорыя:Футбольныя клубы Беларусі|Макслайн]] [[Катэгорыя:Спорт у Рагачове]] [[Катэгорыя:Спорт у Віцебску]] aa5dq1z56pa5p0hpi1to1h0slsmzfi3 0 761251 5154215 4693764 2026-06-14T09:42:39Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Выдалена перасылка на [[Захар Рыгоравіч Чарнышоў]] 5154215 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Захар Чарнышоў''': <onlyinclude> * [[Захар Рыгоравіч Чарнышоў]] (1722—1784) — граф, рускі генерал-фельдмаршал. * {{нп5|Захар Рыгоравіч Чарнышоў (дзекабрыст)|Захар Рыгоравіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Захар Григорьевич (декабрист)}} (1797—1862) — дзекабрыст. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} h2ez0ykg6hp6eby2i64wmnlyeh97qf2 100 763680 5154113 5153745 2026-06-13T15:51:41Z NirvanaBot 40832 +12 новых 5154113 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Лакаматыў (стадыён, Брэст)|2026-06-13T07:09:37Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Стадыён ільнокамбіната (Орша)|2026-06-13T06:54:29Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Орша)|2026-06-13T06:47:22Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Дзяржынск)|2026-06-13T06:25:50Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Стадыён СДЮШАР-8 (Гомель)|2026-06-13T06:09:58Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|РЦАП-Стайкі (стадыён)|2026-06-13T05:42:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Папернік (стадыён, Светлагорск)|2026-06-12T17:00:37Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гарадскі стадыён (Клецк)|2026-06-12T16:45:25Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Юнацтва (стадыён, Асіповічы)|2026-06-12T16:30:56Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Цэнтральны (стадыён, Рэчыца)|2026-06-12T16:20:06Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Хваля (стадыён, Пінск)|2026-06-12T16:09:22Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Старт (стадыён, Ліда)|2026-06-12T15:55:40Z|Чаховіч Уладзіслаў}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 4vfi7mihsx3jzggquvlrl69wbum29om 2 766783 5154155 4784461 2026-06-14T00:25:59Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Удзельнік:Hongkongski]] 5154155 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Удзельнік:Hongkongski]] ri6yokc1a7z5sm25fwl0wgk7m9wskl3 3 766784 5154156 4784462 2026-06-14T00:26:09Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Размовы з удзельнікам:Hongkongski]] 5154156 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Размовы з удзельнікам:Hongkongski]] 7q2qij41lq0ttaj5gmnm2fgn77rnq8h 0 781220 5154097 5129111 2026-06-13T14:34:32Z M.L.Bot 261 /* Гісторыя */ 5154097 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Банцараўшчына (значэнні)}} {{НП-Беларусь |скасаваны = так |статус = вёска |беларуская назва = Банцараўшчына |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 58|lat_sec = 00 |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 25|lon_sec = 54 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Мінская |раён = Мінскі |сельсавет = Ждановіцкі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = }} '''Ба́нцараўшчына'''<ref>{{Крыніцы/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Bancaraŭščyna}}, {{Lang-ru|Банцеровщина}}) — былая [[вёска]] ў [[Мінскі раён|Мінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіла ў склад [[Ждановіцкі сельсавет|Ждановіцкага сельсавета]]. == Геаграфія == === Гідраграфія === Рака [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслач]]. Вадасховішча [[Крыніца (вадасховішча)|Крыніца]]. == Назва == Ёсць нямецкія прозвішчы ''Banzer''<ref>[http://www.namenforschung.net/id/name/26579/1 Banzer // Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands]</ref>, ''Bantzer''<ref>[http://www.namenforschung.net/id/name/159895/1 Bantzer // Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands]</ref>. {{няма АК 2|Назва вёскі Банцараўшчына балцка-літоўскага паходжання, ад двухасноўнага імя ''Banteras''. Адпаведныя асновы вядомыя ў літоўскай антрапаніміі.|1|06|2025}} Ёсць хутар Банцараўшчына ў Ваўкавыскім павеце Беластоцкага ваяводства<ref>{{Cite web|url=https://www.radzima.net/be/miejsce/bancerowszczyzna-szydlowicze.html|title=Асада Банцараўшчына на мапе}}</ref>. {{няма АК 2|Падобным чынам утвораныя і назва [[Байцарава]], і сенненскае прозвішча Кацар (ад двухасноўных імёнаў ''Bai-ter’as, Ka-ter’as'')''.''|1|06|2025}} == Гісторыя == У VI—VIII стагоддзях да нашай эры ва ўрочышчы Банцараўшчына каля [[Ждановічы (Мінскі раён)|Ждановіч]] было паселішча першабытных людзей, якія адносяцца да [[Банцараўская культура|банцараўскай археалагічнай культуры]].<ref>{{Крыніцы/БелЭн|2|Банцараўская культура||283}}</ref> Гарадзішча [[Банцараўшчына (гарадзішча)|Банцараўшчына]] размешчана на поўначы [[Мінск]]а, на левым беразе [[Дразды (вадасховішча)|вадасховішча Дразды]]. Зараз на гэтым месцы размешчаны піянерскі лагер. У 1791 годзе Банцараўшчына — вёска маёнтка Ляхаўшчына Каралешчавіцкай парафіі, шляхецкая ўласнасць. У 1800 годзе — вёска, уласнасць мінскага канюшага І. Ратынскага, 2 двары, 22 жыхары. У 1815 годзе Банцараўшчына — вёска, уласнасць С. Ратынскага (пазней была ў Дашкевічаў, а пасля ў Машчынскіх, у 1858 годзе — уласнасць І. Мазуркевіча). У 1897 годзе Банцараўшчына — [[маёнтак]] Сёмкава-Гарадзецкай воласці [[Мінскі павет|Мінскага павета]] [[Мінская губерня|Мінскай губерні]] [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://familio.org/settlements/64f8a770-cdc9-432f-bf5d-eff9c5eeb1c5|title=Справочник. Банцеревщина}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.radzima.net/be/miejsce/bantserovshchina.html|title=Вёска Банцеровщина на мапе}}</ref>, 9 двароў, 57 жыхароў, 2 вадзяныя млыны. У [[Фальварак|фальварку]] 3 двары, 10 жыхароў. У 1917 годзе ў маёнтку двор, 80 жыхароў. На [[млын]]е 3 двары, 25 жыхароў. Скасавана 25 студзеня 1988 года<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 25 студзеня 1988 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1988, № 9 (1923).</ref>. == Насельніцтва == * [[1908|1908 год]] — 55 жыхароў, 5 двароў (маёнтак Банцарэўшчына)<ref name=":0" />. == Славутасць == * [[Банцараўшчына (гарадзішча)|Банцараўшчына]] — [[гарадзішча]] [[Жалезны век|перыяду ранняга жалезнага веку]] на левым беразе ракі [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслач]] каля былой вёскі Банцараўшчына [[Мінскі раён|Мінскага раёна]]<ref>{{Крыніцы/БелЭн|2}}</ref> — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|613В000351}}. == У мастацтве == Карціны мастака [[Мікалай Іванавіч Валынец|М. Валынца]] пра Банцараўшчыну («Банцараўшчына», 1970; «Якуб Колас на Банцараўшчыне», 1970; «Банцараўшчынскі куток», 1978; «Восень на Банцараўшчыне» і інш.). == У тапаніміцы == Вуліца Банцараўская ў [[Мінск]]у<ref>{{Cite web|url=https://pravo.by/document/?guid=12551&p0=D919o0094923|title=Рашэнне Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў ад 20 сакавіка 2019 года № 123 «Аб прысваенні найменняў састаўным часткам г. Мінска»|website=pravo.by}}</ref>. == Вядомыя асобы == З 1954 года ў вёсцы Банцараўшчына пражываў мастак [[Мікалай Іванавіч Валынец|Мікалай Валынец]]. Мастак называў Банцараўшчыну сваёй другой радзімай. Пахаваны на могілках, размешчаных недалёка ад вёскі Банцараўшчына, паблізу [[Ждановічы (Мінскі раён)|Ждановіч]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|2|Ба́нцараўшчына||283}} == Спасылкі == * [http://www.etomesto.ru/map-belarus_topo/?x=27.443300&y=53.960899 Банцеровщина на карте Беларуси]. * [http://www.etomesto.com/na-karte-bel_bantserovshchina/ Bancerovshchina] * [https://mapcarta.com/28384982 Bantserovshchina] {{Commons|Category:}} 4rz8zgallmhhxpwxlhk1j6lf7qi3qy6 0 785682 5154242 5154064 2026-06-14T09:52:17Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154242 wikitext text/x-wiki {{навуковец}} '''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1983 годзе ў [[Гродна|Гродне]]{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў [[Інстытут міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта|Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук]] [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. У 2020—2022 гадах навучаўся ў [[IIRPS VU]] па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара [[Лаўрынас Янавічус|Лаўрынаса Янавічуса]]{{sfn|Vileita|2022|p=1}}. Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі [[Томас Тамілінас|Томаса Тамілінаса]]{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}. == Навуковая дзейнасць == У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы: * Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. * Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. * Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарасійскімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену "[[Ліцвінства|літвінізма]]". У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху: * Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}. * Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}. Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}. == Прафесійная дзейнасць == З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. == Грамадская дзейнасць == Заснавальнік і кіраўнік няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Ад імя гэтай арганізацыі выступаў з заявамі, у тым ліку ў 2010 годзе да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} * {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} * {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} == Спасылкі == * {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Vileita LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Vileita LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Belarus Watch|2010|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}} 7dwzmk30x8oxke8pgkn6p5tc3a6eta1 5154245 5154242 2026-06-14T09:55:25Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Біяграфія */ 5154245 wikitext text/x-wiki {{навуковец}} '''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1983 годзе ў [[Гродна|Гродне]]{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў [[Інстытут міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта|Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук]] [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара [[Лаўрынас Янавічус|Лаўрынаса Янавічуса]]{{sfn|Vileita|2022|p=1}}. Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі [[Томас Тамілінас|Томаса Тамілінаса]]{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}. == Навуковая дзейнасць == У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы: * Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. * Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. * Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарасійскімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Асаблівую ўвагу Вадзім Вілейта надае феномену "[[Ліцвінства|літвінізма]]". У сваіх даследаваннях ён вылучае два асноўныя кірункі гэтага руху: * Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}. * Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}. Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}. == Прафесійная дзейнасць == З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. == Грамадская дзейнасць == Заснавальнік і кіраўнік няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Ад імя гэтай арганізацыі выступаў з заявамі, у тым ліку ў 2010 годзе да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} * {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} * {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} == Спасылкі == * {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Vileita LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Vileita LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Belarus Watch|2010|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}} fu8r4b85ed0gu9qrknp44au5orodmtz 5154267 5154245 2026-06-14T11:28:54Z M.L.Bot 261 /* Навуковая дзейнасць */ 5154267 wikitext text/x-wiki {{навуковец}} '''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1983 годзе ў [[Гродна|Гродне]]{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў [[Інстытут міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта|Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук]] [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара [[Лаўрынас Янавічус|Лаўрынаса Янавічуса]]{{sfn|Vileita|2022|p=1}}. Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі [[Томас Тамілінас|Томаса Тамілінаса]]{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}. == Навуковая дзейнасць == У навуковых працах Вадзіма Вілейты цэнтральнае месца займае даследаванне палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы: * Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаныя выкарыстоўваць мімікрыю праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. * Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. * Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарасійскімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. У магістарскай дысертацыі даследаваў феномен "[[Ліцвінства|літвінізму]]", вылучуў два асноўныя кірункі гэтага руху: * Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}. * Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}. Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}. == Прафесійная дзейнасць == З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. == Грамадская дзейнасць == Заснавальнік і кіраўнік няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Ад імя гэтай арганізацыі выступаў з заявамі, у тым ліку ў 2010 годзе да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} * {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} * {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} == Спасылкі == * {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Vileita LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Vileita LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Belarus Watch|2010|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}} 75gnwoxqokcysxpnwgkk7voe83ewy9h 0 795687 5154090 5153320 2026-06-13T13:41:50Z Аляксандр Белы 46814 дадаў пра пярэдадзень, 1846 год 5154090 wikitext text/x-wiki [[Файл:Franz_Krüger_-_Portrait_of_Emperor_Nicholas_I_-_WGA12289.jpg|міні|Мікалай I.]] '''Змрочнае сямігоддзе''' (1848—1855; {{lang-ru|Мрачное семилетие}}) — прынятая ў гістарыяграфіі (пераважна расійскай) назва перыяду найбольш рэпрэсіўнай палітыкі [[Мікалай I (імператар расійскі)|Мікалая I]], накіраванай на абмежаванне грамадзянскіх і акадэмічных свабод і жорсткае падаўленне іншадумства ў Расійскай імперыі, ў якасці рэакцыі на рэвалюцыйныя падзеі ў Еўропе 1848 году («[[Вясна народаў|Вясну Народаў]]»). Літаратурны крытык [[П. В. Аненкаў]] лічыў, што разам са змрочным сямігоддзем «пачынаецца царства цемры ў Расіі»<ref>{{Cite web|url=http://dugward.ru/library/annenkov/annenkov_dve_zimy.html|title=''Анненков П. В.'' Две зимы в провинции и деревне. С генваря 1849 по август 1851 года|website=dugward.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929163223/http://dugward.ru/library/annenkov/annenkov_dve_zimy.html|archive-date=2021-09-29|access-date=2021-09-29|url-status=live}}</ref>. Узмацненне рэпрэсій у заходніх губернях імперыі пачалося раней за цэнтральную Расію, у 1846 годзе. У гэты час тут ужо існавала сетка падпольных арганізацый, звязаных з рэвалюцыянерамі іншых еўрапейскіх краін, што не было вялікім сакрэтам. Арышт [[Людвік Мераслаўскі|Людвіка Мераслаўскага]] прускімі ўладамі адкрыў імёны і ягоных кантактаў у Літве, якія былі перададзеныя расійскім жандарам. Выкрыццё таемнай бібліятэкі [[Аніцэт Рэньер|Аніцэта Рэньера]] ў Вільні дало ім чаірговыя імёны недабранадзейных. Сярод арыштаваных і асуджаных у гэтай хвалі былі [[Браніслаў Залескі]], [[:pl:Dionizy_Skarżyński|Дыянізы Скаржынскі]] і іншыя. == Узмацненне цэнзуры == Асцерагаючыся пранікнення «рэвалюцыйнай заразы», Мікалай I у 1848 годзе рэзка ўзмацніў жорсткасць унутранай палітыкі па ўсёй імперыі<ref>''Таньшина Н. П.'' Образ власти императора Николая I в представлениях современников-французов // Вестник РГГУ. Серия: Литературоведение. Языкознание. Культурология. — 2017. — № 10—1 (31). Архивировано 29 сентября 2021 года.</ref>. Іншаземцам быў забаронены ўезд у Расію, а рускім падданым — выезд за мяжу, апроч выпадкаў выключнай дзяржаўнай важнасці. Тыя, хто ўжо знаходзіўся за мяжой, павінны былі вярнуцца пад пагрозай пазбаўлення падданства і канфіскацыі маёнткаў. У лютым 1848 года цар загадаў «скласці камітэт, каб разгледзець, ці правільна дзейнічае цэнзура і выдаюцца часопісы, ці выконваюць дадзеныя кожнаму праграмы»<ref>Русская старина. 1903. Июль. — с. 137.</ref>. Для нагляду за друкам быў створаны камітэт на чале з вайсковым і дзяржаўным дзеячам [[Д. П. Бутурлін|Д. П. Бутурліным]] — «бутурлінскі камітэт», які правяраў выданні, якія ўжо прайшлі цэнзуру. == Абмежаванні акадэмічных свабодаў == Новым пераследам падвергліся ўніверсітэты (існаваў нават праект іх поўнага закрыцця, але ад яго ўсё ж адмовіліся). У кожным з іх, за выключэннем Маскоўскага, магло вучыцца не больш за трыста студэнтаў. Плата за навучанне ўзрасла, нагляд за студэнтамі і прафесарамі ўзмацніўся. Нават выбітны імперскі дзяржаўнік, міністр народнай асветы, стваральнік ідэалагічнай трыяды «праваслаўе—самадзяржаўе—народнасць» [[С. С. Увараў]] падаўся цару занадта «ліберальным» і быў звольнены. Міністрам асветы стаў надзвычай рэакцыйны князь П. А. Шырынскі-Шыхматаў, які патрабаваў, каб «надалей усе палажэнні і навукі былі заснаваныя не на разумаваннях, а на рэлігійных ісцінах у сувязі з багаслоўем»<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://snob.ru/profile/11778/blog/1001354|title=Книга вторая. Загадка николаевской России|author=[[Аляксандр Львовіч Янаў|Александр Янов]]|website=snob.ru|date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929163224/https://snob.ru/profile/11778/blog/1001354|archive-date=2021-09-29|access-date=2021-09-29|url-status=live}}</ref>. Новы міністр распачаў шэраг выключных мерапрыемстваў: устанаўленне камплекта студэнтаў ва ўніверсітэтах; забарона паездак за мяжу з вучонай мэтай; распараджэнне дастаўляць у Публічную Бібліятэку літаграфаваныя лекцыі за подпісамі прафесараў; прыём ва ўніверсітэты асоб выключна дваранскага саслоўя; спыненне чытання філасофіі свецкімі прафесарамі; скасаванне выкладання логікі і псіхалогіі і замена яго багаслоўем, а выкладанне дзяржаўнага права — заняткамі па вайсковай падрыхтоўцы. У адносінах да сярэдніх і ніжэйшых навучальных устаноў галоўным клопатам міністра было выкананне «Найвышэйшай» (царскай) волі — зрабіць Закон Божы асновай усякага карыснага вучэння<ref>{{ВТ-РБС|Ширинский-Шихматов, Платон Александрович|том=23|страницы=302—303}}</ref>. Да канца эпохі Мікалая I, па словах гісторыка [[С. М. Салаўёў|С. М. Салаўёва]], «фрунтавікі (мянушка страявых афіцэраў) аселі на ўсіх урадавых месцах, і з імі запанавалі невуцтва, самавольства, рабаўніцтва, разнастайныя беспарадкі»<ref>''Соловьев С. М.'' Мои записки для детей моих, а если можно, и для других // Соловьев С. М. Избранные труды. Записки / Подгот. А. А. Левандовский, Н. И. Цимбаев. — М.: Изд-во МГУ, 1983. — С. 233—235.</ref>. Характэрна, аднак, што акурат у гэты час (1848 год) Вышэйшая сельскагаспадарчая школа ў Горках была ператворана ў [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Горы-Горацкі земляробчы інстытут]], профіль якога не выклікаў боязі ўраду наконт магчымай нелаяльнасці студэнтаў і выкладчыкаў. == Становішча ў Літве і Беларусі == У жыцці [[Паўночна-Заходні край|Паўночна-Заходняга краю]] (Літвы і Беларусі), як ці не найменш лаяльнага да царызму рэгіёну імперыі, гэты перыяд праявіўся асабліва жорстка, склаўшы рэзкі кантраст з папярэднім 7-годдзем (1841—1848), у якім мясцовае польскамоўнае грамадства, пасля [[Амністыя 1841 года|амністыі 1841 года]], здавалася, намацала межы дазволенага і ў які было створана найбольш знакавых твораў культуры за ўвесь час паміж паўстаннямі. Цікава, што менавіта ў 1848 годзе быў ліквідаваны [[Камітэт заходніх губерняў]], паколькі цар палічыў, што задачы ўніфікацыі заканадаўства, сацыяльнай і культурнай палітыкі ў 9 далучаных у выніку [[Падзелы Рэчы Паспалітай|Падзелаў Рэчы Паспалітай]] губернях цалкам выкананыя, і яны могуць кіравацца гэтаксама як звычайныя расійскія губерні. Вяртанне ў 1848 годзе расійскай арміі фельдмаршала [[Іван Фёдаравіч Паскевіч|Паскевіча]] ў Расію выклікала распаўсюджанне [[Трэцяя халерная пандэмія|эпідэміі халеры]] ў Літве і Беларусі, ахвярамі якой сталі дзясяткі тысяч чалавек, а эфектыўных захадаў па ахове здароўя насельніцтва дзяржава арганізаваць не змагла праз тэхнічную і арганізацыйную адсталасць. Вясной 1849 году быў раскрыты жандарамі [[Братні саюз літоўскай моладзі]], большасць з яго прыкладна 200 сяброў панесла досыць жорсткія пакаранні, найбольш характэрным было прымусовае рэкрутаванне ў рускае войска, як правіла — з накіраваннем на Каўказ або за Каспій. У 1849 годзе квота пабору рэкрутаў з грамадзянаў і аднадворцаў заходніх губерняў дасягнула рэкорднага ўзроўню — 22 чалавекі на 1000<ref>Горизонтов Л. Е. Парадоксы имперской политики: Поляки в России и русские в Польше. М.: "Индрик", 1999. С. 39.</ref>. У 1851 годзе быў арыштаваны вядомы журналіст і выдавец [[Рамуальд Андрэевіч Падбярэскі|Рамуальд Падбярэскі]] — і сасланы ў Архангельскую губерню, дзе звар’яцеў і памер<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://palatno.media/ramuald-padbjareski/|title=Ён прыдумаў беларускую літаратуру. Расказваем пра фалькларыста Рамуальда Падбярэскага|first=Настасся|last=Уткіна|website=PALATNO|date=2025-10-22|access-date=2025-12-02}}</ref>. У тым жа годзе паэт [[Эдвард Жалігоўскі]] быў арыштаваны і сасланы ў Аланецкую губерню, а затым у Арэнбургскую, за сатырычную паэму "Іярдан". Цэнзары імкнуліся ўсяляк «падстрахавацца» і забаранялі нават самыя бяскрыўдныя выданні ды публічныя мерапрыемствы — напрыклад, камічная опера «[[Сялянка (опера)|Сялянка]]» В. Дуніна-Марцінкевіча і Ст. Манюшкі была забаронена пасля першага ж прадстаўлення ў Мінску (9 лютага 1852 году). Таму многія літаратурныя творы таго перыяду не маглі быць надрукаванымі, а іх аўтары нярэдка хаваліся за псеўданімамі, як напрыклад [[Адэля з Устроні]], аўтарка алегарычнай паэмы "Мачыха" (1850) са схаваным анты-царскім пасылам. Епіскап [[Іосіф (Сямашка)|Іосіф Сямашка]], які ў 1852 годзе атрымаў тытул мітрапаліта, узмацніў кантроль над паводзінамі былых уніятаў. У прыватнасці, была праведзеная канфіскацыя і знішчэнне ўніяцкіх (грэка-каталіцкіх) богаслужэбных кніг, якія і пасля 1839 году яшчэ заставаліся ва ўжытку ў некаторых прыходах (і ў многіх шараговых вернікаў — але канфіскаваць у іх было значна складаней, і гэты працэс расцягнуўся на дзесяцігоддзі). Іх канчаткова і паўсюдна замянілі маскоўскімі сінадальнымі выданнямі праваслаўнага абраду, выключаючы любую варыятыўнасць у богаслужэнні. У грамадстве назіралася апатыя, часовае падзенне цікавасці да грамадскага і культурнага жыцця, нават да айчыннай гісторыі. Напрыклад, самы папулярны віленскі часопіс 1840-х гадоў [[Athenaeum (1841)|Athenaeum,]] дзе публікавалася шмат навінак краёвай літаратуры і артыкулаў на гістарычную тэматыку, у 1851 годзе спыніў існаванне праз крытычнае падзенне колькасці падпісчыкаў. Яшчэ раней, на самым пачатку гэтага перыяду, перастаў выходзіць альманах [[Rubon (1842)|"Рубон"]]. Пад час гэтага перыяду абвастрылася ідэйная барацьба вакол трактоўкі гісторыі ВКЛ. Праваслаўны гісторык [[Іван Пятровіч Барычэўскі|Іван Барычэўскі]] апісваў яе як гісторыю адвечнай рускай правінцыі, часткі праваслаўнага свету, якая толькі праз збег выпадковых абставінаў часова "адпала" ад адзінай Русі (кніга „Православіе и русская народность въ Литвѣ“, 1851). Асцярожным адказам літвінаў быў зборнік гістарычных нарысаў на рускай мове „Черты изъ исторіи и жизни древнихъ литовцевъ" (Вільня,1854) ў абарону годнасці гістарычнай Літвы, за які яго укладальнік [[Адам Ганоры Кіркор|Адам Кіркор]] (і асабліва за біяграфічны нарыс вялікага князя [[Вітаўт|Вітаўта]]) быў звольнены з пасады ў [[Віленскі статыстычны камітэт|Віленскім статыстычным камітэце]]. == Пробліскі надзеі == Як адзначаў адзін з сучаснікаў, у перыяд змрочнага сямігоддзя ''давление сразу и внезапно усилилось настолько, что, очевидно, не могло продолжаться слишком долго; в беспросветном мраке чувствовалось приближение света, но, чтобы дождаться его, надо было пережить семь черных, тяжелых лет''<ref>''Иванов-Разумник''. История русской общественной мысли. / Иванов-Разумник: в 3 т. — М.: Республика; ТЕРРА, 1997. — Т. 1. — с. 194</ref>. Заканамерным фіналам рэпрэсіўнай палітыкі стала ўзмацненне адсталасці Расіі і яе ганебнае паражэнне ў [[Крымская вайна|Крымскай вайне]]<ref>История России, XIX век. 8 класс: учеб. для учащихся общеобразоват. учреждений / Л. А. Кацва. — М.: Просвещение, 2012. — 336 с.</ref>. У лютым 1855 года памёр Мікалай I, і яго смерць паклала канец «змрочнаму сямігоддзю». Адчуванне змен у расійскім грамадстве ўзнікла практычна адразу<ref>Предчувствие грядущих перемен возникло ещё двумя годами ранее. См.: Егоров Б. Ф. Борьба эстетических идей в России середины XIX века. — Л., 1982. — С. 62-75.</ref>. Пачалася эпоха гэтак званых «Вялікіх рэформаў» [[Аляксандр II (імператар расійскі)|Аляксандра ІІ]]. Аднак «адліга» ў «Паўночна-Заходнім краі» была непрацяглай, і ўжо з канца 1850-х гадоў пачынаецца чарговае ўзмацненне рэпрэсій. Гэта выклікала як узмацненне адкрытага супраціву, так і фармаванне канспіратыўных патрыятычных сетак, што ў выніку прывяло да выбуху [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Мікалай I]] [[Катэгорыя:Рэпрэсіі ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Цэнзура ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Гістарычныя перыяды]] [[Катэгорыя:1848]] [[Катэгорыя:Артыкулы праекта Літвінскі лексікон]] mbcv95i6wzvrsjhf8naq6b6yr26xbpm 5154092 5154090 2026-06-13T14:00:02Z Аляксандр Белы 46814 Узмацненне рэпрэсій напярэдадні «Вясны Народаў»   5154092 wikitext text/x-wiki [[Файл:Franz_Krüger_-_Portrait_of_Emperor_Nicholas_I_-_WGA12289.jpg|міні|Мікалай I.]] '''Змрочнае сямігоддзе''' (1848—1855; {{lang-ru|Мрачное семилетие}}) — прынятая ў гістарыяграфіі (пераважна расійскай) назва перыяду найбольш рэпрэсіўнай палітыкі [[Мікалай I (імператар расійскі)|Мікалая I]], накіраванай на абмежаванне грамадзянскіх і акадэмічных свабод і жорсткае падаўленне іншадумства ў Расійскай імперыі, ў якасці рэакцыі на рэвалюцыйныя падзеі ў Еўропе 1848 году («[[Вясна народаў|Вясну Народаў]]»). Літаратурны крытык [[П. В. Аненкаў]] лічыў, што разам са змрочным сямігоддзем «пачынаецца царства цемры ў Расіі»<ref>{{Cite web|url=http://dugward.ru/library/annenkov/annenkov_dve_zimy.html|title=''Анненков П. В.'' Две зимы в провинции и деревне. С генваря 1849 по август 1851 года|website=dugward.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929163223/http://dugward.ru/library/annenkov/annenkov_dve_zimy.html|archive-date=2021-09-29|access-date=2021-09-29|url-status=live}}</ref>.   Узмацненне рэпрэсій напярэдадні «Вясны Народаў»   Узмацненне рэпрэсій у заходніх губернях імперыі пачалося раней за цэнтральную Расію, у 1846 годзе. У гэты час тут ужо існавала сетка падпольных арганізацый, звязаных з рэвалюцыянерамі іншых еўрапейскіх краін, што не было вялікім сакрэтам. Арышт [[Людвік Мераслаўскі|Людвіка Мераслаўскага]] прускімі ўладамі адкрыў імёны і ягоных кантактаў у Літве, якія былі перададзеныя расійскім жандарам. Выкрыццё таемнай бібліятэкі [[Аніцэт Рэньер|Аніцэта Рэньера]] ў Вільні дало ім чаірговыя імёны недабранадзейных. Сярод арыштаваных і асуджаных у гэтай хвалі былі [[Браніслаў Залескі]], [[:pl:Dionizy_Skarżyński|Дыянізы Скаржынскі]] і іншыя. Вясной 1847 году было раскрыта и разгромлена ўкраінскае [[:uk:Кирило-Мефодіївське_товариство|Кірыла-Мефодзьеўскае таварыства]]. Арыштаваныя часцей за ўсё высылаліся шараговымі жаўнерамі ў расійскія войскі на Каўказе, у Арэнбургскай губерні і Закаспіі. == Узмацненне цэнзуры == Асцерагаючыся пранікнення «рэвалюцыйнай заразы», Мікалай I у 1848 годзе рэзка ўзмацніў жорсткасць унутранай палітыкі па ўсёй імперыі<ref>''Таньшина Н. П.'' Образ власти императора Николая I в представлениях современников-французов // Вестник РГГУ. Серия: Литературоведение. Языкознание. Культурология. — 2017. — № 10—1 (31). Архивировано 29 сентября 2021 года.</ref>. Іншаземцам быў забаронены ўезд у Расію, а рускім падданым — выезд за мяжу, апроч выпадкаў выключнай дзяржаўнай важнасці. Тыя, хто ўжо знаходзіўся за мяжой, павінны былі вярнуцца пад пагрозай пазбаўлення падданства і канфіскацыі маёнткаў. У лютым 1848 года цар загадаў «скласці камітэт, каб разгледзець, ці правільна дзейнічае цэнзура і выдаюцца часопісы, ці выконваюць дадзеныя кожнаму праграмы»<ref>Русская старина. 1903. Июль. — с. 137.</ref>. Для нагляду за друкам быў створаны камітэт на чале з вайсковым і дзяржаўным дзеячам [[Д. П. Бутурлін|Д. П. Бутурліным]] — «бутурлінскі камітэт», які правяраў выданні, якія ўжо прайшлі цэнзуру. == Абмежаванні акадэмічных свабодаў == Новым пераследам падвергліся ўніверсітэты (існаваў нават праект іх поўнага закрыцця, але ад яго ўсё ж адмовіліся). У кожным з іх, за выключэннем Маскоўскага, магло вучыцца не больш за трыста студэнтаў. Плата за навучанне ўзрасла, нагляд за студэнтамі і прафесарамі ўзмацніўся. Нават выбітны імперскі дзяржаўнік, міністр народнай асветы, стваральнік ідэалагічнай трыяды «праваслаўе—самадзяржаўе—народнасць» [[С. С. Увараў]] падаўся цару занадта «ліберальным» і быў звольнены. Міністрам асветы стаў надзвычай рэакцыйны князь П. А. Шырынскі-Шыхматаў, які патрабаваў, каб «надалей усе палажэнні і навукі былі заснаваныя не на разумаваннях, а на рэлігійных ісцінах у сувязі з багаслоўем»<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://snob.ru/profile/11778/blog/1001354|title=Книга вторая. Загадка николаевской России|author=[[Аляксандр Львовіч Янаў|Александр Янов]]|website=snob.ru|date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929163224/https://snob.ru/profile/11778/blog/1001354|archive-date=2021-09-29|access-date=2021-09-29|url-status=live}}</ref>. Новы міністр распачаў шэраг выключных мерапрыемстваў: устанаўленне камплекта студэнтаў ва ўніверсітэтах; забарона паездак за мяжу з вучонай мэтай; распараджэнне дастаўляць у Публічную Бібліятэку літаграфаваныя лекцыі за подпісамі прафесараў; прыём ва ўніверсітэты асоб выключна дваранскага саслоўя; спыненне чытання філасофіі свецкімі прафесарамі; скасаванне выкладання логікі і псіхалогіі і замена яго багаслоўем, а выкладанне дзяржаўнага права — заняткамі па вайсковай падрыхтоўцы. У адносінах да сярэдніх і ніжэйшых навучальных устаноў галоўным клопатам міністра было выкананне «Найвышэйшай» (царскай) волі — зрабіць Закон Божы асновай усякага карыснага вучэння<ref>{{ВТ-РБС|Ширинский-Шихматов, Платон Александрович|том=23|страницы=302—303}}</ref>. Да канца эпохі Мікалая I, па словах гісторыка [[С. М. Салаўёў|С. М. Салаўёва]], «фрунтавікі (мянушка страявых афіцэраў) аселі на ўсіх урадавых месцах, і з імі запанавалі невуцтва, самавольства, рабаўніцтва, разнастайныя беспарадкі»<ref>''Соловьев С. М.'' Мои записки для детей моих, а если можно, и для других // Соловьев С. М. Избранные труды. Записки / Подгот. А. А. Левандовский, Н. И. Цимбаев. — М.: Изд-во МГУ, 1983. — С. 233—235.</ref>. Характэрна, аднак, што акурат у гэты час (1848 год) Вышэйшая сельскагаспадарчая школа ў Горках была ператворана ў [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Горы-Горацкі земляробчы інстытут]], профіль якога не выклікаў боязі ўраду наконт магчымай нелаяльнасці студэнтаў і выкладчыкаў. == Становішча ў Літве і Беларусі == У жыцці [[Паўночна-Заходні край|Паўночна-Заходняга краю]] (Літвы і Беларусі), як ці не найменш лаяльнага да царызму рэгіёну імперыі, гэты перыяд праявіўся асабліва жорстка, склаўшы рэзкі кантраст з папярэднім 7-годдзем (1841—1848), у якім мясцовае польскамоўнае грамадства, пасля [[Амністыя 1841 года|амністыі 1841 года]], здавалася, намацала межы дазволенага і ў які было створана найбольш знакавых твораў культуры за ўвесь час паміж паўстаннямі. Цікава, што менавіта ў 1848 годзе быў ліквідаваны [[Камітэт заходніх губерняў]], паколькі цар палічыў, што задачы ўніфікацыі заканадаўства, сацыяльнай і культурнай палітыкі ў 9 далучаных у выніку [[Падзелы Рэчы Паспалітай|Падзелаў Рэчы Паспалітай]] губернях цалкам выкананыя, і яны могуць кіравацца гэтаксама як звычайныя расійскія губерні. Вяртанне ў 1848 годзе расійскай арміі фельдмаршала [[Іван Фёдаравіч Паскевіч|Паскевіча]] ў Расію выклікала распаўсюджанне [[Трэцяя халерная пандэмія|эпідэміі халеры]] ў Літве і Беларусі, ахвярамі якой сталі дзясяткі тысяч чалавек, а эфектыўных захадаў па ахове здароўя насельніцтва дзяржава арганізаваць не змагла праз тэхнічную і арганізацыйную адсталасць. Вясной 1849 году быў раскрыты жандарамі [[Братні саюз літоўскай моладзі]], большасць з яго прыкладна 200 сяброў панесла досыць жорсткія пакаранні, найбольш характэрным было прымусовае рэкрутаванне ў рускае войска, як правіла — з накіраваннем на Каўказ або за Каспій. У 1849 годзе квота пабору рэкрутаў з грамадзянаў і аднадворцаў заходніх губерняў дасягнула рэкорднага ўзроўню — 22 чалавекі на 1000<ref>Горизонтов Л. Е. Парадоксы имперской политики: Поляки в России и русские в Польше. М.: "Индрик", 1999. С. 39.</ref>. У 1851 годзе быў арыштаваны вядомы журналіст і выдавец [[Рамуальд Андрэевіч Падбярэскі|Рамуальд Падбярэскі]] — і сасланы ў Архангельскую губерню, дзе звар’яцеў і памер<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://palatno.media/ramuald-padbjareski/|title=Ён прыдумаў беларускую літаратуру. Расказваем пра фалькларыста Рамуальда Падбярэскага|first=Настасся|last=Уткіна|website=PALATNO|date=2025-10-22|access-date=2025-12-02}}</ref>. У тым жа годзе паэт [[Эдвард Жалігоўскі]] быў арыштаваны і сасланы ў Аланецкую губерню, а затым у Арэнбургскую, за сатырычную паэму "Іярдан". Цэнзары імкнуліся ўсяляк «падстрахавацца» і забаранялі нават самыя бяскрыўдныя выданні ды публічныя мерапрыемствы — напрыклад, камічная опера «[[Сялянка (опера)|Сялянка]]» В. Дуніна-Марцінкевіча і Ст. Манюшкі была забаронена пасля першага ж прадстаўлення ў Мінску (9 лютага 1852 году). Таму многія літаратурныя творы таго перыяду не маглі быць надрукаванымі, а іх аўтары нярэдка хаваліся за псеўданімамі, як напрыклад [[Адэля з Устроні]], аўтарка алегарычнай паэмы "Мачыха" (1850) са схаваным анты-царскім пасылам. Епіскап [[Іосіф (Сямашка)|Іосіф Сямашка]], які ў 1852 годзе атрымаў тытул мітрапаліта, узмацніў кантроль над паводзінамі былых уніятаў. У прыватнасці, была праведзеная канфіскацыя і знішчэнне ўніяцкіх (грэка-каталіцкіх) богаслужэбных кніг, якія і пасля 1839 году яшчэ заставаліся ва ўжытку ў некаторых прыходах (і ў многіх шараговых вернікаў — але канфіскаваць у іх было значна складаней, і гэты працэс расцягнуўся на дзесяцігоддзі). Іх канчаткова і паўсюдна замянілі маскоўскімі сінадальнымі выданнямі праваслаўнага абраду, выключаючы любую варыятыўнасць у богаслужэнні. У грамадстве назіралася апатыя, часовае падзенне цікавасці да грамадскага і культурнага жыцця, нават да айчыннай гісторыі. Напрыклад, самы папулярны віленскі часопіс 1840-х гадоў [[Athenaeum (1841)|Athenaeum,]] дзе публікавалася шмат навінак краёвай літаратуры і артыкулаў на гістарычную тэматыку, у 1851 годзе спыніў існаванне праз крытычнае падзенне колькасці падпісчыкаў. Яшчэ раней, на самым пачатку гэтага перыяду, перастаў выходзіць альманах [[Rubon (1842)|"Рубон"]]. Пад час гэтага перыяду абвастрылася ідэйная барацьба вакол трактоўкі гісторыі ВКЛ. Праваслаўны гісторык [[Іван Пятровіч Барычэўскі|Іван Барычэўскі]] апісваў яе як гісторыю адвечнай рускай правінцыі, часткі праваслаўнага свету, якая толькі праз збег выпадковых абставінаў часова "адпала" ад адзінай Русі (кніга „Православіе и русская народность въ Литвѣ“, 1851). Асцярожным адказам літвінаў быў зборнік гістарычных нарысаў на рускай мове „Черты изъ исторіи и жизни древнихъ литовцевъ" (Вільня,1854) ў абарону годнасці гістарычнай Літвы, за які яго укладальнік [[Адам Ганоры Кіркор|Адам Кіркор]] (і асабліва за біяграфічны нарыс вялікага князя [[Вітаўт|Вітаўта]]) быў звольнены з пасады ў [[Віленскі статыстычны камітэт|Віленскім статыстычным камітэце]]. == Пробліскі надзеі == Як адзначаў адзін з сучаснікаў, у перыяд змрочнага сямігоддзя ''давление сразу и внезапно усилилось настолько, что, очевидно, не могло продолжаться слишком долго; в беспросветном мраке чувствовалось приближение света, но, чтобы дождаться его, надо было пережить семь черных, тяжелых лет''<ref>''Иванов-Разумник''. История русской общественной мысли. / Иванов-Разумник: в 3 т. — М.: Республика; ТЕРРА, 1997. — Т. 1. — с. 194</ref>. Заканамерным фіналам рэпрэсіўнай палітыкі стала ўзмацненне адсталасці Расіі і яе ганебнае паражэнне ў [[Крымская вайна|Крымскай вайне]]<ref>История России, XIX век. 8 класс: учеб. для учащихся общеобразоват. учреждений / Л. А. Кацва. — М.: Просвещение, 2012. — 336 с.</ref>. У лютым 1855 года памёр Мікалай I, і яго смерць паклала канец «змрочнаму сямігоддзю». Адчуванне змен у расійскім грамадстве ўзнікла практычна адразу<ref>Предчувствие грядущих перемен возникло ещё двумя годами ранее. См.: Егоров Б. Ф. Борьба эстетических идей в России середины XIX века. — Л., 1982. — С. 62-75.</ref>. Пачалася эпоха гэтак званых «Вялікіх рэформаў» [[Аляксандр II (імператар расійскі)|Аляксандра ІІ]]. Аднак «адліга» ў «Паўночна-Заходнім краі» была непрацяглай, і ўжо з канца 1850-х гадоў пачынаецца чарговае ўзмацненне рэпрэсій. Гэта выклікала як узмацненне адкрытага супраціву, так і фармаванне канспіратыўных патрыятычных сетак, што ў выніку прывяло да выбуху [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Мікалай I]] [[Катэгорыя:Рэпрэсіі ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Цэнзура ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Гістарычныя перыяды]] [[Катэгорыя:1848]] [[Катэгорыя:Артыкулы праекта Літвінскі лексікон]] gvqwnof091xuai2n5nnbeucqcvepvo1 5154093 5154092 2026-06-13T14:00:52Z Аляксандр Белы 46814 вікіфікацыя == 5154093 wikitext text/x-wiki [[Файл:Franz_Krüger_-_Portrait_of_Emperor_Nicholas_I_-_WGA12289.jpg|міні|Мікалай I.]] '''Змрочнае сямігоддзе''' (1848—1855; {{lang-ru|Мрачное семилетие}}) — прынятая ў гістарыяграфіі (пераважна расійскай) назва перыяду найбольш рэпрэсіўнай палітыкі [[Мікалай I (імператар расійскі)|Мікалая I]], накіраванай на абмежаванне грамадзянскіх і акадэмічных свабод і жорсткае падаўленне іншадумства ў Расійскай імперыі, ў якасці рэакцыі на рэвалюцыйныя падзеі ў Еўропе 1848 году («[[Вясна народаў|Вясну Народаў]]»). Літаратурны крытык [[П. В. Аненкаў]] лічыў, што разам са змрочным сямігоддзем «пачынаецца царства цемры ў Расіі»<ref>{{Cite web|url=http://dugward.ru/library/annenkov/annenkov_dve_zimy.html|title=''Анненков П. В.'' Две зимы в провинции и деревне. С генваря 1849 по август 1851 года|website=dugward.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929163223/http://dugward.ru/library/annenkov/annenkov_dve_zimy.html|archive-date=2021-09-29|access-date=2021-09-29|url-status=live}}</ref>. == Узмацненне рэпрэсій напярэдадні «Вясны Народаў» ==  Узмацненне рэпрэсій у заходніх губернях імперыі пачалося раней за цэнтральную Расію, у 1846 годзе. У гэты час тут ужо існавала сетка падпольных арганізацый, звязаных з рэвалюцыянерамі іншых еўрапейскіх краін, што не было вялікім сакрэтам. Арышт [[Людвік Мераслаўскі|Людвіка Мераслаўскага]] прускімі ўладамі адкрыў імёны і ягоных кантактаў у Літве, якія былі перададзеныя расійскім жандарам. Выкрыццё таемнай бібліятэкі [[Аніцэт Рэньер|Аніцэта Рэньера]] ў Вільні дало ім чаірговыя імёны недабранадзейных. Сярод арыштаваных і асуджаных у гэтай хвалі былі [[Браніслаў Залескі]], [[:pl:Dionizy_Skarżyński|Дыянізы Скаржынскі]] і іншыя. Вясной 1847 году было раскрыта и разгромлена ўкраінскае [[:uk:Кирило-Мефодіївське_товариство|Кірыла-Мефодзьеўскае таварыства]]. Арыштаваныя часцей за ўсё высылаліся шараговымі жаўнерамі ў расійскія войскі на Каўказе, у Арэнбургскай губерні і Закаспіі. == Узмацненне цэнзуры == Асцерагаючыся пранікнення «рэвалюцыйнай заразы», Мікалай I у 1848 годзе рэзка ўзмацніў жорсткасць унутранай палітыкі па ўсёй імперыі<ref>''Таньшина Н. П.'' Образ власти императора Николая I в представлениях современников-французов // Вестник РГГУ. Серия: Литературоведение. Языкознание. Культурология. — 2017. — № 10—1 (31). Архивировано 29 сентября 2021 года.</ref>. Іншаземцам быў забаронены ўезд у Расію, а рускім падданым — выезд за мяжу, апроч выпадкаў выключнай дзяржаўнай важнасці. Тыя, хто ўжо знаходзіўся за мяжой, павінны былі вярнуцца пад пагрозай пазбаўлення падданства і канфіскацыі маёнткаў. У лютым 1848 года цар загадаў «скласці камітэт, каб разгледзець, ці правільна дзейнічае цэнзура і выдаюцца часопісы, ці выконваюць дадзеныя кожнаму праграмы»<ref>Русская старина. 1903. Июль. — с. 137.</ref>. Для нагляду за друкам быў створаны камітэт на чале з вайсковым і дзяржаўным дзеячам [[Д. П. Бутурлін|Д. П. Бутурліным]] — «бутурлінскі камітэт», які правяраў выданні, якія ўжо прайшлі цэнзуру. == Абмежаванні акадэмічных свабодаў == Новым пераследам падвергліся ўніверсітэты (існаваў нават праект іх поўнага закрыцця, але ад яго ўсё ж адмовіліся). У кожным з іх, за выключэннем Маскоўскага, магло вучыцца не больш за трыста студэнтаў. Плата за навучанне ўзрасла, нагляд за студэнтамі і прафесарамі ўзмацніўся. Нават выбітны імперскі дзяржаўнік, міністр народнай асветы, стваральнік ідэалагічнай трыяды «праваслаўе—самадзяржаўе—народнасць» [[С. С. Увараў]] падаўся цару занадта «ліберальным» і быў звольнены. Міністрам асветы стаў надзвычай рэакцыйны князь П. А. Шырынскі-Шыхматаў, які патрабаваў, каб «надалей усе палажэнні і навукі былі заснаваныя не на разумаваннях, а на рэлігійных ісцінах у сувязі з багаслоўем»<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://snob.ru/profile/11778/blog/1001354|title=Книга вторая. Загадка николаевской России|author=[[Аляксандр Львовіч Янаў|Александр Янов]]|website=snob.ru|date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929163224/https://snob.ru/profile/11778/blog/1001354|archive-date=2021-09-29|access-date=2021-09-29|url-status=live}}</ref>. Новы міністр распачаў шэраг выключных мерапрыемстваў: устанаўленне камплекта студэнтаў ва ўніверсітэтах; забарона паездак за мяжу з вучонай мэтай; распараджэнне дастаўляць у Публічную Бібліятэку літаграфаваныя лекцыі за подпісамі прафесараў; прыём ва ўніверсітэты асоб выключна дваранскага саслоўя; спыненне чытання філасофіі свецкімі прафесарамі; скасаванне выкладання логікі і псіхалогіі і замена яго багаслоўем, а выкладанне дзяржаўнага права — заняткамі па вайсковай падрыхтоўцы. У адносінах да сярэдніх і ніжэйшых навучальных устаноў галоўным клопатам міністра было выкананне «Найвышэйшай» (царскай) волі — зрабіць Закон Божы асновай усякага карыснага вучэння<ref>{{ВТ-РБС|Ширинский-Шихматов, Платон Александрович|том=23|страницы=302—303}}</ref>. Да канца эпохі Мікалая I, па словах гісторыка [[С. М. Салаўёў|С. М. Салаўёва]], «фрунтавікі (мянушка страявых афіцэраў) аселі на ўсіх урадавых месцах, і з імі запанавалі невуцтва, самавольства, рабаўніцтва, разнастайныя беспарадкі»<ref>''Соловьев С. М.'' Мои записки для детей моих, а если можно, и для других // Соловьев С. М. Избранные труды. Записки / Подгот. А. А. Левандовский, Н. И. Цимбаев. — М.: Изд-во МГУ, 1983. — С. 233—235.</ref>. Характэрна, аднак, што акурат у гэты час (1848 год) Вышэйшая сельскагаспадарчая школа ў Горках была ператворана ў [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Горы-Горацкі земляробчы інстытут]], профіль якога не выклікаў боязі ўраду наконт магчымай нелаяльнасці студэнтаў і выкладчыкаў. == Становішча ў Літве і Беларусі == У жыцці [[Паўночна-Заходні край|Паўночна-Заходняга краю]] (Літвы і Беларусі), як ці не найменш лаяльнага да царызму рэгіёну імперыі, гэты перыяд праявіўся асабліва жорстка, склаўшы рэзкі кантраст з папярэднім 7-годдзем (1841—1848), у якім мясцовае польскамоўнае грамадства, пасля [[Амністыя 1841 года|амністыі 1841 года]], здавалася, намацала межы дазволенага і ў які было створана найбольш знакавых твораў культуры за ўвесь час паміж паўстаннямі. Цікава, што менавіта ў 1848 годзе быў ліквідаваны [[Камітэт заходніх губерняў]], паколькі цар палічыў, што задачы ўніфікацыі заканадаўства, сацыяльнай і культурнай палітыкі ў 9 далучаных у выніку [[Падзелы Рэчы Паспалітай|Падзелаў Рэчы Паспалітай]] губернях цалкам выкананыя, і яны могуць кіравацца гэтаксама як звычайныя расійскія губерні. Вяртанне ў 1848 годзе расійскай арміі фельдмаршала [[Іван Фёдаравіч Паскевіч|Паскевіча]] ў Расію выклікала распаўсюджанне [[Трэцяя халерная пандэмія|эпідэміі халеры]] ў Літве і Беларусі, ахвярамі якой сталі дзясяткі тысяч чалавек, а эфектыўных захадаў па ахове здароўя насельніцтва дзяржава арганізаваць не змагла праз тэхнічную і арганізацыйную адсталасць. Вясной 1849 году быў раскрыты жандарамі [[Братні саюз літоўскай моладзі]], большасць з яго прыкладна 200 сяброў панесла досыць жорсткія пакаранні, найбольш характэрным было прымусовае рэкрутаванне ў рускае войска, як правіла — з накіраваннем на Каўказ або за Каспій. У 1849 годзе квота пабору рэкрутаў з грамадзянаў і аднадворцаў заходніх губерняў дасягнула рэкорднага ўзроўню — 22 чалавекі на 1000<ref>Горизонтов Л. Е. Парадоксы имперской политики: Поляки в России и русские в Польше. М.: "Индрик", 1999. С. 39.</ref>. У 1851 годзе быў арыштаваны вядомы журналіст і выдавец [[Рамуальд Андрэевіч Падбярэскі|Рамуальд Падбярэскі]] — і сасланы ў Архангельскую губерню, дзе звар’яцеў і памер<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://palatno.media/ramuald-padbjareski/|title=Ён прыдумаў беларускую літаратуру. Расказваем пра фалькларыста Рамуальда Падбярэскага|first=Настасся|last=Уткіна|website=PALATNO|date=2025-10-22|access-date=2025-12-02}}</ref>. У тым жа годзе паэт [[Эдвард Жалігоўскі]] быў арыштаваны і сасланы ў Аланецкую губерню, а затым у Арэнбургскую, за сатырычную паэму "Іярдан". Цэнзары імкнуліся ўсяляк «падстрахавацца» і забаранялі нават самыя бяскрыўдныя выданні ды публічныя мерапрыемствы — напрыклад, камічная опера «[[Сялянка (опера)|Сялянка]]» В. Дуніна-Марцінкевіча і Ст. Манюшкі была забаронена пасля першага ж прадстаўлення ў Мінску (9 лютага 1852 году). Таму многія літаратурныя творы таго перыяду не маглі быць надрукаванымі, а іх аўтары нярэдка хаваліся за псеўданімамі, як напрыклад [[Адэля з Устроні]], аўтарка алегарычнай паэмы "Мачыха" (1850) са схаваным анты-царскім пасылам. Епіскап [[Іосіф (Сямашка)|Іосіф Сямашка]], які ў 1852 годзе атрымаў тытул мітрапаліта, узмацніў кантроль над паводзінамі былых уніятаў. У прыватнасці, была праведзеная канфіскацыя і знішчэнне ўніяцкіх (грэка-каталіцкіх) богаслужэбных кніг, якія і пасля 1839 году яшчэ заставаліся ва ўжытку ў некаторых прыходах (і ў многіх шараговых вернікаў — але канфіскаваць у іх было значна складаней, і гэты працэс расцягнуўся на дзесяцігоддзі). Іх канчаткова і паўсюдна замянілі маскоўскімі сінадальнымі выданнямі праваслаўнага абраду, выключаючы любую варыятыўнасць у богаслужэнні. У грамадстве назіралася апатыя, часовае падзенне цікавасці да грамадскага і культурнага жыцця, нават да айчыннай гісторыі. Напрыклад, самы папулярны віленскі часопіс 1840-х гадоў [[Athenaeum (1841)|Athenaeum,]] дзе публікавалася шмат навінак краёвай літаратуры і артыкулаў на гістарычную тэматыку, у 1851 годзе спыніў існаванне праз крытычнае падзенне колькасці падпісчыкаў. Яшчэ раней, на самым пачатку гэтага перыяду, перастаў выходзіць альманах [[Rubon (1842)|"Рубон"]]. Пад час гэтага перыяду абвастрылася ідэйная барацьба вакол трактоўкі гісторыі ВКЛ. Праваслаўны гісторык [[Іван Пятровіч Барычэўскі|Іван Барычэўскі]] апісваў яе як гісторыю адвечнай рускай правінцыі, часткі праваслаўнага свету, якая толькі праз збег выпадковых абставінаў часова "адпала" ад адзінай Русі (кніга „Православіе и русская народность въ Литвѣ“, 1851). Асцярожным адказам літвінаў быў зборнік гістарычных нарысаў на рускай мове „Черты изъ исторіи и жизни древнихъ литовцевъ" (Вільня,1854) ў абарону годнасці гістарычнай Літвы, за які яго укладальнік [[Адам Ганоры Кіркор|Адам Кіркор]] (і асабліва за біяграфічны нарыс вялікага князя [[Вітаўт|Вітаўта]]) быў звольнены з пасады ў [[Віленскі статыстычны камітэт|Віленскім статыстычным камітэце]]. == Пробліскі надзеі == Як адзначаў адзін з сучаснікаў, у перыяд змрочнага сямігоддзя ''давление сразу и внезапно усилилось настолько, что, очевидно, не могло продолжаться слишком долго; в беспросветном мраке чувствовалось приближение света, но, чтобы дождаться его, надо было пережить семь черных, тяжелых лет''<ref>''Иванов-Разумник''. История русской общественной мысли. / Иванов-Разумник: в 3 т. — М.: Республика; ТЕРРА, 1997. — Т. 1. — с. 194</ref>. Заканамерным фіналам рэпрэсіўнай палітыкі стала ўзмацненне адсталасці Расіі і яе ганебнае паражэнне ў [[Крымская вайна|Крымскай вайне]]<ref>История России, XIX век. 8 класс: учеб. для учащихся общеобразоват. учреждений / Л. А. Кацва. — М.: Просвещение, 2012. — 336 с.</ref>. У лютым 1855 года памёр Мікалай I, і яго смерць паклала канец «змрочнаму сямігоддзю». Адчуванне змен у расійскім грамадстве ўзнікла практычна адразу<ref>Предчувствие грядущих перемен возникло ещё двумя годами ранее. См.: Егоров Б. Ф. Борьба эстетических идей в России середины XIX века. — Л., 1982. — С. 62-75.</ref>. Пачалася эпоха гэтак званых «Вялікіх рэформаў» [[Аляксандр II (імператар расійскі)|Аляксандра ІІ]]. Аднак «адліга» ў «Паўночна-Заходнім краі» была непрацяглай, і ўжо з канца 1850-х гадоў пачынаецца чарговае ўзмацненне рэпрэсій. Гэта выклікала як узмацненне адкрытага супраціву, так і фармаванне канспіратыўных патрыятычных сетак, што ў выніку прывяло да выбуху [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Мікалай I]] [[Катэгорыя:Рэпрэсіі ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Цэнзура ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Гістарычныя перыяды]] [[Катэгорыя:1848]] [[Катэгорыя:Артыкулы праекта Літвінскі лексікон]] g0wcaxdb3khxgr1zp1o9m71v9nje4de 5154094 5154093 2026-06-13T14:01:47Z Аляксандр Белы 46814 5154094 wikitext text/x-wiki [[Файл:Franz_Krüger_-_Portrait_of_Emperor_Nicholas_I_-_WGA12289.jpg|міні|Мікалай I.]] '''Змрочнае сямігоддзе''' (1848—1855; {{lang-ru|Мрачное семилетие}}) — прынятая ў гістарыяграфіі (пераважна расійскай) назва перыяду найбольш рэпрэсіўнай палітыкі [[Мікалай I (імператар расійскі)|Мікалая I]], накіраванай на абмежаванне грамадзянскіх і акадэмічных свабод і жорсткае падаўленне іншадумства ў Расійскай імперыі, ў якасці рэакцыі на рэвалюцыйныя падзеі ў Еўропе 1848 году («[[Вясна народаў|Вясну Народаў]]»). Літаратурны крытык [[П. В. Аненкаў]] лічыў, што разам са змрочным сямігоддзем «пачынаецца царства цемры ў Расіі»<ref>{{Cite web|url=http://dugward.ru/library/annenkov/annenkov_dve_zimy.html|title=''Анненков П. В.'' Две зимы в провинции и деревне. С генваря 1849 по август 1851 года|website=dugward.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929163223/http://dugward.ru/library/annenkov/annenkov_dve_zimy.html|archive-date=2021-09-29|access-date=2021-09-29|url-status=live}}</ref>. == Узмацненне рэпрэсій напярэдадні «Вясны Народаў» == Узмацненне рэпрэсій у заходніх губернях імперыі пачалося раней за цэнтральную Расію, у 1846 годзе. У гэты час тут ужо існавала сетка падпольных арганізацый, звязаных з рэвалюцыянерамі іншых еўрапейскіх краін, што не было вялікім сакрэтам. Арышт [[Людвік Мераслаўскі|Людвіка Мераслаўскага]] прускімі ўладамі адкрыў імёны і ягоных кантактаў у Літве, якія былі перададзеныя расійскім жандарам. Выкрыццё таемнай бібліятэкі [[Аніцэт Рэньер|Аніцэта Рэньера]] ў Вільні дало ім чаірговыя імёны недабранадзейных. Сярод арыштаваных і асуджаных у гэтай хвалі былі [[Браніслаў Залескі]], [[:pl:Dionizy_Skarżyński|Дыянізы Скаржынскі]] і іншыя. Вясной 1847 году было раскрыта и разгромлена ўкраінскае [[:uk:Кирило-Мефодіївське_товариство|Кірыла-Мефодзьеўскае таварыства]]. Арыштаваныя часцей за ўсё высылаліся шараговымі жаўнерамі ў расійскія войскі на Каўказе, у Арэнбургскай губерні і Закаспіі. == Узмацненне цэнзуры == Асцерагаючыся пранікнення «рэвалюцыйнай заразы», Мікалай I у 1848 годзе рэзка ўзмацніў жорсткасць унутранай палітыкі па ўсёй імперыі<ref>''Таньшина Н. П.'' Образ власти императора Николая I в представлениях современников-французов // Вестник РГГУ. Серия: Литературоведение. Языкознание. Культурология. — 2017. — № 10—1 (31). Архивировано 29 сентября 2021 года.</ref>. Іншаземцам быў забаронены ўезд у Расію, а рускім падданым — выезд за мяжу, апроч выпадкаў выключнай дзяржаўнай важнасці. Тыя, хто ўжо знаходзіўся за мяжой, павінны былі вярнуцца пад пагрозай пазбаўлення падданства і канфіскацыі маёнткаў. У лютым 1848 года цар загадаў «скласці камітэт, каб разгледзець, ці правільна дзейнічае цэнзура і выдаюцца часопісы, ці выконваюць дадзеныя кожнаму праграмы»<ref>Русская старина. 1903. Июль. — с. 137.</ref>. Для нагляду за друкам быў створаны камітэт на чале з вайсковым і дзяржаўным дзеячам [[Д. П. Бутурлін|Д. П. Бутурліным]] — «бутурлінскі камітэт», які правяраў выданні, якія ўжо прайшлі цэнзуру. == Абмежаванні акадэмічных свабодаў == Новым пераследам падвергліся ўніверсітэты (існаваў нават праект іх поўнага закрыцця, але ад яго ўсё ж адмовіліся). У кожным з іх, за выключэннем Маскоўскага, магло вучыцца не больш за трыста студэнтаў. Плата за навучанне ўзрасла, нагляд за студэнтамі і прафесарамі ўзмацніўся. Нават выбітны імперскі дзяржаўнік, міністр народнай асветы, стваральнік ідэалагічнай трыяды «праваслаўе—самадзяржаўе—народнасць» [[С. С. Увараў]] падаўся цару занадта «ліберальным» і быў звольнены. Міністрам асветы стаў надзвычай рэакцыйны князь П. А. Шырынскі-Шыхматаў, які патрабаваў, каб «надалей усе палажэнні і навукі былі заснаваныя не на разумаваннях, а на рэлігійных ісцінах у сувязі з багаслоўем»<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://snob.ru/profile/11778/blog/1001354|title=Книга вторая. Загадка николаевской России|author=[[Аляксандр Львовіч Янаў|Александр Янов]]|website=snob.ru|date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929163224/https://snob.ru/profile/11778/blog/1001354|archive-date=2021-09-29|access-date=2021-09-29|url-status=live}}</ref>. Новы міністр распачаў шэраг выключных мерапрыемстваў: устанаўленне камплекта студэнтаў ва ўніверсітэтах; забарона паездак за мяжу з вучонай мэтай; распараджэнне дастаўляць у Публічную Бібліятэку літаграфаваныя лекцыі за подпісамі прафесараў; прыём ва ўніверсітэты асоб выключна дваранскага саслоўя; спыненне чытання філасофіі свецкімі прафесарамі; скасаванне выкладання логікі і псіхалогіі і замена яго багаслоўем, а выкладанне дзяржаўнага права — заняткамі па вайсковай падрыхтоўцы. У адносінах да сярэдніх і ніжэйшых навучальных устаноў галоўным клопатам міністра было выкананне «Найвышэйшай» (царскай) волі — зрабіць Закон Божы асновай усякага карыснага вучэння<ref>{{ВТ-РБС|Ширинский-Шихматов, Платон Александрович|том=23|страницы=302—303}}</ref>. Да канца эпохі Мікалая I, па словах гісторыка [[С. М. Салаўёў|С. М. Салаўёва]], «фрунтавікі (мянушка страявых афіцэраў) аселі на ўсіх урадавых месцах, і з імі запанавалі невуцтва, самавольства, рабаўніцтва, разнастайныя беспарадкі»<ref>''Соловьев С. М.'' Мои записки для детей моих, а если можно, и для других // Соловьев С. М. Избранные труды. Записки / Подгот. А. А. Левандовский, Н. И. Цимбаев. — М.: Изд-во МГУ, 1983. — С. 233—235.</ref>. Характэрна, аднак, што акурат у гэты час (1848 год) Вышэйшая сельскагаспадарчая школа ў Горках была ператворана ў [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Горы-Горацкі земляробчы інстытут]], профіль якога не выклікаў боязі ўраду наконт магчымай нелаяльнасці студэнтаў і выкладчыкаў. == Становішча ў Літве і Беларусі == У жыцці [[Паўночна-Заходні край|Паўночна-Заходняга краю]] (Літвы і Беларусі), як ці не найменш лаяльнага да царызму рэгіёну імперыі, гэты перыяд праявіўся асабліва жорстка, склаўшы рэзкі кантраст з папярэднім 7-годдзем (1841—1848), у якім мясцовае польскамоўнае грамадства, пасля [[Амністыя 1841 года|амністыі 1841 года]], здавалася, намацала межы дазволенага і ў які было створана найбольш знакавых твораў культуры за ўвесь час паміж паўстаннямі. Цікава, што менавіта ў 1848 годзе быў ліквідаваны [[Камітэт заходніх губерняў]], паколькі цар палічыў, што задачы ўніфікацыі заканадаўства, сацыяльнай і культурнай палітыкі ў 9 далучаных у выніку [[Падзелы Рэчы Паспалітай|Падзелаў Рэчы Паспалітай]] губернях цалкам выкананыя, і яны могуць кіравацца гэтаксама як звычайныя расійскія губерні. Вяртанне ў 1848 годзе расійскай арміі фельдмаршала [[Іван Фёдаравіч Паскевіч|Паскевіча]] ў Расію выклікала распаўсюджанне [[Трэцяя халерная пандэмія|эпідэміі халеры]] ў Літве і Беларусі, ахвярамі якой сталі дзясяткі тысяч чалавек, а эфектыўных захадаў па ахове здароўя насельніцтва дзяржава арганізаваць не змагла праз тэхнічную і арганізацыйную адсталасць. Вясной 1849 году быў раскрыты жандарамі [[Братні саюз літоўскай моладзі]], большасць з яго прыкладна 200 сяброў панесла досыць жорсткія пакаранні, найбольш характэрным было прымусовае рэкрутаванне ў рускае войска, як правіла — з накіраваннем на Каўказ або за Каспій. У 1849 годзе квота пабору рэкрутаў з грамадзянаў і аднадворцаў заходніх губерняў дасягнула рэкорднага ўзроўню — 22 чалавекі на 1000<ref>Горизонтов Л. Е. Парадоксы имперской политики: Поляки в России и русские в Польше. М.: "Индрик", 1999. С. 39.</ref>. У 1851 годзе быў арыштаваны вядомы журналіст і выдавец [[Рамуальд Андрэевіч Падбярэскі|Рамуальд Падбярэскі]] — і сасланы ў Архангельскую губерню, дзе звар’яцеў і памер<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://palatno.media/ramuald-padbjareski/|title=Ён прыдумаў беларускую літаратуру. Расказваем пра фалькларыста Рамуальда Падбярэскага|first=Настасся|last=Уткіна|website=PALATNO|date=2025-10-22|access-date=2025-12-02}}</ref>. У тым жа годзе паэт [[Эдвард Жалігоўскі]] быў арыштаваны і сасланы ў Аланецкую губерню, а затым у Арэнбургскую, за сатырычную паэму "Іярдан". Цэнзары імкнуліся ўсяляк «падстрахавацца» і забаранялі нават самыя бяскрыўдныя выданні ды публічныя мерапрыемствы — напрыклад, камічная опера «[[Сялянка (опера)|Сялянка]]» В. Дуніна-Марцінкевіча і Ст. Манюшкі была забаронена пасля першага ж прадстаўлення ў Мінску (9 лютага 1852 году). Таму многія літаратурныя творы таго перыяду не маглі быць надрукаванымі, а іх аўтары нярэдка хаваліся за псеўданімамі, як напрыклад [[Адэля з Устроні]], аўтарка алегарычнай паэмы "Мачыха" (1850) са схаваным анты-царскім пасылам. Епіскап [[Іосіф (Сямашка)|Іосіф Сямашка]], які ў 1852 годзе атрымаў тытул мітрапаліта, узмацніў кантроль над паводзінамі былых уніятаў. У прыватнасці, была праведзеная канфіскацыя і знішчэнне ўніяцкіх (грэка-каталіцкіх) богаслужэбных кніг, якія і пасля 1839 году яшчэ заставаліся ва ўжытку ў некаторых прыходах (і ў многіх шараговых вернікаў — але канфіскаваць у іх было значна складаней, і гэты працэс расцягнуўся на дзесяцігоддзі). Іх канчаткова і паўсюдна замянілі маскоўскімі сінадальнымі выданнямі праваслаўнага абраду, выключаючы любую варыятыўнасць у богаслужэнні. У грамадстве назіралася апатыя, часовае падзенне цікавасці да грамадскага і культурнага жыцця, нават да айчыннай гісторыі. Напрыклад, самы папулярны віленскі часопіс 1840-х гадоў [[Athenaeum (1841)|Athenaeum,]] дзе публікавалася шмат навінак краёвай літаратуры і артыкулаў на гістарычную тэматыку, у 1851 годзе спыніў існаванне праз крытычнае падзенне колькасці падпісчыкаў. Яшчэ раней, на самым пачатку гэтага перыяду, перастаў выходзіць альманах [[Rubon (1842)|"Рубон"]]. Пад час гэтага перыяду абвастрылася ідэйная барацьба вакол трактоўкі гісторыі ВКЛ. Праваслаўны гісторык [[Іван Пятровіч Барычэўскі|Іван Барычэўскі]] апісваў яе як гісторыю адвечнай рускай правінцыі, часткі праваслаўнага свету, якая толькі праз збег выпадковых абставінаў часова "адпала" ад адзінай Русі (кніга „Православіе и русская народность въ Литвѣ“, 1851). Асцярожным адказам літвінаў быў зборнік гістарычных нарысаў на рускай мове „Черты изъ исторіи и жизни древнихъ литовцевъ" (Вільня,1854) ў абарону годнасці гістарычнай Літвы, за які яго укладальнік [[Адам Ганоры Кіркор|Адам Кіркор]] (і асабліва за біяграфічны нарыс вялікага князя [[Вітаўт|Вітаўта]]) быў звольнены з пасады ў [[Віленскі статыстычны камітэт|Віленскім статыстычным камітэце]]. == Пробліскі надзеі == Як адзначаў адзін з сучаснікаў, у перыяд змрочнага сямігоддзя ''давление сразу и внезапно усилилось настолько, что, очевидно, не могло продолжаться слишком долго; в беспросветном мраке чувствовалось приближение света, но, чтобы дождаться его, надо было пережить семь черных, тяжелых лет''<ref>''Иванов-Разумник''. История русской общественной мысли. / Иванов-Разумник: в 3 т. — М.: Республика; ТЕРРА, 1997. — Т. 1. — с. 194</ref>. Заканамерным фіналам рэпрэсіўнай палітыкі стала ўзмацненне адсталасці Расіі і яе ганебнае паражэнне ў [[Крымская вайна|Крымскай вайне]]<ref>История России, XIX век. 8 класс: учеб. для учащихся общеобразоват. учреждений / Л. А. Кацва. — М.: Просвещение, 2012. — 336 с.</ref>. У лютым 1855 года памёр Мікалай I, і яго смерць паклала канец «змрочнаму сямігоддзю». Адчуванне змен у расійскім грамадстве ўзнікла практычна адразу<ref>Предчувствие грядущих перемен возникло ещё двумя годами ранее. См.: Егоров Б. Ф. Борьба эстетических идей в России середины XIX века. — Л., 1982. — С. 62-75.</ref>. Пачалася эпоха гэтак званых «Вялікіх рэформаў» [[Аляксандр II (імператар расійскі)|Аляксандра ІІ]]. Аднак «адліга» ў «Паўночна-Заходнім краі» была непрацяглай, і ўжо з канца 1850-х гадоў пачынаецца чарговае ўзмацненне рэпрэсій. Гэта выклікала як узмацненне адкрытага супраціву, так і фармаванне канспіратыўных патрыятычных сетак, што ў выніку прывяло да выбуху [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Мікалай I]] [[Катэгорыя:Рэпрэсіі ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Цэнзура ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Гістарычныя перыяды]] [[Катэгорыя:1848]] [[Катэгорыя:Артыкулы праекта Літвінскі лексікон]] 2r8mx8998clxnx0mqh0jhfmzou7g0ah 4 798387 5154085 5153252 2026-06-13T12:45:02Z Emilia Noah 155537 /* */ 5154085 wikitext text/x-wiki {{Архіў|2026|Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне}} == [[Аперацыя «Нептун»]] == {{закрыта}} Крытычна мала для такога артыкула, фактычна — гэта «затычка» на важную тэму і стаіць так 10+ гадоў. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:52, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}} — аргументацыя пра ''«затычку»'' і ''10+ гадоў'' не ўказвае на тое, што артыкул мае быць выдалены; аргументацыя пра ''важную тэму'' ўказвае на тое, што артыкул мае быць захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Каментарый}}: Не ведаю як наконт абмяркоўваемага артыкула, але дзякуй удзельніку за стварэнне артыкула [[У сківіцы смерці]], гэта звязаная тэма і вельмі важная. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:10, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул перасягае слоўнікавае азначэнне, не будзем пакуль ствараць прэцэндэнт з выдаленнем. Але. Артыкул вельмі кароткі, калі ласка, дапоўніце артыкул. Калі артыкул застанецца недапісаным, яго могуць ізноў прапанаваць да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:22, 11 чэрвеня 2026 (+03) :Артыкул перапрацаваны, думаю, цяпер падстаў да выдалення няма. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:09, 11 чэрвеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]], дзякуй! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:39, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цукеркавы дождж (Брэст)]] == {{закрыта}} Спасылкі з 2013 года, то бок значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 2 чэрвеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}}, згодна з аргументацыяй. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 13:14, 5 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 18:00, 9 чэрвеня 2026 (+03) ==[[Шчэпан Садурскі]]== {{закрыта}} Вынесены да выдалення а 03:03 29 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Aca}} з каментарыем: «Cross-wiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:28, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}}, не горшы за іншыя машпераклады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:33, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны ў 2011 годзе і з таго часу пашыраўся, падстаў для выдалення няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:09, 9 чэрвеня 2026 (+03) == [[Паліна Дваранская]] == {{закрыта}} Удзельнік {{u|Pabojnia}} выставіў артыкул на хуткае выдаленне з пытаннем значнасці. Я бачу некалькі крыніц, таму перанёс сюды на абмеркаванне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:05, 7 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Не пабачыў значнасць праз малую колькасць заслуг і твораў. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:02, 14 мая 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Feeleman]], няма ў нас такой практыкі, каб мы лічылі, што заслуг і твораў мае быць найменей, як напр. па чатыры ці сем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:42, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}. [https://zviazda.by/editions/news/z-ya-lenne-debyutnaga-zbornika-padzeya-khvalyuyuchaya-a-kali-tabe-tolki-tolki-spo-nilasya-dzevyatnats/ Крытыка "ЛіМ"] змясціла рэцэнзію на яе зборнік, так што значнасць для беларускамоўнага творцы відавочна пацверджана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:41, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}, крыніцы ёсць -- крытычныя матэрыялы, сяброўства з СПБ, і як для 20 гадоў [[ВП:АКЗ]] вытрыманы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:58, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:45, 6 чэрвеня 2026 (+03) == [[Музы́чны кура́тар]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, уласнае даследаванне, тэкст з самарэкламай неаўтарытэтных асоб. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 31 мая 2026 (+03) :: Сёння ж артыкул [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Музыкальный_куратор Музыкальный куратор] хутка выдалены з РуВікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:44, 31 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Не энцыклапедычны артыкул. Выдалена --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 5 чэрвеня 2026 (+03) == [[Мікалай Міхайлавіч Зуеў]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}. Значнасць не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:45, 2 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. Кандыдат навук, выдаў беларускамоўны дапаможнік «Тэорыя iмавернасцей i матэматычная статыстыка». Для БелВікі гэта істотна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:21, 3 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. У яго шмат прац, звычайна столькi прац у прафесароў. Ён даказаў вельмi важную тэарэму. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:45, 5 мая 2026 (+03) :: Тут не прынята разглядаць пладавітасць аўтара як доказ значнасці. [[Удзельнік:James M Irons]], пра тэарэму распавядзіце падрабязней, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:51, 5 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул пакінуты. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:19, 3 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 894]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:49, 30 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка без карыснага зместу ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:42, 30 мая 2026 (+03) == [[Арцём Артуравіч Паддубны]] == {{Закрыта}} Энцыклапедычная значнасць адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:03, 8 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Акрамя таго, што адсутнічае значнасць, дык і артыкул выглядае бедна. Няма крыніц, зносак. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 14 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:24, 27 мая 2026 (+03) == [[Рэанімацыйны пакет рэформаў для Беларусі]] == {{Закрыта}} Адна з ініцыятыў, якіх туча. Не паказана значнасць. Вікіпедыя — не дошка для рэкламы. Калі б была значнасць і грамадская зацікаўленасць — іншая справа. Тут проста справа стварыць артыкул пра праект. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:15, 18 мая 2026 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:34, 18 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:24, 18 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. З 2020 года да цяперашняга часу — толькі праект аб намерах. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:20, 27 мая 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) :: Крыніцы ёсць, але адпаведнасць асобы адмысловым крытэрыям значнасці зусім невідавочная, таму, каб пацвердзіць [[Вікіпедыя:Значнасць]], маем падаць біяграфічную інфармацыю «досыць падрабязна», чаго ў артыкуле пакуль няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:06, 26 красавіка 2026 (+03) :::згодзен, трэба дапісаць артыкул хоць мінімальна. У іншых вікі інфармацыі багата, трэба браць і перакладаць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:30, 26 красавіка 2026 (+03) :::Згодны. Калі аўтар артыкула не працягне дадаваць інфармацыю туды - {{Зраблю| 28.04.2026}} [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:37, 26 красавіка 2026 (+03) ::::{{Зроблена}}, хоць і спазніўся на два дні. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 16:48, 30 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны. Дзякуй вялікі {{u|Feeleman}}! Застаўлена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:52, 1 мая 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == {{закрыта}} Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) :::згодзен, што трэба раздзяліць. Хоць і аб’ём пакуль невялікі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:28, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Крыніцы з’явіліся. ДобрыБрат трошкі яго дапрацаваў. Праблемы ёсць, але яны ўжо не звязаныя з выдаленнем. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Марфінізм Пылку (музычны артыст)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, пустышка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:25, 24 красавіка 2026 (+03) ::{{выдаліць}}, прычым хутка [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:31, 26 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:01, 24 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста, няма значнасці асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:55, 27 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Вельмі коратка, значнасць не паказана. Дапісваць, здаецца, ніхто не будзе. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:46, 1 мая 2026 (+03) == [[Цемраборцы (настольная гульня)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, значнасці хіба зусім няма, нейкая самастойна выдадзеная гульня ад аматараў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:02, 27 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся, што прадукт даволі спецыфічны, але выдаліўшы гэты артыкул мы страцім інфармацыю аб пэўных фактах, звязаных са станаўленнем беларускага ролевага руху і настолак, якіх і так не так было шмат, і створым у будучыні глебу для чарговых папулісцкіх маніпуляцый а-ля "Мы, кантора ХХХ, першымі выпусцілі бел настольную картачную гульню". [[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]] ([[Размовы з удзельнікам:Shurix-noise|размовы]]) 14:43, 30 красавіка 2026 (+03) :: Я ўжо бачу, што ёсць і АК за розныя часы, і нейкія даклады. Яшчэ пазней пагляджу наколькі рэкламнае ўсё, але пакуль выглядае як нешта значнае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:49, 30 красавіка 2026 (+03) ::Абмяркоўвалі [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2023#Цемраборцы (настольная гульня)|ў 2023 годзе і пакінулі]], з таго часу яшчэ дадаліся крыніцы, ненавінавая цікавасць паказана. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся з аргументацыяй @[[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:40, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}} Крыніцы ёсць + ужо абмяркоўвалася. Не бачу сэнсу кідаць не сметнішча гісторыі хоць і малыя, але свае, беларускія, праекты. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:57, 30 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Гэты артыкул раней выстаўляўся на выдаленне і быў пакінуты. Змен абставін вакол прадмета артыкула ці змен правілаў Вікіпедыі не адбылося. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Парыж — Рубэ]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:26, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Смерць фашызму]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:21, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Vite]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:20, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Паказана, што кампанія займае істотнае месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Пакуль што няма кансэнсэнсусу наконт прызнання гэтай галіны як самастойнай у эканоміцы, таму значнасць прадмету артыкула ставіцца пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:53, 25 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{закрыта}} : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) :: {{Пакінуць}} Яшчэ быў [https://dtf.ru/music/2582003-vokrug-fonarnogo-stolba-videoigry-2019 кароткі артыкул] на dtf.ru і [https://www.youtube.com/watch?v=eAEelhW7e6s выпуск] "Музыка в Кубе" на Ютубе. Таксама я не зразумеў, што азначае "у межах Вікі". [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:41, 20 красавіка 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:47, 20 красавіка 2026 (+03) ::: DTF - не [[ВП:АК]], "Музыка в Кубе" - таксама. The Village пакуль самая добрая крыніца. Можа ёсць яшчэ нешта? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:56, 20 красавіка 2026 (+03) ::::[https://m.vk.com/@ppbvfs-priyatno-poznakomitsya-yoo Пост] у ВК ад Winter Mute Music, [https://podster.fm/podcasts/muzykalnoe-korolevstvo/e/337203/muzykalnoe-korolevstvo-vokrug-fonarnogo-stolba-1-vypusk эпізод] падкаста "Музыкальное королевство", здаецца усё. Але артыкула The Village можа хопіць? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 19:12, 20 красавіка 2026 (+03) :::Перастаньце пакідаць шаблон «пакінуць» па некалькі разоў. Абмеркаванне працуе не так, колькасць «пакінуць» ад аднаго ўдзельніка не паўплывае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:51, 22 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, створаны па-за працэдурай аднаўлення выдаленых старонак. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 23 красавіка 2026 (+03) ::Гэта забаронена? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 10:40, 24 красавіка 2026 (+03) ::: Пажадана ўсё ж такі прытрымлівацца хоць нейкіх [[Вікіпедыя:Выдаленне старонак#Пасля выдалення|правілаў]]. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:53, 24 красавіка 2026 (+03) ::::Не ведаў. Прабачце, але артыкул ўжо адноўлены і асабіста я не бачу відавочных прычын для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:53, 24 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Па-першае, артыкул раней ужо выдаляўся, таму, згодна з працэдурай, спачатку варта было стварыць запыт на [[ВП:АВС]]. Па-другое, каб не разводзіць бюракратыю, на гэты момант артыкул не адпавядае крытэрыям значнасці беларускай Вікіпедыі. Сярод прыведзеных крыніц толькі адна (спасылка на «The Village») адпавядае патрабаванням [[ВП:АК]]. Астатнія матэрыялы не з’яўляюцца аўтарытэтнымі крыніцамі. Такім чынам, значнасці ў межах Вікіпедыі недастаткова. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:12, 25 красавіка 2026 (+03) == [[EIZVA]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:19, 8 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:16, 17 красавіка 2026 (+03) == [[Крысціна Віталеўна Лядская]] == {{закрыта}} З дасягненняў покуль чырвоны дыплом і аспірантура. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:51, 8 красавіка 2026 (+03) :Я не успела ещё дописать статью, не надо делать поспешных выводов. Мне из-за границы не открываются белорусские источники. Приеду в Минск — допишу. [[Удзельнік:Rabbi Mendl|Tatiana Matlina]] ([[Размовы з удзельнікам:Rabbi Mendl|размовы]]) 00:39, 10 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены, намінацыя закрыта ініцыятарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:14, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Фарыс Німр]] == {{закрыта}} Не артыкул, старонка да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:37, 9 красавіка 2026 (+03) : Спроба заліць туды аўтапераклад незачотная. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:54, 9 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны, вычытаны і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:12, 14 красавіка 2026 (+03) == Казахі у == {{закрыта}} Артыкулы аўтаматычнага перакладу з памылкамі ўжо ў назве, іх немагчыма вычытаць нават з вялікім жаданнем. * [[Казахі у Манголіі]] * [[Казахі у Туркменіі]] * [[Казахі у Іране]]--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:48, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Даволі відавочны [[ВП:МАШПЕР]], які ніхто за гэты час не выправіў. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:33, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:33, 3 красавіка 2026 (+03) ::Гэты гурт даволі папулярны, каб пра яго быў артыкул. Па [https://music.yandex.by/artist/5578874 звесткам] Яндекс Музыкі зараз ён мае 75 565 слухачоў у месяц. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:14, 5 красавіка 2026 (+03) ::: Почему бы о нём не написать статью по-русски? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:17, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Можна. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:29, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Але гэта праца удзельнікаў рускай Вікіпедыі. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:36, 5 красавіка 2026 (+03) ::::: Очень жаль. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:39, 5 красавіка 2026 (+03) {{Канец закрытай секцыі}} ===Вынік=== 20:07, 12 красавіка 2026 {{у|J-ka Zadzvinski}} выдаліў старонку Вакол ліхтарнага слупа (гурт). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:44, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Валер Віктаравіч Руселік]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:49, 25 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} няма значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:45, 3 сакавіка 2026 (+03) : Не праходзіць як журналіст ды блогер? Усё ж нават "зоркай" Белсата яго [https://nashaniva.com/372748 называюць]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:16, 4 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка выдалена ўдзельнікам [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]]. Таму вынік фармальны. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:14, 12 красавіка 2026 (+03) == [[Аляксандр Іосіфавіч Урбановіч]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, кандыдат навук, дацэнт, меў навуковыя інтарэсы, усё. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 29 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:53, 30 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, вядомы навуковец, шмат навуковых прац. Ёсць крынiцы. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 12:52, 30 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons]], колькасць навуковых прац не мае асаблівай ролі, важней паказаць прызнанне яго заслуг у навуковым свеце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:17, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:48, 10 красавіка 2026 (+03) == [[TDK]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 23 сакавіка 2026 (+03) ::Артыкул невялікі, можна выправіць. Я папрацую бліжэйшым часам. ::{{Зраблю|10-04-2026}} [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:16, 28 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выпраўлены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:56, 9 красавіка 2026 (+03) == [[King Promise]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі, толькі сайт творцы. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:51, 23 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Крыніцы ёсць.--[[Удзельнік:Dzianis Niadbajla|J-ka Zaprudnik]] 15:33, 2 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Спасылкі на незалежныя крыніцы нароўні з сайтам творцы пададзены, старока захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 9 красавіка 2026 (+03) == [[Ruslan Saberov]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:18, 8 сакавіка 2026 (+03) :: [https://ru.wikipedia.org/wiki/Ruslan_Saberov неоднократное воссоздание вместо повторного обсуждения]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:11, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. Неаднаразовае аднаўленне замест паўторнага абмеркавання — пастаўлена бестэрміновая ахова ад стварэння. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:53, 1 красавіка 2026 (+03) == [[Сезон 2022/2023 «Цмокі-Мінск-2»]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:34, 31 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === гэта карэктная перасылка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:50, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[MakEditor:81-717/714/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 11:55, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:04, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[Раавітса (прыпыначны пункт)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Памылковы рэдырэкт. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:52, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:00, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[A optima/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не артыкул. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:54, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 11:32, 26 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сехемкара II]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} пустая старонка. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:55, 23 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:47, 23 сакавіка 2026 (+03) == [[Святлана Іванаўна Загнетава]] == {{закрыта}} Відавочна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца. Таксама асоба не настолькі выдатная, каб можна было падцягнуць [[Вікіпедыя:Значнасць асоб #Дадатковыя крытэрыі]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:40, 18 сакавіка 2026 (+03) : У артыкул [[Хлебапякарная прамысловасць Беларусі]] шмат што можна перанесці. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:13, 18 сакавіка 2026 (+03) :Так, усё можна перанесці, згадаць саму Загнетаву. У раздзеле Вядомыя асобы артыкула пра Смаргонь даць яе біяграму, бо літаральна будзе пару сказаў. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:10, 18 сакавіка 2026 (+03) :: {{зроблена}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:20, 19 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Змест са старонкі вынесены, адміны могуць яе выдаляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 20 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Змагары з літвінізмам]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:13, 22 лютага 2026 (+03) *:Людзі змаюгаюцца з літвінізмам, што прама вынікае з іх біяграфій, у чым уласнае даследаванне? Калі мы дадаем людзей у катэгорыю "Анархісты N-краіны" ці "Антыфашысты N-краіны", то гэта таксам арыгінальнае даследаванне? [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 13:22, 22 лютага 2026 (+03) *:: Ты, калега, мабыць таксама шмат з чым і шмат з кім змагаешся. І ў Беларусі ты не адзін такі, але катэгорыі "Змагары з Беларусі" мы не будзем ствараць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:24, 22 лютага 2026 (+03) *:Няма тут уласнага даследавання, літвінізм сфармуляваны Баранаўскасам, то-бок прынамсі ў нейкай паралельнай рэчаіснасці ён ёсць. На гэта лёгка знайсці аўтарытэтныя крыніцы ў адпаведным артыкуле. Практычна "з'ява" ў гэтай рэальнасці прызнана пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы і з ёю змагаюцца, ёсць заявы ад Дэпартамента бяспекі і іншых ведамстваў. Адпаведна, ёсць змагары. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:10, 12 сакавіка 2026 (+03) :: Змагары ёсць, і што з таго вынікае? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:19, 12 сакавіка 2026 (+03) ::: Катэгорыю "Змагары" створым? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::[[:Катэгорыя:Праціўнікі літвінізму]] або [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:24, 12 сакавіка 2026 (+03) :::Нічога не вынікае, проста змагары, як Партос казаў: "я б'юся, бо б'юся", -- значыць, яны бачаць у гэтым сэнс. Калі "змагары" здаюцца ўжо занятымі, можна "праціўнікі", рэдкая наогул катэгорыя ў Вікіпедыі, але ёсць [[:fr:Catégorie:Opposant|Catégorie:Opposant]]. Звычайна абмяжоўваецца ўсё прыхільнікамі розных плыняў, але тут здаецца ніяк не абмяжуешся. [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) :::: Абмяжуешся. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:25, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::: Не трэба навешваць на сучаснікаў ярлыкоў. Рэдактарам Вікіпедыі не стае для гэтага аўтарытэту. Хай спачатку вырашыць экспертная супольнасць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:30, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::Здаецца, "крытыкі" якраз тая форма, што прызнаецца як ВП:НПГ [[:en:Category:Writers_of_social_and_political_criticism|Category:Writers of social and political criticism]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:31, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::: Critics of liberalism (1 P) — вось дык напаўненне катэгорыі! Не чытаюць англамоўныя беларускай прэсы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:37, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::Яны іншае чытаюць <bdi>Critics of feminism</bdi> (2 C, 217 P). --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:41, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::: Critics of artificial intelligence — цэлых 22, на чале з Папам Рымскім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:44, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::::::: Наконт непрыняцця фемінізму — харошы прыклад, комплексы ВікіРэдактараў раскрывае красамоўна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:57, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::::: Змагары з мультыкультуралізмам ёсць, а змагароў з нацыяналізмам няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:09, 12 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ператварыў на [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]] і далучыў да адпаведнай надкатэгорыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:59, 13 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Культурныя спрэчкі]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:20, 22 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Знайшліся інтэрвікі, намінацыю закрыў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:39, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Дыльнозахон Каттахонова]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:35, 10 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена, дрэнны машынны пераклад, таксама пытанні па значнасці. Можаце нармальна перапісаць у сваёй прасторы імёнаў і паведаміць адміністратарам, калі напішаце нешта адэкватнае. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:02, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Саунтрэс]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць не пераўзыходзіць навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:09, 28 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена па тых жа прычынах, што і чыназес. Значнасці не паказана.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:01, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Чыназес]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:44, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул быў хутка выдалены, значнасць выразна не паказана. Да таго ж, зноскі на Вікіпедыю — гэта вяршыня. Калі нехта захоча аднавіць старонку і будзе паказана выразна значнасць, спачатку перапішыце нармальна на сваёй падстаронцы і потым паведамце адміністратарам.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:59, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Жан-Луі Гасэ]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Каб выставіць артыкул да выдалення, трэба зайсці праз закладку ''правіць'' у акенца рэдагавання артыкула, у першым радку паставіць '''<nowiki>{{да выдалення|}}</nowiki>'''. Працэдура выстаўлення старонкі да выдалення не была выканана, прапанова засталася без рэагавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:06, 9 сакавіка 2026 (+03) == [[Мачулішчы (аэрадром)]] == {{закрыта}} Большая частка тэкста абаронена аўтарскімі правамі і супадае з тэкстам, размешчаным у выданні «Наша Ніва» (артыкул «Мачулішчы, Мачулішчы… А што значыць па-беларуску „мачулішча“?»). Не быў прадстаўлены відавочны дазвол ад уладальнікаў матэрыялу на яго свабоднае распаўсюджанне. Як патэнцыйнае парушэнне аўтарскіх правоў прыйдзецца выдаліць інфармацыю, якая слова ў слова супадае з інфармацыяй у гэтым артыкуле. Тое, што застанецца, да артыкула не будзе дацягваць. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:38, 7 сакавіка 2026 (+03) :па-першае, я сам і ёсць аўтарам таго тэксту ў НН. па-другое, я цяпер істотна дапоўніў артыкул, ён павялічыўся ў некалькі разоў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 21:43, 7 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:47, 8 сакавіка 2026 (+03) == [[Янка Тарчэўскі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, няма значнасці. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:02, 14 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Жахліва аформлена, няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:08, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасці няма. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:49, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:24, 4 сакавіка 2026 (+03) == [[AniBel]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. Распаўсюджванне пірацкага кантэнту. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 7 лютага 2026 (+03) :Ого, некалькі месяцаў вісеў артыкул і толькі зараз апомніліся. Прам сьмешна з гэтага [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:57, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, аргументаў дзеля захавання артыкула не бачна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:26, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:06, 16 лютага 2026 (+03) == [[Лагодны Цмок]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула пастаўлена пад сумненне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Гэта звесткі не для Вікіпедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 9 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:45, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:05, 16 лютага 2026 (+03) == [[СонейкаПрадакшн]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:00, 7 лютага 2026 (+03) :Новы этап у перакладніцкай сферы (дубляваньне і адаптацыя тэксту). Таксама гэтая і ўсе іншыя каманды з'яўляюцца часткай гісторыі і рабілі у той ці іншай ступені ўклад у беларускую культуру. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 22:01, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:22, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:58, 16 лютага 2026 (+03) == [[Скрынка (сеціва)]] == {{закрыта}} Няма значнасці. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:56, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, проста старонка ў сеціве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:15, 7 лютага 2026 (+03) :Таксама трэба выдаліць старонкі пра Анібел і Лагодны Цмок, бо Вікіпедыя — не каталог [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:48, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:56, 16 лютага 2026 (+03) == [[Зьнічка (сеціва)]] == {{закрыта}} Проста сайт з пірацкім кантэнтам. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:55, 7 лютага 2026 (+03) :Anibel і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам, але старонкі пра іх існуюць [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:47, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:06, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:53, 16 лютага 2026 (+03) == [[Bilbo's]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:57, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама аматарскія суполкі, але старонкі пра іх існуюць. Пра значнасьць напісана ў адпаведным разьдзеле. Ініцыятыва з'яўлялася новым этапам у перакладніцкай сферы. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:55, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:23, 8 лютага 2026 (+03) :<nowiki>{{Супраць}}</nowiki> <nowiki>{{Пакінуць}}</nowiki> Учора не адразу ўбачыў як гэтыя знакі ставіць. Я адкажу за ўсе артыкулы, якія перанёс учора з іншай беларускай Вікіпедыі. Галоўная значнасьць гэта гісторыя. Усе гэтыя праэкты з'яўляюцца часткай гісторыі. Так, для звычайнай гісторыі (якую сабе людзі ўяўляюць) гэта ня мае каштоўнасьці. Аднак сёньня ё розныя гісторыі, напрыклад: гісторыя навукі, паўсядзёнасьці, мастацтва і г.д. І ўжо для гісторыі аматарскага перакладу гэтыя старонкі прадстаўляюць каштоўнасьць, бо з'яўляюцца крыніцай у дасьледаваньнях. Таксама гэтыя артыкулы даюць зразумець як разьвіваўся аматарскі пераклад, пасьлядоўнасьць падзей. Таксама ўклад у беларускую культуру, новыя падыходы ў аматарскім перакладзе, што зноў жа карысна для гісторыі і дасьледаваньняў. :Таму ўсе артыкулы пра праэкты варта пакінуць! [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::Мда... штосьці не працуюць гэтыя шаблоны [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — вось неяк так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:06, 9 лютага 2026 (+03) ::::Пачытаў, і артыкул мае значнасьць. У публічных крыніцах не напісана (і ня будзе), але значнасьць апісана вышэй, што таксама дазваляецца як значнасьць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 18:43, 9 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:42, 16 лютага 2026 (+03) == [[Кінакіпа]] == {{закрыта}} Няма значнасці, проста сайт з пірацкім кантэнтам. Хоць для беларускай мовы ў сённяшніх умовах гэта і мае пэўную значнасць, але для энцыклапедыі каталог пірацкага відэа — перабор.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:54, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам. Тыя артыкулы таксама варта выдаліць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:50, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Рэклама сайта с пірацкім кантэнтам. Значасці няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:35, 16 лютага 2026 (+03) == [[На чатырох Верацеях]] == {{закрыта}} Вікіпедыя — не даведнік для вандроўнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:10, 16 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:32, 16 лютага 2026 (+03) == [[Арцём Халяеў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:28, 14 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У вызначэнні — толькі тры словы. Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:30, 16 лютага 2026 (+03) == [[Уладзіслаў Шылюк]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, згодны, што проста быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:24, 5 лютага 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]], тут больш істотна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца, то бок асоба ў артыкуле бадай не апісана. А ў прынцыпе мы прафесійных спартоўцаў паважаем, і якасныя артыкулы пра іх у БелВікі могуць існаваць, нават калі людзі й не мелі шматгадовай выбітнай кар'еры. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:30, 5 лютага 2026 (+03) :::Зразумела, дзякуй. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:23, 6 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:31, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:23, 14 лютага 2026 (+03) == [[Леанід Цітоў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:25, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:22, 14 лютага 2026 (+03) == [[Аляксей Сірчанка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 14 лютага 2026 (+03) == [[Антон Самсонаў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:19, 14 лютага 2026 (+03) == [[Іван Кухарэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:27, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:33, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:16, 14 лютага 2026 (+03) == [[Марыя Пархімчык]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:46, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны артыкул без нармальных крыніц.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Вы лічыце, што сябра Саюзу пісьменьнікаў не можа быць адзначаны ў вікіпэдыі? А калі яе жыцьцяпіс пазначаны на Міжнароднага саюзу беларускіх пісьменьнікаў? [https://bellit.info/persons/abukhovich-alhjerd.html Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў// Асобы] Ці гэта таксама не значна? :) --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 22:36, 21 студзеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], сапраўды такі склаўся ў БелВікі звычай, што адной толькі прыналежнасці да пісьменніцкага саюза недастаткова для пацвярджэння энцыклапедычнай значнасці творцы. Тут бы пашукаць рэцэнзій на яе творы ў аўтарытэтных крыніцах ці нейкіх іншых сведчанняў прызнання яе творчасці крытыкай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:48, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што можна выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:50, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Пакуль што энцыклапедычная значнасць не паказана. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:22, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:07, 9 лютага 2026 (+03) == [[Павел Слюнькін]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 16 студзеня 2026 (+03) ::'''Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' ::https://rm.coe.int/report-addressing-the-specific-challenges-faced-by-the-belarusians-in-/1680ab3442 ::https://www.ibanet.org/Belarus-the-human-cost-of-the-crackdown-on-dissent ::https://www.gmfus.org/belarus-change-tracker-seeing-trends-through-news-fog ::https://bct.expert/be/about/ ::https://lmc.icds.ee/speaker/pavel-slunkin/ ::https://georgiatoday.ge/pavel-slunkin-belarus-lessons-for-georgia/ ::https://cepa.org/author/pavel-slunkin/ ::https://ecfr.eu/profile/pavel_slunkin/ ::https://belinstitute.com/en/news/review-2021-forecast-2022 ::https://ex-press.live/rubrics/politika/2024/06/19/eks-diplomat-pavel-slyunkin-zapad-ne-gotov-idti-na-ustupki-lukashenko-no-ostorozhnichaet-opasayas-ego-sprovocirovat ::https://www.dw.com/ru/jeks-diplomat-zadacha-es-nashhupat-protivorechija-mezhdu-lukashenko-i-putinym/a-59295981 ::https://nashaniva.com/ru/328408 ::https://pozirk.online/ru/longreads/85750/ ::https://newbelarus.vision/artykuly/pavel-slyunkin-ob-izmeneniyax-v-mide-vedomstvo-mozhet-nabirat-luchshix-specialistov/ ::https://gazetaby.com/post/slyunkin-esli-svoboda-mnenij-dlya-vas-ne-priemlemy-to-poluchitsya-ne-g/202762/ ::https://news.zerkalo.io/life/86489.html ::??? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:47, 19 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:21, 16 студзеня 2026 (+03) ::Значнасць асоб у Вікіпедыі вызначаецца па наступных крытэрах: ::Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::Асоба зрабіла шырокавядомы ўнёсак, які стаў прызнаным фактам у яе галіне дзейнасці (+). ::Навукоўцы, '''даследнікі''', філосафы (для зручнасці назавем іх «[[навуковы свет]]») даволі ўплывовыя ў навуковым свеце без згадвання іх біяграфій у другасных крыніцах (+). ::'''На сённяшні дзень беларусаў-экспертаў у замежных аналітычных цэнтрах можна пералічыць па пальцах адной рукі. Не разумею вашую пазіцыю па «нязначнасці».''' [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::: тут трэба дадаткова паказаць, наколькі гэта асоба ўплывовая ў навуковым свеце; покуль што значнасць даследчыка прамалёўваецца, але не пацвярджаецца. Аднога факту работы ў даследчым цэнтры недастаткова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:46, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Эксперт па Беларусі якога цытуюць the New York Times, DW, France24, Atlantic Council, etc падаецца значнай асобай у галіне. ::::: Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::::[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:25, 21 студзеня 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], ты пачтай, што ніжэй напісана вялікімі чырвонымі літарамі пра т.зв. ''Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 21 студзеня 2026 (+03) :::::: Калі ты не хочаш артыкул пра асобу дапрацаваць, то і гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:38, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Сторонка будзе выделеная таму што: :::::::а) вы паводзіце сябе як хамло :::::::б) вам не падабаецца персаналія :::::::? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:58, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Прашу вас звяртацца да мяне на «вы» і спыніць хамства ў мой бок. Тое, што вы даўні карыстальнік Вікіпкедыі не дае вам аніякага права па-хамску ставіцца да іншых удзельнікаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:00, 21 студзеня 2026 (+03) ::::::Мне падаецца, што выдаленне артыкулаў праз суб'ектыўнае меркаванне і стаўленне асобных карыстальнікаў да персаналіяў і аб'ектаў з'яўляецца вандалізмам. Няма ўпэўненнасці, што шантаж удзельнікаў адпавядае духу Википедыі. Чаму вы грубіце замест таго, каб разам дапрацаваць артыкул і зрабіць Вікіпедыю лепш для карыстальнікаў не абазнаных у беларускіх арганізацыях і асобах? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, не бачна жадаючых палепшыць артыкул, а ў існым выглядзе яго змест не пацвярджае энцыклапедычнай значнасці асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:07, 21 студзеня 2026 (+03) ::Калі ласка, прапануйце катэгорыі для паляпшэння. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::У артыкуле 10 спасылак на аўтарытэтныя незалежныя крыніцы, якія апісваюць асобу і спасылаюцца на публікацыі даследчыка ў ягонай галіне экспертызы – што, безумоўна, пацвярджае энцыклапедычную значнасць асобы. Я з задавальненнем дадам патрэбныя катэгорыі, але давайце працаваць канструктыўна разам, а не антаганістычна. Дзякуй, калегі. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:42, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што трэба выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:43, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:05, 9 лютага 2026 (+03) == [[Таццяна Мiкалаеўна Мiкушына]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::Дадзены артыкул можа адпавядаць крытэрам значнасці для пісьменнікаў. У правілах вызначана, што значнымі з'яўляюцца "Аўтары … і іншыя прадстаўнікі творчых прафесій  ... твор (або творы) якіх прыцягнулі значную ўвагу крытыкаў." ::У артыкуле ёсць спасылкі на 5 рэцэнзій профільных навукоўцаў на кнігі Т. Мікушынай: рэлігіязнаўцы і філосафа на кнігі духоўнага зместу, гісторыка на кнігу гістарычнага зместу і г.д. ::На старонцы абмеркавання дадзенага артыкула як на загану ўказвалася на тое, што дадзены артыкул раней выдаляўся ў расійскай вікіпедыі. Аднак у тыя гады, калі ён выдаляўся, яшчэ не было тых крыніц, якія азначаныя ў беларускім артыкуле, або былі адзінкі з іх. Палова крыніц датуецца 2019-2022 гадамі. ::Апроч рэцэнзій навукоўцаў інфармацыя пра Т. Мікушыну ёсць у рэлігіязнаўчай  манаграфіі "Тэасофiя без межаў: мiжкультурныя i мiждысцыплiнарныя перспектывы сучаснага эзатэрычнага руху", у дакладзе профільнага дзярж. дэпартамента прэм’ер-міністру Францыі пра стан спраў у асяроддзі новых рэлігійных рухаў, у аналітычных артыкулах нацыянальнага інфарм. агенцтва Украіны "УкрІнфарм", агульнарасійскай газеты "Новыя весткі". [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Таксама ў зносках дадзенага артыкула ёсць інфармацыя, што кнігі гэтага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах (крыніца з назвай "Бiяграфiя Мікушынай Таццяны Мікалаеўны"). [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 12:34, 22 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:32, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не паказана.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:03, 21 студзеня 2026 (+03) :: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], то мо прагаласуйце і наконт гандбалістаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 26 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Аўтарка тэасофскай макулатуры [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:10, 28 студзеня 2026 (+03) : [[Удзельнік:DenisBorum]], у Вікіпедыі маюць існаваць артыкулы пра асоб з экстравагантнымі поглядамі, калі іх меркаванне асветлена ў дастатковым аб'ёме ў аўтарытэтных крыніцах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:13, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} па [[ВП:БС]], аўтарытэтнасць крыніц сумнеўная. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:35, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дадаў у артыкул інфармацыю пра тое, што кнігі дадзенага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах. Шырокае распаўсюджанне кніг па краінах свету выяўляецца і ў крыніцах. Рэцэнзіі напісаныя навукоўцамі розных краін: Украіна (Ю. Заўгародны), Германія (B. Seidel-Dreffke), Партугалія (D. Metilka), Расія (А. Салаўёў, М. Скуратоўская). Таксама і аналітычныя матэрыялы: Германія (H. Krämer), Францыя (G. Fenech), Украіна (Укрiнформ), Расія (Книжная Индустрия, Новые Известия).--[[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:00, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} артыкул напісаны не бездакорна, пра каштоўнасць творчасці таксама можна спрачацца, але найбольш мяне цікавяць крыніцы, дзе я не бачу спасылак на першасныя крыніцы, што ўжо надае ўпэўненасці ў тым, што гэты артыкул на галаву вышэй большасці намінантаў тут, хаця вядома, што частку крыніц можна назваць афіляванай. Як варыянт, можна пакінуць шаблон пра тое, што значнасць асобы ставіцца пад пытанне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:36, 6 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Цікавасць з боку навуковага свету дадае значнасці дзейнасці асобы. Старонка захавана, але значнасць аб’екта артыкула ставіцца пад сумненне. Адпаведны шаблон на старонцы захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:43, 6 лютага 2026 (+03) == [[Губбет Аннет Алексееўна]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, тэкст нечытальны, ды й значнасці ў персоны няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:44, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана ([[ВП:ЗА]]), біяграфія сучасніка ўвогуле без крыніц ([[ВП:БС]]). --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:41, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Машынны пераклад, значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 5 лютага 2026 (+03) == [[Нізам DRedd]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:08, 22 лістапада 2025 (+03) :Значымасць асоб у Вікіпедыі не з’яўляецца вынікам аднаразовага згадвання ў СМІ. Паводле прынцыпаў энцыклапедычнай значнасці, яна павінна пацвярджацца шматразовым, незалежным і надзейным асвятленнем у аўтарытэтных крыніцах. У выпадку з Нізамам DRedd гэтая ўмова цалкам выконваецца. Яго дзейнасць асвятлялася неаднаразова і ў розных фарматах: :публікацыі ў медыя, рецэнзіі на музычныя рэлізы, інтэрв’ю і асобныя матэрыялы пра творчасць. :Такі аб’ём незалежнай інфармацыі сведчыць пра тое, што Нізам DRedd мае ўстойлівую публічную прысутнасць, а яго праца атрымала заўважную ўвагу з боку розных крыніц, што адпавядае крытэрыям значымасці для артыкулаў пра дзеячоў культуры. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:34, 22 лістапада 2025 (+03) :: Асоба мае чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу творцаў. Тут не бачна нічога асаблівага, акрамя згадак у медыях. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:38, 22 лістапада 2025 (+03) ::: Ні ў рускім, ні ў казахскім раздзелах артыкула няма, чаго так? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:40, 22 лістапада 2025 (+03) ::::Паважаны калега, хачу звярнуць увагу, што патрабаванне «асоба павінна істотна вылучацца з агульнага шэрагу творцаў» не з’яўляецца часткай крытэрыяў значнасці ў Вікіпедыі. Гэта суб’ектыўная ацэнка, якая не замацавана ў правілах. Паводле дзеючых палітык — у тым ліку ВП:Значнасць і ВП:Аўтарытэтныя крыніцы — єдыным крытэрыем значнасці для асоб з’яўляецца шматразовае, істотнае і незалежнае асвятленне дзейнасці асобы ў аўтарытэтных крыніцах. ::::У артыкуле гэтая ўмова выконваецца: існуюць ::::- шматразовыя публікацыі, ::::- незалежныя рэцэнзіі, ::::- інтэрв’ю, ::::- асобныя матэрыялы пра творчасць, ::::што сведчыць пра наяўнасць устойлівага, значнага і незалежнага асвятлення, менавіта таго, што патрабуюць правілы. ::::Правілы не прадугледжваюць дадатковага крытэрыя (асаблівай унікальнасці) або (вылучэння з агульнага шэрагу), такая ацэнка можа быць асабістым меркаваннем, але яна не можа замяняць сабой нормы Вікіпедыі. Калі ў Вас ёсць заўвагі да канкрэтных крыніц, гатовы абмеркаваць і дапоўніць артыкул, але, паводле палітык Вікіпедыі, наяўнасць шматлікіх незалежных і надзейных матэрыялаў ужо пацвярджае энцыклапедычную значнасць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:51, 22 лістапада 2025 (+03) :У артыкуле, відавочна, можна пачысціць шмат інфармацыі з першасных крыніц, ёсць сцверджанні без крыніц. Але нібы ёсць нейкія другасныя, хоць і выглядаюць досыць слабавата. У любым выпадку, бачу нейкую зацікаўленасць грамадскасці, таму я хутчэй {{супраць}} выдалення. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:59, 22 лістапада 2025 (+03) ::Дзякуй, калега. Я без праблем дапрацую артыкул, прыбяру з яго неадпаведныя першасныя звесткі і забяспечу актуалізацыю інфармацыі ў адпаведнасці з патрабаваннямі Вікіпедыі. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:06, 23 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Viktorius001]], назвы сінглаў і альбомаў мусяць быць перакладзены на беларускую мову. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:07, 24 лістапада 2025 (+03) ::Добры дзень, прашу прабачэння, я выправлю. Скажыце, калі ласка, ці можна пісаць арыгінальную назву побач у дужках? Ці патрабуецца толькі беларускамоўны варыянт? [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:38, 24 лістапада 2025 (+03) :::так, можна, нават трэба. Нават я бы сказаў, што пераклад трэба ў дужкі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:34, 24 лістапада 2025 (+03) ::Усё гатова, калегі. Калі будуць яшчэ пытанні, я гатовы абмеркаваць і дапрацаваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 18:19, 24 лістапада 2025 (+03) :::Нічога не гатова. Пачысціў вельмі артыкул, вельмі шмат смецця. Цяпер крыху адэкватней выглядае, але, вядома, слаба. Таксама адчуваю, што вы ўсё робіце праз інструменты генератыўнага штучнага інтэлекту. Давайце хаця б тут, у размовах, пазбягайце гэтага, гэта маветон, непрыемна ад такога [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 24 лістапада 2025 (+03) ::::Так, бачу, вы добра пачысцілі, дзякуй, але я проста спрабаваў выстроіць храналогію [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 21:56, 24 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Адсутнасць крыніц, якія пацвярджаюць значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:47, 25 лістапада 2025 (+03) ::Паважаны калега, грамадскі інтарэс гэты сабджэкт, безумоўна, мае. У абарону артыкула скажу, што я буду весці актуалізацыю ўсіх сваіх артыкулаў і абавязкова буду іх дапоўніваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 20:55, 28 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], але ж дзе тут мы бачым гэтага рэпера вышэй за 34-ю пазіцыю? Нейкі культ асобы местачковы ў яго, кшталту сябры ў клуб прыйшлі, а так не хадзілі, покуль ён хварэў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:23, 21 студзеня 2026 (+03) ::нельга ігнараваць публікацыі на розных сайтах рознай ступені ангажаванасці. Але пагаджаюся, што слабенька гэта ўсё. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 21 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Можна сказаць, што дзейнасць творчай асобы досыць падрабязна асветлена, але невідавочна, што яна выбіваецца з агульнага шэрагу. Таму значнасць аб’екта артыкула пастаўлена пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:20, 4 лютага 2026 (+03) == [[Святлана Абдулаева]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:47, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:42, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Ізноў нейкая значнасць асоба толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:04, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], не толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга. Абзац перад вашым пастом перачытайце, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:14, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Наконт значнасці літаратараў лакальны кансэнсус дасягаўся напр. тут, гл. <s>[[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Канстанцін Пятровіч Бадак]]</s> [[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Кастусь Станіслававіч Турко]] і падобныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:22, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Пра што вы? Там партызан. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:03, 21 студзеня 2026 (+03) :::: ''фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата'', навошта выдуоняцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:10, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Трохі яшчэ дадаў інфы. --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 23:13, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], вычытайце артыкул, калі ласка, правапіс трэба прывесці ў норму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:58, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дададзена спасылка на сайт СБП {{Выдаліць}} У такім выглядзе як цяпер (правапіс, непрацоўныя крыніцы, афармленне), я б артыкул выдаліў [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:04, 28 студзеня 2026 (+03) : З правапісам ёсць нюансы, але не крытычныя, тэкст чытальны. Крыніц хапае, спасылкі працуюць. Афармленне прыкладна як у іншых артыкулаў. Не разумею, дзеля чаго кідацца так адразу ў выдалізм. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:22, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У артыкуле дзейнасць асобы паказана досыць падрабязна. Як літаратарка друкавалася ў агульнанацыянальных выданнях, як лідарка мясцовай супольнасці фігуравала ў навінах. Для прызнання значнасці ў нашым беларускацэнтрычным праекце гэтага дастаткова. Прастаўлены шаблон аб неабходнасці праверкі арфаграфіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:55, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі]] == {{закрыта}} {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:53, 27 студзеня 2026 (+03) : Калі ўзяць пад увагу міжмоўную каардынацыю, то гэтыя прадметы маюць значнасць — артыкулы пра іх маюцца ў буйных моўных раздзелах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) ::{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Абхазіі]] == {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:51, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Прадметы і з'явы ў Вікіпедыі прынята паказваць даволі шырока. Таму склаўся кансэнсус, што атрыбуты часткова прызнаных дзяржаў могуць быць тут апісаныя. Старонкі захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:47, 3 лютага 2026 (+03) == Гандбалісты == {{закрыта}} * [[Алег Тарасевіч]] * [[Алег Луня]] * <s>[[Аляксандр Станіслававіч Лукашэвіч]]</s> — выклікаўся ў зборную Беларусі --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:10, 27 студзеня 2026 (+03) * [[Багдан Пазняк]] * [[Мацвей Крэўчык]] * [[Мікіта Шалешка]] Гандбалісты гродзенскага клуба [[ГК Кронан Гродна|«Кронан»]], пра якіх у артыкулах сказана толькі, што яны правялі ў камндзе адзін (не чэмпіёнскі) сезон. Агульны крытэрый значнасці не выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:24, 22 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:54, 28 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Пустыя артыкулы, акрамя загалоўкаў наогул нічога [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:22, 28 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Выразны кансэнсус за выдаленне нязначных гульцоў зборнай. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:11, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], старонак пра гульцоў нацыянальнай зборнай сярод выдаленых няма. Прыналежнасць да яе можа надаць спартоўцу значнасці безумоўна. І кансэнсус дагэтуль складваўся менавіта так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 лютага 2026 (+03) ::выбачаюся, не так сфармуляваў. Гаворка была пра клуб. Таму Лукашэвіча не кранаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:52, 3 лютага 2026 (+03) == [[Макар Валынкін]] == {{закрыта}} {{выдаліць}} Не бачу значнасці. Будуць прыводзіць прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца, але гэта далей не кароткі спіс, куды заходзяць творы, якія суддзі прынамсі чытаюць. Пры такім падыходзе і вузкім літаратурным працэсе ў Беларусі, любога аўтара кнігі можна абазначыць значным толькі паводле таго, што ён выдаў кнігу і трапіў у доўгі спіс якой-небудзь прэміі. Я так падазраю, сапраўдным аўтарам артыкула і ёсць сам герой.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:02, 21 студзеня 2026 (+03) * {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:12, 21 студзеня 2026 (+03) :Якраз пра ўсіх, хто трапіў у лонг-лісты прэмій з аўтарытэтным журы, хачу артыкул і стварыць, як пра аўтараў, так і пра дызайнераў-ілюстратараў. Калі пра іх будзе дастаткова інфы ў адпаведнасці з [[Вікіпедыя:Значнасць#Агульны_крытэрый_значнасці|агульным крытэрыем значнасці]]. У гэтым выпадку дастаткова як да чалавека, якому 25 гадоў толькі пагатоў. У нас пра спартсменаў наогул толькі вага і пол, проста за факт дасягнення, а тут як па мне поўны спіс патрэбнага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Я б спартоўцаў таксама выдаляў, вельмі шкада, што склаўся такі міжмоўны кансэнсус наконт іх. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:59, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Старонкі пра спартоўцаў без энцыклапедычнай значнасці з БелВікі выдаляліся шматразова, часамі і без абмеркавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:08, 21 студзеня 2026 (+03) ::Аўтар артыкула я, гэта з гісторыі ж бачна. У тэксце няма ацэнак, толькі апісальнае апавяданне. Наконт лонг-ліста, ён фарміруецца з шырэйшага спісу, то-бок журы чытае ўсё, што дасылаюць/намінуюць і ў лонг-ліст выбіраюць ўжо ўдзельнікаў на наступны тур (шорт-ліст) выбару. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:31, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Пане Максіме, дазволь часамі называць цябе Макарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 21 студзеня 2026 (+03) :::Нібы я не ведаю выпадкаў, калі просяць стварыць артыкул на ўжо падрыхтаваным загадзя матэрыяле. Але калі твае ўласныя памкненні — то няхай. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) {{Устрымліваюся}} Малады хлопец, я б даў яму шанец і не спяшаўся б зараз выдаляць артыкул пра яго [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:19, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Дзейнасць асобы апісана ў другасных крыніцах даволі падрабязна, прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца таксама пацвярджае, што асоба выбіваецца з агульнага шэрагу. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 2 лютага 2026 (+03) == [[Пекла на Венеры]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:50, 2 снежня 2025 (+03) ::Прабачайце канешне, але ў чым вымяраецца значнасць літаратурнага твору? [[Удзельнік:HK-47|HK-47]] ([[Размовы з удзельнікам:HK-47|размовы]]) 18:55, 2 снежня 2025 (+03) ::: Калі не задумвацца пра значнасць, то можна наствараць артыкулаў пра кожны верш Янкі Купалы і Аляксандра Пушкіна, агульнапрызнаных класікаў беларускай і рускай літаратур, не кажучы нават пра значна менш вядомых аўтараў. Наяўнасць надрукаванага ці апублікаванага ў сеціве верша, апавядання, нават кнігі (цяпер за грошы можна надрукаваць амаль усё, што заўгодна) аўтаматычна не надае значнасць гэтаму твору. Раю паглядзець [[:ru:Википедия:Критерии значимости литературных произведений|тут]] і [[:uk:Вікіпедія:Критерії значущості/Книги|тут]]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 19:59, 2 снежня 2025 (+03) ::::трэба на беларускую перакласці :) ::::Можа асобны праект зрабіць па перакладзе такіх старонак, а тое шмат спасылаемся на іншыя моўныя версіі. Ствараецца фальшывае ўражанне, што правілы з іншых вікі аўтаматычна стасуюцца ў беларускай вікі, што не праўда [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:33, 3 снежня 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:Plaga med]], вы падтрымліваеце выдаленне гэтага артыкула праз адсутнасць значнасці, ці не? Маем канкрэтны кейс і маем знайсці кансэнсус. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 снежня 2025 (+03) ::::::так, забыў напісаць. Адносна намінацыі, значнасць не паказана, таму калі не будзе выпраўлена на працягу намінацыі — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:59, 3 снежня 2025 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 3 снежня 2025 (+03) * На сайце {{Не перакладзена 5|Лаборатория Фантастики|Лаборатория Фантастики|ru|Лаборатория Фантастики}} рэйтынг твора 7,8 з 10,0; на сайце {{Не перакладзена 5|LiveLib.ru|LiveLib.ru|ru|LiveLib.ru}} — 3,3 з 5,0. ([https://fantlab.ru/work28843] і [https://www.livelib.ru/book/1008522568-ad-na-venere-yurij-brajder-nikolaj-chadovich]) [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 6 снежня 2025 (+03) ** [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]], і як мы маем гэта інтэрпрэтаваць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 6 снежня 2025 (+03) **:Я не ведаю, наколькі гэтыя агрэгатары аўтарытэтныя, але там ёсць рэцэнзіі, на падставе якіх будуецца гэтая адзнака. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:26, 7 снежня 2025 (+03) **:: Дык ацаніце аўтарытэтнасць рэцэнзентаў, ці гэта размова дзеля размовы? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:32, 7 снежня 2025 (+03) **:::Я не ведаю, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:43, 7 снежня 2025 (+03) *:факт наяўнасці ацэнак чытачоў на агрэгатарах не з’яўляецца крытэрыем значнасці [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:41, 7 снежня 2025 (+03) *::Значнасць літаратурнага твору вымяраецца не самім фактам апублікавання, а тым, што пішуць наконт яго (рэцэнзіі, навуковыя артыкулы і гэтак далей). Пры гэтым водгукі чытачоў значнасць той жа аповесці канешне не паказваюць. Прывяду прыклад твору: «[[Пакахай мяне, салдацік]]» Васіля Быкава, дзе можна бачыць і артыкул (нават не адзін), які тычацца аповесці, і намінацыю на «Рускі Букер». З аповесцю «Пекла на Венеры» усё цяжка. У пошуку я знайшоў артыкул «Повесть Ю. Брайдера и Н. Чадовича «Ад на Венере»: жанровые особенности, конфликт, проблематика», які датаваны 2021 годам, аднак праблема ў тым, што [https://elib.gsu.by/bitstream/123456789/46204/1/Дробышевская_Повесть.pdf гэта спасылка] не адкрываецца. Таму і дапоўніць не атрымаецца. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 22:47, 7 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Інфармацыя не пацверджана крыніцамі. Адзіная спасылка да тэксту "У першыню апублікавана ў журнале «Парус» у 1988 годзе" не змяшчае пацвярджэнне факта, што гэта было першае апублікаванне. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:23, 28 студзеня 2026 (+03) == [[Іван Чумачэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:10, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::Дзень добры! Ці шмат вы ведаеце беларускіх аўтарак (асабліва жанчын) дзіцячых анімацыйных серыялаў, якія сталі вядомыя на ўвесь свет і дасягнулі такой папулярнасці? Вось вам і “значнасць”. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30317-95|&#126;2025-30317-95]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30317-95|размова]]) 13:52, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::: А нічога, ананіме, што размова ідзе менавіта пра мужчыну, а не акторку Цітову? Як і іншыя ўдзельнікі я не бачу значнасці. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30195-20|&#126;2025-30195-20]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30195-20|размова]]) 16:51, 27 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}}, значнасці няма [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:59, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пра асобу ёсць літаратуразнаўчыя артыкулы ў аўтарытэтных выданнях, вершы яго перакладзены на іншыя мовы, у тым ліку беларускую. Старонка дапоўнена і захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Баран (хімія)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Фрагмент, карэктнасць назвы? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 20 кастрычніка 2025 (+03) ::Пытанне ў тым, з якой мовы адаптаваць назву гэтых злучэнняў. Калі мы перакладаем з англійскай мовы, то націск усё ж на першы склад: "bOranes". І, як мне здаецца, такая адаптацыя больш карэктная, чым адаптаваць назву з рускай мовы, у якой націск на другі склад: "борАны". Нажаль, хімічная тэрміналогія на беларускай мове занадта кволая, каб дзесьці пашукаць ужо існуючы варыянт артыкулаў пра дадзеныя злучэнні. [[Удзельнік:Tojtooj|Tojtooj]] ([[Размовы з удзельнікам:Tojtooj|размовы]]) 21:13, 23 кастрычніка 2025 (+03) : У "Слоўніку навучэнца" у арт. "Бор" узгадваюцца ''боравадароды''. Трэба дадаць інфармацыю. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:28, 24 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}}, але змяніць загаловак на «Гідрыды бора», тады адпадзе пытанне «О ці А?» [https://old.bigenc.ru/chemistry/text/1878901] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны, перанесены пад новую назву і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:07, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Сцяпаныч]] == {{закрыта}} Значнасць праекта не пацверджана, можна пра яго распавесці ў артыкуле пра стваральнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:13, 11 кастрычніка 2025 (+03) :перанесці кароткую інфармацыю з белсата ў артыкул пра стваральнікаў. Артыкул — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:58, 11 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:49, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:07, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, беларускі серыял пра паліцыю ніякіх водгукаў не атрымаў, нічога не прападзе, калі гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:10, 22 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не пацверджана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:23, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Марыя Феліцыя Друцкая-Любецкая]] == {{закрыта}} Выдаліць Няма значнасці. Яна не мастачка і не літаратар. Уся інфармацыя зводзіцца толькі да інфармацыі пра бацькоў, мужа і дзяцей, што ёсць у артыкуле [[Аляксандр Ксавер’евіч Друцкі-Любецкі]]. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-28448-24|&#126;2025-28448-24]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-28448-24|размова]]) 16:02, 11 кастрычніка 2025 (+03) : Шаноўны ананім, [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9A%D1%81%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%80%E2%80%99%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%94%D1%80%D1%83%D1%86%D0%BA%D1%96-%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%86%D0%BA%D1%96&diff=5044184&oldid=5037296 хіба лепш] яе партрэтную галерэю змясціць у артыкул пра мужа? Ён жа здэцца тэж не мастак і не літаратар? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}, княгіня, вобраз у мастацтве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:48, 11 кастрычніка 2025 (+03) Пры падвядзенні вынікаў [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2017|у 2017 годзе]] кансэнсус складваўся на грунце, што ''практыку пісаць асобныя артыкулы пра жонак прадстаўнікоў шляхты, калі яны не маюць асобнай ад мужа/бацькі значнасці, варта прызнаць дэструктыўнай''. Але ў дадзеным выпадку старонка не пра дваранку, а пра арыстакратку. Мяркую, артыкулы пра арыстакратак варта пакідаць нават у выпадку, каоі яны не нашмат перасягаюць слоўнікавыя (адпаведна, агульны крытэрый значнасці не выконваецца). --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:16, 11 кастрычніка 2025 (+03) :крыніц бы дадаць хоць якіх… [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:50, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}. Генеалогію можна прасачыць з шаблона ў вонкавых спасылках, там і даты нараджэння-смерці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:24, 16 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Зыходзячы з кансэнсусу наконт дапушчальнасці існавання артыкулаў не адпаведных агульнаму крытэрыю значнасці, калі прадмет артыкула яўна выбіваецца з агульнага шэрагу, можам захаваць артыкулы пра арыстакратаў, нават калі іх тэкст ледзь перасягае слоўнікавае азначэнне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 22 студзеня 2026 (+03) == [[Старажытная казка (гурт)]] == {{закрыта}} Пацвярджэння значнасці прадмету артыкула не відаць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:26, 5 студзеня 2026 (+03) :Тобто білоруською цю статтю ліпше не перекладати [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 08:04, 6 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:27, 14 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Самарэклама. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:08, 19 студзеня 2026 (+03) ::Де тут реклама? Немає там ніякої реклами [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 16:31, 19 студзеня 2026 (+03) ::І тим паче немає самореклами. Я до цього гурту прямого відношення не маю, максимум лише цікавлюся їх творчістю. [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 15:34, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:57, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва]] == {{закрыта}} Не бачна дзейнасці гэтага гуртка, значнасць прадмета артыкула адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:15, 13 студзеня 2026 (+03) :так, пакуль што значнасць не вырысоўваецца, {{выдаліць}}. Як будзе нешта там адбывацца, зробіцца нармальны артыкул ад пачатку [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:16, 13 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:22, 16 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:07, 19 студзеня 2026 (+03) ::Агульны крытэрый значнасці – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. Наколькі бачу, у крытэрах значнасці няма параметра «не падабаецца асобным удзельнікам» таму што «не бачна дзейнасці гэтага гуртка» ([https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%90%D0%9A%D0%97&redirect=no ВП:АКЗ]).''' ::Калі ласка, прытрымлівайцеся правілаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:33, 19 студзеня 2026 (+03) :Не згодны, крытэр значнасці прадмета не ацэньваецца па суб'ектыўным незадавальненні дзейнасцю. :'''Прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' :https://racyja.com/by/palityka/valer-kavaleuski-pra-ahenctva-euraatlantycnaha-supracounictva/ :https://nashaniva.com/348357 :https://pozirk.online/be/news/98626/ :https://tsikhanouskaya.org/be/event/meeting-of-the-alliance-of-parliamentary-groups-for-democratic-belarus :https://euroradio.fm/pakarac-lukashenku-ci-pachue-tramp-prosbu-cikhanouskay-efir [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:38, 19 студзеня 2026 (+03) :: ''Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу''. А гэта ініцыятыва местачковая, новая, малапрыкметная, і цікавасць да яе покуль не выбіваецца за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:52, 19 студзеня 2026 (+03) :::Я паўтаруся, калі ласка, выконвайце правілы, якія '''''<u>агульныя для ўсіх</u>''''' – незалежна ад вашага персанальнага стаўлення да асобаў ці арганізацыі. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]].''' У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:05, 20 студзеня 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], паўтарацца не трэба, але варта перачытаць мой допіс абзацам вышэй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:53, 20 студзеня 2026 (+03) ::::: І таксама вашая гульня са шрыфтамі, гэта абы-што, бо Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных тут — [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::Я паўтаруся ў трэці раз, бо два было мала. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:35, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::: Гэта не прадмет для апісання ў энцыклапедыі. Старонка мае быць выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::::Чацвёрты раз: агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. ::::::::Аргументуйце сваю пазіцыю. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 23:09, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Акрамя заявы пра стварэнне арганізацыі і трох асоб, якія ўвайшлі ў яе склад, у артыкуле нічога няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:29, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Вярыгі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Прапаную перанесці ў Вікі-слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::Добрая ідэя, дзякуй. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 20:04, 19 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выдалены. У Вікіслоўніку створана адпаведная старонка. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:14, 21 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:34, 21 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:CTV-Belarus-radio-amateurs-treason-case-collage-Krasko-EW1AEH-Repiecij-EW1ABT.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, які нельга грузіць для «добрасумленнага выкарыстання».--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:31, 16 студзеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}} . [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:03, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 06:50, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Аркадзь Люксембург]] == {{закрыта}} Аўтаматычны пераклад. Прасцей выдаліць і стварыць наноў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 00:02, 23 жніўня 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:11, 1 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул шматразова рэдагаваўся, у тым ліку цягам намінацыі, арфаграфія засталася вельмі слабая, але сэнс тэксту зразумелы. Закладаючы добрыя намеры рэдактараў артыкула, старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:14, 20 студзеня 2026 (+03) == [[Саша, что ты несёшь?!]] == {{закрыта}} Звычайны расійскі юцьюб-канал. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:21, 12 студзеня 2026 (+03) :Гэта youTube-праект беларускага медыя reform.news. Паводле маніторынга ''[[Information Policy]]'', канал «Саша, что ты несёшь?!» у 2025 годзе ўвайшоў у топ‑10 стрымаў беларускага YouTube па колькасці праглядаў. За адзін месяц праект набраў сотні тысяч праглядаў, дзясяткі тысяч лайкаў і вялікую актыўнасць каментароў, што сведчыць пра значны інтарэс аўдыторыі. :https://infopolicy.net/youtube_streams_in_belarus_092025/ [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:43, 12 студзеня 2026 (+03) ::Давайце цяпер пра ўсе расійскія юцьюб-каналы ствараць артыкулы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:01, 13 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}}, як для беларускіх медыя, то значнае шоў, а з такім фарматам хіба адзінае, але са стылем папрацаваць і не такой бязлітаснай вікіфікацыю зрабіць, у яго вынесці інфу пра гэтае шоў з артыкула пра СЧТН. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:11, 13 студзеня 2026 (+03) : Чаму расійскі? Беларускі. Ну мова руская, так, але ж гэта не крытэрый. Трэба глядзець на крыніцы, каб вызначыць значнасць. Мала, канешне, але нешта ёсць. Артыкул мае права на існаванне. Калі нехта захоча дапоўніць: [https://baj.media/be/svetlana-tihanovskaja-ja-smotrju-sasha-chto-ty-nesesh-mne-ochen-nravitsja/], [https://ijnet.org/ru/story/%D0%BA%D0%B0%D0%BA-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D1%87%D0%B5%D0%BC%D1%83-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%8B-%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B2%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B0%D1%8E%D1%82%D1%81%D1%8F-%D0%BA-%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D1%80%D1%8C%D0%BC%D1%8B], [https://nashaniva.com/ru/378537], [https://ru.belsat.eu/80770013/pervaya-ugolovka-za-repost-i-psihushka-za-oskorblenie-lukashenko-hronika-repressij]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:25, 13 студзеня 2026 (+03) :Артыкул яўна напісаны больш чым цалкам з дапамогай ШІ. Пры тым ёсць месцы, якія выглядаюць як неверагодныя, і не маюць пацвярджэння крыніцамі, запрошаны госць Пятрухін, бо Пятрухіна Паўлючэнка і Атрошчанкаў хуясосяць з выпуску ў выпуск. Тут не пытанне значнасці, а проста машынны твор. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:34, 13 студзеня 2026 (+03) ::Але ізноў жа гэта ніхто не будзе перапісваць. Крыху здзіўляюць аргументы «можна перапісаць, таму пакідаем», пры тым што перапісваць ніхто не будзе. Мяркую, дзесьці ў правілах выдалення трэба прапісаць тое, што для пакідання артыкула яго спачатку трэба перапісаць, але потым ужо выказвацца аб тым, што яго можна пакінкуць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:58, 14 студзеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]] ўжо вынік падвёў, артыкул больш не прапануецца да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:02, 15 студзеня 2026 (+03) ::::Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:06, 15 студзеня 2026 (+03) :::::@[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] Пятрухін так і застаецца сярод гасцей праграмы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:01, 16 студзеня 2026 (+03) ::::: Шаблон нельга выдаляць пакуль трывае абмеркаванне. Трэба пачакаць на вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:08, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Я трохі паглыбіўся ў артыкул і вырашыў яго дапрацаваць. Пачысціў тэкст ад ШІ, і вось што мы маем: дзве крыніцы ад «Рэформу» з аўтабіяграфічнай інфармацыяй пра праект, звесткі пра тое, што яны ўвайшлі ў топ-10 стрымаў (нават без апісання праекта, гэта проста маніторынг), і дзве крыніцы пра ўключэнне ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў (усё ў кантэксце самога «Рэформу»). Вядома, уключэнне ў спіс дадае значнасці, але без іншых [[ВП:АК]], дзе апісваўся б сам праект — яны не гуляюць такой значнай ролі (усё ж у гэтых спісах ужо сотні ці тысячы медыяпраектаў). У рэшце рэшт засталося чатыры сказы інфармацыі. Пакуль яна перанесена ў артыкул [[Reformation]]. Раю зноў стварыць асобную старонку пра праект, калі з’явяцца крыніцы з апісаннем яго працы, тэм або крытыкай. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:48, 19 студзеня 2026 (+03) == [[Don’t dance!]] == {{закрыта}} Перанёс з хуткага, бо пытанне да значнасці. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:11, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, значнасці не відаць зусім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:23, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}} адсутнасць значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:26, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:04, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Uladzislava Lucevič.jpg]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены свабодным файлам.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:37, 14 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Аляксей Нічыпаравіч Карпюк.png]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены больш прыдатным здымкам, дзе відаць твар асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:35, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:00, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Федасеевіч Луцэнка]] == {{закрыта}} Відавочна, мільёны герояў варты памяці ўсе разам і паасобку, але тут проста парушаецца правіла «[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — '''не мемарыялы''']]». Прынамсі цяпер не раскрыта значнасць асобы (гл. [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]]. Такім чынам, можна будзе стварыць 7 млн артыкулаў, а можа і 20+ млн, а не гэта задача Вікіпедыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:20, 11 студзеня 2026 (+03) : Гісторыю жыцця і гібелі лётчыка можна змясціць у артыкул [[Параслішча]], там ужо створаны раздзел пра памятныя мясціны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:51, 11 студзеня 2026 (+03) :: Калі значнасць асобы не будзе паказана, артыкул будзе выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:26, 11 студзеня 2026 (+03) ::падтрымліваю прапанову перанесці інфармацыю ў артыкул пра населены пункт [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:20, 13 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Інфармацыя пра асобу перанесена ў артыкул [[Параслішча]], у раздзел пра помнік. Старонка пра асобы ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:604729180 25404301542530606 2996882043193254815 n.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл. Выява чалавека ёсць сярод свабодных. Аўтару навучыцца нармальна называць файлы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:6d5fbb733faf664235f203bde044368f.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, у якога ёсць вольная замена.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Уладзіміравіч Шчукін]] == {{закрыта}} : Значнасць асобы не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:57, 28 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не мемарыял. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:51, 2 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:12, 6 студзеня 2026 (+03) == [[Сяргей Усцінаў]] == {{закрыта}} Значнасць асобы пад сумневам. Артыкул абсалютна неэнцыклапедычны, нейкая поўная храналогія жыцця, а не артыкул энцыклапедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) * {{Пакінуць}}, агульны крытэрый значнасці выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) *:Які менавіта? У такім выглядзе артыкул у Вікіпедыі існаваць не можа, калі вы не збіраецеся яго перапісаць — яго трэба выдаліць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:24, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::: ''агульны крытэрый значнасці'' — ён адзін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:32, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Які? Дык выпраўляць збіраецеся? Мне падаецца, пісала нейрасетка. Там трэба пераправяраць кожны факт. Чытаем: «заснавальнік праваабарончай арганізацыі «Прававая ініцыятыва».», потым чытаем біяграфію «Праваабарончую дзейнасць пачаў у 2005 годзе, уступіўшы ў праваабарончую арганізацыю «Прававая ініцыятыва»». Гэта як? Напісана, што арганізацыя заснавана ў 1996 годзе. Мяркую, асоба дзесьці тады ў школу хадзіла. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:53, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Не трэба ўжываць ментарскі тон у размовах, правіць артыкул не буду. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:55, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Я зразумеў, на вашую думку варта пакідаць любы набор літар пад выглядам артыкула, калі на вашую думку ён адпавядае «крытэрыям». [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 8 кастрычніка 2025 (+03) :якая асоба пад сумневам? Лепей дапамажыце напісаць правільна. :А не ставіць пад сумнеў "значаць асобы". [[Удзельнік:Kresy67|Kresy67]] ([[Размовы з удзельнікам:Kresy67|размовы]]) 18:29, 8 кастрычніка 2025 (+03) :Прынамсі прызнанне ў сваёй "галіне" ёсць, староннія крыніцы ёсць, дастаткова поўнае апісанне жыцця і дзейнасці ёсць, то-бок асноўнаму крытэрыю: "Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў надзейных другасных крыніцах, незалежных ад яе", -- і праўда адпавядае. Напісана таксама нармальна, хаця заўсёды можна лепей. Па мне, было б добра дадаць крыніц не з праваабарончай галіны, недзе ж пра яго пісалі напэўна не калегі. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:51, 8 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}} Вядомы праваабаронца, значная асоба. Калі ў артыкуле памылкі, то трэба выправіць, а не выдаляць артыкул. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:37, 31 кастрычніка 2025 (+03) ::Месяц прайшоў, а вы так і не выправілі. Навошта тады пакідаць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:47, 3 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === [[Вікіпедыя:Значнасць #Значнасць датычыцца тэм артыкулаў, а не іх зместу]]. Агульны крытэрый значнасці выковаецца. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:30, 5 студзеня 2026 (+03) iwfxjvzpu688ea7ffblz3ol7xuieadd 0 802476 5154134 5153510 2026-06-13T20:48:51Z DBatura 73587 /* Май */ 5154134 wikitext text/x-wiki {{Суданскі канфлікт (2023)}} У красавіку [[2023]] года пачалося ўзброенае супрацьстаянне на тэрыторыі [[Судан]]а паміж [[Узброеныя сілы Судана|Узброенымі сіламі Судана]] (УСС) і [[ваенізаваная арганізацыя|ваенізаванай арганізацыяй]] «[[Сілы аператыўнай падтрымкі]]» (САП), якая сыходзіць сваімі каранямі да апалчэння [[Джанджавід]]. Баявыя дзеянні спачатку ахапілі сталіцу, а хутка і розныя іншыя часткі краіны. Сам канфлікт стаў следствам барацьбы за ўладу паміж [[Абдэль Фатах аль-Бурхан|Абдэлем аль-Бурханам]] і [[Махамед Хамдан Дагала|Махамедам Дагала]], а таксама няўдалай спробы інтэграцыі САП у шэрагі арміі. == Храналогія== === Студзень === * 1 студзеня — Хамід Алі Абубакар, галоўнакамандуючы фракцыі Рэвалюцыйнага савета «Суданская рэвалюцыя», звязанай з Сіламі аператыўнай падтрымкі, і адначасова саветнік па бяспецы Дагала , быў забіты ў выніку ўдару беспілотніка на сустрэчы камандуючых паўстанцаў у Цэнтральным Дарфуры.<ref>{{cite web |title=RSF Darfur security advisor killed in drone strike near Zalingei |website=Sudan Tribune |date=1 January 2026 |access-date=2 January 2026 |url=https://sudantribune.com/article/308882}}</ref> * 3 студзеня — беспілотнікі мяцежнікаў нанеслі ўдары беспілотнікамі па Эль-Абейду і штаце Белы Ніл.<ref>{{cite web |title=RSF drones attack vital sites in North Kordofan and White Nile states |website=Sudan Tribune |date=4 January 2026 |access-date=4 January 2026 |url=https://sudantribune.com/article/308964}}</ref> У выніку авіяўдараў ВПС Судана па роднаму гораду Дагала, Аль-Зоргу, была знішчана гарадская бальніца, а таксама загінулі двое сваякоў Дагала і мясцовы племянны правадыр Башыр Барма Барака Алах.<ref>{{Cite web |date=3 January 2026 |title=RSF Accuses Army of Killing Over 64 Civilians in North Darfur |url=https://www.darfur24.com/en/2026/01/03/rsf-accuses-army-of-killing-over-64-civilians-in-north-darfur/ |access-date=4 January 2026 |website=Darfur24}}</ref> Прыхільнікі Дагала і саюзныя групы заявілі аб захопе Эль-Бардаба на поўнач ад Кадуглі<ref>{{cite web |title=South Kordofan: RSF claim control of El Bardab area north of Kadugli |website=Radio Dabanga |date=4 January 2026 |access-date=7 January 2026 |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/south-kordofan-rsf-claim-control-of-el-bardab-area-north-of-kadugli}}</ref>. * 5 студзеня — урадавыя войскі заявілі, што перахапілі атаку беспілотніка праціўніка на Мерове<ref>{{cite web |title=Sudanese army says it intercepted drone attack on key dam |website=Sudan Tribune |date=5 January 2026 |access-date=5 January 2026 |url=https://sudantribune.com/article/309008}}</ref>. Па дадзеных Суданскай сеткі лекараў, у выніку ўдару беспілотніка САП па хаце ў Эль-Абейдзе загінулі трынаццаць чалавек, у тым ліку восем дзяцей.<ref>{{cite web |title=Children killed after drone hits home in Sudan, medics say |website=BBC |date=5 January 2026 |access-date=5 January 2026 |url=https://www.bbc.com/news/articles/c74w54783zeo}}</ref> * 7 студзеня — адзін салдат загінуў у выніку меркаванага ўдару беспілотніка мяцежнікаў па лагеры сіл «Суданскага шчыта» на раўніне Бутану ў штаце Гезіра.<ref>{{cite web |title=Drone strike kills one at Sudan Shield camp in Al-Jazirah |website=Sudan Tribune |date=7 January 2026 |access-date=8 January 2026 |url=https://sudantribune.com/article/309113}}</ref> * 9 студзеня — САП і іх саюзнікі, асобныя фракцыі груповак «[[Вызваленчы рух Судана]]» і «[[Рух за справядлівасць і роўнасць]]», атакавалі пазіцыі [[Аб’яднаныя сілы абароны Дарфура|Аб’яднаных сіл абароны Дарфура]] на мяжы [[Чад]]а і Судана.<ref>{{Cite web |date=9 January 2026 |title=Sudanese army allies and RSF clash near Chadian border |url=https://sudantribune.com/article/309196 |access-date=2026-01-11 |website=Sudan Tribune}}</ref> Узброеныя сілы Судана нанеслі авіяўдары па пазіцыях войск Дагала ў Дарфуры і Кардафане. Армія Бурхана заявіла, што было знішчана 240 ваенных машын і загінулі сотні мяцежнікаў. Таксама заяўлена, што над аэрапортам Ньла збіты турэцкі беспілотнік Baykar Bayraktar Akıncı САП. У Паўднёвым Кардафане фракцыя аль-Хілу заявіла, што ў выніку авіяўдару па Ум-Джаміне ў акрузе Аль-Сунут загінулі 13 мірных жыхароў, уключаючы дзяцей.<ref>{{Cite web |date=2026-01-09 |title=Sudanese army launches intensive strikes on RSF positions in Darfur and Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/309192 |access-date=2026-01-11 |website=Sudan Tribune }}</ref> * 10 студзеня — УСС абвінавацілі сілы Дагала ў забойстве і выкраданні 19 чалавек у Джырджыры, Паўночны Дарфур.<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=Joint Forces accuse RSF of killing 19 civilians in North Darfur |url=https://sudantribune.com/article/309255 |access-date=2026-01-15 |website=Sudan Tribune }}</ref> * 11 студзеня — УСС нанеслі ўдары па калоне забеспячэння ў Ябусе, штат Блакітны Ніл, недалёка ад эфіопска-суданскай мяжы.<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=الطيران الحربي يقصف معقل رئيسي لـ«الشعبية» في النيل الأزرق للمرة الأولى |trans-title=Warplanes bombed a major stronghold of the "Popular Front" in Blue Nile state for the first time |url=https://sudantribune.net/article/309228 |access-date=2026-01-12 |website=Sudan Tribune |language=ar}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка мяцежнікаў па рынку ў Картале, Паўднёвы Кардафан, загінулі пяць чалавек і 20 атрымалі раненні.<ref>{{Cite web |date=2026-01-12 |title=RSF drone strike kills five in South Kordofan market |access-date=2026-01-13 |website=[[Sudan Tribune]] |url=https://sudantribune.com/article/309283}}</ref> * 12 студзеня — прынамсі 27 чалавек загінулі і 73 атрымалі раненні ў выніку ўдару беспілотніка САП па вайсковай базе ў Сінгху. Паведамляецца, што мэтай атакі была сустрэча паміж прадстаўнікамі ўрада і УСС на базе. Пацверджана, што губернатары штатаў Белы Ніл, Сенар і Блакітны Ніл прысутнічалі на сустрэчы, але не пацярпелі<ref>{{Cite web |date=2026-01-12 |title=Sudan paramilitary strike on southeastern city kills 27 |url=https://www.arabnews.com/node/2629082/middle-east |access-date=2026-01-13 |website=[[Arab News]]|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-12 |title=RSF drone strikes kill dozens in Sinjah government and military sites |access-date=2026-01-13 |website=[[Sudan Tribune]] |url=https://sudantribune.com/article/309295}}</ref>. * 13 студзеня — армія Бурхана і саюзныя групы заявілі, што адбілі Джырджыру.<ref>{{Cite web |date=2026-01-14 |title=Sudan Joint Force claims recapture of Jargeira in North Darfur from RSF |access-date=2026-01-15 |website=[[Radio Dabanga]] |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/sudan-joint-force-claims-recapture-of-jargeira-in-north-darfur-from-rsf}}</ref> * 14 студзеня — УСС адбілі сумесную атаку войск Дагала і аль-Хілу паблізу Аль-Кувайка, недалёка ад Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-01-15 |title=Sudan army says repels RSF attack in South Kordofan |access-date=2026-01-15 |website=[[Sudan Tribune]] |url=https://sudantribune.com/article/309385}}</ref> САП былі абвінавачаны ў выкраданні 97 маладых людзей з залатога рудніка ў Эяль-Бахіце, Заходні Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=RSF accused of kidnapping 97 people from West Kordofan gold mine |access-date=2026-01-16 |website=[[Sudan Tribune]] |url=https://sudantribune.com/article/309419}}</ref> * 15 студзеня — мяцежнікі, пераследуючы праціўніка, атакавалі тэрыторыю Чада, забіўшы сем чадскіх салдат<ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=RSF attacks Chadian army camp near Sudan border |access-date=2026-01-16 |website=[[Sudan Tribune]]|url=https://sudantribune.com/article/309426}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=Chad: 7 soldiers killed in reported clash at Sudanese border with RSF |access-date=2026-01-16 |website=[[Africanews]]|url=https://www.africanews.com/2026/01/16/chad-7-soldiers-killed-in-reported-clash-at-sudanese-border-with-rsf/}}</ref>. Дванаццаць чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па рынку ў Даланге, Паўднёвы Кардафан<ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=12 killed in RSF drone strike on South Kordofan market |access-date=2026-01-16 |website=[[Sudan Tribune]]|url=https://sudantribune.com/article/309407}}</ref>. Прыхільнікі Дагала і аль-Хілу заявілі, што адбілі атаку УСС на Хабілу пад Далангам.<ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=SPLM-N and RSF repel Sudanese army attack in Habila |access-date=2026-01-17 |website=[[Sudan Tribune]]|url=https://sudantribune.com/article/309453}}</ref> * 18 студзеня — УСС адбілі атаку войск Дагала на Вадзі аль-Хут у Паўночным Кардафане.<ref>{{Cite web |date=2026-01-18 |title=Sudanese army, RSF clash on North Kordofan-Khartoum border|url=https://sudantribune.com/article/309546 |access-date=2026-01-19 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 23 студзеня — пяць чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка УСС па рынку ў Абу-Заіме, Паўночны Кардафан.<ref name="zaima">{{Cite web |date=2026-01-25 |title=Drone attacks wreak death, injury among South Kordofan civilians |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/drone-attacks-wreak-death-injury-among-south-kordofan-civilians |access-date=2026-01-25 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 24 студзеня — два чалавекі загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па Далангу.<ref>{{Cite web |date=2026-01-25 |title=Drone strike kills two in Sudan's Dilling, medical group says |url=https://sudantribune.com/article/309809 |access-date=2026-01-25 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 25 студзеня — войскі Бурхана адбілі буйнамаштабную атаку баевікоў Дагала і аль-Хілу на Мілкан і Аль-Сілак у штаце Блакітны Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-01-25 |title=Sudan says RSF, SPLM-N attack Blue Nile region from South Sudan |url=https://sudantribune.com/article/309824 |access-date=2026-01-26 |website=Sudan Tribune }}</ref> * 26 студзеня — урадавыя войскі адбілі Хабілу і знялі аблогу Даланга<ref>{{Cite web |date=2026-01-26 |title=Sudanese Army Announces Lifting of Dilling Siege After Fierce Battles |url=https://www.darfur24.com/en/2026/01/26/sudanese-army-announces-lifting-of-dilling-siege-after-fierce-battles/ |access-date=2026-01-26 |website=Darfur24 |language=en}}</ref>. * 27 студзеня — у выніку ўдару беспілотніка па Далангу загінулі пяць чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-01-28 |title=Dilling, South Kordofan: Calls for air bridge on second day of deadly drone strikes |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/dilling-south-kordofan-calls-for-air-bridge-on-second-day-of-deadly-drone-strikes |access-date=2026-01-29 |website=Radio Dabanga |language=en}}</ref> * 28 студзеня — у выніку ўдару беспілотніка САП па Далангу загінулі дзясяткі чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-01-28 |title=Dozens killed in RSF drone strike in Sudan's South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/309969 |access-date=2026-01-29 |website=Sudan Tribune }}</ref> * 30 студзеня — [[Еўрапейскі Саюз]] увёў санкцыі супраць сямі чалавек за іх ролю ў эскалацыі канфлікту ў Судане, уключаючы брата Дагала, маёра Алганея Хамдана Дагала Мусу, і Аль-Місбаха Абу Заіда Тальху, камандзіра [[Батальён Аль-Бара ібн Малік|батальёна Аль-Бара ібн Малік]]<ref>{{Cite web |date=2026-01-30 |title=EU blacklists seven in Sudan, including RSF leader's brother |url=https://sudantribune.com/article/310021 |access-date=2026-01-30 |website=Sudan Tribune }}</ref>. Дроны мяцежнікаў атакавалі Аль-Абейд.<ref>{{Cite web |date=2026-01-30 |title=RSF drones attack Sudan’s El Obeid, target government buildings |url=https://sudantribune.com/article/310055 |access-date=2026-02-01 |website=Sudan Tribune }}</ref> ===Люты=== * 1 лютага — УСС і АСАД адбілі Аль-Дашоль на шашы паміж Далангам і Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-01 |title=Sudanese army nears end of Kadugli siege in South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/310109 |access-date=2026-02-02 |website=Sudan Tribune}}</ref> Прынамсі пяць чалавек, уключаючы высокапастаўленага камандзіра мяцежнікаў і правадыра племя, загінулі ў сутыкненнях паміж варагуючымі фракцыямі САП у Хазан-Джадзідзе, Усходні Дарфур.<ref>{{Cite web |date=2026-02-02 |title=Senior RSF officer and tribal leader killed in East Darfur internal clashes |url=https://sudantribune.com/article/310168 |access-date=2026-02-03 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 3 лютага — урадавыя войскі заявілі, што прарвалі аблогу Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-03 |title=Sudanese military claims to have broken RSF siege of Kordofan’s regional capital |url=https://apnews.com/article/sudan-war-military-rsf-kordofan-b047d3d473a4e2fe5d5fcf1c55deb08e |access-date=2026-02-04 |website=AP News}}</ref> Пазней у той жа дзень у выніку ўдараў беспілотнікаў па горадзе загінулі 15 чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-02-04 |title=Sudan Doctors Network: ‘15 dead as drones strafe South Kordofan capital Kadugli’ |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/doctors-15-dead-as-drones-strafe-south-kordofan-capital-kadugli |access-date=2026-02-06 |website=Radio Dabanga}}</ref> Войскі аль-Хілу і Дагала захапілі гарады Дэйм Мансур, Башыр Нуку і Хор Аль-Будзі недалёка ад Курмука ў штаце Блакітны Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-02-03 |title=RSF and SPLM-N attack arm’s positions in Blue Nile, capture strategic area |url=https://sudantribune.com/article/310223 |access-date=2026-02-04 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 4 лютага — у выніку ўдару беспілотніка САП па вайсковым шпіталі ў Кадуглі загінуў адзін чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-02-04 |title=One killed in drone attack on Kadugli hospital |url=https://sudantribune.com/article/310256 |access-date=2026-02-06 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 5 лютага — Вялікабрытанія звяла санкцыі супраць шасці чалавек за іх ролю ў падтрыманні канфлікту, уключаючы трох калумбійцаў, абвінавачаных у вярбоўцы наймітаў для арміі Дагала, палявога камандзіра САП [[Хусейн Бармаш|Хусейна Баршама]] і камандуючага [[Сілы шчыта Судана|сіламі «Шчыт Судана]]» [[Абу Акла Кайкал|Абу Аклу Кайкала]]<ref>{{Cite web |date=2026-02-05 |title=UK hits ‘Sudan’s war machine’ with new sanctions |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/uk-hits-sudans-war-machine-with-new-sanctions |access-date=2026-02-06 |website=Radio Dabanga}}</ref>. У выніку ўдару беспілотніка мяцежнікаў па вайсковым шпіталі ў Куіку, Паўднёвы Кардафан, загінулі 22 чалавекі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-05 |title=Famine is threatening more of war-torn Sudan’s Darfur region as an attack in the south kills 22 |url=https://apnews.com/article/sudan-famine-rsf-kordofan-darfur-war-hunger-9b16a0419f8d7cc67c7e95939a8a954d |access-date=2026-02-06 |website=AP News}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка УСС па рынку ў Заходнім Кардафане 11 чалавек атрымалі раненні.<ref>{{Cite web |date=2026-02-06 |title=Deadly attacks hit Kordofan as scrutiny grows over drone warfare in Sudan |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/deadly-attacks-hit-kordofan-as-scrutiny-grows-over-drone-warfare-in-sudan |access-date=2026-02-09 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 6 лютага — прынамсі адзін чалавек загінуў у выніку серыі ўдараў беспілотнікаў САП па калонах грузавікоў у Паўночным Кардафане.<ref>{{Cite web |date=2026-02-06 |title=RSF drones attack aid convoys in North Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/310338 |access-date=2026-02-09 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 7 лютага — у выніку атакі беспілотніка САП на аўтамабіль з перамешчанымі асобамі каля Рахада загінулі прынамсі 24 чалавекі, у тым ліку восем дзяцей.<ref>{{Cite web |date=2026-02-07 |title=Drone attack by paramilitary group in Sudan kills 24, including 8 children, doctors’ group says|url=https://apnews.com/article/sudan-attack-war-rfs-military-displaced-21c24cd642120884e3fc00b05c02f97e |access-date=2026-02-07 |website=Associated Press}}</ref> Прыхільнікі Бурхана адбілі атаку войск Дагала на Аль-Сілак.<ref>{{Cite web |date=2026-02-07 |title=Sudanese army repels attack near South Sudan border |url=https://sudantribune.com/article/310386 |access-date=2026-02-09 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 8 лютага — восем чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па аўтамабілі, які перавозіў прадукты харчавання, недалёка ад Ум-Рувабы, Паўночны Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-02-08 |title=RSF drones target convoys in Sudan’s Kordofan region |url=https://sudantribune.com/article/310441 |access-date=2026-02-09 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 10 лютага — прыхільнікі Бурхана заявілі, што знішчылі сістэму СПА [[FK-2000]] і беспілотнікі праціўніка ў Эд-Дубеібаце.<ref>{{Cite web |date=2026-02-10 |title=Sudanese army says destroyed RSF drones and air defence systems |url=https://sudantribune.com/article/310506 |access-date=2026-02-14 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> * 11 лютага — два чалавекі загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па мячэці ў Эр-Рахадзе.<ref>{{Cite web |date=2026-02-11 |title=Drone strike on a mosque kills 2 children in Sudan’s Kordofan region |url=https://apnews.com/article/mosque-north-kordofan-war-sudan-drone-attack-children-2b19238cee4ae4105e756add236f5624 |access-date=2026-02-11 |website=Associated Press}}</ref> * 13 лютага — два чалавекі загінулі ў выніку ўдараў беспілотнікаў САП па Аль-Кургале, Паўднёвы Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-02-13 |title=RSF drone strikes kill two in South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/310656 |access-date=2026-02-14 |website=Sudan Tribune}}</ref> Войскі Бурхана абстралялі кантраляваныя баевікамі гарады Малкон і Ябус, размешчаныя недалёка ад эфіопскай мяжы ў штаце Блакітны Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-02-13 |title=Drone strikes and shelling intensify in Sudan’s South Kordofan, Blue Nile |url=https://sudantribune.com/article/310668 |access-date=2026-02-14 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 14 лютага — у выніку ўдараў беспілотнікаў паўстанцаў па Кайсане, штат Блакітны Ніл, загінула неўстаноўленая колькасць мірных жыхароў.<ref>{{Cite web |date=2026-02-14 |title=Civilian deaths reported in RSF drone strike on Blue Nile’s locality |url=https://sudantribune.com/article/310696 |access-date=2026-02-15 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 15 лютага — тры чалавекі загінулі ў выніку ўдару дрона САП па бальніцы Аль-Мазмум у штаце Сенар<ref>{{Cite web |date=2026-02-15 |title=Sudanse medical group says RSF drone strike kills three at Sennar hospital |url=https://sudantribune.com/article/310746 |access-date=2026-02-16 |website=Sudan Tribune}}</ref>. Прынамсі 28 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка па рынку за межамі Садары ў Паўночным Кардафане.<ref>{{Cite web |date=2026-02-16 |title=Drone attack on Sudan market kills 28: rights group |url=https://www.africanews.com/amp/2026/02/16/drone-attack-on-sudan-market-kills-28-rights-group/ |website=africanews}}</ref> УСС заявілі аб знішчэнні сістэмы СПА праціўніка ў Абу-Забадзе, Заходні Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-02-15 |title=Sudan army says destroys second RSF air defence system in Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/310737 |access-date=2026-02-16 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 16 лютага — прынамсі 26 чалавек загінулі ў выніку меркаванага ўдару беспілотніка УСС па сховішчы для перамешчаных асоб у Эль-Сунуце, Заходні Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-02-16 |title=Two days of drone strikes leave 60+ dead across Sudan’s Darfur and Kordofan regions |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/two-days-of-drone-strikes-leave-60-dead-across-sudans-darfur-and-kordofan-regions/ |website=Radio Dabanga}}</ref> * 18 лютага — [[Сусветная харчовая праграма]] ўпершыню з 2024 года даставіла гуманітарную дапамогу ў Даланг і Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-19 |title=Aid reaches Sudan’s Kordofan as over 30 countries alarmed by drone attacks |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/19/aid-reaches-sudans-kordofan-as-over-30-countries-alarmed-by-drone-attacks |website=Al Jazeera}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка САП па Курмуку загінуў адзін чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-02-19 |title=Drone strike hits Sudan’s Al-Kurmuk near Ethiopian border, official says |url=https://sudantribune.com/article/310868 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 19 лютага — Злучаныя Штаты ўвялі санкцыі супраць камандзіраў паўстанцаў Абу Лулу, [[Геда Хамдан Ахмед|Геда Хамдана Ахмеда]] і Тыджані Ібрагіма Мусы Махамеда за іх дзеянні ў Эль-Фашыры<ref>{{cite web|url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0399 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260220210003/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0399 |title=Treasury Sanctions Sudanese Paramilitary Commanders for Atrocities in El-Fasher |language=en |publisher=U.S. Department of the Treasury |date=19 February 2026 |archive-date=20 February 2026}}</ref>. У выніку атакі БПЛА паўстанцаў на калону гуманітарнай дапамогі ў Катале, якая рухалася ў Даланг і Кадуглі, загінулі тры супрацоўнікі гуманітарнай арганізацыі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-20 |title=Three aid workers killed, 4 wounded in RSF drone attack in Sudan’s Kordofan |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/20/three-aid-workers-killed-4-wounded-in-rsf-drone-attack-in-sudans-kordofan |website=Al Jazeera}}</ref> * 21 лютага — Сілы аператыўнай падтрымкі заявілі, што захапілі Эль-Ціну, размешчаную на мяжы з Чадам і Паўночным Дарфурам. Аб’яднаныя сілы абароны Дарфура абверглі гэтае зацвярджэнне.<ref>{{Cite web |date=2026-02-22 |title=‘Joint Force repels RSF attack on Sudan-Chad border’, as rival claims spark border tensions |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/joint-force-repels-rsf-attack-on-sudan-chad-border-as-rival-claims-spark-border-tensions |website=Radio Dabanga}}</ref> * 22 лютага — чыноўнік [[Муса Хілаль]] перажыў атаку мяцежнага дрона на свой гасцявой дом у Мустарыхе, Паўночны Дарфур. У выніку асобнай атакі на горад загінулі некалькі чалавек, а сын Хілаля атрымаў раненні.<ref>{{Cite web |date=2026-02-22 |title=Musa Hilal survives drone assassination attempt in North Darfur stronghold |url=https://sudantribune.com/article/310983 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 23 лютага — Сілы аператыўнай падтрымкі атакавалі Мустарыху, у выніку чаго загінулі 28 мірных жыхароў.<ref>{{Cite web |date=2026-02-24 |title=RSF attack on Musa Hilal’s Darfur stronghold kills 28, doctors say |url=https://sudantribune.com/article/311045 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 24 лютага — [[Савет Бяспекі ААН]] увёў санкцыі супраць чатырох камандзіраў САП, уключаючы брата Абдула Рахіма Дагала, Геда Хамдана Ахмеда, Абу Лулу і Тыджані Ібрагіма Мусу Махамеда, за зверствы, учыненыя ў Эль-Фашыры.<ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=UN sanctions 4 commanders in Sudan’s paramilitary force accused of atrocities in Darfur |url=https://apnews.com/article/un-sudan-rsf-darfur-atrocities-sanctions-paramilitary-93fa977773e81f5c34543edad833ce49 |website=AP News}}</ref> * 26 лютага — дроны баевікоў нанеслі ўдары па Гейсану ў штаце Блакітны Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-02-27 |title=RSF, SPLM-N escalate drone attacks on Blue Nile border towns |url=https://sudantribune.com/article/311167 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 28 лютага — у выніку ўдараў беспілотнікаў САП па Эль-Абейду загінулі дзевяць чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=Nine killed in Sudan’s El Obeid as RSF drone strikes intensify |url=https://sudantribune.com/article/311211 |access-date=2026-03-02 |website=Sudan Tribune}}</ref> === Сакавік === * 1 сакавіка — САП і саюзнікі заявілі, што захапілі гарнізон у Аль-Такме, за 7 км на ўсход ад Даланга, і перарэзалі дарогу, якая злучае Даланг і Хабілу.<ref>{{Cite web |date=2026-03-01 |title=Sudanese army repels joint RSF-rebel attack on South Kordofan’s Dilling |url=https://sudantribune.com/article/311239 |access-date=2026-03-02 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 2 сакавіка — дванаццаць чалавек атрымалі раненні ў выніку ўдару мяцежнага беспілотніка па брытанскай бальніцы ў Эль-Абейдзе.<ref>{{Cite web |date=2026-03-02 |title=RSF strike on El Obeid hospital injures 12, including medical staff |url=https://sudantribune.com/article/311290 |access-date=2026-03-03 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 4 сакавіка — у выніку абстрэлаў Даланга з боку САП і войск аль-Хілу загінулі пяць чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-03-04 |title=Five killed in artillery strike on Sudan’s Dilling |url=https://sudantribune.com/article/311367 |access-date=2026-03-05 |website=Sudan Tribune}}</ref> Васемнаццаць чалавек загінулі ў выніку авіяўдару ВПС Судана па Мугладу.<ref name="africanews"/> * 5 сакавіка — прыхільнікі Бурхана заявілі, што адбілі Бару ў Паўночным Кардафане<ref name="africanews"/>. Неўзабаве пасля гэтага САП разрабавалі і спалілі суседнюю вёску Ум Курайдзім<ref>{{Cite web |date=2026-03-05 |title=Sudanese army retakes strategic town in North Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/311381 |access-date=2026-03-06 |website=Sudan Tribune}}</ref>, забіўшы сем чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-03-06 |title=Doctors network says RSF killed 7 civilians in North Kordofan attack |url=https://sudantribune.com/article/311439 |access-date=2026-03-07 |website=Sudan Tribune}}</ref> Войскі Дагала заявілі, што ўзялі Эль-Бардаб на поўнач ад Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-03-05 |title=Sudan war: At least 9 dead in new Kordofan shelling carnage |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/sudan-war-at-least-9-dead-in-kordofan-shelling-canage |access-date=2026-03-06 |website=Radio Dabanga}}</ref> У выніку абстрэлу САП Даланга загінулі дваццаць восем чалавек.<ref name="africanews">{{Cite web |date=2026-03-06 |title=Sudan: army claims recapture of Bara, at least 51 dead in fighting |url=https://www.africanews.com/2026/03/06/sudan-army-claims-recapture-of-bara-at-least-51-dead-in-fighting/ |access-date=2026-03-06 |website=Africanews}}</ref> * 7 сакавіка — прынамсі 34 чалавекі загінулі ў выніку ўдараў беспілотнікаў УСС па Абу-Забаду.<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=Dozens killed in drone strikes on markets in Kordofan and East Darfur |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/dozens-killed-in-drone-strikes-on-markets-in-kordofan-and-east-darfur |access-date=2026-03-10 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 8 сакавіка — шэсць чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка УСС па паліўным рынку ў Эд-Дэйне<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=Six killed in army drone strike on East Darfur fuel market |url=https://sudantribune.com/article/311501 |access-date=2026-03-09 |website=Sudan Tribune}}</ref>, а яшчэ 10 чалавек загінулі ў аналагічнай атацы ў Ньяле<ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=10 killed, seven injured in ‘SAF drone strike’ on South Darfur market’ |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/10-killed-seven-injured-in-saf-drone-strike-on-south-darfur-market |access-date=2026-03-10 |website=Radio Dabanga}}</ref>. Атрады аль-Хілу заявілі, што 17 чалавек загінулі ў выніку атакі войск Бурхана на рынак у Джалдзе, Паўднёвы Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=SPLM-N says army drone strike kills 17 in South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/311507 |access-date=2026-03-09 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 10 сакавіка — прынамсі 52 чалавекі загінулі ў выніку меркаванага ўдару беспілотніка УСС па грамадзянскім канвоі недалёка ад Аль-Фулаха, Заходні Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-03-11 |title=Sudan war: 52 killed in West Kordofan drone convoy carnage |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/sudan-war-52-killed-in-west-kordofan-drone-convoy-carnage |access-date=2026-03-12 |website=Radio Dabanga}}</ref> У выніку абстрэлаў Даланга з боку мяцежнікаў загінулі сем чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-03-11 |title=Seven civilians dead in new shelling of Dilling, South Kordofan |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/seven-civilians-dead-in-new-shelling-of-dilling-south-kordofan |access-date=2026-03-12 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 11 сакавіка — прынамсі 17 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па школе ў Шукейры, штат Белы Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-03-12 |title=Students among 17 dead in RSF drone attack in Sudan’s White Nile State |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/students-among-17-dead-in-rsf-drone-attack-in-sudans-white-nile-state |access-date=2026-03-12 |website=Al Jazeera}}</ref> Прынамсі 20 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка УСС па Абу-Забаду<ref>{{cite news |title=Drone strikes hit West Darfur fuel market, shelling resumes in South Kordofan as Sudan fighting intensifies |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/drone-strikes-hit-west-darfur-market-bombing-resumes-in-south-kordofan-as-sudan-fighting-intensifies |access-date=14 March 2026 |work=Radio Dabanga |date=12 March 2026}}</ref>. * 12 сакавіка — прынамсі 11 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка па рынку Адыконг у Заходнім Дарфуры, недалёка ад чадскага горада Адрэ.<ref>{{cite news |last=Khaled |first=Fatma |title=Drone strike in Sudan near the border with Chad kills 4, injures many more |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/03/12/sudan-darfur-war-army-drones-kordofan/06299b14-1e51-11f1-a29c-fd43da9a479a_story.html |access-date=13 March 2026 |agency=The Associated Press |publisher=The Washington Post |date=12 March 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Drone attack on market in Sudan kills 11, as air war civilian toll mounts |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/13/drone-attack-on-market-in-sudan-kills-11-as-air-war-civilian-toll-mounts |access-date=14 March 2026 |work=Al Jazeera |date=13 March 2026}}</ref> УСС заявілі, што адбілі ў мяцежнікаў Усходні Ёрт і лагер Балама ў штаце Блакітны Ніл.<ref>{{cite news |title=Sudan army says it seized two areas in Blue Nile region |url=https://sudantribune.com/article/311706 |access-date=14 March 2026 |work=Sudan Tribune |date=12 March 2026}}</ref> * 13 сакавіка — трынаццаць баевікоў Дагала, уключаючы генерал-маёра, былі забітыя ў выніку ўдару ўрадавага дрона па калоне ў Фора-Баранга, Заходні Дарфур<ref>{{cite news |title=Sudanese army drone strike kills senior RSF commander in West Darfur |url=https://sudantribune.com/article/311726 |access-date=14 March 2026 |work=Sudan Tribune |date=13 March 2026}}</ref>. * 16 сакавіка — САП адбілі Бару і Карнай у Паўночным Дарфуры, недалёка ад мяжы з Чадам.<ref>{{cite news |title=RSF seizes strategic city in Sudan’s North Kordofan, town on Chad border |url=https://sudantribune.com/article/311812 |access-date=17 March 2026 |work=Sudan Tribune |date=16 March 2026}}</ref> * 18 сакавіка — мяцежнікаў абвінавацілі ў забойстве 12 чалавек у Шурайм-Міме, на поўнач ад Бары.<ref>{{cite news |title=Sudan doctors say RSF killed 12 civilians in North Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/311909 |access-date=19 March 2026 |work=Sudan Tribune |date=18 March 2026}}</ref> * 20 сакавіка — у выніку авіяўдару УСС па бальніцы Эд Даэйн загінулі семдзесят чалавек, 146 атрымалі раненні. Па дадзеных [[Сусветная арганізацыя аховы здароўя|Сусветнай арганізацыі аховы здароўя]], у выніку атакі больш за два мільёны чалавек засталіся без належнага медыцынскага абслугоўвання.<ref>{{Cite web |title=Chadian army bolsters presence near Sudan border as tensions rise |url=https://sudantribune.com/article/311984 |access-date=2026-03-22 |website=Sudan Tribune}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chad launches security operation on Sudan border after drone strike |url=https://sudantribune.com/article/311925 |access-date=2026-03-22 |website=Sudan Tribune}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка САП па Аль-Дабе пацярпелі тры чалавекі, а таксама была пашкоджана электрастанцыя, што прывяло да адключэння электраэнергіі.<ref>{{Cite web |title=Chad shuts Sudan border after drone strike kills civilians in El Tina |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/chad-shuts-sudan-border-after-drone-strike-kills-civilians-in-el-tina |access-date=2026-03-22 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 24 сакавіка — атрады Дагала і аль-Хілу захапілі Курмук <ref>{{cite web|title=RSF-SPLM-N joint forces seize strategic Sudanese town near Ethiopian border.|url=https://sudantribune.com/article/312054|date=24 March 2026|access-date=26 March 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref><ref>{{cite web|title=‘RSF and SPLM-N seize parts of Sudan’s Blue Nile region’ as more than 73,000 flee |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/rsf-and-splm-n-seize-parts-of-sudans-blue-nile-region-as-more-than-73000-flee|date=24 March 2026|access-date=28 March 2026|publisher=Radio Dabanga}}</ref>. * 25 сакавіка — САП забілі 16 мірных жыхароў у Эль-Фашыры<ref>{{Cite web |title=Medical group accuses RSF of killing 16 civilians in Sudan’s Darfur |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/medical-group-accuses-rsf-of-killing-16-civilians-in-sudan-s-darfur/3878947 |access-date=2026-03-26 |website=Anadolu Ajansi}}</ref>. У выніку ўдару беспілотніка ў кантраляваным САП раёне Сараф-Амра ў Паўночным Дарфуры загінулі 22 чалавекі і 17 атрымалі раненні. Шэсць чалавек загінулі і 10 атрымалі раненні ў выніку меркаванага ўдару войск Дагала па грамадзянскай грузавіку ў Паўночным Кардафане.<ref>{{cite web|title=Two drone strikes on civilian targets kill 28 people in Sudan|url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/26/sudan-drone-strikes-civilian-targets-north-darfur-market-north-kordofan-truck|date=26 March 2026|access-date=28 March 2026|publisher=The Guardian}}</ref> * 27 сакавіка — урадавыя дроны нанеслі ўдар па пазіцыях САП в Паўночным Дарфуры.<ref>{{cite web|title=SPLM-N says Sudanese army airstrike kills seven at South Kordofan funeral|url=https://sudantribune.com/article/312161|date=27 March 2026|access-date=28 March 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> У выніку авіяўдару ВПС Судана па пахаванні ў Аль-Сунуце, Паўднёвы Кардафан, загінулі сем чалавек.<ref>{{cite web|title=SPLM-N says Sudanese army airstrike kills seven at South Kordofan funeral |url=https://sudantribune.com/article/312161 |date=27 March 2026|access-date=3 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 28 сакавіка — суданская ўрадавая армія заявіла, што адбіла атакі праціўніка на заходнія і паўночныя ўскраіны Даланга.<ref>{{cite web|title=Sudan army says it repels RSF-SPLM-N attack on Dilling|url=https://sudantribune.com/article/312191|date=28 March 2026|access-date=28 March 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 29 сакавіка — УСС заявілі аб адбіцці атакі сіл Дагала і аль-Хілу на Аль-Кайлі ў штаце Блакітны Ніл, у выніку чаго загінулі 94 байца, некалькі чалавек былі захопленыя ў палон, а чатыры баявыя машыны знішчаны.<ref>{{cite web|title=Sudan army says repels attack in Blue Nile region|url=https://sudantribune.com/article/312234|date=29 March 2026|access-date=2 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> Прынамсі 14 чалавек загінулі ў выніку двухдзённага абстрэлу Даланга з боку мяцежнікаў<ref>{{cite web|title=At least 14 civilians killed in artillery shelling on Sudan’s Dilling |url=https://sudantribune.com/article/312231 |date=29 March 2026|access-date=3 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref>. ===Красавік === * 2 красавіка — прынамсі 12 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка мяцежнікаў па бальніцы Аль-Джабалайн у штаце Белы Ніл.<ref>{{Cite web |title=Drone strike on Sudan’s Al-Jabalain hospital kills 12 |url=https://sudantribune.com/article/312373 |access-date=2026-04-03 |website=Sudan Tribune}}</ref> Атрад САП здзейсніў налёт на бальніцу Аль-Усра ў Эд-Дэйн<ref>{{Cite web |title=Sudanese medical group says RSF forces stormed East Darfur hospital |url=https://sudantribune.com/article/312378 |access-date=2026-04-03 |website=Sudan Tribune}}</ref>. * 6 красавіка — урадавыя войскі адбілі Аль-Тукму, адкрыўшы дарогу з Даланга ў Хабілу. <ref>{{Cite web |title=Sudan army reopens key road to Dilling after fierce clashes |url=https://sudantribune.com/article/312510 |access-date=2026-04-07 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 8 красавіка — у выніку ўдару беспілотніка УСС па вясельнай цырымоніі ў Кутуме загінула больш за 58 чалавек і яшчэ 100 атрымалі раненні, у тым ліку члены САП, а таксама былі разбураны некалькі дамоў.<ref>{{cite web|title=Drone strike kills over 40 at wedding in North Darfur’s Kutum|url=https://sudantribune.com/article/312585|date=9 April 2026|access-date=10 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref><ref>{{cite web|title=Civilian death toll from North Darfur drone attack on wedding procession rises to 58 |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/civilian-death-toll-from-north-darfur-drone-attack-on-wedding-procession-rises-to-58 |date=12 April 2026|access-date=13 April 2026|publisher=Radio Dabanga}}</ref> * 11 красавіка — чатыры чалавекі былі забітыя прыхільнікамі Дагала і аль-Хілу на Цэнтральным рынку Даланга.<ref>{{cite web|title=Artillery fire kills four in Sudan’s Dilling market |url=https://sudantribune.com/article/312699 |date=11 April 2026|access-date=13 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> Генерал-маёр САП Аль-Нур Ахмед Адам, таксама вядомы як Аль-Нур Губа, перайшоў на бок сіл урада на фоне канфлікту з іншымі камандзірамі Дагала.<ref>{{cite web|title=Senior RSF commander in North Darfur defects to the Sudanese army |url=https://sudantribune.com/article/312687 |date=11 April 2026|access-date=13 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 13 красавіка — дваццаць чалавек загінулі ў выніку двухдзённых удараў беспілотнікаў УСС па тэрыторыі Дарфура.<ref>{{cite web|title=Sudan army drone strikes kill 20 in Darfur, officials say |url=https://sudantribune.com/article/312756 |date=13 April 2026|access-date=16 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 14 красавіка — тры чалавекі загінулі ў выніку ўдару беспілотніка УСС у Заходнім Дарфуры, які прыйшоўся па памежным пераходзе Адуконг з Чадам.<ref>{{cite web|title=Sudan army drone strike kills three at Chad border crossing |url=https://sudantribune.com/article/312837 |date=15 April 2026|access-date=16 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 18 красавіка — Узброеныя сілы Судана і саюзныя групы пачалі буйную наземную аперацыю ў Паўночным і Паўднёвым Кардафане, заявіўшы аб вяртанні Казгейля і Аль-Хамадзі<ref>{{cite web|title=Sudan army launches major ground offensive in North and South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/312946 |date=18 April 2026|access-date=20 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref>. Тры чалавекі загінулі ў выніку авіяўдару прыхільнікаў Бурхана па бальніцы ў Генейне.<ref>{{cite web|title=Rising civilian toll in South Kordofan as fighting intensifies, drone strike kills three at West Darfur hospital |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/rising-civilian-toll-in-south-kordofan-as-fighting-intensifies-drone-strike-kills-three-at-west-darfur-hospital |date=20 April 2026|access-date=23 April 2026|publisher=Radio Dabanga}}</ref> * 20 красавіка — урадавыя сілы заявілі, што адбілі Курмук.<ref>{{cite web|title=Sudan army says it recaptures Blue Nile town from RSF-rebel alliance |url=https://sudantribune.com/article/313002 |date=20 April 2026|access-date=21 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 24 красавіка — у выніку ўдару беспілотніка ў Паўночным Дарфуры быў знішчаны аўтамабіль, які перавозіў грузы для лагера бежанцаў у Тавіле.<ref>{{cite web |title=At least 7 dead, UNHCR aid vehicle destroyed in Kordofan and North Darfur drone strikes |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/unhcr-aid-vehicle-destroyed-in-north-darfur-drone-strike |website=Radio Dabanga |date=27 April 2026}}</ref> * 25 красавіка — у выніку ўдару беспілотніка САП у Эль-Абейдзе загінулі сем чалавек, яшчэ 22 атрымалі раненні.<ref>{{cite web |title=Seven killed in drone strikes on Sudan’s El Obeid |url=https://sudantribune.com/article/313138 |website=Sudan Tribune |date=25 April 2026}}</ref> Мяцежнікі заявілі аб захопе Аль-Кайлі ў штаце Блакітны Ніл, у той час як ўрадавыя войскі заявілі аб адбіцці атакі праціўніка на Салі, знішчыўшы 36 баявых машын і захапіўшы яшчэ дзве.<ref>{{cite web |title=Clashes intensify in Sudan’s Blue Nile as army and RSF alliance trade blows |url=https://sudantribune.com/article/313140 |website=Sudan Tribune |date=25 April 2026}}</ref> * 27 красавіка — у выніку ўдару беспілотніка САП па лагеры для перамешчаных асоб Хамідыя ў Залінгеі пацярпелі пятнаццаць чалавек.<ref>{{cite web |title=Sudan army accused of drone strike on Zalingei displaced camp |url=https://sudantribune.com/article/313209 |website=Sudan Tribune |date=27 April 2026}}</ref> * 28 красавіка — ААН увяла санкцыі супраць брата Данала, Аль-Гані Хамдана Дагала.<ref>{{cite web |title=UN sanctions RSF procurement chief and three Colombians |url=https://sudantribune.com/article/313262 |website=Sudan Tribune |date=29 April 2026}}</ref> === Май === * 1 мая — прыхільнікі Дагала нанеслі ўдары беспілотнікамі па Джабаль-Аўлія, Эль-Абейду і Рахад-эль-Нубе.<ref>{{cite web |title=RSF drones strike southern Khartoum and North Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/313383 |website=Sudan Tribune |date=1 May 2026}}</ref> * 2 мая — пяць чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па аўтамабілі ля Хартума.<ref>{{Cite web |date=May 3, 2026 |title=Paramilitary forces drone strike kills 5 near Sudan capital, rights group says |url=https://apnews.com/article/sudan-rsf-army-war-drone-42e4c942c488101eb9f7dfd53eedb2e7 |access-date=May 3, 2026 |website=[[AP News]]}}</ref> Асобны ўдар нанесены па рэзідэнцыі Абу Аклы Кайкаля ў Аль-Кахлі Зайдан, штат Гезіра, загінулі яго брат і пяць іншых сваякоў.<ref>{{Cite web |date=May 3, 2026 |title=Drone strike kills six members of Abu Agla Keikal’s family in Central Sudan |url=https://sudantribune.com/article/313446 |access-date=May 3, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка УСС па Баліле ў Курмуку загінулі 10 чалавек.<ref>{{Cite web |date=May 4, 2026 |title=Dozens killed or displaced as drone strikes, fighting escalate across Sudan’s war zones |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/dozens-killed-or-displaced-as-drone-strikes-fighting-escalates-across-sudans-war-zones |access-date=May 5, 2026 |website=[[Radio Dabanga]]}}</ref> * 3 мая — мяцежны дрон нанёс удар па прамысловым комплексе Кенана ў Рабаку, штат Белы Ніл.<ref>{{Cite web |date=May 3, 2026 |title=RSF drone strike targets Kenana industrial complex in White Nile State |url=https://sudantribune.com/article/313467 |access-date=May 4, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> * 4 мая — беспілотнікі САП ударылі па міжнародным аэрапорце Хартума і ваенных аб’ектах па ўсёй сталіцы. Улады абвінавацілі ААЭ і Эфіопію ў датычнасці да атак на горад.<ref>{{Cite web |date=May 5, 2026 |title=Sudan accuses Ethiopia and UAE of orchestrating drone attacks on airport |url=https://www.bbc.com/news/articles/clype712r3qo |access-date=May 5, 2026 |website=[[BBC]]}}</ref> * 7 мая — фракцыя аль-Хілу заявіла аб захопе гарадоў Дукан і Керэн-Керэн на поўдзень ад Курмука.<ref>{{Cite web |date=May 5, 2026 |title=SPLM-N claims control of new areas in Blue Nile region |url=https://sudantribune.com/article/313668 |access-date=May 9, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> * 9 мая — урадавыя войскі заявілі, што адбілі Аль-Каілі.<ref>{{Cite web |date=May 9, 2026 |title=Sudanese army recaptures strategic town of Al-Kaily in Blue Nile |url=https://sudantribune.com/article/313730 |access-date=May 10, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> * 10 мая — прыхільнікі Бурхана нанеслі ўдары беспілотнікамі па Ньяле, у тым ліку адзін удар па доме, дзе праходзіла сустрэча старэйшых лідараў САП, якія пакінулі яго перад атакай.<ref>{{Cite web |date=May 11, 2026 |title=Senior RSF leaders survive drone attack in Nyala, South Darfur |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/senior-rsf-leaders-survive-drone-attack-in-nyala-south-darfur |access-date=May 12, 2026 |website=[[Radio Dabanga]]}}</ref> * 11 мая — старэйшы камандзір САП Алі Рызк, вядомы як Аль-Савана, абвясціў пра сыход з фракцыі.<ref>{{Cite web |date=May 11, 2026 |title=Senior RSF commander defects from Sudanese paramilitary group |url=https://sudantribune.com/article/313801 |access-date=May 12, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> * 12 мая — БПЛА нанёс удар каля рынку ў Карнай, Паўночны Дарфур<ref>{{Cite web |date=2026-05-12 |title=Drone strikes kill civilians in North Darfur's Karnoi |url=https://sudantribune.com/article/313865 |access-date=2026-05-13 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref>. У Генейне загінулі два чалавекі пад ударам беспілотніка<ref>{{Cite web |date=2026-05-13 |title=Sudanese army drone strike kills two in West Darfur |url=https://sudantribune.com/article/313882 |access-date=2026-05-14 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref>. * 13 мая — па меншай меры 61 чалавек загінуў у выніку сутыкненняў паміж баевікамі аль-Хілу і членамі племя Атара ў Каўдзе, Паўднёвы Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-05-13 |title=At least 61 killed in South Kordofan tribal clashes with SPLM-N |url=https://sudantribune.com/article/313924 |access-date=2026-05-14 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> Сілы аператыўнай падтрымкі заявілі, што адбілі Могджу ў і збілі беспілотнік праціўніка над Ньялай.<ref>{{Cite web |date=2026-05-14 |title=RSF claims drone downed in South Darfur as attacks continue |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/rsf-claims-drone-downed-in-south-darfur-as-attacks-continue |access-date=2026-05-15 |website=Radio Dabanga |language=en-US}}</ref> * 14 мая — УСС нанеслі ўдары беспілотнікамі па аб’ектах САП у Ньяле.<ref>{{Cite web |date=2026-05-14 |title=Sudanese army intensifies drone strikes on RSF strongholds in Nyala |url=https://sudantribune.com/article/313957 |access-date=2026-05-15 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> * 15 мая — урадавыя войскі адбілі Хор-Хасан у штаце Блакітны Ніл<ref>{{Cite web |date=2026-05-15 |title=Sudanese army recaptures strategic Blue Nile town of Khor Hassan |url=https://sudantribune.com/article/313990 |access-date=2026-05-16 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> * 18 мая — урадавыя сілы адбілі Керн-Керн і Дукан у штаце Блакітны Ніл<ref>{{Cite web |date=2026-05-18 |title=Sudan army recaptures two areas in Blue Nile |url=https://sudantribune.com/article/314078 |access-date=2026-05-19 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> і ў трэці раз прарвалі аблогу Даланга<ref>{{Cite web |date=2026-05-18 |title=Sudan army breaks Dilling siege for third time, enabling aid delivery |url=https://sudantribune.com/article/314123 |access-date=2026-05-19 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Храналогіі]] [[Катэгорыя:Трэцяя грамадзянская вайна ў Судане]] qzd3nftc9ba0ptr7kx7gcjhjo2k2uml 5154135 5154134 2026-06-13T20:49:43Z DBatura 73587 /* Май */ 5154135 wikitext text/x-wiki {{Суданскі канфлікт (2023)}} У красавіку [[2023]] года пачалося ўзброенае супрацьстаянне на тэрыторыі [[Судан]]а паміж [[Узброеныя сілы Судана|Узброенымі сіламі Судана]] (УСС) і [[ваенізаваная арганізацыя|ваенізаванай арганізацыяй]] «[[Сілы аператыўнай падтрымкі]]» (САП), якая сыходзіць сваімі каранямі да апалчэння [[Джанджавід]]. Баявыя дзеянні спачатку ахапілі сталіцу, а хутка і розныя іншыя часткі краіны. Сам канфлікт стаў следствам барацьбы за ўладу паміж [[Абдэль Фатах аль-Бурхан|Абдэлем аль-Бурханам]] і [[Махамед Хамдан Дагала|Махамедам Дагала]], а таксама няўдалай спробы інтэграцыі САП у шэрагі арміі. == Храналогія== === Студзень === * 1 студзеня — Хамід Алі Абубакар, галоўнакамандуючы фракцыі Рэвалюцыйнага савета «Суданская рэвалюцыя», звязанай з Сіламі аператыўнай падтрымкі, і адначасова саветнік па бяспецы Дагала , быў забіты ў выніку ўдару беспілотніка на сустрэчы камандуючых паўстанцаў у Цэнтральным Дарфуры.<ref>{{cite web |title=RSF Darfur security advisor killed in drone strike near Zalingei |website=Sudan Tribune |date=1 January 2026 |access-date=2 January 2026 |url=https://sudantribune.com/article/308882}}</ref> * 3 студзеня — беспілотнікі мяцежнікаў нанеслі ўдары беспілотнікамі па Эль-Абейду і штаце Белы Ніл.<ref>{{cite web |title=RSF drones attack vital sites in North Kordofan and White Nile states |website=Sudan Tribune |date=4 January 2026 |access-date=4 January 2026 |url=https://sudantribune.com/article/308964}}</ref> У выніку авіяўдараў ВПС Судана па роднаму гораду Дагала, Аль-Зоргу, была знішчана гарадская бальніца, а таксама загінулі двое сваякоў Дагала і мясцовы племянны правадыр Башыр Барма Барака Алах.<ref>{{Cite web |date=3 January 2026 |title=RSF Accuses Army of Killing Over 64 Civilians in North Darfur |url=https://www.darfur24.com/en/2026/01/03/rsf-accuses-army-of-killing-over-64-civilians-in-north-darfur/ |access-date=4 January 2026 |website=Darfur24}}</ref> Прыхільнікі Дагала і саюзныя групы заявілі аб захопе Эль-Бардаба на поўнач ад Кадуглі<ref>{{cite web |title=South Kordofan: RSF claim control of El Bardab area north of Kadugli |website=Radio Dabanga |date=4 January 2026 |access-date=7 January 2026 |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/south-kordofan-rsf-claim-control-of-el-bardab-area-north-of-kadugli}}</ref>. * 5 студзеня — урадавыя войскі заявілі, што перахапілі атаку беспілотніка праціўніка на Мерове<ref>{{cite web |title=Sudanese army says it intercepted drone attack on key dam |website=Sudan Tribune |date=5 January 2026 |access-date=5 January 2026 |url=https://sudantribune.com/article/309008}}</ref>. Па дадзеных Суданскай сеткі лекараў, у выніку ўдару беспілотніка САП па хаце ў Эль-Абейдзе загінулі трынаццаць чалавек, у тым ліку восем дзяцей.<ref>{{cite web |title=Children killed after drone hits home in Sudan, medics say |website=BBC |date=5 January 2026 |access-date=5 January 2026 |url=https://www.bbc.com/news/articles/c74w54783zeo}}</ref> * 7 студзеня — адзін салдат загінуў у выніку меркаванага ўдару беспілотніка мяцежнікаў па лагеры сіл «Суданскага шчыта» на раўніне Бутану ў штаце Гезіра.<ref>{{cite web |title=Drone strike kills one at Sudan Shield camp in Al-Jazirah |website=Sudan Tribune |date=7 January 2026 |access-date=8 January 2026 |url=https://sudantribune.com/article/309113}}</ref> * 9 студзеня — САП і іх саюзнікі, асобныя фракцыі груповак «[[Вызваленчы рух Судана]]» і «[[Рух за справядлівасць і роўнасць]]», атакавалі пазіцыі [[Аб’яднаныя сілы абароны Дарфура|Аб’яднаных сіл абароны Дарфура]] на мяжы [[Чад]]а і Судана.<ref>{{Cite web |date=9 January 2026 |title=Sudanese army allies and RSF clash near Chadian border |url=https://sudantribune.com/article/309196 |access-date=2026-01-11 |website=Sudan Tribune}}</ref> Узброеныя сілы Судана нанеслі авіяўдары па пазіцыях войск Дагала ў Дарфуры і Кардафане. Армія Бурхана заявіла, што было знішчана 240 ваенных машын і загінулі сотні мяцежнікаў. Таксама заяўлена, што над аэрапортам Ньла збіты турэцкі беспілотнік Baykar Bayraktar Akıncı САП. У Паўднёвым Кардафане фракцыя аль-Хілу заявіла, што ў выніку авіяўдару па Ум-Джаміне ў акрузе Аль-Сунут загінулі 13 мірных жыхароў, уключаючы дзяцей.<ref>{{Cite web |date=2026-01-09 |title=Sudanese army launches intensive strikes on RSF positions in Darfur and Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/309192 |access-date=2026-01-11 |website=Sudan Tribune }}</ref> * 10 студзеня — УСС абвінавацілі сілы Дагала ў забойстве і выкраданні 19 чалавек у Джырджыры, Паўночны Дарфур.<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=Joint Forces accuse RSF of killing 19 civilians in North Darfur |url=https://sudantribune.com/article/309255 |access-date=2026-01-15 |website=Sudan Tribune }}</ref> * 11 студзеня — УСС нанеслі ўдары па калоне забеспячэння ў Ябусе, штат Блакітны Ніл, недалёка ад эфіопска-суданскай мяжы.<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=الطيران الحربي يقصف معقل رئيسي لـ«الشعبية» في النيل الأزرق للمرة الأولى |trans-title=Warplanes bombed a major stronghold of the "Popular Front" in Blue Nile state for the first time |url=https://sudantribune.net/article/309228 |access-date=2026-01-12 |website=Sudan Tribune |language=ar}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка мяцежнікаў па рынку ў Картале, Паўднёвы Кардафан, загінулі пяць чалавек і 20 атрымалі раненні.<ref>{{Cite web |date=2026-01-12 |title=RSF drone strike kills five in South Kordofan market |access-date=2026-01-13 |website=[[Sudan Tribune]] |url=https://sudantribune.com/article/309283}}</ref> * 12 студзеня — прынамсі 27 чалавек загінулі і 73 атрымалі раненні ў выніку ўдару беспілотніка САП па вайсковай базе ў Сінгху. Паведамляецца, што мэтай атакі была сустрэча паміж прадстаўнікамі ўрада і УСС на базе. Пацверджана, што губернатары штатаў Белы Ніл, Сенар і Блакітны Ніл прысутнічалі на сустрэчы, але не пацярпелі<ref>{{Cite web |date=2026-01-12 |title=Sudan paramilitary strike on southeastern city kills 27 |url=https://www.arabnews.com/node/2629082/middle-east |access-date=2026-01-13 |website=[[Arab News]]|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-12 |title=RSF drone strikes kill dozens in Sinjah government and military sites |access-date=2026-01-13 |website=[[Sudan Tribune]] |url=https://sudantribune.com/article/309295}}</ref>. * 13 студзеня — армія Бурхана і саюзныя групы заявілі, што адбілі Джырджыру.<ref>{{Cite web |date=2026-01-14 |title=Sudan Joint Force claims recapture of Jargeira in North Darfur from RSF |access-date=2026-01-15 |website=[[Radio Dabanga]] |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/sudan-joint-force-claims-recapture-of-jargeira-in-north-darfur-from-rsf}}</ref> * 14 студзеня — УСС адбілі сумесную атаку войск Дагала і аль-Хілу паблізу Аль-Кувайка, недалёка ад Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-01-15 |title=Sudan army says repels RSF attack in South Kordofan |access-date=2026-01-15 |website=[[Sudan Tribune]] |url=https://sudantribune.com/article/309385}}</ref> САП былі абвінавачаны ў выкраданні 97 маладых людзей з залатога рудніка ў Эяль-Бахіце, Заходні Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=RSF accused of kidnapping 97 people from West Kordofan gold mine |access-date=2026-01-16 |website=[[Sudan Tribune]] |url=https://sudantribune.com/article/309419}}</ref> * 15 студзеня — мяцежнікі, пераследуючы праціўніка, атакавалі тэрыторыю Чада, забіўшы сем чадскіх салдат<ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=RSF attacks Chadian army camp near Sudan border |access-date=2026-01-16 |website=[[Sudan Tribune]]|url=https://sudantribune.com/article/309426}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=Chad: 7 soldiers killed in reported clash at Sudanese border with RSF |access-date=2026-01-16 |website=[[Africanews]]|url=https://www.africanews.com/2026/01/16/chad-7-soldiers-killed-in-reported-clash-at-sudanese-border-with-rsf/}}</ref>. Дванаццаць чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па рынку ў Даланге, Паўднёвы Кардафан<ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=12 killed in RSF drone strike on South Kordofan market |access-date=2026-01-16 |website=[[Sudan Tribune]]|url=https://sudantribune.com/article/309407}}</ref>. Прыхільнікі Дагала і аль-Хілу заявілі, што адбілі атаку УСС на Хабілу пад Далангам.<ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=SPLM-N and RSF repel Sudanese army attack in Habila |access-date=2026-01-17 |website=[[Sudan Tribune]]|url=https://sudantribune.com/article/309453}}</ref> * 18 студзеня — УСС адбілі атаку войск Дагала на Вадзі аль-Хут у Паўночным Кардафане.<ref>{{Cite web |date=2026-01-18 |title=Sudanese army, RSF clash on North Kordofan-Khartoum border|url=https://sudantribune.com/article/309546 |access-date=2026-01-19 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 23 студзеня — пяць чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка УСС па рынку ў Абу-Заіме, Паўночны Кардафан.<ref name="zaima">{{Cite web |date=2026-01-25 |title=Drone attacks wreak death, injury among South Kordofan civilians |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/drone-attacks-wreak-death-injury-among-south-kordofan-civilians |access-date=2026-01-25 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 24 студзеня — два чалавекі загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па Далангу.<ref>{{Cite web |date=2026-01-25 |title=Drone strike kills two in Sudan's Dilling, medical group says |url=https://sudantribune.com/article/309809 |access-date=2026-01-25 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 25 студзеня — войскі Бурхана адбілі буйнамаштабную атаку баевікоў Дагала і аль-Хілу на Мілкан і Аль-Сілак у штаце Блакітны Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-01-25 |title=Sudan says RSF, SPLM-N attack Blue Nile region from South Sudan |url=https://sudantribune.com/article/309824 |access-date=2026-01-26 |website=Sudan Tribune }}</ref> * 26 студзеня — урадавыя войскі адбілі Хабілу і знялі аблогу Даланга<ref>{{Cite web |date=2026-01-26 |title=Sudanese Army Announces Lifting of Dilling Siege After Fierce Battles |url=https://www.darfur24.com/en/2026/01/26/sudanese-army-announces-lifting-of-dilling-siege-after-fierce-battles/ |access-date=2026-01-26 |website=Darfur24 |language=en}}</ref>. * 27 студзеня — у выніку ўдару беспілотніка па Далангу загінулі пяць чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-01-28 |title=Dilling, South Kordofan: Calls for air bridge on second day of deadly drone strikes |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/dilling-south-kordofan-calls-for-air-bridge-on-second-day-of-deadly-drone-strikes |access-date=2026-01-29 |website=Radio Dabanga |language=en}}</ref> * 28 студзеня — у выніку ўдару беспілотніка САП па Далангу загінулі дзясяткі чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-01-28 |title=Dozens killed in RSF drone strike in Sudan's South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/309969 |access-date=2026-01-29 |website=Sudan Tribune }}</ref> * 30 студзеня — [[Еўрапейскі Саюз]] увёў санкцыі супраць сямі чалавек за іх ролю ў эскалацыі канфлікту ў Судане, уключаючы брата Дагала, маёра Алганея Хамдана Дагала Мусу, і Аль-Місбаха Абу Заіда Тальху, камандзіра [[Батальён Аль-Бара ібн Малік|батальёна Аль-Бара ібн Малік]]<ref>{{Cite web |date=2026-01-30 |title=EU blacklists seven in Sudan, including RSF leader's brother |url=https://sudantribune.com/article/310021 |access-date=2026-01-30 |website=Sudan Tribune }}</ref>. Дроны мяцежнікаў атакавалі Аль-Абейд.<ref>{{Cite web |date=2026-01-30 |title=RSF drones attack Sudan’s El Obeid, target government buildings |url=https://sudantribune.com/article/310055 |access-date=2026-02-01 |website=Sudan Tribune }}</ref> ===Люты=== * 1 лютага — УСС і АСАД адбілі Аль-Дашоль на шашы паміж Далангам і Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-01 |title=Sudanese army nears end of Kadugli siege in South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/310109 |access-date=2026-02-02 |website=Sudan Tribune}}</ref> Прынамсі пяць чалавек, уключаючы высокапастаўленага камандзіра мяцежнікаў і правадыра племя, загінулі ў сутыкненнях паміж варагуючымі фракцыямі САП у Хазан-Джадзідзе, Усходні Дарфур.<ref>{{Cite web |date=2026-02-02 |title=Senior RSF officer and tribal leader killed in East Darfur internal clashes |url=https://sudantribune.com/article/310168 |access-date=2026-02-03 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 3 лютага — урадавыя войскі заявілі, што прарвалі аблогу Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-03 |title=Sudanese military claims to have broken RSF siege of Kordofan’s regional capital |url=https://apnews.com/article/sudan-war-military-rsf-kordofan-b047d3d473a4e2fe5d5fcf1c55deb08e |access-date=2026-02-04 |website=AP News}}</ref> Пазней у той жа дзень у выніку ўдараў беспілотнікаў па горадзе загінулі 15 чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-02-04 |title=Sudan Doctors Network: ‘15 dead as drones strafe South Kordofan capital Kadugli’ |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/doctors-15-dead-as-drones-strafe-south-kordofan-capital-kadugli |access-date=2026-02-06 |website=Radio Dabanga}}</ref> Войскі аль-Хілу і Дагала захапілі гарады Дэйм Мансур, Башыр Нуку і Хор Аль-Будзі недалёка ад Курмука ў штаце Блакітны Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-02-03 |title=RSF and SPLM-N attack arm’s positions in Blue Nile, capture strategic area |url=https://sudantribune.com/article/310223 |access-date=2026-02-04 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 4 лютага — у выніку ўдару беспілотніка САП па вайсковым шпіталі ў Кадуглі загінуў адзін чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-02-04 |title=One killed in drone attack on Kadugli hospital |url=https://sudantribune.com/article/310256 |access-date=2026-02-06 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 5 лютага — Вялікабрытанія звяла санкцыі супраць шасці чалавек за іх ролю ў падтрыманні канфлікту, уключаючы трох калумбійцаў, абвінавачаных у вярбоўцы наймітаў для арміі Дагала, палявога камандзіра САП [[Хусейн Бармаш|Хусейна Баршама]] і камандуючага [[Сілы шчыта Судана|сіламі «Шчыт Судана]]» [[Абу Акла Кайкал|Абу Аклу Кайкала]]<ref>{{Cite web |date=2026-02-05 |title=UK hits ‘Sudan’s war machine’ with new sanctions |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/uk-hits-sudans-war-machine-with-new-sanctions |access-date=2026-02-06 |website=Radio Dabanga}}</ref>. У выніку ўдару беспілотніка мяцежнікаў па вайсковым шпіталі ў Куіку, Паўднёвы Кардафан, загінулі 22 чалавекі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-05 |title=Famine is threatening more of war-torn Sudan’s Darfur region as an attack in the south kills 22 |url=https://apnews.com/article/sudan-famine-rsf-kordofan-darfur-war-hunger-9b16a0419f8d7cc67c7e95939a8a954d |access-date=2026-02-06 |website=AP News}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка УСС па рынку ў Заходнім Кардафане 11 чалавек атрымалі раненні.<ref>{{Cite web |date=2026-02-06 |title=Deadly attacks hit Kordofan as scrutiny grows over drone warfare in Sudan |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/deadly-attacks-hit-kordofan-as-scrutiny-grows-over-drone-warfare-in-sudan |access-date=2026-02-09 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 6 лютага — прынамсі адзін чалавек загінуў у выніку серыі ўдараў беспілотнікаў САП па калонах грузавікоў у Паўночным Кардафане.<ref>{{Cite web |date=2026-02-06 |title=RSF drones attack aid convoys in North Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/310338 |access-date=2026-02-09 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 7 лютага — у выніку атакі беспілотніка САП на аўтамабіль з перамешчанымі асобамі каля Рахада загінулі прынамсі 24 чалавекі, у тым ліку восем дзяцей.<ref>{{Cite web |date=2026-02-07 |title=Drone attack by paramilitary group in Sudan kills 24, including 8 children, doctors’ group says|url=https://apnews.com/article/sudan-attack-war-rfs-military-displaced-21c24cd642120884e3fc00b05c02f97e |access-date=2026-02-07 |website=Associated Press}}</ref> Прыхільнікі Бурхана адбілі атаку войск Дагала на Аль-Сілак.<ref>{{Cite web |date=2026-02-07 |title=Sudanese army repels attack near South Sudan border |url=https://sudantribune.com/article/310386 |access-date=2026-02-09 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 8 лютага — восем чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па аўтамабілі, які перавозіў прадукты харчавання, недалёка ад Ум-Рувабы, Паўночны Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-02-08 |title=RSF drones target convoys in Sudan’s Kordofan region |url=https://sudantribune.com/article/310441 |access-date=2026-02-09 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 10 лютага — прыхільнікі Бурхана заявілі, што знішчылі сістэму СПА [[FK-2000]] і беспілотнікі праціўніка ў Эд-Дубеібаце.<ref>{{Cite web |date=2026-02-10 |title=Sudanese army says destroyed RSF drones and air defence systems |url=https://sudantribune.com/article/310506 |access-date=2026-02-14 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> * 11 лютага — два чалавекі загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па мячэці ў Эр-Рахадзе.<ref>{{Cite web |date=2026-02-11 |title=Drone strike on a mosque kills 2 children in Sudan’s Kordofan region |url=https://apnews.com/article/mosque-north-kordofan-war-sudan-drone-attack-children-2b19238cee4ae4105e756add236f5624 |access-date=2026-02-11 |website=Associated Press}}</ref> * 13 лютага — два чалавекі загінулі ў выніку ўдараў беспілотнікаў САП па Аль-Кургале, Паўднёвы Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-02-13 |title=RSF drone strikes kill two in South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/310656 |access-date=2026-02-14 |website=Sudan Tribune}}</ref> Войскі Бурхана абстралялі кантраляваныя баевікамі гарады Малкон і Ябус, размешчаныя недалёка ад эфіопскай мяжы ў штаце Блакітны Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-02-13 |title=Drone strikes and shelling intensify in Sudan’s South Kordofan, Blue Nile |url=https://sudantribune.com/article/310668 |access-date=2026-02-14 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 14 лютага — у выніку ўдараў беспілотнікаў паўстанцаў па Кайсане, штат Блакітны Ніл, загінула неўстаноўленая колькасць мірных жыхароў.<ref>{{Cite web |date=2026-02-14 |title=Civilian deaths reported in RSF drone strike on Blue Nile’s locality |url=https://sudantribune.com/article/310696 |access-date=2026-02-15 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 15 лютага — тры чалавекі загінулі ў выніку ўдару дрона САП па бальніцы Аль-Мазмум у штаце Сенар<ref>{{Cite web |date=2026-02-15 |title=Sudanse medical group says RSF drone strike kills three at Sennar hospital |url=https://sudantribune.com/article/310746 |access-date=2026-02-16 |website=Sudan Tribune}}</ref>. Прынамсі 28 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка па рынку за межамі Садары ў Паўночным Кардафане.<ref>{{Cite web |date=2026-02-16 |title=Drone attack on Sudan market kills 28: rights group |url=https://www.africanews.com/amp/2026/02/16/drone-attack-on-sudan-market-kills-28-rights-group/ |website=africanews}}</ref> УСС заявілі аб знішчэнні сістэмы СПА праціўніка ў Абу-Забадзе, Заходні Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-02-15 |title=Sudan army says destroys second RSF air defence system in Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/310737 |access-date=2026-02-16 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 16 лютага — прынамсі 26 чалавек загінулі ў выніку меркаванага ўдару беспілотніка УСС па сховішчы для перамешчаных асоб у Эль-Сунуце, Заходні Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-02-16 |title=Two days of drone strikes leave 60+ dead across Sudan’s Darfur and Kordofan regions |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/two-days-of-drone-strikes-leave-60-dead-across-sudans-darfur-and-kordofan-regions/ |website=Radio Dabanga}}</ref> * 18 лютага — [[Сусветная харчовая праграма]] ўпершыню з 2024 года даставіла гуманітарную дапамогу ў Даланг і Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-19 |title=Aid reaches Sudan’s Kordofan as over 30 countries alarmed by drone attacks |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/19/aid-reaches-sudans-kordofan-as-over-30-countries-alarmed-by-drone-attacks |website=Al Jazeera}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка САП па Курмуку загінуў адзін чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-02-19 |title=Drone strike hits Sudan’s Al-Kurmuk near Ethiopian border, official says |url=https://sudantribune.com/article/310868 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 19 лютага — Злучаныя Штаты ўвялі санкцыі супраць камандзіраў паўстанцаў Абу Лулу, [[Геда Хамдан Ахмед|Геда Хамдана Ахмеда]] і Тыджані Ібрагіма Мусы Махамеда за іх дзеянні ў Эль-Фашыры<ref>{{cite web|url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0399 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260220210003/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0399 |title=Treasury Sanctions Sudanese Paramilitary Commanders for Atrocities in El-Fasher |language=en |publisher=U.S. Department of the Treasury |date=19 February 2026 |archive-date=20 February 2026}}</ref>. У выніку атакі БПЛА паўстанцаў на калону гуманітарнай дапамогі ў Катале, якая рухалася ў Даланг і Кадуглі, загінулі тры супрацоўнікі гуманітарнай арганізацыі.<ref>{{Cite web |date=2026-02-20 |title=Three aid workers killed, 4 wounded in RSF drone attack in Sudan’s Kordofan |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/20/three-aid-workers-killed-4-wounded-in-rsf-drone-attack-in-sudans-kordofan |website=Al Jazeera}}</ref> * 21 лютага — Сілы аператыўнай падтрымкі заявілі, што захапілі Эль-Ціну, размешчаную на мяжы з Чадам і Паўночным Дарфурам. Аб’яднаныя сілы абароны Дарфура абверглі гэтае зацвярджэнне.<ref>{{Cite web |date=2026-02-22 |title=‘Joint Force repels RSF attack on Sudan-Chad border’, as rival claims spark border tensions |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/joint-force-repels-rsf-attack-on-sudan-chad-border-as-rival-claims-spark-border-tensions |website=Radio Dabanga}}</ref> * 22 лютага — чыноўнік [[Муса Хілаль]] перажыў атаку мяцежнага дрона на свой гасцявой дом у Мустарыхе, Паўночны Дарфур. У выніку асобнай атакі на горад загінулі некалькі чалавек, а сын Хілаля атрымаў раненні.<ref>{{Cite web |date=2026-02-22 |title=Musa Hilal survives drone assassination attempt in North Darfur stronghold |url=https://sudantribune.com/article/310983 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 23 лютага — Сілы аператыўнай падтрымкі атакавалі Мустарыху, у выніку чаго загінулі 28 мірных жыхароў.<ref>{{Cite web |date=2026-02-24 |title=RSF attack on Musa Hilal’s Darfur stronghold kills 28, doctors say |url=https://sudantribune.com/article/311045 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 24 лютага — [[Савет Бяспекі ААН]] увёў санкцыі супраць чатырох камандзіраў САП, уключаючы брата Абдула Рахіма Дагала, Геда Хамдана Ахмеда, Абу Лулу і Тыджані Ібрагіма Мусу Махамеда, за зверствы, учыненыя ў Эль-Фашыры.<ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=UN sanctions 4 commanders in Sudan’s paramilitary force accused of atrocities in Darfur |url=https://apnews.com/article/un-sudan-rsf-darfur-atrocities-sanctions-paramilitary-93fa977773e81f5c34543edad833ce49 |website=AP News}}</ref> * 26 лютага — дроны баевікоў нанеслі ўдары па Гейсану ў штаце Блакітны Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-02-27 |title=RSF, SPLM-N escalate drone attacks on Blue Nile border towns |url=https://sudantribune.com/article/311167 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 28 лютага — у выніку ўдараў беспілотнікаў САП па Эль-Абейду загінулі дзевяць чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=Nine killed in Sudan’s El Obeid as RSF drone strikes intensify |url=https://sudantribune.com/article/311211 |access-date=2026-03-02 |website=Sudan Tribune}}</ref> === Сакавік === * 1 сакавіка — САП і саюзнікі заявілі, што захапілі гарнізон у Аль-Такме, за 7 км на ўсход ад Даланга, і перарэзалі дарогу, якая злучае Даланг і Хабілу.<ref>{{Cite web |date=2026-03-01 |title=Sudanese army repels joint RSF-rebel attack on South Kordofan’s Dilling |url=https://sudantribune.com/article/311239 |access-date=2026-03-02 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 2 сакавіка — дванаццаць чалавек атрымалі раненні ў выніку ўдару мяцежнага беспілотніка па брытанскай бальніцы ў Эль-Абейдзе.<ref>{{Cite web |date=2026-03-02 |title=RSF strike on El Obeid hospital injures 12, including medical staff |url=https://sudantribune.com/article/311290 |access-date=2026-03-03 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 4 сакавіка — у выніку абстрэлаў Даланга з боку САП і войск аль-Хілу загінулі пяць чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-03-04 |title=Five killed in artillery strike on Sudan’s Dilling |url=https://sudantribune.com/article/311367 |access-date=2026-03-05 |website=Sudan Tribune}}</ref> Васемнаццаць чалавек загінулі ў выніку авіяўдару ВПС Судана па Мугладу.<ref name="africanews"/> * 5 сакавіка — прыхільнікі Бурхана заявілі, што адбілі Бару ў Паўночным Кардафане<ref name="africanews"/>. Неўзабаве пасля гэтага САП разрабавалі і спалілі суседнюю вёску Ум Курайдзім<ref>{{Cite web |date=2026-03-05 |title=Sudanese army retakes strategic town in North Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/311381 |access-date=2026-03-06 |website=Sudan Tribune}}</ref>, забіўшы сем чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-03-06 |title=Doctors network says RSF killed 7 civilians in North Kordofan attack |url=https://sudantribune.com/article/311439 |access-date=2026-03-07 |website=Sudan Tribune}}</ref> Войскі Дагала заявілі, што ўзялі Эль-Бардаб на поўнач ад Кадуглі.<ref>{{Cite web |date=2026-03-05 |title=Sudan war: At least 9 dead in new Kordofan shelling carnage |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/sudan-war-at-least-9-dead-in-kordofan-shelling-canage |access-date=2026-03-06 |website=Radio Dabanga}}</ref> У выніку абстрэлу САП Даланга загінулі дваццаць восем чалавек.<ref name="africanews">{{Cite web |date=2026-03-06 |title=Sudan: army claims recapture of Bara, at least 51 dead in fighting |url=https://www.africanews.com/2026/03/06/sudan-army-claims-recapture-of-bara-at-least-51-dead-in-fighting/ |access-date=2026-03-06 |website=Africanews}}</ref> * 7 сакавіка — прынамсі 34 чалавекі загінулі ў выніку ўдараў беспілотнікаў УСС па Абу-Забаду.<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=Dozens killed in drone strikes on markets in Kordofan and East Darfur |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/dozens-killed-in-drone-strikes-on-markets-in-kordofan-and-east-darfur |access-date=2026-03-10 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 8 сакавіка — шэсць чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка УСС па паліўным рынку ў Эд-Дэйне<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=Six killed in army drone strike on East Darfur fuel market |url=https://sudantribune.com/article/311501 |access-date=2026-03-09 |website=Sudan Tribune}}</ref>, а яшчэ 10 чалавек загінулі ў аналагічнай атацы ў Ньяле<ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=10 killed, seven injured in ‘SAF drone strike’ on South Darfur market’ |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/10-killed-seven-injured-in-saf-drone-strike-on-south-darfur-market |access-date=2026-03-10 |website=Radio Dabanga}}</ref>. Атрады аль-Хілу заявілі, што 17 чалавек загінулі ў выніку атакі войск Бурхана на рынак у Джалдзе, Паўднёвы Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=SPLM-N says army drone strike kills 17 in South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/311507 |access-date=2026-03-09 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 10 сакавіка — прынамсі 52 чалавекі загінулі ў выніку меркаванага ўдару беспілотніка УСС па грамадзянскім канвоі недалёка ад Аль-Фулаха, Заходні Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-03-11 |title=Sudan war: 52 killed in West Kordofan drone convoy carnage |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/sudan-war-52-killed-in-west-kordofan-drone-convoy-carnage |access-date=2026-03-12 |website=Radio Dabanga}}</ref> У выніку абстрэлаў Даланга з боку мяцежнікаў загінулі сем чалавек.<ref>{{Cite web |date=2026-03-11 |title=Seven civilians dead in new shelling of Dilling, South Kordofan |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/seven-civilians-dead-in-new-shelling-of-dilling-south-kordofan |access-date=2026-03-12 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 11 сакавіка — прынамсі 17 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па школе ў Шукейры, штат Белы Ніл.<ref>{{Cite web |date=2026-03-12 |title=Students among 17 dead in RSF drone attack in Sudan’s White Nile State |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/students-among-17-dead-in-rsf-drone-attack-in-sudans-white-nile-state |access-date=2026-03-12 |website=Al Jazeera}}</ref> Прынамсі 20 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка УСС па Абу-Забаду<ref>{{cite news |title=Drone strikes hit West Darfur fuel market, shelling resumes in South Kordofan as Sudan fighting intensifies |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/drone-strikes-hit-west-darfur-market-bombing-resumes-in-south-kordofan-as-sudan-fighting-intensifies |access-date=14 March 2026 |work=Radio Dabanga |date=12 March 2026}}</ref>. * 12 сакавіка — прынамсі 11 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка па рынку Адыконг у Заходнім Дарфуры, недалёка ад чадскага горада Адрэ.<ref>{{cite news |last=Khaled |first=Fatma |title=Drone strike in Sudan near the border with Chad kills 4, injures many more |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/03/12/sudan-darfur-war-army-drones-kordofan/06299b14-1e51-11f1-a29c-fd43da9a479a_story.html |access-date=13 March 2026 |agency=The Associated Press |publisher=The Washington Post |date=12 March 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Drone attack on market in Sudan kills 11, as air war civilian toll mounts |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/13/drone-attack-on-market-in-sudan-kills-11-as-air-war-civilian-toll-mounts |access-date=14 March 2026 |work=Al Jazeera |date=13 March 2026}}</ref> УСС заявілі, што адбілі ў мяцежнікаў Усходні Ёрт і лагер Балама ў штаце Блакітны Ніл.<ref>{{cite news |title=Sudan army says it seized two areas in Blue Nile region |url=https://sudantribune.com/article/311706 |access-date=14 March 2026 |work=Sudan Tribune |date=12 March 2026}}</ref> * 13 сакавіка — трынаццаць баевікоў Дагала, уключаючы генерал-маёра, былі забітыя ў выніку ўдару ўрадавага дрона па калоне ў Фора-Баранга, Заходні Дарфур<ref>{{cite news |title=Sudanese army drone strike kills senior RSF commander in West Darfur |url=https://sudantribune.com/article/311726 |access-date=14 March 2026 |work=Sudan Tribune |date=13 March 2026}}</ref>. * 16 сакавіка — САП адбілі Бару і Карнай у Паўночным Дарфуры, недалёка ад мяжы з Чадам.<ref>{{cite news |title=RSF seizes strategic city in Sudan’s North Kordofan, town on Chad border |url=https://sudantribune.com/article/311812 |access-date=17 March 2026 |work=Sudan Tribune |date=16 March 2026}}</ref> * 18 сакавіка — мяцежнікаў абвінавацілі ў забойстве 12 чалавек у Шурайм-Міме, на поўнач ад Бары.<ref>{{cite news |title=Sudan doctors say RSF killed 12 civilians in North Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/311909 |access-date=19 March 2026 |work=Sudan Tribune |date=18 March 2026}}</ref> * 20 сакавіка — у выніку авіяўдару УСС па бальніцы Эд Даэйн загінулі семдзесят чалавек, 146 атрымалі раненні. Па дадзеных [[Сусветная арганізацыя аховы здароўя|Сусветнай арганізацыі аховы здароўя]], у выніку атакі больш за два мільёны чалавек засталіся без належнага медыцынскага абслугоўвання.<ref>{{Cite web |title=Chadian army bolsters presence near Sudan border as tensions rise |url=https://sudantribune.com/article/311984 |access-date=2026-03-22 |website=Sudan Tribune}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chad launches security operation on Sudan border after drone strike |url=https://sudantribune.com/article/311925 |access-date=2026-03-22 |website=Sudan Tribune}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка САП па Аль-Дабе пацярпелі тры чалавекі, а таксама была пашкоджана электрастанцыя, што прывяло да адключэння электраэнергіі.<ref>{{Cite web |title=Chad shuts Sudan border after drone strike kills civilians in El Tina |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/chad-shuts-sudan-border-after-drone-strike-kills-civilians-in-el-tina |access-date=2026-03-22 |website=Radio Dabanga}}</ref> * 24 сакавіка — атрады Дагала і аль-Хілу захапілі Курмук <ref>{{cite web|title=RSF-SPLM-N joint forces seize strategic Sudanese town near Ethiopian border.|url=https://sudantribune.com/article/312054|date=24 March 2026|access-date=26 March 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref><ref>{{cite web|title=‘RSF and SPLM-N seize parts of Sudan’s Blue Nile region’ as more than 73,000 flee |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/rsf-and-splm-n-seize-parts-of-sudans-blue-nile-region-as-more-than-73000-flee|date=24 March 2026|access-date=28 March 2026|publisher=Radio Dabanga}}</ref>. * 25 сакавіка — САП забілі 16 мірных жыхароў у Эль-Фашыры<ref>{{Cite web |title=Medical group accuses RSF of killing 16 civilians in Sudan’s Darfur |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/medical-group-accuses-rsf-of-killing-16-civilians-in-sudan-s-darfur/3878947 |access-date=2026-03-26 |website=Anadolu Ajansi}}</ref>. У выніку ўдару беспілотніка ў кантраляваным САП раёне Сараф-Амра ў Паўночным Дарфуры загінулі 22 чалавекі і 17 атрымалі раненні. Шэсць чалавек загінулі і 10 атрымалі раненні ў выніку меркаванага ўдару войск Дагала па грамадзянскай грузавіку ў Паўночным Кардафане.<ref>{{cite web|title=Two drone strikes on civilian targets kill 28 people in Sudan|url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/26/sudan-drone-strikes-civilian-targets-north-darfur-market-north-kordofan-truck|date=26 March 2026|access-date=28 March 2026|publisher=The Guardian}}</ref> * 27 сакавіка — урадавыя дроны нанеслі ўдар па пазіцыях САП в Паўночным Дарфуры.<ref>{{cite web|title=SPLM-N says Sudanese army airstrike kills seven at South Kordofan funeral|url=https://sudantribune.com/article/312161|date=27 March 2026|access-date=28 March 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> У выніку авіяўдару ВПС Судана па пахаванні ў Аль-Сунуце, Паўднёвы Кардафан, загінулі сем чалавек.<ref>{{cite web|title=SPLM-N says Sudanese army airstrike kills seven at South Kordofan funeral |url=https://sudantribune.com/article/312161 |date=27 March 2026|access-date=3 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 28 сакавіка — суданская ўрадавая армія заявіла, што адбіла атакі праціўніка на заходнія і паўночныя ўскраіны Даланга.<ref>{{cite web|title=Sudan army says it repels RSF-SPLM-N attack on Dilling|url=https://sudantribune.com/article/312191|date=28 March 2026|access-date=28 March 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 29 сакавіка — УСС заявілі аб адбіцці атакі сіл Дагала і аль-Хілу на Аль-Кайлі ў штаце Блакітны Ніл, у выніку чаго загінулі 94 байца, некалькі чалавек былі захопленыя ў палон, а чатыры баявыя машыны знішчаны.<ref>{{cite web|title=Sudan army says repels attack in Blue Nile region|url=https://sudantribune.com/article/312234|date=29 March 2026|access-date=2 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> Прынамсі 14 чалавек загінулі ў выніку двухдзённага абстрэлу Даланга з боку мяцежнікаў<ref>{{cite web|title=At least 14 civilians killed in artillery shelling on Sudan’s Dilling |url=https://sudantribune.com/article/312231 |date=29 March 2026|access-date=3 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref>. ===Красавік === * 2 красавіка — прынамсі 12 чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка мяцежнікаў па бальніцы Аль-Джабалайн у штаце Белы Ніл.<ref>{{Cite web |title=Drone strike on Sudan’s Al-Jabalain hospital kills 12 |url=https://sudantribune.com/article/312373 |access-date=2026-04-03 |website=Sudan Tribune}}</ref> Атрад САП здзейсніў налёт на бальніцу Аль-Усра ў Эд-Дэйн<ref>{{Cite web |title=Sudanese medical group says RSF forces stormed East Darfur hospital |url=https://sudantribune.com/article/312378 |access-date=2026-04-03 |website=Sudan Tribune}}</ref>. * 6 красавіка — урадавыя войскі адбілі Аль-Тукму, адкрыўшы дарогу з Даланга ў Хабілу. <ref>{{Cite web |title=Sudan army reopens key road to Dilling after fierce clashes |url=https://sudantribune.com/article/312510 |access-date=2026-04-07 |website=Sudan Tribune}}</ref> * 8 красавіка — у выніку ўдару беспілотніка УСС па вясельнай цырымоніі ў Кутуме загінула больш за 58 чалавек і яшчэ 100 атрымалі раненні, у тым ліку члены САП, а таксама былі разбураны некалькі дамоў.<ref>{{cite web|title=Drone strike kills over 40 at wedding in North Darfur’s Kutum|url=https://sudantribune.com/article/312585|date=9 April 2026|access-date=10 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref><ref>{{cite web|title=Civilian death toll from North Darfur drone attack on wedding procession rises to 58 |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/civilian-death-toll-from-north-darfur-drone-attack-on-wedding-procession-rises-to-58 |date=12 April 2026|access-date=13 April 2026|publisher=Radio Dabanga}}</ref> * 11 красавіка — чатыры чалавекі былі забітыя прыхільнікамі Дагала і аль-Хілу на Цэнтральным рынку Даланга.<ref>{{cite web|title=Artillery fire kills four in Sudan’s Dilling market |url=https://sudantribune.com/article/312699 |date=11 April 2026|access-date=13 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> Генерал-маёр САП Аль-Нур Ахмед Адам, таксама вядомы як Аль-Нур Губа, перайшоў на бок сіл урада на фоне канфлікту з іншымі камандзірамі Дагала.<ref>{{cite web|title=Senior RSF commander in North Darfur defects to the Sudanese army |url=https://sudantribune.com/article/312687 |date=11 April 2026|access-date=13 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 13 красавіка — дваццаць чалавек загінулі ў выніку двухдзённых удараў беспілотнікаў УСС па тэрыторыі Дарфура.<ref>{{cite web|title=Sudan army drone strikes kill 20 in Darfur, officials say |url=https://sudantribune.com/article/312756 |date=13 April 2026|access-date=16 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 14 красавіка — тры чалавекі загінулі ў выніку ўдару беспілотніка УСС у Заходнім Дарфуры, які прыйшоўся па памежным пераходзе Адуконг з Чадам.<ref>{{cite web|title=Sudan army drone strike kills three at Chad border crossing |url=https://sudantribune.com/article/312837 |date=15 April 2026|access-date=16 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 18 красавіка — Узброеныя сілы Судана і саюзныя групы пачалі буйную наземную аперацыю ў Паўночным і Паўднёвым Кардафане, заявіўшы аб вяртанні Казгейля і Аль-Хамадзі<ref>{{cite web|title=Sudan army launches major ground offensive in North and South Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/312946 |date=18 April 2026|access-date=20 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref>. Тры чалавекі загінулі ў выніку авіяўдару прыхільнікаў Бурхана па бальніцы ў Генейне.<ref>{{cite web|title=Rising civilian toll in South Kordofan as fighting intensifies, drone strike kills three at West Darfur hospital |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/rising-civilian-toll-in-south-kordofan-as-fighting-intensifies-drone-strike-kills-three-at-west-darfur-hospital |date=20 April 2026|access-date=23 April 2026|publisher=Radio Dabanga}}</ref> * 20 красавіка — урадавыя сілы заявілі, што адбілі Курмук.<ref>{{cite web|title=Sudan army says it recaptures Blue Nile town from RSF-rebel alliance |url=https://sudantribune.com/article/313002 |date=20 April 2026|access-date=21 April 2026|publisher=Sudan Tribune}}</ref> * 24 красавіка — у выніку ўдару беспілотніка ў Паўночным Дарфуры быў знішчаны аўтамабіль, які перавозіў грузы для лагера бежанцаў у Тавіле.<ref>{{cite web |title=At least 7 dead, UNHCR aid vehicle destroyed in Kordofan and North Darfur drone strikes |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/unhcr-aid-vehicle-destroyed-in-north-darfur-drone-strike |website=Radio Dabanga |date=27 April 2026}}</ref> * 25 красавіка — у выніку ўдару беспілотніка САП у Эль-Абейдзе загінулі сем чалавек, яшчэ 22 атрымалі раненні.<ref>{{cite web |title=Seven killed in drone strikes on Sudan’s El Obeid |url=https://sudantribune.com/article/313138 |website=Sudan Tribune |date=25 April 2026}}</ref> Мяцежнікі заявілі аб захопе Аль-Кайлі ў штаце Блакітны Ніл, у той час як ўрадавыя войскі заявілі аб адбіцці атакі праціўніка на Салі, знішчыўшы 36 баявых машын і захапіўшы яшчэ дзве.<ref>{{cite web |title=Clashes intensify in Sudan’s Blue Nile as army and RSF alliance trade blows |url=https://sudantribune.com/article/313140 |website=Sudan Tribune |date=25 April 2026}}</ref> * 27 красавіка — у выніку ўдару беспілотніка САП па лагеры для перамешчаных асоб Хамідыя ў Залінгеі пацярпелі пятнаццаць чалавек.<ref>{{cite web |title=Sudan army accused of drone strike on Zalingei displaced camp |url=https://sudantribune.com/article/313209 |website=Sudan Tribune |date=27 April 2026}}</ref> * 28 красавіка — ААН увяла санкцыі супраць брата Данала, Аль-Гані Хамдана Дагала.<ref>{{cite web |title=UN sanctions RSF procurement chief and three Colombians |url=https://sudantribune.com/article/313262 |website=Sudan Tribune |date=29 April 2026}}</ref> === Май === * 1 мая — прыхільнікі Дагала нанеслі ўдары беспілотнікамі па Джабаль-Аўлія, Эль-Абейду і Рахад-эль-Нубе.<ref>{{cite web |title=RSF drones strike southern Khartoum and North Kordofan |url=https://sudantribune.com/article/313383 |website=Sudan Tribune |date=1 May 2026}}</ref> * 2 мая — пяць чалавек загінулі ў выніку ўдару беспілотніка САП па аўтамабілі ля Хартума.<ref>{{Cite web |date=May 3, 2026 |title=Paramilitary forces drone strike kills 5 near Sudan capital, rights group says |url=https://apnews.com/article/sudan-rsf-army-war-drone-42e4c942c488101eb9f7dfd53eedb2e7 |access-date=May 3, 2026 |website=[[AP News]]}}</ref> Асобны ўдар нанесены па рэзідэнцыі Абу Аклы Кайкаля ў Аль-Кахлі Зайдан, штат Гезіра, загінулі яго брат і пяць іншых сваякоў.<ref>{{Cite web |date=May 3, 2026 |title=Drone strike kills six members of Abu Agla Keikal’s family in Central Sudan |url=https://sudantribune.com/article/313446 |access-date=May 3, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> У выніку ўдару беспілотніка УСС па Баліле ў Курмуку загінулі 10 чалавек.<ref>{{Cite web |date=May 4, 2026 |title=Dozens killed or displaced as drone strikes, fighting escalate across Sudan’s war zones |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/dozens-killed-or-displaced-as-drone-strikes-fighting-escalates-across-sudans-war-zones |access-date=May 5, 2026 |website=[[Radio Dabanga]]}}</ref> * 3 мая — мяцежны дрон нанёс удар па прамысловым комплексе Кенана ў Рабаку, штат Белы Ніл.<ref>{{Cite web |date=May 3, 2026 |title=RSF drone strike targets Kenana industrial complex in White Nile State |url=https://sudantribune.com/article/313467 |access-date=May 4, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> * 4 мая — беспілотнікі САП ударылі па міжнародным аэрапорце Хартума і ваенных аб’ектах па ўсёй сталіцы. Улады абвінавацілі ААЭ і Эфіопію ў датычнасці да атак на горад.<ref>{{Cite web |date=May 5, 2026 |title=Sudan accuses Ethiopia and UAE of orchestrating drone attacks on airport |url=https://www.bbc.com/news/articles/clype712r3qo |access-date=May 5, 2026 |website=[[BBC]]}}</ref> * 7 мая — фракцыя аль-Хілу заявіла аб захопе гарадоў Дукан і Керэн-Керэн на поўдзень ад Курмука.<ref>{{Cite web |date=May 5, 2026 |title=SPLM-N claims control of new areas in Blue Nile region |url=https://sudantribune.com/article/313668 |access-date=May 9, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> * 9 мая — урадавыя войскі заявілі, што адбілі Аль-Каілі.<ref>{{Cite web |date=May 9, 2026 |title=Sudanese army recaptures strategic town of Al-Kaily in Blue Nile |url=https://sudantribune.com/article/313730 |access-date=May 10, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> * 10 мая — прыхільнікі Бурхана нанеслі ўдары беспілотнікамі па Ньяле, у тым ліку адзін удар па доме, дзе праходзіла сустрэча старэйшых лідараў САП, якія пакінулі яго перад атакай.<ref>{{Cite web |date=May 11, 2026 |title=Senior RSF leaders survive drone attack in Nyala, South Darfur |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/senior-rsf-leaders-survive-drone-attack-in-nyala-south-darfur |access-date=May 12, 2026 |website=[[Radio Dabanga]]}}</ref> * 11 мая — старэйшы камандзір САП Алі Рызк, вядомы як Аль-Савана, абвясціў пра сыход з фракцыі.<ref>{{Cite web |date=May 11, 2026 |title=Senior RSF commander defects from Sudanese paramilitary group |url=https://sudantribune.com/article/313801 |access-date=May 12, 2026 |website=[[Sudan Tribune]]}}</ref> * 12 мая — БПЛА нанёс удар каля рынку ў Карнай, Паўночны Дарфур<ref>{{Cite web |date=2026-05-12 |title=Drone strikes kill civilians in North Darfur's Karnoi |url=https://sudantribune.com/article/313865 |access-date=2026-05-13 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref>. У Генейне загінулі два чалавекі пад ударам беспілотніка<ref>{{Cite web |date=2026-05-13 |title=Sudanese army drone strike kills two in West Darfur |url=https://sudantribune.com/article/313882 |access-date=2026-05-14 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref>. * 13 мая — па меншай меры 61 чалавек загінуў у выніку сутыкненняў паміж баевікамі аль-Хілу і членамі племя Атара ў Каўдзе, Паўднёвы Кардафан.<ref>{{Cite web |date=2026-05-13 |title=At least 61 killed in South Kordofan tribal clashes with SPLM-N |url=https://sudantribune.com/article/313924 |access-date=2026-05-14 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> Сілы аператыўнай падтрымкі заявілі, што адбілі Могджу і збілі беспілотнік праціўніка над Ньялай.<ref>{{Cite web |date=2026-05-14 |title=RSF claims drone downed in South Darfur as attacks continue |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/rsf-claims-drone-downed-in-south-darfur-as-attacks-continue |access-date=2026-05-15 |website=Radio Dabanga |language=en-US}}</ref> * 14 мая — УСС нанеслі ўдары беспілотнікамі па аб’ектах САП у Ньяле.<ref>{{Cite web |date=2026-05-14 |title=Sudanese army intensifies drone strikes on RSF strongholds in Nyala |url=https://sudantribune.com/article/313957 |access-date=2026-05-15 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> * 15 мая — урадавыя войскі адбілі Хор-Хасан у штаце Блакітны Ніл<ref>{{Cite web |date=2026-05-15 |title=Sudanese army recaptures strategic Blue Nile town of Khor Hassan |url=https://sudantribune.com/article/313990 |access-date=2026-05-16 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> * 18 мая — урадавыя сілы адбілі Керн-Керн і Дукан у штаце Блакітны Ніл<ref>{{Cite web |date=2026-05-18 |title=Sudan army recaptures two areas in Blue Nile |url=https://sudantribune.com/article/314078 |access-date=2026-05-19 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref> і ў трэці раз прарвалі аблогу Даланга<ref>{{Cite web |date=2026-05-18 |title=Sudan army breaks Dilling siege for third time, enabling aid delivery |url=https://sudantribune.com/article/314123 |access-date=2026-05-19 |website=Sudan Tribune |language=en-US}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Храналогіі]] [[Катэгорыя:Трэцяя грамадзянская вайна ў Судане]] 6ny40krclhhnupqeyvaiakq1wjfgbwj 0 803959 5154174 5138430 2026-06-14T08:32:31Z Jaŭhien 59102 /* Заўвагі */ арфаграфія, пунктуацыя 5154174 wikitext text/x-wiki '''Скланенне назоўнікаў у беларускай мове''' — змяненне [[назоўнік]]аў па [[склон]]ах, а таксама клас назоўнікаў, аб’яднаных агульнасцю [[Словазмяненне|словазмянення]], у [[Беларуская мова|беларускай мове]]. У залежнасці ад сістэмы [[Канчатак|флексій]] у адзіночным [[Граматычны лік|ліку]] кожнага асобнага назоўніка, а таксама [[Граматычны род|граматычнага роду]] назоўнікі размяркоўваюцца па трох класах (скланеннях): '''першае''', '''другое''' і '''трэцяе''' [[скланенне|скланенні]]{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=65}}. Парадак скланенняў не мае істотнага значэння, таму ў розных лінгвістычных працах няма строга вызначанай паслядоўнасці. За межамі гэтых трох тыпаў скланенняў знаходзяцца '''рознаскланяльныя''', '''нескланяльныя''' ('''нязменныя'''), '''множналікавыя''' назоўнікі, '''субстантываваныя''' [[прыметнік]]і і [[дзеепрыметнік]]і{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=247}}. == Першае скланенне == Да першага скланення<ref>У «Беларускай граматыцы» — другое скланенне.</ref> адносяцца назоўнікі жаночага роду з канчаткам '''-а (-я)''' у назоўным склоне адзіночнага ліку: ''галава, дача, нага, рэчка, сцяна, шаша; зямля, сесія'', а таксама назоўнікі агульнага роду, калі назоўнік абазначае асобу жаночага полу: ''новая калега, поўная цёзка, малая непаседа''{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=247}}. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Сістэма канчаткаў адзіночнага ліку{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=248}} ! rowspan="2" |Склон ! colspan="5" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, х'' !''к'' !мяккі зычны |- |Н. | colspan="4" | -а | -я |- |Р. | colspan="2" | -ы | colspan="3" | -і |- |Д. | -е | -ы | -е | -э́, -ы | -і |- |В. | colspan="4" | -у | -ю |- |Т. | colspan="4" | -о́й (-о́ю), -ай (-аю) | -ёй (-ёю), -яй (-яю) |- |М. | -е | -ы | -е | -э́, -ы | -і |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення ! rowspan="2" |Склон ! colspan="5" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, х'' !''к'' !мяккі зычны |- |Н. |''бяроз-а'' |''мяж-а'' |''наг-а,''<br />''страх-а'' |''рак-а́,''<br />''вавёрк-а'' |''зямл-я'' |- |Р. |''бяроз-ы'' |''мяж-ы'' |''наг-і,''<br />''страх-і'' |''рак-і́,''<br />''вавёрк-і'' |''зямл-і'' |- |Д. |''бяроз-е'' |''мяж-ы'' |''наз-е,''<br />''страс-е'' |''рац-э́,''<br />''вавёрц-ы'' |''зямл-і'' |- |В. |''бяроз-у'' |''мяж-у'' |''наг-у,''<br />''страх-у'' |''рак-у́,''<br />''вавёрк-у'' |''зямл-ю'' |- |Т. |''бяроз-ай (-аю)'' |''мяж-ой (-ою)'' |''наг-ой (-ою),''<br />''страх-ой (-ою)'' |''рак-о́й (-о́ю),''<br />''вавёрк-ай (-аю)'' |''зямл-ёй (-ёю)'' |- |М. |''(на) бяроз-е'' |''(на) мяж-ы'' |''(аб) наз-е,''<br />''(аб) страс-е'' |''(аб) рац-э́,''<br />''(аб) вавёрц-ы'' |''(аб) зямл-і'' |} === Заўвага === * У давальным і месным склонах [[Заднеязычныя зычныя|заднеязычныя гукі]] на канцы [[Аснова слова|асновы]] чаргуюцца з адпаведнымі свісцячымі гукамі: '''г → з, х → с, к → ц'''. == Другое скланенне == Да другога скланення<ref>У «Беларускай граматыцы» — першае скланенне.</ref> адносяцца: 1) назоўнікі мужчынскага роду з нулявым канчаткам у назоўным склоне адзіночнага ліку: ''дом, лес, поплаў, стол; рог, кажух, спісак; нож, чытач; агонь, каваль, край; Іван, Лукаш, Алесь'', назоўнікі тыпу ''Паўло, Пятро, Дняпро'', а таксама назоўнікі на '''-а''' з ацэначнымі суфіксамі '''-іск-а (-ыск-а), -ішч-а''''': агніска, вятрыска, даміска, галасішча, дамішча, халадзішча'' і пад.; 2) назоўнікі ніякага роду, якія ў назоўным склоне адзіночнага ліку заканчваюцца на '''-о (-ё), -а, -е''''': акно, вядро, галлё, жыццё; мора, рэчышча, сена, насенне, поле, шчасце'', а таксама 5 назоўнікаў на '''-мя''''': бярэмя, вымя, полымя, семя, цемя''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=65}}. === Скланенне асабовых назоўнікаў мужчынскага роду === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Сістэма канчаткаў адзіночнага ліку{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=68}} ! rowspan="2" |Склон ! colspan="4" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, к, х'' !мяккі зычны |- |Н. | colspan="4" | -ø |- |Р. | colspan="3" | -а | -я |- |Д. | colspan="3" | -у | -ю |- |В. | colspan="4" | як Р. |- |Т. | colspan="3" | -ам, -ом | -ем, -ём |- |М. | -е | colspan="2" | -у | -ю |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Узор скланення ! rowspan="2" |Склон ! colspan="4" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, к, х'' !мяккі зычны |- |Н. | ''брат'' |''муж'' |''геолаг'' |''вучань'' |- |Р. | ''брат-а'' |''муж-а'' |''геолаг-а'' |''вучн-я'' |- |Д. | ''брат-у'' |''муж-у'' |''геолаг-у'' | ''вучн-ю'' |- |В. | ''брат-а'' |''муж-а'' |''геолаг-а'' |''вучн-я'' |- |Т. | ''брат-ам'' |''муж-ам'' |''геолаг-ам'' | ''вучн-ем'' |- |М. | ''(аб) брац-е'' | ''(аб) муж-у'' | ''(аб) геолаг-у'' | ''(аб) вучн-ю'' |} ==== Заўвага ==== * Назоўнікі з націскным канчаткам '''-о''' ў назоўным склоне адзіночнага ліку тыпу ''Пятро'' ва ўскосных склонах маюць такія ж канчаткі, як назоўнікі з нулявым канчаткам: ''Пятр-о, Пятр-а, Пятр-у, Пятр-а, Пятр-ом, (аб) Пятр-у''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=69}}. === Скланенне неасабовых назоўнікаў мужчынскага роду === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Сістэма канчаткаў адзіночнага ліку{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=68}} ! rowspan="2" |Склон ! colspan="4" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, к, х'' !мяккі зычны |- |Н. | colspan="4" | -ø |- |Р. | colspan="3" | -а, -у | -я, -ю |- |Д. | colspan="3" | -у | -ю |- |В. | colspan="4" | як Н. або Р. |- |Т. | colspan="3" | -ам, -ом | -ем, -ём |- |М. | -е | -ы | -у, -е | -і |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Узор скланення ! rowspan="2" |Склон ! colspan="4" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, к, х'' !мяккі зычны |- |Н. | ''слон,''<br />''стол,''<br />''узрост'' |''стрыж,''<br />''нож,''<br />''масаж'' |''насарог,''<br />''стог,''<br />''смех'' |''мядзведзь,''<br />''рубель,''<br />''боль'' |- |Р. | ''слан-а,''<br />''стал-а,''<br />''узрост-у'' |''стрыж-а,''<br />''наж-а,''<br />''масаж-у'' |''насарог-а,''<br />''стог-а,''<br />''смех-у'' |''мядзведз-я,''<br />''рубл-я,''<br />''бол-ю'' |- |Д. | ''слан-у,''<br />''стал-у,''<br />''узрост-у'' |''стрыж-у,''<br />''наж-у,''<br />''масаж-у'' |''насарог-у,''<br />''стог-у,''<br />''смех-у'' | ''мядзведз-ю,''<br />''рубл-ю,''<br />''бол-ю'' |- |В. | ''слан-а,''<br />''стол,''<br />''узрост'' |''стрыж-а,''<br />''нож,''<br />''масаж'' |''насарог-а,''<br />''стог,''<br />''смех'' |''мядзведз-я,''<br />''рубель,''<br />''боль'' |- |Т. | ''слан-ом,''<br />''стал-ом,''<br />''узрост-ам'' |''стрыж-ом,''<br />''наж-ом,''<br />''масаж-ам'' |''насарог-ам,''<br />''стог-ам,''<br />''смех-ам'' | ''мядзведз-ем,''<br />''рубл-ём,''<br />''бол-ем'' |- |М. | ''(аб) слан-е,''<br />''(аб) стал-е,''<br />''(аб) узросц-е'' | ''(аб) стрыж-ы,''<br />''(аб) нажы''<br />''(аб) масаж-ы'' | ''(аб) насароз-е,''<br />''(аб) стоз-е,''<br />''(аб) смех-у'' | ''(аб) мядзведз-і,''<br />''(аб) рубл-і,''<br />''(аб) бол-і'' |} ==== Заўвагі ==== * Назоўнікі з суфіксам '''-іск-а (-ыск-а)''' у назоўным і вінавальным склонах маюць канчатак '''-а''': ''вятрыска, даміска,'' у родным склоне маюць канчатак '''-і''': ''вятрыскі, даміскі''. У давальным, творным і месным склонах маюць канчаткі, як і назоўнікі з чыстай асновай на '''к''': Д. ''вятрыску, даміску''; Т. ''вятрыскам, даміскам''; М. ''(аб) вятрыску, даміску''. * Назоўнікі з суфіксам '''-ішч-а (-ышч-а)''' у назоўным і вінавальным склонах маюць канчатак '''-а''': ''дамішча, шчупачышча''. У родным, давальным, творным і месных склонах маюць такія ж канчаткі, як і назоўнікі на адпаведны зычны з чыстай асновай: Р. ''дамішча, шчупачышча''; Д. ''дамішчу, шчупачышчу''; Т. ''дамішчам, шчупачышчам''; М. ''(аб) дамішчы, шчупачышчы''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=71}}. ===== Родны склон ===== * У родным склоне канчатак '''-а (-я)''' маюць назоўнікі, якія абазначаюць{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=249}}: ** агульныя і ўласныя назвы людзей (за выключэннем зборных назваў тыпу ''народ'' — ''народу''), а таксама назвы жывёл: ''вучня, чытача, аленя, мядзведзя, жука''; ** назвы канкрэтных прадметаў рэчаіснасці, што паддаюцца лічэнню, або іх часткі: ''агурка, гадзінніка, стала, яблыка, ручая''; ** назвы органаў і частак цела чалавека, жывёлы: ''зуба, носа, капыта, пальца, рота, страўніка, языка''. '''Але''': ''твару''; ** навуковыя і тэхнічныя тэрміны: ''алфавіта, вугла, інтэграла, сказа, эліпса, каэфіцыента''; ** назвы мер даўжыні, плошчы, вагі, аб’ёму, акрэсленых адрэзкаў часу, грашовых і іншых адзінак вымярэння: ''ампера, вольта, метра, літра, грама, аўторка, семестра, долара, сакавіка''. '''Але''': ''веку, ранку, абеду, без году тыдзень, з году ў год''; ** назвы грамадскіх арганізацый, прадпрыемстваў, устаноў, вайсковых падраздзяленняў: ''інстытута, універсітэта, камітэта, трэста, палка́''; ** назвы танцаў, народных, спартыўных і картачных гульняў: ''баскетбола, вальса, покера''; ** агульныя і ўласныя назвы населеных пунктаў і мясцовасцей, геаграфічныя і астранамічныя назвы, [[гідронім]]ы: ''горада, хутара, Лондана, Мінска, Рыма, Кітая, акіяна, ручая, Сатурна, Буга''. * У родным склоне канчатак '''-у (-ю)''' маюць{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=249}}: ** абстрактныя назоўнікі, якія абазначаюць: *** абстрактна-разумовыя паняцці: ''атэізму, дарвінізму, прагрэсу''; *** адцягненыя якасці, прыметы і падобнае: ''густу, ідэалу, поспеху, блакіту, задору''; *** дзеянні, працэсы, стан, розныя адчуванні, пачуцці і падобнае: ''абеду, адпачынку, бою, апетыту, гумару, спакою''; *** розныя формы прасторы, месца, а таксама неакрэсленыя прамежкі часу: ''поплаву, верху, космасу, узлеску, моманту''. Калі гэтыя назоўнікі маюць суфікс '''-ок''', тады ў родным склоне ўжываецца канчатак '''-а''': ''вяршка, лужка''; *** захворванні: ''бранхіту, дальтанізму''; *** з’явы прыроды, стыхійныя бедствы, розныя падзеі ў грамадскім жыцці: ''агню, галалёду, урагану, кірмашу''; ** рэчыўныя назоўнікі: ''гіпсу, аксіду, тынку, клею, крухмалу, пластыліну, сіропу, соку, цукру, паркалю, цынку, шашлыку, анальгіну, валідолу''. '''Але''': ''аўса, бітка, хлеба, Мінгаза'' (назва арганізацыі), ''«Крышталя»'' (назва спартыўнай каманды); ** назоўнікі са зборным значэннем: ''інвентару, кансіліуму, флоту, посуду, рэпертуару''. Назвы раслін (траў, злакаў, кустовых раслін), у якіх форма адзіночнага ліку абазначае непадзельную множнасць як нешта адзінкавае: ''арэшніку, асінніку, дубняку, ракітніку, сасонніку, сланечніку, ячменю''. * У залежнасці ад [[Семантыка|семантыкі]], якую набывае слова ў канкрэтным кантэксце, некаторыя назоўнікі маюць паралельныя канчаткі '''-а (-я)''' і '''-у (-ю)''': ''гука'' (лінгвістычны тэрмін), ''гуку'' (ваганні паветра, якія мы ўспрымаем слыхам) і г.д. ===== Месны склон ===== * Канчатак '''-е''' характэрны для ўсіх назоўнікаў з цвёрдай асновай і можа быць як пад націскам, так і не пад націскам: ''на дубе, на мосце, у хляве''. '''Але''': назоўнік ''пост'' у значэннях 'месца, з якога можна назіраць за кім-, чым-небудзь ці ахоўваць каго-, што-небудзь' і 'адказная пасада' мае канчатак ''-у'': ''Салдат стаяў на пасту; на высокім пасту дэпутата''. * Канчатак '''-е''' (не пад націскам) маюць таксама некаторыя ўласна беларускія назоўнікі на '''г, х''', якія чаргуюцца з '''з, с''': ''у астрозе, на беразе, на версе, у гаросе (і гароху), на глозе, у кажусе (і кажуху), на катасе, на катусе, на лузе, на нарозе, на насарозе, на начлезе, на паверсе, на парозе, на плузе, на прузе, на розе'' (каровы), ''у снезе, на стозе, на струзе, на чартапалосе'' і інш. * Канчатак '''-у''' маюць: ** уласна беларускія назоўнікі і запазычаныя назоўнікі з асновай на '''к''': ''на агурку, у банку, на блоку'' і г.д.; ** уласна беларускія назоўнікі з асновай на '''г, х''', якія абазначаюць адцягненыя паняцці, дзеянне, якасць: ''у абсягу, бегу, паху'' і інш.; ** частка ўласна беларускіх канкрэтных назоўнікаў з асновай на '''г, х''': ''на абуху, аднарогу (і аднарозе), арэху, берлагу, біцюгу, быльнягу, васьміногу, вертлюгу, вожагу, жэраху, казярогу, каўчэгу, лагу (і лозе), лопуху, мозгу, моху/імху, мурагу, меху, пасагу, пірагу, полагу, пораху, посаху, прадмагу, прарэху, пуху (і пусе), рагу'' (вуліцы), ''рычагу, сельмагу, сычугу, тальмаху, тварагу, трыбуху, трыснягу, універмагу''; ** назоўнікі іншамоўнага паходжання з асновай на '''г, х''': ''на айсбергу, гмаху, флангу''; ** назоўнікі ва ўстойлівых зваротах, часцей за ўсё з прыназоўнікамі '''на, па, у''': ''на бягу, быць на віду, на ляту, на раду напісана, па ходу выказвання, не астацца ў даўгу, жыць у ладу, у хаду'' і пад.; ** назвы гарадоў, рэк, якія маюць аснову на '''г, х''': ''у Цюрыху, Таганрогу, Пецярбургу; на Бугу, на Гангу''. '''Але''': ''у Крывым Розе''. * У некаторых назоўнікаў вар’іраванне канчаткаў залежыць ад семантыкі слова: ''на дварэ'' (не ў хаце, на адкрытым паветры, у прыродзе) і ''на двары'' (месца каля будынкаў); ''(аб) рагу'' (вугал) і ''(аб) розе'' (рог жывёлы){{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=78—79}}. === Скланенне назоўнікаў ніякага роду === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Сістэма канчаткаў адзіночнага ліку{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=79}} ! rowspan="2" |Склон ! colspan="4" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, к, х'' !мяккі зычны |- |Н. | colspan="3" | -а, -о | -е, -ё |- |Р. | colspan="3" | -а | -я |- |Д. | colspan="3" | -у | -ю |- |В. | colspan="4" | як Н. |- |Т. | colspan="3" | -ам, -ом | -ем, -ём |- |М. | -е | -ы | -у | -і |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Узор скланення ! rowspan="2" |Склон ! colspan="4" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, к, х'' !мяккі зычны |- |Н. | ''долат-а'' |''збожж-а'' |''воблак-а'' |''пол-е'' |- |Р. | ''долат-а'' |''збожж-а'' |''воблак-а'' |''пол-я'' |- |Д. | ''долат-у'' |''збожж-у'' |''воблак-у'' | ''пол-ю'' |- |В. | ''долат-а'' |''збожж-а'' |''воблак-а'' |''пол-е'' |- |Т. | ''долат-ам'' |''збожж-ам'' |''воблак-ам'' | ''пол-ем'' |- |М. | ''(аб) долац-е'' | ''(аб) збожж-ы'' | ''(аб) воблак-у'' | ''(аб) пол-і'' |} == Трэцяе скланенне == Да '''трэцяга''' скланення адносяцца назоўнікі жаночага роду з нулявым канчаткам і асновай на цвёрды, зацвярдзелы або мяккі зычны: ''верф, кроў, свякроў; даль, нацыянальнасць, радасць, соль; ноч, туш''. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Сістэма канчаткаў адзіночнага ліку{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=250}} ! rowspan="2" |Склон ! colspan="3" |Аснова на |- !цвёрды зычны !мяккі зычны !зацвярдзелы зычны |- |Н. | colspan="3" | -ø |- |Р. | colspan="2" | -і | -ы |- |Д. | colspan="2" | -і | -ы |- |В. | colspan="3" | -ø |- |Т. | colspan="2" | -ю | -у |- |М. | colspan="2" | -і | -ы |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення ! rowspan="2" |Склон ! colspan="3" |Аснова на |- !цвёрды !мяккі !зацвярдзелы |- |Н. |''любоў'' |''соль'' |''печ'' |- |Р. |''любов-і / любв-і'' |''сол-і'' |''печ-ы'' |- |Д. |''любов-і / любв-і'' |''сол-і'' |''печ-ы'' |- |В. |''любоў'' |''соль'' |''печ'' |- |Т. |''любоў-ю'' |''солл-ю'' |''печч-у'' |- |М. |''(аб) любов-і / любв-і'' |''(аб) сол-і'' |''(аб) печ-ы'' |} === Заўвагі === * У творным склоне апошні зычны асновы (апрача губных і '''р'''), калі ён знаходзіцца ў інтэрвакальным становішчы, падаўжаецца: ''мышшу, рунню, сувяззю, ноччу, меддзю, Прыпяццю''. Падаўжэнне не адбываецца, калі аснова назоўніка заканчваецца збегам зычных, на губныя зычныя і '''р''': ''радасцю, глыб’ю, шыр’ю, Сібір’ю, кроўю''. * Назоўнік ''моц'' у творным склоне мае канчатак '''-ай (-аю)''': ''моцай (моцаю)''. * У назоўніках ''кроў'' і ''свякроў'' у родным, давальным і месных склонах адбываецца чаргаванне галосных '''о—ы''': ''кроў — крыві, свякроў — свекрыві''. У творным склоне таксама можа адбывацца чаргаванне: ''кроўю'' і ''крывёй (-ёю)'', ''свякроўю'' і ''свекрывёй (-ёю)''. * Уласнае імя ''Любоў'' у адрозненне ад агульнага ''любоў'', якое ў родным, давальным і месным склонах мае форму і з беглым галосным, захоўвае '''о''' ва ўсіх склонавых формах: Р. Д. М. ''Любові'', Т. ''Любоўю''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=83}}. == Рознаскланяльныя назоўнікі == Рознаскланяльныя назоўнікі — назоўнікі, якія маюць ва ўскосных склонах канчаткі, уласцівыя розным тыпам скланення: * назоўнікі мужчынскага роду на '''-а (-я)''' (''бацька, мужчына, прамоўца, старшыня''); * назоўнікі агульнага роду, калі абазначаюць асоб мужчынскага полу (''забіяка, прыдзіра, адзіночка, пісака, сірата''); * назоўнікі ніякага роду, што называюць маладых істот (''птушаня, зубраня, кацяня, цяля, свінчо''; ''дзіця, немаўля, хлапчаня, дзяўчо''); * тры назоўнікі на '''-мя''' (''імя, племя, стрэмя''); * назоўнік ''маці''. === Скланенне назоўнікаў мужчынскага роду на -а (-я) === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Сістэма канчаткаў адзіночнага ліку{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=84}} ! rowspan="2" |Склон ! colspan="4" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, к, х'' !мяккі зычны |- |Н. | colspan="3" | -а | -я |- |Р. | colspan="2" | -ы | colspan="2" | -і |- |Д. | -у, -е | colspan="2" | -у | -ю, -і |- |В. | colspan="3" | -у | -ю |- |Т. | colspan="3" | -ам, -ой (-ою) | -ём, -ёй (-ёю) |- |М. | -е | colspan="2" | -у | -ю, -і |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення ! rowspan="2" |Склон ! colspan="4" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, к, х'' !мяккі зычны |- |Н. |''мужчын-а,''<br />''старшын-а́'' |''прамоўц-а'' |''дзядзьк-а,''<br />''слуг-а́'' |''дзядул-я,''<br />''старшын-я́'' |- |Р. |''мужчын-ы,''<br />''старшын-ы́'' |''прамоўц-ы'' |''дзядзьк-і,''<br />''слуг-і́'' |''дзядул-і,''<br />''старшын-і́'' |- |Д. |''мужчын-у,''<br />''старшын-е́'' |''прамоўц-у'' |''дзядзьк-у,''<br />''слуг-у́'' |''дзядул-ю,''<br />''старшын-і́'' |- |В. |''мужчын-у,''<br />''старшын-у́'' |''прамоўц-у'' |''дзядзьк-у,''<br />''слуг-у́'' |''дзядул-ю,''<br />''старшын-ю́'' |- |Т. |''мужчын-ам,''<br />''старшын-о́й (-о́ю)'' |''прамоўц-ам'' |''дзядзьк-ам,''<br />''слуг-о́й (-о́ю)'' |''дзядул-ем,''<br />''старшын-ё́й (-ё́ю)'' |- |М. |''(аб) мужчын-е,''<br />''(аб) старшын-е́'' |''(аб) прамоўц-у'' |''(аб) дзядзьк-у,''<br />''(аб) слуг-у́'' |''(аб) дзядул-ю,''<br />''старшын-і́'' |} ==== Заўвагі ==== * Назоўнікі мужчынскага роду на '''-а (-я)''' з націскам на аснове маюць у родным і вінавальным склонах канчаткі першага скланення, а ў давальным, творным і месным склонах маюць тыя ж канчаткі, што і асабовыя назоўнікі мужчынскага роду з нулявым канчаткам. * Назоўнікі з націскам на канчатку маюць у творным склоне канчаткі '''-ой (-ёй)'''; у давальным і месным склонах і асновай на цвёрды зычны маюць канчатак '''-е'''; з асновай на заднеязычны — канчатак '''-у'''; з мяккай асновай — канчатак '''-і'''. === Скланенне назоўнікаў агульнага роду === Як назоўнікі мужчынскага роду на '''-а (-я)''' з адпаведным тыпам асновы і месцам націску, змяняюцца назоўнікі агульнага роду на '''-а (-я)''', калі яны абазначаюць асоб мужчынскага полу. Калі гэтыя назоўнікі абазначаюць асоб жаночага полу, яны змяняюцца, як назоўнікі жаночага роду на '''-а (-я)'''. Назоўнікі ''хвалько, гняўко, нямко'' скланяюцца толькі ў тым выпадку, калі абазначаюць асобу мужчынскага полу: Н. ''такі хвалько'', Р., В. ''такога хвалька'', Д. ''такому хвальку'', Т. ''такім хвальком'', М. (аб) ''такім хвальку''. Калі ж гэтыя назоўнікі абазначаюць асобу жаночага полу, то яны не скланяюцца: Н. ''такая хвалько'', Р., Д. ''такой хвалько'', В. ''такую хвалько'' і г.д{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=85}}. === Скланенне назоўнікаў ніякага роду на -я (-ё), -о, якія абазначаюць маладых істот === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Адзіночны лік !Множны лік |- |Н. |''цял-я (-ё),''<br />''куран-я (-ё),''<br />''свінч-о,''<br />''дзіц-я (-ё)'' |''цял-ят-ы,''<br />''куран-ят-ы,''<br />''свінч-ат-ы,''<br />''дзец-і'' |- |Р. |''цял-яц-і,''<br />''куран-яц-і,''<br />''свінч-ац-і,''<br />''дзіц-яц-і'' |''цял-ят,''<br />''куран-ят,''<br />''свінч-ат,''<br />''дзяц-ей'' |- |Д. |''цял-яц-і,''<br />''куран-яц-і,''<br />''свінч-ац-і,''<br />''дзіц-яц-і'' |''цял-ят-ам,''<br />''куран-ят-ам,''<br />''свінч-ат-ам,''<br />''дзец-ям'' |- |В. |''цял-я (-ё),''<br />''куран-я (-ё),''<br />''свінч-о,''<br />''дзіц-я (-ё)'' |''цял-ят,''<br />''куран-ят,''<br />''свінч-ат,''<br />''дзяц-ей'' |- |Т. |''цял-ём,''<br />''куран-ём,''<br />''свінч-ом,''<br />''дзіц-ем (-ём)'' |''цял-ят-амі,''<br />''куран-ят-амі,''<br />''свінч-ат-амі,''<br />''дзець-мі (дзяць-мі)'' |- |М. |''(аб) цял-яц-і,''<br />''(аб) куран-яц-і,''<br />''(аб) свінч-ац-і,''<br />''(аб) дзіц-яц-і'' |''(аб) цял-ят-ах,''<br />''(аб) куран-ят-ах,''<br />''(аб) свінч-ат-ах,''<br />''(аб) дзец-ях'' |} ==== Заўвагі ==== * У родным, давальным і месным склонах адзіночнага ліку назоўнікі гэтай групы набываюць суфікс '''-яц- (-ац-)''' і маюць канчатак '''-і'''. * У творным склоне суфікс '''-яц- (-ац-)''' страчваецца і ўжываецца канчатак '''-ём (-ом)'''. * Ва ўсіх склонах множнага ліку назоўнікі тыпу ''цяля'' (апрача ''дзіця'') маюць суфікс '''-ят-''' і адпаведныя канчаткі{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=251}}. * Назоўнікі ''дзяўчо'' і ''хлапчо'' не маюць формаў множнага ліку. === Скланенне назоўнікаў на -мя === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Адзіночны лік !Множны лік |- |Н. |''ім-я,''<br />''плем-я,''<br />''стрэм-я'' |''імён-ы (ім-і),''<br />''плямён-ы,''<br />''страмён-ы (стрэм-і)'' |- |Р. |''ім-я (імен-і),''<br />''плем-я (племен-і),''<br />''стрэм-я (стрэмен-і)'' |''імён, імён-аў (ім-яў),''<br />''плямён, плямён-аў''<br />''страмён, страмён-аў (стрэм-яў)'' |- |Д. |''ім-ю (імен-і),''<br />''плем-ю (племен-і),''<br />''стрэм-ю (стрэмен-і)'' |''імён-ам (ім-ям),''<br />''плямён-ам,''<br />''страмён-ам (стрэм-ям)'' |- |В. |''ім-я,''<br />''плем-я,''<br />''стрэм-я'' |''імён-ы (ім-і),''<br />''плямён-ы,''<br />''страмён-ы (стрэм-і)'' |- |Т. |''ім-ем (імен-ем),''<br />''плем-ем (племен-ем),''<br />''стрэм-ем (стрэмен-ем)'' |''імён-амі (ім-ямі),''<br />''плямён-амі,''<br />''страмён-амі (стрэм-ямі)'' |- |М. |''(аб) ім-і (імен-і),''<br />''(аб) плем-і (племен-і),''<br />''(аб) стрэм-і (стрэмен-і)'' |''(аб) імён-ах (ім-ях),''<br />''плямён-ах,''<br />''страмён-ах (стрэм-ях)'' |} ==== Заўвагі ==== * Назоўнікі ''імя, племя'' і ''стрэмя'' ва ўскосных склонах адзіночнага ліку (акрамя вінавальнага склону) могуць мець формы з суфіксам '''-ен-''' або без яго. * У множным ліку назоўнікі ''імя'' і ''стрэмя'' могуць мець формы з суфіксам '''-ен-''' або без яго, а назоўнік ''племя'' мае формы толькі з суфіксам '''-ен-'''. * Назоўнікі ''бярэмя, вымя, полымя, семя, цемя'' скланяюцца без суфікса '''-ен-''' як назоўнік ніякага роду з мяккай асновай, прычым назоўнікі ''полымя, семя'' і ''цемя'' не маюць формы множнага ліку{{Sfn|Кароткая граматыка|2007|p=166}}. === Назоўнік ''маці'' === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Адзіночны лік !Множны лік |- |Н. |''мац-і'' |''мацер-ы (мац-і)'' |- |Р. |''мацер-ы (мац-і)'' |''мацяр-эй (мац-і)'' |- |Д. |''мацер-ы (мац-і)'' |''мацяр-ам (мац-і)'' |- |В. |''мац-і'' |''мацяр-эй (мац-і)'' |- |Т. |''мацер-ай (мац-і)'' |''мацяр-амі (мац-і)'' |- |М. |''(аб) мацер-ы (мац-і)'' |''(аб) мацяр-ах (мац-і)'' |} ==== Заўвагі ==== * Большасць склонавых формаў назоўніка ''маці'' супадае са склонавымі формамі назоўнікаў трэцяга скланення. Ва ўскосных склонах адзіночнага ліку, за выключэннем вінавальнага, і ва ўсіх склонах множнага ліку назоўнік ''маці'' набывае суфікс '''-ер-'''. * Назоўнік ''маці'' можа ўжывацца без суфікса '''-ер-''' і ва ўсёй парадыгме мае форму ''маці''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=101}}. === Назоўнік ''кабельтаў'' === Агульны назоўнік ''кабельтаў'' змяняецца па так званым змешаным тыпе скланення, гэта значыць мае некаторыя склонавыя формы назоўнікаў мужчынскага роду і некаторыя склонавыя формы прыметнікаў. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Адзіночны лік !Множны лік |- |Н. |''кабельтаў'' |''кабельтав-ы'' |- |Р. |''кабельтав-а'' |''кабельтав-ых'' |- |Д. |''кабельтав-у'' |''кабельтав-ым'' |- |В. |''кабельтаў'' |''кабельтав-ы'' |- |Т. |''кабельтав-ам'' |''кабельтав-ымі'' |- |М. |''(аб) кабельтав-е'' |''(аб) кабельтав-ых'' |} == Скланенне ў множным ліку == У залежнасці ад таго, супадаюць ці адрозніваюцца па фанемным складзе асновы адзіночнага і множнага ліку, назоўнікі ў множным ліку дзеляцца на дзве групы: * назоўнікі, у якіх формы множнага ліку ўтвараюцца ад той жа асновы, што і ў адзіночным ліку; * назоўнікі, у якіх формы множнага ліку ўтвараюцца ад відазмененай асновы адзіночнага ліку. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Сістэма канчаткаў назоўнікаў усіх тыпаў скланення{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=86}} |- !Склон !Жаночы і мужчынскі род на -а (-я) !Мужчынскі род з чыстай асновай,<br />ніякі род !Жаночы род з чыстай асновай |- |Н. | colspan="3" | -ы, -і |- |Р. | -ø, -аў (-яў) | -аў (-яў), -оў (-ёў), -ø | -ей (-эй), -яў (-аў) |- |Д. | colspan="3" | -ам (-ям) |- |В. | colspan="3" |як Н. або Р. |- |Т. | colspan="3" | -амі (-ямі), -мі |- |М. | colspan="3" | -ах (-ях) |} === Скланенне назоўнікаў, якія ўтвараюць формы адзіночнага і множнага ліку ад адной і той жа асновы === ==== Першае скланенне ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Жаночы род |- |Н. |''школ-ы,''<br />''сосн-ы,''<br />''ліні-і'' |- |Р. |''школ,''<br />''сосен (сосн-аў),''<br />''ліній'' |- |Д. |''школ-ам,''<br />''сосн-ам,''<br />''ліні-ям'' |- |В. |''школ-ы,''<br />''сосн-ы,''<br />''ліні-і'' |- |Т. |''школ-амі,''<br />''сосн-амі,''<br />''ліні-ямі'' |- |М. |''(аб) школ-ах,''<br />''(аб) сосн-ах,''<br />''(аб) ліні-ях'' |} ===== Заўвагі да роднага склону ===== * Ад назоўнікаў ''свіння, пападдзя, ладдзя'' форма роднага склону ўтвараецца ад асновы без падваення зычных з нулявым канчаткам: ''ладзей, пападзей, свіней''. * Канчатак '''-эй (-ей)''' маюць назоўнікі ''каланча, доля'': ''каланчэй, долей''. * З нулявым канчаткам ужываюцца: ** усе трохскладовыя, шматскладовыя і большасць двухскладовых назоўнікаў з асновай на адзін зычны: ''бяроза — бяроз, жменя — жмень, мяжа — меж, дарога — дарог, катэгорыя — катэгорый''; ** назоўнікі з асновай на збег зычных, апошні з якіх '''к''' (прычым паміж '''к''' і папярэднім зычным заўсёды паяўляецца беглы галосны): ''думка — думак, бутэлька — бутэлек''. * Канчатак '''-аў (-яў)''' маюць назоўнікі са збегам зычных або з падоўжаным зычным у канцы асновы: ''просьба — просьбаў, келля — келляў''. * З канчаткам '''-яў''' ужываецца некалькі двухскладовых назоўнікаў на адзін зычны (мяккі або [й]): ''паля — паляў, пядзя — пядзяў, роля — роляў, цаля — цаляў (і цаль), шаля — шаляў, лея — леяў, рэя — рэяў (і рэй)''. * Для некаторых назоўнікаў дапускаецца ўжыванне формаў з нулявым канчаткам і з канчаткам '''-аў (-яў)'''. Да іх ліку адносяцца назоўнікі, аснова якіх заканчваецца збегам зычных, лёгкіх для вымаўлення, або калі паміж зычнымі паяўляецца беглы галосны: '''нд''' (''веранда — веранд/верандаў''), '''рд''' (''арда — орд/ордаў''), '''льт''' (''катапульта — катапульт/катапультаў''), '''нт''' (''рэнта — рэнт/рэнтаў''), '''рт''' (''парта — парт/партаў''), '''ст''' (''каста — каст/кастаў''), '''фт''' (''кофта — кофтаў/кофт''), '''хт''' (''бухта — бухт/бухтаў''), '''лб''' (''колба — колб/колбаў''), '''льб''' (''стрэльба — стрэльб/стрэльбаў''), '''мб''' (''бомба — бомб/бомбаў''), '''рб''' (''торба — торб/торбаў''), '''лп''' (''малпа — малп/малпаў''), '''мп''' (''лямпа — лямп/лямпаў''), '''рм''' (''норма — норм/нормаў''), '''рн''' (''каверна — каверн/кавернаў''), '''нз''' (''лінза — лінз/лінзаў''), '''рз''' (''каверза — каверз/каверзаў''), '''кс''' (''клякса — клякс/кляксаў''), '''нг''' (''стронга — стронг/стронгаў''), '''рг''' (''качарга — качэрг/качэргаў''), '''льх''' (''вольха — вольх/вольхаў''), '''мф''' (''німфа — німф/німфаў''), '''шч''' (''цешча — цешч/цешчаў''), '''йб''' (''шайба — шайб/шайбаў''), '''йн''' (''тайна — тайн/тайнаў''), '''йт''' (''флейта — флейт/флейтаў''), '''рст''' (''вярста — вёрст/вёрстаў''), '''рн’''' (''бандарня — бандарань/бандарняў''), '''шн’''' (''вішня — вішань/вішняў''), '''жн’''' (''таможня — таможань/таможняў''), , '''хн’''' (''кухня — кухань/кухняў''), , '''тн’''' (''сотня — соцень/сотняў''), '''сн''' (''вясна — вёсен/вёснаў''), '''зн''' (''баразна — баразён/барознаў''), '''бл’''' (''аглобля — аглабель/аглобляў''), '''фл’''' (''вафля — вафель/вафляў''), '''мй''' (''сям’я — сямей/сем’яў''), '''стр''' (''сястра — сясцёр/сёстраў''){{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=90—92}}. ==== Другое скланенне ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Жаночы род |- |Н. |''брат-ы,''<br />''дрэв-ы,''<br />''пал-і'' |- |Р. |''брат-оў,''<br />''дрэў (дрэв-аў),''<br />''пал-ёў'' |- |Д. |''брат-ам,''<br />''дрэв-ам,''<br />''пал-ям'' |- |В. |''брат-оў,''<br />''дрэв-ы,''<br />''пал-і'' |- |Т. |''брат-амі,''<br />''дрэв-амі,''<br />''пал-ямі'' |- |М. |''(аб) брат-ах,''<br />''(аб) дрэв-ах,''<br />''(аб) пал-ях'' |} ===== Заўвагі ===== * Большасць назоўнікаў мужчынскага роду ў родным склоне мае канчаткі '''-аў (-яў), -оў (-ёў)'''. З нулявым канчаткам у родным склоне ўжываюцца: ** назоўнікі, якія з’яўляюцца назвамі электрычных і магнітных адзінак вымярэння (''ампер, ват, вольт, мікрон, ом, рэнтген'' і інш.), пры падліку: ''сто ампер, трыста ват''; ** некаторыя назоўнікі, якія абазначаюць парныя прадметы: ''валёнкі — валёнак/валёнкаў, рогі — рог/рагоў, туфлі — туфель/туфляў''; ** назоўнікі ''салдат'' і ''партызан'' (таксама ''партызанаў''); * Назоўнікі ''госць, конь, лапаць'' у родным склоне маюць канчатак '''-ей''': ''гасцей, коней, лапцей''. * Назоўнік ''дзень'' у родным склоне мае форму ''дзён'': ''некалькі дзён''. * Назоўнікі ніякага роду ў родным склоне маюць канчаткі '''-аў (-яў), -оў (-ёў)''' або нулявы канчатак. ** З канчаткамі '''-аў (-яў), -оў (-ёў)''' ужываюцца: *** назоўнікі, аснова якіх заканчваецца збегам зычных, падоўжаным зычным, мяккім зычным ці [й]: ''скрэбла — скрэблаў, багацце — багаццяў, прадмесце — прадмесцяў, двукроп’е — двукроп’яў''; аднаскладовыя назоўнікі ''дно, шво: дноў, швоў''; *** некаторыя двухскладовыя назоўнікі з асновай на адзін зычны і націскам на канчатку, які ў форме множнага ліку перамяшчаецца на аснову: ''брыво — броваў/брывоў, звяно — звёнаў (і звён), крыло — крылаў, крысо — крысаў, лязо — лёзаў, пяро — пёраў, сіло — сілаў''; *** двухскладовыя назоўнікі з асновай на '''л''' і націскам на аснове, а таксама назоўнікі ''веча, ложа'' (у вінтоўцы), ''мора, пуза, права, жыта'': ''кола — колаў, вечаў, ложаў, мораў, пузаў, правоў (і праў), жытоў'', а таксама ''поле — палёў''; *** трохскладовыя назоўнікі з асновай на '''в''': ''зарыва — зарываў'', а таксама назоўнік ''воблака'': ''воблакаў'' і ''аблокаў''. ** З нулявым канчаткам ужываюцца: *** трохскладовыя і з большай колькасцю складоў назоўнікі з асновай на адзін зычны (акрамя '''в'''): ''балота — балот''; *** некаторыя двухскладовыя назоўнікі з асновай на адзін зычны: ''блюда — блюд (і блюдаў), віно — він (і вінаў), дзіва — дзіў (і дзіваў), дрэва — дрэў (і дрэваў), сяло — сёл, цела — цел''. ** Паралельныя формы з канчаткам '''-аў''' і з нулявым канчаткам маюць: *** назоўнікі, аснова якіх заканчваецца збегам зычных '''ск, шч''': ''войска — войск/войскаў, вогнішча — вогнішч/вогнішчаў''; *** назоўнікі са збегам зычных '''тн, кн, сьм, сл, др''' у канцы асновы, калі паміж імі паяўляецца беглы галосны: ''палатно — палоцен/палацён/палотнаў, акно — акон/вокнаў, пісьмо — пісем/пісьмаў, вясло — вёсел/вёслаў, вядро — вёдзер/вядзёр/вёдраў''. * У творным склоне назоўнік ''конь'' мае канчатак '''-мі''': ''коньмі''. * Асабовыя назоўнікі ў некаторых выразах у вінавальным склоне маюць форму, якая супадае з формай назоўнага склону: ''пайсці ў настаўнікі, выбраць у дэпутаты''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=87—90}}. ==== Трэцяе скланенне ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Жаночы род |- |Н. |''магчымасц-і,''<br />''ноч-ы,''<br />''флеш-ы'' |- |Р. |''магчымасц-ей,''<br />''нач-эй,''<br />''флеш-аў'' |- |Д. |''магчымасц-ям,''<br />''нач-ам,''<br />''флеш-ам'' |- |В. |''магчымасц-і,''<br />''ноч-ы,''<br />''флеш-ы'' |- |Т. |''магчымасц-ямі,''<br />''нач-амі,''<br />''флеш-амі'' |- |М. |''(аб) магчымасц-ях,''<br />''(аб) нач-ах,''<br />''(аб) флеш-ах'' |} ===== Заўвагі ===== * У родным склоне асноўным з’яўляецца канчатак '''-ей (-эй)'''. Частка назоўнікаў можа мець варыянтны канчатак '''-яў'''; некалькі назоўнікаў маюць канчатак '''-яў (-аў)'''. * Канчатак '''-ей''' можа быць націскным або ненаціскным. Ненаціскны канчатак маюць: ** назоўнікі з асновай, якая заканчваецца збегам зычных: ''адлегласць — адлегласцей''; ** усе двухскладовыя і шматскладовыя назоўнікі з асновай на адзін зычны і большасць аднаскладовых назоўнікаў. Для назоўнікаў гэтай групы дапускаецца таксама канчатак '''-яў''': ''аброць — аброцей/аброцяў, арцель — арцелей/арцеляў, грань — граней/граняў''. * З націскным канчаткам '''-ей''' ужываюцца: ** некалькі аднаскладовых назоўнікаў з асновай на мяккі зычны: ''гусь — гусей, косць — касцей, масць — масцей, ніць — ніцей, смерць — смярцей (і смерцяў), страсць — страсцей, часць — часцей''; ** складаныя назоўнікі з другой часткай ''часць'': ''мотачасць — мотачасцей, авіячасць — авіячасцей'' і г.д; ** двухскладовы назоўнік ''вобласць'': ''абласцей''; ** назоўнікі ''кроў, свякроў'': ''крывей, свекрывей''. * Назоўнікі ''ноч, мыш, печ'' маюць канчатак '''-эй''': ''начэй, мышэй, пячэй (і печаў)''. * З канчаткам '''-аў (-яў)''' ужываюцца назоўнікі ''рэч, флеш, шчолач, даль'': ''рэчаў, флешаў, шчолачаў, даляў (і далей)''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=93—94}}. ==== Назоўнікі мужчынскага роду на -а (-я) і назоўнікі агульнага роду ==== Скланяюцца як і назоўнікі першага скланення. ==== Множналікавыя назоўнікі ==== Множналікавыя назоўнікі ўтвараюць склонавыя формы па такіх жа ўзорах, як назоўнікі першага, другога і трэцяга скланенняў. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Множны лік |- |Н. |''абставін-ы,''<br />''сен-і,''<br />''абцуг-і'' |- |Р. |''абставін,''<br />''сян-ей,''<br />''абцуг-оў'' |- |Д. |''абставін-ам,''<br />''сян-ям,''<br />''абцуг-ам'' |- |В. |''абставін-ы,''<br />''сен-і,''<br />''абцуг-і'' |- |Т. |''абставін-амі,''<br />''сян-ямі,''<br />''абцуг-амі'' |- |М. |''(аб) абставін-ах,''<br />''(аб) сян-ях,''<br />''(аб) абцуг-ах'' |} ===== Заўвагі ===== * У творным склоне выступае канчатак '''-амі (-ямі)'''. Некаторыя назоўнікі побач з канчаткам '''-амі (-ямі)''' могуць ужывацца з канчаткамі '''-ыма''' і '''-мі''': ** назоўнікі ''грошы, дзверы'': ''грашамі'' і ''грашыма'', ''дзвярамі'' і ''дзвярыма''; ** для назоўніка ''грудзі'' характэрны формы на '''-ямі''' і '''-мі''': ''грудзямі'' — ''грудзьмі''; ** назоўнік ''людзі'' ў якасці нарматыўнага мае канчатак '''-мі''': ''людзьмі''. * У родным склоне множналікавыя назоўнікі маюць канчаткі '''-аў (-яў), -оў (-ёў), -ей (-эй)''' або формы з нулявым канчаткам. ** З канчаткам '''-аў''' ужываюцца: *** большасць назоўнікаў са збегам зычных у канцы асновы: ''аліментаў''; *** усе назоўнікі на адзін зычны '''к''' у аснове: ''дрыжыкаў''; *** аддзеяслоўныя назоўнікі з асновай на адзін зычны: ''аковаў, ведаў''; *** складаныя назоўнікі з асновай на адзін зычны: ''боепрыпасаў''; *** іншамоўныя назоўнікі з асновай на адзін зычны: ''пенатаў''. ** З канчаткам '''-яў''' ужываюцца ўсе назоўнікі з асновай на мяккі зычны або '''й''': ''гуляў, памыяў''. '''Але''' ''вакацый''. ** З канчаткам '''-оў''' ужываюцца назоўнікі, якія ў назоўным склоне маюць націскны канчатак: ''абцугі — абцугоў''. ** З нулявым канчаткам ужываюцца: *** частка назоўнікаў з асновай на адзін зычны, у прыватнасці ўсе назоўнікі з суфіксамі '''-ін-ы (-ын-ы), -іц-ы''': ''абставіны — абставін, жамерыны — жамерын, весніцы — весніц'', а таксама ''вароты — варот (і варотаў), дровы — дроў, канікулы — канікул (і канікулаў), краты — крат (і кратаў), крупы — круп, шахматы — шахмат (і шахматаў)'' і некаторыя іншыя; *** геаграфічныя назвы на '''-ічы, -яны, -іны, -оны''': ''Асіповічы — Асіповіч (і Асіповічаў), Баранавічы — Баранавіч (і Баранавічаў), Кругляны — Круглян (і Круглянаў), Язвіны — Язвін (і Язвінаў), Расоны — Расон (і Расонаў)''; *** назоўнікі са збегам зычных у канцы асновы пры паяўленні беглага галоснага паміж імі. Гэта часцей за ўсё словы з апошнім '''к''' у аснове: ''апілкі — апілак'' і пад., а таксама: ''граблі — грабель (і грабляў), каноплі — канапель'' і інш. ** Канчатак '''-ей (-эй)''' маюць ''гоні, грудзі, людзі, сані, сені, дрожджы, дзверы'': ''гоней, грудзей, людзей, саней'' (таксама ''аэрасаней, аўтасаней), сяней, дражджэй, дзвярэй''. ** Канчатак '''-ай''' мае назоўнік ''грошы: грошай''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=96—97}}. === Скланенне назоўнікаў, якія ўтвараюць формы множнага ліку ад відазмененай асновы адзіночнага ліку === Утварэнне склонавых формаў множнага ліку можа суправаджацца пэўнымі зменамі ў аснове: чаргаванне канцавых зычных асновы, замена адной фіналі другой, з’яўленне нарашчэння, адсутнасць суфікса, утварэнне форм адзіночнага і множнага ліку ад розных асноў. ==== Скланенне асабовых назоўнікаў мужчынскага роду з суфіксамі -анін (-янін), -ын ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Адзіночны лік !Множны лік |- |Н. |''грамадзянін,''<br />''балгарын'' |''грамадзян-е,''<br />''балгар-ы'' |- |Р. |''грамадзянін-а,''<br />''балгарын-а'' |''грамадзян,''<br />''балгар (балгар-аў)'' |- |Д. |''грамадзянін-у,''<br />''балгарын-у'' |''грамадзян-ам,''<br />''балгар-ам'' |- |В. |''грамадзянін-а,''<br />''балгарын-а'' |''грамадзян,''<br />''балгар (балгар-аў)'' |- |Т. |''грамадзянін-ам,''<br />''балгарын-ам'' |''грамадзян-амі,''<br />''балгар-амі'' |- |М. |''(аб) грамадзянін-е,''<br />''(аб) балгарын-е'' |''(аб) грамадзян-ах,''<br />''(аб) балгар-ах'' |} ===== Заўвагі ===== * Назоўнікі на '''-анін (-янін)''' і '''-ын''', акрамя назоўніка ''сем’янін'', утвараюць формы множнага ліку ад асновы адзіночнага ліку з усячэннем фіналі '''-ін (-ын)'''. * Назоўнікі на '''-анін (-янін)''' у назоўным склоне множнага ліку маюць канчатак '''-е''', назоўнікі на '''-ын''' — канчатак '''-ы''': ''армяне; татары''. * У спалучэннях з лічэбнікамі гэтыя назоўнікі ўтвараюць формы множнага ліку з захаваннем фіналі '''-ін (-ын)''': ''два, тры, чатыры балгарыны, мінчаніны, селяніны''. У спалучэннях са зборнымі лічэбнікамі ўжываюцца формы без фіналі '''-ін (-ын)''': ''двое, трое балгар, мінчан, сялян''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=98}}. ==== Скланенне назоўнікаў ''сусед, чорт, калена'' ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Адзіночны лік !Множны лік |- |Н. |''сусед,''<br />''чорт,''<br />''кален-а'' |''суседз-і,''<br />''чэрц-і,''<br />''кален-і'' |- |Р. |''сусед-а,''<br />''чорт-а,''<br />''кален-а'' |''суседз-яў,''<br />''чарц-ей,''<br />''калень (каленяў)'' |- |Д. |''сусед-у,''<br />''чорт-у,''<br />''кален-у'' |''суседз-ям,''<br />''чарц-ям,''<br />''кален-ям'' |- |В. |''сусед-а,''<br />''чорт-а,''<br />''кален-а'' |''суседз-яў,''<br />''чарц-ей,''<br />''кален-і'' |- |Т. |''сусед-ам,''<br />''чорт-ам,''<br />''кален-ам'' |''суседз-ямі,''<br />''чарц-ямі,''<br />''кален-ямі'' |- |М. |''(аб) суседз-е,''<br />''(аб) чорц-е,''<br />''(аб) кален-е'' |''(аб) суседз-ях,''<br />''(аб) чарц-ях,''<br />''(аб) кален-ях'' |} ===== Заўвагі ===== * У адзіночным ліку назоўнікі ''сусед, чорт'' і ''калена'' скланяюцца як назоўнікі другога скланення з асновай на цвёрды зычны. * Формы множнага ліку гэтыя назоўнікі ўтвараюць ад асновы на мяккі зычны, прычым у слове ''чорт'' адбываецца чаргаванне галосных '''о''' — '''э''' — '''а'''. * Пры абазначэнні раздзельнай множнасці склонавыя формы множнага ліку ўтвараюцца ад асновы на цвёрды зычны: Н. ''суседы, чарты (чорты), калены;'' Р. ''суседаў, чартоў, кален;'' Д. ''суседам, чартам, каленам;'' В. ''суседаў, чартоў, калены;'' Т. ''суседамі, чартамі, каленамі;'' М. ''(аб) суседах, чартах, каленах''. * Назоўнік ''калена'' ў значэнні 'музыкальны матыў', 'фігура ў танцах', 'асобае звяно ў складзе чаго-небудзь', 'пакаленне ў радаслоўнай' утварае формы множнага ліку толькі ад асновы на цвёрды зычны{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=98}}. ==== Скланенне назоўнікаў ''вока, вуха, плячо'' ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Адзіночны лік !Множны лік |- |Н. |''вок-а,''<br />''вух-а,''<br />''пляч-о'' |''воч-ы,''<br />''вуш-ы,''<br />''плеч-ы'' |- |Р. |''вок-а,''<br />''вух-а,''<br />''пляч-а'' |''вач-эй,''<br />''вуш-эй,''<br />''пляч-эй (плеч)'' |- |Д. |''вок-у,''<br />''вух-у,''<br />''пляч-у'' |''вач-ам,''<br />''вуш-ам,''<br />''пляч-ам'' |- |В. |''вок-а,''<br />''вух-а,''<br />''пляч-о'' |''воч-ы,''<br />''вуш-ы,''<br />''плеч-ы'' |- |Т. |''вок-ам,''<br />''вух-ам,''<br />''пляч-ом'' |''вач-амі (вач-ыма),''<br />''вуш-амі,''<br />''пляч-амі (пляч-ыма)'' |- |М. |''(аб) вок-у,''<br />''(аб) вух-у,''<br />''(аб) пляч-ы'' |''(аб) вач-ах,''<br />''(аб) вуш-ах,''<br />''(аб) пляч-ах'' |} ===== Заўвагі ===== * Назоўнікі ''вока'' і ''вуха'' ўтвараць формы множнага ліку ад асноў ''воч-'' і ''вуш-''. * У спалучэнні з лічэбнікамі ''два, тры, чатыры, абодва'' ўжываюцца формы ''вокі, вухі''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=99}}. ==== Скланенне назоўнікаў ''дзяўчына, курыца, неба, акцябронак'' ==== Назоўнік ''дзяўчына'' формы множнага ліку ўтварае ад асновы на '''-ат-''', гэта значыць фіналь '''-ын-а''' замяняецца на фіналь '''-ат-ы''': Н. ''дзяўчаты''; Р. ''дзяўчат''; Д. ''дзяўчатам''; В. ''дзяўчат''; Т. ''дзяўчатамі''; М. ''(аб) дзяўчатах''. Ад усечанай асновы ўтвараюцца формы множнага ліку назоўніка ''курыца'': Н. ''кур-ы''; Р. ''кур-эй''; Д. ''кур-ам''; В. ''кур-эй''; Т. ''кур-амі''; М. ''(аб) кур-ах''. Назоўнік ''неба'' можа атрымліваць устаўку '''-ёс-''' і мець наступныя словаформы: Н., В. ''нябёсы''; Р. ''нябёс (нябёсаў)''; Д. ''нябёсам''; Т. ''нябёсамі''; М. ''(аб) нябёсах''. Формы ''неба'' і ''нябёсы'' супрацьпастаўлення па ліку не выражаюць, і слова ''нябёсы'' выступае як самастойнае з тым жа значэннем, што і ''неба''. Запазычанае з рускай мовы слова ''акцябронак'' у адзіночным ліку змяняецца як назоўнікі другога скланення мужчынскага роду з асновай на '''к'''; у множным ліку мае форму ''акцябраты'' і адпаведна ва ўскосных склонах — ''акцябрат, акцябратам, акцябрат, акцябратамі, (аб) акцябратах''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=101}}. == Нескланяльныя назоўнікі == Нескланяльныя, ці нязменныя назоўнікі ва ўсіх склонах маюць адну і тую ж форму. Граматычныя значэнні склонаў выражаюцца сінтаксічна, гэта значыць паказчыкамі склону служаць канчаткі [[Словазлучэнне|залежных слоў]]: ''гаварылі пра цікавае ток-шоу'' (вінавальны склон), ''у мінскім метро'' (месны склон), ''раманы вядомага Дзюма'' (родны склон). Да нескланяльных назоўнікаў адносяцца: * значная колькасць назоўнікаў іншамоўнага паходжання, якія заканчваюцца на галосны (таксама ўласныя геаграфічныя назвы, імёны і прозвішчы): ''дэндзі, пані, парцье, аташэ, дэпо, паліто, какаду, кенгуру, Баку, Чылі, Дадэ''; * іншамоўныя назоўнікі жаночага роду з асновай на зычны (у тым ліку імёны і прозвішчы): ''мадам, міс, місіс, Элен, Зэгерс''; * жаночыя прозвішчы, якія ўтварыліся ад агульных назоўнікаў ніякага роду (''Шыла, Сукала'') або ад назоўнікаў, род якіх выразна не выступае (''Бандарэнка, Бірыла, Валошанка, Глебка''), а таксама жаночыя прозвішчы, якія заканчваюцца на зычны (''Лаўрэль, Лобач, Лявончык, Рамановіч, Шыцік''); * уласна беларускія і іншамоўныя прозвішчы асоб мужчынскага і жаночага полу на націскное '''-о''': ''Вітко, Гурло, Крамко, Ралько; Гуно, Дзюкло''; * прозвішчы на '''-ых (-іх)''': ''Баранавых, Мялкіх, Сядых''; * словы, якія складаюцца з часткі '''паў-''' і роднага склону адзіночнага ліку назоўніка: ''паўбутэлькі, паўвярсты, паўгода, паўкіламетра, паўлімона, паўнеба, паўяблыка, паў-Мінска''; * [[Абрэвіятура|абрэвіятуры]]: ** якія ўтвораны шляхам спалучэння пачатковай часткі аднаго назоўніка з формай ускоснага склону другога: ''кампалка, камроты''; ** якія складаюцца з пачатковай часткі слова і з пачатковых гукаў і канчаюцца на галосны: ''аблана, гарана, райана, райфа''; ** «ініцыяльныя» літарныя: ''МТЗ'' [эм-тэ-зэ] — Мінскі трактарны завод, ''БДУ'' [бэ-дэ-у] — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт; ** «ініцыяльныя» гукавыя, якія заканчваюцца на галосны: ''ДАІ'' [даі] — дзяржаўная аўтамабільная інспекцыя, ''ФІФА'' [фіфа́] — Міжнародная федэрацыя футбола, Federation Internationale de Football Association, FIFA; ** «ініцыяльныя» гукавыя, якія ўтвараюць склад, заканчваюцца на зычны і адносяцца да жаночага роду: ''ГЭС'' [гэс] — гідраэлектрычная станцыя, ''ААН'' [аан] — Арганізацыя Аб’яднаных Нацый. Некаторыя абрэвіятуры, у якіх ёсць галосны гук, могуць скланяцца, у такім выпадку склонавыя канчаткі пішуцца малымі літарамі (''прачытаў у ЛіМе, рабочы МАЗа''). Рэгулярна скланяюцца і гукавыя абрэвіятуры, якія пішуцца малымі літарамі: ''загс — загса, загсу, загсам, у загсе''{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=65—66}}; * назоўнік ''маці'', калі ў склонавых формах ужываецца без суфікса '''-ер-'''. == Cубстантываваныя прыметнікі і дзеепрыметнікі == Па ад’ектыўным скланенні змяняюцца назоўнікі, якія маюць канчаткі прыметнікаў. Большая частка гэтых назоўнікаў — [[Субстантывацыя|субстантываваныя]] прыметнікі і дзеепрыметнікі. Прыналежнасць гэтых назоўнікаў да [[Адушаўлёнасць|адушаўлёных]] або неадушаўлёных выражаецца марфалагічна: у множным ліку і ў назоўніках мужчынскага роду адзіночнага ліку адушаўлёных назоўнікаў форма вінавальнага склону супадае з формай роднага склону, а ў неадушаўлёных назоўніках — з формай назоўнага склону{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=102}}. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- ! rowspan="2" |Склон ! colspan="3" |Адзіночны лік !Множны лік |- !Мужчынскі род !Жаночы род !Ніякі род ! |- |Н. |''выхадн-ы,''<br />''рабоч-ы'' |''сталов-ая'' |''насяком-ае'' |''выхадн-ыя,''<br />''насяком-ыя'' |- |Р. |''выхадн-ога,''<br />''рабоч-ага'' |''сталов-ай'' |''насяком-ага'' |''выхадн-ых,''<br />''насяком-ых'' |- |Д. |''выхадн-ому,''<br />''рабоч-аму'' |''сталов-ай'' |''насяком-аму'' |''выхадн-ым,''<br />''насяком-ым'' |- |В. |''выхадн-ы,''<br />''рабоч-ага'' |''сталов-ую'' |''насяком-ае'' |''выхадн-ыя,''<br />''насяком-ых'' |- |Т. |''выхадн-ым,''<br />''рабоч-ым'' |''сталов-ай'' |''насяком-ым'' |''выхадн-ымі,''<br />''насяком-ымі'' |- |М. |''(аб) выхадн-ым,''<br />''(аб) рабоч-ым'' |''сталов-ай'' |''(аб) насяком-ым'' |''(аб) выхадн-ых,''<br />''(аб) насяком-ых'' |} == Скланенне некаторых прозвішчаў == === Прозвішчы на -аў (-оў), -еў (-ёў), -ін (-ын) === Мужчынскія [[Прозвішча|прозвішчы]] на ''-аў (-оў), -еў (-ёў), -ін (-ын)'' і жаночыя прозвішчы на ''-ава (-ова), -ева (-ёва), -іна (-ына)'', што ўтварыліся ад прыналежных прыметнікаў, змяняюцца па змешаным тыпе скланення{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|p=102}}. Мужчынскія прозвішчы скланяюцца як агульныя асабовыя назоўнікі II скланення, аднак у творным склоне маюць канчатак прыметніка ''-ым''{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=256}} (іншамоўныя прозвішчы маюць канчатак ''-ам'': ''Бюлавам, Чаплінам''). Жаночыя прозвішчы ў родным, давальным, творным і месным склонах маюць канчаткі прыметнікаў жаночага роду, у вінавальным — канчаткі назоўнікаў{{Sfn|Кароткая граматыка|2007|p=169}}. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Мужчынскае !Жаночае |- |Н. |''Зайцаў,''<br />''Кавалёў,''<br />''Фамін'' |''Сакалов-а,''<br />''Мядзведзев-а,''<br />''Грышын-а'' |- |Р. |''Зайцав-а,''<br />''Кавалёв-а,''<br />''Фамін-а'' |''Сакалов-ай,''<br />''Мядзведзев-ай,''<br />''Грышын-ай'' |- |Д. |''Зайцав-у,''<br />''Кавалёв-у,''<br />''Фамін-у'' |''Сакалов-ай,''<br />''Мядзведзев-ай,''<br />''Грышын-ай'' |- |В. |''Зайцав-а,''<br />''Кавалёв-а,''<br />''Фамін-а'' |''Сакалов-у,''<br />''Мядзведзев-у,''<br />''Грышын-у'' |- |Т. |''Зайцав-ым,''<br />''Кавалёв-ым,''<br />''Фамін-ым'' |''Сакалов-ай,''<br />''Мядзведзев-ай,''<br />''Грышын-ай'' |- |М. |''(аб) Зайцав-е,''<br />''(аб) Кавалёв-е,''<br />''(аб) Фамін-е'' |''(аб) Сакалов-ай,''<br />''(аб) Мядзведзев-ай,''<br />''(аб) Грышын-ай'' |} === Прозвішчы, што заканчваюцца на галосны === * Прозвішчы, якія паходзяць ад назваў прадметаў жаночага роду і канчаюцца на ненаціскныя ''-га'', ''-ка'', ''-ха'', набываюць склонавыя канчаткі ў залежнасці ад [[пол]]у асобы. Калі прозвішча належыць жанчыне, яно скланяецца як агульны назоўнік жаночага роду I скланення, а калі мужчыне — як рознаскланяльны назоўнік мужчынскага роду{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=254}}. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Жаночае !Мужчынскае |- |Н. |''Сарок-а,''<br />''Саладух-а,''<br />''Кніг-а'' |''Сарок-а,''<br />''Саладух-а,''<br />''Кніг-а'' |- |Р. |''Сарок-і,''<br />''Саладух-і,''<br />''Кніг-і'' |''Сарок-і,''<br />''Саладух-і,''<br />''Кніг-і'' |- |Д. |''Сароц-ы,''<br />''Саладус-е,''<br />''Кніз-е'' |''Сарок-у,''<br />''Саладух-у,''<br />''Кніг-у'' |- |В. |''Сарок-у,''<br />''Саладух-у,''<br />''Кніг-у'' |''Сарок-у,''<br />''Саладух-у,''<br />''Кніг-у'' |- |Т. |''Сарок-ай,''<br />''Саладух-ай,''<br />''Кніг-ай'' |''Сарок-ам,''<br />''Саладух-ам,''<br />''Кніг-ам'' |- |М. |''(аб) Сароц-ы,''<br />''(аб) Саладус-е,''<br />''(аб) Кніз-е'' |''(аб) Сарок-у,''<br />''(аб) Саладух-у,''<br />''(аб) Кніг-у'' |} * Прозвішчы, якія паходзяць ад назваў прадметаў жаночага роду на ''-а (-я)'', апрача прозвішчаў на ненаціскныя ''-га, -ка, -ха'', скланяюцца незалежна ад полу асобы як агульныя назоўнікі жаночага роду з адпаведным тыпам асновы{{Sfn|Кароткая граматыка|1985|p=101}}{{Sfn|Правілы|1959|pp=113—114}}. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення ! rowspan="2" |Склон ! colspan="5" |Аснова на |- !цвёрды зычны !зацвярдзелы зычны !''г, х'' !''к'' !мяккі зычны |- |Н. |''Бульб-а,''<br />''Крапів-а́'' |''Пушч-а,''<br />''Дзяж-а́'' |''Дуг-а́,''<br />''Страх-а́'' |''Талак-а́'' |''Зязюл-я'' |- |Р. |''Бульб-ы,''<br />''Крапів-ы́'' |''Пушч-ы,''<br />''Дзяж-ы́'' |''Дуг-і́,''<br />''Страх-і́'' |''Талак-і́'' |''Зязюл-і'' |- |Д. |''Бульб-е,''<br />''Крапів-е́'' |''Пушч-ы,''<br />''Дзяж-ы́'' |''Дуз-е́,''<br />''Страс-е́'' |''Талац-э́'' |''Зязюл-і'' |- |В. |''Бульб-у,''<br />''Крапів-у́'' |''Пушч-у,''<br />''Дзяж-у́'' |''Дуг-у́,''<br />''Страх-у́'' |''Талак-у́'' |''Зязюл-ю'' |- |Т. |''Бульб-ай,''<br />''Крапів-о́й'' |''Пушч-ай,''<br />''Дзяж-о́й'' |''Дуг-о́й,''<br />''Страх-о́й'' |''Талак-о́й'' |''Зязюл-яй'' |- |М. |''(аб) Бульб-е,''<br />''(аб) Крапів-е́'' |''(аб) Пушч-ы,''<br />''(аб) Дзяж-ы́'' |''(аб) Дуз-е́,''<br />''(аб) Страс-е́'' |''(аб) Талац-э́'' |''(аб) Зязюл-і'' |} * Прозвішчы, якія паходзяць ад назваў прадметаў ніякага роду, скланяюцца, калі іх носьбіты — асобы мужчынскага полу. Калі такія прозвішчы належаць жанчынам, то па склонах яны не змяняюцца{{Sfn|Кароткая граматыка|2007|p=170}}. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Мужчынскае |- |Н. |''Шыл-а,''<br />''Вясл-о́'' |- |Р. |''Шыл-а,''<br />''Вясл-а́'' |- |Д. |''Шыл-у,''<br />''Вясл-у́'' |- |В. |''Шыл-а,''<br />''Вясл-о́'' |- |Т. |''Шыл-ам,''<br />''Вясл-о́м'' |- |М. |''(аб) Шыл-у,''<br />''(аб) Вясл-е́'' |} * Прозвішчы на ''-еня (-эня, -аня), -уня (-юня), -іня (-ыня)'' скланяюцца незалежна ад полу як назоўнікі жаночага роду з мяккай асновай{{Sfn|Правілы|1959|p=114}}{{Sfn|Кароткая граматыка|2007|p=169}}. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !''-еня (-эня, -аня)'' !''-уня (-юня)'' !''-іня (-ыня)'' |- |Н. |''Васілен-я,''<br />''Ляўчэн-я,''<br />''Вершан-я'' |''Шабун-я,''<br />''Бацюн-я'' |''Ціхін-я,''<br />''Пузын-я'' |- |Р. |''Васілен-і,''<br />''Ляўчэн-і,''<br />''Вершан-і'' |''Шабун-і,''<br />''Бацюн-і'' |''Ціхін-і,''<br />''Пузын-і'' |- |Д. |''Васілен-і,''<br />''Ляўчэн-і,''<br />''Вершан-і'' |''Шабун-і,''<br />''Бацюн-і'' |''Ціхін-і,''<br />''Пузын-і'' |- |В. |''Васілен-ю,''<br />''Ляўчэн-ю,''<br />''Вершан-ю'' |''Шабун-ю,''<br />''Бацюн-ю'' |''Ціхін-ю,''<br />''Пузын-ю'' |- |Т. |''Васілен-яй,''<br />''Ляўчэн-яй,''<br />''Вершан-ёй'' |''Шабун-яй,''<br />''Бацюн-яй'' |''Ціхін-яй,''<br />''Пузын-яй'' |- |М. |''(аб) Васілен-і,''<br />''(аб) Ляўчэн-і,''<br />''(аб) Вершан-і'' |''(аб) Шабун-і,''<br />''(аб) Бацюн-і'' |''(аб) Ціхін-і,''<br />''(аб) Пузын-і'' |} * Прозвішчы на ''-а (-я)'', якія не суадносяцца з назвамі канкрэтных прадметаў, скланяюцца, калі іх носьбіты — асобы мужчынскага полу. Гэтыя прозвішчы не скланяюцца, калі належаць жанчынам{{Sfn|Беларуская граматыка|1985|pp=101—102}}. Некаторыя іншамоўныя прозвішчы на ''-а (-я)'' не скланяюцца незалежна ад полу: ''Дзюма, Борджыа, Бакачыа, Пікаса, Заля'' і іншыя{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=256}}. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Мужчынскае |- |Н. |''Карызн-а,''<br />''Машар-а,''<br />''Глебк-а,''<br />''Бядул-я'' |- |Р. |''Карызн-ы,''<br />''Машар-ы,''<br />''Глебк-і,''<br />''Бядул-і'' |- |Д. |''Карызн-у,''<br />''Машар-у,''<br />''Глебк-у,''<br />''Бядул-ю'' |- |В. |''Карызн-у,''<br />''Машар-у,''<br />''Глебк-у,''<br />''Бядул-ю'' |- |Т. |''Карызн-ам,''<br />''Машар-ам,''<br />''Глебк-ам,''<br />''Бядул-ем'' |- |М. |''(аб) Карызн-у,''<br />''(аб) Машар-у,''<br />''(аб) Глебк-у,''<br />''(аб) Бядул-ю'' |} * Прозвішчы на ''-о (-ё)'', якія не паходзяць ад назваў прадметаў ніякага роду, не скланяюцца: ''Крыўко, Гурло, Гюго, Пюньё''{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=256}}. * Іншамоўныя прозвішчы на ''-у (-ю), -е (-э), -і (-ы)'' не скланяюцца: ''Амаду, Камю, Тарле, Гётэ, Вівальдзі, Радары''{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=256}}. === Прозвішчы, што заканчваюцца на зычны === * Прозвішчы на ''-іх (-ых)'' не скланяюцца: ''Гаваркіх, Сядых''{{Sfn|Беларуская мова|2022|p=256}}. * Прозвішчы, якія заканчваюцца на зычны, скланяюцца як асабовыя назоўнікі мужчынскага роду на адпаведны зычны асновы, калі належаць асобе мужчынскага полу. Калі носьбітам такога прозвішча з’яўляецца жанчына, то прозвішча не скланяецца{{Sfn|Кароткая граматыка|2007|p=168}}. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Узор скланення |- !Склон !Мужчынскае |- |Н. |''Голуб,''<br />''Мележ,''<br />''Жук,''<br />''Салавей'' |- |Р. |''Голуб-а,''<br />''Мележ-а,''<br />''Жук-а,''<br />''Салаў-я'' |- |Д. |''Голуб-у,''<br />''Мележ-у,''<br />''Жук-у,''<br />''Салаў-ю'' |- |В. |''Голуб-а,''<br />''Мележ-а,''<br />''Жук-а,''<br />''Салаў-я'' |- |Т. |''Голуб-ам,''<br />''Мележ-ам,''<br />''Жук-ом,''<br />''Салаў-ём'' |- |М. |''(аб) Голуб-е,''<br />''(аб) Мележ-у,''<br />''(аб) Жук-у,''<br />''(аб) Салаў-ю'' |} {{зноскі}} == Літаратура == * {{Кніга|ref=Беларуская граматыка|загаловак=Беларуская граматыка. У 2-х ч. Ч. 1. Фаналогія. Арфаэпія. Марфалогія. Словаўтварэнне.|адказны=пад рэд. [[Мікалай Васілевіч Бірыла|М.В. Бірылы]], [[Павел Паўлавіч Шуба|П.П. Шубы]]|год=1985|месца=Мн.|выдавецтва=Навука і тэхніка|старонак=431}} * {{Кніга|ref=Кароткая граматыка|загаловак=Кароткая граматыка беларускай мовы. У 2 ч. Ч. 1. Фаналогія. Марфаналогія. Марфалогія|адказны=навук. рэд. [[Аляксандр Аляксандравіч Лукашанец|А.А. Лукашанец]]|год=2007|месца=Мн.|выдавецтва=Бел. навука|старонак=351|isbn=978-985-08-0904-9}} * {{Кніга|ref=Беларуская мова|загаловак=Беларуская мова: энцыклапедычны даведнік|адказны=пад агул. рэд. [[Дзмітрый Васільевіч Дзятко|Д.В. Дзятко]]|год=2022|месца=Мн.|выдавецтва=Беларусь|старонак=495|isbn=978-985-01-1558-4}} * {{Кніга|загаловак=Правілы беларускай арфаграфіі і пунктуацыі|спасылка=https://knihi.com/none/Pravily_bielaruskaj_arfahrafii_i_punktuacyi_zip.html|адказны=пад рэд. К.К. Атраховіча і П.Ф. Глебкі|год=1959|месца=Мн.|выдавецтва=АН БССР|ref=Правілы}} [[Катэгорыя:Беларуская мова]] [[Катэгорыя:Назоўнік]] [[Катэгорыя:Граматыка]] [[Катэгорыя:Словазмяненне]] 30fknbejabsboi8u05yupm9ufuf3b2n 0 807010 5154173 5132983 2026-06-14T08:30:25Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154173 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Казарцаў}} {{Асоба}} '''Яўге́н Каза́рцаў''' ({{ДН|16|2|1992}}, [[Мінск]]) — беларускі [[журналіст]], [[рэдактар]] і [[пісьменнік]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 16 лютага 1992 года ў Мінску<ref name="fb">{{cite web|url=https://www.facebook.com/kazartsev/directory_personal_details|title=Евгений Казарцев|publisher=Facebook|lang=ru|accessdate=26 красавіка 2026}}</ref><ref name="soyuz">{{cite web|url=https://soyuzpisateley.ru/publication.php?id=741|title=Евгений КАЗАРЦЕВ|publisher=Союз писателей Москвы|lang=ru|accessdate=26 красавіка 2026}}</ref>. Скончыў [[Факультэт журналістыкі БДУ|факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]] ў 2015 годзе. Яшчэ падчас вучобы пачаў працаваць у рэдакцыі беларускага часопіса «[[Большой]]»<ref name="nn">{{cite web|url=https://nashaniva.com/392107|title=Галоўны рэдактар «Еўрарадыё» Яўген Казарцаў расказаў, як пяць гадоў працаваў на «Спутніку» і колькі зарабляў|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|author=Вінцэсь Клепачэня|date=5 красавіка 2026|lang=be|accessdate=26 красавіка 2026}}</ref>. У 2015 годзе ўладкаваўся ў расійскае дзяржаўнае інфармацыйнае агенцтва «[[Sputnik Беларусь]]», дзе працаваў на працягу пяці гадоў. Пачынаў як навіновы журналіст, асвятляў падзеі ў Беларусі. З часам стаў рэдактарам інтэрнэт-рэсурсу, фактычна выконваючы абавязкі каардынатара працы журналістаў. Праца ў «Sputnik Беларусь» суправаджалася ідэалагічнымі абмежаваннямі, у тым ліку з боку маскоўскіх куратараў і беларускага [[Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь|МЗС]] (забарона на прамое цытаванне апазіцыйных акцый, наяўнасць «чорных спісаў» экспертаў, навязванне расійскай тэрміналогіі, напрыклад, «на Украине»). Звольніўся са «Спутніка» ў жніўні [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|2020 года]]<ref name="nn"/>. Пазней перайшоў на працу ў незалежныя беларускія медыя. Стаў галоўным рэдактарам «[[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]]»<ref name="nn"/>. == Літаратурная дзейнасць == Яўген Казарцаў таксама вядомы як пісьменнік. Публікаваў свае апавяданні ў грамадска-палітычным штотыднёвіку «[[БелГазета]]», часопісах «[[Train Voyage]]», «[[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]», «[[Макулатура (часопіс)|Макулатура]]», «[[Монолог]]», «[[Кольцо А]]», а таксама ў анлайн-праектах «[[Этажи]]» і «[[Textura]]». У 2013 годзе заняў другое месца на Міжнародным чэхаўскім конкурсе<ref name="soyuz"/><ref name="forma">{{cite web|url=https://formasloff.ru/2020/05/01/evgenij-kazar-jigsaw-falling-into-place/|title=Евгений Казарцев // Jigsaw falling into place|publisher=Формаслов|author=Вячеслав Харченко|date=1 мая 2020|lang=ru|accessdate=26 красавіка 2026}}</ref>. У 2020 годзе ў беларускім выдавецтве «[[Кнігазбор]]» выйшаў дэбютны зборнік яго твораў пад назвай «F43»<ref name="forma"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-04-27}} {{DEFAULTSORT:Казарцаў Яўген}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 16 лютага]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1992 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі Sputnik Беларусь]] h0rph9the3jqcsw1xyp3puhk0p09m53 4 807593 5154136 5152958 2026-06-13T21:05:34Z Rabbi Mendl 19651 /* 2026 */ дапаўненне 5154136 wikitext text/x-wiki Старонка адзначэння ўдзелу ў «[[Вікіпедыя:Праект:Вікі любіць Зямлю|Вікі любіць Зямлю]]». == 2026 == тут бы, можа, не зашкодзілі подпісы (праз кнопку на панэлі або <nowiki>--~~~~</nowiki>) * [[User:Tess Mattew|Tess Mattew]] * [[User:Igor Tkachiov|Igor Tkachiov]] * [[User:Rabbi Mendl|Rabbi Mendl]] * [[User:Silikat87|Silikat87]] * [[User:Dina Panayotis|Dina Panayotis]] * [[User:Vsmrdn|Vsmrdn]] * [[User:Biofeldscher1990|Biofeldscher1990]] * [[User:Mila Chibireva|Mila Chibireva]] * [[User:Ttzhmuliukina|Ttzhmuliukina]] * [[User:Denis Klim|Denis Klim]] 8qxkpi610viyzif4o005vxnkecz4zcd 0 807636 5154125 5152204 2026-06-13T20:15:07Z DBatura 73587 /* Апавяшчэнне СААЗ. Трэцяя смерць. Пацвярджэнне віруса Андес (2—6 мая) */ 5154125 wikitext text/x-wiki [[File:2025 Hondius - IMO 9818709 by 2eight - 9SC4311.jpg|міні|300пкс|Судна MV Hondius у чэрвені 2025 года.]] У красавіку—маі [[2026]] года на борце [[нідэрланды|нідэрландскага]] экспедыцыйнага круізнага судна MV Hondius падчас рэйса па [[Атлантычны акіян|Паўднёвай Атлантыцы]] адбылася ўспышка [[Хантавірусны кардыяпульманальны сіндром|хантавіруснага кардыяпульманальнага сіндрому]], выкліканая [[вірус Андэс|вірусам Андэс]]. Па даных [[Сусветная арганізацыя аховы здароўя|СААЗ]] на 8 мая, зарэгістравана восем выпадкаў захворвання (пяць пацверджаны лабараторна, тры разглядаліся як падазроныя), тры чалавекі памерлі. Брытанскае агенцтва UKHSA паведаміла яшчэ аб адным пацверджаным выпадку, што дае ў сукупнасці да дзевяці хворых і шэсць пацверджаных выпадкаў.<ref name="who-don">{{cite web |url=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2026-DON599 |title=Hantavirus cluster linked to cruise ship travel, Multi-country |publisher=Всемирная организация здравоохранения |date=2026-05-04 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref><ref name="who-response">{{cite web |url=https://www.who.int/news/item/07-05-2026-who-s-response-to-hantavirus-cases-linked-to-a-cruise-ship |title=WHO's response to hantavirus cases linked to a cruise ship |publisher=Всемирная организация здравоохранения |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref> Успышка адбылася на фоне найбуйнейшай за дзесяцігоддзе эпідэміі хантавіруса ў [[Аргенціна|Аргенціне]] (101 выпадак у эпідсезоне 2025—2026 гадоў, лятальнасць звыш 31 %) і выклікала экстранныя меры рэагавання як мінімум у 12 краінах на чатырох кантынентах.<ref name="gxpnews">{{cite web |url=https://gxpnews.net/2026/05/v-argentine-zafiksirovali-krupnejshuyu-za-poslednee-desyatiletie-vspyshku-hantavirusa/ |title=В Аргентине зафиксировали крупнейшую за последнее десятилетие вспышку хантавируса |publisher=GxP News |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref> == Перадгісторыя == === Судна MV Hondius === MV Hondius — экспедыцыйнае круізнае судна нідэрландскай кампаніі Oceanwide Expeditions, уведзенае ў эксплуатацыю ў 2019 годзе. Судна месціць 196 пасажыраў у 95 каютах і экіпаж з 72 чалавек, мае лядовы клас і выкарыстоўваецца для палярных экспедыцый у [[Антарктыка|Антарктыку]] і [[Арктыка|Арктыку]].<ref name="oceanwide">{{cite web |url=https://oceanwide-expeditions.com/de/unsere-schiffe/m-v-hondius-1 |title=M/V Hondius |publisher=Oceanwide Expeditions |access-date=2026-05-09 |lang=de}}</ref> === Вірус Андэс === [[Хантавірус]]ы перадаюцца людзям ад грызуноў пры ўдыханні аэразоляў, якія змяшчаюць мачу, фекаліі або сліну заражаных жывёл. [[Вірус Андэс]] (ANDV) — адзіны вядомы хантавірус, здольны ў рэдкіх выпадках перадавацца ад чалавека да чалавека, як правіла пры цесным і працяглым кантакце. Лятальнасць [[Хантавірусны кардыяпульманальны сіндром|хантавіруснага кардыяпульманальнага сіндрому]], выкліканага гэтым вірусам, дасягае 40-50 %; спецыфічнага лячэння і вакцыны не існуе. Інкубацыйны перыяд складае ад аднаго да шасці тыдняў.<ref name="who-response"/><ref name="gazeta">{{cite web |url=https://www.gazeta.ru/social/2026/05/08/22904701.shtml |title=Вспышка хантавируса: в каких странах его обнаружили, какие симптомы |publisher=[[Газета.ру]] |date=2026-05-08 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref> Найбольш значная папярэдняя ўспышка з міжчалавечай перадачай адбылася ў 2018—2019 гадах у аргенцінскім горадзе Эпуэн, дзе адна крыніца заражэння прывяла да 34 выпадкаў інфекцыі і 11 смяротных зыходаў ад хантавіруснага лёгачнага сіндрому.<ref name="livescience">{{cite web |url=https://www.livescience.com/health/live/hantivirus-cruise-friday-may-8 |title=Hantavirus cruise live updates |publisher=Live Science |date=2026-05-08 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref> === Эпідэміялагічны кантэкст у Аргенціне === Па дадзеных Міністэрства аховы здароўя Аргенціны, у эпідэміялагічным сезоне 2025—2026 гадоў пацверджаны 101 выпадак хантавіруснай інфекцыі з 32 смяротнымі зыходамі (лятальнасць звыш 31 %). З пачатку 2026 года зарэгістравана 42 новых заражэння – паказчыкі значна перавышаюць эпідэмічны парог і з’яўляюцца рэкорднымі за апошняе дзесяцігоддзе. У краіне цыркулявалі штамы Orthohantavirus andesense і Orthohantavirus mamorense. Спецыялісты звязвалі рост захворвання з пашырэннем кантакту насельніцтва з прыроднымі тэрыторыямі, кліматычнымі зменамі і міграцыяй грызуноў-пераносчыкаў.<ref name="gxpnews"/><ref name="vedomosti">{{cite web |url=https://www.vedomosti.ru/politics/news/2026/05/07/1195788-vspishka-hantavirusa |title=В Аргентине произошла крупная вспышка хантавируса |publisher=[[Ведомости]] |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref> == Храналогія падзей== === Папярэдняе падарожжа па Паўднёвай Амерыцы === Першым захварэлым (індэксным выпадкам) стаў 70-гадовы грамадзянін Нідэрландаў. З 27 лістапада 2025 па 1 красавіка 2026 года ён разам з жонкай (69 гадоў) здзяйсняў арніталагічную паездку па [[Чылі]], [[Уругвай|Уругваі]] і [[Аргенціна|Аргенціне]]. 31 студзеня пара ўехала ў Аргенціну праз правінцыю [[Неукен (правінцыя)|Неукен]], а таксама наведала правінцыю [[Місьёнес (правінцыя)|Місьёнес]] — абодва рэгіёны з’яўляюцца эндэмічнымі па хантавірусе. 13 сакавіка яны выехалі ва Уругвай і вярнуліся ў Аргенціну 27 сакавіка, за чатыры дні да адплыцця. СААЗ меркавалі, што заражэнне адбылося менавіта падчас гэтай паездкі пры назіранні за птушкамі ў месцах пражывання грызуноў-носьбітаў віруса.<ref name="cnn">{{cite web |url=https://www.cnn.com/2026/05/07/world/hantavirus-ship-tenerife-outbreak-intl |title=From US to Singapore, countries race to track hantavirus |publisher=[[CNN]] |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref><ref name="cbsnews">{{cite web |url=https://www.cbsnews.com/news/hantavirus-cruise-ship-mv-hondius-passengers-monitored-us-worldwide/ |title=5 U.S. states monitoring passengers who departed cruise ship stricken by hantavirus |publisher=[[CBS News]] |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref> Міністэрства аховы здароўя краіны адзначыла, што ў правінцыі [[Вогненная Зямля (правінцыя)|Вогненная Зямля]], з адміністрацыйнага цэнтра якой Ушуаі выйшла судна, ніводнага выпадку хантавіруса не фіксавалася з моманту пачатку абавязковай рэгістрацыі ў 1996 годзе.<ref name="cbsnews"/> === Экспедыцыя. Першыя смерці (красавік) === 1 красавіка 2026 года MV Hondius выйшаў з [[Ушуая|Ушуаі]]. На борце знаходзілася 149 чалавек (уключаючы пасажыраў і экіпаж) з 23 краін, з запланаванымі прыпынкамі ў [[Антарктыда|Антарктыдзе]], на [[Фалклендскія астравы|Фалклендскіх астравах]], [[Паўднёвая Георгія|Паўднёвай Георгіі]], [[Трыстан-да-Кунья (астравы)|Трыстан-да-Кунья]], [[Востраў Святой Алены|востраве Святой Алены]], [[Востраў Ушэсця|востраве Ушэсця]] і [[астравы Зялёнага Мыса|Каба-Вердэ]], з канчатковым пунктам на [[Канарскія астравы|Канарскіх астравах]]. 6 красавіка ў 70-гадовага нідэрландскага пасажыра з’явіліся ліхаманка, галаўны боль, боль у жываце і дыярэя. 11 красавіка, калі судна знаходзілася паміж Паўднёвай Георгіяй і востравам Святой Алены, ён памёр; прычыны смерці на той момант устанавіць не ўдалося.<ref name="cbc-timeline">{{cite web |url=https://www.cbc.ca/news/world/hantavirus-outbreak-timeline-cruise-ship-9.7190889 |title=A timeline of the deadly hantavirus outbreak that unfolded on a cruise ship |publisher=[[CBC News]] |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref> 13—15 красавіка судна рабіла прыпынак на Трыстан-да-Кунья (брытанскай заморскай тэрыторыі ў Паўднёвай Атлантыцы). Пасажыры назіралі за дзікімі жывёламі на беразе.<ref name="tristan">{{cite web |url=https://www.tristandc.com/government/news-2026-05-04-hondius-hantavirus.php |title=Suspected Hantavirus on the Cruise Ship MV Hondius |publisher=Tristan da Cunha Government |date=2026-05-04 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref> 24 красавіка судна прыбыло да вострава Святой Алены. Цела загінулага было знята з борта; яго ўдава сышла на бераг са страўнікава-кішачнымі сімптомамі. Адначасова больш за 20 пасажыраў з не менш чым 12 краін пакінулі судна — праз два тыдні пасля першай смерці, — не ведаючы пра ўспышку. Сярод іх былі грамадзяне [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Тайвань|Тайваня]], [[Швейцарыя|Швейцарыі]], [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], Нідэрландаў і краін [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыкі]].<ref name="npr-passengers">{{cite web |url=https://www.npr.org/2026/05/07/nx-s1-5814632/passengers-left-ship-hantavirus-st-helena |title=Health officials track dozens who left hantavirus-stricken ship after 1st fatality |publisher=[[NPR]] |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref><ref name="blueprint">{{cite web |url=https://theblueprint.ru/news/39610 |title=Более 20 человек успели сойти с круизного лайнера MV Hondius, где зафиксировали вспышку хантавируса |publisher=The Blueprint |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref> 25 красавіка ўдава вылецела рэйсам авіякампаніі Airlink у [[Яганэсбург]]; яе стан рэзка пагоршыўся ў палёце. 26 красавіка яна памерла ў бальніцы. 4 мая яе смерць была пацверджана ПЦР-тэстам як выкліканая хантавірусам. Паўднёваафрыканскія ўлады неадкладна пачалі трасіроўку кантактаў: усяго было ўстаноўлена больш за 60 чалавек, якія знаходзіліся ў кантакце з загінулай.<ref name="who-don"/><ref name="time">{{cite web |url=https://time.com/article/2026/05/07/countries-hantavirus-hondius-cruise-ship/ |title=What Countries Are Linked to the Hantavirus Outbreak? |publisher=[[Time (журнал)|Time]] |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref> Яшчэ адзін пасажыр — 69-гадовы брытанец — захварэў 24 красавіка. 27 красавіка ён быў эвакуіраваны з востарва Ушэсця ў [[ПАР]] і шпіталізаваны ў яганэсбургскую рэанімацыю. Менавіта ў яго 2 мая лабараторна ўпершыню пацвердзілі хантавірусную інфекцыю.<ref name="who-don"/><ref name="un-news">{{cite web |url=https://news.un.org/ru/story/2026/05/1467861 |title=ВОЗ о вспышке хантавируса: вирус опасен для инфицированных, но риск передачи крайне низок |publisher=Новости ООН |date=2026-05-08 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref> === Апавяшчэнне СААЗ. Трэцяя смерць. Пацвярджэнне віруса Андес (2—6 мая) === 2 мая Вялікабрытанія апавясціла СААЗ аб кластары цяжкіх вострых рэспіраторных захворванняў на борце ў адпаведнасці з [[Міжнародныя медыка-санітарныя правілы|ММСП]]. У той жа дзень на борце памёр трэці пасажыр — грамадзянін (грамадзянка) [[Германія|Германіі]]: сімптомы пачаліся 28 красавіка. Цела заставалася на борце судна аж да руху на [[Тэнэрыфэ]].<ref name="who-don"/><ref name="livescience"/> 4 мая судна ўстала на якар у [[Прая|Праі]] (сталіца Каба-Вердэ). Медыцынскія каманды астраўной дзяржавы падняліся на борт для абследавання біяматэрыялаў. Улады правялі «тэхнічную і эпідэміялагічную ацэнку» і не дазволілі швартоўку і высадку пасажыраў з-за эпідэміялагічных рызык, аднак дазволілі эвакуіраваць трох цяжкахворых пасажыраў.<ref name="bfm">{{cite web |url=https://www.bfm.ru/news/605619 |title=Состояние пассажиров лайнера MV Hondius оценивается как стабильное |publisher=[[BFM.ru]] |date=2026-05-06 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref><ref name="kommersant">{{cite web |url=https://www.kommersant.ru/doc/8634830 |title=Хантавирус на лайнере MV Hondius: три погибших и новые случаи |publisher=[[Коммерсантъ]] |date=2026-05-04 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref> 6 мая трое цяжкахворых (грамадзянін Германіі, грамадзянка Нідэрландаў і брытанскі член экіпажа) былі эвакуіраваны паветраным транспартам. Двое дастаўленыя ў [[Амстэрдам]] праз аэрапорт Схіпхол. Самалёт з трэцім пацыентам быў вымушаны здзейсніць незапланаваную пасадку на [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]] для дазапраўкі пасля адмовы [[Марока]] ў дазволе на пасадку; акрамя таго, у пацыента ўзнікла няспраўнасць медыцынскага абсталявання. У той жа дзень у паўднёваафрыканскім Нацыянальным інстытуце па кантролі за захворваннямі (NICD) пацвердзілі, што ўзбуджальнікам зяўляецца вірус Андэс.<ref name="cnn-may5">{{cite web |url=https://www.cnn.com/2026/05/05/africa/cruise-ship-hantavirus-who-intl |title=Hantavirus cruise ship heads for Spain's Canary Islands |publisher=[[CNN]] |date=2026-05-05 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref><ref name="who-response"/> Таксама 6 мая [[Швейцарыя]] пацвердзіла хантавірусную інфекцыю ў былога пасажыра, шпіталізаванага ва ўніверсітэцкай бальніцы [[Цюрых]]а: ён самастойна звярнуўся да ўрача пасля з’яўлення сімптомаў. Па дадзеных СААЗ, яго жонка не праяўляла сімптомаў, што дадаткова пацвярджала нізкую заразнасць віруса.<ref name="un-news"/> === Следаванне на Тэнэрыфэ. Трасіроўка кантактаў па ўсім свеце (6—9 мая) === 6 мая судна накіравалася да Тэнэрыфэ (Канарскія астравы). На борце заставаліся 87 пасажыраў і 60 членаў экіпажа. Па словах аператара Oceanwide Expeditions, абстаноўка на борце была «спакойнай»; усе пасажыры і экіпаж знаходзіліся ў рэжыме самаізаляцыі па каютах з захаваннем фізічнай дыстанцыі. Ні ў аднаго з пакінутых на борце сімптомаў захворвання не назіраліся.<ref name="abcnews">{{cite web |url=https://abcnews.go.com/International/live-updates/hantavirus-live-updates-mv-hondius-canary-islands/?id=132746955 |title=Hantavirus live updates: CDC will bring Americans back to quarantine unit |publisher=[[ABC News]] |date=2026-05-08 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref><ref name="un-news"/> 7 мая краіны па ўсім свеце распачалі экстранныя меры для прадухілення далейшага распаўсюджвання: органы аховы здароўя на чатырох кантынентах шукалі пасажыраў, якія сышлі з судна да афіцыйнага выяўлення віруса, і ўсіх, хто знаходзіўся з імі ў цесным кантакце. Выконваючая абавязкі дырэктара СААЗ па пытаннях гатоўнасці да эпідэмій і пандэмій [[Марыя Ван Керкхове]] пацвердзіла, што арганізацыя прадугледжвае выбліск віруса Андэс; вынікі аналізаў у NICD павінны былі канчаткова пацвердзіць гэтую версію.<ref name="gazeta"/><ref name="docunion">{{cite web |url=https://docunion.ru/news/chislo-sluchaev-zarazheniya-hantavirusom-na-lajnere-mv-hondius-vyroslo-do-semi |title=Число случаев заражения хантавирусом на лайнере MV Hondius выросло до семи |publisher=Docunion |date=2026-05-07 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref> 8 мая прадстаўнік СААЗ Крысціян Ліндмаер на брыфінгу ў [[Жэнева|Жэневе]] пацвердзіў, што нават асобы ў цесным кантакце з хворымі — у тым ліку сцюардэса, якая абслугоўвала адну з пасажырак, і сцюардэса рэйса Airlink — атрымалі адмоўныя вынікі тэстаў. Паводле яго слоў, нават сумеснае пражыванне ў адной каюце не заўсёды прыводзіла да перадачы інфекцыі, што дэманструе вельмі абмежаваную здольнасць віруса да распаўсюджвання ад чалавека да чалавека. СААЗ падкрэсліла, што цяперашняя ўспышка прынцыпова адрозніваецца ад пандэміі [[COVID-19]].<ref name="un-news"/> У гэты ж дзень стала вядома, што трэці брытанскі грамадзянін з падазрэннем на хантавірус знаходзіцца на Трыстан-да-Кунья.<ref name="npr-spain">{{cite web |url=https://www.npr.org/2026/05/08/g-s1-121055/spain-readies-for-evacuations |title=Spain readies for evacuations as a hantavirus-hit cruise ship heads for Canary Islands |publisher=[[NPR]] |date=2026-05-08 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref> === Прыбыццё на Канарскія астравы. Эвакуацыя (10—11 мая) === Днём судна прыбыла ў порт Гранадылья-дэ-Абона (Тэнэрыфэ). Паколькі мясцовыя ўлады адмовіліся дазволіць судну ўстаць ля прычала, пасажыры павінны перабіраліся на бераг малымі судамі, а затым на ізаляваных і ахоўных аўтобусах непасрэдна да самалётаў у адгароджанай зоне аэрапорта. Пасажыраў планавалася адправіць на радзіму чартарнымі рэйсамі; грамадзян [[Іспанія|Іспаніі]] на каранцін у ваенным шпіталі ў [[Мадрыд]]зе, працягласць якога не вызначана ў сувязі з доўгім інкубацыйным перыядам (да 45 дзён). Судна пасля эвакуацыі павінна было вярнуцца ў Нідэрланды з мінімальным экіпажам.<ref name="cbsnews-evac">{{cite web |url=https://www.cbsnews.com/news/hantavirus-cruise-ship-americans-us-evacuation-flight/ |title=U.S. plans evacuation flight for Americans on cruise ship in hantavirus outbreak |publisher=[[CBS News]] |date=2026-05-08 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref><ref name="hitech-mail">{{cite web |url=https://hi-tech.mail.ru/articles/147430-chto-izvestno-pro-lajner-mv-hondius-i-vspyshku-hantavirusa/ |title=Что известно про лайнер MV Hondius и вспышку хантавируса |publisher=Hi-Tech Mail.ru |date=2026-05-09 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref><ref>[https://www.tvc.ru/news/342704 Как после ядерного взрыва: на Канарах эвакуируют туристов с заражённого хантавирусом лайнера]</ref> Прэзідэнт Канарскіх астравоў Фернанда Клавіха і мэр Гранадыльі-дэ-Абона Хасэ Дамінга Рэгалада публічна адкінулі заход судна, баючыся пагрозы для мясцовага насельніцтва. Тым не менш СААЗ паказала, што «Іспанія нясе маральнае і прававое абавязацельства аказаць дапамогу гэтым людзям, сярод якіх некалькі іспанскіх грамадзян» і цэнтральны ўрад зацвердзіла заход.<ref name="aljazeera">{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/5/6/canary-islands-refuses-to-allow-mv-hondius-with-hantavirus-to-dock |title=Three people evacuated from hantavirus-hit cruise ship in the Atlantic |publisher=[[Аль-Джазира]] |date=2026-05-06 |access-date=2026-05-09 |lang=en}}</ref><ref name="cbsnews"/> Для эвакуацыі задзейнічаны авіяцыйныя сілы ЗША, Іспаніі, Францыі, Канады, Ірландыі, Нідэрландаў і шэрагу іншых дзяржаў. З 17 эвакуяваных грамадзян ЗША ў аднаго ПЦР-тэст паказаў слабастаноўчы вынік на штам «Андэс», яшчэ ў аднаго назіраліся лёгкія сімптомы захворвання. Абодва ізаляваныя на борце самалёта і накіраваныя ў медыцынскі цэнтр Універсітэта Небраскі<ref name="rt-reysy">{{cite web |url=https://russian.rt.com/world/news/1630175-voz-hondius-evakuatsiya-reysy |title=Глава ВОЗ: для эвакуации пассажиров лайнера Hondius организуют десять рейсов |publisher=[[RT]] |date=2026-05-09 |access-date=2026-05-11 |lang=ru}}</ref> 11 мая эвакуацыя завершана<ref name="kiprinform">{{cite web |url=https://www.kiprinform.com/cyprus_news/avstralija-jevakuiruet-grazhdan-s-mv-hondius-na-fone-vspyshki-andskogo-hantavirusa/ |title=Австралия эвакуирует граждан с MV Hondius на фоне вспышки андского хантавируса |publisher=Кипр информ |date=2026-05-11 |access-date=2026-05-11 |lang=ru}}</ref>. === Пасля эвакуацыі. Новыя выпадкі (з 12 мая)=== 12 мая быў зафіксаваны новы выпадак заражэння ў аднаго з іспанскіх пасажыраў, які знаходзіўся на каранціне ў Цэнтральным ваенным шпіталі імя Гомеса Улы ў [[Мадрыд]]зе. Умужчыны развіліся субфебрыльная тэмпература і лёгкія рэспіраторныя сімптомы. Астатнія 13 іспанскіх пасажыраў далі адмоўны вынік тэсту<ref name="euronews-12may">{{cite web |url=https://www.euronews.com/health/2026/05/12/dutch-hospital-workers-quarantined-after-faulty-procedure-treating-hantavirus-patient |title=Hantavirus outbreak latest: Spain confirms one new case amongst evacuees |publisher=Euronews |date=2026-05-12 |access-date=2026-05-12 |lang=en}}</ref>. У нідэрландскім універсітэцкім медыцынскім цэнтры Radboudumc ў [[Неймеген]]е 12 супрацоўнікаў пераведзены ў прафілактычны шасцітыднёвы каранцін пасля таго, як пры працы з шпіталізаваным пацыентам (пасажырам MV Hondius) не былі выкананыя найстрогія пратаколы пры плоце і апрацоўцы узораў крыві і мачы. Міністр аховы здароўя Сафі Херманс, паведамляючы пра інцыдэнт парламенту, падкрэсліла, што верагоднасць заражэння персаналу малая, аднак бальніца вырашыла «падстрахавацца». Рызыка інфікавання ацэненая як нізкая<ref name="nltimes-radboud">{{cite web |url=https://nltimes.nl/2026/05/11/hantavirus-12-radboud-hospital-workers-quarantine-due-slack-safety-measures |title=Hantavirus: 12 Radboud hospital workers to quarantine due to slack safety measures |publisher=NL Times |date=2026-05-11 |access-date=2026-05-12 |lang=en}}</ref><ref name="usnews-radboud">{{cite web |url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2026-05-12/planes-with-hantavirus-cruise-passengers-land-in-the-netherlands-hospital-quarantines-12 |title=Dutch Hospital Quarantines 12 Over Breach of Hantavirus Protocol |publisher=[[U.S. News & World Report]] |date=2026-05-12 |access-date=2026-05-12 |lang=en}}</ref>. == Выпадкі захворвання == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- ! Краіны !! Пацверджана !!Падазрэнні !! Смерці |- | {{Сцягафікацыя|Нідэрланды}}|| 2 || 0 || 2 |- | {{Сцягафікацыя|Германія}} || 2 || 0 || 1 |- | {{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}} || 1 || 1 || 0 |- | {{Сцягафікацыя|Швейцарыя}} || 1 || 0 || 0 |- | {{Сцягафікацыя|Францыя}} || 1 || 0 || 0 |- | {{Сцягафікацыя|ЗША}}|| 0 || 1 || 0 |- | {{Сцягафікацыя|Іспанія}} || 1 || 0 || 0 |- ! Усяго !! 8 !! 2 !! 3 |} ==Міжнародная рэакцыя == === СААЗ === Атрымаўшы апавяшчэнне 2 мая, СААЗ неадкладна прыступіла да каардынацыі міжнароднага рэагавання. Генеральны дырэктар [[Тэдрас Аданам Гебрэесус]] ахарактарызаваў сітуацыю як сур’ёзную, аднак ацаніў агульную рызыку для насельніцтва як нізкую і падкрэсліў, што ўспышка не супастаўная з [[COVID-19]], паколькі хантавірус не валодае ўласцівасцямі рэспіраторнага патагена з паветрана-капежнай перадачай. СААЗ накіравала эксперта непасрэдна на борт судна, арганізавала пастаўку 2500 дыягнастычных набораў з Аргенціны ў лабараторыі пяці краін, а таксама каардынавала трасіроўку кантактаў на міжнародным узроўні, аналізуючы пасадкавыя спісы самалётаў і судоў.<ref name="who-response"/><ref name="un-news"/> Прадстаўнік СААЗ па інфекцыйных захворваннях Анаіс Леганд паказала, што пры папярэдніх успышках узровень смяротнасці заставаўся высокім, а ключавую ролю гуляюць ранняя дыягностыка і падтрымлівае лячэнне.<ref name="gazeta"/> === Аргенціна === 6 мая Міністэрства аховы здароўя сумесна з Інстытутам Мальбрана апублікавала падрабязную справаздачу аб маршруце індэкснага выпадку і пачала адлоў і тэсціраванне грызуноў уздоўж маршруту нідэрландскай пары. Краіна перадала біялагічныя матэрыялы і лабараторныя рэагенты Іспаніі, [[Сенегал]]у, ПАР, Нідэрландам і Вялікабрытаніі.<ref name="time"/><ref name="cnn"/> === ЗША === [[ЗША]] актывавалі Цэнтр экстранных аперацый і накіравалі групу эпідэміёлагаў на Тэнэрыфэ. Выбліск хантавіруса класіфікавалі як надзвычайную сітуацыю. Паводле звестак на 8 мая, не менш за дзевяць жыхароў ЗША з шасці штатаў праходзілі маніторынг. 17 амерыканскіх грамадзян заставаліся на борце. Амерыканскія пасажыры, знятыя з судна, павінны былі быць накіраваныя ў Нацыянальны каранцінны блок пры медыцынскім цэнтры ўніверсітэта Небраскі — адзіная ў ЗША федэральна фінансаваная каранцінная ўстанова з 20 ізаляванымі боксамі з адмоўным ціскам паветра.<ref name="abcnews"/><ref name="cbsnews"/><ref name="ria">{{cite web |url=https://ria.ru/20260508/khantavirus--2091344562.html |title=Роспотребнадзор рассказал о варианте хантавируса, выявленном в России |publisher=[[РИА Новости]] |date=2026-05-08 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref> === Нідэрланды === Нідэрланды як краіна сцяга судна ўзялі на сябе каардынацыю дапамогі людзям на борце. Міністэрства замежных спраў апублікавала адпаведную заяву. 5 мая авіякампанія [[KLM]] была паведамлена аб тым, што загінулая нідэрландка кароткачасова знаходзілася ў салоне аднаго з яе самалётаў у Яганэсбургу 25 красавіка, пасля чаго была знятая з рэйса як занадта цяжкахворая. Авіякампанія апавясціла пасажыраў таго рэйса. Двое эвакуяваных 6 мая былі пераведзены ў бальніцы Нідэрландаў.<ref name="time"/><ref name="aljazeera"/><ref name="un-news"/> === Расія === [[Расспажыўнагляд]] заявіў, што трымае сітуацыю пад кантролем і запытаў дадатковую інфармацыю ў профільнага ведамства Нідэрландаў. Адзін расіянін уваходзіў у склад экіпажа MV Hondius і на момант публікацыі не выяўляе сімптомаў захворвання. Варыянт хантавіруса, які апынуўся ў Расіі (гемарагічная ліхаманка з нырачным сіндромам — ГЛНС), не перадаецца паміж людзьмі, а эпідэміялагічная абстаноўка па ГЛНС у краіне стабільная. Пры гэтым Расспажыўнагляд падкрэсліў гатоўнасць да сцэнару з завозам хантавірасаў андскага тыпу: у Расіі маюцца айчынныя тэст-сістэмы для дыягностыкі.<ref name="ria"/><ref name="teleport">{{cite web |url=https://www.teleport2001.ru/news/2026-05-09/213856-prirodnye-ochagi-khantavirusa-naydeny-po-vsey-rossii.html |title=Природные очаги хантавируса найдены по всей России |publisher=Телепорт2001 |date=2026-05-09 |access-date=2026-05-10 |lang=ru}}</ref> === Сінгапур === Агенцтва інфекцыйных захворванняў Сінгапура ізалявала двух грамадзян (67 і 65 гадоў), якія ляцелі тым жа рэйсам з Яганэсбурга, што і пацверджаны выпадак: у аднаго адзначаўся насмарк, другі заставаўся бессімптомным. Агенцтва ацаніла рызыку для насельніцтва Сінгапура як нізкую. === Каба-Вердэ === Улады астраўной дзяржавы правялі медыцынскае абследаванне на борце, аднак не мелі рэсурсаў для паўнавартаснай эвакуацыі. Пасажырам не дазволілі сысці на бераг для атрымання меддапамогі на сушы. Пасля эвакуацыі траіх цяжкахворых судна пакінула тэрытарыяльныя воды Каба-Вердэ.<ref name="bfm"/><ref name="kommersant"/> === Іншыя краіны === Не менш за 12 краін вялі назіранне за асобамі, якія пакінулі судна да пацвярджэння ўспышкі: Аўстралія, [[Канада]], [[Данія]], Германія, Нідэрланды, [[Новая Зеландыя]], [[Сент-Кітс і Невіс]], [[Сінгапур]], [[Швецыя]], Швейцарыя, [[Турцыя]], Вялікабрытанія і [[ЗША]]. Дацкае агенцтва па бяспецы пацыентаў паведаміла, што адзін дацкі грамадзянін вярнуўся дадому ў канцы красавіка і знаходзіўся на самаізаляцыі без сімптомаў. На борце былі таксама грамадзяне [[бельгія|Бельгіі]], [[францыя|Францыі]], [[Грэцыя|Грэцыі]], [[Гватэмала|Гватэмалы]], [[Індыя|Індыі]], [[ірландыя|Ірландыі]], [[японія|Японіі]], [[чарнагорыя|Чарнагорыі]], [[польшча|Польшчы]], [[партугалія|Партугаліі]], Тайваня і [[украіна|Украіны]].<ref name="time"/><ref name="blueprint"/> == Гл. таксама == * [[Успышка Эболы ў Ітуры (2026)]] * [[Пандэмія COVID-19]] * [[Успышка COVID-19 на Diamond Princess]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * {{cite web |url=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2026-DON599 |title=Hantavirus cluster linked to cruise ship travel, Multi-country |publisher=ВОЗ |lang=en}} * {{cite web |url=https://www.who.int/news/item/07-05-2026-who-s-response-to-hantavirus-cases-linked-to-a-cruise-ship |title=WHO's response to hantavirus cases linked to a cruise ship |publisher=ВОЗ |lang=en}} * {{cite web |url=https://www.cdc.gov/media/releases/2026-hantavirus-confirmed-cruise-ship.html |title=Statement on the M/V Hondius Cruise Ship |publisher=ЦКЗ США |lang=en}} * {{cite web |url=https://www.tristandc.com/government/news-2026-05-04-hondius-hantavirus.php |title=Suspected Hantavirus on the Cruise Ship MV Hondius |publisher=Tristan da Cunha Government |lang=en}} * {{cite web |url=https://news.un.org/ru/story/2026/05/1467861 |title=ВОЗ о вспышке хантавируса: вирус опасен для инфицированных, но риск передачи крайне низок |publisher=Новости ООН |lang=ru}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Катастрофы 2026 года]][[Катэгорыя:Красавік 2026 года]][[Катэгорыя:Май 2026 года]][[Катэгорыя:Эпідэміі]] 9t11ujq5v0bx8t4m99r405x1ekn9403 0 807920 5154126 5142330 2026-06-13T20:20:30Z DBatura 73587 5154126 wikitext text/x-wiki '''Севастопальская ваенна-марская база''' — галоўная ваенна-марская база Чарнаморскага флоту<ref>Коряковцев А. А. [https://bigenc.ru/c/chernomorskii-flot-c92733 Черноморский флот] // Большая российская энциклопедия, 27 марта 2024</ref> [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], [[СССР|Савецкага Саюза]], [[Украіна|Украіны]] і [[Расійская Федэрацыя|Расійскай Федэрацыі]]. Станаўленне базы адбылося пры імператрыцы [[Кацярына Вялікая|Кацярыны II]], калі 13 мая 1783 года ў бухту ля сяла Ахтыар (пасля горад [[Севастопаль]]) увайшлі караблі Азоўскай і Дняпроўскай флатылій<ref name="аиф">[https://aif.ru/dontknows/infographics/sostav_chernomorskogo_flota_vmf_rossii_infografika Состав Черноморского флота ВМФ России. Инфографика]</ref>. Пасля [[Распад СССР|распаду СССР]] Севастопаль быў падзелены паміж расійскім і ўкраінскім флатамі. Адпаведнае пагадненне падпісалі 3 жніўня 1992 года прэзідэнты дзвюх краін [[Барыс Ельцын]] і [[Леанід Краўчук]]. 9 чэрвеня 1995 года лідары краін падпісалі Пагадненне аб асобным базаванні расійскага Чарнаморскага флоту і Ваенна-марскіх сіл Украіны.<ref name="аиф"/> У сакавіку 2014 года з пачаткам [[Расійска-ўкраінская вайна|расійска-ўкраінскага канфлікту]] і [[Анексія Крыма Расіяй|анексіі Крыма]] база цалкам перайшла пад юрысдыкцыю Расіі.<ref name="аиф"/> == Крыніцы == {{крыніцы}} {{ВС}} {{УС РФ за мяжой}} [[Катэгорыя:Чарнаморскі флот]][[Катэгорыя:Севастопаль]] [[Катэгорыя:Расійская ваенная прысутнасць за мяжой]] bxdzh3evfgmihn9hpx6jv4tmlbqhf7x 0 808741 5154105 5150381 2026-06-13T15:49:39Z Falk22 147665 дапаўненне 5154105 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік}} '''Раман Яўгенавіч Канаплёў''' ({{ВД-Прэамбула}}) — расійскі і партугальскі [[пісьменнік]], [[Публіцыстыка|публіцыст]], [[журналіст]] і палітычны аналітык. Яго літаратурная і экспертна-аналітычная праца прысвечана палітычным працэсам, сацыяльнай дынаміцы і ідэалагічным трансфармацыям у Расіі, Прыднястроўі, Малдове і на еўрапейскай прасторы. == Біяграфія == Нарадзіўся 4 верасня 1973 года ў сям’і [[Інжынер|інжынераў]].<ref>{{cite news |title=Глобальная игра и сумерки в Приднестровье |date=2025-01-28 |url=https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-v-pridnestrove |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20250130000000/https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-в-приднестровье |archive-date=2025-01-30}}</ref> У 1978 годзе пераехаў з сям’ёй у [[Днястроўск]] ([[Малдаўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Малдаўская ССР]]), дзе скончыў школу. У 1992 годзе вярнуўся ў [[Расія|Расію]]. Скончыў Міжнародны інстытут эканомікі і права ў Маскве (1996) па спецыяльнасці «Канстытуцыйнае права» і [[Бранскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт]] (2003) як інжынер. == Грамадская і аналітычная дзейнасць == У 1993 годзе браў удзел у абароне Дома Саветаў Расіі.<ref>{{cite news |title=Приднестровского журналиста выдавливают из России |date=2010-02-22 |url=https://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/ |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712015307/http://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/ |archive-date=2015-07-12}}</ref> З канца 1990-х рэгулярна публікуе аналітычныя матэрыялы ў расійскіх і міжнародных выданнях («АПН», «Русский журнал», «Русская идея»).<ref>{{cite web |url=https://www.apn.ru/index.php?do=authors&author=153 |title=Публикации на APN.ru |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201000000/https://www.apn.ru/index.php?do=authors&author=153 |archive-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{cite web |url=https://rusistina.ru/author/konoplev |title=Публикации на платформе «Русская идея» |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20240501000000/https://rusistina.ru/author/konoplev |archive-date=2024-05-01}}</ref> З'яўляўся экспертам сеткі «Кремль.org».<ref>{{cite web |url=http://www.kreml.org/users/konoplev |title=Профиль эксперта |publisher=Кремль.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20050215115749/http://www.kreml.org/users/konoplev |archive-date=2005-02-15}}</ref> У 2009—2017 гадах быў уладальнікам і галоўным рэдактарам інфармацыйнага агенцтва «Днестр». Аўтар аналітычных дакладаў, уключаючы «Прыднястроўе будучыні: ліберальная эканоміка, свабода і бяспека» (2010) і шэрагу даследаванняў па ідэалагічных трансфармацыях у Усходняй Еўропе (2024).<ref>{{cite web |url=https://i.despiteborders.com/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ |title=Приднестровье будущего: либеральная экономика, свобода и безопасность |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918161041/http://dniester.ru/english/2010/09/18/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ |archive-date=2010-09-18}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.apn.ru/index.php?newsid=46642 |title=Румынский национализм. Эволюция и территория |language=ru|date=2024-06-03}}</ref> == Эміграцыя і сучасная дзейнасць == У 2013 годзе пераехаў у Партугалію, грамадзянства якой атрымаў у 2019 годзе. Працягвае займацца аналітычнай працай і літаратурнай творчасцю. З 2021 года выступае як аранжыроўшчык і прадзюсар музычнага праекта ''Bering Hotel''.<ref>{{cite web |url=https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910 |title=Bering Hotel |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201000000/https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910 |archive-date=2024-02-01}}</ref> == Літаратурная творчасць == Аўтар раманаў «Евангелле ад экстрэміста» (2005), «Дромаманія» (2011), «Паражэнне» (2013). Кніга «Евангелле ад экстрэміста» была ўключана ў Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў у Беларусі (рашэнне суда ў 2017 годзе).<ref>{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/respublikanskiy-spisok-ekstremistskikh-materialov-2020.html|title=Республиканский список экстремистских материалов|website=Belarus Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926082430/https://www.sb.by/articles/respublikanskiy-spisok-ekstremistskikh-materialov-2020.html|archive-date=2020-09-26|language=ru}}</ref> == Спасылкі == {{Commons}} [[Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Журналісты Расіі]] [[Катэгорыя:Публіцысты Расіі]] [[Катэгорыя:Палітычныя аналітыкі]] [[Катэгорыя:Удзельнікі абароны Дома Саветаў (1993)]] 0jrhkdecsgczg3wnlekmrj1ifhccxe4 5154112 5154105 2026-06-13T15:51:40Z Falk22 147665 дапаўненне 5154112 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік}} '''Раман Яўгенавіч Канаплёў''' ({{ВД-Прэамбула}}) — расійскі і партугальскі [[пісьменнік]], [[Публіцыстыка|публіцыст]], [[журналіст]] і палітычны аналітык. Яго літаратурная і экспертна-аналітычная праца прысвечана палітычным працэсам, сацыяльнай дынаміцы і ідэалагічным трансфармацыям у Расіі, Прыднястроўі, Малдове і на еўрапейскай прасторы. == Біяграфія == Нарадзіўся 4 верасня 1973 года ў сям’і [[Інжынер|інжынераў]].<ref>{{cite news |title=Глобальная игра и сумерки в Приднестровье |date=2025-01-28 |url=https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-v-pridnestrove |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20250130000000/https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-в-приднестровье |archive-date=2025-01-30}}</ref> У 1978 годзе пераехаў з сям’ёй у [[Днястроўск]] ([[Малдаўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Малдаўская ССР]]), дзе скончыў школу. У 1992 годзе вярнуўся ў [[Расія|Расію]]. Скончыў Міжнародны інстытут эканомікі і права ў Маскве (1996) па спецыяльнасці «Канстытуцыйнае права» і [[Бранскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт]] (2003) як інжынер. == Грамадская і аналітычная дзейнасць == У 1993 годзе браў удзел у абароне Дома Саветаў Расіі.<ref>{{cite news |title=Приднестровского журналиста выдавливают из России |date=2010-02-22 |url=https://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/ |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712015307/http://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/ |archive-date=2015-07-12}}</ref> У перыяд з 1996 па 1999 год з’яўляўся лідарам і выканаўцам рок-гурта «[[Волшебная Гора (рок-гурт)|Волшебная Гора]]» ([[Бранск]]), у складзе якога браў удзел у рэгіянальных музычных фестывалях («Жалезны Марш», «Аскольская Ліра») і канцэртах незалежнага [[Рок-музыка|року]]. З канца 1990-х рэгулярна публікуе аналітычныя матэрыялы ў расійскіх і міжнародных выданнях («АПН», «Русский журнал», «Русская идея»).<ref>{{cite web |url=https://www.apn.ru/index.php?do=authors&author=153 |title=Публикации на APN.ru |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201000000/https://www.apn.ru/index.php?do=authors&author=153 |archive-date=2024-02-01}}</ref><ref>{{cite web |url=https://rusistina.ru/author/konoplev |title=Публикации на платформе «Русская идея» |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20240501000000/https://rusistina.ru/author/konoplev |archive-date=2024-05-01}}</ref> З'яўляўся экспертам сеткі «Кремль.org».<ref>{{cite web |url=http://www.kreml.org/users/konoplev |title=Профиль эксперта |publisher=Кремль.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20050215115749/http://www.kreml.org/users/konoplev |archive-date=2005-02-15}}</ref> У 2009—2017 гадах быў уладальнікам і галоўным рэдактарам інфармацыйнага агенцтва «Днестр». Аўтар аналітычных дакладаў, уключаючы «Прыднястроўе будучыні: ліберальная эканоміка, свабода і бяспека» (2010) і шэрагу даследаванняў па ідэалагічных трансфармацыях у Усходняй Еўропе (2024).<ref>{{cite web |url=https://i.despiteborders.com/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ |title=Приднестровье будущего: либеральная экономика, свобода и безопасность |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918161041/http://dniester.ru/english/2010/09/18/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ |archive-date=2010-09-18}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.apn.ru/index.php?newsid=46642 |title=Румынский национализм. Эволюция и территория |language=ru|date=2024-06-03}}</ref> == Эміграцыя і сучасная дзейнасць == У 2013 годзе пераехаў у Партугалію, грамадзянства якой атрымаў у 2019 годзе. Працягвае займацца аналітычнай працай і літаратурнай творчасцю. З 2021 года выступае як аранжыроўшчык і прадзюсар музычнага праекта ''Bering Hotel''.<ref>{{cite web |url=https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910 |title=Bering Hotel |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201000000/https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910 |archive-date=2024-02-01}}</ref> == Літаратурная творчасць == Аўтар раманаў «Евангелле ад экстрэміста» (2005), «Дромаманія» (2011), «Паражэнне» (2013). Кніга «Евангелле ад экстрэміста» была ўключана ў Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў у Беларусі (рашэнне суда ў 2017 годзе).<ref>{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/respublikanskiy-spisok-ekstremistskikh-materialov-2020.html|title=Республиканский список экстремистских материалов|website=Belarus Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926082430/https://www.sb.by/articles/respublikanskiy-spisok-ekstremistskikh-materialov-2020.html|archive-date=2020-09-26|language=ru}}</ref> == Спасылкі == {{Commons}} [[Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Журналісты Расіі]] [[Катэгорыя:Публіцысты Расіі]] [[Катэгорыя:Палітычныя аналітыкі]] [[Катэгорыя:Удзельнікі абароны Дома Саветаў (1993)]] j1elhvbfip5fu5ml2t4tkl1dsqdwvog 5154260 5154112 2026-06-14T11:10:46Z M.L.Bot 261 Адхілены 2 апошнія змены (зробленыя [[Адмысловае:Contributions/Falk22|Falk22]]) і адноўлена версія 5150381, зробленая DobryBrat: не ясна як тут дапоўнена, каля 1/3 тэксту ў выніку "дапаўнення" выдалена 5154260 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік}} '''Раман Яўгенавіч Канаплёў''' ({{ВД-Прэамбула}}) — расійскі [[пісьменнік]], [[Публіцыстыка|публіцыст]], [[журналіст]] і палітычны аналітык. Аўтар мастацкай прозы, публіцыстычных і экспертна-аналітычных матэрыялаў. З 1990-х гадоў супрацоўнічаў з расійскімі і прыднястроўскімі сродкамі масавай інфармацыі, асвятляў грамадска-палітычныя працэсы на [[Постсавецкая прастора|постсавецкай прасторы]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сям’і [[Інжынер|інжынераў]].<ref>{{cite news |title=Глобальная игра и сумерки в Приднестровье |date=2025-01-28 |url=https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-v-pridnestrove |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20250130000000/https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-в-приднестровье |archive-date=2025-01-30}}</ref> У 1978 годзе пераехаў з сям’ёй у [[Днястроўск]] ([[Малдаўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Малдаўская ССР]]), дзе скончыў школу. У 1992 годзе вярнуўся ў [[Расія|Расію]]. У 1996 годзе скончыў [[Міжнародны інстытут эканомікі і права]] ў Маскве па спецыяльнасці «Канстытуцыйнае права». У 2003 годзе атрымаў інжынерную адукацыю ў [[Бранскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт|Бранскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце]]. У перыяд з 1996 па 1999 год з’яўляўся лідарам і выканаўцам рок-гурта «[[Волшебная Гора (рок-гурт)|Волшебная Гора]]» ([[Бранск]]), у складзе якога браў удзел у рэгіянальных музычных фестывалях («Жалезны Марш», «Аскольская Ліра») і канцэртах незалежнага [[Рок-музыка|року]]. З 2013 года пражывае ў [[Партугалія|Партугаліі]], дзе займаецца літаратурнай, аналітычнай і музычнай дзейнасцю. == Грамадская дзейнасць == У пачатку 1990-х гадоў удзельнічаў у расійскіх апазіцыйных і грамадзянскіх рухах. Падчас [[Канстытуцыйны крызіс у Расіі (1993)|канстытуцыйнага крызісу 1993 года]] быў сярод абаронцаў [[Дом Саветаў (Масква)|Дома Саветаў Расіі]].<ref>{{cite news |title=Приднестровского журналиста выдавливают из России |date=2010-02-22 |url=https://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/ |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712015307/http://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/ |archive-date=2015-07-12}}</ref> У наступныя гады ўдзельнічаў у грамадскіх і аналітычных ініцыятывах у Расіі і [[Прыднястроўе|Прыднястроўі]].<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_2260000/2260027.stm |title=Беспорядки в Москве: десятки задержанных |date=2002-09-15 |website=BBC |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20020920000000/https://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_2260000/2260027.stm |archive-date=2002-09-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newsru.com/russia/15sep2002/rad.html |title=Антикапитализм-2002 сопровождался беспорядками |date=2002-09-15 |website=NEWSRU.com |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20021001000000/https://www.newsru.com/russia/15sep2002/rad.html |archive-date=2002-10-01}}</ref> У 2000 годзе балатаваўся ў дэпутаты Бранскай абласной думы.<ref>{{Cite web|url=http://cikrf.ru/banners/vib_arhiv/arhivfci/32/32_2331101_101200p.htm|title=Итоги выборов в РФ 10 декабря 2000 года|publisher=ЦИК РФ|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222104640/http://cikrf.ru/banners/vib_arhiv/arhivfci/32/32_2331101_101200p.htm|archive-date=2015-12-22}}</ref> == Журналісцкая і аналітычная дзейнасць == З канца 1990-х гадоў рэгулярна публікаваўся ў расійскіх [[Сродкі масавай інфармацыі|СМІ]]: «АПН», «Русский журнал», а таксама на платформе «Русская идея».<ref>{{cite web |url=https://rusistina.ru/author/konoplev |title=Публикации на платформе «Русская идея» |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20240501000000/https://rusistina.ru/author/konoplev |archive-date=2024-05-01}}</ref> Быў экспертам аналітычнай сеткі «Кремль.org».<ref>{{cite web |url=http://www.kreml.org/users/konoplev |title=Профиль эксперта |publisher=Кремль.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20050215115749/http://www.kreml.org/users/konoplev |archive-date=2005-02-15}}</ref> == Дзейнасць у Прыднястроўі == Супрацоўнічаў з мясцовымі сродкамі масавай інфармацыі, быў калумністам [[Газета|газеты]] «Днестровский курьер» (2002—2007), вёў праграму на Радыё Прыднястроўя. У 2004 годзе стварыў [[інфармацыйнае агенцтва]] «Лента ПМР», якое ўзначальваў да 2008 года.<ref>{{cite web |url=https://newtimes.ru/articles/detail/3858/ |title=Оранжевая Контрреволюция |date=2008-07-28 |website=Newtimes.ru |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801000000/https://newtimes.ru/articles/detail/3858/ |archive-date=2023-08-01}}</ref> У 2009—2017 гадах — уладальнік і галоўны рэдактар рэгіянальнага інфармацыйнага агенцтва «[[Днестр (інфармацыйнае агентства)|Днестр]]». Агенцтва згадвалася ў шэрагу міжнародных аналітычных дакладаў.<ref>{{cite web |url=https://www.fpri.org/article/2015/04/a-quarrel-in-a-far-away-country-the-rise-of-a-budzhak-peoples-republic/ |title=A Quarrel In A Far-Away Country |date=2015-04-08 |website=fpri.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20150420000000/https://www.fpri.org/article/2015/04/a-quarrel-in-a-far-away-country-the-rise-of-a-budzhak-peoples-republic/ |archive-date=2015-04-20}}</ref> У 2010 годзе быў апублікаваны аналітычны даклад «Прыднястроўе будучыні: ліберальная эканоміка, свабода і бяспека».<ref>{{cite web |url=https://i.despiteborders.com/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ |title=Приднестровье будущего: либеральная экономика, свобода и безопасность (2010) |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918161041/http://dniester.ru/english/2010/09/18/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ |archive-date=2010-09-18}}</ref> == Літаратурная творчасць == Аўтар [[Раман|раманаў]] «Евангелле ад экстрэміста» (2005), «Дромаманія» (2011), «Паражэнне» (2013).<ref>{{cite news |date=2008-01-28 |title=Запрещенные мысли |url=https://profile.ru/archive/zapreschennye-mysli-118615/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207205245/https://profile.ru/archive/zapreschennye-mysli-118615/ |archive-date=2023-02-07}}</ref> Аўтар цыкла падарожных нататак «Нарвежскія сшыткі». == Эміграцыя == У пачатку 2010-х гадоў зазнаў ціск у сувязі з дзейнасцю незалежных СМІ ў Прыднястроўі.<ref>{{cite web |url=https://www.moldova.org/en/freedom-of-press-inexistent-in-transnistria-236021-eng/ |title=Freedom of press inexistent in Transnistria |date=2013-03-29 |website=Moldova.org |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130410000000/https://www.moldova.org/en/freedom-of-press-inexistent-in-transnistria-236021-eng/ |archive-date=2013-04-10}}</ref> У 2012 годзе пакінуў рэгіён, у 2013 годзе пераехаў у Партугалію, грамадзянства якой атрымаў у 2019 годзе.<ref>{{cite web|url=http://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|title=Va fi Shevciuc reales președinte transnistrean?|publisher=Transilvania Regional Business|archive-url=https://web.archive.org/web/20180704035650/http://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|archive-date=2018-07-04}}</ref> З 2021 года — аранжыроўшчык і прадзюсар інды-праекта ''Bering Hotel''.<ref>{{cite web |url=https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910 |title=Bering Hotel |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201000000/https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910 |archive-date=2024-02-01}}</ref> == Спасылкі == {{Commons}} [[Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Журналісты Расіі]] [[Катэгорыя:Публіцысты Расіі]] [[Катэгорыя:Палітычныя аналітыкі]] [[Катэгорыя:Удзельнікі абароны Дома Саветаў (1993)]] ha0tl2lt44kdozbtunak13qc5gqoo4o 5154261 5154260 2026-06-14T11:15:00Z M.L.Bot 261 5154261 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік}} '''Раман Яўгенавіч Канаплёў''' ({{ВД-Прэамбула}}) — рускі [[пісьменнік]], [[Публіцыстыка|публіцыст]], [[журналіст]] і палітычны аналітык. Аўтар мастацкай прозы, публіцыстычных і экспертна-аналітычных матэрыялаў. З 1990-х гадоў супрацоўнічаў з расійскімі і прыднястроўскімі сродкамі масавай інфармацыі, асвятляў грамадска-палітычныя працэсы на [[Постсавецкая прастора|постсавецкай прасторы]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сям’і [[Інжынер|інжынераў]].<ref>{{cite news |title=Глобальная игра и сумерки в Приднестровье |date=2025-01-28 |url=https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-v-pridnestrove |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20250130000000/https://www.km.ru/world/914981-globalnaya-igra-i-sumerki-в-приднестровье |archive-date=2025-01-30}}</ref> У 1978 годзе пераехаў з сям’ёй у [[Днястроўск]] ([[Малдаўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Малдаўская ССР]]), дзе скончыў школу. У 1992 годзе вярнуўся ў [[Расія|Расію]]. У 1996 годзе скончыў [[Міжнародны інстытут эканомікі і права]] ў Маскве па спецыяльнасці «Канстытуцыйнае права». У 2003 годзе атрымаў інжынерную адукацыю ў [[Бранскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт|Бранскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце]]. У 1996—1999 гадах быў лідарам і выканаўцам рок-гурта «[[Волшебная Гора (рок-гурт)|Волшебная Гора]]» ([[Бранск]]), у складзе якога браў удзел у рэгіянальных музычных фестывалях («Жалезны Марш», «Аскольская Ліра») і канцэртах незалежнага [[Рок-музыка|року]]. З 2013 года пражывае ў [[Партугалія|Партугаліі]], дзе займаецца літаратурнай, аналітычнай і музычнай дзейнасцю. == Грамадская дзейнасць == У пачатку 1990-х гадоў удзельнічаў у расійскіх апазіцыйных і грамадзянскіх рухах. Падчас [[Канстытуцыйны крызіс у Расіі (1993)|канстытуцыйнага крызісу 1993 года]] быў сярод абаронцаў [[Дом Саветаў (Масква)|Дома Саветаў Расіі]].<ref>{{cite news |title=Приднестровского журналиста выдавливают из России |date=2010-02-22 |url=https://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/ |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712015307/http://polit.ru/news/2010/02/22/konoplev/ |archive-date=2015-07-12}}</ref> У наступныя гады ўдзельнічаў у грамадскіх і аналітычных ініцыятывах у Расіі і [[Прыднястроўе|Прыднястроўі]].<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_2260000/2260027.stm |title=Беспорядки в Москве: десятки задержанных |date=2002-09-15 |website=BBC |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20020920000000/https://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_2260000/2260027.stm |archive-date=2002-09-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newsru.com/russia/15sep2002/rad.html |title=Антикапитализм-2002 сопровождался беспорядками |date=2002-09-15 |website=NEWSRU.com |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20021001000000/https://www.newsru.com/russia/15sep2002/rad.html |archive-date=2002-10-01}}</ref> У 2000 годзе балатаваўся ў дэпутаты Бранскай абласной думы.<ref>{{Cite web|url=http://cikrf.ru/banners/vib_arhiv/arhivfci/32/32_2331101_101200p.htm|title=Итоги выборов в РФ 10 декабря 2000 года|publisher=ЦИК РФ|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222104640/http://cikrf.ru/banners/vib_arhiv/arhivfci/32/32_2331101_101200p.htm|archive-date=2015-12-22}}</ref> == Журналісцкая і аналітычная дзейнасць == З канца 1990-х гадоў рэгулярна публікаваўся ў расійскіх [[Сродкі масавай інфармацыі|СМІ]]: «АПН», «Русский журнал», а таксама на платформе «Русская идея».<ref>{{cite web |url=https://rusistina.ru/author/konoplev |title=Публикации на платформе «Русская идея» |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20240501000000/https://rusistina.ru/author/konoplev |archive-date=2024-05-01}}</ref> Быў экспертам аналітычнай сеткі «Кремль.org».<ref>{{cite web |url=http://www.kreml.org/users/konoplev |title=Профиль эксперта |publisher=Кремль.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20050215115749/http://www.kreml.org/users/konoplev |archive-date=2005-02-15}}</ref> == Дзейнасць у Прыднястроўі == Супрацоўнічаў з мясцовымі сродкамі масавай інфармацыі, быў калумністам [[Газета|газеты]] «Днестровский курьер» (2002—2007), вёў праграму на Радыё Прыднястроўя. У 2004 годзе стварыў [[інфармацыйнае агенцтва]] «Лента ПМР», якое ўзначальваў да 2008 года.<ref>{{cite web |url=https://newtimes.ru/articles/detail/3858/ |title=Оранжевая Контрреволюция |date=2008-07-28 |website=Newtimes.ru |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801000000/https://newtimes.ru/articles/detail/3858/ |archive-date=2023-08-01}}</ref> У 2009—2017 гадах — уладальнік і галоўны рэдактар рэгіянальнага інфармацыйнага агенцтва «[[Днестр (інфармацыйнае агентства)|Днестр]]». Агенцтва згадвалася ў шэрагу міжнародных аналітычных дакладаў.<ref>{{cite web |url=https://www.fpri.org/article/2015/04/a-quarrel-in-a-far-away-country-the-rise-of-a-budzhak-peoples-republic/ |title=A Quarrel In A Far-Away Country |date=2015-04-08 |website=fpri.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20150420000000/https://www.fpri.org/article/2015/04/a-quarrel-in-a-far-away-country-the-rise-of-a-budzhak-peoples-republic/ |archive-date=2015-04-20}}</ref> У 2010 годзе быў апублікаваны аналітычны даклад «Прыднястроўе будучыні: ліберальная эканоміка, свабода і бяспека».<ref>{{cite web |url=https://i.despiteborders.com/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ |title=Приднестровье будущего: либеральная экономика, свобода и безопасность (2010) |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918161041/http://dniester.ru/english/2010/09/18/pridnestrovies-future-liberal-economy-freedom-and-security/ |archive-date=2010-09-18}}</ref> == Літаратурная творчасць == Аўтар [[Раман|раманаў]] «Евангелле ад экстрэміста» (2005), «Дромаманія» (2011), «Паражэнне» (2013).<ref>{{cite news |date=2008-01-28 |title=Запрещенные мысли |url=https://profile.ru/archive/zapreschennye-mysli-118615/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207205245/https://profile.ru/archive/zapreschennye-mysli-118615/ |archive-date=2023-02-07}}</ref> Аўтар цыкла падарожных нататак «Нарвежскія сшыткі». == Эміграцыя == У пачатку 2010-х гадоў зазнаў ціск у сувязі з дзейнасцю незалежных СМІ ў Прыднястроўі.<ref>{{cite web |url=https://www.moldova.org/en/freedom-of-press-inexistent-in-transnistria-236021-eng/ |title=Freedom of press inexistent in Transnistria |date=2013-03-29 |website=Moldova.org |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130410000000/https://www.moldova.org/en/freedom-of-press-inexistent-in-transnistria-236021-eng/ |archive-date=2013-04-10}}</ref> У 2012 годзе пакінуў рэгіён, у 2013 годзе пераехаў у Партугалію, грамадзянства якой атрымаў у 2019 годзе.<ref>{{cite web|url=http://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|title=Va fi Shevciuc reales președinte transnistrean?|publisher=Transilvania Regional Business|archive-url=https://web.archive.org/web/20180704035650/http://trb.ro/2015/04/va-fi-shevciuc-reales-presedinte-transnistrean/|archive-date=2018-07-04}}</ref> З 2021 года — аранжыроўшчык і прадзюсар інды-праекта ''Bering Hotel''.<ref>{{cite web |url=https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910 |title=Bering Hotel |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201000000/https://www.allmusic.com/artist/bering-hotel-mn0004445910 |archive-date=2024-02-01}}</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{навігацыя}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Канаплёў Раман Яўгенавіч}} [[Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Журналісты Расіі]] [[Катэгорыя:Публіцысты Расіі]] [[Катэгорыя:Палітычныя аналітыкі]] [[Катэгорыя:Удзельнікі абароны Дома Саветаў (1993)]] b8cwct6fsf6dg425fqay03mmmwbkpin 0 809384 5154248 5153973 2026-06-14T10:03:50Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5154248 wikitext text/x-wiki {{хв|кросвікіспам, старонка выдалялася раней}} ''Руслан Юр'евіч Сабераў''', нарадзіўся 17 студзеня 1988 года ў [[Маскве]], — рок-музыка.<ref name="myseldon.com">{{cite web|url=https://myseldon.com/ru/news/index/290607352|title=Сабераў Руслан, чаму ён такі класны бубнач?|author=Vsem.ru|date=[[2023]] [[8 жніўня]]|publisher=myseldon.com|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}<nowiki><ref>, аўтар песень<ref></nowiki>https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/</ref><ref>https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633</ref> і расійскі акцёр<ref name="Film.ru">{{cite web|url=https://www.film.ru/person/ruslan-saberov|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Film.ru|accessdate=[[2026]] [[17. Студзень]]}}, кампазітар<nowiki><ref></nowiki>https://www.kinomania.ru/person/ruslan-saberov</ref><ref>https://www.film.ru/person/ruslan-saberov</ref><ref>https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633</ref><ref>https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/</ref>. == Біяграфія == Руслан Сабераў<ref>https://learn4joy.ru/saberov-ruslan-yurevich-muzykant/</ref><ref>https://rateyourmusic.com/artist/ruslan-saberov-1</ref><ref>https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov</ref> нарадзіўся 17 студзеня ў Маскве. З дзяцінства ён захапляўся музыкай. Ён вучыўся ў музычнай школе па класе гітары, але заўсёды марыў стаць барабаншчыкам.<ref>https://genius.com/artists/Ruslan-saberov</ref> Адначасова ён навучыўся іграць на барабанах у Маскве ў Рок-ліцэі «Чырвоны хімік». У 2011 годзе ён скончыў яго. Ён спрабаваў сябе ў розных музычных стылях, ад гранжу і рэгі да поп-музыкі. == Музычны твор == Бубнач<ref>https://www.abc.net.au/triplejunearthed/artist/ruslan-saberov/</ref> маскоўскага [[панк-рок]] гурта C8 і гурта Анастасія Кобеш і Руслан Сабераў<ref>https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov</ref><ref>https://wsem.ru/publications/anastasiya_kobesh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/</ref><ref>https://learn4joy.ru/anastasia-kobesh-ruslan-saberov/</ref>, а таксама сольны выканаўца пад імем Руслан Сабераў<ref name="sputnikmusic">{{cite web|url=https://www.sputnikmusic.com/bands/Ruslan-Saberov/160113/|title=Руслан Сабераў|author=|date=|publisher=Sputnikmusic|accessdate=[[2026]] [[17 студзеня]]}}<nowiki><ref></nowiki> === Студыйныя альбомы === «Жыццё і Смерць<nowiki><ref></nowiki>https://musicbrainz.org/artist/7fc25c29-a869-4887-88ad-82fa67fef547</ref><ref>https://se7en.ws/zakonchena-rabota-nad-novym-albomom-gruppy-v-sostave-v-kotorom-uchastvoval-ruslan-saberov/</ref>"' Сольны альбом Руслана Саберава – панк-рок праект, заснаваны ў 2020 годзе<ref>https://www.spirit-of-rock.com/ru/band/Saberov_Ruslan</ref><ref>https://band.link/labelsaberov</ref>. * Інструментальны альбом «Fucked up and Permanent» (2024) * «Жыццё і смерць<ref>{{Citation|title=Archivkopie|url=https://blubrry.com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|access-date=2025-09-08|archive-date=2024-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714032431/https://blubrry."""com/3346449/124719649/saberov-ruslan-life-and-death/|dead-url=yes}}<nowiki><ref> Руслан Сабераў» (2023)</nowiki> * «Чортаў панк-рок, так, гэта поп» (сінгл 2024 г.) * "Достал, с???тте хочу!!!" (2023) * «Скакор» (2024) * «Гучней і злей» (2024)<nowiki><ref></nowiki>https://rocknroll.su/artist/ruslan-saberov</ref> * Міні-альбом «Happy Idiot» (2024)<ref>https://musicbrainz.org/release/43ce16b8-c9dd-4783-aa42-cec98a325078</ref><ref>https://rocknroll.su/release/louder-and-angrier</ref><ref>https://solncesvet.ru/opublikovannyie-materialyi/saberov-ruslan-yurevich-vypustil-novyy-a.20252331592/?ysclid=mfbdb718fz938389748</ref> * «Страшная гісторыя» (2024) Сумесны альбом з Анастасіяй Кобеш<ref>https://dtf.ru/music/3159958-anastasiya-kobesh-i-ruslan-saberov-vypustili-sovmestnyi-albom-pod-nazvaniem-scary-story{{Deadlink|date=March 2026|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>https://genius.com/artists/Anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov</ref><ref>https://wsem.ru/publications/anastasiya_kob esh_i_ruslan_saberov_vypustili_sovmestnyy_albom_pod_nazvaniem_scary_story_27938/</ref><ref>https://www.songkick.com/artists/10359143-anastasia-kobesh-and-ruslan-saberov</ref> === Фільм === * '''Музыкант з'яўляецца кампазітарам і пісаў музыку да расійскіх фільмаў''': * Прыкінься маім мужам 2025<ref>https://letterboxd.com/film/pretend-to-be-my-husband/</ref><ref>https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov</ref> * Айя 2021<ref>https://letterboxd.com/film/aya-2021-1/</ref><ref>https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868</ref><ref>https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633</ref><ref>https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov</ref> * Прысяга 2020<ref>https://letterboxd.com/film/the-oath-2020/</ref><ref>https://www.filmvandaag.nl/zoek?categorie=alles&zoekterm=Ruslan+Saberov&veld=cast</ref> * Флэшмоб 2020<ref>https://letterboxd.com/film/flashmob/</ref><ref>https://www.boxofficemojo.com/title/tt14821334/credits/</ref><ref>https://www.film.ru/movies/fleshmob/crew</ref> Музыка і словы '''Руслан Сабераў'''<ref>https://letterboxd.com/composer/ruslan-saberov/</ref><ref>https://www.film.ru/person/ruslan-saberov</ref><ref>https://www.filmaffinity.com/us/name.php?name-id=316347633</ref><ref>https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868</ref><ref>https://movie.plare.fr/people/635853/ruslan-saberov</ref><ref>https://www.film.ru/person/ruslan-saberov</ref><ref>https://www.kinoafisha.info/person/8569175/</ref> == Узнагароды == Анастасія Кобеш & Руслан Сабераў "Чартова Дюжина" - "Взлом" Перамога<ref>https://rrock.ru/news.rrock?id=64773</ref> == Відэакліпы == {| |2023 |{{YouTube|F1hLFgr3fIA|«Вораг»|лагатып=1}} | |} {| |2023 |{{YouTube|PvtiMgoPPWw|"Ляльковод"|лагатып=1}} | |} * Ніколі не забывай Тоні (прысвячэнне Тоні Слаю) «Словы і музыка: Руслан Сабераў і Вячаслаў Селязнёў» * Вакал (Яўген Фірсаў) * Гітара (Вячаслаў Селязнёў) * Бас-гітара (Мікалай Меранкоў) * Барабаны (Руслан Сабераў)<ref>https://www.realrocks.ru/saberov/</ref> {| |2024 |{{YouTube|th7ngL34zHU|«Ніколі не забывайце Тоні Слая»|лагатып=1}} | |} Прысвечана Тоні Слаю. Поўнае імя: Энтані Джэймс Слай — амерыканскі спявак, аўтар песень і гітарыст, найбольш вядомы як фронтмэн эпахальнага панк-рок-гурта [[No Use for a Name|No Use For a Name]]. Ён нарадзіўся 4 лістапада 1970 года і памёр 31 ліпеня 2012 года ва ўзросце 41 года. == Трыб'ют Тоні Слаю == * '''Ушанаванне памяці Руслана Саберава "Мне не балюча" [[Тоні Слай]]''' {| |2024 |{{YouTube|aCDDgeX_SX8|«Мне не балюча|Трыб'ют Тоні Слаю|Афіцыйны аўдыёзапіс 2024»|лагатып=1}} | |} == Знешнія заклады == * [[Film.ru]] [https://www.film.ru/person/ruslan-saberov Руслан Сабераў] * [[AllMovie]] [https://www.allmovie.com/artist/ruslan-saberov-an5449868 Руслан Сабераў] * [[Internet Movie Database|imdb.com]] [https://www.imdb.com/name/nm8990362/?ref%20=fn%20t%201 Руслан Сабераў] * [http://Plex]<ref>https://watch.plex.tv/no/person/ruslan-saberov</ref> == Заўвага == [[:Катэгорыя:Музычныя гурты]] {{ізаляваны артыкул|date=2026-06-14}} 8rxdqm546hr9jlvk9aqykfsoo0oorux 0 809387 5154152 5153941 2026-06-14T00:25:29Z EmausBot 10096 Бот: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[ФК СКА-1938]] 5154152 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ФК СКА-1938]] qjbajw3xv81b93b5uxvr5e7ydn6ykhb 0 809400 5154247 5153991 2026-06-14T10:03:37Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5154247 wikitext text/x-wiki {{Стадыён |назва = Стадыён ільнокамбіната |лагатып = |выява = |каментарый = |катэгорыя = |поўная назва = |арыгінальная назва = {{lang-ru|Стадион льнокомбината}} |былыя назвы = |неафіцыйная назва = |месцазнаходжанне = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Орша]], вул. Перакопская, 58а |закладзены = |пабудаваны = |адкрыты = |рэканструяваны = 2019—2021 |закрыты = |разбураны = |кошт пабудовы = |кошт рэканструкцыі = |архітэктар = |уладальнік = |кіравальная кампанія = |забудоўшчык = |каманда = выхаванцы Аршанскай СДЮШАР |умяшчальнасць = |габарыты = |пакрыццё = |даўжыня = |матэрыял = |сайт = |вікісховішча = }} '''Стадыён ільнокамбіната''' ({{lang-ru|Стадион льнокомбината}}) — спартыўны [[стадыён]] і шматфункцыянальны спартыўны комплекс у горадзе [[Орша|Оршы]] ([[Віцебская вобласць]], [[Беларусь]]), размешчаны па [[Вуліца Перакопская (Орша)|вуліцы Перакопскай]], 58а<ref name="wiki">{{cite web|url=https://wikimapia.org/8838798/ru/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%9B%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0|title=Стадион Льнокомбината (Орша)|publisher=Wikimapia|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна звязаны з буйным мясцовым прадпрыемствам — [[Аршанскі льнокамбінат|Аршанскім ільнокамбінатам]]. Выкарыстоўваецца для трэніровак выхаванцаў [[Аршанская спартыўная дзіцяча-юнацкая школа алімпійскага рэзерву|Аршанскай спартыўнай дзіцяча-юнацкай школы алімпійскага рэзерву (СДЮШАР)]], а таксама для масавых заняткаў спортам мясцовымі жыхарамі. == Гісторыя == Доўгі час спартыўны аб'ект, які калісьці належаў ільнокамбінату, меў вострую патрэбу ў мадэрнізацыі: да пачатку рамонтных прац юныя спартсмены былі вымушаны бегаць па звычайнай зямлі без спецыялізаванага пакрыцця. Маштабная рэканструкцыя спартыўнага комплексу пачалася ўвосень 2019 года ў рамках выканання ўказа Прэзідэнта № 506 па развіцці Аршанскага раёна (разлічанага на перыяд да 2023 года) і Дзяржаўнай інвестыцыйнай праграмы на 2020 год. Фінансаванне будаўніцтва ажыццяўлялася сумесна з рэспубліканскага і мясцовага бюджэтаў (у прыватнасці, на другую чаргу аб'екта ў 2020 годзе было выдзелена па 700 тысяч рублёў з кожнай крыніцы, а ў 2021 годзе патрабавалася яшчэ больш за 936 тысяч рублёў). Падчас рэканструкцыі ў адміністрацыйным будынку дэмантавалі старыя перагародкі і ўзвялі новыя, цалкам уцяплілі фасад, замянілі дах і сістэму [[Ацяпленне|ацяплення]], а таксама правялі новую [[Вентыляцыя|вентыляцыю]] ва ўсе памяшканні<ref name="agro">{{cite web|url=https://agronews.com/by/it/news/breaking-news/2020-05-21/44606|title=Реконструкция спорткомплекса в Орше продвигается полным ходом|publisher=Agronews|date=21 мая 2020|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref><ref name="ctv">{{cite web|url=https://ctv.by/news/obshestvo/vladimir-andrejchenko-na-otkrytii-stadiona-v-orshe-provedena-bolshaya-rabota-kotoraya-dala-horoshie-plody|title=Владимир Андрейченко на открытии стадиона в Орше: «Проведена большая работа, которая дала хорошие плоды»|publisher=Сталічнае тэлебачанне|date=5 лістапада 2021|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Урачыстае адкрыццё абноўленага стадыёна адбылося 5 лістапада 2021 года. Старт працы спартыўнага аб'екта даў Старшыня [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі]] [[Уладзімір Паўлавіч Андрэйчанка|Уладзімір Андрэйчанка]]<ref name="ctv"/>. Падчас цырымоніі адкрыцця навучэнец Аршанскай СДЮШАР Дзмітрый Аладзеў так ахарактарызаваў умовы да і пасля рамонту<ref name="ctv"/>: {{цытата|Займаліся — бегалі проста па зямлі. Цяпер дадалі дарожкі, распранальні пачынілі. Унутры ўсё стала зручна. У цэлым мне падабаецца займацца. Стала ўсё добра, і зручна на дарожках бегаць.{{арыгінальны тэкст|ru|Занимались – бегали просто по земле. Сейчас добавили дорожки, раздевалки починили. Внутри все стало удобно. В целом мне нравится заниматься. Стало все хорошо, и удобно на дорожках бегать.}}}} == Характарыстыка і інфраструктура == Пасля завяршэння мадэрнізацыі 2021 года стадыён набыў сучасны выгляд. На адкрытай тэрыторыі спартыўнага комплексу абсталяваны поле для гульні ў [[Хакей на траве|хакей на траве]], пляцоўка для [[міні-футбол]]а, спецыялізаваныя [[Бегавая дарожка (спорт)|бегавыя дарожкі]] з якасным пакрыццём, а таксама сучасныя пляцоўкі для [[Варкаўт|варкаўта]]<ref name="ctv"/>. Унутры галоўнага будынка спартыўнага комплексу размешчаны [[Трэнажорная зала|трэнажорная]] і фітнес-залы, камфортныя [[Распранальня|распранальні]] для спартсменаў, [[саўна]], [[Медыцынскі пункт|медыцынскі пункт]] і шэраг іншых дапаможных памяшканняў<ref name="agro"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-06-14}} [[Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Оршы]] 2qdwuip7r17jqu0pandmamflv64ig46 0 809410 5154139 5154057 2026-06-13T21:41:49Z HK-47 9640 абнаўленне звестак 5154139 wikitext text/x-wiki {{Вуліца Гомеля |назва = Вуліца Кожара |арыгінальная назва = |ранейшыя назвы = Новая (да 4 сакавіка 1968 года) |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], [[Мельнікаў Луг]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 855 м (заходні ўчастак) + 1,38 км (усходні ўчастак) |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = |аўтобус=3, 3А, 7А, 28}} '''Ву́ліца Ко́жара''' ({{lang-ru|улица Кожара}}) — [[вуліца]] ў [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным раёне]] горада [[Гомель|Гомеля]], размешчаная ў мікрараёнах [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] і [[Мельнікаў Луг]]. Названа ў гонар генерал-маёра, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Ілья Паўлавіч Кожар|Іллі Паўлавіча Кожара]], які з’яўляўся адным з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Гомельскай вобласці ў гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]<ref name="gomelhistory">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-k/kozhara-ulica/|title=Улица Кожара|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. == Размяшчэнне == Вуліца складаецца з двух ізаляваных фрагментаў. Першы (заходні) ўчастак знаходзіцца ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]], яго даўжыня складае 855 метраў. Гэты фрагмент арыентаваны з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, нумарацыя дамоў ідзе ў тым жа кірунку. Ён пачынаецца ад скрыжавання з [[Савецкая вуліца (Гомель)|Савецкай вуліцай]] і завяршаецца тупіком адразу пасля скрыжавання з [[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейнай вуліцай]]. Нягледзячы на даволі значную шырыню, транспартны рух на гэтым участку вуліцы адносна невялікі<ref name="gomelhistory" />. Другі (усходні) ўчастак пралягае ў мікрараёне [[Мельнікаў Луг]] і мае працягласць 1,38 км. Гэты фрагмент з’яўляецца L-падобным у плане. Ён пачынаецца як працяг [[9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)|9-й Навасёлкавай вуліцы]] ад скрыжавання з [[1-ы завулак Крупскай (Гомель)|1-м завулкам Крупскай]] і спачатку цягнецца з поўначы на поўдзень уздоўж заходняга берага возера [[Бурае Балота (возера)|Бурае балота]]. Пасля гэтага вуліца паварочвае на паўночны ўсход і пераходзіць у [[Вуліца Барадзіна (Гомель)|вуліцу Барадзіна]] пасля скрыжавання з [[Вуліца Мазурава (Гомель)|вуліцай Мазурава]] (нумарацыя дамоў на гэтым участку ідзе ў апісаным кірунку). == Гісторыя == Гісторыя засваення гэтай мясцовасці пачынаецца яшчэ ў раннім [[Жалезны век на Беларусі|жалезным веку]]. Вядома, што ў канцы сучаснай вуліцы існавала старажытнае [[гарадзішча]], дзе, як мяркуецца, людзі жылі ажно да XIII стагоддзя<ref name="gomelhistory" />. Сучасныя абрысы вуліцы пачалі фарміравацца неўзабаве пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]]. Першапачаткова яна насіла назву ''Новая вуліца''. 4 сакавіка 1968 года вуліца была перайменавана ў гонар [[Ілья Паўлавіч Кожар|І.&nbsp;П.&nbsp;Кожара]]. У тым жа 1968 годзе афіцыйна з’явілася і назва мікрараёна Стары Аэрадром, якая замацавалася пасля таго, як за межамі Гомеля быў уведзены ў эксплуатацыю новы [[Гомельскі аэрапорт|аэрапорт]]. Стары ж аэрапорт, з якога калісьці гук самалётаў даносіўся да цэнтра горада, быў ліквідаваны<ref name="gomelhistory" />. Забудова вуліцы пачалася ў 1967 годзе. Асноўны жылы масіў раёна быў узведзены на месцы былога лётнага поля ў 1970—1980-я гады і складаўся спачатку з пяціпавярховых, а затым і з дзевяціпавярховых дамоў. На вуліцы Кожара знаходзіцца самы доўгі ў Гомелі дзевяціпавярховы жылы дом, які налічвае 670 кватэр. Гэты будынак, які атрымаў сярод жыхароў неафіцыйную назву «[[Кітайская сцяна (значэнні)|Кітайская сцяна]]», з’яўляецца адным з першых шматпавярховых збудаванняў абласнога цэнтра<ref name="rogalev">{{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}}</ref>. [[Файл:Сквер па вуліцы Кожара.jpg|thumb|Сквер Будаўнікоў па вуліцы Кожара]] У 2012 годзе на вуліцы быў адкрыты [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|сквер Будаўнікоў]] з добраўпрадкаванай алеяй<ref name="gomelhistory" />. == Забудова і значныя аб’екты == На вуліцы Кожара і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны наступныя важныя грамадскія, спартыўныя, камерцыйныя і інфраструктурныя аб’екты: '''Заходні ўчастак (мікрараён Стары Аэрадром):''' * Безыменны сквер на рагу з Савецкай вуліцай. * [[Файл:View of house No. 97 at Savieckaja Street in Homieĺ.jpg|міні|Бульвар уздоўж Савецкай вуліцы і гандлёвыя рады «Стары Аэрапорт»]]Бульвар уздоўж Савецкай вуліцы. * Гандлёвыя рады «Стары Аэрадром». * [[Сквер Будаўнікоў (Гомель)|Сквер Будаўнікоў]]. * № 5А — Упраўленне Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз. * № 9 — Яслі-сад № 130. * № 13 — Гомельскі гарадскі цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі. * № 17 — Яслі-сад № 117. [[Файл:Гомель. Дворец легкой атлетики..JPG|thumb|Палац лёгкай атлетыкі]] * ([[Юбілейная вуліца (Гомель)|Юбілейная вул.]], 50) — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. '''Усходні ўчастак (мікрараён Мельнікаў Луг):''' * [[Прудкоўскія могілкі (Гомель)|Прудкоўскія могілкі]]. * Вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельская аўтабаза». * Універсальная база Гомельскага аблспажыўсаюза. * Пляж «Прудкоўскі» на беразе возера Бурае балота. * Гаражна-будаўнічы спажывецкі кааператыў (ГБСК) № 19. * [[Файл:Ледовый дворец в г. Гомеле.JPG|міні|Лядовы палац]]([[Вуліца Мазурава (Гомель)|вул. Мазурава]], 110) — [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па тэнісе]]. * (вул. Мазурава, 110) — [[Гомельскі лядовы палац спорту]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар=Рогалев А. Ф. |загаловак=От Гомиюка до Гомеля: Городская старина в фактах, именах, лицах |выданне=2-е выд., перапрац. і дап. |месца=Гомель |выдавецтва=Барк |год=2006 |ref=Рогалев}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] [[Катэгорыя:Мельнікаў Луг]] qdiwup8m4br8o6agi9ztu2tlji21sct 0 809411 5154065 5154060 2026-06-13T11:59:55Z Аляксандр Белы 46814 спасылка 5154065 wikitext text/x-wiki {{Асоба | Commons = }}'''Аніцэт Рэньер''' ([[Польская мова|пол.]] '''Anicety Renier''' таксама Renjer, Regnier, Reniger, Renjé, [[Літоўская мова|літ.]] Anicetas Renjé, нар. каля [[1804]], памёр [[24 снежня]] [[1877]] у [[Вільня|Вільні]]) — польскі [[Бальнеалогія|курортны лекар]] і натураліст, удзельнік [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|Лістападаўскага паўстання]], палітычны дзеяч, бібліятэкар Віленскага медыцынскага таварыства . == Біяграфія == Імаверна, нарадзіўся ў [[Люблін|Любліне]]. Сын Фелікса (а не Мікалая, як памылкова сцвярджаюць некаторыя крыніцы) . Яшчэ не закончыўшы універсітэт, як лекар браў удзел у [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстанні 1830-1831 гг.]] Пасля паразы паўстання, разам са сваім аддзелам, быў інтэрніраваны ў Прусіі, але ў 1832 г. атрымаў дазвол вярнуцца на радзіму. У 1836 г. атрымаў дыплом лекара і хутка стаў знаным у Вільні лекарам З 1832 па 1842 год быў курортным лекарам на мінеральных водах у [[Бірштаны|Бірштонасе]] і [[Друскенікі|Друскеніках]]. У 1842 г. стаў членам Віленскага лекарскага таварыства і прыняў на сябе кіраўніцтва яго медыцынскай бібліятэкай. Меў на ўтрыманні вялікую сям’ю і нягледзячы на добры даход, які давала лекарская практыка, жыў небагата, аб чым у 1843 г. пісаў [[Тэадор Нарбут|Тэадору Нарбуту]], з якім сябраваў: «… не магу ўзняцца з беднасці і ніхто мне ў гэтым не дапаможа. Трэба шмат працаваць самаму пакуль магу і пакуль хапае моцы». Кіраваў таемнай польскай бібліятэкай у Вільні, якая была галоўным цэнтрам антыцарскай прапаганды ў горадзе і ўсёй Літве, у якой акрамя дазволеных былі і кнігі выдадзеныя за мяжой. Потым паліцыя знайшла доказы, што бібліятэка мела 71 чытача — прадстаўнікоў дробнай і сярэдняй шляхты, чыноўнікаў, журналістаў, літаратараў, лекараў і іншыя асобаў з усёй тагачаснай Літвы<ref>Тэадор Нарбут: навуковая і літаратурная дзейнасць, сям'я і сядзіба, яго час / Леанід Лаўрэш ; [Б. м.] : Издательские решения, 2025. С. 6. · </ref>. У лютым 1846 года быў арыштаваны за палітычную дзейнасць, асуджаны ваенным трыбуналам на пятнаццаць гадоў катаржных прац і сасланы ў Аляксандраўскія заводы каля [[Іркуцк|Іркуцка]] (паводле іншых звестак, у [[Нерчынск]] ). У 1857 годзе, атрымаўшы амністыю, вярнуўся ў Вільню. Памёр у 1877 годзе і пахаваны на [[Роса|могілках Росы]] . Жанаты з Рэгінай Бенет (1820–1905) . == Выбраныя творы == ** ''Postrzeżenia nad krytyką historii litewskiej. Bibljoteka Warszawska, 1842'' ** ''O wodach mineralnych Druskiennickich. Tygodnik Petersburski nr 42, ss. 231-234 (10/22.6.1842)'' == Зноскі == [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Любліне]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1877 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1804 годзе]] [[Катэгорыя:Медыкі Польшчы]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Роса]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскага Віленскага ўніверсітэта]] 9bu2aou98ww4pfpd3fdl2es73xoxlxj 5154067 5154065 2026-06-13T12:02:30Z Аляксандр Белы 46814 Спасылкi 5154067 wikitext text/x-wiki {{Асоба | Commons = }}'''Аніцэт Рэньер''' ([[Польская мова|пол.]] '''Anicety Renier''' таксама Renjer, Regnier, Reniger, Renjé, [[Літоўская мова|літ.]] Anicetas Renjé, нар. каля [[1804]], памёр [[24 снежня]] [[1877]] у [[Вільня|Вільні]]) — польскі [[Бальнеалогія|курортны лекар]] і натураліст, удзельнік [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|Лістападаўскага паўстання]], палітычны дзеяч, бібліятэкар Віленскага медыцынскага таварыства . == Біяграфія == Імаверна, нарадзіўся ў [[Люблін|Любліне]]. Сын Фелікса (а не Мікалая, як памылкова сцвярджаюць некаторыя крыніцы) . Яшчэ не закончыўшы універсітэт, як лекар браў удзел у [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстанні 1830-1831 гг.]] Пасля паразы паўстання, разам са сваім аддзелам, быў інтэрніраваны ў Прусіі, але ў 1832 г. атрымаў дазвол вярнуцца на радзіму. У 1836 г. атрымаў дыплом лекара і хутка стаў знаным у Вільні лекарам З 1832 па 1842 год быў курортным лекарам на мінеральных водах у [[Бірштаны|Бірштонасе]] і [[Друскенікі|Друскеніках]]. У 1842 г. стаў членам Віленскага лекарскага таварыства і прыняў на сябе кіраўніцтва яго медыцынскай бібліятэкай. Меў на ўтрыманні вялікую сям’ю і нягледзячы на добры даход, які давала лекарская практыка, жыў небагата, аб чым у 1843 г. пісаў [[Тэадор Нарбут|Тэадору Нарбуту]], з якім сябраваў: «… не магу ўзняцца з беднасці і ніхто мне ў гэтым не дапаможа. Трэба шмат працаваць самаму пакуль магу і пакуль хапае моцы». Кіраваў таемнай польскай бібліятэкай у Вільні, якая была галоўным цэнтрам антыцарскай прапаганды ў горадзе і ўсёй Літве, у якой акрамя дазволеных былі і кнігі выдадзеныя за мяжой<ref>Dawid Fajnhauz: ''Anicety Renier – zapomniany działacz tajnego bibliotekarstwa polskiego w XIX wieku''. Przegląd Biblioteczny 26 (1), ss. 173-180, 1958.</ref>. Потым паліцыя знайшла доказы, што бібліятэка мела 71 чытача — прадстаўнікоў дробнай і сярэдняй шляхты, чыноўнікаў, журналістаў, літаратараў, лекараў і іншыя асобаў з усёй тагачаснай Літвы<ref>Тэадор Нарбут: навуковая і літаратурная дзейнасць, сям'я і сядзіба, яго час / Леанід Лаўрэш ; [Б. м.] : Издательские решения, 2025. С. 6. · </ref>. У лютым 1846 года быў арыштаваны за палітычную дзейнасць, асуджаны ваенным трыбуналам на пятнаццаць гадоў катаржных прац і сасланы ў Аляксандраўскія заводы каля [[Іркуцк|Іркуцка]] (паводле іншых звестак, у [[Нерчынск]] ). У 1857 годзе, атрымаўшы амністыю, вярнуўся ў Вільню. Памёр у 1877 годзе і пахаваны на [[Роса|могілках Росы]] . Жанаты з Рэгінай Бенет (1820–1905) . == Выбраныя творы == ** ''Postrzeżenia nad krytyką historii litewskiej. Bibljoteka Warszawska, 1842'' ** ''O wodach mineralnych Druskiennickich. Tygodnik Petersburski nr 42, ss. 231-234 (10/22.6.1842)'' == Зноскі == [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Любліне]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1877 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1804 годзе]] [[Катэгорыя:Медыкі Польшчы]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Роса]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскага Віленскага ўніверсітэта]] 93unik0xrdy2v8qlejht3vy3pkrl248 0 809412 5154069 2026-06-13T12:03:55Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фот...» 5154069 wikitext text/x-wiki {{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 1,5 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''Юбіле́йная ву́ліца''' ({{lang-ru|Юбилейная улица}}) — [[вуліца]] ў паўночна-ўсходняй частцы горада [[Гомель|Гомеля]], якая пралягае адразу ў двух адміністрацыйных раёнах — [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]]. Размешчана ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]]. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Малайчука (Гомель)|вуліцай Малайчука]], пасля з захаду да яе паслядоўна прымыкаюць, утвараючы Т-падобнае скрыжаванне, [[Вуліца Цімафеенкі (Гомель)|вуліцы Цімафеенкі]], [[Вуліца 50 год БССР (Гомель)|50 год БССР]] і [[Вуліца Кожара (Гомель)|Кожара]]. Па вуліцы Кожара праходзіць мяжа паміж [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] і [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] раёнамі. У паўднёвай частцы, пасля Палаца лёгкай атлетыкі траса вуліца паварочвае на ўсход і завяршаецца скрыжаваннем з [[Вуліца Галавацкага (Гомель)|вуліцай Галавацкага]] недалёка ад пераезду праз чыгуначныя пуці, што вядуць у [[Рачны порт (Гомель)|рачны порт]]. Агульная працягласць вуліцы складае каля 1,5 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца з’яўляецца адной з адносна новых гарадскіх магістраляў. Яна пачала фарміравацца ў 1970-я гады непасрэдна на тэрыторыі ліквідаванага старога гомельскага аэрадрома. Інтэнсіўнае будаўніцтва і забудова вуліцы вяліся да 1986 года<ref name="encyclopedia">{{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Минск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}</ref>. У кастрычніку 1982 года да вуліцы быў прыбудаваны і ўрачыста закладзены вялікі парк, які атрымаў назву «[[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны]]». Яго стварэнне было прымеркавана да 60-годдзя ўтварэння [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]<ref name="encyclopedia"/><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-yu/yubilejnaya-ulica/|title=Улица Юбилейная|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна назву «Юбілейная» ў Гомелі ў перыяд з 1949 па 1960 год насіла зусім іншая вуліца — сучасная [[Вуліца Кісялёва (Гомель)|вуліца Кісялёва]] (якая пасля першага перайменавання звалася Тэатральнай)<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. == Забудова і значныя аб’екты == У жылой забудове вуліцы пераважаюць 5-павярховыя дамы, пабудаваныя па тыпавых праектах, аднак таксама сустракаюцца 2-, 4-, 9-, 12- і 14-павярховыя жылыя будынкі<ref name="encyclopedia"/>. Сярод найбольш значных грамадскіх, спартыўных і інфраструктурных аб’ектаў, размешчаных на вуліцы або ў непасрэднай блізкасці ад яе: * № 2А — яслі-сад № 114 «Чабарок». * № 4А — Сярэдняя школа № 44 імя М. А. Лебедзева. * [[Юбілейны парк (Гомель)|Парк «Юбілейны»]]. * № 7 — [[Інстытут развіцця адукацыі]]. * № 9 — кінатэатр «[[Misteria Cinema]]». * Палац культуры і спартыўны комплекс «Віпра». * № 52 — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Минск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] 2wau0s0hpll3yn1xql4ll16cqurzq2t 5154070 5154069 2026-06-13T12:04:18Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Забудова і значныя аб’екты */ 5154070 wikitext text/x-wiki {{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 1,5 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''Юбіле́йная ву́ліца''' ({{lang-ru|Юбилейная улица}}) — [[вуліца]] ў паўночна-ўсходняй частцы горада [[Гомель|Гомеля]], якая пралягае адразу ў двух адміністрацыйных раёнах — [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]]. Размешчана ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]]. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Малайчука (Гомель)|вуліцай Малайчука]], пасля з захаду да яе паслядоўна прымыкаюць, утвараючы Т-падобнае скрыжаванне, [[Вуліца Цімафеенкі (Гомель)|вуліцы Цімафеенкі]], [[Вуліца 50 год БССР (Гомель)|50 год БССР]] і [[Вуліца Кожара (Гомель)|Кожара]]. Па вуліцы Кожара праходзіць мяжа паміж [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] і [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] раёнамі. У паўднёвай частцы, пасля Палаца лёгкай атлетыкі траса вуліца паварочвае на ўсход і завяршаецца скрыжаваннем з [[Вуліца Галавацкага (Гомель)|вуліцай Галавацкага]] недалёка ад пераезду праз чыгуначныя пуці, што вядуць у [[Рачны порт (Гомель)|рачны порт]]. Агульная працягласць вуліцы складае каля 1,5 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца з’яўляецца адной з адносна новых гарадскіх магістраляў. Яна пачала фарміравацца ў 1970-я гады непасрэдна на тэрыторыі ліквідаванага старога гомельскага аэрадрома. Інтэнсіўнае будаўніцтва і забудова вуліцы вяліся да 1986 года<ref name="encyclopedia">{{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Минск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}</ref>. У кастрычніку 1982 года да вуліцы быў прыбудаваны і ўрачыста закладзены вялікі парк, які атрымаў назву «[[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны]]». Яго стварэнне было прымеркавана да 60-годдзя ўтварэння [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]<ref name="encyclopedia"/><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-yu/yubilejnaya-ulica/|title=Улица Юбилейная|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна назву «Юбілейная» ў Гомелі ў перыяд з 1949 па 1960 год насіла зусім іншая вуліца — сучасная [[Вуліца Кісялёва (Гомель)|вуліца Кісялёва]] (якая пасля першага перайменавання звалася Тэатральнай)<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. == Забудова і значныя аб’екты == У жылой забудове вуліцы пераважаюць 5-павярховыя дамы, пабудаваныя па тыпавых праектах, аднак таксама сустракаюцца 2-, 4-, 9-, 12- і 14-павярховыя жылыя будынкі<ref name="encyclopedia"/>. Сярод найбольш значных грамадскіх, спартыўных і інфраструктурных аб’ектаў, размешчаных на вуліцы або ў непасрэднай блізкасці ад яе: * № 2А — яслі-сад № 114 «Чабарок». * № 4А — Сярэдняя школа № 44 імя М. А. Лебедзева. * [[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны парк]]. * № 7 — [[Інстытут развіцця адукацыі]]. * № 9 — кінатэатр «[[Misteria Cinema]]». * Палац культуры і спартыўны комплекс «Віпра». * № 52 — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Минск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] qajwi2vsnm5wrs52czlmpmny5hx0yca 5154071 5154070 2026-06-13T12:05:50Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Літаратура */ 5154071 wikitext text/x-wiki {{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 1,5 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''Юбіле́йная ву́ліца''' ({{lang-ru|Юбилейная улица}}) — [[вуліца]] ў паўночна-ўсходняй частцы горада [[Гомель|Гомеля]], якая пралягае адразу ў двух адміністрацыйных раёнах — [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]]. Размешчана ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]]. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Малайчука (Гомель)|вуліцай Малайчука]], пасля з захаду да яе паслядоўна прымыкаюць, утвараючы Т-падобнае скрыжаванне, [[Вуліца Цімафеенкі (Гомель)|вуліцы Цімафеенкі]], [[Вуліца 50 год БССР (Гомель)|50 год БССР]] і [[Вуліца Кожара (Гомель)|Кожара]]. Па вуліцы Кожара праходзіць мяжа паміж [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] і [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] раёнамі. У паўднёвай частцы, пасля Палаца лёгкай атлетыкі траса вуліца паварочвае на ўсход і завяршаецца скрыжаваннем з [[Вуліца Галавацкага (Гомель)|вуліцай Галавацкага]] недалёка ад пераезду праз чыгуначныя пуці, што вядуць у [[Рачны порт (Гомель)|рачны порт]]. Агульная працягласць вуліцы складае каля 1,5 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца з’яўляецца адной з адносна новых гарадскіх магістраляў. Яна пачала фарміравацца ў 1970-я гады непасрэдна на тэрыторыі ліквідаванага старога гомельскага аэрадрома. Інтэнсіўнае будаўніцтва і забудова вуліцы вяліся да 1986 года<ref name="encyclopedia">{{кніга |загаловак=Гомель. Энциклопедический справочник |месца=Минск |выдавецтва=Белорусская Советская Энциклопедия |год=1991 |ref=Гомель. Энциклопедический справочник}}</ref>. У кастрычніку 1982 года да вуліцы быў прыбудаваны і ўрачыста закладзены вялікі парк, які атрымаў назву «[[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны]]». Яго стварэнне было прымеркавана да 60-годдзя ўтварэння [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]<ref name="encyclopedia"/><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-yu/yubilejnaya-ulica/|title=Улица Юбилейная|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна назву «Юбілейная» ў Гомелі ў перыяд з 1949 па 1960 год насіла зусім іншая вуліца — сучасная [[Вуліца Кісялёва (Гомель)|вуліца Кісялёва]] (якая пасля першага перайменавання звалася Тэатральнай)<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. == Забудова і значныя аб’екты == У жылой забудове вуліцы пераважаюць 5-павярховыя дамы, пабудаваныя па тыпавых праектах, аднак таксама сустракаюцца 2-, 4-, 9-, 12- і 14-павярховыя жылыя будынкі<ref name="encyclopedia"/>. Сярод найбольш значных грамадскіх, спартыўных і інфраструктурных аб’ектаў, размешчаных на вуліцы або ў непасрэднай блізкасці ад яе: * № 2А — яслі-сад № 114 «Чабарок». * № 4А — Сярэдняя школа № 44 імя М. А. Лебедзева. * [[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны парк]]. * № 7 — [[Інстытут развіцця адукацыі]]. * № 9 — кінатэатр «[[Misteria Cinema]]». * Палац культуры і спартыўны комплекс «Віпра». * № 52 — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] 1xkh9tepzv5a4xmylrhqk55iynb32pn 5154073 5154071 2026-06-13T12:06:52Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154073 wikitext text/x-wiki {{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 1,5 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''Юбіле́йная ву́ліца''' ({{lang-ru|Юбилейная улица}}) — [[вуліца]] ў паўночна-ўсходняй частцы горада [[Гомель|Гомеля]], якая пралягае адразу ў двух адміністрацыйных раёнах — [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]]. Размешчана ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]]. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Малайчука (Гомель)|вуліцай Малайчука]], пасля з захаду да яе паслядоўна прымыкаюць, утвараючы Т-падобнае скрыжаванне, [[Вуліца Цімафеенкі (Гомель)|вуліцы Цімафеенкі]], [[Вуліца 50 год БССР (Гомель)|50 год БССР]] і [[Вуліца Кожара (Гомель)|Кожара]]. Па вуліцы Кожара праходзіць мяжа паміж [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] і [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] раёнамі. У паўднёвай частцы, пасля Палаца лёгкай атлетыкі траса вуліца паварочвае на ўсход і завяршаецца скрыжаваннем з [[Вуліца Галавацкага (Гомель)|вуліцай Галавацкага]] недалёка ад пераезду праз чыгуначныя пуці, што вядуць у [[Рачны порт (Гомель)|рачны порт]]. Агульная працягласць вуліцы складае каля 1,5 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца з’яўляецца адной з адносна новых гарадскіх магістраляў. Яна пачала фарміравацца ў 1970-я гады непасрэдна на тэрыторыі ліквідаванага старога гомельскага аэрадрома. Інтэнсіўнае будаўніцтва і забудова вуліцы вяліся да 1986 года<ref name="encyclopedia">{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель}}</ref><ref name="history"/>. У кастрычніку 1982 года да вуліцы быў прыбудаваны і ўрачыста закладзены вялікі парк, які атрымаў назву «[[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны]]». Яго стварэнне было прымеркавана да 60-годдзя ўтварэння [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]<ref name="encyclopedia"/><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-yu/yubilejnaya-ulica/|title=Улица Юбилейная|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна назву «Юбілейная» ў Гомелі ў перыяд з 1949 па 1960 год насіла зусім іншая вуліца — сучасная [[Вуліца Кісялёва (Гомель)|вуліца Кісялёва]] (якая пасля першага перайменавання звалася Тэатральнай)<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. == Забудова і значныя аб’екты == У жылой забудове вуліцы пераважаюць 5-павярховыя дамы, пабудаваныя па тыпавых праектах, аднак таксама сустракаюцца 2-, 4-, 9-, 12- і 14-павярховыя жылыя будынкі<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. Сярод найбольш значных грамадскіх, спартыўных і інфраструктурных аб’ектаў, размешчаных на вуліцы або ў непасрэднай блізкасці ад яе: * № 2А — яслі-сад № 114 «Чабарок». * № 4А — Сярэдняя школа № 44 імя М. А. Лебедзева. * [[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны парк]]. * № 7 — [[Інстытут развіцця адукацыі]]. * № 9 — кінатэатр «[[Misteria Cinema]]». * Палац культуры і спартыўны комплекс «Віпра». * № 52 — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] ac30wzl8ybern0x62ht25k8lc4wmbls 5154074 5154073 2026-06-13T12:07:20Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154074 wikitext text/x-wiki {{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 1,5 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''Юбіле́йная ву́ліца''' ({{lang-ru|Юбилейная улица}}) — [[вуліца]] ў паўночна-ўсходняй частцы горада [[Гомель|Гомеля]], якая пралягае ў [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] раёнах. Размешчана ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]]. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Малайчука (Гомель)|вуліцай Малайчука]], пасля з захаду да яе паслядоўна прымыкаюць, утвараючы Т-падобнае скрыжаванне, [[Вуліца Цімафеенкі (Гомель)|вуліцы Цімафеенкі]], [[Вуліца 50 год БССР (Гомель)|50 год БССР]] і [[Вуліца Кожара (Гомель)|Кожара]]. Па вуліцы Кожара праходзіць мяжа паміж [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] і [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] раёнамі. У паўднёвай частцы, пасля Палаца лёгкай атлетыкі траса вуліца паварочвае на ўсход і завяршаецца скрыжаваннем з [[Вуліца Галавацкага (Гомель)|вуліцай Галавацкага]] недалёка ад пераезду праз чыгуначныя пуці, што вядуць у [[Рачны порт (Гомель)|рачны порт]]. Агульная працягласць вуліцы складае каля 1,5 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца з’яўляецца адной з адносна новых гарадскіх магістраляў. Яна пачала фарміравацца ў 1970-я гады непасрэдна на тэрыторыі ліквідаванага старога гомельскага аэрадрома. Інтэнсіўнае будаўніцтва і забудова вуліцы вяліся да 1986 года<ref name="encyclopedia">{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель}}</ref><ref name="history"/>. У кастрычніку 1982 года да вуліцы быў прыбудаваны і ўрачыста закладзены вялікі парк, які атрымаў назву «[[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны]]». Яго стварэнне было прымеркавана да 60-годдзя ўтварэння [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]<ref name="encyclopedia"/><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-yu/yubilejnaya-ulica/|title=Улица Юбилейная|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна назву «Юбілейная» ў Гомелі ў перыяд з 1949 па 1960 год насіла зусім іншая вуліца — сучасная [[Вуліца Кісялёва (Гомель)|вуліца Кісялёва]] (якая пасля першага перайменавання звалася Тэатральнай)<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. == Забудова і значныя аб’екты == У жылой забудове вуліцы пераважаюць 5-павярховыя дамы, пабудаваныя па тыпавых праектах, аднак таксама сустракаюцца 2-, 4-, 9-, 12- і 14-павярховыя жылыя будынкі<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. Сярод найбольш значных грамадскіх, спартыўных і інфраструктурных аб’ектаў, размешчаных на вуліцы або ў непасрэднай блізкасці ад яе: * № 2А — яслі-сад № 114 «Чабарок». * № 4А — Сярэдняя школа № 44 імя М. А. Лебедзева. * [[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны парк]]. * № 7 — [[Інстытут развіцця адукацыі]]. * № 9 — кінатэатр «[[Misteria Cinema]]». * Палац культуры і спартыўны комплекс «Віпра». * № 52 — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] ogwd314s5r9g86twa8wyo04vkz5ypek 5154075 5154074 2026-06-13T12:10:23Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Забудова і значныя аб’екты */ 5154075 wikitext text/x-wiki {{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 1,5 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''Юбіле́йная ву́ліца''' ({{lang-ru|Юбилейная улица}}) — [[вуліца]] ў паўночна-ўсходняй частцы горада [[Гомель|Гомеля]], якая пралягае ў [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] раёнах. Размешчана ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]]. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Малайчука (Гомель)|вуліцай Малайчука]], пасля з захаду да яе паслядоўна прымыкаюць, утвараючы Т-падобнае скрыжаванне, [[Вуліца Цімафеенкі (Гомель)|вуліцы Цімафеенкі]], [[Вуліца 50 год БССР (Гомель)|50 год БССР]] і [[Вуліца Кожара (Гомель)|Кожара]]. Па вуліцы Кожара праходзіць мяжа паміж [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] і [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] раёнамі. У паўднёвай частцы, пасля Палаца лёгкай атлетыкі траса вуліца паварочвае на ўсход і завяршаецца скрыжаваннем з [[Вуліца Галавацкага (Гомель)|вуліцай Галавацкага]] недалёка ад пераезду праз чыгуначныя пуці, што вядуць у [[Рачны порт (Гомель)|рачны порт]]. Агульная працягласць вуліцы складае каля 1,5 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца з’яўляецца адной з адносна новых гарадскіх магістраляў. Яна пачала фарміравацца ў 1970-я гады непасрэдна на тэрыторыі ліквідаванага старога гомельскага аэрадрома. Інтэнсіўнае будаўніцтва і забудова вуліцы вяліся да 1986 года<ref name="encyclopedia">{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель}}</ref><ref name="history"/>. У кастрычніку 1982 года да вуліцы быў прыбудаваны і ўрачыста закладзены вялікі парк, які атрымаў назву «[[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны]]». Яго стварэнне было прымеркавана да 60-годдзя ўтварэння [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]<ref name="encyclopedia"/><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-yu/yubilejnaya-ulica/|title=Улица Юбилейная|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна назву «Юбілейная» ў Гомелі ў перыяд з 1949 па 1960 год насіла зусім іншая вуліца — сучасная [[Вуліца Кісялёва (Гомель)|вуліца Кісялёва]] (якая пасля першага перайменавання звалася Тэатральнай)<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. == Забудова і значныя аб’екты == У жылой забудове вуліцы пераважаюць 5-павярховыя дамы, пабудаваныя па тыпавых праектах, аднак таксама сустракаюцца 2-, 4-, 9-, 12- і 14-павярховыя жылыя будынкі<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. Сярод найбольш значных грамадскіх, спартыўных і інфраструктурных аб’ектаў, размешчаных на вуліцы або ў непасрэднай блізкасці ад яе: * № 2А — яслі-сад № 114 «Чабарок». * № 4А — Сярэдняя школа № 44 імя М. А. Лебедзева. * [[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны парк]]. * № 7 — [[Інстытут развіцця адукацыі]]. [[Файл:Парк семейного отдыха Мистерия.jpg|thumb|Парк сямейнага адпачынку «Містэрыя»]] * № 9 — парк сямейнага адпачынку «Містэрыя», кінатэатр «[[Misteria Cinema]]». * Палац культуры і спартыўны комплекс «Віпра». [[Файл:Гомель. Дворец легкой атлетики..JPG|thumb|Палац лёгкай атлетыкі]] * № 52 — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] 9np3jcp8v806xhx0na9909xi2ke0qt6 5154076 5154075 2026-06-13T12:12:31Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Забудова і значныя аб’екты */ 5154076 wikitext text/x-wiki {{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 1,5 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''Юбіле́йная ву́ліца''' ({{lang-ru|Юбилейная улица}}) — [[вуліца]] ў паўночна-ўсходняй частцы горада [[Гомель|Гомеля]], якая пралягае ў [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] раёнах. Размешчана ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]]. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Малайчука (Гомель)|вуліцай Малайчука]], пасля з захаду да яе паслядоўна прымыкаюць, утвараючы Т-падобнае скрыжаванне, [[Вуліца Цімафеенкі (Гомель)|вуліцы Цімафеенкі]], [[Вуліца 50 год БССР (Гомель)|50 год БССР]] і [[Вуліца Кожара (Гомель)|Кожара]]. Па вуліцы Кожара праходзіць мяжа паміж [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] і [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] раёнамі. У паўднёвай частцы, пасля Палаца лёгкай атлетыкі траса вуліца паварочвае на ўсход і завяршаецца скрыжаваннем з [[Вуліца Галавацкага (Гомель)|вуліцай Галавацкага]] недалёка ад пераезду праз чыгуначныя пуці, што вядуць у [[Рачны порт (Гомель)|рачны порт]]. Агульная працягласць вуліцы складае каля 1,5 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца з’яўляецца адной з адносна новых гарадскіх магістраляў. Яна пачала фарміравацца ў 1970-я гады непасрэдна на тэрыторыі ліквідаванага старога гомельскага аэрадрома. Інтэнсіўнае будаўніцтва і забудова вуліцы вяліся да 1986 года<ref name="encyclopedia">{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель}}</ref><ref name="history"/>. У кастрычніку 1982 года да вуліцы быў прыбудаваны і ўрачыста закладзены вялікі парк, які атрымаў назву «[[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны]]». Яго стварэнне было прымеркавана да 60-годдзя ўтварэння [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]<ref name="encyclopedia"/><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-yu/yubilejnaya-ulica/|title=Улица Юбилейная|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна назву «Юбілейная» ў Гомелі ў перыяд з 1949 па 1960 год насіла зусім іншая вуліца — сучасная [[Вуліца Кісялёва (Гомель)|вуліца Кісялёва]] (якая пасля першага перайменавання звалася Тэатральнай)<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. == Забудова і значныя аб’екты == У жылой забудове вуліцы пераважаюць 5-павярховыя дамы, пабудаваныя па тыпавых праектах, аднак таксама сустракаюцца 2-, 4-, 9-, 12- і 14-павярховыя жылыя будынкі<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. Сярод найбольш значных грамадскіх, спартыўных і інфраструктурных аб’ектаў, размешчаных на вуліцы або ў непасрэднай блізкасці ад яе: * № 2А — яслі-сад № 114 «Чабарок». * № 4А — Сярэдняя школа № 44 імя М. А. Лебедзева. * [[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны парк]]. * № 7 — [[Інстытут развіцця адукацыі]]. [[Файл:Парк семейного отдыха Мистерия.jpg|thumb|Парк сямейнага адпачынку «Містэрыя»]] * № 9 — парк сямейнага адпачынку «Містэрыя», кінатэатр «[[Misteria Cinema]]» (былы кінатэатр "Юбілейны"; арх. [[Вольга Ісаеўна Ціхава|В. Ціхава]], 1979<ref>{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|«Юбилейный»}}</ref>). * Палац культуры і спартыўны комплекс «Віпра». [[Файл:Гомель. Дворец легкой атлетики..JPG|thumb|Палац лёгкай атлетыкі]] * № 52 — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] dc6b890xcz30ncqkywjuk1q47gnpof6 5154077 5154076 2026-06-13T12:13:17Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Забудова і значныя аб’екты */ 5154077 wikitext text/x-wiki {{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 1,5 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''Юбіле́йная ву́ліца''' ({{lang-ru|Юбилейная улица}}) — [[вуліца]] ў паўночна-ўсходняй частцы горада [[Гомель|Гомеля]], якая пралягае ў [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] раёнах. Размешчана ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]]. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Малайчука (Гомель)|вуліцай Малайчука]], пасля з захаду да яе паслядоўна прымыкаюць, утвараючы Т-падобнае скрыжаванне, [[Вуліца Цімафеенкі (Гомель)|вуліцы Цімафеенкі]], [[Вуліца 50 год БССР (Гомель)|50 год БССР]] і [[Вуліца Кожара (Гомель)|Кожара]]. Па вуліцы Кожара праходзіць мяжа паміж [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] і [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] раёнамі. У паўднёвай частцы, пасля Палаца лёгкай атлетыкі траса вуліца паварочвае на ўсход і завяршаецца скрыжаваннем з [[Вуліца Галавацкага (Гомель)|вуліцай Галавацкага]] недалёка ад пераезду праз чыгуначныя пуці, што вядуць у [[Рачны порт (Гомель)|рачны порт]]. Агульная працягласць вуліцы складае каля 1,5 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца з’яўляецца адной з адносна новых гарадскіх магістраляў. Яна пачала фарміравацца ў 1970-я гады непасрэдна на тэрыторыі ліквідаванага старога гомельскага аэрадрома. Інтэнсіўнае будаўніцтва і забудова вуліцы вяліся да 1986 года<ref name="encyclopedia">{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель}}</ref><ref name="history"/>. У кастрычніку 1982 года да вуліцы быў прыбудаваны і ўрачыста закладзены вялікі парк, які атрымаў назву «[[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны]]». Яго стварэнне было прымеркавана да 60-годдзя ўтварэння [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]<ref name="encyclopedia"/><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-yu/yubilejnaya-ulica/|title=Улица Юбилейная|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна назву «Юбілейная» ў Гомелі ў перыяд з 1949 па 1960 год насіла зусім іншая вуліца — сучасная [[Вуліца Кісялёва (Гомель)|вуліца Кісялёва]] (якая пасля першага перайменавання звалася Тэатральнай)<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. == Забудова і значныя аб’екты == У жылой забудове вуліцы пераважаюць 5-павярховыя дамы, пабудаваныя па тыпавых праектах, аднак таксама сустракаюцца 2-, 4-, 9-, 12- і 14-павярховыя жылыя будынкі<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. Сярод найбольш значных грамадскіх, спартыўных і інфраструктурных аб’ектаў, размешчаных на вуліцы або ў непасрэднай блізкасці ад яе: * № 2А — яслі-сад № 114 «Чабарок». * № 4А — Сярэдняя школа № 44 імя М. А. Лебедзева. * [[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны парк]]. * № 7 — [[Інстытут развіцця адукацыі]]. [[Файл:Парк семейного отдыха Мистерия.jpg|thumb|Парк сямейнага адпачынку «Містэрыя»]] * № 9 — парк сямейнага адпачынку «Містэрыя», кінатэатр «[[Misteria Cinema]]» (былы кінатэатр «Юбілейны»; арх. [[Вольга Ісаеўна Ціхава|В. Ціхава]], 1979<ref>{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|«Юбилейный»}}</ref>). * Палац культуры і спартыўны комплекс «Віпра». [[Файл:Гомель. Дворец легкой атлетики..JPG|thumb|Палац лёгкай атлетыкі]] * № 52 — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] 3895ep2z4zwh6tq55ih94aspjumvd0x 5154138 5154077 2026-06-13T21:38:30Z HK-47 9640 абнаўленне звестак 5154138 wikitext text/x-wiki {{іншыя значэнні|Юбілейная вуліца}} {{Вуліца Гомеля |назва = Юбілейная вуліца |арыгінальная назва = {{lang-ru|Юбилейная}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 1,5 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = |аўтобус=3, 3А, 7А}} '''Юбіле́йная ву́ліца''' ({{lang-ru|Юбилейная улица}}) — [[вуліца]] ў паўночна-ўсходняй частцы горада [[Гомель|Гомеля]], якая пралягае ў [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] раёнах. Размешчана ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]]. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Малайчука (Гомель)|вуліцай Малайчука]], пасля з захаду да яе паслядоўна прымыкаюць, утвараючы Т-падобнае скрыжаванне, [[Вуліца Цімафеенкі (Гомель)|вуліцы Цімафеенкі]], [[Вуліца 50 год БССР (Гомель)|50 год БССР]] і [[Вуліца Кожара (Гомель)|Кожара]]. Па вуліцы Кожара праходзіць мяжа паміж [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] і [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] раёнамі. У паўднёвай частцы, пасля Палаца лёгкай атлетыкі траса вуліца паварочвае на ўсход і завяршаецца скрыжаваннем з [[Вуліца Галавацкага (Гомель)|вуліцай Галавацкага]] недалёка ад пераезду праз чыгуначныя пуці, што вядуць у [[Рачны порт (Гомель)|рачны порт]]. Агульная працягласць вуліцы складае каля 1,5 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца з’яўляецца адной з адносна новых гарадскіх магістраляў. Яна пачала фарміравацца ў 1970-я гады непасрэдна на тэрыторыі ліквідаванага старога гомельскага аэрадрома. Інтэнсіўнае будаўніцтва і забудова вуліцы вяліся да 1986 года<ref name="encyclopedia">{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель}}</ref><ref name="history"/>. У кастрычніку 1982 года да вуліцы быў прыбудаваны і ўрачыста закладзены вялікі парк, які атрымаў назву «[[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны]]». Яго стварэнне было прымеркавана да 60-годдзя ўтварэння [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]<ref name="encyclopedia"/><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-yu/yubilejnaya-ulica/|title=Улица Юбилейная|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. Гістарычна назву «Юбілейная» ў Гомелі ў перыяд з 1949 па 1960 год насіла зусім іншая вуліца — сучасная [[Вуліца Кісялёва (Гомель)|вуліца Кісялёва]] (якая пасля першага перайменавання звалася Тэатральнай)<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. == Забудова і значныя аб’екты == У жылой забудове вуліцы пераважаюць 5-павярховыя дамы, пабудаваныя па тыпавых праектах, аднак таксама сустракаюцца 2-, 4-, 9-, 12- і 14-павярховыя жылыя будынкі<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. Сярод найбольш значных грамадскіх, спартыўных і інфраструктурных аб’ектаў, размешчаных на вуліцы або ў непасрэднай блізкасці ад яе: * № 2А — яслі-сад № 114 «Чабарок». * № 4А — Сярэдняя школа № 44 імя М. А. Лебедзева. * [[Юбілейны парк (Гомель)|Юбілейны парк]]. * № 7 — [[Інстытут развіцця адукацыі]]. [[Файл:Парк семейного отдыха Мистерия.jpg|thumb|Парк сямейнага адпачынку «Містэрыя»]] * № 9 — парк сямейнага адпачынку «Містэрыя», кінатэатр «[[Misteria Cinema]]» (былы кінатэатр «Юбілейны»; арх. [[Вольга Ісаеўна Ціхава|В. Ціхава]], 1979<ref>{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|«Юбилейный»}}</ref>). * Палац культуры і спартыўны комплекс «Віпра». [[Файл:Гомель. Дворец легкой атлетики..JPG|thumb|Палац лёгкай атлетыкі]] * № 52 — [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)|Палац лёгкай атлетыкі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Стары Аэрадром (Гомель)]] lylges3uzjxzntwrdb275wu1wzhzabh 0 809413 5154078 2026-06-13T12:16:07Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Юбілейны (кінатэатр, Гомель)]] 5154078 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Юбілейны (кінатэатр, Гомель)]] tvwcb2fkt8pi23r1mqmxprppu9px9zw 0 809414 5154087 2026-06-13T13:24:59Z DzBar 156353 Створана перакладам старонкі «[[:en:Special:Redirect/revision/1357640616|Shinedown]]» 5154087 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў}} '''Shinedown''' — амерыканскі [[Рок-музыка|рок-]]<nowiki/>гурт з [[Джэксанвіл|Джэксанвіля, штат Фларыда]], створаны спеваком Брэнтам Смітам у 2001 годзе. Гурт выпусціў восем студыйных альбомаў. Восьмы альбом гурта, ''Eight'', выйшаў 29 мая 2026 года. У Shinedown найбольшая колькасць сінглаў, якія займалі першыя месцы ў чарце ''[[Billboard]]'' Mainstream Rock — 23,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/shinedown-safe-and-sound-number-1-mainstream-rock-airplay-1236256789/|title=Shinedown Extends Mainstream Rock Airplay No. 1 Record With 'Safe and Sound'|last=Rutherford|first=Kevin|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=May 26, 2026|access-date=May 27, 2026}}</ref> і ўсе іх выпушчаныя сінглы дасягнулі пяцёркі лепшых у гэтым чарце. Акрамя таго, 3 чэрвеня 2021 года Shinedown занялі першае месца ў чарце ''Billboard'' «Найвялікшыя мэйнстрым-рок-выканаўцы ўсіх часоў», выпушчаным у гонар 40-годдзя чарта Mainstream Rock.<ref>{{cite magazine|first=Kevin|last=Rutherford|title=Shinedown & Days of the New Rule Greatest of All Time Mainstream Rock Charts|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9581948/shinedown-days-of-the-new-top-greatest-of-all-time-mainstream-rock-charts/|date=June 3, 2021|access-date=July 9, 2021}}</ref> На сённяшні дзень гурт прадаў больш за 10 мільёнаў запісаў па ўсім свеце.<ref name="LATimesSmith">{{cite news|url=https://www.latimes.com/health/la-xpm-2013-jan-12-la-he-five-questions-smith-20130112-story.html|title=Brent Smith of Shinedown cleans up and slims down|first=James|last=Fell|date=January 12, 2013|newspaper=LA Times}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sidestagemagazine.com/shinedown-breaks-record-for-most-1s-on-billboard-mainstream-rock-songs-chart-with-atlas-falls/|title=Shinedown Breaks Record For Most #1s On Billboard Mainstream Rock Songs Chart with "Atlas Falls"|date=August 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128103832/http://www.sidestagemagazine.com/shinedown-breaks-record-for-most-1s-on-billboard-mainstream-rock-songs-chart-with-atlas-falls/|archive-date=January 28, 2022|access-date=October 5, 2020}}</ref> У 2025 годзе Джэф Мезідла з ''Yardbarker'' уключыў гурт у свой спіс «найвялікшых метал-гуртоў, якія ўтварыліся ў 2000-х гадах».<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_best_hard_rock_and_metal_acts_formed_in_the_2000s/s1__41189128|title=The greatest metal acts that formed in the 2000s|first=Jeff|last=Mezydlo|website=Yardbarker|date=2024-11-06|access-date=2025-12-20}}</ref> == Музычны стыль і ўплывы == Музыку Shinedown апісвалі як [[хард-рок]], [[альтэрнатыўны метал]], [[пост-гранж]], [[альтэрнатыўны рок]], [[поп-рок]], [[Грандж|гранж]], арэна-рок і [[ню-метал]] з уплывам [[Поп-музыка|поп-музыкі]] і паўднёвага року. {{Efn|*Hard rock:<ref name="rock.about"/><ref name="AllMusicBioProse"/><ref>{{cite web|url=https://www.sputnikmusic.com/review/48742/Shinedown-Amaryllis/ |title=Shinedown - Amaryllis (album review 6)|work=[[Sputnikmusic]]|date=March 27, 2012|access-date=November 18, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.blabbermouth.net/news/shinedown-singer-how-i-lost-70-pounds/|title=Shinedown Singer: How I Lost 70 Pounds|work=[[Blabbermouth.net]]|date=May 14, 2013|access-date=November 18, 2013}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Suzy|last=Exposito|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/shinedown-world-tour-731642/|title=Shinedown Expand 'Attention Attention' World Tour for 2019|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref name="ALLMTTS">{{cite web|first=James Christopher|last=Monger|url=https://www.allmusic.com/album/threat-to-survival-mw0002869886|title=Threat to Survival - Shinedown - Songs, Reviews, Credits - AllMusic|work=[[AllMusic]]|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref name="ultimate guitar2"/> *Alternative metal:<ref name="ultimate guitar2">{{cite web|url=https://www.ultimate-guitar.com/reviews/compact_discs/shinedown/attention_attention/47257/|title=Attention Attention review by Shinedown|date=June 1, 2018|access-date=October 5, 2020}}</ref><ref name="salutemag genres">{{cite magazine|first=Joshua|last=Leep|url=https://salutemag.com/2018/05/04/shinedown-attention-attention-review/|title=Review: Shinedown is about to get heavy on 'Attention Attention'|magazine=Salute Magazine|date=May 4, 2018|access-date=January 27, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728191028/https://salutemag.com/2018/05/04/shinedown-attention-attention-review/|archive-date=July 28, 2018|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Devon|last=Maloney|url=https://www.spin.com/2012/04/who-charted-madonna-queen-album-sales-again/|title= Who Charted? Madonna Is Queen of Album Sales (Again)|magazine=[[Spin (magazine)|Spin]]|date=April 4, 2012|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref>{{cite web|first=Jay|last=Cridlin|url=http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/content/shinedown-bringing-acoustic-tour-tampas-straz-center/2052128 |title=Shinedown bringing acoustic tour to Tampa's Straz Center|publisher=Tampabay.com|date=September 14, 2010|access-date=January 27, 2022|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215095542/http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/content/shinedown-bringing-acoustic-tour-tampas-straz-center/2052128 |archive-date=December 15, 2013 |df=mdy-all}}</ref> *Post-grunge:<ref name="ultimate guitar2"/><ref>{{cite magazine|first=Nick|last=Catucci|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/amaryllis-20120326|title=Amaryllis &#124; Album Reviews|magazine=[[Rolling Stone]]|date=March 26, 2012|access-date=April 9, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20230818103423/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/amaryllis-197688/|archive-date=August 18, 2023|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|author=Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/the-sound-of-madness-mw0000788717|title=The Sound of Madness - Shinedown &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|work=[[AllMusic]]|date=June 24, 2008|access-date=November 18, 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://timesfreepress.com/news/2009/may/13/mainstream-rockers-pair-performance/ |title=Mainstream rockers pair up for performance |publisher=timesfreepress.com |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 13, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213101202/http://timesfreepress.com/news/2009/may/13/mainstream-rockers-pair-performance/ |url-status=dead }}</ref> *Alternative rock:<ref name="salutemag genres"/><ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/da24e95e654f4a80808dd3b43cdfbf52|title=Alternative rockers Shinedown coming to Illinois State Fair|website=AP News|date=March 22, 2019|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref>{{cite web|first=Jimmy|last=Fontaine|url=https://www.knoxnews.com/picture-gallery/entertainment/music/2019/02/13/photos-rock-band-shinedown-through-years/2800250002/|title=Photos: Rock band Shinedown through the years|website=Knox News|date=February 13, 2019|access-date=January 27, 2022}}</ref> *Pop rock:<ref name="ultimate guitar2"/><ref name="sonicabuse">{{cite web |url=http://www.sonicabuse.com/2018/05/shinedown-attention-attention-album-review/|title=Shinedown – 'Attention Attention' Album Review|archive-url=https://web.archive.org/web/20180721221848/http://www.sonicabuse.com/2018/05/shinedown-attention-attention-album-review/|archive-date=July 21, 2018|publisher=Sonic Abuse|date=May 13, 2018|access-date=July 28, 2018}}</ref> *Grunge:<ref name="rock.about"/> *Arena rock:<ref>{{cite web|first=Matt|last=Mills|url=https://www.loudersound.com/reviews/shinedown-attention-attention-album-reviewed|title=Shinedown – Attention Attention album reviewed|website=Louder Sound|date=May 2, 2018|access-date=July 28, 2018}}</ref> *Nu metal:<ref name="ALLMTTS" /><ref>{{cite web|first= Andrew|last= Blackie|url= https://www.popmatters.com/nu-metals-not-dead-2496119772.html|title=Nu-Metal's Not Dead!|website=[[PopMatters]]|date=September 23, 2008|access-date=January 27, 2022}}</ref> *Pop:<ref>{{cite web|first=Jessica|last=Voinov|url=https://musicmayhemmagazine.com/shinedown-impresses-with-heavy-new-album-attention-attention-album-review/|title=Shinedown Impresses with Heavy New Album Attention Attention (Album review)|website=Music Mayhem Magazine|date=May 15, 2018|access-date=September 13, 2018}}</ref> *Southern rock:<ref name="rock.about"/>}} У жніўні 2013 года Керч не пагадзіўся з больш спецыялізаванымі жанрамі, які прыпісваюць гурту, заявіўшы, што «мы проста [[Рок-н-рол|рок-н-рольны]] гурт», прызнаўшы, што кожны альбом сапраўды меў прыкметна адрознае рок-гучанне па задуме.<ref>{{Cite web|url=http://www.cleveland.com/popmusic/index.ssf/2013/08/ever-evolving_shinedown_is_jus.html|title=Ever-evolving Shinedown is 'just a rock 'n' roll band,' says drummer Barry Kerch|date=August 8, 2013|publisher=cleveland.com|access-date=December 13, 2013}}</ref> Журналісты часам адносяць раннюю творчасць гурта да ню-метала, хоць гурт таксама аспрэчвае гэты тэрмін.<ref name="GuitarPlayer1">{{Cite web|url=http://www.guitarplayer.com/miscellaneous/1139/shinedown39s-jasin-todd-southern-fried-metal/15935|title=Shinedown's Jasin Todd: Southern Fried Metal|author=GuitarPlayer.com|first=Electric & Acoustic Guitar Gear, Lessons, News, Blogs, Video, Tabs & Chords -|website=GuitarPlayer.com|access-date=October 17, 2017}}</ref> Гурт называе [[Stone Temple Pilots]], [[Отыс Рэдынг|Отыса Рэдзінга]], [[Pink Floyd]] і [[Iron Maiden]] сярод тых, хто на яго паўплываў.<ref name="HeraldDispatch">{{cite news|first=Derek|last=Halsey|url=http://www.herald-dispatch.com/features_entertainment/shinedown-breaking-benjamin-sevendust-bring-hard-rock-to-arena/article_598b10a4-5890-5bea-94fc-d900a80cba12.html|title=Shinedown, Breaking Benjamin, Sevendust bring hard rock to arena|newspaper=The Herald-Dispatch|date=November 21, 2015|access-date=May 30, 2018}}</ref> Асноўны аўтар песень, Брэнт Сміт, таксама называе [[Эта Джэймс|Эту Джэймс]], [[Эла Фіцджэральд|Элу Фіцджэральд]], [[The Doors]], [[Soundgarden]] і [[Metallica]] сярод тых, хто на яго паўплываў.<ref name="AISmith">{{cite news|first=Ann|last=Ericksone|url=http://audioinkradio.com/2011/02/shinedown-interview-brent-smith|title=Interview: Shinedown Vocalist Inspired by Chris Cornell, Otis Redding|publisher=Audio Ink Radio|date=February 2011|access-date=May 30, 2018}}</ref> == Удзельнікі == <gallery perrow="4" widths="180" heights="180" caption="Канцэрт Shinedown у Rock im Park 2022"> Файл:Shinedown_-_2022156165638_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_0910_-_AK8I4548.jpg|alt=Brent Smith| Брэнт Сміт Файл:Shinedown_-_2022156165722_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_0988_-_AK8I4626.jpg|alt=Zach Myers| Зак Майерс Файл:Shinedown_-_2022156165614_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_1638_-_B70I3497.jpg|alt=Eric Bass| Эрык Бас Файл:Shinedown_-_2022156165606_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_1596_-_B70I3455.jpg|alt=Barry Kerch| Бэры Керч </gallery>'''Дзеючыя''' Брэнт Сміт — вакал (2001—цяпер) Бэры Керч — ударныя (2001—цяпер) Зак Майерс — гітара, фартэпіяна, бэк-вакал (2008—цяпер; гастролі 2005—2007), бас-гітара (2017—цяпер; гастролі 2007—2008) Эрык Бас — бас, фартэпіяна, бэк-вакал (2008—цяпер), гітара (2017—цяпер) == Дыскаграфія == '''Студыйныя альбомы''' * ''Leave a Whisper'' (2003) * ''Us and Them'' (2005) * ''The Sound of Madness'' (2008) * ''Amaryllis'' (2012) * ''Threat to Survival'' (2015) * ''Attention Attention'' (2018) * ''Planet Zero'' (2022) * ''Eight'' (2026) == Зноскі == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> <references /> == Заўвагі == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Notelist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} * {{Афіцыйны сайт|схаваць=а|link_text=Афіцыйны сайт}} * {{Allmusic new}} * {{Musicbrainz artist}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2001 годзе]] [[Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага метала ЗША]] [[Катэгорыя:Хард-рок-гурты ЗША]] [[Катэгорыя:Выканаўцы Atlantic Records]] tsfqvbog0tqqslk9083knacb6lnsyac 5154088 5154087 2026-06-13T13:27:07Z DzBar 156353 афармленне 5154088 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Гады = 2001—цяпер }} '''Shinedown''' — амерыканскі [[Рок-музыка|рок-]]<nowiki/>гурт з [[Джэксанвіл|Джэксанвіля, штат Фларыда]], створаны спеваком Брэнтам Смітам у 2001 годзе. Гурт выпусціў восем студыйных альбомаў. Восьмы альбом гурта, ''Eight'', выйшаў 29 мая 2026 года. У Shinedown найбольшая колькасць сінглаў, якія займалі першыя месцы ў чарце ''[[Billboard]]'' Mainstream Rock — 23,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/shinedown-safe-and-sound-number-1-mainstream-rock-airplay-1236256789/|title=Shinedown Extends Mainstream Rock Airplay No. 1 Record With 'Safe and Sound'|last=Rutherford|first=Kevin|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=May 26, 2026|access-date=May 27, 2026}}</ref> і ўсе іх выпушчаныя сінглы дасягнулі пяцёркі лепшых у гэтым чарце. Акрамя таго, 3 чэрвеня 2021 года Shinedown занялі першае месца ў чарце ''Billboard'' «Найвялікшыя мэйнстрым-рок-выканаўцы ўсіх часоў», выпушчаным у гонар 40-годдзя чарта Mainstream Rock.<ref>{{cite magazine|first=Kevin|last=Rutherford|title=Shinedown & Days of the New Rule Greatest of All Time Mainstream Rock Charts|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9581948/shinedown-days-of-the-new-top-greatest-of-all-time-mainstream-rock-charts/|date=June 3, 2021|access-date=July 9, 2021}}</ref> На сённяшні дзень гурт прадаў больш за 10 мільёнаў запісаў па ўсім свеце.<ref name="LATimesSmith">{{cite news|url=https://www.latimes.com/health/la-xpm-2013-jan-12-la-he-five-questions-smith-20130112-story.html|title=Brent Smith of Shinedown cleans up and slims down|first=James|last=Fell|date=January 12, 2013|newspaper=LA Times}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sidestagemagazine.com/shinedown-breaks-record-for-most-1s-on-billboard-mainstream-rock-songs-chart-with-atlas-falls/|title=Shinedown Breaks Record For Most #1s On Billboard Mainstream Rock Songs Chart with "Atlas Falls"|date=August 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128103832/http://www.sidestagemagazine.com/shinedown-breaks-record-for-most-1s-on-billboard-mainstream-rock-songs-chart-with-atlas-falls/|archive-date=January 28, 2022|access-date=October 5, 2020}}</ref> У 2025 годзе Джэф Мезідла з ''Yardbarker'' уключыў гурт у свой спіс «найвялікшых метал-гуртоў, якія ўтварыліся ў 2000-х гадах».<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_best_hard_rock_and_metal_acts_formed_in_the_2000s/s1__41189128|title=The greatest metal acts that formed in the 2000s|first=Jeff|last=Mezydlo|website=Yardbarker|date=2024-11-06|access-date=2025-12-20}}</ref> == Музычны стыль і ўплывы == Музыку Shinedown апісвалі як [[хард-рок]], [[альтэрнатыўны метал]], [[пост-гранж]], [[альтэрнатыўны рок]], [[поп-рок]], [[Грандж|гранж]], арэна-рок і [[ню-метал]] з уплывам [[Поп-музыка|поп-музыкі]] і паўднёвага року. {{Efn|*Hard rock:<ref name="rock.about"/><ref name="AllMusicBioProse"/><ref>{{cite web|url=https://www.sputnikmusic.com/review/48742/Shinedown-Amaryllis/ |title=Shinedown - Amaryllis (album review 6)|work=[[Sputnikmusic]]|date=March 27, 2012|access-date=November 18, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.blabbermouth.net/news/shinedown-singer-how-i-lost-70-pounds/|title=Shinedown Singer: How I Lost 70 Pounds|work=[[Blabbermouth.net]]|date=May 14, 2013|access-date=November 18, 2013}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Suzy|last=Exposito|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/shinedown-world-tour-731642/|title=Shinedown Expand 'Attention Attention' World Tour for 2019|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref name="ALLMTTS">{{cite web|first=James Christopher|last=Monger|url=https://www.allmusic.com/album/threat-to-survival-mw0002869886|title=Threat to Survival - Shinedown - Songs, Reviews, Credits - AllMusic|work=[[AllMusic]]|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref name="ultimate guitar2"/> *Alternative metal:<ref name="ultimate guitar2">{{cite web|url=https://www.ultimate-guitar.com/reviews/compact_discs/shinedown/attention_attention/47257/|title=Attention Attention review by Shinedown|date=June 1, 2018|access-date=October 5, 2020}}</ref><ref name="salutemag genres">{{cite magazine|first=Joshua|last=Leep|url=https://salutemag.com/2018/05/04/shinedown-attention-attention-review/|title=Review: Shinedown is about to get heavy on 'Attention Attention'|magazine=Salute Magazine|date=May 4, 2018|access-date=January 27, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728191028/https://salutemag.com/2018/05/04/shinedown-attention-attention-review/|archive-date=July 28, 2018|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Devon|last=Maloney|url=https://www.spin.com/2012/04/who-charted-madonna-queen-album-sales-again/|title= Who Charted? Madonna Is Queen of Album Sales (Again)|magazine=[[Spin (magazine)|Spin]]|date=April 4, 2012|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref>{{cite web|first=Jay|last=Cridlin|url=http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/content/shinedown-bringing-acoustic-tour-tampas-straz-center/2052128 |title=Shinedown bringing acoustic tour to Tampa's Straz Center|publisher=Tampabay.com|date=September 14, 2010|access-date=January 27, 2022|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215095542/http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/content/shinedown-bringing-acoustic-tour-tampas-straz-center/2052128 |archive-date=December 15, 2013 |df=mdy-all}}</ref> *Post-grunge:<ref name="ultimate guitar2"/><ref>{{cite magazine|first=Nick|last=Catucci|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/amaryllis-20120326|title=Amaryllis &#124; Album Reviews|magazine=[[Rolling Stone]]|date=March 26, 2012|access-date=April 9, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20230818103423/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/amaryllis-197688/|archive-date=August 18, 2023|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|author=Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/the-sound-of-madness-mw0000788717|title=The Sound of Madness - Shinedown &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|work=[[AllMusic]]|date=June 24, 2008|access-date=November 18, 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://timesfreepress.com/news/2009/may/13/mainstream-rockers-pair-performance/ |title=Mainstream rockers pair up for performance |publisher=timesfreepress.com |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 13, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213101202/http://timesfreepress.com/news/2009/may/13/mainstream-rockers-pair-performance/ |url-status=dead }}</ref> *Alternative rock:<ref name="salutemag genres"/><ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/da24e95e654f4a80808dd3b43cdfbf52|title=Alternative rockers Shinedown coming to Illinois State Fair|website=AP News|date=March 22, 2019|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref>{{cite web|first=Jimmy|last=Fontaine|url=https://www.knoxnews.com/picture-gallery/entertainment/music/2019/02/13/photos-rock-band-shinedown-through-years/2800250002/|title=Photos: Rock band Shinedown through the years|website=Knox News|date=February 13, 2019|access-date=January 27, 2022}}</ref> *Pop rock:<ref name="ultimate guitar2"/><ref name="sonicabuse">{{cite web |url=http://www.sonicabuse.com/2018/05/shinedown-attention-attention-album-review/|title=Shinedown – 'Attention Attention' Album Review|archive-url=https://web.archive.org/web/20180721221848/http://www.sonicabuse.com/2018/05/shinedown-attention-attention-album-review/|archive-date=July 21, 2018|publisher=Sonic Abuse|date=May 13, 2018|access-date=July 28, 2018}}</ref> *Grunge:<ref name="rock.about"/> *Arena rock:<ref>{{cite web|first=Matt|last=Mills|url=https://www.loudersound.com/reviews/shinedown-attention-attention-album-reviewed|title=Shinedown – Attention Attention album reviewed|website=Louder Sound|date=May 2, 2018|access-date=July 28, 2018}}</ref> *Nu metal:<ref name="ALLMTTS" /><ref>{{cite web|first= Andrew|last= Blackie|url= https://www.popmatters.com/nu-metals-not-dead-2496119772.html|title=Nu-Metal's Not Dead!|website=[[PopMatters]]|date=September 23, 2008|access-date=January 27, 2022}}</ref> *Pop:<ref>{{cite web|first=Jessica|last=Voinov|url=https://musicmayhemmagazine.com/shinedown-impresses-with-heavy-new-album-attention-attention-album-review/|title=Shinedown Impresses with Heavy New Album Attention Attention (Album review)|website=Music Mayhem Magazine|date=May 15, 2018|access-date=September 13, 2018}}</ref> *Southern rock:<ref name="rock.about"/>}} У жніўні 2013 года Керч не пагадзіўся з больш спецыялізаванымі жанрамі, які прыпісваюць гурту, заявіўшы, што «мы проста [[Рок-н-рол|рок-н-рольны]] гурт», прызнаўшы, што кожны альбом сапраўды меў прыкметна адрознае рок-гучанне па задуме.<ref>{{Cite web|url=http://www.cleveland.com/popmusic/index.ssf/2013/08/ever-evolving_shinedown_is_jus.html|title=Ever-evolving Shinedown is 'just a rock 'n' roll band,' says drummer Barry Kerch|date=August 8, 2013|publisher=cleveland.com|access-date=December 13, 2013}}</ref> Журналісты часам адносяць раннюю творчасць гурта да ню-метала, хоць гурт таксама аспрэчвае гэты тэрмін.<ref name="GuitarPlayer1">{{Cite web|url=http://www.guitarplayer.com/miscellaneous/1139/shinedown39s-jasin-todd-southern-fried-metal/15935|title=Shinedown's Jasin Todd: Southern Fried Metal|author=GuitarPlayer.com|first=Electric & Acoustic Guitar Gear, Lessons, News, Blogs, Video, Tabs & Chords -|website=GuitarPlayer.com|access-date=October 17, 2017}}</ref> Гурт называе [[Stone Temple Pilots]], [[Отыс Рэдынг|Отыса Рэдзінга]], [[Pink Floyd]] і [[Iron Maiden]] сярод тых, хто на яго паўплываў.<ref name="HeraldDispatch">{{cite news|first=Derek|last=Halsey|url=http://www.herald-dispatch.com/features_entertainment/shinedown-breaking-benjamin-sevendust-bring-hard-rock-to-arena/article_598b10a4-5890-5bea-94fc-d900a80cba12.html|title=Shinedown, Breaking Benjamin, Sevendust bring hard rock to arena|newspaper=The Herald-Dispatch|date=November 21, 2015|access-date=May 30, 2018}}</ref> Асноўны аўтар песень, Брэнт Сміт, таксама называе [[Эта Джэймс|Эту Джэймс]], [[Эла Фіцджэральд|Элу Фіцджэральд]], [[The Doors]], [[Soundgarden]] і [[Metallica]] сярод тых, хто на яго паўплываў.<ref name="AISmith">{{cite news|first=Ann|last=Ericksone|url=http://audioinkradio.com/2011/02/shinedown-interview-brent-smith|title=Interview: Shinedown Vocalist Inspired by Chris Cornell, Otis Redding|publisher=Audio Ink Radio|date=February 2011|access-date=May 30, 2018}}</ref> == Удзельнікі == <gallery perrow="4" widths="180" heights="180" caption="Канцэрт Shinedown у Rock im Park 2022"> Файл:Shinedown_-_2022156165638_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_0910_-_AK8I4548.jpg|alt=Brent Smith| Брэнт Сміт Файл:Shinedown_-_2022156165722_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_0988_-_AK8I4626.jpg|alt=Zach Myers| Зак Майерс Файл:Shinedown_-_2022156165614_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_1638_-_B70I3497.jpg|alt=Eric Bass| Эрык Бас Файл:Shinedown_-_2022156165606_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_1596_-_B70I3455.jpg|alt=Barry Kerch| Бэры Керч </gallery>'''Дзеючыя''' * Брэнт Сміт — вакал (2001—цяпер) * Бэры Керч — ударныя (2001—цяпер) * Зак Майерс — гітара, фартэпіяна, бэк-вакал (2008—цяпер; гастролі 2005—2007), бас-гітара (2017—цяпер; гастролі 2007—2008) * Эрык Бас — бас, фартэпіяна, бэк-вакал (2008—цяпер), гітара (2017—цяпер) == Дыскаграфія == '''Студыйныя альбомы''' * ''Leave a Whisper'' (2003) * ''Us and Them'' (2005) * ''The Sound of Madness'' (2008) * ''Amaryllis'' (2012) * ''Threat to Survival'' (2015) * ''Attention Attention'' (2018) * ''Planet Zero'' (2022) * ''Eight'' (2026) == Зноскі == <references /> == Заўвагі == {{Notelist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} * {{Афіцыйны сайт|схаваць=а|link_text=Афіцыйны сайт}} * {{Allmusic new}} * {{Musicbrainz artist}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2001 годзе]] [[Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага метала ЗША]] [[Катэгорыя:Хард-рок-гурты ЗША]] [[Катэгорыя:Выканаўцы Atlantic Records]] jfulsbwo2dmzmu4fkvvl9jr510uxyb0 5154089 5154088 2026-06-13T13:36:38Z DzBar 156353 /* Удзельнікі */ удакладненне 5154089 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Гады = 2001—цяпер }} '''Shinedown''' — амерыканскі [[Рок-музыка|рок-]]<nowiki/>гурт з [[Джэксанвіл|Джэксанвіля, штат Фларыда]], створаны спеваком Брэнтам Смітам у 2001 годзе. Гурт выпусціў восем студыйных альбомаў. Восьмы альбом гурта, ''Eight'', выйшаў 29 мая 2026 года. У Shinedown найбольшая колькасць сінглаў, якія займалі першыя месцы ў чарце ''[[Billboard]]'' Mainstream Rock — 23,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/shinedown-safe-and-sound-number-1-mainstream-rock-airplay-1236256789/|title=Shinedown Extends Mainstream Rock Airplay No. 1 Record With 'Safe and Sound'|last=Rutherford|first=Kevin|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=May 26, 2026|access-date=May 27, 2026}}</ref> і ўсе іх выпушчаныя сінглы дасягнулі пяцёркі лепшых у гэтым чарце. Акрамя таго, 3 чэрвеня 2021 года Shinedown занялі першае месца ў чарце ''Billboard'' «Найвялікшыя мэйнстрым-рок-выканаўцы ўсіх часоў», выпушчаным у гонар 40-годдзя чарта Mainstream Rock.<ref>{{cite magazine|first=Kevin|last=Rutherford|title=Shinedown & Days of the New Rule Greatest of All Time Mainstream Rock Charts|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9581948/shinedown-days-of-the-new-top-greatest-of-all-time-mainstream-rock-charts/|date=June 3, 2021|access-date=July 9, 2021}}</ref> На сённяшні дзень гурт прадаў больш за 10 мільёнаў запісаў па ўсім свеце.<ref name="LATimesSmith">{{cite news|url=https://www.latimes.com/health/la-xpm-2013-jan-12-la-he-five-questions-smith-20130112-story.html|title=Brent Smith of Shinedown cleans up and slims down|first=James|last=Fell|date=January 12, 2013|newspaper=LA Times}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sidestagemagazine.com/shinedown-breaks-record-for-most-1s-on-billboard-mainstream-rock-songs-chart-with-atlas-falls/|title=Shinedown Breaks Record For Most #1s On Billboard Mainstream Rock Songs Chart with "Atlas Falls"|date=August 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128103832/http://www.sidestagemagazine.com/shinedown-breaks-record-for-most-1s-on-billboard-mainstream-rock-songs-chart-with-atlas-falls/|archive-date=January 28, 2022|access-date=October 5, 2020}}</ref> У 2025 годзе Джэф Мезідла з ''Yardbarker'' уключыў гурт у свой спіс «найвялікшых метал-гуртоў, якія ўтварыліся ў 2000-х гадах».<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_best_hard_rock_and_metal_acts_formed_in_the_2000s/s1__41189128|title=The greatest metal acts that formed in the 2000s|first=Jeff|last=Mezydlo|website=Yardbarker|date=2024-11-06|access-date=2025-12-20}}</ref> == Музычны стыль і ўплывы == Музыку Shinedown апісвалі як [[хард-рок]], [[альтэрнатыўны метал]], [[пост-гранж]], [[альтэрнатыўны рок]], [[поп-рок]], [[Грандж|гранж]], арэна-рок і [[ню-метал]] з уплывам [[Поп-музыка|поп-музыкі]] і паўднёвага року. {{Efn|*Hard rock:<ref name="rock.about"/><ref name="AllMusicBioProse"/><ref>{{cite web|url=https://www.sputnikmusic.com/review/48742/Shinedown-Amaryllis/ |title=Shinedown - Amaryllis (album review 6)|work=[[Sputnikmusic]]|date=March 27, 2012|access-date=November 18, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.blabbermouth.net/news/shinedown-singer-how-i-lost-70-pounds/|title=Shinedown Singer: How I Lost 70 Pounds|work=[[Blabbermouth.net]]|date=May 14, 2013|access-date=November 18, 2013}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Suzy|last=Exposito|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/shinedown-world-tour-731642/|title=Shinedown Expand 'Attention Attention' World Tour for 2019|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref name="ALLMTTS">{{cite web|first=James Christopher|last=Monger|url=https://www.allmusic.com/album/threat-to-survival-mw0002869886|title=Threat to Survival - Shinedown - Songs, Reviews, Credits - AllMusic|work=[[AllMusic]]|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref name="ultimate guitar2"/> *Alternative metal:<ref name="ultimate guitar2">{{cite web|url=https://www.ultimate-guitar.com/reviews/compact_discs/shinedown/attention_attention/47257/|title=Attention Attention review by Shinedown|date=June 1, 2018|access-date=October 5, 2020}}</ref><ref name="salutemag genres">{{cite magazine|first=Joshua|last=Leep|url=https://salutemag.com/2018/05/04/shinedown-attention-attention-review/|title=Review: Shinedown is about to get heavy on 'Attention Attention'|magazine=Salute Magazine|date=May 4, 2018|access-date=January 27, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728191028/https://salutemag.com/2018/05/04/shinedown-attention-attention-review/|archive-date=July 28, 2018|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Devon|last=Maloney|url=https://www.spin.com/2012/04/who-charted-madonna-queen-album-sales-again/|title= Who Charted? Madonna Is Queen of Album Sales (Again)|magazine=[[Spin (magazine)|Spin]]|date=April 4, 2012|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref>{{cite web|first=Jay|last=Cridlin|url=http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/content/shinedown-bringing-acoustic-tour-tampas-straz-center/2052128 |title=Shinedown bringing acoustic tour to Tampa's Straz Center|publisher=Tampabay.com|date=September 14, 2010|access-date=January 27, 2022|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215095542/http://www.tampabay.com/blogs/soundcheck/content/shinedown-bringing-acoustic-tour-tampas-straz-center/2052128 |archive-date=December 15, 2013 |df=mdy-all}}</ref> *Post-grunge:<ref name="ultimate guitar2"/><ref>{{cite magazine|first=Nick|last=Catucci|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/amaryllis-20120326|title=Amaryllis &#124; Album Reviews|magazine=[[Rolling Stone]]|date=March 26, 2012|access-date=April 9, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20230818103423/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/amaryllis-197688/|archive-date=August 18, 2023|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|author=Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/the-sound-of-madness-mw0000788717|title=The Sound of Madness - Shinedown &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|work=[[AllMusic]]|date=June 24, 2008|access-date=November 18, 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://timesfreepress.com/news/2009/may/13/mainstream-rockers-pair-performance/ |title=Mainstream rockers pair up for performance |publisher=timesfreepress.com |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 13, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213101202/http://timesfreepress.com/news/2009/may/13/mainstream-rockers-pair-performance/ |url-status=dead }}</ref> *Alternative rock:<ref name="salutemag genres"/><ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/da24e95e654f4a80808dd3b43cdfbf52|title=Alternative rockers Shinedown coming to Illinois State Fair|website=AP News|date=March 22, 2019|access-date=January 27, 2022}}</ref><ref>{{cite web|first=Jimmy|last=Fontaine|url=https://www.knoxnews.com/picture-gallery/entertainment/music/2019/02/13/photos-rock-band-shinedown-through-years/2800250002/|title=Photos: Rock band Shinedown through the years|website=Knox News|date=February 13, 2019|access-date=January 27, 2022}}</ref> *Pop rock:<ref name="ultimate guitar2"/><ref name="sonicabuse">{{cite web |url=http://www.sonicabuse.com/2018/05/shinedown-attention-attention-album-review/|title=Shinedown – 'Attention Attention' Album Review|archive-url=https://web.archive.org/web/20180721221848/http://www.sonicabuse.com/2018/05/shinedown-attention-attention-album-review/|archive-date=July 21, 2018|publisher=Sonic Abuse|date=May 13, 2018|access-date=July 28, 2018}}</ref> *Grunge:<ref name="rock.about"/> *Arena rock:<ref>{{cite web|first=Matt|last=Mills|url=https://www.loudersound.com/reviews/shinedown-attention-attention-album-reviewed|title=Shinedown – Attention Attention album reviewed|website=Louder Sound|date=May 2, 2018|access-date=July 28, 2018}}</ref> *Nu metal:<ref name="ALLMTTS" /><ref>{{cite web|first= Andrew|last= Blackie|url= https://www.popmatters.com/nu-metals-not-dead-2496119772.html|title=Nu-Metal's Not Dead!|website=[[PopMatters]]|date=September 23, 2008|access-date=January 27, 2022}}</ref> *Pop:<ref>{{cite web|first=Jessica|last=Voinov|url=https://musicmayhemmagazine.com/shinedown-impresses-with-heavy-new-album-attention-attention-album-review/|title=Shinedown Impresses with Heavy New Album Attention Attention (Album review)|website=Music Mayhem Magazine|date=May 15, 2018|access-date=September 13, 2018}}</ref> *Southern rock:<ref name="rock.about"/>}} У жніўні 2013 года Керч не пагадзіўся з больш спецыялізаванымі жанрамі, які прыпісваюць гурту, заявіўшы, што «мы проста [[Рок-н-рол|рок-н-рольны]] гурт», прызнаўшы, што кожны альбом сапраўды меў прыкметна адрознае рок-гучанне па задуме.<ref>{{Cite web|url=http://www.cleveland.com/popmusic/index.ssf/2013/08/ever-evolving_shinedown_is_jus.html|title=Ever-evolving Shinedown is 'just a rock 'n' roll band,' says drummer Barry Kerch|date=August 8, 2013|publisher=cleveland.com|access-date=December 13, 2013}}</ref> Журналісты часам адносяць раннюю творчасць гурта да ню-метала, хоць гурт таксама аспрэчвае гэты тэрмін.<ref name="GuitarPlayer1">{{Cite web|url=http://www.guitarplayer.com/miscellaneous/1139/shinedown39s-jasin-todd-southern-fried-metal/15935|title=Shinedown's Jasin Todd: Southern Fried Metal|author=GuitarPlayer.com|first=Electric & Acoustic Guitar Gear, Lessons, News, Blogs, Video, Tabs & Chords -|website=GuitarPlayer.com|access-date=October 17, 2017}}</ref> Гурт называе [[Stone Temple Pilots]], [[Отыс Рэдынг|Отыса Рэдзінга]], [[Pink Floyd]] і [[Iron Maiden]] сярод тых, хто на яго паўплываў.<ref name="HeraldDispatch">{{cite news|first=Derek|last=Halsey|url=http://www.herald-dispatch.com/features_entertainment/shinedown-breaking-benjamin-sevendust-bring-hard-rock-to-arena/article_598b10a4-5890-5bea-94fc-d900a80cba12.html|title=Shinedown, Breaking Benjamin, Sevendust bring hard rock to arena|newspaper=The Herald-Dispatch|date=November 21, 2015|access-date=May 30, 2018}}</ref> Асноўны аўтар песень, Брэнт Сміт, таксама называе [[Эта Джэймс|Эту Джэймс]], [[Эла Фіцджэральд|Элу Фіцджэральд]], [[The Doors]], [[Soundgarden]] і [[Metallica]] сярод тых, хто на яго паўплываў.<ref name="AISmith">{{cite news|first=Ann|last=Ericksone|url=http://audioinkradio.com/2011/02/shinedown-interview-brent-smith|title=Interview: Shinedown Vocalist Inspired by Chris Cornell, Otis Redding|publisher=Audio Ink Radio|date=February 2011|access-date=May 30, 2018}}</ref> == Удзельнікі == <gallery perrow="4" widths="180" heights="180" caption="Канцэрт Shinedown на фестывалі Rock im Park 2022"> Файл:Shinedown_-_2022156165638_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_0910_-_AK8I4548.jpg|alt=Brent Smith| Брэнт Сміт Файл:Shinedown_-_2022156165722_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_0988_-_AK8I4626.jpg|alt=Zach Myers| Зак Майерс Файл:Shinedown_-_2022156165614_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_1638_-_B70I3497.jpg|alt=Eric Bass| Эрык Бас Файл:Shinedown_-_2022156165606_2022-06-05_Rock_am_Ring_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_1596_-_B70I3455.jpg|alt=Barry Kerch| Бэры Керч </gallery>'''Дзеючыя''' * Брэнт Сміт — вакал (2001—цяпер) * Бэры Керч — ударныя (2001—цяпер) * Зак Майерс — гітара, фартэпіяна, бэк-вакал (2008—цяпер; гастролі 2005—2007), бас-гітара (2017—цяпер; гастролі 2007—2008) * Эрык Бас — бас, фартэпіяна, бэк-вакал (2008—цяпер), гітара (2017—цяпер) == Дыскаграфія == '''Студыйныя альбомы''' * ''Leave a Whisper'' (2003) * ''Us and Them'' (2005) * ''The Sound of Madness'' (2008) * ''Amaryllis'' (2012) * ''Threat to Survival'' (2015) * ''Attention Attention'' (2018) * ''Planet Zero'' (2022) * ''Eight'' (2026) == Зноскі == <references /> == Заўвагі == {{Notelist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} * {{Афіцыйны сайт|схаваць=а|link_text=Афіцыйны сайт}} * {{Allmusic new}} * {{Musicbrainz artist}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2001 годзе]] [[Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага метала ЗША]] [[Катэгорыя:Хард-рок-гурты ЗША]] [[Катэгорыя:Выканаўцы Atlantic Records]] liwaur1ufsj35x1pvqz4baiqcom8wj6 0 809415 5154099 2026-06-13T14:43:14Z Feeleman 163471 Новая старонка: «{{дапісаць}} {{subst:L}} {{Няма крыніц}} {{музычны калектыў}} '''«Dzi'''{{Націск}}'''da»''' ('''Дзіда''') '''—''' першы [[Беларуская мова|беларускамоўны]] [[Трэш-метал|трэш-метал-гурт]]. Заснаваны ў 1989 годзе ў [[Полацк|Полацку]]. == Дыскаграфія == === Альбомы === === Сінглы === === Супольныя...» 5154099 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} {{пішу|1=[[Адмысловае:Contributions/Feeleman|Feeleman]]|2=13 чэрвеня 2026}} {{Няма крыніц}} {{музычны калектыў}} '''«Dzi'''{{Націск}}'''da»''' ('''Дзіда''') '''—''' першы [[Беларуская мова|беларускамоўны]] [[Трэш-метал|трэш-метал-гурт]]. Заснаваны ў 1989 годзе ў [[Полацк|Полацку]]. == Дыскаграфія == === Альбомы === === Сінглы === === Супольныя праекты === == Удзельнікі == == Крыніцы == == Літаратура == == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} ipeqvxh3mwsxsnknosvrvi17a68w8uy 5154100 5154099 2026-06-13T14:45:04Z Feeleman 163471 дададзена [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1989 годзе]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5154100 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} {{пішу|1=[[Адмысловае:Contributions/Feeleman|Feeleman]]|2=13 чэрвеня 2026}} {{Няма крыніц}} {{музычны калектыў}} '''«Dzi'''{{Націск}}'''da»''' ('''Дзіда''') '''—''' першы [[Беларуская мова|беларускамоўны]] [[Трэш-метал|трэш-метал-гурт]]. Заснаваны ў 1989 годзе ў [[Полацк|Полацку]]. == Дыскаграфія == === Альбомы === === Сінглы === === Супольныя праекты === == Удзельнікі == == Крыніцы == == Літаратура == == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1989 годзе]] skwx1p5ygdbtdws3zu9smfycw9fa39o 5154101 5154100 2026-06-13T14:47:34Z Feeleman 163471 афармленне 5154101 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} {{пішу|1=[[Адмысловае:Contributions/Feeleman|Feeleman]]|2=13 чэрвеня 2026}} {{Няма крыніц}} {{музычны калектыў}} {{значэнні|Дзіда}} '''«Dzi'''{{Націск}}'''da»''' ('''Дзіда''') '''—''' першы [[Беларуская мова|беларускамоўны]] [[Трэш-метал|трэш-метал-гурт]]. Заснаваны ў 1989 годзе ў [[Полацк|Полацку]]. == Дыскаграфія == === Альбомы === === Сінглы === === Супольныя праекты === == Удзельнікі == == Крыніцы == == Літаратура == == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1989 годзе]] 0vq69c16vek8m5lw9ujsr6fywcjdoye 5154116 5154101 2026-06-13T16:36:55Z Feeleman 163471 дададзена [[Катэгорыя:Трэш-метал-гурты Беларусі]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5154116 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} {{пішу|1=[[Адмысловае:Contributions/Feeleman|Feeleman]]|2=13 чэрвеня 2026}} {{Няма крыніц}} {{музычны калектыў}} {{значэнні|Дзіда}} '''«Dzi'''{{Націск}}'''da»''' ('''Дзіда''') '''—''' першы [[Беларуская мова|беларускамоўны]] [[Трэш-метал|трэш-метал-гурт]]. Заснаваны ў 1989 годзе ў [[Полацк|Полацку]]. == Дыскаграфія == === Альбомы === === Сінглы === === Супольныя праекты === == Удзельнікі == == Крыніцы == == Літаратура == == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1989 годзе]] [[Катэгорыя:Трэш-метал-гурты Беларусі]] 632g4dl3t08k0kffiruo1lksj1s7hku 5154256 5154116 2026-06-14T10:35:50Z Shurix-noise 85012 Асноўнае запаўненне артыкула 5154256 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} {{пішу|1=[[Адмысловае:Contributions/Feeleman|Feeleman]]|2=13 чэрвеня 2026}} {{Няма крыніц}} {{музычны калектыў}} {{значэнні|Дзіда}} '''«Dzi'''{{Націск}}'''da»''' ('''Дзіда''') '''—''' першы [[Беларуская мова|беларускамоўны]] [[Трэш-метал|трэш-метал-гурт]]. Заснаваны ў 1989 годзе ў [[Полацк|Полацку]]. Да “Рока-кола’90” гурт удзельнічаў у 1989 годзе у Наваполацкім фестывалі маладзёжнай песні. Гралі ў стылі трэш-метал, карані якога можна заўважыць у сімфамузыцы і у народнай музыцы. Гэта кажа аб тым, што трэш ўжо сам па сабе моцна звязаны з народнай традыцыйнай духоўнай культурай. Да 1990 года гурт называўся “Стресс”. Пад такой назвай гурт выступіў на фестывалі “Рока-кола’90”, дзе выканаў кампазіцыю “Крыжакі”, якую напісаў рытм-гітарыст “Стресса” Валерый Воліс. Тэкст песні: ''”Азірніся вакол, Ты убачыш крыжы, Твае думкі і'' ''твар Перакрэсляць яны. Перакрэсляць цябе, калі ты не такі, не такі як усе, Як яны, крыжакі.”'' Гэта кампазіцыя была прысвечана ворагам беларускага народа, любым захопнікам, але хутчэй за усё тут мелася на ўвазе савецкая таталітарная сістэма пры якой праследавалася любога роду іншадумства і альтэрнатыўныя погляды. Пасля фестывалю гурт змяніў назву на “Дзіда”. Гурт граў у стылі трэш-мэтал. У 1990 годзе у склад гурта уваходзілі Аляксандр Калеснік (вакал), Валерый Воліс (тэксты, рытм-гітара), Уладзімір Дзёмін (бубны), Алесь Цярэшка (лідар-гітара), Уладзімір Курсанаў (бас-гітара)<ref name=":0">Мартыненка, В. Наваполацкае кола адраджэння / В. Мартыненка // Чырвоная змена. – 1990. – 19 мая. – С. 9.</ref>. Да беларускай мовы калектыў прыйшоў дзякуючы выступу 26 чэрвеня 1990 года у Полацку танцораў ансамбля “Васілёк” (прадстаўнік беларускай дыяспары ў ЗША) і фальклорнага ансамбля “Жывіца” (салістка Валянціна Пархоменка), на якім прысутнічаў В.Воліс. На наступны дзень Воліс прызнаўся, што падчас канцэрту ў яго ўзнікла думка зрабіць “трэшовую рэч” з фрагментамі пачутых беларускіх народных кампазіцый<ref>Лейтман, А. Трапная полацкая “Дзіда” / А. Лейтман // Чырвоная змена. –1990. – 8 верасня. – с. 12.</ref>. Тут можна зрабіць яшчэ раз выснову, што метал, нягледзячы на тое, што ён з’яўляецца прадуктам глабалізацыі, не толькі можа мець сінтэз з традыцыйнай культурай, але, наадварот, як правіла без яе горш успрымаецца. Аўтарам шэрагу тэкстаў песень “Дзіды” з’яўляецца полацкая паэтка Лера Сом, што яшчэ раз падкрэслівае сувязь нацыянальнай паэзіі з рок-музыкай. На фестывалі “Рока-кола’91” “Дзіда” выканаў новую песню, на верш Леры Сом і Валерыя Волісу – “Поскудзь”: ''“З выгляду быццам'' ''грозныя / Спробуй капнуць, дык тухлыя / Поскудзь бывае розная: / Ёсць і худыя і пухлыя. / Вунь пасміхаюцца міла, / Душы нібы адкрыты, / Толькі свінячыя рылы / Не адвярнуць ад карыта. / Свінням не веру болей / Выйшаў даўно з запою / Мокрай плямай на столі / Ззяюць гады застою / Свіння дастае насоўку: / “ – Я разбяруся сам! / Хрэн вам, а не тусоўку! / Выдаць дручкі ментам!” / Вось ужо жыць не міла, / Людзі сталі як дрэвы: / Выдраны ўсе жылы, / Парваны усе нервы / Што нам гніючыя шаты – / Гэта для нас не тэма, / Лепшыя у свеце краты / Падрыхтавала сістэма. / “Людзям жыць добра досыць, / Усе яны нам халопы”, / – Так разважае поскудзь / І топча нас у балота”.'' У гэтай кампазіцыі можна пабачыць крытыку савецкай палітычнай сістэмы, а таксама бюракратыі, якія зрабілі з беларусаў савецкіх грамадзян, якія абсалютна ўжо не уяўлялі сабою ні нацыю, ні грамадзянскую супольнасць, а таксама тут ёсць тое, што савецкая улада актыўна змагалася з незалежнымі суполкамі. Людзі скандавалі на тым фестывалі: “Дзіда! Дзіда! Дзіда!”<ref name=":0" />. Гэта кажа аб тым, што гурт гэтай кампазіцыяй вельмі моцна закрануў публіку і гэтая песня была вельмі актуальная і адпавядала часу. Уладзь Дзёмін быў узнагароджаны прызам – як лепшы барабаншчык фестывалю і, дзякуючы яму “Дзіда” выступіла і на гала-канцэрце.<ref name=":0" /> У кастрычніку 1991 года на першым музычным хіт-парадзе радыё “Свабода”(Мюнхен), кампазіцыя “Дзіды” “Крыжакі” увайшла у дзясятку самых папулярных песень, заняўшы дзявятае месца<ref>Гуненка, В. Новы, беларускі / В. Гуненка // Чырвоная змена. – 1991. – 4 – 10 лістапада. – С. 14.</ref>. У кастрычніку “Дзіда” удзельнічала ў канцэрце на плошчы Леніна у Мінску пад назвай “Беларускі рок вітае незалежнасць” <ref>Мартыненка, В. 222 альбомы беларускага року і ня толькі… Праз рок-прызму : даведкавае выданне / В. Мартыненка, А. Мяльгуй. – Мінск : Медысонт, 2006. – 431 с. С. 333</ref>. На музычным хіт-парадзе Радыё “Свабода” у лютым 1992 года кампазіцыя “Дзіды” “Поскудзь” знаходзілася на дзясятым месцы<ref>Гуненка, В. Ліхадзеям на зло / В. Гуненка // Чырвоная змена. – 1992. – 9 – 15 сакавіка. – С. 9.</ref>. А у сакавіку гэтага ж года, тая ж кампазіцыя гурта была ужо на шостай пазіцыі, у маі 1992 года кампазіцыя “Поскудзь” апусцілася на дзявяты радок<ref>Гуненка, В. Рок – гэта пазіцыя / В. Гуненка // Чырвоная змена. – 1992. – 29 чэрвеня – 5 ліпеня. – С. 14.</ref>. У маі 1992 года “Дзіда” атрымаў перамогу на “Рока-коле’92”<ref>Мартыненка, В. Не спыняе колы “Рока-кола” / В. Мартыненка // Чырвоная змена. – 1992. – 1 – 7 чэрвеня. – С. 9.</ref>. У ліпені 1992 года гурт “Дзіда” прыняў удзел у фестывалі на тэрыторыі Польшчы “Басовішча”. Адчуўшы, што у Польшчы больш чым у Беларусі фанатаў трэш-мэталу, гурт застаецца працаваць у Польшчы. Там ён адразу атрымаў запрашэнне выступіць у Ярацыне (Бельгія). Гэта кажа пра пэўную зацікаўленасць творчасцю гурта у Заходняй Еўропе. У гурта на Радзіме былі пэўныя фінансавыя праблемы, а ў Польшчы, краіне дзе метал мае пэўны росквіт (варта хаця б прыгадаць вядомыя польскія мэтал-каманды “Behemoth» і «Made of Hate») яны вырашылі рэалізаваць свой патэнцыял. Такім чынам “Дзіда” стаў першым гуртам пасля на быцця незалежнасці, на які паўплывала фінансавае становішча. У 2008 годзе сынам В.Воліса гурт “Дзіда” быў часова адроджаны, але гурт на жаль выконваў свае песні на расійскай мове… == Дыскаграфія == === Альбомы === Kali laska (1990?) І жывыя пазайздросцяць памерлым (1991?) [канцэртны альбом] === Сінглы === === Супольныя праекты === == Удзельнікі == == Крыніцы == == Літаратура == == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1989 годзе]] [[Катэгорыя:Трэш-метал-гурты Беларусі]] all4hjyohtleg8vuz5aisx5bw2lokz2 5154258 5154256 2026-06-14T11:05:00Z Shurix-noise 85012 Праўкі 5154258 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} {{пішу|1=[[Адмысловае:Contributions/Feeleman|Feeleman]]|2=13 чэрвеня 2026}} {{Няма крыніц}} {{музычны калектыў}} {{значэнні|Дзіда}} === Арыгінальная “Дзіда” === '''«Dzi'''{{Націск}}'''da»''' ('''Дзіда''') '''—''' першы [[Беларуская мова|беларускамоўны]] [[Трэш-метал|трэш-метал-гурт]]. Створаны ў 1989 годзе ў [[Полацк|Полацку]], на момант стварэння называўся “Стресс” і спяваў на рускай мове. У 1989 годзе гурт бярэ ўдзел у Наваполацкім фестывалі маладзёжнай песні. У красавіку 1990 гурт выступае на фестывалі “Рока-кола’90”, дзе выконвае кампазіцыю “Крыжакі”, напісаную Валерыем Волісам, рытм-гітарыстам “Стресса”. Кампазіцыя была прысвечана ворагам беларускага народа, любым захопнікам, але, хутчэй за усё, у ёй мелася на ўвазе савецкая таталітарная сістэма, пры якой праследавалася любога роду іншадумства і альтэрнатыўныя погляды:<blockquote>''Азірніся вакол, Ты убачыш крыжы, Твае думкі і'' ''твар Перакрэсляць яны. Перакрэсляць цябе, калі ты не такі, не такі як усе, Як яны, крыжакі.''</blockquote>Пасля фестывалю гурт змяняе назву на “Дзіда”. У 1990 годзе у склад гурта уваходзілі Аляксандр Калеснік (вакал), Валерый Воліс (тэксты, рытм-гітара), Уладзімір Дзёмін (бубны), Алесь Цярэшка (лідар-гітара), Уладзімір Курсанаў (бас-гітара)<ref name=":0">Мартыненка, В. Наваполацкае кола адраджэння / В. Мартыненка // Чырвоная змена. – 1990. – 19 мая. – С. 9.</ref>. Да беларускай мовы калектыў прыйшоў дзякуючы выступленню 26 чэрвеня 1990 года у Полацку танцораў ансамбля “Васілёк” (прадстаўнік беларускай дыяспары ў ЗША) і фальклорнага ансамбля “Жывіца” (салістка Валянціна Пархоменка), на якім прысутнічаў В.Воліс. На наступны дзень Воліс прызнаўся, што падчас канцэрту ў яго ўзнікла думка зрабіць “трэшовую рэч” з фрагментамі пачутых беларускіх народных кампазіцый<ref>Лейтман, А. Трапная полацкая “Дзіда” / А. Лейтман // Чырвоная змена. –1990. – 8 верасня. – с. 12.</ref>. З гэтага можна зрабіць выснову, што метал, нягледзячы на тое, што ён з’яўляецца прадуктам глабалізацыі, не толькі можа мець сінтэз з традыцыйнай культурай, але, наадварот, як правіла без яе горш успрымаецца. Аўтарам шэрагу тэкстаў песень “Дзіды” з’яўляецца полацкая паэтка Лера Сом, што яшчэ раз падкрэслівае сувязь нацыянальнай паэзіі з рок-музыкай. На фестывалі “Рока-кола’91” “Дзіда” выканаў новую песню на верш Леры Сом і Валерыя Волісу – “Поскудзь”:<blockquote>''З выгляду быццам'' ''грозныя Спробуй капнуць, дык тухлыя Поскудзь бывае розная: Ёсць і худыя і пухлыя. Вунь пасміхаюцца міла, Душы нібы адкрыты, Толькі свінячыя рылы Не адвярнуць ад карыта. Свінням не веру болей Выйшаў даўно з запою Мокрай плямай на столі Ззяюць гады застою Свіння дастае насоўку: “ – Я разбяруся сам! Хрэн вам, а не тусоўку! Выдаць дручкі ментам!” Вось ужо жыць не міла, Людзі сталі як дрэвы: Выдраны ўсе жылы, Парваны усе нервы Што нам гніючыя шаты – Гэта для нас не тэма, Лепшыя у свеце краты Падрыхтавала сістэма. “Людзям жыць добра досыць, Усе яны нам халопы”, – Так разважае поскудзь І топча нас у балота.'' </blockquote>У кампазіцыі можна пабачыць крытыку савецкай палітычнай сістэмы, а таксама бюракратыі, якія зрабілі з беларусаў савецкіх грамадзян, якія абсалютна ўжо не уяўлялі сабою ні нацыю, ні грамадзянскую супольнасць. Людзі скандавалі на тым фестывалі: “Дзіда! Дзіда! Дзіда!”<ref name=":0" />, што кажа аб тым, што гурт сваёй кампазіцыяй вельмі моцна закрануў публіку, і гэтая песня была вельмі актуальная і адпавядала часу. Уладзь Дзёмін быў узнагароджаны прызам як лепшы барабаншчык фестывалю, і дзякуючы яму “Дзіда” выступіла і на гала-канцэрце.<ref name=":0" /> 9 верасня 1991 “Дзіда” удзельнічала ў канцэрце “Беларускі рок вітае незалежнасць” на плошчы Леніна у Мінску <ref>Мартыненка, В. 222 альбомы беларускага року і ня толькі… Праз рок-прызму : даведкавае выданне / В. Мартыненка, А. Мяльгуй. – Мінск : Медысонт, 2006. – 431 с. С. 333</ref>. У кастрычніку 1991 года на першым музычным хіт-парадзе радыё “Свабода” (Мюнхен), кампазіцыя “Дзіды” “Крыжакі” увайшла у дзясятку самых папулярных песень, заняўшы 9-е месца<ref>Гуненка, В. Новы, беларускі / В. Гуненка // Чырвоная змена. – 1991. – 4 – 10 лістапада. – С. 14.</ref>. На музычным хіт-парадзе Радыё “Свабода” у лютым 1992 года кампазіцыя “Дзіды” “Поскудзь” знаходзілася на 9-м месцы<ref>Гуненка, В. Ліхадзеям на зло / В. Гуненка // Чырвоная змена. – 1992. – 9 – 15 сакавіка. – С. 9.</ref>, у сакавіку — ужо на 6-й пазіцыі, у маі 1992 года апусцілася на 9-ы радок<ref>Гуненка, В. Рок – гэта пазіцыя / В. Гуненка // Чырвоная змена. – 1992. – 29 чэрвеня – 5 ліпеня. – С. 14.</ref>. У маі 1992 года “Дзіда” атрымала перамогу на “Рока-коле’92”<ref>Мартыненка, В. Не спыняе колы “Рока-кола” / В. Мартыненка // Чырвоная змена. – 1992. – 1 – 7 чэрвеня. – С. 9.</ref>. У ліпені 1992 года гурт “Дзіда” прыняў удзел у фестывалі на тэрыторыі Польшчы “Басовішча”. На радзіме ў гурта былі пэўныя фінансавыя праблемы, і адчуўшы, што у Польшчы больш чым у Беларусі аматараў трэш-металу і наогул металу (дастаткова ўспомніць вядомыя польскія мэтал-гурты Behemoth і Made of Hate), гурт застаецца працаваць у Польшчы, каб рэалізаваць свой патэнцыял. Такім чынам “Дзіда” стаў першым гуртам пасля на быцця незалежнасці, на які паўплывала фінансавае становішча. Амаль адразу гурт атрымаў запрашэнне выступіць у Ярацыне (Бельгія), што кажа пра пэўную зацікаўленасць да творчасці гурта у Заходняй Еўропе. === Адраджэнне “Дзіды” === У 2008 годзе сынам В.Воліса гурт “Дзіда” быў часова адроджаны, аднак гурт выконваў свае песні на рускай мове. == Дыскаграфія == === Альбомы === Kali laska (1990?) І жывыя пазайздросцяць памерлым (1991?) [канцэртны альбом] === Сінглы === === Супольныя праекты === == Удзельнікі == == Крыніцы == == Літаратура == == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1989 годзе]] [[Катэгорыя:Трэш-метал-гурты Беларусі]] k2i9nopa9g5oasnfpiaqc5kpmusn1tv 5154266 5154258 2026-06-14T11:28:07Z Shurix-noise 85012 Праўкі 2 5154266 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} {{пішу|1=[[Адмысловае:Contributions/Feeleman|Feeleman]]|2=13 чэрвеня 2026}} {{Няма крыніц}} {{музычны калектыў}} {{значэнні|Дзіда}} === Арыгінальная “Дзіда” === '''«Dzi'''{{Націск}}'''da»''' ('''Дзіда''') '''—''' першы [[Беларуская мова|беларускамоўны]] [[Трэш-метал|трэш-метал-гурт]]. Створаны ў 1989 годзе ў [[Полацк|Полацку]], першапачаткова называўся “Стресс” і спяваў на рускай мове. У 1989 годзе гурт бярэ ўдзел у Наваполацкім фестывалі маладзёжнай песні. У красавіку 1990 гурт выступае на фестывалі “Рока-кола’90”<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=phJhBC2tUvE|title=Фестиваль Рок-Кола 1990 (г. Новополоцк) - группа "Стресс" в кулуарах (backstage)|last=MusicBox|date=2023-06-30|access-date=2026-06-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=qurfV93vCIA|title=Фестиваль Рок-Кола 1990 (г. Новополоцк) - группа "Стресс"|last=MusicBox|date=2023-03-24|access-date=2026-06-14}}</ref>, дзе выконвае кампазіцыю “Крыжакі”, напісаную Валерыем Волісам, рытм-гітарыстам “Стресса”. Кампазіцыя была прысвечана ворагам беларускага народа, любым захопнікам, але, хутчэй за усё, у ёй мелася на ўвазе савецкая таталітарная сістэма, пры якой праследавалася любога роду іншадумства і альтэрнатыўныя погляды:<blockquote>''Азірніся вакол, Ты убачыш крыжы, Твае думкі і'' ''твар Перакрэсляць яны. Перакрэсляць цябе, калі ты не такі, не такі як усе, Як яны, крыжакі.''</blockquote>Пасля фестывалю гурт змяняе назву на “Дзіда”. Да беларускай мовы калектыў прыйшоў дзякуючы выступленню 26 чэрвеня 1990 года у Полацку танцораў ансамбля “Васілёк” (прадстаўнік беларускай дыяспары ў ЗША) і фальклорнага ансамбля “Жывіца” (салістка Валянціна Пархоменка), на якім прысутнічаў В.Воліс. На наступны дзень Воліс прызнаўся, што падчас канцэрту ў яго ўзнікла думка зрабіць “трэшовую рэч” з фрагментамі пачутых беларускіх народных кампазіцый<ref>Лейтман, А. Трапная полацкая “Дзіда” / А. Лейтман // Чырвоная змена. –1990. – 8 верасня. – с. 12.</ref>. З гэтага можна зрабіць выснову, што метал, нягледзячы на тое, што ён з’яўляецца прадуктам глабалізацыі, не толькі можа мець сінтэз з традыцыйнай культурай, але, наадварот, як правіла без яе горш успрымаецца. Аўтарам шэрагу тэкстаў песень “Дзіды” з’яўляецца полацкая паэтка [[Лера Сом]], што яшчэ раз падкрэслівае сувязь нацыянальнай паэзіі з рок-музыкай. На фестывалі “Рока-кола’91” “Дзіда” выконвае новую песню на верш [[Лера Сом|Леры Сом]] і Валерыя Волісу – “Поскудзь”:<blockquote>''З выгляду быццам'' ''грозныя Спробуй капнуць, дык тухлыя Поскудзь бывае розная: Ёсць і худыя і пухлыя. Вунь пасміхаюцца міла, Душы нібы адкрыты, Толькі свінячыя рылы Не адвярнуць ад карыта. Свінням не веру болей Выйшаў даўно з запою Мокрай плямай на столі Ззяюць гады застою Свіння дастае насоўку: “ – Я разбяруся сам! Хрэн вам, а не тусоўку! Выдаць дручкі ментам!” Вось ужо жыць не міла, Людзі сталі як дрэвы: Выдраны ўсе жылы, Парваны усе нервы Што нам гніючыя шаты – Гэта для нас не тэма, Лепшыя у свеце краты Падрыхтавала сістэма. “Людзям жыць добра досыць, Усе яны нам халопы”, – Так разважае поскудзь І топча нас у балота.'' </blockquote>У кампазіцыі можна пабачыць крытыку савецкай палітычнай сістэмы, а таксама бюракратыі, якія зрабілі з беларусаў савецкіх грамадзян, якія абсалютна ўжо не уяўлялі сабою ні нацыю, ні грамадзянскую супольнасць. Людзі скандавалі на тым фестывалі: “Дзіда! Дзіда! Дзіда!”<ref name=":0">Мартыненка, В. Наваполацкае кола адраджэння / В. Мартыненка // Чырвоная змена. – 1990. – 19 мая. – С. 9.</ref>, што кажа аб тым, што гурт сваёй кампазіцыяй вельмі моцна закрануў публіку, і гэтая песня была вельмі актуальная і адпавядала часу. Уладзь Дзёмін быў узнагароджаны прызам як лепшы барабаншчык фестывалю, і дзякуючы яму “Дзіда” выступіла і на гала-канцэрце.<ref name=":0" /> 9 верасня 1991 “Дзіда” удзельнічае ў канцэрце “Беларускі рок вітае незалежнасць” на плошчы Леніна у Мінску <ref>Мартыненка, В. 222 альбомы беларускага року і ня толькі… Праз рок-прызму : даведкавае выданне / В. Мартыненка, А. Мяльгуй. – Мінск : Медысонт, 2006. – 431 с. С. 333</ref>. У кастрычніку 1991 года на першым музычным хіт-парадзе радыё “Свабода” (Мюнхен), кампазіцыя “Дзіды” “Крыжакі” уваходзіць у дзясятку самых папулярных песень, заняўшы 9-е месца<ref>Гуненка, В. Новы, беларускі / В. Гуненка // Чырвоная змена. – 1991. – 4 – 10 лістапада. – С. 14.</ref>. На музычным хіт-парадзе Радыё “Свабода” у лютым 1992 года кампазіцыя “Дзіды” “Поскудзь” трапляе на 9-е месца<ref>Гуненка, В. Ліхадзеям на зло / В. Гуненка // Чырвоная змена. – 1992. – 9 – 15 сакавіка. – С. 9.</ref>, у сакавіку аказваецца ўжо на 6-й пазіцыі, у маі 1992 года апускаецца на 9-ы радок<ref>Гуненка, В. Рок – гэта пазіцыя / В. Гуненка // Чырвоная змена. – 1992. – 29 чэрвеня – 5 ліпеня. – С. 14.</ref>. У маі 1992 года “Дзіда” атрымлівае перамогу на фестывалі “Рока-кола’92”<ref>Мартыненка, В. Не спыняе колы “Рока-кола” / В. Мартыненка // Чырвоная змена. – 1992. – 1 – 7 чэрвеня. – С. 9.</ref>. У ліпені 1992 года “Дзіда” бярэ ўдзел у фестывалі на тэрыторыі Польшчы “[[Басовішча]]”. На радзіме ў гурта былі пэўныя фінансавыя праблемы, і адчуўшы, што у Польшчы больш чым у Беларусі аматараў трэш-металу і наогул металу (дастаткова ўспомніць вядомыя польскія мэтал-гурты [[Behemoth]] і Made of Hate), гурт застаецца працаваць у Польшчы, каб рэалізаваць свой патэнцыял. Такім чынам, “Дзіда” становіцца першым беларускім гуртам, які пасля атрымання Рэспублікай Беларусь незалежнасці, эмігруе з краіны з фінансавых прычын. У Польшчы гурт адразу атрымлівае запрашэнне выступіць у Ярацыне (Бельгія), што кажа пра пэўную зацікаўленасць да іх творчасці ў Заходняй Еўропе. === Адраджэнне “Дзіды” === У 2008 годзе сынам В.Воліса гурт “Дзіда” быў часова адроджаны, аднак выконваў свае песні на рускай мове. == Дыскаграфія == === Альбомы === Kali laska (1990?) І жывыя пазайздросцяць памерлым (1991?) [канцэртны альбом]<ref>паводле слоў Вітаўта Мартыненкі</ref> === Зборнікі === [[Hard Life Heavy Music]] (2001) — кампазіцыя «Kali laska»<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=iHP-eH0vpcc|title=Dzida - Kali laska|last=Рок Энциклопедия|date=2020-02-21|access-date=2026-06-14}}</ref> == Удзельнікі == У 1990 годзе<ref name=":0" /> ў склад гурта уваходзілі: * Аляксандр Калеснік — вакал * Валерый Воліс — тэксты, рытм-гітара * Уладзімір Дзёмін — бубны * Алесь Цярэшка — лідар-гітара * Уладзімір Курсанаў — бас-гітара == Крыніцы == == Літаратура == == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1989 годзе]] [[Катэгорыя:Трэш-метал-гурты Беларусі]] qlr44ztb86vv31c2sxcvnfl7toi5aym 0 809416 5154115 2026-06-13T16:35:35Z DzBar 156353 Створана перакладам старонкі «[[:ru:Special:Redirect/revision/151222985|Нувара-Элия]]» 5154115 wikitext text/x-wiki {{НП | беларуская назва = Нувара-Элія | арыгінальная назва = නුවරඑළිය | lat_deg = 6 | lat_min = 58 | lat_sec = 0 | lat_dir = N | lon_deg = 80 | lon_min = 46 | lon_sec = 0 | lon_dir = E | CoordAddon = type:city | CoordScale = 100000 | кіраўнік = | DST = | сайт = }}'''Ну́вара-Э́лія<ref>{{Кніга|загаловак=Географический энциклопедический словарь: географические названия|адказны=Гл. ред. А. Ф. Трёшников|год=1989|выданне=2-е изд., доп.|месца=М.|выдавецтва=Советская энциклопедия|старонкі=346|старонак=592|isbn=5-85270-057-6}}</ref>''' — горад у [[Цэнтральная правінцыя (Шры-Ланка)|Цэнтральнай правінцыі]] [[Шры-Ланка|Шры-Ланкі]]. Знаходзіцца на вышыні 1884 м над узроўнем мора ля падножжа гары [[Підуруталагала]] — самага высокага піка Шры-Ланкі. == Тапаніміка == Назва «Нувара-Элія» перакладаецца як «горад на раўніне» ці «горад святла». == Вытворчасць == Нувара-Элія — адно з самых вядомых месцаў па вытворчасці гарбаты. Чайныя плантацыі раскінуты на вышыні ад 1400 да 2400 метраў. Чай Нувара-Эліі адрозніваецца крэпасцю і выразным водарам.<div style="width:80%"></div> == Турызм == «Горад свету» Нувара-Элія — цэнтр турызму. У Нувара-Эліі знаходзяцца SPA і гольф-гатэлі. Сюды рэгулярна арганізуюцца гастранамічныя туры, арыентаваныя на знаёмства з чайнымі традыцыямі. Таксама развіты [[Экалагічны турызм|экатурызм]]. Турысты прыязджаюць палюбавацца вадаспадамі Дыялума, Бамбараканда, а таксама больш мініятурнымі воднымі каскадамі. У 10 км ад горада знаходзіцца ''Батанічны сад Хакгала''. == Зноскі == {{Крыніцы}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} * [http://www.life-in-travels.ru/2012/07/nuwara-eliya.html Чайные плантации Нувара Элии] {{Wayback|url=http://www.life-in-travels.ru/2012/07/nuwara-eliya.html|date=20130917011101}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Гарады Шры-Ланкі]] 4p5lfrbwclk0ki0taas60vhkh4fb7yd 0 809417 5154131 2026-06-13T20:41:26Z DBatura 73587 Новая старонка: «{{Ваенны дзеяч}} '''Рыгор Іванавіч Салманаў''' ({{lang2|ru|ba|Григорий Иванович Салманов}}; {{ВД-Прэамбула}}) — савецкі военачальнік, генерал арміі. Удзельнік Вялікай Айчыннай і Афганскай вайны. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы Касімава Башкірс...» 5154131 wikitext text/x-wiki {{Ваенны дзеяч}} '''Рыгор Іванавіч Салманаў''' ({{lang2|ru|ba|Григорий Иванович Салманов}}; {{ВД-Прэамбула}}) — савецкі военачальнік, генерал арміі. Удзельнік Вялікай Айчыннай і Афганскай вайны. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы Касімава [[Башкірская АССР|Башкірскай АССР]]. У пачатку 30-х гадоў сям’я пераехала ва [[Уфа|Уфу]]. Скончыў 7-гадовую школу ў 1937 годзе, марыў стаць урачом-хірургам, але па патрабаванні бацькі ў тым жа 1937 годзе паступіў ва Уфімскі тэхнікум спажывецкай кааперацыі. Навучаючыся ў тэхнікуме, ён паступіў на рабфак медыцынскага інстытута. Завяршыць вучобу перашкодзіў нечаканы арышт бацькі. Пасля заканчэння тэхнікума ў 1940 годзе працаваў галоўным бухгалтарам Пакроўскага райспажыўсаюза БАСР. Прызваны на тэрміновую службу ў [[Чырвоная армія|Чырвоную Армію]] ў 1940 годзе. Служыў на [[Далёкі Усход|Далёкім Усходзе]]. З войскаў паступіў у Хабараўскае пяхотнае вучылішча, якое скончыў у лютым 1942 года. Накіраваны на фронт у сакавіку 1942 года на пасаду камандзіра стралковага ўзвода ў складзе 50-й арміі Заходняга фронту. Затым ваяваў на нізавых камандных і штабных пасадах, скончыў вайну начальнікам аператыўнага аддзела штаба стралковага корпуса. У баях быў тройчы паранены. Ваяваў на Заходнім, Цэнтральным, 1-м Беларускім і 2-м Беларускім франтах. Член ВКП з 1944 года. Пасля вайны камандаваў батальёнам. Скончыў [[Ваенная акадэмія імя М. В. Фрунзэ|Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ]] ў 1950 годзе. Служыў на пасадах начальніка штаба стралковага палка, камандзіра стралковага палка, начальніка штаба дывізіі. З 1957 па 1962 гады камандаваў мотастралковай дывізіяй. У 1964 годзе скончыў Ваенную акадэмію Генеральнага штаба, прызначаны першым намеснікам начальніка штаба ваеннай акругі. З 1967 года — камандуючы арміяй. З 1969 года — камандуючы войскамі Кіеўскай ваеннай акругі. З 1975 года — намеснік галоўнакамандуючага Сухапутнымі войскамі СССР па баявой падрыхтоўцы. З 28 снежня 1978 па студзень 1984 года — камандуючы войскамі Забайкальскай ваеннай акругі. У 1984—1986 гадах знаходзіўся ў [[Дэмакратычная Рэспубліка Афганістан|Афганістане]] на пасадзе галоўнага ваеннага саветніка ва Узброеных Сілах Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан. Далей начальнік Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба. З 1989 года — ваенны інспектар-саветнік групы генеральных інспектараў —Міністэрства абароны СССР. З 1992 года ў адстаўцы. Дэпутат [[Вярхоўны Савет СССР|Вярхоўнага Савета СССР]] 8—10-га скліканняў. Кандыдат у члены [[ЦК КПСС]] у 1971—1976 гадах. Член ЦК КПСС у 1981—1990 гадах. ==Узнагароды == * Ордэн Леніна * Тры Ордэны Чырвонага Сцяга * Ордэн Багдана Хмяльніцкага 3-й ступені * Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені * Ордэн Айчыннай вайны 2-й ступені * Тры ордэны Чырвонай Зоркі * Ордэн «За службу Радзіме ва Узброеных Сілах СССР» 3-й ступені * Медалі Савецкага Саюза * Ордэны і медалі замежных дзяржаў == Спасылкі == * [https://bktufa.ru/press-center/news/informatsiya-dlya-muzeya/salmanov-grigoriy-ivanovich-general-armii/ Салманов Григорий Иванович, генерал армии] {{ВС}} {{Генералы арміі (СССР)}} [[Катэгорыя:Генералы арміі СССР]][[Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)]][[Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны]] 4j6s76emwesz5ovhcran12q9q3r38ua 5154132 5154131 2026-06-13T20:42:52Z DBatura 73587 /* Біяграфія */ 5154132 wikitext text/x-wiki {{Ваенны дзеяч}} '''Рыгор Іванавіч Салманаў''' ({{lang2|ru|ba|Григорий Иванович Салманов}}; {{ВД-Прэамбула}}) — савецкі военачальнік, генерал арміі. Удзельнік Вялікай Айчыннай і Афганскай вайны. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы Касімава [[Башкірская АССР|Башкірскай АССР]]. У пачатку 30-х гадоў сям’я пераехала ва [[Уфа|Уфу]]. Скончыў 7-гадовую школу ў 1937 годзе, марыў стаць урачом-хірургам, але па патрабаванні бацькі ў тым жа 1937 годзе паступіў ва Уфімскі тэхнікум спажывецкай кааперацыі. Навучаючыся ў тэхнікуме, паступіў на рабфак медыцынскага інстытута. Завяршыць вучобу перашкодзіў нечаканы арышт бацькі. Пасля заканчэння тэхнікума ў 1940 годзе працаваў галоўным бухгалтарам Пакроўскага райспажыўсаюза БАСР. Прызваны на тэрміновую службу ў [[Чырвоная армія|Чырвоную Армію]] ў 1940 годзе. Служыў на [[Далёкі Усход|Далёкім Усходзе]]. З войскаў паступіў у Хабараўскае пяхотнае вучылішча, якое скончыў у лютым 1942 года. Накіраваны на фронт у сакавіку 1942 года на пасаду камандзіра стралковага ўзвода ў складзе 50-й арміі Заходняга фронту. Затым ваяваў на нізавых камандных і штабных пасадах, скончыў вайну начальнікам аператыўнага аддзела штаба стралковага корпуса. У баях быў тройчы паранены. Ваяваў на Заходнім, Цэнтральным, 1-м Беларускім і 2-м Беларускім франтах. Член ВКП з 1944 года. Пасля вайны камандаваў батальёнам. Скончыў [[Ваенная акадэмія імя М. В. Фрунзэ|Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ]] ў 1950 годзе. Служыў на пасадах начальніка штаба стралковага палка, камандзіра стралковага палка, начальніка штаба дывізіі. З 1957 па 1962 гады камандаваў мотастралковай дывізіяй. У 1964 годзе скончыў Ваенную акадэмію Генеральнага штаба, прызначаны першым намеснікам начальніка штаба ваеннай акругі. З 1967 года — камандуючы арміяй. З 1969 года — камандуючы войскамі Кіеўскай ваеннай акругі. З 1975 года — намеснік галоўнакамандуючага Сухапутнымі войскамі СССР па баявой падрыхтоўцы. З 28 снежня 1978 па студзень 1984 года — камандуючы войскамі Забайкальскай ваеннай акругі. У 1984—1986 гадах знаходзіўся ў [[Дэмакратычная Рэспубліка Афганістан|Афганістане]] на пасадзе галоўнага ваеннага саветніка ва Узброеных Сілах Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан. Далей начальнік Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба. З 1989 года — ваенны інспектар-саветнік групы генеральных інспектараў [[Міністэрства абароны СССР]]. З 1992 года ў адстаўцы. Дэпутат [[Вярхоўны Савет СССР|Вярхоўнага Савета СССР]] 8—10-га скліканняў. Кандыдат у члены [[ЦК КПСС]] у 1971—1976 гадах. Член ЦК КПСС у 1981—1990 гадах. ==Узнагароды == * Ордэн Леніна * Тры Ордэны Чырвонага Сцяга * Ордэн Багдана Хмяльніцкага 3-й ступені * Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені * Ордэн Айчыннай вайны 2-й ступені * Тры ордэны Чырвонай Зоркі * Ордэн «За службу Радзіме ва Узброеных Сілах СССР» 3-й ступені * Медалі Савецкага Саюза * Ордэны і медалі замежных дзяржаў == Спасылкі == * [https://bktufa.ru/press-center/news/informatsiya-dlya-muzeya/salmanov-grigoriy-ivanovich-general-armii/ Салманов Григорий Иванович, генерал армии] {{ВС}} {{Генералы арміі (СССР)}} [[Катэгорыя:Генералы арміі СССР]][[Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)]][[Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны]] mh3qszgs0y4vhuayjmlvr3k2eimepso 5154133 5154132 2026-06-13T20:44:31Z DBatura 73587 5154133 wikitext text/x-wiki {{Ваенны дзеяч}} '''Рыгор Іванавіч Салманаў''' ({{lang2|ru|ba|Григорий Иванович Салманов}}; {{ВД-Прэамбула}}) — савецкі военачальнік, генерал арміі. Удзельнік Вялікай Айчыннай і Афганскай вайны. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы Касімава [[Башкірская АССР|Башкірскай АССР]]. У пачатку 30-х гадоў сям’я пераехала ва [[Уфа|Уфу]]. Скончыў 7-гадовую школу ў 1937 годзе, марыў стаць урачом-хірургам, але па патрабаванні бацькі ў тым жа 1937 годзе паступіў ва Уфімскі тэхнікум спажывецкай кааперацыі. Навучаючыся ў тэхнікуме, паступіў на рабфак медыцынскага інстытута. Завяршыць вучобу перашкодзіў нечаканы арышт бацькі. Пасля заканчэння тэхнікума ў 1940 годзе працаваў галоўным бухгалтарам Пакроўскага райспажыўсаюза БАСР. Прызваны на тэрміновую службу ў [[Чырвоная армія|Чырвоную Армію]] ў 1940 годзе. Служыў на [[Далёкі Усход|Далёкім Усходзе]]. З войскаў паступіў у Хабараўскае пяхотнае вучылішча, якое скончыў у лютым 1942 года. Накіраваны на фронт у сакавіку 1942 года на пасаду камандзіра стралковага ўзвода ў складзе 50-й арміі Заходняга фронту. Затым ваяваў на нізавых камандных і штабных пасадах, скончыў вайну начальнікам аператыўнага аддзела штаба стралковага корпуса. У баях быў тройчы паранены. Ваяваў на Заходнім, Цэнтральным, 1-м Беларускім і 2-м Беларускім франтах. Член ВКП з 1944 года. Пасля вайны камандаваў батальёнам. Скончыў [[Ваенная акадэмія імя М. В. Фрунзэ|Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ]] ў 1950 годзе. Служыў на пасадах начальніка штаба стралковага палка, камандзіра стралковага палка, начальніка штаба дывізіі. З 1957 па 1962 гады камандаваў мотастралковай дывізіяй. У 1964 годзе скончыў Ваенную акадэмію Генеральнага штаба, прызначаны першым намеснікам начальніка штаба ваеннай акругі. З 1967 года — камандуючы арміяй. З 1969 года — камандуючы войскамі Кіеўскай ваеннай акругі. З 1975 года — намеснік галоўнакамандуючага Сухапутнымі войскамі СССР па баявой падрыхтоўцы. З 28 снежня 1978 па студзень 1984 года — камандуючы войскамі Забайкальскай ваеннай акругі. У 1984—1986 гадах знаходзіўся ў [[Дэмакратычная Рэспубліка Афганістан|Афганістане]] на пасадзе галоўнага ваеннага саветніка ва Узброеных Сілах Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан. Далей начальнік Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба. З 1989 года — ваенны інспектар-саветнік групы генеральных інспектараў [[Міністэрства абароны СССР]]. З 1992 года ў адстаўцы. Дэпутат [[Вярхоўны Савет СССР|Вярхоўнага Савета СССР]] 8—10-га скліканняў. Кандыдат у члены [[ЦК КПСС]] у 1971—1976 гадах. Член ЦК КПСС у 1981—1990 гадах. ==Узнагароды == * Ордэн Леніна * Тры Ордэны Чырвонага Сцяга * Ордэн Багдана Хмяльніцкага 3-й ступені * Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені * Ордэн Айчыннай вайны 2-й ступені * Тры ордэны Чырвонай Зоркі * Ордэн «За службу Радзіме ва Узброеных Сілах СССР» 3-й ступені * Медалі Савецкага Саюза * Ордэны і медалі замежных дзяржаў == Спасылкі == * [https://bktufa.ru/press-center/news/informatsiya-dlya-muzeya/salmanov-grigoriy-ivanovich-general-armii/ Салманов Григорий Иванович, генерал армии] {{ВС}} {{Генералы арміі (СССР)}} [[Катэгорыя:Генералы арміі СССР]][[Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)]][[Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання]][[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання]][[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання]][[Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне]][[Катэгорыя:Члены ЦК КПСС]] fp9nce8oh0xl5kqiwnc6dk52sxhqoci 0 809418 5154163 2026-06-14T07:32:29Z DzBar 156353 Створана перакладам старонкі «[[:en:Special:Redirect/revision/1352634992|Corinne Cléry]]» 5154163 wikitext text/x-wiki  {{Асоба}} '''Карын Мары-Мадлен Жэнеўе́ва П'ерэт Пікола''' (нар. 23 сакавіка 1950 г.), больш вядомая як '''Карын Клеры''', — французская актрыса. Яе прарыўной роляй стала роля галоўнай гераіні ў фільме ''«Гісторыя О»'' (1975), заснаваным на аднайменным рамане. Пасля гэтага яна зрабіла значную кар'еру ў італьянскім кіно, а таксама сыграла Карын Дзюфур у фільме пра [[Джэймс Бонд|Джэймса Бонда]] <nowiki><i id="mwGg">«Месяцовы гоншчык»</i></nowiki> (1979). == Жыццё і кар'ера == Клеры нарадзілася 23 сакавіка 1950 года недалёка ад [[Парыж|Парыжа]] і вырасла ў [[Сен-Жэрмен-ан-Ле]].<ref>{{cite book|url={{GBurl|id=G8MbAQAAIAAJ|q=%22Corinne+Clery%22+1950}}|title=L'âge d'or du cinéma érotique et pornographique: 1973-1976|first1=François|last1=Jouffa|author2=Tony Crawley|location=Paris|publisher=[[Ramsay (publishing house)|Ramsay]]|isbn=2-84114-677-4|year=2003|page=134|language=fr}}</ref> Яна пачала сваю акцёрскую кар'еру ў канцы 1960-х гадоў пад імем Карын Піколі. Яе першым значным фільмам быў фільм Жаэля Ле Муана ''«Les Poneyttes»'' з [[Джоні Халідэй|Джоні Халідэем]] і [[Дыджэй|дыджэем]] Юберам Ваяфам, за якога яна выйшла замуж пасля здымак ва ўзросце 17 гадоў.<ref name="nanarland">{{Cite web|lang=French|url=http://www.nanarland.com/acteurs/Main.php?id_acteur=corinneclery|title=Corinne Clery Biographie|website=nanarland.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513225340/http://www.nanarland.com/acteurs/Main.php?id_acteur=corinneclery|archive-date=13 May 2012|access-date=14 October 2017|url-status=dead|ref=lbgs}}</ref> З 1974 па 1976 год яна была прадстаўніцай брэндзі Рэнэ Брыяна. Клеры ўпершыню стала вядомай дзякуючы фільму ''«Гісторыя О»'' (1975) (''Histoire d'O''). Яна таксама знялася ў якасці мадэлі для вокладкі французскага часопіса ''[[Lui|Lui,]]'' дзе трымае ў руках вялізны асобнік рамана, па якім зняты фільм. Клеры таксама вядомая па ролі дзяўчыны Бонда Карын Дзюфур, памочніцы антаганіста Х'юга Дракса, у фільме пра [[Джэймс Бонд|Джэймса Бонда]] 1979 года ''«<a href="./Moonraker_(film)" rel="mw:WikiLink" data-linkid="86" data-cx="{&amp;quot;adapted&amp;quot;:false,&amp;quot;sourceTitle&amp;quot;:{&amp;quot;title&amp;quot;:&amp;quot;Moonraker (film)&amp;quot;,&amp;quot;description&amp;quot;:&amp;quot;1979 James Bond film by Lewis Gilbert&amp;quot;,&amp;quot;pageprops&amp;quot;:{&amp;quot;wikibase_item&amp;quot;:&amp;quot;Q334780&amp;quot;},&amp;quot;pagelanguage&amp;quot;:&amp;quot;en&amp;quot;},&amp;quot;targetFrom&amp;quot;:&amp;quot;source&amp;quot;}" class="cx-link" id="mwGQ" title="Moonraker (film)">Месяцовы гоншчык</a>»'' . Яна таксама здымалася разам з дзяўчынай Бонда Барбарай Бах (якая сыграла Аню Амасову ў ''фільме «Шпіён, які мяне кахаў'' ») і Рычардам Кілем (які сыграў злыдня) у фільме ''«Гуманоід»'' (1979). Пасля ''«Месяцовага гоншчыка»'' яна знялася ў некалькіх [[Італьянская мова|італьянскіх]] фільмах. Яна таксама знялася ў фільмах ''«Таемныя дзеянні»'', ''«Аўтастоп»'' з акцёрам Дэвідам Хесам, у фільме [[Серджа Карбучы|Серджыа Карбучы]] ''[[Блеф (фільм, 1976)|«Блеф»]]'' з [[Адрыяна Чэлентана]] і [[Энтані Куін|Энтані Куінам]], а таксама ў навукова-фантастычным фільме ''«Ёр, паляўнічы з будучыні»''. Клеры стала суседкай па доме ў другім сезоне шоў ''Grande Fratello VIP'', італьянскай адаптацыі ''Celebrity Big Brother''. У 2023 годзе яна ўдзельнічала ў 17-м сезоне рэаліці-шоу ''L'isola dei famosi''. == Фільмаграфія == {| class="wikitable" !Год !Арыгінальная назва !Роля |- |1967 |''Les Poneyttes'' |Poneytte aka Corinne |- |1975 |''Story of O'' |O |- |1976 |''[[Блеф (фільм, 1976)|The Con Artists]]'' |Шарлота |- |1976 |''Il sergente Rompiglioni'' |Figlia del colonnello |- |1976 |''Sturmtruppen'' |La donna |- |1976 |''Natale in casa d'appuntamento'' |Senine |- |1976 |''Plot of Fear'' |Jeanne |- |1977 |''Three Tigers Against Three Tigers'' |The Nanny |- |1977 |''Hitch Hike'' |Eve Mancini |- |1977 |''Kleinhoff Hotel'' |Pascale Rota |- |1978 |''Covert Action'' |Anne Florio |- |1979 |''The Humanoid'' |Barbara Gibson |- |1979 |''Moonraker'' |Corinne Dufour |- |1979 |''I viaggiatori della sera'' |Ortensia |- |1980 |''Eroina'' (Tunnel ) |Pina |- |1980 |''I Hate Blondes'' |Angelica |- |1981 |''Last Harem'' |Sara |- |1983 |''Yor, the Hunter from the Future'' |Ka-Laa |- |1984 |''Summer Games'' |Lisa Donelli |- |1986 |''Yuppies'' |Francesca |- |1986 |''The Devil's Honey'' |Carol Simpson |- |1986 |''Via Montenapoleone'' |Chiara |- |1988 |''The Gamble'' |Jacqueline |- |1988 |''Rimini Rimini - Un anno dopo'' |Carla Formigoni |- |1990 |''Occhio alla perestrojka'' |Angela Bonetti |- |1990 |''Vacanze di Natale '90'' |Alessandra |- |1991 |''L'avvoltoio può attendere'' |Alexandra |- |1991 |''Forever'' |Julia |- |1991 |''28° minuto'' |Paola |- |1992 |''Non chiamarmi Omar'' |Luisa Tavoni |- |1994 |''Donna di cuori'' |Vania |- |1995 |''Le Roi de Paris'' |Betty Favart |- |1995 |''A Dio piacendo'' |Valeria |- |2000 |''Alex l'ariete'' |Ernestina |- |2001 |''Prigionieri di un incubo'' | |- |2002 |''Il diario di Matilde Manzoni'' | |- |2007 |''Il peso dell'aria'' |Anna |- |2016 |''Attesa e cambiamenti'' | |- |2018 |''Beyond the Mist'' |Rosa Carlini |- |2019 |''W Gli Sposi'' |Suor Clementina |- |2020 |''Free - Liberi'' |Erica |- |2021 |''Ritorno al Crimino'' |Contessa Roccapadula |- |2021 |''Io e Angela'' |Madre Arturo |} == Зноскі == <references /> == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт|link_text=Афіцыйны сайт|схаваць=а}} {{Вонкавыя спасылкі}}{{DEFAULTSORT:Clery, Corinne}} [[Катэгорыя:Постаці Сен-Жэрмен-ан-Ле]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1950 годзе]] [[Катэгорыя:Атэісты Францыі]] [[Катэгорыя:Кінаактрысы Францыі]] daq3y17t4nh1hnd0sn1e8hr9gd1a755 5154164 5154163 2026-06-14T07:33:53Z DzBar 156353 /* Жыццё і кар'ера */ афармленне 5154164 wikitext text/x-wiki  {{Асоба}} '''Карын Мары-Мадлен Жэнеўе́ва П'ерэт Пікола''' (нар. 23 сакавіка 1950 г.), больш вядомая як '''Карын Клеры''', — французская актрыса. Яе прарыўной роляй стала роля галоўнай гераіні ў фільме ''«Гісторыя О»'' (1975), заснаваным на аднайменным рамане. Пасля гэтага яна зрабіла значную кар'еру ў італьянскім кіно, а таксама сыграла Карын Дзюфур у фільме пра [[Джэймс Бонд|Джэймса Бонда]] «Месяцовы гоншчык» (1979). == Жыццё і кар'ера == Клеры нарадзілася 23 сакавіка 1950 года недалёка ад [[Парыж|Парыжа]] і вырасла ў [[Сен-Жэрмен-ан-Ле]].<ref>{{cite book|url={{GBurl|id=G8MbAQAAIAAJ|q=%22Corinne+Clery%22+1950}}|title=L'âge d'or du cinéma érotique et pornographique: 1973-1976|first1=François|last1=Jouffa|author2=Tony Crawley|location=Paris|publisher=[[Ramsay (publishing house)|Ramsay]]|isbn=2-84114-677-4|year=2003|page=134|language=fr}}</ref> Яна пачала сваю акцёрскую кар'еру ў канцы 1960-х гадоў пад імем Карын Піколі. Яе першым значным фільмам быў фільм Жаэля Ле Муана ''«Les Poneyttes»'' з [[Джоні Халідэй|Джоні Халідэем]] і [[Дыджэй|дыджэем]] Юберам Ваяфам, за якога яна выйшла замуж пасля здымак ва ўзросце 17 гадоў.<ref name="nanarland">{{Cite web|lang=French|url=http://www.nanarland.com/acteurs/Main.php?id_acteur=corinneclery|title=Corinne Clery Biographie|website=nanarland.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513225340/http://www.nanarland.com/acteurs/Main.php?id_acteur=corinneclery|archive-date=13 May 2012|access-date=14 October 2017|url-status=dead|ref=lbgs}}</ref> З 1974 па 1976 год яна была прадстаўніцай брэндзі Рэнэ Брыяна. Клеры ўпершыню стала вядомай дзякуючы фільму ''«Гісторыя О»'' (1975) (''Histoire d'O''). Яна таксама знялася ў якасці мадэлі для вокладкі французскага часопіса ''[[Lui|Lui,]]'' дзе трымае ў руках вялізны асобнік рамана, па якім зняты фільм. Клеры таксама вядомая па ролі дзяўчыны Бонда Карын Дзюфур, памочніцы антаганіста Х'юга Дракса, у фільме пра [[Джэймс Бонд|Джэймса Бонда]] 1979 года ''«Месяцовы гоншчык»'' . Яна таксама здымалася разам з дзяўчынай Бонда Барбарай Бах (якая сыграла Аню Амасову ў ''фільме «Шпіён, які мяне кахаў'' ») і Рычардам Кілем (які сыграў злыдня) у фільме ''«Гуманоід»'' (1979). Пасля ''«Месяцовага гоншчыка»'' яна знялася ў некалькіх [[Італьянская мова|італьянскіх]] фільмах. Яна таксама знялася ў фільмах ''«Таемныя дзеянні»'', ''«Аўтастоп»'' з акцёрам Дэвідам Хесам, у фільме [[Серджа Карбучы|Серджыа Карбучы]] ''[[Блеф (фільм, 1976)|«Блеф»]]'' з [[Адрыяна Чэлентана]] і [[Энтані Куін|Энтані Куінам]], а таксама ў навукова-фантастычным фільме ''«Ёр, паляўнічы з будучыні»''. Клеры стала суседкай па доме ў другім сезоне шоў ''Grande Fratello VIP'', італьянскай адаптацыі ''Celebrity Big Brother''. У 2023 годзе яна ўдзельнічала ў 17-м сезоне рэаліці-шоу ''L'isola dei famosi''. == Фільмаграфія == {| class="wikitable" !Год !Арыгінальная назва !Роля |- |1967 |''Les Poneyttes'' |Poneytte aka Corinne |- |1975 |''Story of O'' |O |- |1976 |''[[Блеф (фільм, 1976)|The Con Artists]]'' |Шарлота |- |1976 |''Il sergente Rompiglioni'' |Figlia del colonnello |- |1976 |''Sturmtruppen'' |La donna |- |1976 |''Natale in casa d'appuntamento'' |Senine |- |1976 |''Plot of Fear'' |Jeanne |- |1977 |''Three Tigers Against Three Tigers'' |The Nanny |- |1977 |''Hitch Hike'' |Eve Mancini |- |1977 |''Kleinhoff Hotel'' |Pascale Rota |- |1978 |''Covert Action'' |Anne Florio |- |1979 |''The Humanoid'' |Barbara Gibson |- |1979 |''Moonraker'' |Corinne Dufour |- |1979 |''I viaggiatori della sera'' |Ortensia |- |1980 |''Eroina'' (Tunnel ) |Pina |- |1980 |''I Hate Blondes'' |Angelica |- |1981 |''Last Harem'' |Sara |- |1983 |''Yor, the Hunter from the Future'' |Ka-Laa |- |1984 |''Summer Games'' |Lisa Donelli |- |1986 |''Yuppies'' |Francesca |- |1986 |''The Devil's Honey'' |Carol Simpson |- |1986 |''Via Montenapoleone'' |Chiara |- |1988 |''The Gamble'' |Jacqueline |- |1988 |''Rimini Rimini - Un anno dopo'' |Carla Formigoni |- |1990 |''Occhio alla perestrojka'' |Angela Bonetti |- |1990 |''Vacanze di Natale '90'' |Alessandra |- |1991 |''L'avvoltoio può attendere'' |Alexandra |- |1991 |''Forever'' |Julia |- |1991 |''28° minuto'' |Paola |- |1992 |''Non chiamarmi Omar'' |Luisa Tavoni |- |1994 |''Donna di cuori'' |Vania |- |1995 |''Le Roi de Paris'' |Betty Favart |- |1995 |''A Dio piacendo'' |Valeria |- |2000 |''Alex l'ariete'' |Ernestina |- |2001 |''Prigionieri di un incubo'' | |- |2002 |''Il diario di Matilde Manzoni'' | |- |2007 |''Il peso dell'aria'' |Anna |- |2016 |''Attesa e cambiamenti'' | |- |2018 |''Beyond the Mist'' |Rosa Carlini |- |2019 |''W Gli Sposi'' |Suor Clementina |- |2020 |''Free - Liberi'' |Erica |- |2021 |''Ritorno al Crimino'' |Contessa Roccapadula |- |2021 |''Io e Angela'' |Madre Arturo |} == Зноскі == <references /> == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт|link_text=Афіцыйны сайт|схаваць=а}} {{Вонкавыя спасылкі}}{{DEFAULTSORT:Clery, Corinne}} [[Катэгорыя:Постаці Сен-Жэрмен-ан-Ле]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1950 годзе]] [[Катэгорыя:Атэісты Францыі]] [[Катэгорыя:Кінаактрысы Францыі]] qtv9k9mf53527c97lrrsvz27o9q5pnx 14 809419 5154165 2026-06-14T07:35:34Z DzBar 156353 Новая старонка: «{{Навігацыя}}[[Катэгорыя:Кінаактрысы паводле краін|Францыя]] [[Катэгорыя:Кінаакцёры Францыі|+Кінаактрысы]] [[Катэгорыя:Актрысы Францыі]]» 5154165 wikitext text/x-wiki {{Навігацыя}}[[Катэгорыя:Кінаактрысы паводле краін|Францыя]] [[Катэгорыя:Кінаакцёры Францыі|+Кінаактрысы]] [[Катэгорыя:Актрысы Францыі]] 401livbu25wd563wjat3gko2tflcu91 0 809420 5154166 2026-06-14T07:42:04Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Стадыён |назва = Палац лёгкай атлетыкі |лагатып = |выява = |каментарый = |катэгорыя = |поўная назва = |арыгінальная назва = {{lang-ru|Дворец лёгкой атлетики}} |былыя назвы = Лёгкаатлетычны манеж «Дынама» |неафіцыйн...» 5154166 wikitext text/x-wiki {{Стадыён |назва = Палац лёгкай атлетыкі |лагатып = |выява = |каментарый = |катэгорыя = |поўная назва = |арыгінальная назва = {{lang-ru|Дворец лёгкой атлетики}} |былыя назвы = Лёгкаатлетычны манеж «Дынама» |неафіцыйная назва = |месцазнаходжанне = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], [[Вуліца Юбілейная (Гомель)|вул. Юбілейная]], 50 (ці 52) |закладзены = 1978 |пабудаваны = 1978—1981 |адкрыты = 1981 |рэканструяваны = 2000-я (капітальны рамонт даху) |закрыты = |разбураны = |кошт пабудовы = |кошт рэканструкцыі = |архітэктар = [[В. Саенка]] |уладальнік = |кіравальная кампанія = [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы]] |забудоўшчык = Інстытут «[[Гомельграмадзянпраект]]», [[Гомельскі камбінат будаўнічых канструкцый]] |каманда = |умяшчальнасць = 1360 (гістарычная — да 2200) |габарыты = 126 × 49 м (плошча 6174 м²) |пакрыццё = штучнае («Mondo») |даўжыня = |матэрыял = клееныя драўляныя канструкцыі |сайт = |вікісховішча = }} '''Пала́ц лёгкай атле́тыкі''' ({{lang-ru|Дворец лёгкой атлетики}}; гістарычная назва — ''Лёгкаатлетычны манеж «Дынама»'') — спартыўнае збудаванне ў горадзе [[Гомель|Гомелі]] ([[Беларусь]]), размешчанае ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] па [[Вуліца Юбілейная (Гомель)|вуліцы Юбілейнай]], 50. Уяўляе сабой унікальны для свайго часу архітэктурны аб'ект, пабудаваны з выкарыстаннем велікапралётных клееных драўляных канструкцый. Сёння будынак з'яўляецца базай для Установы «Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы». == Гісторыя і архітэктура == Будаўніцтва лёгкаатлетычнага манежа (першапачаткова ён адносіўся да таварыства «[[Дынама (спартыўнае таварыства)|Дынама]]») пачалося ў 1978 годзе. Распрацоўку праекта ажыццяўляла група спецыялістаў інстытута «Гомельграмадзянпраект» пад кіраўніцтвам галоўнага архітэктара [[В. Саенка|В.&nbsp;Саенкі]], галоўнага інжынера Гутарава і галоўнага канструктара (намесніка галоўнага інжынера) Барыса Максімовіча. Узвядзеннем аб'екта займалася спецыялізаваная перасоўная механізаваная калона [[Гомельскі камбінат будаўнічых канструкцый|Гомельскага камбіната будаўнічых канструкцый]] пад кіраўніцтвам Анатоля Жураўлёва<ref name="gomelstreet">{{cite web|url=https://gomelstreet.by/zdaniya/sportivnye/dvorec-lyogkoj-atletiki-dinamo|title=Лёгкоатлетический манеж «Динамо»|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref><ref name="belka">{{cite web|url=https://belkagomel.by/2020/12/14/istoriya-fanata-dereva-kotoryj-stroil-v-gomele-dvorec-legkoj-atletiki/|title=История фаната дерева, который строил в Гомеле Дворец легкой атлетики|author=Евгений Захаров|publisher=Белка|date=14 снежня 2020|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. Праект стаў наватарскім: упершыню ў практыцы грамадзянскага будаўніцтва на тэрыторыі [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] велізарная плошча ў 6174 квадратныя метры была перакрыта клеенымі драўлянымі аркамі без выкарыстання якіх-небудзь прамежкавых апор. Шырыня пралёта склала 49 метраў. Выкарыстанне дрэва замест традыцыйных матэрыялаў дазволіла зэканоміць 550 тон сталі. Магутная драўляная канструкцыя фактычна была сабрана без адзінага цвіка<ref name="gomelstreet"/><ref name="newsgomel">{{cite web|url=https://newsgomel.by/archive_news/vedomosti-sport/chem-segodnya-zhivyet-dvorets-lyegkoy-atletiki-otprazdnovavshiy-v-etom-godu-40-letie_71236.html|title=Чем сегодня живёт Дворец лёгкой атлетики, отпраздновавший в этом году своё 40-летие|publisher=Гомельские ведомости|date=20 лістапада 2021|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. У плане будынак уяўляе сабой прамавугольнік памерамі 126 × 49 метраў, да якога прыбудаваны аднапавярховы блок адміністрацыйных і дапаможных памяшканняў. Вышыня галоўнай спартыўнай залы перавышае 15 метраў, а агульны аб'ём збудавання складае каля 98 тысяч кубічных метраў. Урачыстае адкрыццё комплексу адбылося ў 1981 годзе. Праз дваццаць гадоў пасля пабудовы будынак перажыў гадавы капітальны рамонт: з-за таго, што старыя матэрыялы пакрыцця патрэскаліся і пачалі прапускаць вільгаць, давялося ўзмацняць верхні пояс арак швелерамі і ўкладваць сучасную гідраізаляцыю<ref name="gomelstreet"/><ref name="belka"/>. У 1989 годзе манеж прымаў [[Чэмпіянат СССР па лёгкай атлетыцы ў памяшканні 1989|чэмпіянат СССР па лёгкай атлетыцы ў памяшканні]]. Падчас гэтых спаборніцтваў быў усталяваны сусветны рэкорд у [[Скачкі з шастом|скачках з шастом]]: у адсутнасць [[Сяргей Назаравіч Бубка|Сяргея Бубкі]] лепшы вынік паказаў [[Радыён Гатаулін]], які ўзяў вышыню ў 6,02 метра. У найноўшай гісторыі на базе палаца праводзіліся чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы сярод глухіх спартсменаў і аналагічны чэмпіянат Еўропы па вольнай і грэка-рымскай барацьбе<ref name="newsgomel"/>. == Інфраструктура == Абноўлены спартыўны комплекс уключае ў сябе спартыўную арэну з сінтэтычным пакрыццём «Mondo» і трыбунамі для гледачоў на 1360 месцаў (першапачаткова пры пабудове яны былі разлічаны на 2200 чалавек). На арэне абсталяваны чатыры кругавыя [[Бегавая дарожка (спорт)|бегавыя дарожкі]] даўжынёй па 200 метраў і шэсць прамых дарожак па 125 метраў (прызначаных для бегу на 60, 100 і 110 метраў). Для правядзення спаборніцтваў і трэніровак прадугледжаны па два сектары для скачкоў з шастом, [[Скачкі ў вышыню|скачкоў у вышыню]] і [[Скачкі ў даўжыню|скачкоў у даўжыню]], а таксама сектар для [[Штурханне ядра|штурхання ядра]]. Акрамя гэтага, маюцца сектар для [[Кіданне дзіды|кідання дзіды]] (абсталяваны для выкарыстання ў зімовы і летні перыяды) і асобны сектар для [[Кіданне дыска|кідання дыска]]<ref name="archive_manezh">{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20200207193653/http://manezh-gomel.by/ru/%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86-%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D0%B0%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8/|title=Дворец легкой атлетики|publisher=Гомельский областной центр олимпийского резерва по легкой атлетике|date=7 лютага 2020|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref><ref name="newsgomel"/><ref name="gomelstreet"/>. Дапаможная інфраструктура палаца ўключае асобную размінкавую залу з трыма 100-метровымі бегавымі дарожкамі, [[Трэнажорная зала|трэнажорную залу]], тры спартыўныя і дзве барцоўскія залы, а таксама спецыялізаваныя памяшканні для гульні ў [[Настольны тэніс|настольны тэніс]] і [[більярд]]. Для аднаўлення спартсменаў дзейнічаюць медыка-аднаўленчы цэнтр і [[саўна]] з [[басейн]]ам. Комплекс поўнасцю забяспечаны [[распранальня]]мі з душавымі. Базу палаца актыўна выкарыстоўваюць спартсмены вучылішча алімпійскага рэзерву, факультэта фізічнай культуры [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|ГДУ імя Ф. Скарыны]] і іншых спартыўных устаноў горада<ref name="archive_manezh"/><ref name="newsgomel"/>. == Цэнтр алімпійскага рэзерву == На базе Палаца лёгкай атлетыкі функцыянуе Установа «Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы», якая была ўтворана ў 2006 годзе (па іншых дадзеных — у 2007 годзе) на месцы былой дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы. Станам на 2021 год у цэнтры навучалася 398 спартсменаў рознага ўзроўню — ад груп пачатковай падрыхтоўкі да вышэйшага звяна, з якімі працавалі 23 штатныя трэнеры і 8 сумяшчальнікаў. Установа развівае практычна ўсе лёгкаатлетычныя дысцыпліны: [[спрынт]], бег з бар'ерамі, доўгі спрынт, [[мнагабор'е]], кіданне дзіды і дыска, у меншай ступені — кіданне молата, а таксама ўсе віды вертыкальных і гарызантальных скачкоў. Спартыўная хадзьба ў цэнтры не культывуецца. Набор дзяцей у секцыі пачынаецца з сямігадовага ўзросту<ref name="archive_manezh"/><ref name="newsgomel"/>. За час працы ўстановы яе выхаванцы неаднаразова станавіліся пераможцамі і прызёрамі найбуйнейшых сусветных турніраў. Самым тытулаваным выхаванцам з'яўляецца [[Андрэй Сяргеевіч Краўчанка|Андрэй Краўчанка]], які заваяваў сярэбраны медаль у дзесяцібор'і на [[Летнія Алімпійскія гульні 2008|Алімпійскіх гульнях у Пекіне]]. Высокіх вынікаў дасягнулі майстры спорту міжнароднага класа, удзельніцы трох Алімпіяд [[Вольга Аляксандраўна Сударава|Вольга Сударава]] і [[Кацярына Паплаўская]] (абедзве — сярэбраныя прызёры чэмпіянату Еўропы 2012 года). Сярод іншых вядомых і паспяховых выхаванцаў адзначаюцца прызёр Еўрапейскіх гульняў [[Юлія Блізнец]] (Касцючкова), прызёр чэмпіянату Еўропы [[Аліна Лучшава]], прызёр юнацкіх Алімпійскіх гульняў [[Крысціна Канцавенка]], рэкардсмен [[Марк Пацей]], а таксама [[Ягор Бакланаў]] і [[Дзіяна Рабкова]]. Усяго за 15 гадоў працы званне «[[Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь|Заслужаны майстар спорту]]» атрымалі тры спартсмены, а 12 чалавек сталі майстрамі спорту міжнароднага класа<ref name="newsgomel"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]] [[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]] [[Катэгорыя:Лёгкая атлетыка ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]] [[Катэгорыя:З'явіліся ў 1981 годзе]] 4358w7toev95l2pdzf7p3wcpum2byl0 5154167 5154166 2026-06-14T07:42:48Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 выдалена [[Катэгорыя:З'явіліся ў 1981 годзе]]; дададзена [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1981 годзе]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5154167 wikitext text/x-wiki {{Стадыён |назва = Палац лёгкай атлетыкі |лагатып = |выява = |каментарый = |катэгорыя = |поўная назва = |арыгінальная назва = {{lang-ru|Дворец лёгкой атлетики}} |былыя назвы = Лёгкаатлетычны манеж «Дынама» |неафіцыйная назва = |месцазнаходжанне = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], [[Вуліца Юбілейная (Гомель)|вул. Юбілейная]], 50 (ці 52) |закладзены = 1978 |пабудаваны = 1978—1981 |адкрыты = 1981 |рэканструяваны = 2000-я (капітальны рамонт даху) |закрыты = |разбураны = |кошт пабудовы = |кошт рэканструкцыі = |архітэктар = [[В. Саенка]] |уладальнік = |кіравальная кампанія = [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы]] |забудоўшчык = Інстытут «[[Гомельграмадзянпраект]]», [[Гомельскі камбінат будаўнічых канструкцый]] |каманда = |умяшчальнасць = 1360 (гістарычная — да 2200) |габарыты = 126 × 49 м (плошча 6174 м²) |пакрыццё = штучнае («Mondo») |даўжыня = |матэрыял = клееныя драўляныя канструкцыі |сайт = |вікісховішча = }} '''Пала́ц лёгкай атле́тыкі''' ({{lang-ru|Дворец лёгкой атлетики}}; гістарычная назва — ''Лёгкаатлетычны манеж «Дынама»'') — спартыўнае збудаванне ў горадзе [[Гомель|Гомелі]] ([[Беларусь]]), размешчанае ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] па [[Вуліца Юбілейная (Гомель)|вуліцы Юбілейнай]], 50. Уяўляе сабой унікальны для свайго часу архітэктурны аб'ект, пабудаваны з выкарыстаннем велікапралётных клееных драўляных канструкцый. Сёння будынак з'яўляецца базай для Установы «Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы». == Гісторыя і архітэктура == Будаўніцтва лёгкаатлетычнага манежа (першапачаткова ён адносіўся да таварыства «[[Дынама (спартыўнае таварыства)|Дынама]]») пачалося ў 1978 годзе. Распрацоўку праекта ажыццяўляла група спецыялістаў інстытута «Гомельграмадзянпраект» пад кіраўніцтвам галоўнага архітэктара [[В. Саенка|В.&nbsp;Саенкі]], галоўнага інжынера Гутарава і галоўнага канструктара (намесніка галоўнага інжынера) Барыса Максімовіча. Узвядзеннем аб'екта займалася спецыялізаваная перасоўная механізаваная калона [[Гомельскі камбінат будаўнічых канструкцый|Гомельскага камбіната будаўнічых канструкцый]] пад кіраўніцтвам Анатоля Жураўлёва<ref name="gomelstreet">{{cite web|url=https://gomelstreet.by/zdaniya/sportivnye/dvorec-lyogkoj-atletiki-dinamo|title=Лёгкоатлетический манеж «Динамо»|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref><ref name="belka">{{cite web|url=https://belkagomel.by/2020/12/14/istoriya-fanata-dereva-kotoryj-stroil-v-gomele-dvorec-legkoj-atletiki/|title=История фаната дерева, который строил в Гомеле Дворец легкой атлетики|author=Евгений Захаров|publisher=Белка|date=14 снежня 2020|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. Праект стаў наватарскім: упершыню ў практыцы грамадзянскага будаўніцтва на тэрыторыі [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] велізарная плошча ў 6174 квадратныя метры была перакрыта клеенымі драўлянымі аркамі без выкарыстання якіх-небудзь прамежкавых апор. Шырыня пралёта склала 49 метраў. Выкарыстанне дрэва замест традыцыйных матэрыялаў дазволіла зэканоміць 550 тон сталі. Магутная драўляная канструкцыя фактычна была сабрана без адзінага цвіка<ref name="gomelstreet"/><ref name="newsgomel">{{cite web|url=https://newsgomel.by/archive_news/vedomosti-sport/chem-segodnya-zhivyet-dvorets-lyegkoy-atletiki-otprazdnovavshiy-v-etom-godu-40-letie_71236.html|title=Чем сегодня живёт Дворец лёгкой атлетики, отпраздновавший в этом году своё 40-летие|publisher=Гомельские ведомости|date=20 лістапада 2021|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. У плане будынак уяўляе сабой прамавугольнік памерамі 126 × 49 метраў, да якога прыбудаваны аднапавярховы блок адміністрацыйных і дапаможных памяшканняў. Вышыня галоўнай спартыўнай залы перавышае 15 метраў, а агульны аб'ём збудавання складае каля 98 тысяч кубічных метраў. Урачыстае адкрыццё комплексу адбылося ў 1981 годзе. Праз дваццаць гадоў пасля пабудовы будынак перажыў гадавы капітальны рамонт: з-за таго, што старыя матэрыялы пакрыцця патрэскаліся і пачалі прапускаць вільгаць, давялося ўзмацняць верхні пояс арак швелерамі і ўкладваць сучасную гідраізаляцыю<ref name="gomelstreet"/><ref name="belka"/>. У 1989 годзе манеж прымаў [[Чэмпіянат СССР па лёгкай атлетыцы ў памяшканні 1989|чэмпіянат СССР па лёгкай атлетыцы ў памяшканні]]. Падчас гэтых спаборніцтваў быў усталяваны сусветны рэкорд у [[Скачкі з шастом|скачках з шастом]]: у адсутнасць [[Сяргей Назаравіч Бубка|Сяргея Бубкі]] лепшы вынік паказаў [[Радыён Гатаулін]], які ўзяў вышыню ў 6,02 метра. У найноўшай гісторыі на базе палаца праводзіліся чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы сярод глухіх спартсменаў і аналагічны чэмпіянат Еўропы па вольнай і грэка-рымскай барацьбе<ref name="newsgomel"/>. == Інфраструктура == Абноўлены спартыўны комплекс уключае ў сябе спартыўную арэну з сінтэтычным пакрыццём «Mondo» і трыбунамі для гледачоў на 1360 месцаў (першапачаткова пры пабудове яны былі разлічаны на 2200 чалавек). На арэне абсталяваны чатыры кругавыя [[Бегавая дарожка (спорт)|бегавыя дарожкі]] даўжынёй па 200 метраў і шэсць прамых дарожак па 125 метраў (прызначаных для бегу на 60, 100 і 110 метраў). Для правядзення спаборніцтваў і трэніровак прадугледжаны па два сектары для скачкоў з шастом, [[Скачкі ў вышыню|скачкоў у вышыню]] і [[Скачкі ў даўжыню|скачкоў у даўжыню]], а таксама сектар для [[Штурханне ядра|штурхання ядра]]. Акрамя гэтага, маюцца сектар для [[Кіданне дзіды|кідання дзіды]] (абсталяваны для выкарыстання ў зімовы і летні перыяды) і асобны сектар для [[Кіданне дыска|кідання дыска]]<ref name="archive_manezh">{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20200207193653/http://manezh-gomel.by/ru/%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86-%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D0%B0%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8/|title=Дворец легкой атлетики|publisher=Гомельский областной центр олимпийского резерва по легкой атлетике|date=7 лютага 2020|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref><ref name="newsgomel"/><ref name="gomelstreet"/>. Дапаможная інфраструктура палаца ўключае асобную размінкавую залу з трыма 100-метровымі бегавымі дарожкамі, [[Трэнажорная зала|трэнажорную залу]], тры спартыўныя і дзве барцоўскія залы, а таксама спецыялізаваныя памяшканні для гульні ў [[Настольны тэніс|настольны тэніс]] і [[більярд]]. Для аднаўлення спартсменаў дзейнічаюць медыка-аднаўленчы цэнтр і [[саўна]] з [[басейн]]ам. Комплекс поўнасцю забяспечаны [[распранальня]]мі з душавымі. Базу палаца актыўна выкарыстоўваюць спартсмены вучылішча алімпійскага рэзерву, факультэта фізічнай культуры [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|ГДУ імя Ф. Скарыны]] і іншых спартыўных устаноў горада<ref name="archive_manezh"/><ref name="newsgomel"/>. == Цэнтр алімпійскага рэзерву == На базе Палаца лёгкай атлетыкі функцыянуе Установа «Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы», якая была ўтворана ў 2006 годзе (па іншых дадзеных — у 2007 годзе) на месцы былой дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы. Станам на 2021 год у цэнтры навучалася 398 спартсменаў рознага ўзроўню — ад груп пачатковай падрыхтоўкі да вышэйшага звяна, з якімі працавалі 23 штатныя трэнеры і 8 сумяшчальнікаў. Установа развівае практычна ўсе лёгкаатлетычныя дысцыпліны: [[спрынт]], бег з бар'ерамі, доўгі спрынт, [[мнагабор'е]], кіданне дзіды і дыска, у меншай ступені — кіданне молата, а таксама ўсе віды вертыкальных і гарызантальных скачкоў. Спартыўная хадзьба ў цэнтры не культывуецца. Набор дзяцей у секцыі пачынаецца з сямігадовага ўзросту<ref name="archive_manezh"/><ref name="newsgomel"/>. За час працы ўстановы яе выхаванцы неаднаразова станавіліся пераможцамі і прызёрамі найбуйнейшых сусветных турніраў. Самым тытулаваным выхаванцам з'яўляецца [[Андрэй Сяргеевіч Краўчанка|Андрэй Краўчанка]], які заваяваў сярэбраны медаль у дзесяцібор'і на [[Летнія Алімпійскія гульні 2008|Алімпійскіх гульнях у Пекіне]]. Высокіх вынікаў дасягнулі майстры спорту міжнароднага класа, удзельніцы трох Алімпіяд [[Вольга Аляксандраўна Сударава|Вольга Сударава]] і [[Кацярына Паплаўская]] (абедзве — сярэбраныя прызёры чэмпіянату Еўропы 2012 года). Сярод іншых вядомых і паспяховых выхаванцаў адзначаюцца прызёр Еўрапейскіх гульняў [[Юлія Блізнец]] (Касцючкова), прызёр чэмпіянату Еўропы [[Аліна Лучшава]], прызёр юнацкіх Алімпійскіх гульняў [[Крысціна Канцавенка]], рэкардсмен [[Марк Пацей]], а таксама [[Ягор Бакланаў]] і [[Дзіяна Рабкова]]. Усяго за 15 гадоў працы званне «[[Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь|Заслужаны майстар спорту]]» атрымалі тры спартсмены, а 12 чалавек сталі майстрамі спорту міжнароднага класа<ref name="newsgomel"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]] [[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]] [[Катэгорыя:Лёгкая атлетыка ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1981 годзе]] onhp7y6xfhmd5ihi6tx6x4nkjynmd68 5154170 5154167 2026-06-14T07:44:27Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 дададзена [[Катэгорыя:Юбілейная вуліца (Гомель)]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5154170 wikitext text/x-wiki {{Стадыён |назва = Палац лёгкай атлетыкі |лагатып = |выява = |каментарый = |катэгорыя = |поўная назва = |арыгінальная назва = {{lang-ru|Дворец лёгкой атлетики}} |былыя назвы = Лёгкаатлетычны манеж «Дынама» |неафіцыйная назва = |месцазнаходжанне = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}, [[Гомель]], [[Вуліца Юбілейная (Гомель)|вул. Юбілейная]], 50 (ці 52) |закладзены = 1978 |пабудаваны = 1978—1981 |адкрыты = 1981 |рэканструяваны = 2000-я (капітальны рамонт даху) |закрыты = |разбураны = |кошт пабудовы = |кошт рэканструкцыі = |архітэктар = [[В. Саенка]] |уладальнік = |кіравальная кампанія = [[Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы]] |забудоўшчык = Інстытут «[[Гомельграмадзянпраект]]», [[Гомельскі камбінат будаўнічых канструкцый]] |каманда = |умяшчальнасць = 1360 (гістарычная — да 2200) |габарыты = 126 × 49 м (плошча 6174 м²) |пакрыццё = штучнае («Mondo») |даўжыня = |матэрыял = клееныя драўляныя канструкцыі |сайт = |вікісховішча = }} '''Пала́ц лёгкай атле́тыкі''' ({{lang-ru|Дворец лёгкой атлетики}}; гістарычная назва — ''Лёгкаатлетычны манеж «Дынама»'') — спартыўнае збудаванне ў горадзе [[Гомель|Гомелі]] ([[Беларусь]]), размешчанае ў мікрараёне [[Стары Аэрадром (Гомель)|Стары Аэрадром]] па [[Вуліца Юбілейная (Гомель)|вуліцы Юбілейнай]], 50. Уяўляе сабой унікальны для свайго часу архітэктурны аб'ект, пабудаваны з выкарыстаннем велікапралётных клееных драўляных канструкцый. Сёння будынак з'яўляецца базай для Установы «Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы». == Гісторыя і архітэктура == Будаўніцтва лёгкаатлетычнага манежа (першапачаткова ён адносіўся да таварыства «[[Дынама (спартыўнае таварыства)|Дынама]]») пачалося ў 1978 годзе. Распрацоўку праекта ажыццяўляла група спецыялістаў інстытута «Гомельграмадзянпраект» пад кіраўніцтвам галоўнага архітэктара [[В. Саенка|В.&nbsp;Саенкі]], галоўнага інжынера Гутарава і галоўнага канструктара (намесніка галоўнага інжынера) Барыса Максімовіча. Узвядзеннем аб'екта займалася спецыялізаваная перасоўная механізаваная калона [[Гомельскі камбінат будаўнічых канструкцый|Гомельскага камбіната будаўнічых канструкцый]] пад кіраўніцтвам Анатоля Жураўлёва<ref name="gomelstreet">{{cite web|url=https://gomelstreet.by/zdaniya/sportivnye/dvorec-lyogkoj-atletiki-dinamo|title=Лёгкоатлетический манеж «Динамо»|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref><ref name="belka">{{cite web|url=https://belkagomel.by/2020/12/14/istoriya-fanata-dereva-kotoryj-stroil-v-gomele-dvorec-legkoj-atletiki/|title=История фаната дерева, который строил в Гомеле Дворец легкой атлетики|author=Евгений Захаров|publisher=Белка|date=14 снежня 2020|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. Праект стаў наватарскім: упершыню ў практыцы грамадзянскага будаўніцтва на тэрыторыі [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] велізарная плошча ў 6174 квадратныя метры была перакрыта клеенымі драўлянымі аркамі без выкарыстання якіх-небудзь прамежкавых апор. Шырыня пралёта склала 49 метраў. Выкарыстанне дрэва замест традыцыйных матэрыялаў дазволіла зэканоміць 550 тон сталі. Магутная драўляная канструкцыя фактычна была сабрана без адзінага цвіка<ref name="gomelstreet"/><ref name="newsgomel">{{cite web|url=https://newsgomel.by/archive_news/vedomosti-sport/chem-segodnya-zhivyet-dvorets-lyegkoy-atletiki-otprazdnovavshiy-v-etom-godu-40-letie_71236.html|title=Чем сегодня живёт Дворец лёгкой атлетики, отпраздновавший в этом году своё 40-летие|publisher=Гомельские ведомости|date=20 лістапада 2021|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. У плане будынак уяўляе сабой прамавугольнік памерамі 126 × 49 метраў, да якога прыбудаваны аднапавярховы блок адміністрацыйных і дапаможных памяшканняў. Вышыня галоўнай спартыўнай залы перавышае 15 метраў, а агульны аб'ём збудавання складае каля 98 тысяч кубічных метраў. Урачыстае адкрыццё комплексу адбылося ў 1981 годзе. Праз дваццаць гадоў пасля пабудовы будынак перажыў гадавы капітальны рамонт: з-за таго, што старыя матэрыялы пакрыцця патрэскаліся і пачалі прапускаць вільгаць, давялося ўзмацняць верхні пояс арак швелерамі і ўкладваць сучасную гідраізаляцыю<ref name="gomelstreet"/><ref name="belka"/>. У 1989 годзе манеж прымаў [[Чэмпіянат СССР па лёгкай атлетыцы ў памяшканні 1989|чэмпіянат СССР па лёгкай атлетыцы ў памяшканні]]. Падчас гэтых спаборніцтваў быў усталяваны сусветны рэкорд у [[Скачкі з шастом|скачках з шастом]]: у адсутнасць [[Сяргей Назаравіч Бубка|Сяргея Бубкі]] лепшы вынік паказаў [[Радыён Гатаулін]], які ўзяў вышыню ў 6,02 метра. У найноўшай гісторыі на базе палаца праводзіліся чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы сярод глухіх спартсменаў і аналагічны чэмпіянат Еўропы па вольнай і грэка-рымскай барацьбе<ref name="newsgomel"/>. == Інфраструктура == Абноўлены спартыўны комплекс уключае ў сябе спартыўную арэну з сінтэтычным пакрыццём «Mondo» і трыбунамі для гледачоў на 1360 месцаў (першапачаткова пры пабудове яны былі разлічаны на 2200 чалавек). На арэне абсталяваны чатыры кругавыя [[Бегавая дарожка (спорт)|бегавыя дарожкі]] даўжынёй па 200 метраў і шэсць прамых дарожак па 125 метраў (прызначаных для бегу на 60, 100 і 110 метраў). Для правядзення спаборніцтваў і трэніровак прадугледжаны па два сектары для скачкоў з шастом, [[Скачкі ў вышыню|скачкоў у вышыню]] і [[Скачкі ў даўжыню|скачкоў у даўжыню]], а таксама сектар для [[Штурханне ядра|штурхання ядра]]. Акрамя гэтага, маюцца сектар для [[Кіданне дзіды|кідання дзіды]] (абсталяваны для выкарыстання ў зімовы і летні перыяды) і асобны сектар для [[Кіданне дыска|кідання дыска]]<ref name="archive_manezh">{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20200207193653/http://manezh-gomel.by/ru/%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86-%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D0%B0%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8/|title=Дворец легкой атлетики|publisher=Гомельский областной центр олимпийского резерва по легкой атлетике|date=7 лютага 2020|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref><ref name="newsgomel"/><ref name="gomelstreet"/>. Дапаможная інфраструктура палаца ўключае асобную размінкавую залу з трыма 100-метровымі бегавымі дарожкамі, [[Трэнажорная зала|трэнажорную залу]], тры спартыўныя і дзве барцоўскія залы, а таксама спецыялізаваныя памяшканні для гульні ў [[Настольны тэніс|настольны тэніс]] і [[більярд]]. Для аднаўлення спартсменаў дзейнічаюць медыка-аднаўленчы цэнтр і [[саўна]] з [[басейн]]ам. Комплекс поўнасцю забяспечаны [[распранальня]]мі з душавымі. Базу палаца актыўна выкарыстоўваюць спартсмены вучылішча алімпійскага рэзерву, факультэта фізічнай культуры [[Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны|ГДУ імя Ф. Скарыны]] і іншых спартыўных устаноў горада<ref name="archive_manezh"/><ref name="newsgomel"/>. == Цэнтр алімпійскага рэзерву == На базе Палаца лёгкай атлетыкі функцыянуе Установа «Гомельскі абласны цэнтр алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы», якая была ўтворана ў 2006 годзе (па іншых дадзеных — у 2007 годзе) на месцы былой дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы. Станам на 2021 год у цэнтры навучалася 398 спартсменаў рознага ўзроўню — ад груп пачатковай падрыхтоўкі да вышэйшага звяна, з якімі працавалі 23 штатныя трэнеры і 8 сумяшчальнікаў. Установа развівае практычна ўсе лёгкаатлетычныя дысцыпліны: [[спрынт]], бег з бар'ерамі, доўгі спрынт, [[мнагабор'е]], кіданне дзіды і дыска, у меншай ступені — кіданне молата, а таксама ўсе віды вертыкальных і гарызантальных скачкоў. Спартыўная хадзьба ў цэнтры не культывуецца. Набор дзяцей у секцыі пачынаецца з сямігадовага ўзросту<ref name="archive_manezh"/><ref name="newsgomel"/>. За час працы ўстановы яе выхаванцы неаднаразова станавіліся пераможцамі і прызёрамі найбуйнейшых сусветных турніраў. Самым тытулаваным выхаванцам з'яўляецца [[Андрэй Сяргеевіч Краўчанка|Андрэй Краўчанка]], які заваяваў сярэбраны медаль у дзесяцібор'і на [[Летнія Алімпійскія гульні 2008|Алімпійскіх гульнях у Пекіне]]. Высокіх вынікаў дасягнулі майстры спорту міжнароднага класа, удзельніцы трох Алімпіяд [[Вольга Аляксандраўна Сударава|Вольга Сударава]] і [[Кацярына Паплаўская]] (абедзве — сярэбраныя прызёры чэмпіянату Еўропы 2012 года). Сярод іншых вядомых і паспяховых выхаванцаў адзначаюцца прызёр Еўрапейскіх гульняў [[Юлія Блізнец]] (Касцючкова), прызёр чэмпіянату Еўропы [[Аліна Лучшава]], прызёр юнацкіх Алімпійскіх гульняў [[Крысціна Канцавенка]], рэкардсмен [[Марк Пацей]], а таксама [[Ягор Бакланаў]] і [[Дзіяна Рабкова]]. Усяго за 15 гадоў працы званне «[[Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь|Заслужаны майстар спорту]]» атрымалі тры спартсмены, а 12 чалавек сталі майстрамі спорту міжнароднага класа<ref name="newsgomel"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Стадыёны Беларусі]] [[Катэгорыя:Спорт у Гомелі]] [[Катэгорыя:Лёгкая атлетыка ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1981 годзе]] [[Катэгорыя:Юбілейная вуліца (Гомель)]] 1r0gf4jrvwppaex2sv3xtvta1bscbc4 0 809421 5154168 2026-06-14T07:43:23Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)]] 5154168 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Палац лёгкай атлетыкі (Гомель)]] g880njvo0ythgssk6yv8ra1acz50mca 0 809422 5154169 2026-06-14T07:43:47Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Юбілейная вуліца (Гомель)]] 5154169 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Юбілейная вуліца (Гомель)]] hupx5ibxigu6mlz7hq2jth3yoe28p39 0 809423 5154175 2026-06-14T08:36:07Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Вуліца Гомеля |назва = Вуліца Свірыдава |арыгінальная назва = {{lang-ru|Свиридова}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён...» 5154175 wikitext text/x-wiki {{Вуліца Гомеля |назва = Вуліца Свірыдава |арыгінальная назва = {{lang-ru|Свиридова}} |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральны раён]], [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначны раён]] |гістарычны раён = [[Прудок (Гомель)|Прудок]], [[Валатава (Гомель)|Валатава]], [[Мельнікаў Луг]] |метро = |індэкс = |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 3,7 км |пакрыццё = |рух = |класіфікатар = |на карце openstreetmap = |на карце яндэкс = |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''Ву́ліца Свіры́дава''' ({{lang-ru|улица Свиридова}}) — [[вуліца]] ў горадзе [[Гомель|Гомелі]], якая пралягае ў [[Цэнтральны раён (Гомель)|Цэнтральным]] (пераважна) і [[Чыгуначны раён (Гомель)|Чыгуначным]] раёнах. Размешчана ў мікрараёнах [[Прудок (Гомель)|Прудок]], [[Валатава (Гомель)|Валатава]] і [[Мельнікаў Луг]] (уключаючы нумарныя мікрараёны 11, 12, 13, 20А і 21). Названа ў 1982 годзе ў гонар удзельніка вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, [[Герой Савецкага Саюза|Героя Савецкага Саюза]] [[Аляксей Андрэевіч Свірыдаў|Аляксея Андрэевіча Свірыдава]] (1919—1943)<ref name="encyclopedia">{{крыніцы/ЭДГБ|Гомель}}</ref><ref name="history">{{cite web|url=https://street.gomelhistory.by/ulicy-goroda-gomel/ulicy-gomelya-na-bukvu-s/sviridova-ulica/|title=Улица Свиридова|publisher=Гомельская энциклопедия|lang=ru|accessdate=13 чэрвеня 2026}}</ref>. == Размяшчэнне == Вуліца арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Вуліца Фядзюнінскага (Гомель)|вуліцай Фядзюнінскага]] ў прамысловай зоне. Далей магістраль цягнецца на паўднёвы ўсход і паслядоўна перасякае вуліцы [[2-я Віцебская вуліца (Гомель)|2-ю Віцебскую]], [[1-я Віцебская вуліца (Гомель)|1-ю Віцебскую]], [[Валачаеўская вуліца (Гомель)|Валачаеўскую]], [[Вуліца Хутаранскага (Гомель)|Хутаранскага]], [[Нагорная вуліца (Гомель)|Нагорную]], [[Вуліца Крупскай (Гомель)|Крупскай]], [[Вуліца Ягаўкіна (Гомель)|Ягаўкіна]], [[2-і завулак Крупскай (Гомель)|2-і завулак Крупскай]]. З поўдня да яе прымыкаюць вуліцы [[Ніжняя вуліца (Гомель)|Ніжнюю]], [[Юнацкая вуліца (Гомель)|Юнацкую]], [[Вуліца 40 год БССР (Гомель)|40 год БССР]], [[Вуліца Мічурына (Гомель)|Мічурына]], пасля чаго магістраль перасякае вуліцы [[Вуліца Агарэнкі (Гомель)|Агарэнкі]], [[Вуліца Петруся Броўкі (Гомель)|Петруся Броўкі]], [[Вуліца Макаёнка (Гомель)|Макаёнка]]. Далей з поўначы прымыкае [[Алімпійская вуліца (Гомель)|Алімпійская вуліца]]. Вуліца завяршаецца скрыжаваннем з [[Чачэрская вуліца (Гомель)|Чачэрскай вуліцай]]. Агульная працягласць магістралі складае каля 3,7 кіламетра. == Гісторыя == Вуліца пачала фарміравацца ў 1970—1980-я гады падчас інтэнсіўнага будаўніцтва і пашырэння новых жылых мікрараёнаў Гомеля ў паўночна-ўсходнім напрамку. Першапачаткова забудоўвалася тыпавымі 5- і 9-павярховымі жылымі дамамі, якія гарманічна спалучаліся з аб'ектамі сацыяльна-культурнага і бытавога прызначэння<ref name="encyclopedia"/><ref name="history"/>. У 1982 годзе вуліца атрымала сваю сучасную назву ў гонар А.&nbsp;А.&nbsp;Свірыдава. У памяць аб ім на фасадзе жылога дома №&nbsp;43 была ўсталявана мемарыяльная дошка<ref name="encyclopedia"/>. == Забудова і значныя аб’екты == На вуліцы Свірыдава і ў непасрэднай блізкасці ад яе размешчаны шматлікія аб’екты сацыяльнай, гандлёвай і прамысловай інфраструктуры. Сярод найбольш значных аб’ектаў: * Аўтабусны парк № 6 г. Гомеля. * № 1А — Дом Дзіцяці. * № 9 — Філіял №5 Гомельскай цэнтральнай гарадской стаматалагічнай паліклінікі, філіял № 5 Гомельскай цэнтральнай гарадской дзіцячай клінічнай паліклінікі. * № 15 — Універсам «Бранскі». * № 21 — Дзіцячая школа мастацтваў №2<ref name="encyclopedia" />. * № 43 — Бібліятэка-філіял № 1 імя І. П. Мележа<ref name="encyclopedia" />. Таксама ўздоўж магістралі, на ўчастку паміж [[Вуліца Петруся Броўкі (Гомель)|вуліцай Петруся Броўкі]] і [[Чачэрская вуліца (Гомель)|Чачэрскай]], раскінулася буйная зялёная рэкрэацыйная зона з вялікімі сажалкамі. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЭДГБ|Гомель|ref=Гомель. Энциклопедический справочник}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вуліцы Гомеля]] [[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)]] [[Катэгорыя:Прудок (Гомель)]] [[Катэгорыя:Валатава (Гомель)]] [[Катэгорыя:Мельнікаў Луг]] 8842w605gmai7itowr3xs4u801hld62 0 809424 5154176 2026-06-14T08:50:20Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{цёзкі2|Скараходаў}} {{Навуковец |Імя = Уладзімір Паўлавіч Скараходаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = {{ДН|14|2|1939}} |Месца нараджэння = [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]], [[Беларуская ССР]], ...» 5154176 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Скараходаў}} {{Навуковец |Імя = Уладзімір Паўлавіч Скараходаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = {{ДН|14|2|1939}} |Месца нараджэння = [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|СССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Род дзейнасці = [[педагог]], [[грамадскі дзеяч]], [[дзяржаўны дзеяч]] |Месца працы = [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўны тэатр оперы і балета Беларусі]]<br>[[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскае музычнае вучылішча імя Глінкі]]<br>[[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларусі]]<br>[[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі]]<br>[[Беларускі інстытут праблем культуры]]<br>[[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]] |Навуковая ступень = [[кандыдат філасофскіх навук]] (1989) |Навуковае званне = [[прафесар]] (1995) |Альма-матэр = [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларуская дзяржаўная кансерваторыя]] (1963)<br>[[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС]] (1985) |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]], [[В. Зубраўскі]] |Узнагароды і прэміі = [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997) }} '''Уладзімір Паўлавіч Скарахо́даў''' (нар. {{ДН|14|2|1939}}, [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]]) — беларускі педагог, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь|Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі]] (1997). [[Кандыдат філасофскіх навук]] (1989), [[прафесар]] (1995){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 14 лютага 1939 года ў горадзе [[Клімавічы]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. У 1963 годзе паспяхова скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускую дзяржаўную кансерваторыю]], пасля чаго пачаў працаваць салістам аркестра [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1968 года працаваў выкладчыкам, потым быў прызначаны намеснікам дырэктара, а пасля — дырэктарам [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскага музычнага вучылішча імя Глінкі]]. У 1977 годзе перайшоў на працу ў [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларусі]]. З 1981 па 1988 год займаў кіруючую пасаду намесніка міністра культуры. У 1985 годзе стаў выпускніком [[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС|Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС]]. Адначасова з асноўнай дзейнасцю, пачынаючы з 1981 года, з’яўляўся выкладчыкам [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай акадэміі музыкі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У перыяд з 1991 па 1998 год, а таксама з 2001 года ўзначальваў [[Беларускі інстытут праблем культуры]] на пасадзе рэктара. З 1998 па 2001 год знаходзіўся на дыпламатычнай службе і выконваў абавязкі дарадцы па пытаннях культуры [[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Навуковая і грамадская дзейнасць == Займаецца даследаваннем і вывучэннем праблем мастацкай культуры і адукацыі ў Беларусі. У 1989 годзе атрымаў вучоную ступень [[кандыдат філасофскіх навук|кандыдата філасофскіх навук]], а ў 1995 годзе — вучонае званне [[прафесар]]а. З 1994 года з’яўляецца членам Міжнароднай арганізацыі па народнай творчасці. У 1998 годзе быў абраны акадэмікам Міжнароднай акадэміі навук Еўразіі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З’яўляецца аўтарам шматлікіх навукова-метадычных распрацовак і манаграфіі «Мастацкая культура ў дынаміцы сацыяльнага засваення», якая выйшла ў свет у 1994 годзе. Падчас педагагічнай дзейнасці выхаваў шэраг вядомых вучняў, сярод якіх вылучаюцца [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]] і [[В. Зубраўскі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=14|год=2002|артыкул=Скараходаў Уладзімір Паўлавіч|аўтар=[[І. Л. Чэбан|Чэбан І. Л.]]|старонкі=439|ref=Чэбан}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Скараходаў Уладзімір Паўлавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 лютага]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавічах]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]] [[Катэгорыя:Кандыдаты філасофскіх навук]] [[Катэгорыя:Прафесары]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] pmz5mlqmj5klxvskmk8nddui4jklwud 5154182 5154176 2026-06-14T08:57:20Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154182 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Скараходаў}} {{Навуковец |Імя = Уладзімір Паўлавіч Скараходаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = {{ДН|14|2|1939}} |Месца нараджэння = [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|БССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Род дзейнасці = [[педагог]], [[грамадскі дзеяч]], [[дзяржаўны дзеяч]] |Месца працы = [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўны тэатр оперы і балета Беларусі]]<br>[[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскае музычнае вучылішча імя Глінкі]]<br>[[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларусі]]<br>[[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі]]<br>[[Беларускі інстытут праблем культуры]]<br>[[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]] |Навуковая ступень = [[кандыдат філасофскіх навук]] (1989) |Навуковае званне = [[прафесар]] (1995) |Альма-матэр = [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларуская дзяржаўная кансерваторыя]] (1963)<br>[[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС]] (1985) |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]], [[В. Зубраўскі]] |Узнагароды і прэміі = [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997) }} '''Уладзімір Паўлавіч Скарахо́даў''' (нар. {{ДН|14|2|1939}}, [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]]) — беларускі педагог, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь|Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі]] (1997). [[Кандыдат філасофскіх навук]] (1989), [[прафесар]] (1995){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 14 лютага 1939 года ў горадзе [[Клімавічы]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. У 1963 годзе паспяхова скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускую дзяржаўную кансерваторыю]], пасля чаго пачаў працаваць салістам аркестра [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1968 года працаваў выкладчыкам, потым быў прызначаны намеснікам дырэктара, а пасля — дырэктарам [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскага музычнага вучылішча імя Глінкі]]. У 1977 годзе перайшоў на працу ў [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларусі]]. З 1981 па 1988 год займаў кіруючую пасаду намесніка міністра культуры. У 1985 годзе стаў выпускніком [[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС|Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС]]. Адначасова з асноўнай дзейнасцю, пачынаючы з 1981 года, з’яўляўся выкладчыкам [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай акадэміі музыкі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У перыяд з 1991 па 1998 год, а таксама з 2001 года ўзначальваў [[Беларускі інстытут праблем культуры]] на пасадзе рэктара. З 1998 па 2001 год знаходзіўся на дыпламатычнай службе і выконваў абавязкі дарадцы па пытаннях культуры [[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Навуковая і грамадская дзейнасць == Займаецца даследаваннем і вывучэннем праблем мастацкай культуры і адукацыі ў Беларусі. У 1989 годзе атрымаў вучоную ступень [[кандыдат філасофскіх навук|кандыдата філасофскіх навук]], а ў 1995 годзе — вучонае званне [[прафесар]]а. З 1994 года з’яўляецца членам Міжнароднай арганізацыі па народнай творчасці. У 1998 годзе быў абраны акадэмікам Міжнароднай акадэміі навук Еўразіі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З’яўляецца аўтарам шматлікіх навукова-метадычных распрацовак і манаграфіі «Мастацкая культура ў дынаміцы сацыяльнага засваення», якая выйшла ў свет у 1994 годзе. Падчас педагагічнай дзейнасці выхаваў шэраг вядомых вучняў, сярод якіх вылучаюцца [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]] і [[В. Зубраўскі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=14|год=2002|артыкул=Скараходаў Уладзімір Паўлавіч|аўтар=[[І. Л. Чэбан|Чэбан І. Л.]]|старонкі=439|ref=Чэбан}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Скараходаў Уладзімір Паўлавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 лютага]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавічах]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]] [[Катэгорыя:Кандыдаты філасофскіх навук]] [[Катэгорыя:Прафесары]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] 3b6gcd0xs28ob0dlkblc0hhrb9x8ac7 5154185 5154182 2026-06-14T09:08:41Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154185 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Скараходаў}} {{Навуковец |Імя = Уладзімір Паўлавіч Скараходаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = {{ДН|14|2|1939}} |Месца нараджэння = [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|БССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Род дзейнасці = [[педагог]], [[грамадскі дзеяч]], [[дзяржаўны дзеяч]] |Месца працы = [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўны тэатр оперы і балета Беларусі]]<br>[[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскае музычнае вучылішча імя Глінкі]]<br>[[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларусі]]<br>[[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі]]<br>[[Беларускі інстытут праблем культуры]]<br>[[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]] |Навуковая ступень = [[кандыдат філасофскіх навук]] (1989) |Навуковае званне = [[прафесар]] (1995) |Альма-матэр = [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларуская дзяржаўная кансерваторыя]] (1963)<br>[[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС]] (1985) |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]], [[В. Зубраўскі]] |Узнагароды і прэміі = [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997) }} '''Уладзімір Паўлавіч Скарахо́даў''' (нар. {{ДН|14|2|1939}}, [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]]) — беларускі кларнетыст, педагог, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь|Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі]] (1997). [[Кандыдат філасофскіх навук]] (1989), [[прафесар]] (1995){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 14 лютага 1939 года ў горадзе [[Клімавічы]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1958 годзе скончыў [[Магілёўскі дзяржаўны музычны каледж імя М. А. Рымскага-Корсакава|Магілёўскае музычнае вучылішча]] па класе [[Кларнет|кларнета]] (клас выкладчыка [[І. Лушчыкаў|І.&nbsp;Лушчыкава]])<ref name="clarinet"/>. У 1963 годзе паспяхова скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускую дзяржаўную кансерваторыю]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}} (клас [[І. Бакун|І.&nbsp;Бакуна]]<ref name="clarinet"/>). У 1962—1970 гадах<ref name="clarinet"/> (паводле іншых даных — з 1963 года{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}) працаваў салістам аркестра [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларускай ССР]]<ref name="clarinet"/>. З 1965 года<ref name="clarinet"/> (паводле Беларускай Энцыклапедыі — з 1968 года{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}) працаваў выкладчыкам [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскага музычнага вучылішча імя Глінкі]]. У 1972—1977 гадах займаў пасады намесніка дырэктара<ref name="clarinet"/>, дырэктара гэтай установы{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1977 годзе перайшоў на працу ў [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларускай ССР]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}, дзе да 1981 года працаваў начальнікам упраўлення музычных устаноў<ref name="clarinet"/>. З 1981 па 1988 год{{sfn|Чэбан|2002|с=439}} (паводле іншых даных — да 1991 года<ref name="clarinet"/>) займаў кіруючую пасаду намесніка міністра культуры. У 1985 годзе стаў выпускніком [[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС|Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. Адначасова з асноўнай дзейнасцю, пачынаючы з 1981 года, з'яўляўся выкладчыкам{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}, а пасля — прафесарам [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі (Акадэміі музыкі)]]<ref name="clarinet"/>. У перыяд з 1991 па 1998 год, а таксама з 2001 года ўзначальваў [[Беларускі інстытут праблем культуры]] на пасадзе рэктара{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1998 па 2001 год знаходзіўся на дыпламатычнай службе і выконваў абавязкі дарадцы па пытаннях культуры [[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Навуковая і грамадская дзейнасць == Займаецца даследаваннем і вывучэннем праблем мастацкай культуры і адукацыі ў Беларусі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1989 годзе атрымаў вучоную ступень [[кандыдат філасофскіх навук|кандыдата філасофскіх навук]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}<ref name="clarinet"/>, а ў 1995 годзе — вучонае званне [[прафесар]]а{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1994 года з’яўляецца членам Міжнароднай арганізацыі па народнай творчасці{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1998 годзе быў абраны акадэмікам Міжнароднай акадэміі навук Еўразіі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З’яўляецца аўтарам шматлікіх навукова-метадычных распрацовак і манаграфіі «Мастацкая культура ў дынаміцы сацыяльнага засваення», якая выйшла ў свет у 1994 годзе. Падчас педагагічнай дзейнасці выхаваў шэраг вядомых вучняў, сярод якіх вылучаюцца [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]] і [[В. Зубраўскі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=14|год=2002|артыкул=Скараходаў Уладзімір Паўлавіч|аўтар=[[І. Л. Чэбан|Чэбан І. Л.]]|старонкі=439|ref=Чэбан}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Скараходаў Уладзімір Паўлавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 лютага]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавічах]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]] [[Катэгорыя:Кандыдаты філасофскіх навук]] [[Катэгорыя:Прафесары]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] 91uhaewoxuott92n40sutitjvk3pgoo 5154186 5154185 2026-06-14T09:10:02Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Навуковая і грамадская дзейнасць */ 5154186 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Скараходаў}} {{Навуковец |Імя = Уладзімір Паўлавіч Скараходаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = {{ДН|14|2|1939}} |Месца нараджэння = [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|БССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Род дзейнасці = [[педагог]], [[грамадскі дзеяч]], [[дзяржаўны дзеяч]] |Месца працы = [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўны тэатр оперы і балета Беларусі]]<br>[[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскае музычнае вучылішча імя Глінкі]]<br>[[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларусі]]<br>[[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі]]<br>[[Беларускі інстытут праблем культуры]]<br>[[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]] |Навуковая ступень = [[кандыдат філасофскіх навук]] (1989) |Навуковае званне = [[прафесар]] (1995) |Альма-матэр = [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларуская дзяржаўная кансерваторыя]] (1963)<br>[[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС]] (1985) |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]], [[В. Зубраўскі]] |Узнагароды і прэміі = [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997) }} '''Уладзімір Паўлавіч Скарахо́даў''' (нар. {{ДН|14|2|1939}}, [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]]) — беларускі кларнетыст, педагог, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь|Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі]] (1997). [[Кандыдат філасофскіх навук]] (1989), [[прафесар]] (1995){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 14 лютага 1939 года ў горадзе [[Клімавічы]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1958 годзе скончыў [[Магілёўскі дзяржаўны музычны каледж імя М. А. Рымскага-Корсакава|Магілёўскае музычнае вучылішча]] па класе [[Кларнет|кларнета]] (клас выкладчыка [[І. Лушчыкаў|І.&nbsp;Лушчыкава]])<ref name="clarinet"/>. У 1963 годзе паспяхова скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускую дзяржаўную кансерваторыю]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}} (клас [[І. Бакун|І.&nbsp;Бакуна]]<ref name="clarinet"/>). У 1962—1970 гадах<ref name="clarinet"/> (паводле іншых даных — з 1963 года{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}) працаваў салістам аркестра [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларускай ССР]]<ref name="clarinet"/>. З 1965 года<ref name="clarinet"/> (паводле Беларускай Энцыклапедыі — з 1968 года{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}) працаваў выкладчыкам [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскага музычнага вучылішча імя Глінкі]]. У 1972—1977 гадах займаў пасады намесніка дырэктара<ref name="clarinet"/>, дырэктара гэтай установы{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1977 годзе перайшоў на працу ў [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларускай ССР]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}, дзе да 1981 года працаваў начальнікам упраўлення музычных устаноў<ref name="clarinet"/>. З 1981 па 1988 год{{sfn|Чэбан|2002|с=439}} (паводле іншых даных — да 1991 года<ref name="clarinet"/>) займаў кіруючую пасаду намесніка міністра культуры. У 1985 годзе стаў выпускніком [[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС|Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. Адначасова з асноўнай дзейнасцю, пачынаючы з 1981 года, з'яўляўся выкладчыкам{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}, а пасля — прафесарам [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі (Акадэміі музыкі)]]<ref name="clarinet"/>. У перыяд з 1991 па 1998 год, а таксама з 2001 года ўзначальваў [[Беларускі інстытут праблем культуры]] на пасадзе рэктара{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1998 па 2001 год знаходзіўся на дыпламатычнай службе і выконваў абавязкі дарадцы па пытаннях культуры [[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Навуковая і грамадская дзейнасць == Займаецца даследаваннем і вывучэннем праблем мастацкай культуры і адукацыі ў Беларусі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1989 годзе атрымаў вучоную ступень [[кандыдат філасофскіх навук|кандыдата філасофскіх навук]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}<ref name="clarinet">{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20220416200718/http://maistre1.narod.ru/clarinet.htm|title=Энциклопедия кларнета. Энциклопедический биографический словарь музыкантов-исполнителей на кларнете|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>, а ў 1995 годзе — вучонае званне [[прафесар]]а{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1994 года з’яўляецца членам Міжнароднай арганізацыі па народнай творчасці{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1998 годзе быў абраны акадэмікам Міжнароднай акадэміі навук Еўразіі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З’яўляецца аўтарам шматлікіх навукова-метадычных распрацовак і манаграфіі «Мастацкая культура ў дынаміцы сацыяльнага засваення», якая выйшла ў свет у 1994 годзе. Падчас педагагічнай дзейнасці выхаваў шэраг вядомых вучняў, сярод якіх вылучаюцца [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]] і [[В. Зубраўскі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=14|год=2002|артыкул=Скараходаў Уладзімір Паўлавіч|аўтар=[[І. Л. Чэбан|Чэбан І. Л.]]|старонкі=439|ref=Чэбан}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Скараходаў Уладзімір Паўлавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 лютага]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавічах]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]] [[Катэгорыя:Кандыдаты філасофскіх навук]] [[Катэгорыя:Прафесары]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] rw0ktkqmk1cekcoqzeplh7elxejohex 5154187 5154186 2026-06-14T09:13:04Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154187 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Скараходаў}} {{Навуковец |Імя = Уладзімір Паўлавіч Скараходаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = {{ДН|14|2|1939}} |Месца нараджэння = [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|БССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Род дзейнасці = [[педагог]], [[грамадскі дзеяч]], [[дзяржаўны дзеяч]] |Месца працы = [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўны тэатр оперы і балета Беларусі]]<br>[[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскае музычнае вучылішча імя Глінкі]]<br>[[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларусі]]<br>[[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі]]<br>[[Беларускі інстытут праблем культуры]]<br>[[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]] |Навуковая ступень = [[кандыдат філасофскіх навук]] (1989) |Навуковае званне = [[прафесар]] (1995) |Альма-матэр = [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларуская дзяржаўная кансерваторыя]] (1963)<br>[[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС]] (1985) |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]], [[В. Зубраўскі]] |Узнагароды і прэміі = [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997) }} '''Уладзімір Паўлавіч Скарахо́даў''' (нар. {{ДН|14|2|1939}}, [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]]) — беларускі кларнетыст, педагог, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь|Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі]] (1997). [[Кандыдат філасофскіх навук]] (1989), [[прафесар]] (1995){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 14 лютага 1939 года ў горадзе [[Клімавічы]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1958 годзе скончыў [[Магілёўскі дзяржаўны музычны каледж імя М. А. Рымскага-Корсакава|Магілёўскае музычнае вучылішча]] па класе [[Кларнет|кларнета]] (клас выкладчыка [[І. Лушчыкаў|І.&nbsp;Лушчыкава]])<ref name="clarinet"/>. У 1963 годзе паспяхова скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускую дзяржаўную кансерваторыю]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}} (клас [[І. Бакун|І.&nbsp;Бакуна]]<ref name="clarinet"/>). У 1962—1970 гадах<ref name="clarinet"/> (паводле іншых даных — з 1963 года{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}) працаваў салістам аркестра [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларускай ССР]]<ref name="clarinet"/>. З 1965 года<ref name="clarinet"/> (паводле Беларускай Энцыклапедыі — з 1968 года{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}) працаваў выкладчыкам [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскага музычнага вучылішча імя Глінкі]]. У 1972—1977 гадах займаў пасады намесніка дырэктара<ref name="clarinet"/>, дырэктара гэтай установы{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1977 годзе перайшоў на працу ў [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларускай ССР]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}, дзе да 1981 года працаваў начальнікам упраўлення музычных устаноў<ref name="clarinet"/>. З 1981 па 1988 год{{sfn|Чэбан|2002|с=439}} (паводле іншых даных — да 1991 года<ref name="clarinet"/>) займаў кіруючую пасаду намесніка міністра культуры. У 1985 годзе стаў выпускніком [[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС|Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. Адначасова з асноўнай дзейнасцю, пачынаючы з 1981 года, з'яўляўся выкладчыкам{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}, а пасля — прафесарам [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі (Акадэміі музыкі)]]<ref name="clarinet"/>. У перыяд з 1991 па 1998 год, а таксама з 2001 года ўзначальваў [[Беларускі інстытут праблем культуры]] на пасадзе рэктара{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1998 па 2001 год знаходзіўся на дыпламатычнай службе і выконваў абавязкі дарадцы па пытаннях культуры [[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. <bdi>Член [[Беларускі саюз тэатральных дзеячаў|Беларускага саюза тэатральных дзеячаў]] з 1964 года, член [[Беларускі саюз музычных дзеячаў|Беларускага саюза музычных дзеячаў]] з 1991 года.</bdi> == Навуковая і грамадская дзейнасць == Займаецца даследаваннем і вывучэннем праблем мастацкай культуры і адукацыі ў Беларусі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1989 годзе атрымаў вучоную ступень [[кандыдат філасофскіх навук|кандыдата філасофскіх навук]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}<ref name="clarinet">{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20220416200718/http://maistre1.narod.ru/clarinet.htm|title=Энциклопедия кларнета. Энциклопедический биографический словарь музыкантов-исполнителей на кларнете|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>, а ў 1995 годзе — вучонае званне [[прафесар]]а{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1994 года з’яўляецца членам Міжнароднай арганізацыі па народнай творчасці{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1998 годзе быў абраны акадэмікам Міжнароднай акадэміі навук Еўразіі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З’яўляецца аўтарам шматлікіх навукова-метадычных распрацовак і манаграфіі «Мастацкая культура ў дынаміцы сацыяльнага засваення», якая выйшла ў свет у 1994 годзе. Падчас педагагічнай дзейнасці выхаваў шэраг вядомых вучняў, сярод якіх вылучаюцца [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]] і [[В. Зубраўскі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=14|год=2002|артыкул=Скараходаў Уладзімір Паўлавіч|аўтар=[[І. Л. Чэбан|Чэбан І. Л.]]|старонкі=439|ref=Чэбан}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Скараходаў Уладзімір Паўлавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 лютага]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавічах]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]] [[Катэгорыя:Кандыдаты філасофскіх навук]] [[Катэгорыя:Прафесары]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] 6x5xpe0ob89fn8row5drl734m7qva5i 5154188 5154187 2026-06-14T09:13:33Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154188 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Скараходаў}} {{Музыкант}} '''Уладзімір Паўлавіч Скарахо́даў''' (нар. {{ДН|14|2|1939}}, [[Клімавічы]], [[Магілёўская вобласць]]) — беларускі кларнетыст, педагог, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь|Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі]] (1997). [[Кандыдат філасофскіх навук]] (1989), [[прафесар]] (1995){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 14 лютага 1939 года ў горадзе [[Клімавічы]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1958 годзе скончыў [[Магілёўскі дзяржаўны музычны каледж імя М. А. Рымскага-Корсакава|Магілёўскае музычнае вучылішча]] па класе [[Кларнет|кларнета]] (клас выкладчыка [[І. Лушчыкаў|І.&nbsp;Лушчыкава]])<ref name="clarinet"/>. У 1963 годзе паспяхова скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускую дзяржаўную кансерваторыю]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}} (клас [[І. Бакун|І.&nbsp;Бакуна]]<ref name="clarinet"/>). У 1962—1970 гадах<ref name="clarinet"/> (паводле іншых даных — з 1963 года{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}) працаваў салістам аркестра [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларускай ССР]]<ref name="clarinet"/>. З 1965 года<ref name="clarinet"/> (паводле Беларускай Энцыклапедыі — з 1968 года{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}) працаваў выкладчыкам [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскага музычнага вучылішча імя Глінкі]]. У 1972—1977 гадах займаў пасады намесніка дырэктара<ref name="clarinet"/>, дырэктара гэтай установы{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1977 годзе перайшоў на працу ў [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Беларускай ССР]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}, дзе да 1981 года працаваў начальнікам упраўлення музычных устаноў<ref name="clarinet"/>. З 1981 па 1988 год{{sfn|Чэбан|2002|с=439}} (паводле іншых даных — да 1991 года<ref name="clarinet"/>) займаў кіруючую пасаду намесніка міністра культуры. У 1985 годзе стаў выпускніком [[Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК КПСС|Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. Адначасова з асноўнай дзейнасцю, пачынаючы з 1981 года, з'яўляўся выкладчыкам{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}, а пасля — прафесарам [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі (Акадэміі музыкі)]]<ref name="clarinet"/>. У перыяд з 1991 па 1998 год, а таксама з 2001 года ўзначальваў [[Беларускі інстытут праблем культуры]] на пасадзе рэктара{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1998 па 2001 год знаходзіўся на дыпламатычнай службе і выконваў абавязкі дарадцы па пытаннях культуры [[Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы|Пасольства Рэспублікі Беларусь у Літве]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. <bdi>Член [[Беларускі саюз тэатральных дзеячаў|Беларускага саюза тэатральных дзеячаў]] з 1964 года, член [[Беларускі саюз музычных дзеячаў|Беларускага саюза музычных дзеячаў]] з 1991 года.</bdi> == Навуковая і грамадская дзейнасць == Займаецца даследаваннем і вывучэннем праблем мастацкай культуры і адукацыі ў Беларусі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1989 годзе атрымаў вучоную ступень [[кандыдат філасофскіх навук|кандыдата філасофскіх навук]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}<ref name="clarinet">{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20220416200718/http://maistre1.narod.ru/clarinet.htm|title=Энциклопедия кларнета. Энциклопедический биографический словарь музыкантов-исполнителей на кларнете|lang=ru|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>, а ў 1995 годзе — вучонае званне [[прафесар]]а{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З 1994 года з’яўляецца членам Міжнароднай арганізацыі па народнай творчасці{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. У 1998 годзе быў абраны акадэмікам Міжнароднай акадэміі навук Еўразіі{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. З’яўляецца аўтарам шматлікіх навукова-метадычных распрацовак і манаграфіі «Мастацкая культура ў дынаміцы сацыяльнага засваення», якая выйшла ў свет у 1994 годзе. Падчас педагагічнай дзейнасці выхаваў шэраг вядомых вучняў, сярод якіх вылучаюцца [[Г. Забара]], [[Я. Аўсяннікаў]], [[І. Брычыкаў]], [[А. Вакуленка]], [[А. Дзмітрусік]] і [[В. Зубраўскі]]{{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] (1997){{sfn|Чэбан|2002|с=439}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=14|год=2002|артыкул=Скараходаў Уладзімір Паўлавіч|аўтар=[[І. Л. Чэбан|Чэбан І. Л.]]|старонкі=439|ref=Чэбан}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Скараходаў Уладзімір Паўлавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 14 лютага]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавічах]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Беларусі]] [[Катэгорыя:Кандыдаты філасофскіх навук]] [[Катэгорыя:Прафесары]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] gb096w8nnxxnsro8huxd9u058ilr52u 0 809425 5154179 2026-06-14T08:55:11Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «'''Скарахо́даў''' ({{lang-ru|Скороходов}}) — мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — '''Скарахо́дава'''. == Вядомыя носьбіты == * {{нп5|Аляксандр Касторавіч Скараходаў||ru|Скороходов, Александр Касторович}} (1880/1882—1919) — петраградскі рабочы-бальшавік. * {{нп5|Аляксей Аля...» 5154179 wikitext text/x-wiki '''Скарахо́даў''' ({{lang-ru|Скороходов}}) — мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — '''Скарахо́дава'''. == Вядомыя носьбіты == * {{нп5|Аляксандр Касторавіч Скараходаў||ru|Скороходов, Александр Касторович}} (1880/1882—1919) — петраградскі рабочы-бальшавік. * {{нп5|Аляксей Аляксандравіч Скараходаў||ru|Скороходов, Алексей Александрович}} (1868—1924) — томскі педагог і грамадскі дзеяч. * {{нп5|Валерый Аляксандравіч Скараходаў||ru|Скороходов, Валерий Александрович}} (нар. 1972) — палкоўнік спецназа ГРУ, Герой Расійскай Федэрацыі. * {{нп5|Валянцін Мікалаевіч Скараходаў||ru|Скороходов, Валентин Николаевич}} (1911—1930) — савецкі настаўнік. * {{нп5|Глеб Анатолевіч Скараходаў||ru|Скороходов, Глеб Анатольевич}} (1930—2012) — савецкі і расійскі пісьменнік, кіназнавец, рэжысёр і тэлевядучы. * {{нп5|Дзяніс Аляксандравіч Скараходаў||ru|Скороходов, Денис Александрович}} (нар. 1981) — расійскі футбаліст. * {{NL|Дзмітрый Скараходаў}} * {{нп5|Ігар Міхайлавіч Скараходаў||ru|Скороходов, Игорь Михайлович}} (нар. 1986) — расійскі хакеіст. * {{нп5|Канстанцін Аляксандравіч Скараходаў||ru|Скороходов, Константин Александрович}} (нар. 1982) — расійскі ваеннаслужачы, спартсмен-паралімпіец. * {{нп5|Мікалай Яфімавіч Скараходаў||ru|Скороходов, Николай Ефимович}} (1912—?) — рэктар Магнітагорскага металургічнага інстытута. * {{нп5|Павел Алікавіч Скараходаў||ru|Скороходов, Павел Аликович}} (1981—2014) — падпалкоўнік ФСБ. * {{NL|Уладзімір Скараходаў}} * {{нп5|Юрый Іванавіч Скараходаў||ru|Скороходов, Юрий Иванович}} (1946—2011) — савецкі і расійскі артыст аперэты, акцёр. === Скараходава === * {{нп5|Алена Дзмітрыеўна Скараходава||ru|Скороходова, Елена Дмитриевна}} (нар. 1962) — савецкая і расійская актрыса, драматург. * {{нп5|Валерыя Аляксандраўна Скараходава||ru|Скороходова, Валерия Александровна}} (нар. 1982) — расійская актрыса. * {{нп5|Вольга Іванаўна Скараходава||ru|Скороходова, Ольга Ивановна}} (1911—1982) — савецкая дэфектолаг, педагог, пісьменніца. * {{нп5|Рыма Рыгораўна Скараходава||ru|Скороходова, Римма Григорьевна}} (нар. 1940) — расійская педагог. * {{нп5|Таццяна Аляксандраўна Скараходава||ru|Скороходова, Татьяна Александровна}} (нар. 1968) — савецкая і расійская актрыса. {{спіс цёзак2|Беларускія|Рускія}} j1lgg9zjopqc6k56u6db49f7gew4ut5 0 809426 5154180 2026-06-14T08:55:36Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Скараходаў}} '''Уладзімір Скараходаў''': <onlyinclude> * [[Уладзімір Васільевіч Скараходаў]] (1939—1989) — беларускі педагог. * {{нп5|Уладзімір Мікалаевіч Скараходаў|Уладзімір Мікалаевіч Скараходаў|ru|Скороходов, Владимир Николаевич}} (1951—2014) — савецкі і расій...» 5154180 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Скараходаў}} '''Уладзімір Скараходаў''': <onlyinclude> * [[Уладзімір Васільевіч Скараходаў]] (1939—1989) — беларускі педагог. * {{нп5|Уладзімір Мікалаевіч Скараходаў|Уладзімір Мікалаевіч Скараходаў|ru|Скороходов, Владимир Николаевич}} (1951—2014) — савецкі і расійскі інжынер-металург, гаспадарчы дзеяч. * [[Уладзімір Паўлавіч Скараходаў]] (нар. 1939) — беларускі педагог, кларнетыст, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} l2vou24qov87jg3q6cbnoyd6x57tu4n 0 809427 5154181 2026-06-14T08:56:24Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Скараходаў}} '''Дзмітрый Скараходаў''': <onlyinclude> * {{нп5|Дзмітрый Захаравіч Скараходаў|Дзмітрый Захаравіч Скараходаў|ru|Скороходов, Дмитрий Захарович}} (1909—?) — савецкі гаспадарчы і дзяржаўны дзеяч. * {{нп5|Дзмітрый Усеваладавіч Скараходаў|Дзмітрый Усе...» 5154181 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Скараходаў}} '''Дзмітрый Скараходаў''': <onlyinclude> * {{нп5|Дзмітрый Захаравіч Скараходаў|Дзмітрый Захаравіч Скараходаў|ru|Скороходов, Дмитрий Захарович}} (1909—?) — савецкі гаспадарчы і дзяржаўны дзеяч. * {{нп5|Дзмітрый Усеваладавіч Скараходаў|Дзмітрый Усеваладавіч Скараходаў|ru|Скороходов, Дмитрий Всеволодович}} (1937—2005) — галоўны крыптограф сістэмы апазнавання Расіі «Свой-чужы». </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} dv8xvpyjg1yai3da4jtrt6b5vzy1xro 0 809428 5154183 2026-06-14T09:02:02Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Уладзімір Паўлавіч Скараходаў]] 5154183 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Уладзімір Паўлавіч Скараходаў]] n5wbaxdl9xzptbg1fx0s5p9kmmsvc8r 0 809429 5154184 2026-06-14T09:02:18Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Скараходаў]] 5154184 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Скараходаў]] po9594ztcc9jsx1cj9e0baskl0d3bo1 0 809430 5154189 2026-06-14T09:14:50Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў БДУКМ]] 5154189 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў БДУКМ]] 8u3vjazpsaruhfy7nvupfqclkj551bl 2 809431 5154190 2026-06-14T09:16:29Z DzBar 156353 Новая старонка: «<includeonly>{{#invoke:Unsubst|unsubst |date=$DATE$ |$B= {{Картка |імя = Медыяфраншыза |уверсе = {{картка/назва|{{{назва|{{{name|}}}}}}}} |стыль_уверсе = background:#eaecf0; |выява = {{wikidata|p154|{{{logo|}}}{{{лагатып|}}}|size={{#if:{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|{{{шыры...» 5154190 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Unsubst|unsubst |date=$DATE$ |$B= {{Картка |імя = Медыяфраншыза |уверсе = {{картка/назва|{{{назва|{{{name|}}}}}}}} |стыль_уверсе = background:#eaecf0; |выява = {{wikidata|p154|{{{logo|}}}{{{лагатып|}}}|size={{#if:{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|220x120}}}} |выява2 = {{wikidata|p18|{{{screenshot|}}}{{{здымак экрана|}}}|size={{#if:{{{шырыня|}}}|{{{шырыня|}}}|267x400}}|caption={{{caption|}}} | подпіс = {{{подпіс|}}} <!-- Асноўная інфармацыя --> | стваральнік = {{{стваральнік|}}} | паходжанне = {{{паходжаньне|}}} | уладальнік = {{{уладальнік|}}} | гады = {{{гады|}}} | заснавана_на = {{{заснавана_на|}}} <!-- Друкаваныя выданьні --> | кнігі = {{{кнігі|}}} | раманы = {{{раманы|}}} | коміксы = {{{коміксы|}}} | часопісы = {{{часопісы|}}} <!-- Кіно і тэлебачанне --> | фільмы = {{{фільмы|}}} | тэлесэрыялы = {{{тэлесерыялы|}}} | мінэсэрыялы = {{{мінісерыялы|}}} | мультсерыялы = {{{мультсерыялы|}}} | тэлефільмы = {{{тэлефільмы|}}} | відэа = {{{відэа|}}} <!-- Гульні --> | кампутарныя_гульні = {{{кампутарныя_гульні|}}} | настольныя_гульні = {{{настольныя_гульні|}}} | ролевыя_гульні = {{{ролевыя_гульні|}}} <!-- Аўдыё --> | радыё = {{{радыё|}}} | падкасты = {{{падкасты|}}} | саўндтрэкі = {{{саўндтрэкі|}}} | аўдыёп'есы = {{{аўдыёп'есы|}}} | музыка = {{{музыка|}}} <!-- Іншае --> | атрыбуты = {{{атрыбуты|}}} | забавы = {{{забавы|}}} | вэб-сайт = {{{вэб-сайт|}}} <!-- Дадатковыя --> | іншыя_загалоўкі = {{{іншыя_загалоўкі|}}} | іншае1 = {{{іншае1|}}} | змест1 = {{{змест1|}}} | іншае2 = {{{іншае2|}}} | змест2 = {{{змест2|}}} | іншае3 = {{{іншае3|}}} | змест3 = {{{змест3|}}} <!-- Зноскі --> | вынас = {{{вынас|}}} }}</includeonly> <noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі]] </noinclude> rzijfew31aj8erz1kgimij857a48yjc 5154191 5154190 2026-06-14T09:19:00Z DzBar 156353 5154191 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка |імя = Медыяфраншыза |уверсе = {{картка/назва|{{{назва|{{{name|}}}}}}}} |стыль_уверсе = background:#eaecf0; |выява = {{wikidata|p154|{{{logo|}}}{{{лагатып|}}}|size={{#if:{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|220x120}}}} |выява2 = {{wikidata|p18|{{{screenshot|}}}{{{здымак экрана|}}}|size={{#if:{{{шырыня|}}}|{{{шырыня|}}}|267x400}}|caption={{{caption|}}} | подпіс = {{{подпіс|}}} <!-- Асноўная інфармацыя --> | стваральнік = {{{стваральнік|}}} | паходжанне = {{{паходжаньне|}}} | уладальнік = {{{уладальнік|}}} | гады = {{{гады|}}} | заснавана_на = {{{заснавана_на|}}} <!-- Друкаваныя выданьні --> | кнігі = {{{кнігі|}}} | раманы = {{{раманы|}}} | коміксы = {{{коміксы|}}} | часопісы = {{{часопісы|}}} <!-- Кіно і тэлебачанне --> | фільмы = {{{фільмы|}}} | тэлесэрыялы = {{{тэлесерыялы|}}} | мінэсэрыялы = {{{мінісерыялы|}}} | мультсерыялы = {{{мультсерыялы|}}} | тэлефільмы = {{{тэлефільмы|}}} | відэа = {{{відэа|}}} <!-- Гульні --> | кампутарныя_гульні = {{{кампутарныя_гульні|}}} | настольныя_гульні = {{{настольныя_гульні|}}} | ролевыя_гульні = {{{ролевыя_гульні|}}} <!-- Аўдыё --> | радыё = {{{радыё|}}} | падкасты = {{{падкасты|}}} | саўндтрэкі = {{{саўндтрэкі|}}} | аўдыёп'есы = {{{аўдыёп'есы|}}} | музыка = {{{музыка|}}} <!-- Іншае --> | атрыбуты = {{{атрыбуты|}}} | забавы = {{{забавы|}}} | вэб-сайт = {{{вэб-сайт|}}} <!-- Дадатковыя --> | іншыя_загалоўкі = {{{іншыя_загалоўкі|}}} | іншае1 = {{{іншае1|}}} | змест1 = {{{змест1|}}} | іншае2 = {{{іншае2|}}} | змест2 = {{{змест2|}}} | іншае3 = {{{іншае3|}}} | змест3 = {{{змест3|}}} <!-- Зноскі --> | вынас = {{{вынас|}}} }}</includeonly> <noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі]] </noinclude> bk4r7xb66yhj6vgpg2ba0gqq43lu0na 5154198 5154191 2026-06-14T09:27:31Z DzBar 156353 5154198 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка |імя = Медыяфраншыза |загаловак = {{картка/назва|{{{назва|{{{name|}}}}}}}} |стыль_загалоўка = background:#eaecf0; |выява = {{wikidata|p154|{{{logo|}}}{{{лагатып|}}}|size={{#if:{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|220x120}}}} |подпіс = {{{подпіс|}}} |выява2 = {{wikidata|p18|{{{screenshot|}}}{{{здымак экрана|}}}|size={{#if:{{{шырыня|}}}|{{{шырыня|}}}|267x400}}|caption={{{caption|}}}}} <!-- Асноўная інфармацыя --> |надпіс1 = Стваральнік |тэкст1 = {{{стваральнік|}}} |надпіс2 = Паходжанне |тэкст2 = {{{паходжаньне|}}} |надпіс3 = Уладальнік |тэкст3 = {{{уладальнік|}}} |надпіс4 = Гады |тэкст4 = {{{гады|}}} |надпіс5 = Заснавана на |тэкст5 = {{{заснавана_на|}}} <!-- Друкаваныя выданьні --> |надпіс6 = Кнігі |тэкст6 = {{{кнігі|}}} |надпіс7 = Раманы |тэкст7 = {{{раманы|}}} |надпіс8 = Коміксы |тэкст8 = {{{коміксы|}}} |надпіс9 = Часопісы |тэкст9 = {{{часопісы|}}} <!-- Кіно і тэлебачанне --> |надпіс10 = Фільмы |тэкст10 = {{{фільмы|}}} |надпіс11 = Тэлесерыялы |тэкст11 = {{{тэлесерыялы|}}} |надпіс12 = Міні-серыялы |тэкст12 = {{{мінісерыялы|}}} |надпіс13 = Мультсерыялы |тэкст13 = {{{мультсерыялы|}}} |надпіс14 = Тэлефільмы |тэкст14 = {{{тэлефільмы|}}} |надпіс15 = Відэа |тэкст15 = {{{відэа|}}} <!-- Гульні --> |надпіс16 = Камп’ютарныя гульні |тэкст16 = {{{кампутарныя_гульні|}}} |надпіс17 = Настольныя гульні |тэкст17 = {{{настольныя_гульні|}}} |надпіс18 = Ролевыя гульні |тэкст18 = {{{ролевыя_гульні|}}} <!-- Аўдыё --> |надпіс19 = Радыё |тэкст19 = {{{радыё|}}} |надпіс20 = Падкасты |тэкст20 = {{{падкасты|}}} |надпіс21 = Саўндтрэкі |тэкст21 = {{{саўндтрэкі|}}} |надпіс22 = Аўдыёп’есы |тэкст22 = {{{аўдыёп'есы|}}} |надпіс23 = Музыка |тэкст23 = {{{музыка|}}} <!-- Іншае --> |надпіс24 = Атрыбуты |тэкст24 = {{{атрыбуты|}}} |надпіс25 = Забавы |тэкст25 = {{{забавы|}}} |надпіс26 = Вэб-сайт |тэкст26 = {{{вэб-сайт|}}} <!-- Дадатковыя --> |надпіс27 = {{{іншыя_загалоўкі|}}} |тэкст27 = |надпіс28 = {{{іншае1|}}} |тэкст28 = {{{змест1|}}} |надпіс29 = {{{іншае2|}}} |тэкст29 = {{{змест2|}}} |надпіс30 = {{{іншае3|}}} |тэкст30 = {{{змест3|}}} <!-- Зноскі --> |унізе = {{{вынас|}}} }}</includeonly> <noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі]] </noinclude> 2cdfy8wemt482bx8vy6o7ihqbmwrxxu 5154200 5154198 2026-06-14T09:29:47Z DzBar 156353 5154200 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка |імя = Медыяфраншыза |загаловак = {{картка/назва|{{{назва|{{{name|}}}}}}}} |стыль_загалоўка = background:#eaecf0; |выява = {{wikidata|p154|{{{logo|}}}{{{лагатып|}}}|size={{#if:{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|220x120}}}} |подпіс = {{{подпіс|}}} |выява2 = {{wikidata|p18|{{{screenshot|}}}{{{здымак экрана|}}}|size={{#if:{{{шырыня|}}}|{{{шырыня|}}}|267x400}}|caption={{{caption|}}}}} <!-- Асноўная інфармацыя --> |метка1 = Стваральнік |тэкст1 = {{{стваральнік|}}} |метка2 = Паходжанне |тэкст2 = {{{паходжаньне|}}} |метка3 = Уладальнік |тэкст3 = {{{уладальнік|}}} |метка4 = Гады |тэкст4 = {{{гады|}}} |метка5 = Заснавана на |тэкст5 = {{{заснавана_на|}}} <!-- Друкаваныя выданьні --> |метка6 = Кнігі |тэкст6 = {{{кнігі|}}} |метка7 = Раманы |тэкст7 = {{{раманы|}}} |метка8 = Коміксы |тэкст8 = {{{коміксы|}}} |метка9 = Часопісы |тэкст9 = {{{часопісы|}}} <!-- Кіно і тэлебачанне --> |метка10 = Фільмы |тэкст10 = {{{фільмы|}}} |метка11 = Тэлесерыялы |тэкст11 = {{{тэлесерыялы|}}} |метка12 = Міні-серыялы |тэкст12 = {{{мінісерыялы|}}} |метка13 = Мультсерыялы |тэкст13 = {{{мультсерыялы|}}} |метка14 = Тэлефільмы |тэкст14 = {{{тэлефільмы|}}} |метка15 = Відэа |тэкст15 = {{{відэа|}}} <!-- Гульні --> |метка16 = Камп’ютарныя гульні |тэкст16 = {{{кампутарныя_гульні|}}} |метка17 = Настольныя гульні |тэкст17 = {{{настольныя_гульні|}}} |метка18 = Ролевыя гульні |тэкст18 = {{{ролевыя_гульні|}}} <!-- Аўдыё --> |метка19 = Радыё |тэкст19 = {{{радыё|}}} |метка20 = Падкасты |тэкст20 = {{{падкасты|}}} |метка21 = Саўндтрэкі |тэкст21 = {{{саўндтрэкі|}}} |метка22 = Аўдыёп’есы |тэкст22 = {{{аўдыёп'есы|}}} |метка23 = Музыка |тэкст23 = {{{музыка|}}} <!-- Іншае --> |метка24 = Атрыбуты |тэкст24 = {{{атрыбуты|}}} |метка25 = Забавы |тэкст25 = {{{забавы|}}} |метка26 = Вэб-сайт |тэкст26 = {{{вэб-сайт|}}} <!-- Дадатковыя --> |метка27 = {{{іншыя_загалоўкі|}}} |тэкст27 = |метка28 = {{{іншае1|}}} |тэкст28 = {{{змест1|}}} |метка29 = {{{іншае2|}}} |тэкст29 = {{{змест2|}}} |метка30 = {{{іншае3|}}} |тэкст30 = {{{змест3|}}} <!-- Зноскі --> |унізе = {{{вынас|}}} }}</includeonly> <noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі]] </noinclude> gwjmyl3k8xrx1w403gfd3agokfkny2d 5154202 5154200 2026-06-14T09:35:50Z DzBar 156353 5154202 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка |імя = Медыяфраншыза |загаловак = {{{назва|{{{name|}}}}}} |стыль_загалоўка = background:#eaecf0; |выява = {{wikidata|p154|{{{logo|}}}{{{лагатып|}}}|size={{#if:{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|{{{шырыня_лагатыпа|}}}{{{шырыня лагатыпа|}}}{{{logo_size|}}}{{{logo size|}}}|220x120}}}} |подпіс = {{{подпіс|}}} |выява2 = {{wikidata|p18|{{{screenshot|}}}{{{здымак экрана|}}}|size={{#if:{{{шырыня|}}}|{{{шырыня|}}}|267x400}}|caption={{{caption|}}}}} <!-- Асноўная інфармацыя --> |метка1 = Стваральнік |тэкст1 = {{{стваральнік|}}} |метка2 = Паходжанне |тэкст2 = {{{паходжаньне|}}} |метка3 = Уладальнік |тэкст3 = {{{уладальнік|}}} |метка4 = Гады |тэкст4 = {{{гады|}}} |метка5 = Заснавана на |тэкст5 = {{{заснавана_на|}}} <!-- Друкаваныя выданьні --> |метка6 = Кнігі |тэкст6 = {{{кнігі|}}} |метка7 = Раманы |тэкст7 = {{{раманы|}}} |метка8 = Коміксы |тэкст8 = {{{коміксы|}}} |метка9 = Часопісы |тэкст9 = {{{часопісы|}}} <!-- Кіно і тэлебачанне --> |метка10 = Фільмы |тэкст10 = {{{фільмы|}}} |метка11 = Тэлесерыялы |тэкст11 = {{{тэлесерыялы|}}} |метка12 = Міні-серыялы |тэкст12 = {{{мінісерыялы|}}} |метка13 = Мультсерыялы |тэкст13 = {{{мультсерыялы|}}} |метка14 = Тэлефільмы |тэкст14 = {{{тэлефільмы|}}} |метка15 = Відэа |тэкст15 = {{{відэа|}}} <!-- Гульні --> |метка16 = Камп’ютарныя гульні |тэкст16 = {{{кампутарныя_гульні|}}} |метка17 = Настольныя гульні |тэкст17 = {{{настольныя_гульні|}}} |метка18 = Ролевыя гульні |тэкст18 = {{{ролевыя_гульні|}}} <!-- Аўдыё --> |метка19 = Радыё |тэкст19 = {{{радыё|}}} |метка20 = Падкасты |тэкст20 = {{{падкасты|}}} |метка21 = Саўндтрэкі |тэкст21 = {{{саўндтрэкі|}}} |метка22 = Аўдыёп’есы |тэкст22 = {{{аўдыёп'есы|}}} |метка23 = Музыка |тэкст23 = {{{музыка|}}} <!-- Іншае --> |метка24 = Атрыбуты |тэкст24 = {{{атрыбуты|}}} |метка25 = Забавы |тэкст25 = {{{забавы|}}} |метка26 = Вэб-сайт |тэкст26 = {{{вэб-сайт|}}} <!-- Дадатковыя --> |метка27 = {{{іншыя_загалоўкі|}}} |тэкст27 = |метка28 = {{{іншае1|}}} |тэкст28 = {{{змест1|}}} |метка29 = {{{іншае2|}}} |тэкст29 = {{{змест2|}}} |метка30 = {{{іншае3|}}} |тэкст30 = {{{змест3|}}} <!-- Зноскі --> |унізе = {{{вынас|}}} }}</includeonly> <noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі]] </noinclude> suy7uvjj5v33pb0tcxfsi7edbqyo3i8 5154205 5154202 2026-06-14T09:38:09Z DzBar 156353 5154205 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка |імя = Медыяфраншыза |загаловак = {{{назва|{{{name|}}}}}} |стыль_загалоўка = background:#eaecf0; |выява = {{#if:{{{лагатып|}}} | [[Файл:{{{лагатып}}}{{#if:{{{шырыня_лагатыпа|}}}|{{!}}{{{шырыня_лагатыпа}}}|{{!}}220x120}}]] | {{#property:p154}} }} |подпіс = {{{подпіс|}}} |выява2 = {{#if:{{{здымак экрана|}}} | [[Файл:{{{здымак экрана}}}|{{#if:{{{шырыня|}}}|{{{шырыня}}}|267x400}}]] | {{#property:p18}} }} <!-- Асноўная інфармацыя --> |метка1 = Стваральнік |тэкст1 = {{{стваральнік|}}} |метка2 = Паходжанне |тэкст2 = {{{паходжаньне|}}} |метка3 = Уладальнік |тэкст3 = {{{уладальнік|}}} |метка4 = Гады |тэкст4 = {{{гады|}}} |метка5 = Заснавана на |тэкст5 = {{{заснавана_на|}}} <!-- Друкаваныя выданьні --> |метка6 = Кнігі |тэкст6 = {{{кнігі|}}} |метка7 = Раманы |тэкст7 = {{{раманы|}}} |метка8 = Коміксы |тэкст8 = {{{коміксы|}}} |метка9 = Часопісы |тэкст9 = {{{часопісы|}}} <!-- Кіно і тэлебачанне --> |метка10 = Фільмы |тэкст10 = {{{фільмы|}}} |метка11 = Тэлесерыялы |тэкст11 = {{{тэлесерыялы|}}} |метка12 = Міні-серыялы |тэкст12 = {{{мінісерыялы|}}} |метка13 = Мультсерыялы |тэкст13 = {{{мультсерыялы|}}} |метка14 = Тэлефільмы |тэкст14 = {{{тэлефільмы|}}} |метка15 = Відэа |тэкст15 = {{{відэа|}}} <!-- Гульні --> |метка16 = Камп’ютарныя гульні |тэкст16 = {{{кампутарныя_гульні|}}} |метка17 = Настольныя гульні |тэкст17 = {{{настольныя_гульні|}}} |метка18 = Ролевыя гульні |тэкст18 = {{{ролевыя_гульні|}}} <!-- Аўдыё --> |метка19 = Радыё |тэкст19 = {{{радыё|}}} |метка20 = Падкасты |тэкст20 = {{{падкасты|}}} |метка21 = Саўндтрэкі |тэкст21 = {{{саўндтрэкі|}}} |метка22 = Аўдыёп’есы |тэкст22 = {{{аўдыёп'есы|}}} |метка23 = Музыка |тэкст23 = {{{музыка|}}} <!-- Іншае --> |метка24 = Атрыбуты |тэкст24 = {{{атрыбуты|}}} |метка25 = Забавы |тэкст25 = {{{забавы|}}} |метка26 = Вэб-сайт |тэкст26 = {{{вэб-сайт|}}} <!-- Дадатковыя --> |метка27 = {{{іншыя_загалоўкі|}}} |тэкст27 = |метка28 = {{{іншае1|}}} |тэкст28 = {{{змест1|}}} |метка29 = {{{іншае2|}}} |тэкст29 = {{{змест2|}}} |метка30 = {{{іншае3|}}} |тэкст30 = {{{змест3|}}} <!-- Зноскі --> |унізе = {{{вынас|}}} }}</includeonly> <noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі]] </noinclude> 5hhfbne4naczeg8fv8s6xjbil0pz7ja 5154220 5154205 2026-06-14T09:43:50Z DzBar 156353 Выдаленне ўсяго зместу старонкі 5154220 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 5154231 5154220 2026-06-14T09:47:24Z DzBar 156353 5154231 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка | назва = {{#if:{{{назва|{{{Назва|}}}}}}{{{загаловак|{{{Загаловак|}}}}}} | {{#if:{{{загаловак|{{{Загаловак|}}}}}} | {{{загаловак|{{{Загаловак|}}}}}} | {{#if:{{{назва|{{{Назва|}}}}}} | {{{назва|{{{Назва|}}}}}} | {{PAGENAME}} }} | {{PAGENAME}} }} | выява = {{#if:{{{выява|{{{выява-франшызы|{{{лагатып|}}}}}}}}} | {{#if:{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|выява={{{выява|{{{выява-франшызы|{{{лагатып|}}}}}}}}}|памер={{{памер-выявы|{{{памер-выявы-франшызы|}}}}}|upright={{{upright|}}}|альт={{{альт|{{{alt|}}}}}}}}} | {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|выява={{{выява|{{{выява-франшызы|{{{лагатып|}}}}}}}}}|памер={{{памер-выявы|{{{памер-выявы-франшызы|}}}}}|upright={{{upright|}}}|альт={{{альт|{{{alt|}}}}}}}} }} | подпіс = {{{подпіс|{{{подпіс-выявы|}}}}}} | выява2 = {{{выява2|{{{выява-вытворчасць|}}}}}} | подпіс2 = {{{подпіс2|{{{подпіс-выява2|}}}}}} | стыль_цела = {{{стыль_цела|}}} | стыль_назвы = {{{стыль_назвы|}}} | метаданыя = так | загаловак{{{загаловак1|1}}} = {{{загаловак1|Стваральнік}}} | змест1 = {{{стваральнік|{{{стваральнік-франшызы|{{{creator|}}}}}}}}} | загаловак2 = {{{загаловак2|Першае тварэнне}}} | змест2 = {{{першае|{{{origin|}}}}}} | загаловак3 = {{{загаловак3|Апошняе тварэнне}}} | змест3 = {{{апошняе|}}} | загаловак4 = {{{загаловак4|Уладальнік}}} | змест4 = {{{уладальнік|{{{уладальнік-франшызы|{{{owner|}}}}}}}}} | загаловак5 = {{{загаловак5|Заснавана на}}} | змест5 = {{{заснавана_на|{{{based_on|}}}}}} | загаловак6 = {{{загаловак6|Арыгінальная публікацыя}}} | змест6 = {{{арыгінальная_публікацыя|}}} | загаловак7 = {{{загаловак7|Краіна паходжання}}} | змест7 = {{{краіна|}}} | загаловак8 = {{{загаловак8|Сайт}}} | змест8 = {{{сайт|{{{website|}}}}}} | загаловак9 = {{{загаловак9|}}} | змест9 = | раздзел1 = {{{раздзел1|Друкаваныя выданні}}} | змест_раздзела1 = {{#if:{{{кнігі|}}}|{{!}}'''Кнігі'''{{!!}}{{{кнігі|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{раманы|}}}|{{!}}'''Раманы'''{{!!}}{{{раманы|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{апавяданні|}}}|{{!}}'''Апавяданні'''{{!!}}{{{апавяданні|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{коміксы|}}}|{{!}}'''Коміксы'''{{!!}}{{{коміксы|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{графічныя_раманы|}}}|{{!}}'''Графічныя раманы'''{{!!}}{{{графічныя_раманы|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{часопісы|}}}|{{!}}'''Часопісы'''{{!!}}{{{часопісы|}}}{{!}}- }} | раздзел2 = {{{раздзел2|Фільмы і тэлебачанне}}} | змест_раздзела2 = {{#if:{{{фільмы|}}}|{{!}}'''Фільмы'''{{!!}}{{{фільмы|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{кароткаметражныя|}}}|{{!}}'''Кароткаметражныя фільмы'''{{!!}}{{{кароткаметражныя|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{тэлесерыялы|}}}|{{!}}'''Тэлесерыялы'''{{!!}}{{{тэлесерыялы|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{анімацыйныя_серыялы|}}}|{{!}}'''Анімацыйныя серыялы'''{{!!}}{{{анімацыйныя_серыялы|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{тэлеспектаклі|}}}|{{!}}'''Тэлеспектаклі'''{{!!}}{{{тэлеспектаклі|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{тэлефільмы|}}}|{{!}}'''Тэлефільмы'''{{!!}}{{{тэлефільмы|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{відэа|}}}|{{!}}'''Відэа'''{{!!}}{{{відэа|}}}{{!}}- }} | раздзел3 = {{{раздзел3|Тэатральныя пастановы}}} | змест_раздзела3 = {{#if:{{{п'есы|}}}|{{!}}'''П'есы'''{{!!}}{{{п'есы|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{мюзіклы|}}}|{{!}}'''Мюзіклы'''{{!!}}{{{мюзіклы|}}}{{!}}- }} | раздзел4 = {{{раздзел4|Гульні}}} | змест_раздзела4 = {{#if:{{{гульні|}}}|{{!}}'''Гульні'''{{!!}}{{{гульні|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{відэагульні|}}}|{{!}}'''Відэагульні'''{{!!}}{{{відэагульні|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{рпг|}}}|{{!}}'''Ролевыя гульні'''{{!!}}{{{рпг|}}}{{!}}- }} | раздзел5 = {{{раздзел5|Аўдыё}}} | змест_раздзела5 = {{#if:{{{радыё|}}}|{{!}}'''Радыё'''{{!!}}{{{радыё|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{падкасты|}}}|{{!}}'''Падкасты'''{{!!}}{{{падкасты|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{саўндтрэкі|}}}|{{!}}'''Саўндтрэкі'''{{!!}}{{{саўндтрэкі|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{арыгінальная_музыка|}}}|{{!}}'''Арыгінальная музыка'''{{!!}}{{{арыгінальная_музыка|}}}{{!}}- }} | раздзел6 = {{{раздзел6|Рознае}}} | змест_раздзела6 = {{#if:{{{цацкі|}}}|{{!}}'''Цацкі'''{{!!}}{{{цацкі|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{атракцыёны|}}}|{{!}}'''Атракцыёны'''{{!!}}{{{атракцыёны|}}}{{!}}- }}{{#if:{{{іншае_загаловак|}}}|{{!}}'''{{{іншае_загаловак}}}'''{{!!}}{{{іншае_зміст|}}}{{!}}- }} | ніз = {{#if:{{{зноскі|}}}|{{{зноскі|}}}|}} }}</includeonly><noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі|Медыяфраншыза]] </noinclude> oj1wa72kofooisp08407vjaq67e9s4h 5154241 5154231 2026-06-14T09:52:07Z DzBar 156353 5154241 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка | назва = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | выява = {{{выява|}}} | памер = {{{памер_выявы|}}} | подпіс = {{{подпіс_выявы|{{{подпіс|}}}}}} | стваральнік = {{{стваральнік|}}} | уладальнік = {{{уладальнік|}}} | краіна = {{{краіна|}}} | першае = {{{першае|}}} | апошняе = {{{апошняе|}}} | заснавана_на = {{{заснавана_на|}}} | арыгінальная_публікацыя = {{{арыгінальная_публікацыя|}}} | сайт = {{{сайт|}}} | загаловак1 = Друкаваныя выданні | змесціва1 = {{#if:{{{кнігі|}}}{{{раманы|}}}{{{коміксы|}}}| {{#if:{{{кнігі|}}}|* '''Кнігі:''' {{{кнігі}}}<br />}} {{#if:{{{раманы|}}}|* '''Раманы:''' {{{раманы}}}<br />}} {{#if:{{{апавяданні|}}}|* '''Апавяданні:''' {{{апавяданні}}}<br />}} {{#if:{{{коміксы|}}}|* '''Коміксы:''' {{{коміксы}}}<br />}} {{#if:{{{графічныя_раманы|}}}|* '''Графічныя раманы:''' {{{графічныя_раманы}}}<br />}} {{#if:{{{часопісы|}}}|* '''Часопісы:''' {{{часопісы}}}<br />}} }} | загаловак2 = Фільмы і тэлебачанне | змесціва2 = {{#if:{{{фільмы|}}}{{{тэлесерыялы|}}}{{{відэа|}}}| {{#if:{{{фільмы|}}}|* '''Фільмы:''' {{{фільмы}}}<br />}} {{#if:{{{кароткаметражныя|}}}|* '''Кароткаметражныя:''' {{{кароткаметражныя}}}<br />}} {{#if:{{{тэлесерыялы|}}}|* '''Тэлесерыялы:''' {{{тэлесерыялы}}}<br />}} {{#if:{{{анімацыйныя_серыялы|}}}|* '''Анімацыйныя серыялы:''' {{{анімацыйныя_серыялы}}}<br />}} {{#if:{{{тэлеспектаклі|}}}|* '''Тэлеспектаклі:''' {{{тэлеспектаклі}}}<br />}} {{#if:{{{тэлефільмы|}}}|* '''Тэлефільмы:''' {{{тэлефільмы}}}<br />}} {{#if:{{{відэа|}}}|* '''Відэа:''' {{{відэа}}}<br />}} }} | загаловак3 = Тэатральныя пастановы | змесціва3 = {{#if:{{{п'есы|}}}{{{мюзіклы|}}}| {{#if:{{{п'есы|}}}|* '''П'есы:''' {{{п'есы}}}<br />}} {{#if:{{{мюзіклы|}}}|* '''Мюзіклы:''' {{{мюзіклы}}}<br />}} }} | загаловак4 = Гульні | змесціва4 = {{#if:{{{гульні|}}}{{{відэагульні|}}}{{{рпг|}}}| {{#if:{{{гульні|}}}|* '''Гульні:''' {{{гульні}}}<br />}} {{#if:{{{відэагульні|}}}|* '''Відэагульні:''' {{{відэагульні}}}<br />}} {{#if:{{{рпг|}}}|* '''Ролевыя гульні:''' {{{рпг}}}<br />}} }} | загаловак5 = Аўдыё | змесціва5 = {{#if:{{{радыё|}}}{{{падкасты|}}}{{{саўндтрэкі|}}}| {{#if:{{{радыё|}}}|* '''Радыё:''' {{{радыё}}}<br />}} {{#if:{{{падкасты|}}}|* '''Падкасты:''' {{{падкасты}}}<br />}} {{#if:{{{саўндтрэкі|}}}|* '''Саўндтрэкі:''' {{{саўндтрэкі}}}<br />}} {{#if:{{{арыгінальная_музыка|}}}|* '''Арыгінальная музыка:''' {{{арыгінальная_музыка}}}<br />}} }} | загаловак6 = Рознае | змесціва6 = {{#if:{{{цацкі|}}}{{{атракцыёны|}}}{{{іншае_зміст|}}}| {{#if:{{{цацкі|}}}|* '''Цацкі:''' {{{цацкі}}}<br />}} {{#if:{{{атракцыёны|}}}|* '''Атракцыёны:''' {{{атракцыёны}}}<br />}} {{#if:{{{іншае_зміст|}}}|* '''{{{іншае_загаловак|Іншае}}}:''' {{{іншае_зміст}}}<br />}} }} | ніз = {{{зноскі|}}} }}</includeonly><noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі|Медыяфраншыза]] </noinclude> 06jo66ri88ua3xfope6h75je457cxl8 5154244 5154241 2026-06-14T09:55:22Z DzBar 156353 5154244 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка | назва = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | выява = {{{выява|}}} | памер = {{{памер_выявы|}}} | подпіс = {{{подпіс_выявы|{{{подпіс|}}}}}} | стваральнік = {{{стваральнік|}}} | уладальнік = {{{уладальнік|}}} | краіна = {{{краіна|}}} | першае = {{{першае|}}} | апошняе = {{{апошняе|}}} | заснавана_на = {{{заснавана_на|}}} | арыгінальная_публікацыя = {{{арыгінальная_публікацыя|}}} | сайт = {{{сайт|}}} |метка1 = Друкаваныя выданні |тэкст1 = {{#if:{{{кнігі|}}}{{{раманы|}}}{{{коміксы|}}}| {{#if:{{{кнігі|}}}|* '''Кнігі:''' {{{кнігі}}}<br />}} {{#if:{{{раманы|}}}|* '''Раманы:''' {{{раманы}}}<br />}} {{#if:{{{апавяданні|}}}|* '''Апавяданні:''' {{{апавяданні}}}<br />}} {{#if:{{{коміксы|}}}|* '''Коміксы:''' {{{коміксы}}}<br />}} {{#if:{{{графічныя_раманы|}}}|* '''Графічныя раманы:''' {{{графічныя_раманы}}}<br />}} {{#if:{{{часопісы|}}}|* '''Часопісы:''' {{{часопісы}}}<br />}} }} |метка2 = Фільмы і тэлебачанне |тэкст2 = {{#if:{{{фільмы|}}}{{{тэлесерыялы|}}}{{{відэа|}}}| {{#if:{{{фільмы|}}}|* '''Фільмы:''' {{{фільмы}}}<br />}} {{#if:{{{кароткаметражныя|}}}|* '''Кароткаметражныя:''' {{{кароткаметражныя}}}<br />}} {{#if:{{{тэлесерыялы|}}}|* '''Тэлесерыялы:''' {{{тэлесерыялы}}}<br />}} {{#if:{{{анімацыйныя_серыялы|}}}|* '''Анімацыйныя серыялы:''' {{{анімацыйныя_серыялы}}}<br />}} {{#if:{{{тэлеспектаклі|}}}|* '''Тэлеспектаклі:''' {{{тэлеспектаклі}}}<br />}} {{#if:{{{тэлефільмы|}}}|* '''Тэлефільмы:''' {{{тэлефільмы}}}<br />}} {{#if:{{{відэа|}}}|* '''Відэа:''' {{{відэа}}}<br />}} }} |метка3 = Тэатральныя пастановы |тэкст3 = {{#if:{{{п'есы|}}}{{{мюзіклы|}}}| {{#if:{{{п'есы|}}}|* '''П'есы:''' {{{п'есы}}}<br />}} {{#if:{{{мюзіклы|}}}|* '''Мюзіклы:''' {{{мюзіклы}}}<br />}} }} |метка4 = Гульні |тэкст4 = {{#if:{{{гульні|}}}{{{відэагульні|}}}{{{рпг|}}}| {{#if:{{{гульні|}}}|* '''Гульні:''' {{{гульні}}}<br />}} {{#if:{{{відэагульні|}}}|* '''Відэагульні:''' {{{відэагульні}}}<br />}} {{#if:{{{рпг|}}}|* '''Ролевыя гульні:''' {{{рпг}}}<br />}} }} |метка5 = Аўдыё |тэкст5 = {{#if:{{{радыё|}}}{{{падкасты|}}}{{{саўндтрэкі|}}}| {{#if:{{{радыё|}}}|* '''Радыё:''' {{{радыё}}}<br />}} {{#if:{{{падкасты|}}}|* '''Падкасты:''' {{{падкасты}}}<br />}} {{#if:{{{саўндтрэкі|}}}|* '''Саўндтрэкі:''' {{{саўндтрэкі}}}<br />}} {{#if:{{{арыгінальная_музыка|}}}|* '''Арыгінальная музыка:''' {{{арыгінальная_музыка}}}<br />}} }} |метка6 = Рознае |тэкст6 = {{#if:{{{цацкі|}}}{{{атракцыёны|}}}{{{іншае_зміст|}}}| {{#if:{{{цацкі|}}}|* '''Цацкі:''' {{{цацкі}}}<br />}} {{#if:{{{атракцыёны|}}}|* '''Атракцыёны:''' {{{атракцыёны}}}<br />}} {{#if:{{{іншае_зміст|}}}|* '''{{{іншае_загаловак|Іншае}}}:''' {{{іншае_зміст}}}<br />}} }} | ніз = {{{зноскі|}}} }}</includeonly><noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі|Медыяфраншыза]] </noinclude> 8nyg6r9ak1ml939a9252ujkww8b59c6 5154255 5154244 2026-06-14T10:33:49Z DzBar 156353 5154255 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка | назва = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | выява = {{#if:{{{выява|}}} | [[Файл:{{{выява}}}|{{{памер_выявы|200px}}}|{{{подпіс_выявы|{{{подпіс|}}}}}}]] }} | подпіс = {{{подпіс_выявы|{{{подпіс|}}}}}} | метка1 = Стваральнік | тэкст1 = {{{стваральнік|}}} | метка2 = Уладальнік | тэкст2 = {{{уладальнік|}}} | метка3 = Краіна | тэкст3 = {{{краіна|}}} | метка4 = Першае выданне | тэкст4 = {{{першае|}}} | метка5 = Апошняе выданне | тэкст5 = {{{апошняе|}}} | метка6 = Заснавана на | тэкст6 = {{{заснавана_на|}}} | метка7 = Арыгінальная публікацыя | тэкст7 = {{{арыгінальная_публікацыя|}}} | метка8 = Сайт | тэкст8 = {{{сайт|}}} | метка9 = Друкаваныя выданні | тэкст9 = {{#if:{{{кнігі|}}}{{{раманы|}}}{{{коміксы|}}} | {{#if:{{{кнігі|}}} | * '''Кнігі:''' {{{кнігі}}}<br /> }} {{#if:{{{раманы|}}} | * '''Раманы:''' {{{раманы}}}<br /> }} {{#if:{{{апавяданні|}}} | * '''Апавяданні:''' {{{апавяданні}}}<br /> }} {{#if:{{{коміксы|}}} | * '''Коміксы:''' {{{коміксы}}}<br /> }} {{#if:{{{графічныя_раманы|}}} | * '''Графічныя раманы:''' {{{графічныя_раманы}}}<br /> }} {{#if:{{{часопісы|}}} | * '''Часопісы:''' {{{часопісы}}} }} }} | метка10 = Фільмы і тэлебачанне | тэкст10 = {{#if:{{{фільмы|}}}{{{тэлесерыялы|}}}{{{відэа|}}} | {{#if:{{{фільмы|}}} | * '''Фільмы:''' {{{фільмы}}}<br /> }} {{#if:{{{кароткаметражныя|}}} | * '''Кароткаметражныя:''' {{{кароткаметражныя}}}<br /> }} {{#if:{{{тэлесерыялы|}}} | * '''Тэлесерыялы:''' {{{тэлесерыялы}}}<br /> }} {{#if:{{{анімацыйныя_серыялы|}}} | * '''Анімацыйныя серыялы:''' {{{анімацыйныя_серыялы}}}<br /> }} {{#if:{{{тэлеспектаклі|}}} | * '''Тэлеспектаклі:''' {{{тэлеспектаклі}}}<br /> }} {{#if:{{{тэлефільмы|}}} | * '''Тэлефільмы:''' {{{тэлефільмы}}}<br /> }} {{#if:{{{відэа|}}} | * '''Відэа:''' {{{відэа}}} }} }} | метка11 = Тэатральныя пастановы | тэкст11 = {{#if:{{{п'есы|}}}{{{мюзіклы|}}} | {{#if:{{{п'есы|}}} | * '''П'есы:''' {{{п'есы}}}<br /> }} {{#if:{{{мюзіклы|}}} | * '''Мюзіклы:''' {{{мюзіклы}}} }} }} | метка12 = Гульні | тэкст12 = {{#if:{{{гульні|}}}{{{відэагульні|}}}{{{рпг|}}} | {{#if:{{{гульні|}}} | * '''Гульні:''' {{{гульні}}}<br /> }} {{#if:{{{відэагульні|}}} | * '''Відэагульні:''' {{{відэагульні}}}<br /> }} {{#if:{{{рпг|}}} | * '''Ролевыя гульні:''' {{{рпг}}} }} }} | метка13 = Аўдыё | тэкст13 = {{#if:{{{радыё|}}}{{{падкасты|}}}{{{саўндтрэкі|}}} | {{#if:{{{радыё|}}} | * '''Радыё:''' {{{радыё}}}<br /> }} {{#if:{{{падкасты|}}} | * '''Падкасты:''' {{{падкасты}}}<br /> }} {{#if:{{{саўндтрэкі|}}} | * '''Саўндтрэкі:''' {{{саўндтрэкі}}}<br /> }} {{#if:{{{арыгінальная_музыка|}}} | * '''Арыгінальная музыка:''' {{{арыгінальная_музыка}}} }} }} | метка14 = Рознае | тэкст14 = {{#if:{{{цацкі|}}}{{{атракцыёны|}}}{{{іншае_зміст|}}} | {{#if:{{{цацкі|}}} | * '''Цацкі:''' {{{цацкі}}}<br /> }} {{#if:{{{атракцыёны|}}} | * '''Атракцыёны:''' {{{атракцыёны}}}<br /> }} {{#if:{{{іншае_зміст|}}} | * '''{{{іншае_загаловак|Іншае}}}:''' {{{іншае_зміст}}} }} }} | ніз = {{{зноскі|}}} }}</includeonly><noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі|Медыяфраншыза]] </noinclude> qw2fu2r50dlxp5bnaxlx953g6rqg36d 5154263 5154255 2026-06-14T11:20:51Z DzBar 156353 5154263 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка | імя = Медыяфраншыза | аўтазагалоўкі = так | from = {{{from|}}} | уверсе = {{картка/назва|{{{назва|{{PAGENAME}}}}}|from={{{from|}}}}} | уверсе2 = {{картка/арыгінал назвы|{{{арыгінальная_назва|}}}|from={{{from|}}}}} | выява = {{wikidata|P154|{{{лагатып|}}}|size=220px|from={{{from|}}}}} | выява2 = {{wikidata|P18|{{{выява|}}}|caption={{{подпіс_выявы|}}}|from={{{from|}}}}} | метка1 = {{wikidata plural switch|P112|{{{стваральнік|}}}|Стваральнік|Стваральнікі|from={{{from|}}}}} | тэкст1 = {{{стваральнік|}}} | вікідадзеныя1 = P112 | метка2 = Першы твор | тэкст2 = {{{першы_твор|}}} | вікідадзеныя2 = | метка3 = Апошні твор | тэкст3 = {{{апошні_твор|}}} | вікідадзеныя3 = | метка4 = Уладальнік | тэкст4 = {{{уладальнік|}}} | вікідадзеныя4 = P127 | метка5 = Краіна паходжання | тэкст5 = {{{краіна|}}} | вікідадзеныя5 = P495 | метка6 = Гады | тэкст6 = {{{гады|}}} | метка7 = Дата стварэння | тэкст7 = {{{дата_стварэння|}}} | вікідадзеныя7 = P580 | метка8 = Дата заканчэння | тэкст8 = {{{дата_заканчэння|}}} | вікідадзеныя8 = P582 | метка9 = На аснове | тэкст9 = {{{на_аснове|}}} | вікідадзеныя9 = P144 | метка10 = Арыгінальная публікацыя | тэкст10 = {{{арыгінальная_публікацыя|}}} | загаловак11 = Друкаваныя выданні | метка12 = Кнігі | тэкст12 = {{{кнігі|}}} | вікідадзеныя12 = | метка13 = Раманы | тэкст13 = {{{раманы|}}} | вікідадзеныя13 = | метка14 = Малая проза | тэкст14 = {{{малая_проза|}}} | вікідадзеныя14 = | метка15 = Коміксы | тэкст15 = {{{коміксы|}}} | вікідадзеныя15 = | метка16 = Графічныя раманы | тэкст16 = {{{графічныя_раманы|}}} | вікідадзеныя16 = | метка17 = Часопісы | тэкст17 = {{{часопісы|}}} | вікідадзеныя17 = | загаловак18 = Кіно і тэлебачанне | метка19 = Фільмы | тэкст19 = {{{фільмы|}}} | вікідадзеныя19 = | метка20 = Кароткаметражныя фільмы | тэкст20 = {{{кароткаметражныя|}}} | вікідадзеныя20 = | метка21 = Тэлесерыялы | тэкст21 = {{{тэлесерыялы|}}} | вікідадзеныя21 = | метка22 = Вэб-серыялы | тэкст22 = {{{вэб_серыялы|}}} | вікідадзеныя22 = | метка23 = Мультыплікацыя | тэкст23 = {{{мультыплікацыя|}}} | вікідадзеныя23 = | метка24 = Тэлефільмы | тэкст24 = {{{тэлефільмы|}}} | вікідадзеныя24 = | метка25 = Тэлеспектаклі | тэкст25 = {{{тэлеспектаклі|}}} | вікідадзеныя25 = | метка26 = Відэа | тэкст26 = {{{відэа|}}} | вікідадзеныя26 = | загаловак27 = Тэатральныя пастановы | метка28 = Тэатр | тэкст28 = {{{п'есы|}}} | вікідадзеныя28 = | метка29 = Мюзіклы | тэкст29 = {{{мюзіклы|}}} | вікідадзеныя29 = | загаловак30 = Гульні | метка31 = Камп’ютарныя | тэкст31 = {{{камп'ютарныя|}}} | вікідадзеныя31 = | метка32 = Настольныя | тэкст32 = {{{настольныя|}}} | вікідадзеныя32 = | метка33 = Ролевыя | тэкст33 = {{{ролевыя|}}} | вікідадзеныя33 = | загаловак34 = Аўдыё | метка35 = Радыёпраграмы | тэкст35 = {{{радыё|}}} | вікідадзеныя35 = | метка36 = Падкасты | тэкст36 = {{{падкасты|}}} | вікідадзеныя36 = | метка37 = Саўндтрэкі | тэкст37 = {{{саўндтрэкі|}}} | вікідадзеныя37 = | метка38 = Арыгінальная музыка | тэкст38 = {{{арыгінальная_музыка|}}} | вікідадзеныя38 = | загаловак39 = Рознае | метка40 = Цацкі | тэкст40 = {{{цацкі|}}} | метка41 = Славутасці | тэкст41 = {{{славутасці|}}} | метка42 = Тэматычныя паркі | тэкст42 = {{{тэматычныя_паркі|}}} | метка43 = {{{іншае1|}}} | тэкст43 = {{{іншае_тэкст1|}}} | метка44 = {{{іншае2|}}} | тэкст44 = {{{іншае_тэкст2|}}} | унізе = {{wikidata|p856|{{{сайт|}}}|text=Афіцыйны сайт|from={{{from|}}}}} | унізе2 = {{картка/Вікісховішча|from={{{from|}}}}} }}</includeonly><noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі|Медыяфраншыза]] </noinclude> r5b0rqvorryr3u9863z1dac0s9rh3o7 5154268 5154263 2026-06-14T11:36:37Z DzBar 156353 5154268 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка | імя = Медыяфраншыза | аўтазагалоўкі = так | from = {{{from|}}} | уверсе = {{картка/назва|{{{назва|{{PAGENAME}}}}}|from={{{from|}}}}} | уверсе2 = {{картка/арыгінал назвы|{{{арыгінальная_назва|}}}|from={{{from|}}}}} | выява = {{wikidata|P154|{{{лагатып|}}}|size=220px|from={{{from|}}}}} | выява2 = {{wikidata|P18|{{{выява|}}}|caption={{{подпіс_выявы|}}}|from={{{from|}}}}} | метка1 = {{wikidata plural switch|P112|{{{стваральнік|}}}|Стваральнік|Стваральнікі|from={{{from|}}}}} | тэкст1 = {{{стваральнік|}}} | вікідадзеныя1 = P112 | метка2 = Першы твор | тэкст2 = {{{першы_твор|}}} | вікідадзеныя2 = | метка3 = Апошні твор | тэкст3 = {{{апошні_твор|}}} | вікідадзеныя3 = | метка4 = Уладальнік | тэкст4 = {{{уладальнік|}}} | вікідадзеныя4 = P127 | метка5 = Краіна паходжання | тэкст5 = {{{краіна|}}} | вікідадзеныя5 = P495 | метка6 = Гады | тэкст6 = {{{гады|}}} | метка7 = Дата стварэння | тэкст7 = {{{дата_стварэння|}}} | вікідадзеныя7 = P580 | метка8 = Дата заканчэння | тэкст8 = {{{дата_заканчэння|}}} | вікідадзеныя8 = P582 | метка9 = На аснове | тэкст9 = {{{на_аснове|}}} | вікідадзеныя9 = P144 | метка10 = Арыгінальная публікацыя | тэкст10 = {{{арыгінальная_публікацыя|}}} | загаловак11 = Друкаваныя выданні | метка12 = Кнігі | тэкст12 = {{{кнігі|}}} | вікідадзеныя12 = | метка13 = Раманы | тэкст13 = {{{раманы|}}} | вікідадзеныя13 = | метка14 = Малая проза | тэкст14 = {{{малая_проза|}}} | вікідадзеныя14 = | метка15 = Коміксы | тэкст15 = {{{коміксы|}}} | вікідадзеныя15 = | метка16 = Графічныя раманы | тэкст16 = {{{графічныя_раманы|}}} | вікідадзеныя16 = | метка17 = Часопісы | тэкст17 = {{{часопісы|}}} | вікідадзеныя17 = | загаловак18 = Кіно і тэлебачанне | метка19 = Фільмы | тэкст19 = {{{фільмы|}}} | вікідадзеныя19 = | метка20 = Кароткаметражныя фільмы | тэкст20 = {{{кароткаметражныя|}}} | вікідадзеныя20 = | метка21 = Тэлесерыялы | тэкст21 = {{{тэлесерыялы|}}} | вікідадзеныя21 = | метка22 = Вэб-серыялы | тэкст22 = {{{вэб_серыялы|}}} | вікідадзеныя22 = | метка23 = Мультыплікацыя | тэкст23 = {{{мультыплікацыя|}}} | вікідадзеныя23 = | метка24 = Тэлефільмы | тэкст24 = {{{тэлефільмы|}}} | вікідадзеныя24 = | метка25 = Тэлеспектаклі | тэкст25 = {{{тэлеспектаклі|}}} | вікідадзеныя25 = | метка26 = Відэа | тэкст26 = {{{відэа|}}} | вікідадзеныя26 = | загаловак27 = Тэатральныя пастаноўкі | метка28 = Тэатр | тэкст28 = {{{п'есы|}}} | вікідадзеныя28 = | метка29 = Мюзіклы | тэкст29 = {{{мюзіклы|}}} | вікідадзеныя29 = | загаловак30 = Гульні | метка31 = Камп’ютарныя | тэкст31 = {{{камп'ютарныя|}}} | вікідадзеныя31 = | метка32 = Настольныя | тэкст32 = {{{настольныя|}}} | вікідадзеныя32 = | метка33 = Ролевыя | тэкст33 = {{{ролевыя|}}} | вікідадзеныя33 = | загаловак34 = Аўдыё | метка35 = Радыёпраграмы | тэкст35 = {{{радыё|}}} | вікідадзеныя35 = | метка36 = Падкасты | тэкст36 = {{{падкасты|}}} | вікідадзеныя36 = | метка37 = Саўндтрэкі | тэкст37 = {{{саўндтрэкі|}}} | вікідадзеныя37 = | метка38 = Арыгінальная музыка | тэкст38 = {{{арыгінальная_музыка|}}} | вікідадзеныя38 = | загаловак39 = Рознае | метка40 = Цацкі | тэкст40 = {{{цацкі|}}} | метка41 = Славутасці | тэкст41 = {{{славутасці|}}} | метка42 = Тэматычныя паркі | тэкст42 = {{{тэматычныя_паркі|}}} | метка43 = {{{іншае1|}}} | тэкст43 = {{{іншае_тэкст1|}}} | метка44 = {{{іншае2|}}} | тэкст44 = {{{іншае_тэкст2|}}} | унізе = {{wikidata|p856|{{{сайт|}}}|text=Афіцыйны сайт|from={{{from|}}}}} | унізе2 = {{картка/Вікісховішча|from={{{from|}}}}} }}</includeonly><noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі|Медыяфраншыза]] </noinclude> qet39w0o5mhdub3bbwyuovu3mwrw25e 5154272 5154268 2026-06-14T11:57:17Z DzBar 156353 Замена старонкі на '[[Катэгорыя:Шаблоны-карткі|Медыяфраншыза]] тэст' 5154272 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Шаблоны-карткі|Медыяфраншыза]] тэст 6cpljegm8u0wx7sazbu451lm3nw5d0v 0 809432 5154192 2026-06-14T09:24:31Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{цёзкі2|Чарнышоў}} {{Мастак |імя = Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў |арыгінал імя = |фота = |шырыня = |подпіс = |дата нараджэння = {{ДН|15|12|1939}} |месца нараджэння= [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], Пензенская во...» 5154192 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Чарнышоў}} {{Мастак |імя = Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў |арыгінал імя = |фота = |шырыня = |подпіс = |дата нараджэння = {{ДН|15|12|1939}} |месца нараджэння= [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[РСФСР]], [[СССР]] |дата смерці = |месца смерці = |нацыянальнасць = |грамадзянства = {{Сцягафікацыя|СССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |жанр = [[сцэнаграфія]], [[жывапіс]], [[графіка]] |вучоба = [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] |кірунак = |званне = |прэміі = }} '''Уладзі́мір Фё́даравіч Чарнышо́ў''' (нар. {{ДН|15|12|1939}}, [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[Расія]]) — беларускі мастак тэатра і кіно{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 15 снежня 1939 года ў сяле [[Чардым (Пензенская вобласць)|Чардым]] [[Лапацінскі раён|Лапацінскага раёна]] [[Пензенская вобласць|Пензенскай вобласці]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У 1968 годзе скончыў [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] ў [[Масква|Маскве]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. З 1969 года пачаў працаваць на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]». У перыяд з 1995 па 2001 год займаў пасаду галоўнага мастака [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М.&nbsp;Горкага]]. Адначасова займаўся педагагічнай дзейнасцю: з 1996 года выкладае ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускім універсітэце культуры]], а з 1997 года&nbsp;— у [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Творчасць == Працуе ў галіне [[Сцэнаграфія|сцэнаграфіі]], [[Жывапіс|жывапісу]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Паводле ацэнкі мастацтвазнаўцы [[Л. Ф. Салавей]], творы Уладзіміра Чарнышова вылучаюцца эмацыянальнасцю, рытмічнасцю кампазіцыйнай пабудовы, колеравай насычанасцю і глыбінёй прасторавага асяроддзя{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У якасці мастака-пастаноўшчыка стварыў шэраг тэлевізійных мастацкіх фільмаў, сярод якіх «Чырвоны агітатар Трафім Глушкоў» і «Бераг прынцэсы Люські» (абодва 1969), «Спяшайся будаваць дом» (1970), «Побач з камісарам» (1978), «Купалава ноч» і «Зацюканы апостал» (абодва 1982), «Астравы на далёкіх азёрах» (1984), «Халады ў пачатку вясны» (1985), «Выклік» (1986), «Пушча» (1988), «Свечка» (1990), «Інтэрпол» (1991). Таксама працаваў мастаком кінафільмаў «[[Вялікі трамплін]]» (1974), «[[Сямейныя абставіны]]» (1977), «[[Дачка камандзіра]]» (1981, сумесна з [[У. Белавусаў|У.&nbsp;Белавусавым]]), «[[Запіскі юнага ўрача (фільм)|Запіскі юнага ўрача]]» (1991) і іншых{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Значны ўклад зрабіў у тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва, аформіўшы шэраг спектакляў у тэатры імя М.&nbsp;Горкага. Сярод яго прац сцэнаграфія да пастановак «У прыцемках» [[А. Дудараў|А.&nbsp;Дударава]] (1996), «[[Браты Моар]]» [[Ф. Шылер|Ф.&nbsp;Шылера]], «[[Раскіданае гняздо (п’еса)|Раскіданае гняздо]]» [[Я. Купала|Я.&nbsp;Купалы]] і «На залатым возеры» [[Э. Томпсан|Э.&nbsp;Томпсана]] (усе ў 1997 годзе), «Перпетуум мабіле, альбо Вечар яўрэйскага анекдота» [[Б. Луцэнка|Б.&nbsp;Луцэнкі]] (1998), а таксама «Калігула» [[А. Камю|А.&nbsp;Камю]] (2002){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Сярод жывапісных работ мастака вылучаюцца палотны «Двор. Вільня» (1966), «На цімкавіцкай мяжы» (1981) і «Святы дуб» (1988). Акрамя таго, з’яўляецца аўтарам партрэтаў і графічнай серыі «Па святых месцах» (1991){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=17|артыкул=Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч|аўтар=[[Л. Ф. Салавей|Салавей Л. Ф.]]|старонкі=240|ref=Салавей}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 15 снежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці]] [[Катэгорыя:Выпускнікі УДІКа]] [[Катэгорыя:Мастакі кіно Беларусі]] [[Катэгорыя:Тэатральныя мастакі Беларусі]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі кінастудыі «Беларусьфільм»]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДУКМ]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДАМ]] kqzgjq03sbvobdr90f00pufbxn4etjy 5154193 5154192 2026-06-14T09:24:46Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154193 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Чарнышоў}} {{Мастак |імя = Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў |арыгінал імя = |фота = |шырыня = |подпіс = |дата нараджэння = {{ДН|15|12|1939}} |месца нараджэння= [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[РСФСР]], [[СССР]] |дата смерці = |месца смерці = |нацыянальнасць = |грамадзянства = {{Сцягафікацыя|СССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |жанр = [[сцэнаграфія]], [[жывапіс]], [[Графіка (мастацтва)|графіка]] |вучоба = [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] |кірунак = |званне = |прэміі = }} '''Уладзі́мір Фё́даравіч Чарнышо́ў''' (нар. {{ДН|15|12|1939}}, [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[Расія]]) — беларускі мастак тэатра і кіно{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 15 снежня 1939 года ў сяле [[Чардым (Пензенская вобласць)|Чардым]] [[Лапацінскі раён|Лапацінскага раёна]] [[Пензенская вобласць|Пензенскай вобласці]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У 1968 годзе скончыў [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] ў [[Масква|Маскве]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. З 1969 года пачаў працаваць на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]». У перыяд з 1995 па 2001 год займаў пасаду галоўнага мастака [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М.&nbsp;Горкага]]. Адначасова займаўся педагагічнай дзейнасцю: з 1996 года выкладае ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускім універсітэце культуры]], а з 1997 года&nbsp;— у [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Творчасць == Працуе ў галіне [[Сцэнаграфія|сцэнаграфіі]], [[Жывапіс|жывапісу]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Паводле ацэнкі мастацтвазнаўцы [[Л. Ф. Салавей]], творы Уладзіміра Чарнышова вылучаюцца эмацыянальнасцю, рытмічнасцю кампазіцыйнай пабудовы, колеравай насычанасцю і глыбінёй прасторавага асяроддзя{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У якасці мастака-пастаноўшчыка стварыў шэраг тэлевізійных мастацкіх фільмаў, сярод якіх «Чырвоны агітатар Трафім Глушкоў» і «Бераг прынцэсы Люські» (абодва 1969), «Спяшайся будаваць дом» (1970), «Побач з камісарам» (1978), «Купалава ноч» і «Зацюканы апостал» (абодва 1982), «Астравы на далёкіх азёрах» (1984), «Халады ў пачатку вясны» (1985), «Выклік» (1986), «Пушча» (1988), «Свечка» (1990), «Інтэрпол» (1991). Таксама працаваў мастаком кінафільмаў «[[Вялікі трамплін]]» (1974), «[[Сямейныя абставіны]]» (1977), «[[Дачка камандзіра]]» (1981, сумесна з [[У. Белавусаў|У.&nbsp;Белавусавым]]), «[[Запіскі юнага ўрача (фільм)|Запіскі юнага ўрача]]» (1991) і іншых{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Значны ўклад зрабіў у тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва, аформіўшы шэраг спектакляў у тэатры імя М.&nbsp;Горкага. Сярод яго прац сцэнаграфія да пастановак «У прыцемках» [[А. Дудараў|А.&nbsp;Дударава]] (1996), «[[Браты Моар]]» [[Ф. Шылер|Ф.&nbsp;Шылера]], «[[Раскіданае гняздо (п’еса)|Раскіданае гняздо]]» [[Я. Купала|Я.&nbsp;Купалы]] і «На залатым возеры» [[Э. Томпсан|Э.&nbsp;Томпсана]] (усе ў 1997 годзе), «Перпетуум мабіле, альбо Вечар яўрэйскага анекдота» [[Б. Луцэнка|Б.&nbsp;Луцэнкі]] (1998), а таксама «Калігула» [[А. Камю|А.&nbsp;Камю]] (2002){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Сярод жывапісных работ мастака вылучаюцца палотны «Двор. Вільня» (1966), «На цімкавіцкай мяжы» (1981) і «Святы дуб» (1988). Акрамя таго, з’яўляецца аўтарам партрэтаў і графічнай серыі «Па святых месцах» (1991){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=17|артыкул=Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч|аўтар=[[Л. Ф. Салавей|Салавей Л. Ф.]]|старонкі=240|ref=Салавей}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 15 снежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці]] [[Катэгорыя:Выпускнікі УДІКа]] [[Катэгорыя:Мастакі кіно Беларусі]] [[Катэгорыя:Тэатральныя мастакі Беларусі]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі кінастудыі «Беларусьфільм»]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДУКМ]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДАМ]] g0hmpmh4p1ad9o63sfp6o51hwqxe9jc 5154194 5154193 2026-06-14T09:24:55Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[У. Ф. Чарнышоў]] у [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў]] 5154193 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Чарнышоў}} {{Мастак |імя = Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў |арыгінал імя = |фота = |шырыня = |подпіс = |дата нараджэння = {{ДН|15|12|1939}} |месца нараджэння= [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[РСФСР]], [[СССР]] |дата смерці = |месца смерці = |нацыянальнасць = |грамадзянства = {{Сцягафікацыя|СССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |жанр = [[сцэнаграфія]], [[жывапіс]], [[Графіка (мастацтва)|графіка]] |вучоба = [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] |кірунак = |званне = |прэміі = }} '''Уладзі́мір Фё́даравіч Чарнышо́ў''' (нар. {{ДН|15|12|1939}}, [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[Расія]]) — беларускі мастак тэатра і кіно{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 15 снежня 1939 года ў сяле [[Чардым (Пензенская вобласць)|Чардым]] [[Лапацінскі раён|Лапацінскага раёна]] [[Пензенская вобласць|Пензенскай вобласці]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У 1968 годзе скончыў [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] ў [[Масква|Маскве]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. З 1969 года пачаў працаваць на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]». У перыяд з 1995 па 2001 год займаў пасаду галоўнага мастака [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М.&nbsp;Горкага]]. Адначасова займаўся педагагічнай дзейнасцю: з 1996 года выкладае ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускім універсітэце культуры]], а з 1997 года&nbsp;— у [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Творчасць == Працуе ў галіне [[Сцэнаграфія|сцэнаграфіі]], [[Жывапіс|жывапісу]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Паводле ацэнкі мастацтвазнаўцы [[Л. Ф. Салавей]], творы Уладзіміра Чарнышова вылучаюцца эмацыянальнасцю, рытмічнасцю кампазіцыйнай пабудовы, колеравай насычанасцю і глыбінёй прасторавага асяроддзя{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У якасці мастака-пастаноўшчыка стварыў шэраг тэлевізійных мастацкіх фільмаў, сярод якіх «Чырвоны агітатар Трафім Глушкоў» і «Бераг прынцэсы Люські» (абодва 1969), «Спяшайся будаваць дом» (1970), «Побач з камісарам» (1978), «Купалава ноч» і «Зацюканы апостал» (абодва 1982), «Астравы на далёкіх азёрах» (1984), «Халады ў пачатку вясны» (1985), «Выклік» (1986), «Пушча» (1988), «Свечка» (1990), «Інтэрпол» (1991). Таксама працаваў мастаком кінафільмаў «[[Вялікі трамплін]]» (1974), «[[Сямейныя абставіны]]» (1977), «[[Дачка камандзіра]]» (1981, сумесна з [[У. Белавусаў|У.&nbsp;Белавусавым]]), «[[Запіскі юнага ўрача (фільм)|Запіскі юнага ўрача]]» (1991) і іншых{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Значны ўклад зрабіў у тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва, аформіўшы шэраг спектакляў у тэатры імя М.&nbsp;Горкага. Сярод яго прац сцэнаграфія да пастановак «У прыцемках» [[А. Дудараў|А.&nbsp;Дударава]] (1996), «[[Браты Моар]]» [[Ф. Шылер|Ф.&nbsp;Шылера]], «[[Раскіданае гняздо (п’еса)|Раскіданае гняздо]]» [[Я. Купала|Я.&nbsp;Купалы]] і «На залатым возеры» [[Э. Томпсан|Э.&nbsp;Томпсана]] (усе ў 1997 годзе), «Перпетуум мабіле, альбо Вечар яўрэйскага анекдота» [[Б. Луцэнка|Б.&nbsp;Луцэнкі]] (1998), а таксама «Калігула» [[А. Камю|А.&nbsp;Камю]] (2002){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Сярод жывапісных работ мастака вылучаюцца палотны «Двор. Вільня» (1966), «На цімкавіцкай мяжы» (1981) і «Святы дуб» (1988). Акрамя таго, з’яўляецца аўтарам партрэтаў і графічнай серыі «Па святых месцах» (1991){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=17|артыкул=Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч|аўтар=[[Л. Ф. Салавей|Салавей Л. Ф.]]|старонкі=240|ref=Салавей}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 15 снежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці]] [[Катэгорыя:Выпускнікі УДІКа]] [[Катэгорыя:Мастакі кіно Беларусі]] [[Катэгорыя:Тэатральныя мастакі Беларусі]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі кінастудыі «Беларусьфільм»]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДУКМ]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДАМ]] g0hmpmh4p1ad9o63sfp6o51hwqxe9jc 5154196 5154194 2026-06-14T09:25:46Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў]] у [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў (мастак)]] 5154193 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Чарнышоў}} {{Мастак |імя = Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў |арыгінал імя = |фота = |шырыня = |подпіс = |дата нараджэння = {{ДН|15|12|1939}} |месца нараджэння= [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[РСФСР]], [[СССР]] |дата смерці = |месца смерці = |нацыянальнасць = |грамадзянства = {{Сцягафікацыя|СССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |жанр = [[сцэнаграфія]], [[жывапіс]], [[Графіка (мастацтва)|графіка]] |вучоба = [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] |кірунак = |званне = |прэміі = }} '''Уладзі́мір Фё́даравіч Чарнышо́ў''' (нар. {{ДН|15|12|1939}}, [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[Расія]]) — беларускі мастак тэатра і кіно{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 15 снежня 1939 года ў сяле [[Чардым (Пензенская вобласць)|Чардым]] [[Лапацінскі раён|Лапацінскага раёна]] [[Пензенская вобласць|Пензенскай вобласці]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У 1968 годзе скончыў [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] ў [[Масква|Маскве]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. З 1969 года пачаў працаваць на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]». У перыяд з 1995 па 2001 год займаў пасаду галоўнага мастака [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М.&nbsp;Горкага]]. Адначасова займаўся педагагічнай дзейнасцю: з 1996 года выкладае ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускім універсітэце культуры]], а з 1997 года&nbsp;— у [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Творчасць == Працуе ў галіне [[Сцэнаграфія|сцэнаграфіі]], [[Жывапіс|жывапісу]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Паводле ацэнкі мастацтвазнаўцы [[Л. Ф. Салавей]], творы Уладзіміра Чарнышова вылучаюцца эмацыянальнасцю, рытмічнасцю кампазіцыйнай пабудовы, колеравай насычанасцю і глыбінёй прасторавага асяроддзя{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У якасці мастака-пастаноўшчыка стварыў шэраг тэлевізійных мастацкіх фільмаў, сярод якіх «Чырвоны агітатар Трафім Глушкоў» і «Бераг прынцэсы Люські» (абодва 1969), «Спяшайся будаваць дом» (1970), «Побач з камісарам» (1978), «Купалава ноч» і «Зацюканы апостал» (абодва 1982), «Астравы на далёкіх азёрах» (1984), «Халады ў пачатку вясны» (1985), «Выклік» (1986), «Пушча» (1988), «Свечка» (1990), «Інтэрпол» (1991). Таксама працаваў мастаком кінафільмаў «[[Вялікі трамплін]]» (1974), «[[Сямейныя абставіны]]» (1977), «[[Дачка камандзіра]]» (1981, сумесна з [[У. Белавусаў|У.&nbsp;Белавусавым]]), «[[Запіскі юнага ўрача (фільм)|Запіскі юнага ўрача]]» (1991) і іншых{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Значны ўклад зрабіў у тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва, аформіўшы шэраг спектакляў у тэатры імя М.&nbsp;Горкага. Сярод яго прац сцэнаграфія да пастановак «У прыцемках» [[А. Дудараў|А.&nbsp;Дударава]] (1996), «[[Браты Моар]]» [[Ф. Шылер|Ф.&nbsp;Шылера]], «[[Раскіданае гняздо (п’еса)|Раскіданае гняздо]]» [[Я. Купала|Я.&nbsp;Купалы]] і «На залатым возеры» [[Э. Томпсан|Э.&nbsp;Томпсана]] (усе ў 1997 годзе), «Перпетуум мабіле, альбо Вечар яўрэйскага анекдота» [[Б. Луцэнка|Б.&nbsp;Луцэнкі]] (1998), а таксама «Калігула» [[А. Камю|А.&nbsp;Камю]] (2002){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Сярод жывапісных работ мастака вылучаюцца палотны «Двор. Вільня» (1966), «На цімкавіцкай мяжы» (1981) і «Святы дуб» (1988). Акрамя таго, з’яўляецца аўтарам партрэтаў і графічнай серыі «Па святых месцах» (1991){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=17|артыкул=Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч|аўтар=[[Л. Ф. Салавей|Салавей Л. Ф.]]|старонкі=240|ref=Салавей}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 15 снежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці]] [[Катэгорыя:Выпускнікі УДІКа]] [[Катэгорыя:Мастакі кіно Беларусі]] [[Катэгорыя:Тэатральныя мастакі Беларусі]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі кінастудыі «Беларусьфільм»]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДУКМ]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДАМ]] g0hmpmh4p1ad9o63sfp6o51hwqxe9jc 5154199 5154196 2026-06-14T09:28:20Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154199 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Чарнышоў}} {{Мастак}} '''Уладзі́мір Фё́даравіч Чарнышо́ў''' (нар. {{ДН|15|12|1939}}, [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[Расія]]) — беларускі мастак тэатра і кіно{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 15 снежня 1939 года ў сяле [[Чардым (Пензенская вобласць)|Чардым]] [[Лапацінскі раён|Лапацінскага раёна]] [[Пензенская вобласць|Пензенскай вобласці]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У 1968 годзе скончыў [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] ў [[Масква|Маскве]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. З 1969 года пачаў працаваць на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]». У перыяд з 1995 па 2001 год займаў пасаду галоўнага мастака [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М.&nbsp;Горкага]]. Адначасова займаўся педагагічнай дзейнасцю: з 1996 года выкладае ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускім універсітэце культуры]], а з 1997 года&nbsp;— у [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Творчасць == Працуе ў галіне [[Сцэнаграфія|сцэнаграфіі]], [[Жывапіс|жывапісу]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Паводле ацэнкі мастацтвазнаўцы [[Л. Ф. Салавей]], творы Уладзіміра Чарнышова вылучаюцца эмацыянальнасцю, рытмічнасцю кампазіцыйнай пабудовы, колеравай насычанасцю і глыбінёй прасторавага асяроддзя{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У якасці мастака-пастаноўшчыка стварыў шэраг тэлевізійных мастацкіх фільмаў, сярод якіх «Чырвоны агітатар Трафім Глушкоў» і «Бераг прынцэсы Люські» (абодва 1969), «Спяшайся будаваць дом» (1970), «Побач з камісарам» (1978), «Купалава ноч» і «Зацюканы апостал» (абодва 1982), «Астравы на далёкіх азёрах» (1984), «Халады ў пачатку вясны» (1985), «Выклік» (1986), «Пушча» (1988), «Свечка» (1990), «Інтэрпол» (1991). Таксама працаваў мастаком кінафільмаў «[[Вялікі трамплін]]» (1974), «[[Сямейныя абставіны]]» (1977), «[[Дачка камандзіра]]» (1981, сумесна з [[У. Белавусаў|У.&nbsp;Белавусавым]]), «[[Запіскі юнага ўрача (фільм)|Запіскі юнага ўрача]]» (1991) і іншых{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Значны ўклад зрабіў у тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва, аформіўшы шэраг спектакляў у тэатры імя М.&nbsp;Горкага. Сярод яго прац сцэнаграфія да пастановак «У прыцемках» [[А. Дудараў|А.&nbsp;Дударава]] (1996), «[[Браты Моар]]» [[Ф. Шылер|Ф.&nbsp;Шылера]], «[[Раскіданае гняздо (п’еса)|Раскіданае гняздо]]» [[Я. Купала|Я.&nbsp;Купалы]] і «На залатым возеры» [[Э. Томпсан|Э.&nbsp;Томпсана]] (усе ў 1997 годзе), «Перпетуум мабіле, альбо Вечар яўрэйскага анекдота» [[Б. Луцэнка|Б.&nbsp;Луцэнкі]] (1998), а таксама «Калігула» [[А. Камю|А.&nbsp;Камю]] (2002){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Сярод жывапісных работ мастака вылучаюцца палотны «Двор. Вільня» (1966), «На цімкавіцкай мяжы» (1981) і «Святы дуб» (1988). Акрамя таго, з’яўляецца аўтарам партрэтаў і графічнай серыі «Па святых месцах» (1991){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=17|артыкул=Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч|аўтар=[[Л. Ф. Салавей|Салавей Л. Ф.]]|старонкі=240|ref=Салавей}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 15 снежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці]] [[Катэгорыя:Выпускнікі УДІКа]] [[Катэгорыя:Мастакі кіно Беларусі]] [[Катэгорыя:Тэатральныя мастакі Беларусі]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі кінастудыі «Беларусьфільм»]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДУКМ]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДАМ]] r9n6vkd5oe09jclfby2ei895iahxaco 5154201 5154199 2026-06-14T09:29:58Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 −[[Катэгорыя:Супрацоўнікі кінастудыі «Беларусьфільм»]]; −[[Катэгорыя:Выкладчыкі БДУКМ]]; −[[Катэгорыя:Выкладчыкі БДАМ]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5154201 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Чарнышоў}} {{Мастак}} '''Уладзі́мір Фё́даравіч Чарнышо́ў''' (нар. {{ДН|15|12|1939}}, [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[Расія]]) — беларускі мастак тэатра і кіно{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 15 снежня 1939 года ў сяле [[Чардым (Пензенская вобласць)|Чардым]] [[Лапацінскі раён|Лапацінскага раёна]] [[Пензенская вобласць|Пензенскай вобласці]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У 1968 годзе скончыў [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] ў [[Масква|Маскве]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. З 1969 года пачаў працаваць на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]». У перыяд з 1995 па 2001 год займаў пасаду галоўнага мастака [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М.&nbsp;Горкага]]. Адначасова займаўся педагагічнай дзейнасцю: з 1996 года выкладае ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускім універсітэце культуры]], а з 1997 года&nbsp;— у [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Творчасць == Працуе ў галіне [[Сцэнаграфія|сцэнаграфіі]], [[Жывапіс|жывапісу]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Паводле ацэнкі мастацтвазнаўцы [[Л. Ф. Салавей]], творы Уладзіміра Чарнышова вылучаюцца эмацыянальнасцю, рытмічнасцю кампазіцыйнай пабудовы, колеравай насычанасцю і глыбінёй прасторавага асяроддзя{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У якасці мастака-пастаноўшчыка стварыў шэраг тэлевізійных мастацкіх фільмаў, сярод якіх «Чырвоны агітатар Трафім Глушкоў» і «Бераг прынцэсы Люські» (абодва 1969), «Спяшайся будаваць дом» (1970), «Побач з камісарам» (1978), «Купалава ноч» і «Зацюканы апостал» (абодва 1982), «Астравы на далёкіх азёрах» (1984), «Халады ў пачатку вясны» (1985), «Выклік» (1986), «Пушча» (1988), «Свечка» (1990), «Інтэрпол» (1991). Таксама працаваў мастаком кінафільмаў «[[Вялікі трамплін]]» (1974), «[[Сямейныя абставіны]]» (1977), «[[Дачка камандзіра]]» (1981, сумесна з [[У. Белавусаў|У.&nbsp;Белавусавым]]), «[[Запіскі юнага ўрача (фільм)|Запіскі юнага ўрача]]» (1991) і іншых{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Значны ўклад зрабіў у тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва, аформіўшы шэраг спектакляў у тэатры імя М.&nbsp;Горкага. Сярод яго прац сцэнаграфія да пастановак «У прыцемках» [[А. Дудараў|А.&nbsp;Дударава]] (1996), «[[Браты Моар]]» [[Ф. Шылер|Ф.&nbsp;Шылера]], «[[Раскіданае гняздо (п’еса)|Раскіданае гняздо]]» [[Я. Купала|Я.&nbsp;Купалы]] і «На залатым возеры» [[Э. Томпсан|Э.&nbsp;Томпсана]] (усе ў 1997 годзе), «Перпетуум мабіле, альбо Вечар яўрэйскага анекдота» [[Б. Луцэнка|Б.&nbsp;Луцэнкі]] (1998), а таксама «Калігула» [[А. Камю|А.&nbsp;Камю]] (2002){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Сярод жывапісных работ мастака вылучаюцца палотны «Двор. Вільня» (1966), «На цімкавіцкай мяжы» (1981) і «Святы дуб» (1988). Акрамя таго, з’яўляецца аўтарам партрэтаў і графічнай серыі «Па святых месцах» (1991){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=17|артыкул=Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч|аўтар=[[Л. Ф. Салавей|Салавей Л. Ф.]]|старонкі=240|ref=Салавей}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 15 снежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці]] [[Катэгорыя:Выпускнікі УДІКа]] [[Катэгорыя:Мастакі кіно Беларусі]] [[Катэгорыя:Тэатральныя мастакі Беларусі]] h0pk9fbcrpp4job4791dn7qhakwq4ei 5154246 5154201 2026-06-14T09:58:33Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154246 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Чарнышоў}} {{Мастак}} '''Уладзі́мір Фё́даравіч Чарнышо́ў''' (нар. {{ДН|15|12|1939}}, [[Чардым (Пензенская вобласць)|сяло Чардым]], [[Лапацінскі раён]], [[Пензенская вобласць]], [[Расія]]) — беларускі мастак тэатра і кіно{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 15 снежня 1939 года ў сяле [[Чардым (Пензенская вобласць)|Чардым]] [[Лапацінскі раён|Лапацінскага раёна]] [[Пензенская вобласць|Пензенскай вобласці]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У 1968 годзе скончыў [[Усерасійскі дзяржаўны ўніверсітэт кінематаграфіі імя С. А. Герасімава|Усесаюзны інстытут кінематаграфіі]] ў [[Масква|Маскве]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. З 1969 года пачаў працаваць на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]». У перыяд з 1995 па 2001 год займаў пасаду галоўнага мастака [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М.&nbsp;Горкага]]. Адначасова займаўся педагагічнай дзейнасцю: з 1996 года выкладае ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускім універсітэце культуры]], а з 1997 года&nbsp;— у [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]]{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. <bdi>Член [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюза мастакоў]] з 1977 года, член [[Беларускі саюз кінематаграфістаў|Беларускага саюза кінематаграфістаў]] з 1977 года</bdi>, <bdi>член [[Беларускі саюз тэатральных дзеячаў|Беларускага саюза тэатральных дзеячаў]]</bdi> <bdi>з 1996 года.</bdi> == Творчасць == Працуе ў галіне [[Сцэнаграфія|сцэнаграфіі]], [[Жывапіс|жывапісу]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Паводле ацэнкі мастацтвазнаўцы [[Л. Ф. Салавей]], творы Уладзіміра Чарнышова вылучаюцца эмацыянальнасцю, рытмічнасцю кампазіцыйнай пабудовы, колеравай насычанасцю і глыбінёй прасторавага асяроддзя{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. У якасці мастака-пастаноўшчыка стварыў шэраг тэлевізійных мастацкіх фільмаў, сярод якіх «Чырвоны агітатар Трафім Глушкоў» і «Бераг прынцэсы Люські» (абодва 1969), «Спяшайся будаваць дом» (1970), «Побач з камісарам» (1978), «Купалава ноч» і «Зацюканы апостал» (абодва 1982), «Астравы на далёкіх азёрах» (1984), «Халады ў пачатку вясны» (1985), «Выклік» (1986), «Пушча» (1988), «Свечка» (1990), «Інтэрпол» (1991). Таксама працаваў мастаком кінафільмаў «[[Вялікі трамплін]]» (1974), «[[Сямейныя абставіны]]» (1977), «[[Дачка камандзіра]]» (1981, сумесна з [[У. Белавусаў|У.&nbsp;Белавусавым]]), «[[Запіскі юнага ўрача (фільм)|Запіскі юнага ўрача]]» (1991) і іншых{{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Значны ўклад зрабіў у тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва, аформіўшы шэраг спектакляў у тэатры імя М.&nbsp;Горкага. Сярод яго прац сцэнаграфія да пастановак «У прыцемках» [[А. Дудараў|А.&nbsp;Дударава]] (1996), «[[Браты Моар]]» [[Ф. Шылер|Ф.&nbsp;Шылера]], «[[Раскіданае гняздо (п’еса)|Раскіданае гняздо]]» [[Я. Купала|Я.&nbsp;Купалы]] і «На залатым возеры» [[Э. Томпсан|Э.&nbsp;Томпсана]] (усе ў 1997 годзе), «Перпетуум мабіле, альбо Вечар яўрэйскага анекдота» [[Б. Луцэнка|Б.&nbsp;Луцэнкі]] (1998), а таксама «Калігула» [[А. Камю|А.&nbsp;Камю]] (2002){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. Сярод жывапісных работ мастака вылучаюцца палотны «Двор. Вільня» (1966), «На цімкавіцкай мяжы» (1981) і «Святы дуб» (1988). Акрамя таго, з’яўляецца аўтарам партрэтаў і графічнай серыі «Па святых месцах» (1991){{sfn|Салавей|2003|с=240}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=17|артыкул=Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч|аўтар=[[Л. Ф. Салавей|Салавей Л. Ф.]]|старонкі=240|ref=Салавей}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Чарнышоў Уладзімір Фёдаравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 15 снежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці]] [[Катэгорыя:Выпускнікі УДІКа]] [[Катэгорыя:Мастакі кіно Беларусі]] [[Катэгорыя:Тэатральныя мастакі Беларусі]] bi8sq71a3f0sui459na3ylf5z9xrlku 0 809433 5154195 2026-06-14T09:24:55Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[У. Ф. Чарнышоў]] у [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў]] 5154195 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў]] 6qbkkevqqfrqqpw4yp755eal4t1ygqf 5154232 5154195 2026-06-14T09:47:47Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Мэта перасылкі зменена з [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў]] на [[Уладзімір Чарнышоў]] 5154232 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Уладзімір Чарнышоў]] scctpcl66no4k2j3x49qg528bhpc3fh 0 809434 5154197 2026-06-14T09:25:46Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў]] у [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў (мастак)]] 5154197 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў (мастак)]] 5t3jsotgoirln555of9jt667z7rxx74 0 809435 5154207 2026-06-14T09:40:31Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Аляксандр Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Аляксандр Аляксеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Александр Алексеевич}} (1882—1940) — інжынер-электратэхнік, акадэмік АН СССР. * {{нп5|Аляксандр Віктаравіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Александр Викторович}} (нар. 1979 ц...» 5154207 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Аляксандр Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Аляксандр Аляксеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Александр Алексеевич}} (1882—1940) — інжынер-электратэхнік, акадэмік АН СССР. * {{нп5|Аляксандр Віктаравіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Александр Викторович}} (нар. 1979 ці 1980) — Герой Расійскай Федэрацыі. * {{нп5|Аляксандр Іванавіч Чарнышоў (ваенны міністр)|Аляксандр Іванавіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Александр Иванович (военный министр)}} (1786—1857) — ваенны міністр Расійскай імперыі. * {{нп5|Аляксандр Іванавіч Чарнышоў (партыйны дзеяч)|Аляксандр Іванавіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Александр Иванович (партийный деятель)}} (1925—1991) — савецкі партыйны дзеяч. * {{нп5|Аляксандр Ігаравіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Александр Игоревич}} (нар. 1992) — расійскі біятланіст. * {{нп5|Аляксандр Кандрацьевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Александр Кондратьевич}} (1912—1940) — Герой Савецкага Саюза. * {{нп5|Аляксандр Канстанцінавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Александр Константинович}} (нар. 1945) — расійскі фізік-тэарэтык. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} a7w859m95kiyzo4o0bowku86a1wonz1 0 809436 5154208 2026-06-14T09:40:44Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Аляксей Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Аляксей Андрэевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Алексей Андреевич}} (нар. 1939) — расійскі палітык, губернатар Арэнбургскай вобласці. * {{нп5|Аляксей Генадзевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Алексей Геннадиевич}} (нар. 1963)...» 5154208 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Аляксей Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Аляксей Андрэевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Алексей Андреевич}} (нар. 1939) — расійскі палітык, губернатар Арэнбургскай вобласці. * {{нп5|Аляксей Генадзевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Алексей Геннадиевич}} (нар. 1963) — савецкі і расійскі палітычны дзеяч. * {{нп5|Аляксей Міхайлавіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Алексей Михайлович}} (нар. 1977) — украінскі бізнесмен і інвестар. * {{нп5|Аляксей Сяргеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Алексей Сергеевич}} (1936—2020) — савецкі і расійскі псіхолаг. * {{нп5|Аляксей Фёдаравіч Чарнышоў (жывапісец)|Аляксей Фёдаравіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Алексей Филиппович}} (1824—1863) — рускі мастак. * {{нп5|Аляксей Фёдаравіч Чарнышоў (лётчык)|Аляксей Фёдаравіч Чарнышоў|ru|Чернышов, Алексей Фёдорович}} (1922—1995) — лётчык-штурмавік, Герой Савецкага Саюза. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} rvr23ajpdl7b4prita8lvqqnr7ukvpy 0 809437 5154209 2026-06-14T09:40:52Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Андрэй Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Андрэй Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Андрей Александрович}} (1936—2019) — расійскі літаратуразнавец. * {{нп5|Андрэй Аляксеевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Андрей Алексеевич}} (нар. 1968) — савецкі і расійскі фу...» 5154209 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Андрэй Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Андрэй Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Андрей Александрович}} (1936—2019) — расійскі літаратуразнавец. * {{нп5|Андрэй Аляксеевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Андрей Алексеевич}} (нар. 1968) — савецкі і расійскі футбаліст, трэнер. * {{нп5|Андрэй Барысавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Андрей Борисович}} (1904—1953) — савецкі вучоны, член-карэспандэнт АН СССР. * {{нп5|Андрэй Віктаравіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Андрей Викторович}} (нар. 1977) — расійскі марафонец. * {{нп5|Андрэй Уладзіміравіч Чарнышоў (акцёр)|Андрэй Уладзіміравіч Чарнышоў|ru|Чернышов, Андрей Владимирович}} (нар. 1973) — расійскі акцёр. * {{нп5|Андрэй Уладзіміравіч Чарнышоў (палітык)|Андрэй Уладзіміравіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Андрей Владимирович}} (нар. 1970) — расійскі палітык. * {{нп5|Андрэй Гаўрылавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Андрей Гаврилович}} (1720 ці 1721—1797) — генерал-аншэф. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} l6tujd2ca9a8a31382bj49wr4x3bl19 0 809438 5154210 2026-06-14T09:41:04Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Аркадзь Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Аркадзь Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Аркадий Иванович}} (1914—1992) — савецкі футбаліст, хакеіст і трэнер. * {{нп5|Аркадзь Пятровіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Аркадий Петрович}} (1917—1944) — гвардыі капітан авіяцы...» 5154210 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Аркадзь Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Аркадзь Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Аркадий Иванович}} (1914—1992) — савецкі футбаліст, хакеіст і трэнер. * {{нп5|Аркадзь Пятровіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Аркадий Петрович}} (1917—1944) — гвардыі капітан авіяцыі, Герой Савецкага Саюза. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} pg232o0gtt09ujopx8vcfhun0iqeqrg 0 809439 5154211 2026-06-14T09:41:14Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Барыс Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Барыс Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Борис Александрович}} (нар. 1991) — расійскі палітык, дэпутат Дзярждумы. * {{нп5|Барыс Ісідаравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Борис Исидорович}} (1888—1950) — савецкі і ўкраінс...» 5154211 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Барыс Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Барыс Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Борис Александрович}} (нар. 1991) — расійскі палітык, дэпутат Дзярждумы. * {{нп5|Барыс Ісідаравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Борис Исидорович}} (1888—1950) — савецкі і ўкраінскі геолаг і палеантолаг. * {{нп5|Барыс Канстанцінавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Борис Константинович}} (1924—1984) — Герой Савецкага Саюза. * {{нп5|Барыс Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Борис Николаевич}} (1937—2004) — савецкі футбаліст і трэнер. * {{нп5|Барыс Пятровіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Борис Петрович}} (1906—1969) — савецкі мастак. * {{нп5|Барыс Сцяпанавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Борис Степанович}} (1896—1944) — савецкі гісторык філасофіі. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} dz2fmblcsm6m6444pqbg3wiryo80vzq 0 809440 5154213 2026-06-14T09:42:08Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Георгій Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Георгій Дзмітрыевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Георгий Дмитриевич}} (1923—1999) — савецкі канструктар рухавікоў. * {{нп5|Георгій Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Георгий Николаевич}} (1919—1997) — савецкі караблебу...» 5154213 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Георгій Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Георгій Дзмітрыевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Георгий Дмитриевич}} (1923—1999) — савецкі канструктар рухавікоў. * {{нп5|Георгій Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Георгий Николаевич}} (1919—1997) — савецкі караблебудаўнік, Герой Сацыялістычнай Працы. * {{нп5|Георгій Отавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Георгий Оттович}} (нар. 1948) — савецкі лёгкаатлет. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} 4lp2eavnm0ue0n3p717s6pvjqijjvu0 0 809441 5154214 2026-06-14T09:42:20Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Дзмітрый Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Дзмітрый Чарнышоў (паэт)|Дзмітрый Чарнышоў|ru|Чернышев, Дмитрий}} (нар. 1963) — рускі паэт, рэдактар. * {{нп5|Дзмітрый Анатолевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Дмитрий Анатольевич}} (нар. 1975) — расійскі плывец. </onlyinclud...» 5154214 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Дзмітрый Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Дзмітрый Чарнышоў (паэт)|Дзмітрый Чарнышоў|ru|Чернышев, Дмитрий}} (нар. 1963) — рускі паэт, рэдактар. * {{нп5|Дзмітрый Анатолевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Дмитрий Анатольевич}} (нар. 1975) — расійскі плывец. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} r49logs5lyeo26vt7h11qdkyalapn5x 0 809442 5154216 2026-06-14T09:42:57Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Іван Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Іван Рыгоравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Иван Григорьевич}} (1726—1797) — рускі военачальнік, генерал-фельдмаршал па флоце. * {{нп5|Іван Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Иван Иванович}} (1912—1977) — поўны кавалер ордэна...» 5154216 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Іван Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Іван Рыгоравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Иван Григорьевич}} (1726—1797) — рускі военачальнік, генерал-фельдмаршал па флоце. * {{нп5|Іван Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Иван Иванович}} (1912—1977) — поўны кавалер ордэна Славы. * {{нп5|Іван Львовіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Иван Львович}} (1736—1791) — кіраўнік Кастрамскога намесніцтва, генерал-паручнік. * {{нп5|Іван Ягоравіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Иван Егорович}} (1833—1863) — акцёр, драматург. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} g50t79yqijzgajm7b7gf8swvsaqd0xu 0 809443 5154217 2026-06-14T09:43:12Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Ігар Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Ігар Аляксандравіч Чарнышоў (артыст)|Ігар Аляксандравіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Игорь Александрович (артист)}} (1937—2007) — расійскі артыст балета і балетмайстар. * {{нп5|Ігар Аляксандравіч Чарнышоў (футбаліст)|...» 5154217 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Ігар Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Ігар Аляксандравіч Чарнышоў (артыст)|Ігар Аляксандравіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Игорь Александрович (артист)}} (1937—2007) — расійскі артыст балета і балетмайстар. * {{нп5|Ігар Аляксандравіч Чарнышоў (футбаліст)|Ігар Аляксандравіч Чарнышоў|ru|Чернышов, Игорь Александрович}} (нар. 1984) — расійскі футбаліст. * {{нп5|Ігар Анатолевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Игорь Анатольевич}} (нар. 1966) — епіскап РПЦ. * {{нп5|Ігар Ігаравіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Игорь Игоревич}} (нар. 2005) — расійскі хакеіст. * {{нп5|Ігар Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Игорь Николаевич}} (нар. 1963) — расійскі палітык. * {{нп5|Ігар Пятровіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Игорь Петрович}} (1919—1994) — савецкі марак і пісьменнік. * {{нп5|Ігар Уладзіміравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Игорь Владимирович}} (нар. 1935) — расійскі вучоны-геахімік. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} fs8i9er05fz34k52ivqmlh46lrxk0db 0 809444 5154218 2026-06-14T09:43:23Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Канстанцін Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Канстанцін Валер'евіч Чарнышоў (епіскап)|Калінік (Канстанцін Валер'евіч Чарнышоў)|ru|Каллиник (Чернышёв)}} (нар. 1977) — архірэй Рускай праваслаўнай царквы. * {{нп5|Канстанцін Валер'евіч Чарнышоў (шахматы...» 5154218 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Канстанцін Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Канстанцін Валер'евіч Чарнышоў (епіскап)|Калінік (Канстанцін Валер'евіч Чарнышоў)|ru|Каллиник (Чернышёв)}} (нар. 1977) — архірэй Рускай праваслаўнай царквы. * {{нп5|Канстанцін Валер'евіч Чарнышоў (шахматыст)|Канстанцін Валер'евіч Чарнышоў|ru|Чернышов, Константин Валерьевич}} (нар. 1967) — расійскі шахматыст. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} 1srn4px6u6xyd20d7njzrq363cxy044 0 809445 5154219 2026-06-14T09:43:44Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Леанід Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Леанід Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Леонид Александрович}} (1875—1932) — архітэктар і мастак. * {{нп5|Леанід Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Леонид Николаевич}} (нар. 1949) — доктар эканамічных навук, пр...» 5154219 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Леанід Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Леанід Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Леонид Александрович}} (1875—1932) — архітэктар і мастак. * {{нп5|Леанід Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Леонид Николаевич}} (нар. 1949) — доктар эканамічных навук, прафесар. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} go09s30197k81n1h3rzpvfeu87eu8lu 0 809446 5154221 2026-06-14T09:44:02Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Мікалай Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Мікалай Андрэевіч Чарнышоў (кавалер ордэна Славы)|Мікалай Андрэевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Николай Андреевич}} (1923—2017) — поўны кавалер ордэна Славы. * {{нп5|Мікалай Андрэевіч Чарнышоў (настаўнік)|Мікалай...» 5154221 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Мікалай Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Мікалай Андрэевіч Чарнышоў (кавалер ордэна Славы)|Мікалай Андрэевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Николай Андреевич}} (1923—2017) — поўны кавалер ордэна Славы. * {{нп5|Мікалай Андрэевіч Чарнышоў (настаўнік)|Мікалай Андрэевіч Чарнышоў|ru|Чернышов, Николай Андреевич (педагог)}} (1928—2011) — народны настаўнік СССР. * {{нп5|Мікалай Андрэевіч Чарнышоў (свяшчэннік)|Мікалай Андрэевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Николай Андреевич (священник)}} (1853—1919) — свяшчэннамучанік РПЦ. * {{нп5|Мікалай Гаўрылавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Николай Гаврилович}} (1906—1953) — савецкі канструктар. * {{нп5|Мікалай Кузьміч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Николай Кузьмич}} (1856—1905) — рускі марскі афіцэр. * {{нп5|Мікалай Міхайлавіч Чарнышоў (мастак)|Мікалай Міхайлавіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Николай Михайлович}} (1885—1973) — рускі і савецкі мастак. * {{нп5|Мікалай Міхайлавіч Чарнышоў (геолаг)|Мікалай Міхайлавіч Чарнышоў|ru|Чернышов, Николай Михайлович}} (1932—2017) — савецкі і расійскі геолаг. * {{нп5|Мікалай Рыгоравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Николай Григорьевич}} (1904—1946) — генерал-маёр. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} oq16lah4n5bi1v7ancb60lvhj36romt 0 809447 5154222 2026-06-14T09:44:16Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Міхаіл Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Міхаіл Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Михаил Александрович}} (1904—?) — савецкі дзяржаўны дзеяч. * {{нп5|Міхаіл Аляксеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Михаил Алексеевич}} (1921—2002) — Герой Савецкага Саюза. * {{н...» 5154222 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Міхаіл Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Міхаіл Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Михаил Александрович}} (1904—?) — савецкі дзяржаўны дзеяч. * {{нп5|Міхаіл Аляксеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Михаил Алексеевич}} (1921—2002) — Герой Савецкага Саюза. * {{нп5|Міхаіл Анатолевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Михаил Анатольевич}} (нар. 1950) — мэр Растова-на-Дону. * {{нп5|Міхаіл Васільевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Михаил Васильевич}} (1908—1994) — савецкі жывапісец. * {{нп5|Міхаіл Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Михаил Иванович}} (нар. 1945) — расійскі і амерыканскі мастак. * {{нп5|Міхаіл Сцяпанавіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Михаил Степанович}} (1906—1981) — савецкі саліст балета, балетмайстар, народны артыст РСФСР. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} 6t9qjvo0bt2qwesadoo56unigar48xy 0 809448 5154224 2026-06-14T09:44:55Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Пётр Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Пётр Андрэевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Пётр Андреевич}} (нар. 1971) — расійскі і амерыканскі фігурыст і трэнер. * {{нп5|Пётр Мацвеевіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Пётр Матвеевич}} (?—1773) — камендант Сімбірскай крэпасці....» 5154224 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Пётр Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Пётр Андрэевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Пётр Андреевич}} (нар. 1971) — расійскі і амерыканскі фігурыст і трэнер. * {{нп5|Пётр Мацвеевіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Пётр Матвеевич}} (?—1773) — камендант Сімбірскай крэпасці. * {{нп5|Пётр Мікалаевіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Пётр Николаевич}} (1901—1966) — савецкі генерал-маёр. * {{нп5|Пётр Рыгоравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Пётр Григорьевич}} (1712—1773) — рускі дыпламат. * {{нп5|Пётр Сяргеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Пётр Сергеевич}} (1914—1979) — Герой Сацыялістычнай Працы, фігурыст. * {{нп5|Пётр Фёдаравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Пётр Фёдорович}} (17??—17??) — самазванец, які выдаваў сябе за Пятра III. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} pgtshg2s4ff7vi9z3vih4z108zb6p8y 0 809449 5154225 2026-06-14T09:45:11Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Рыгор Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Рыгор Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Григорий Иванович}} (1762—1831) — обер-шэнк рускага імператарскага двара. * {{нп5|Рыгор Пятровіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Григорий Петрович}} (1672—1745) — рускі военачальнік, мас...» 5154225 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Рыгор Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Рыгор Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Григорий Иванович}} (1762—1831) — обер-шэнк рускага імператарскага двара. * {{нп5|Рыгор Пятровіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Григорий Петрович}} (1672—1745) — рускі военачальнік, маскоўскі генерал-губернатар. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} a5hfx8swzdhb7aqfunr31q05z26a68a 0 809450 5154226 2026-06-14T09:45:20Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Сцяпан Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Сцяпан Ільіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Степан Ильич}} (1926—2004) — Герой Сацыялістычнай Працы. * {{нп5|Сцяпан Пятровіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Степан Петрович}} (1862 — пасля 1928) — рускі ўрач, неўрапатолаг. </onlyinclude> {{Н...» 5154226 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Сцяпан Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Сцяпан Ільіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Степан Ильич}} (1926—2004) — Герой Сацыялістычнай Працы. * {{нп5|Сцяпан Пятровіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Степан Петрович}} (1862 — пасля 1928) — рускі ўрач, неўрапатолаг. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} elqk3uctbngwkawt76aezzlpm4395kj 0 809451 5154227 2026-06-14T09:45:50Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Сяргей Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Сяргей Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Сергей Александрович}} (нар. 1988) — расійскі рэгбіст, трэнер. * {{нп5|Сяргей Барысавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Сергей Борисович}} (нар. 1952) — рускі філосаф. * Сяргей Д...» 5154227 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Сяргей Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Сяргей Аляксандравіч Чарнышоў||ru|Чернышев, Сергей Александрович}} (нар. 1988) — расійскі рэгбіст, трэнер. * {{нп5|Сяргей Барысавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Сергей Борисович}} (нар. 1952) — рускі філосаф. * [[Сяргей Дзмітрыевіч Чарнышоў]] (нар. 1965) — савецкі і беларускі футбаліст. * {{нп5|Сяргей Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Сергей Иванович}} (1908—1969) — Герой Савецкага Саюза. * {{нп5|Сяргей Леанідавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Сергей Леонидович}} (нар. 1955) — расійскі вучоны ў галіне аэрадынамікі. * {{нп5|Сяргей Сяргеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Сергей Сергеевич}} (нар. 1990) — расійскі футбаліст. * {{нп5|Сяргей Ягоравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Сергей Егорович}} (1881—1963) — рускі і савецкі архітэктар. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} j4lfjoyyd2nhd13urlq2roezkbiagt4 0 809452 5154228 2026-06-14T09:45:58Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Уладзімір Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Уладзімір Барысавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Борисович}} (1936—2014) — савецкі і расійскі энтамолаг. * {{нп5|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў (дэпутат)|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владим...» 5154228 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Уладзімір Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Уладзімір Барысавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Борисович}} (1936—2014) — савецкі і расійскі энтамолаг. * {{нп5|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў (дэпутат)|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Васильевич (депутат)}} (1938—2020) — дэпутат Вярхоўнага Савета Казахстана. * {{нп5|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў (Герой Сацыялістычнай Працы)|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Васильевич (Герой Социалистического Труда)}} (1906—1983) — Герой Сацыялістычнай Працы. * {{нп5|Уладзімір Генадзевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Геннадьевич}} (нар. 1972) — расійскі тэлежурналіст. * {{нп5|Уладзімір Дзмітрыевіч Чарнышоў (акцёр)|Уладзімір Дзмітрыевіч Чарнышоў|ru|Чернышов, Владимир Дмитриевич}} (нар. 1952) — расійскі тэатральны акцёр, народны артыст РФ. * {{нп5|Уладзімір Дзмітрыевіч Чарнышоў (валейбаліст)|Уладзімір Дзмітрыевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Дмитриевич}} (1951—2004) — савецкі валейбаліст. * {{нп5|Уладзімір Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Иванович}} (1929—1997) — расійскі дыпламат. * {{нп5|Уладзімір Ігнацьевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Игнатьевич}} (1927—2006) — савецкі футбаліст. * {{нп5|Уладзімір Канстанцінавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Константинович}} (1929—2005) — расійскі фізік. * {{нп5|Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў (баксёр)|Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Фёдорович (боксёр)}} (нар. 1948) — савецкі баксёр. * {{нп5|Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў (кампазітар)|Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Фёдорович (композитор)}} (1927—2003) — савецкі кампазітар. * {{нп5|Уладзімір Якаўлевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Яковлевич}} (нар. 1970) — расійскі гісторык, краязнавец. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} c1seab1vckzfgb0netiig2zcn4f0orn 5154229 5154228 2026-06-14T09:46:57Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154229 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Уладзімір Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Уладзімір Барысавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Борисович}} (1936—2014) — савецкі і расійскі энтамолаг. * {{нп5|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў (дэпутат)|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Васильевич (депутат)}} (1938—2020) — дэпутат Вярхоўнага Савета Казахстана. * {{нп5|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў (Герой Сацыялістычнай Працы)|Уладзімір Васільевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Васильевич (Герой Социалистического Труда)}} (1906—1983) — Герой Сацыялістычнай Працы. * {{нп5|Уладзімір Генадзевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Геннадьевич}} (нар. 1972) — расійскі тэлежурналіст. * {{нп5|Уладзімір Дзмітрыевіч Чарнышоў (акцёр)|Уладзімір Дзмітрыевіч Чарнышоў|ru|Чернышов, Владимир Дмитриевич}} (нар. 1952) — расійскі тэатральны акцёр, народны артыст РФ. * {{нп5|Уладзімір Дзмітрыевіч Чарнышоў (валейбаліст)|Уладзімір Дзмітрыевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Дмитриевич}} (1951—2004) — савецкі валейбаліст. * {{нп5|Уладзімір Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Иванович}} (1929—1997) — расійскі дыпламат. * {{нп5|Уладзімір Ігнацьевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Игнатьевич}} (1927—2006) — савецкі футбаліст. * {{нп5|Уладзімір Канстанцінавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Константинович}} (1929—2005) — расійскі фізік. * [[Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў (мастак)|Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў]] (нар. 1939) — беларускі мастак тэатра і кіно. * {{нп5|Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў (баксёр)|Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Фёдорович (боксёр)}} (нар. 1948) — савецкі баксёр. * {{нп5|Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў (кампазітар)|Уладзімір Фёдаравіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Владимир Фёдорович (композитор)}} (1927—2003) — савецкі кампазітар. * {{нп5|Уладзімір Якаўлевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Владимир Яковлевич}} (нар. 1970) — расійскі гісторык, краязнавец. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} 18uyxbgfhsxnjozs9egfictc5fhdet4 0 809453 5154230 2026-06-14T09:47:23Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Уладзімір Чарнышоў]] 5154230 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Уладзімір Чарнышоў]] scctpcl66no4k2j3x49qg528bhpc3fh 0 809454 5154233 2026-06-14T09:48:11Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Фёдар Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Фёдар Дзмітрыевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Фёдор Дмитриевич}} (1886—1937) — рускі рэвалюцыянер. * {{нп5|Фёдар Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Фёдор Иванович}} (1902—1977) — контр-адмірал. * {{нп5|Фёдар Сяргеевіч Чарнышоў...» 5154233 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Фёдар Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Фёдар Дзмітрыевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Фёдор Дмитриевич}} (1886—1937) — рускі рэвалюцыянер. * {{нп5|Фёдар Іванавіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Фёдор Иванович}} (1902—1977) — контр-адмірал. * {{нп5|Фёдар Сяргеевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Фёдор Сергеевич}} (1805—1869) — генерал-лейтэнант, паэт. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} g3jbbh6jm5qawj1xsreeq66jsoncsu8 0 809455 5154234 2026-06-14T09:48:19Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Яўген Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Яўген Андрэевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Евгений Андреевич}} (1928—2016) — расійскі вучоны-хімік, член-карэспандэнт РАН. * {{нп5|Яўген Васільевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Евгений Васильевич}} (нар. 1947) — савецкі гандб...» 5154234 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышоў}} '''Яўген Чарнышоў''': <onlyinclude> * {{нп5|Яўген Андрэевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Евгений Андреевич}} (1928—2016) — расійскі вучоны-хімік, член-карэспандэнт РАН. * {{нп5|Яўген Васільевіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Евгений Васильевич}} (нар. 1947) — савецкі гандбаліст. * {{нп5|Яўген Мікалаевіч Чарнышоў (начальнік Службы пажаратушэння)|Яўген Мікалаевіч Чарнышоў|ru|Чернышёв, Евгений Николаевич}} (1963—2010) — начальнік Службы пажаратушэння Масквы, Герой Расіі. * {{нп5|Яўген Мікалаевіч Чарнышоў (партыйны дзеяч)|Яўген Мікалаевіч Чарнышоў|ru|Чернышов, Евгений Николаевич}} (нар. 1938) — савецкі гаспадарчы і партыйны дзеяч. * {{нп5|Яўген Міхайлавіч Чарнышоў||ru|Чернышов, Евгений Михайлович}} (1936—2021) — савецкі і расійскі вучоны. * {{нп5|Яўген Фёдаравіч Чарнышоў||ru|Чернышёв, Евгений Фёдорович}} (нар. 1929) — Герой Сацыялістычнай Працы. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} fk8iu1v6ordddux4qsv9he824ujlanp 0 809456 5154235 2026-06-14T09:48:40Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Ганна Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Ганна Аляксандраўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Анна Александровна}} (у дзявоцтве Ісленьева; 1740—1794) — свецкая дама. * {{нп5|Ганна Іванаўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Анна Ивановна}} (у шлюбе Пляшчэева; 1776—1817) —...» 5154235 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Ганна Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Ганна Аляксандраўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Анна Александровна}} (у дзявоцтве Ісленьева; 1740—1794) — свецкая дама. * {{нп5|Ганна Іванаўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Анна Ивановна}} (у шлюбе Пляшчэева; 1776—1817) — фрэйліна Кацярыны II. * {{нп5|Ганна Радзівонаўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Анна Родионовна}} (1744—1830) — руская графіня, статс-дама. * {{нп5|Ганна Сяргееўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Анна Сергеевна}} (нар. 2001) — расійская плыўчыха. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} dgqv4fmcau4y6ri3nnajdb0p9hbab3z 0 809457 5154236 2026-06-14T09:48:51Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Кацярына Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Кацярына Андрэеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Екатерина Андреевна}} (1715—1779) — руская дваранка. * {{нп5|Кацярына Мікалаеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Екатерина Николаевна}} (1935—2022) — савецкая і расійская м...» 5154236 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Кацярына Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Кацярына Андрэеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Екатерина Андреевна}} (1715—1779) — руская дваранка. * {{нп5|Кацярына Мікалаеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Екатерина Николаевна}} (1935—2022) — савецкая і расійская мастачка. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} t6v4ze7l9hmumj7jz6yjevjl2zyjhu8 0 809458 5154237 2026-06-14T09:49:06Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Лізавета Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Лізавета Аляксандраўна Чарнышова (1803—1824)|Лізавета Аляксандраўна Чарнышова|ru|Чернышёва, Елизавета Александровна (1803—1824)}} (у дзявоцтве Беласельская-Белазерская) — фрэйліна. * {{нп5|Лізавета Аляксан...» 5154237 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Лізавета Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Лізавета Аляксандраўна Чарнышова (1803—1824)|Лізавета Аляксандраўна Чарнышова|ru|Чернышёва, Елизавета Александровна (1803—1824)}} (у дзявоцтве Беласельская-Белазерская) — фрэйліна. * {{нп5|Лізавета Аляксандраўна Чарнышова (1826—1902)|Лізавета Аляксандраўна Чарнышова|ru|Чернышёва, Елизавета Александровна (1826—1902)}} (у шлюбе Барацінская) — фрэйліна. * {{нп5|Лізавета Аляксандраўна Чарнышова (захавальнік музея)|Лізавета Аляксандраўна Чарнышова|ru|Чернышева, Елизавета Александровна (1905—1985)}} (у дзявоцтве Самарына; 1905—1985) — галоўны захавальнік музея В. Д. Паленава. * {{нп5|Лізавета Арсенцьеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Елизавета Арсентьевна}} (1916—1989) — Герой Сацыялістычнай Працы. * {{нп5|Лізавета Іванаўна Чарткова|Лізавета Іванаўна Чарнышова-Круглікава|ru|Черткова, Елизавета Ивановна}} (1832—1922) — дабрачынніца. * {{нп5|Лізавета Пятроўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Елизавета Петровна}} (у дзявоцтве Квашніна-Самарына; 1773—1828) — кавалерственная дама ордэна Святой Кацярыны. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} j7hns8lh32jxz536ej1gy6zg9n2yamw 0 809459 5154238 2026-06-14T09:49:25Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Людміла Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Людміла Георгіеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Людмила Георгиевна}} (нар. 1952) — савецкая валейбалістка. * {{нп5|Людміла Сяргееўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Людмила Сергеевна}} (1908—1963) — савецкая актрыса тэат...» 5154238 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Людміла Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Людміла Георгіеўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Людмила Георгиевна}} (нар. 1952) — савецкая валейбалістка. * {{нп5|Людміла Сяргееўна Чарнышова||ru|Чернышёва, Людмила Сергеевна}} (1908—1963) — савецкая актрыса тэатра і кіно. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} 6jxmd98476vwdfscrtr3w1eolpc7qez 0 809460 5154239 2026-06-14T09:49:40Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Наталля Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Наталля Аляксандраўна Чарнышова||ru|Чернышова, Наталья Александровна}} (нар. 1956) — савецкая і расійская журналістка. * {{нп5|Наталля Пятроўна Галіцына (Чарнышова)|Наталля Пятроўна Чарнышова|ru|Голицына,...» 5154239 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Чарнышова}} '''Наталля Чарнышова''': <onlyinclude> * {{нп5|Наталля Аляксандраўна Чарнышова||ru|Чернышова, Наталья Александровна}} (нар. 1956) — савецкая і расійская журналістка. * {{нп5|Наталля Пятроўна Галіцына (Чарнышова)|Наталля Пятроўна Чарнышова|ru|Голицына, Наталья Петровна}} (1741—1837) — руская дваранка. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} 1kopmrvmdqkmwd7cacetnr0g8pr50fx 0 809461 5154240 2026-06-14T09:50:45Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Чарнышоў]] 5154240 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Чарнышоў]] avm8x2z0z2lms6h8qukxibpp8wx9vsy 0 809462 5154249 2026-06-14T10:04:12Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{цёзкі2|Калашнікаў}} {{Тэатральны дзеяч |Імя = Уладзімір Аляксандравіч Калашнікаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэнні = |Дата нараджэння = {{ДН|5|3|1923}} |Месца нараджэння = [[Мінск]], Беларуская С...» 5154249 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Калашнікаў}} {{Тэатральны дзеяч |Імя = Уладзімір Аляксандравіч Калашнікаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэнні = |Дата нараджэння = {{ДН|5|3|1923}} |Месца нараджэння = [[Мінск]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Дата смерці = {{ДС|28|9|1994}} |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|СССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Прафесія = [[акцёр]] |Гады актыўнасці = 1951—1994 |Тэатр = [[Беларускі дзяржаўны тэатр лялек]]<br>[[Батлейка (тэатр лялек)|Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка»]] |Узнагароды = [[Заслужаны артыст Беларускай ССР]] (1967) }} '''Уладзі́мір Алякса́ндравіч Кала́шнікаў''' ({{ДН|5|3|1923}}, [[Мінск]] — {{ДС|28|9|1994}}) — беларускі [[акцёр]] тэатра лялек. [[Заслужаны артыст Беларускай ССР|Заслужаны артыст Беларусі]] (1967){{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb"/>. == Біяграфія == Нарадзіўся 5 сакавіка 1923 года ў [[Мінск]]у{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. У 1951 годзе скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]]{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. З 1951 года працаваў у [[Беларускі дзяржаўны тэатр лялек|Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі]]. У перыяд з 1990 па 1994 год з’яўляўся акцёрам [[Батлейка (тэатр лялек)|Мінскага абласнога тэатра лялек «Батлейка»]] ў горадзе [[Маладзечна]]{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. Памёр 28 верасня 1994 года{{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb"/>. == Творчасць == Паводле свайго амплуа Уладзімір Калашнікаў быў характарным акцёрам. Вобразы, створаныя ім у нацыянальным рэпертуары, вызначаліся мяккай лірычнасцю і сакавітасцю акцёрскіх фарбаў{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. Сярод роляў, выкананых у Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі: Дзед і кароль Дурымонт («Дзед і жораў», «Цудоўная дудка» [[В. Вольскі|В. Вольскага]]), Цар («Каваль Вярнідуб» паводле [[А. Якімовіч|А. Якімовіча]]), Дзед («Ліпавічкі» паводле [[У. Галубок|У. Галубка]]), Бацька («Званы твайго лёсу» [[А. Вольскі|А. Вольскага]] і [[П. Макаль|П. Макаля]]), пёс Мамент і Паромшчык («Чаканне сабакі Тэафіла» [[Г. Марчук|Г. Марчука]]) і іншыя{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. У тэатры «Батлейка» ўвасобіў наступныя вобразы: Чорт, Чараўнік і Кароль («Казкі Несцеркі» і «Сіняя світа» [[А. Турава|А. Туравай]]), Бацька, Каваль і Казачнік («Піліпка і ведзьма» [[С. Кавалёў|С. Кавалёва]]), пёс Барбос («Чароўны камень» [[В. Лукша|В. Лукшы]]), Удаў («Прывітанне для мартышкі» [[Р. Остэр|Р. Остэра]] і «Насарог і жырафа» [[Х. Гюнтэр|Х. Гюнтэра]]){{sfn|БЭ|1998|с=456}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны артыст Беларускай ССР|Заслужаны артыст Беларусі]] (1967){{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb">{{cite web|url=https://bis.nlb.by/by/documents/137120|title=Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч|publisher=Беларусь у асобах і падзеях|lang=be|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=7|год=1998|артыкул=Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч|старонкі=456|ref=БЭ}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 5 сакавіка]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1923 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску]] [[Катэгорыя:Памерлі 28 верасня]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1994 годзе]] [[Катэгорыя:Акцёры Беларусі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]] [[Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларускай ССР]] 7es3g6uc45r5frwstx7obp096a9i2fx 5154250 5154249 2026-06-14T10:06:57Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154250 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Калашнікаў}} {{Тэатральны дзеяч |Імя = Уладзімір Аляксандравіч Калашнікаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэнні = |Дата нараджэння = {{ДН|5|3|1923}} |Месца нараджэння = [[Мінск]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Дата смерці = {{ДС|28|9|1994}} |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|СССР}}<br>{{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Прафесія = [[акцёр]] |Гады актыўнасці = 1951—1994 |Тэатр = [[Беларускі дзяржаўны тэатр лялек]]<br>[[Батлейка (тэатр лялек)|Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка»]] |Узнагароды = [[Заслужаны артыст Беларускай ССР]] (1967) }} '''Уладзі́мір Алякса́ндравіч Кала́шнікаў''' ({{ДН|5|3|1923}}, [[Мінск]] — {{ДС|28|9|1994}}) — беларускі [[акцёр]] тэатра лялек. [[Заслужаны артыст Беларускай ССР|Заслужаны артыст Беларусі]] (1967){{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb"/>. == Біяграфія == Нарадзіўся 5 сакавіка 1923 года ў [[Мінск]]у{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. У 1951 годзе скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]]{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. З 1951 года працаваў у [[Беларускі дзяржаўны тэатр лялек|Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі]]. У перыяд з 1990 па 1994 год з’яўляўся акцёрам [[Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка»|Мінскага абласнога тэатра лялек «Батлейка»]] ў горадзе [[Маладзечна]]{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. Памёр 28 верасня 1994 года{{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb"/>. == Творчасць == Паводле свайго амплуа Уладзімір Калашнікаў быў характарным акцёрам. Вобразы, створаныя ім у нацыянальным рэпертуары, вызначаліся мяккай лірычнасцю і сакавітасцю акцёрскіх фарбаў{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. Сярод роляў, выкананых у Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі: Дзед і кароль Дурымонт («[[Дзед і жораў]]», «[[Цудоўная дудка]]» [[В. Вольскі|В. Вольскага]]), Цар («[[Каваль Вярнідуб]]» паводле [[А. Якімовіч|А. Якімовіча]]), Дзед («[[Ліпавічкі]]» паводле [[У. Галубок|У. Галубка]]), Бацька («[[Званы твайго лёсу]]» [[А. Вольскі|А. Вольскага]] і [[П. Макаль|П. Макаля]]), пёс Мамент і Паромшчык («[[Чаканне сабакі Тэафіла]]» [[Г. Марчук|Г. Марчука]]) і іншыя{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. У тэатры «Батлейка» ўвасобіў наступныя вобразы: Чорт, Чараўнік і Кароль («[[Казкі Несцеркі]]» і «[[Сіняя світа]]» [[А. Турава|А. Туравай]]), Бацька, Каваль і Казачнік («[[Піліпка і ведзьма]]» [[С. Кавалёў|С. Кавалёва]]), пёс Барбос («[[Чароўны камень]]» [[В. Лукша|В. Лукшы]]), Удаў («[[Прывітанне для мартышкі]]» [[Р. Остэр|Р. Остэра]] і «[[Насарог і жырафа]]» [[Х. Гюнтэр|Х. Гюнтэра]]){{sfn|БЭ|1998|с=456}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны артыст Беларускай ССР|Заслужаны артыст Беларусі]] (1967){{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb">{{cite web|url=https://bis.nlb.by/by/documents/137120|title=Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч|publisher=Беларусь у асобах і падзеях|lang=be|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=7|год=1998|артыкул=Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч|старонкі=456|ref=БЭ}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 5 сакавіка]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1923 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску]] [[Катэгорыя:Памерлі 28 верасня]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1994 годзе]] [[Катэгорыя:Акцёры Беларусі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларускай ССР]] 7bjhb2t521ybepqyddjr30fppjte5bf 5154251 5154250 2026-06-14T10:11:12Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5154251 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Калашнікаў}} {{Тэатральны дзеяч}} '''Уладзі́мір Алякса́ндравіч Кала́шнікаў''' ({{ДН|5|3|1923}}, [[Мінск]] — {{ДС|28|9|1994}}) — беларускі [[акцёр]] тэатра лялек. [[Заслужаны артыст Беларускай ССР|Заслужаны артыст Беларусі]] (1967){{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb"/>. == Біяграфія == Нарадзіўся 5 сакавіка 1923 года ў [[Мінск]]у{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. У 1951 годзе скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]]{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. З 1951 года працаваў у [[Беларускі дзяржаўны тэатр лялек|Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі]]. У перыяд з 1990 па 1994 год з’яўляўся акцёрам [[Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка»|Мінскага абласнога тэатра лялек «Батлейка»]] ў горадзе [[Маладзечна]]{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. Памёр 28 верасня 1994 года{{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb"/>. == Творчасць == Паводле свайго амплуа Уладзімір Калашнікаў быў характарным акцёрам. Вобразы, створаныя ім у нацыянальным рэпертуары, вызначаліся мяккай лірычнасцю і сакавітасцю акцёрскіх фарбаў{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. Сярод роляў, выкананых у Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі: Дзед і кароль Дурымонт («[[Дзед і жораў]]», «[[Цудоўная дудка]]» [[В. Вольскі|В. Вольскага]]), Цар («[[Каваль Вярнідуб]]» паводле [[А. Якімовіч|А. Якімовіча]]), Дзед («[[Ліпавічкі]]» паводле [[У. Галубок|У. Галубка]]), Бацька («[[Званы твайго лёсу]]» [[А. Вольскі|А. Вольскага]] і [[П. Макаль|П. Макаля]]), пёс Мамент і Паромшчык («[[Чаканне сабакі Тэафіла]]» [[Г. Марчук|Г. Марчука]]) і іншыя{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. У тэатры «Батлейка» ўвасобіў наступныя вобразы: Чорт, Чараўнік і Кароль («[[Казкі Несцеркі]]» і «[[Сіняя світа]]» [[А. Турава|А. Туравай]]), Бацька, Каваль і Казачнік («[[Піліпка і ведзьма]]» [[С. Кавалёў|С. Кавалёва]]), пёс Барбос («[[Чароўны камень]]» [[В. Лукша|В. Лукшы]]), Удаў («[[Прывітанне для мартышкі]]» [[Р. Остэр|Р. Остэра]] і «[[Насарог і жырафа]]» [[Х. Гюнтэр|Х. Гюнтэра]]){{sfn|БЭ|1998|с=456}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны артыст Беларускай ССР|Заслужаны артыст Беларусі]] (1967){{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb">{{cite web|url=https://bis.nlb.by/by/documents/137120|title=Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч|publisher=Беларусь у асобах і падзеях|lang=be|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=7|год=1998|артыкул=Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч|старонкі=456|ref=БЭ}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 5 сакавіка]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1923 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску]] [[Катэгорыя:Памерлі 28 верасня]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1994 годзе]] [[Катэгорыя:Акцёры Беларусі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларускай ССР]] op77nd3z7mn3whx32hojxmcanr7yojn 5154252 5154251 2026-06-14T10:17:22Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Уладзімір Аляксандравіч Калашнікаў (акцёр)]] у [[Уладзімір Аляксандравіч Калашнікаў (акцёр тэатра лялек)]] 5154251 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Калашнікаў}} {{Тэатральны дзеяч}} '''Уладзі́мір Алякса́ндравіч Кала́шнікаў''' ({{ДН|5|3|1923}}, [[Мінск]] — {{ДС|28|9|1994}}) — беларускі [[акцёр]] тэатра лялек. [[Заслужаны артыст Беларускай ССР|Заслужаны артыст Беларусі]] (1967){{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb"/>. == Біяграфія == Нарадзіўся 5 сакавіка 1923 года ў [[Мінск]]у{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. У 1951 годзе скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]]{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. З 1951 года працаваў у [[Беларускі дзяржаўны тэатр лялек|Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі]]. У перыяд з 1990 па 1994 год з’яўляўся акцёрам [[Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка»|Мінскага абласнога тэатра лялек «Батлейка»]] ў горадзе [[Маладзечна]]{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. Памёр 28 верасня 1994 года{{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb"/>. == Творчасць == Паводле свайго амплуа Уладзімір Калашнікаў быў характарным акцёрам. Вобразы, створаныя ім у нацыянальным рэпертуары, вызначаліся мяккай лірычнасцю і сакавітасцю акцёрскіх фарбаў{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. Сярод роляў, выкананых у Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі: Дзед і кароль Дурымонт («[[Дзед і жораў]]», «[[Цудоўная дудка]]» [[В. Вольскі|В. Вольскага]]), Цар («[[Каваль Вярнідуб]]» паводле [[А. Якімовіч|А. Якімовіча]]), Дзед («[[Ліпавічкі]]» паводле [[У. Галубок|У. Галубка]]), Бацька («[[Званы твайго лёсу]]» [[А. Вольскі|А. Вольскага]] і [[П. Макаль|П. Макаля]]), пёс Мамент і Паромшчык («[[Чаканне сабакі Тэафіла]]» [[Г. Марчук|Г. Марчука]]) і іншыя{{sfn|БЭ|1998|с=456}}. У тэатры «Батлейка» ўвасобіў наступныя вобразы: Чорт, Чараўнік і Кароль («[[Казкі Несцеркі]]» і «[[Сіняя світа]]» [[А. Турава|А. Туравай]]), Бацька, Каваль і Казачнік («[[Піліпка і ведзьма]]» [[С. Кавалёў|С. Кавалёва]]), пёс Барбос («[[Чароўны камень]]» [[В. Лукша|В. Лукшы]]), Удаў («[[Прывітанне для мартышкі]]» [[Р. Остэр|Р. Остэра]] і «[[Насарог і жырафа]]» [[Х. Гюнтэр|Х. Гюнтэра]]){{sfn|БЭ|1998|с=456}}. == Узнагароды == * [[Заслужаны артыст Беларускай ССР|Заслужаны артыст Беларусі]] (1967){{sfn|БЭ|1998|с=456}}<ref name="nlb">{{cite web|url=https://bis.nlb.by/by/documents/137120|title=Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч|publisher=Беларусь у асобах і падзеях|lang=be|accessdate=14 чэрвеня 2026}}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=7|год=1998|артыкул=Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч|старонкі=456|ref=БЭ}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Калашнікаў Уладзімір Аляксандравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 5 сакавіка]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1923 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску]] [[Катэгорыя:Памерлі 28 верасня]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1994 годзе]] [[Катэгорыя:Акцёры Беларусі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларускай ССР]] op77nd3z7mn3whx32hojxmcanr7yojn 0 809463 5154253 2026-06-14T10:17:23Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Уладзімір Аляксандравіч Калашнікаў (акцёр)]] у [[Уладзімір Аляксандравіч Калашнікаў (акцёр тэатра лялек)]] 5154253 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Уладзімір Аляксандравіч Калашнікаў (акцёр тэатра лялек)]] 87ny924v7jepjadrp140vwzivjxw8su 0 809464 5154254 2026-06-14T10:17:59Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «'''Кала́шнікаў''' ({{lang-ru|Калашников}}) — рускае мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — '''Кала́шнікава'''. == Вядомыя носьбіты == * {{NL|Алег Калашнікаў}} * {{NL|Аляксандр Калашнікаў}} * {{NL|Аляксей Калашнікаў}} * {{NL|Анатоль Калашнікаў}} * {{NL|Андрэй Калашнікаў}} * {{нп5|Арк...» 5154254 wikitext text/x-wiki '''Кала́шнікаў''' ({{lang-ru|Калашников}}) — рускае мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — '''Кала́шнікава'''. == Вядомыя носьбіты == * {{NL|Алег Калашнікаў}} * {{NL|Аляксандр Калашнікаў}} * {{NL|Аляксей Калашнікаў}} * {{NL|Анатоль Калашнікаў}} * {{NL|Андрэй Калашнікаў}} * {{нп5|Аркадзь Іванавіч Калашнікаў||ru|Калашников, Аркадий Иванович}} (1915—2009) — Герой Сацыялістычнай Працы. * {{нп5|Валерый Васільевіч Калашнікаў||ru|Калашников, Валерий Васильевич}} (1950—2025) — расійскі селекцыянер і генетык. * {{NL|Васіль Калашнікаў}} * {{NL|Віктар Калашнікаў}} * {{NL|Віталь Калашнікаў}} * {{нп5|Вячаслаў Андрэевіч Калашнікаў||ru|Калашников, Вячеслав Андреевич}} (нар. 1985) — расійскі футбаліст. * {{нп5|Генадзь Пятровіч Калашнікаў||ru|Калашников, Геннадий Петрович}} (нар. 1937) — заслужаны металург Украіны. * {{NL|Дзмітрый Калашнікаў}} * {{NL|Іван Калашнікаў}} * {{NL|Ілья Калашнікаў}} * {{нп5|Ісай Калістратавіч Калашнікаў||ru|Калашников, Исай Калистратович}} (1931—1980) — савецкі пісьменнік. * {{нп5|Канстанцін Фёдаравіч Калашнікаў||ru|Калашников, Константин Фёдорович}} (1912—1996) — савецкі генерал-лейтэнант. * {{NL|Леанід Калашнікаў}} * {{нп5|Максім Аляксандравіч Калашнікаў||ru|Калашников, Максим Александрович}} (сапраўднае імя — Уладзімір Аляксандравіч Кучарэнка; нар. 1966) — расійскі журналіст і публіцыст. * {{NL|Мікалай Калашнікаў}} * {{NL|Міхаіл Калашнікаў}} * {{нп5|Нестар Рыгоравіч Калашнікаў||ru|Калашников, Нестор Григорьевич}} — народны камісар фінансаў Казахскай ССР. * {{нп5|Пракоп Якаўлевіч Калашнікаў||ru|Калашников, Прокофий Яковлевич}} (1906—1977) — палкоўнік, Герой Савецкага Саюза. * {{NL|Пётр Калашнікаў}} * {{нп5|Роберт Мікалаевіч Калашнікаў||ru|Калашников, Роберт Николаевич}} (1930—2021) — савецкі і расійскі хірург. * {{нп5|Рыгор Сцяпанавіч Калашнікаў||ru|Калашников, Григорий Степанович}} (1908—1979) — савецкі педагог. * {{нп5|Станіслаў Андрэевіч Калашнікаў||ru|Калашников, Станислав Андреевич}} (нар. 1991) — расійскі хакеіст. * {{NL|Сяргей Калашнікаў}} * {{NL|Уладзімір Калашнікаў}} * {{нп5|Фёдар Калашнікаў (паўстанец)|Фёдар Калашнікаў|ru|Калашников, Фёдор}} (ці '''Калашнік'''; пам. 1605) — мяшчанскі паўстанец. * {{нп5|Цімафей Андрэевіч Калашнікаў||ru|Калашников, Тимофей Андреевич}} (1881—1964) — рускі і савецкі мастак. * {{NL|Юрый Калашнікаў}} * {{нп5|Якаў Сямёнавіч Калашнікаў||ru|Калашников, Яков Семёнович}} (1904—1944) — Герой Савецкага Саюза. * {{NL|Яўген Калашнікаў}} === Калашнікава === * {{нп5|Аксана Вячаславаўна Калашнікава||ru|Калашникова, Оксана Вячеславовна}} (нар. 1990) — грузінская тэнісістка. * {{NL|Вера Калашнікава}} * {{NL|Вольга Калашнікава}} * {{NL|Галіна Калашнікава}} * {{NL|Ганна Калашнікава}} * {{нп5|Міліца Іванаўна Калашнікава||ru|Калашникова, Милица Ивановна}} (1911—2004) — савецкі інжынер-канструктар. * {{нп5|Надзея Канстанцінаўна Калашнікава||ru|Калашникова, Надежда Константиновна}} (нар. 1943) — савецкая і расійская шахматыстка. * {{нп5|Наталля Паўлаўна Калашнікава||ru|Калашникова, Наталья Павловна}} (нар. 1957) — савецкая вяслярка-байдарачніца. * {{NL|Таццяна Калашнікава}} * {{нп5|Яўгенія Давыдаўна Калашнікава||ru|Калашникова, Евгения Давыдовна}} (1906—1976) — савецкая перакладчыца. == Тапонімы == * {{нп5|Калашнікаў (Кашарскі раён)|Калашнікаў|ru|Калашников (Кашарский район)}} — хутар у Кашарскім раёне Растоўскай вобласці Расіі. * {{нп5|Калашнікаў (Палласаўскі раён)|Калашнікаў|ru|Калашников (Палласовский район)}} — хутар у Палласаўскім раёне Валгаградскай вобласці Расіі. * {{нп5|Калашнікаў (Саратаўскі раён)|Калашнікаў|ru|Калашников (Саратовский район)}} — вёска ў Саратаўскім раёне Саратаўскай вобласці Расіі. == Іншыя значэнні == * [[Аўтамат Калашнікава]] — агульнавайсковы аўтамат, прыняты на ўзбраенне ў 1949 годзе. * {{нп5|Калашнікаў (канцэрн)|«Канцэрн Калашнікаў»|ru|Концерн Калашников}} — расійская карпарацыя. * {{нп5|Калашнікаў (часопіс)|«Калашнікаў»|ru|Калашников (журнал)}} — расійскі часопіс аб зброі. * {{нп5|Калашнікаў (фільм)|«Калашнікаў»|ru|Калашников (фильм)}} — расійскі фільм (2020). * {{нп5|Песня пра купца Калашнікава|«Песня пра купца Калашнікава»|ru|Песня о купце Калашникове}} — паэма [[Міхаіл Юр’евіч Лермантаў|Міхаіла Лермантава]]. * {{нп5|Спартак і Калашнікаў|«Спартак і Калашнікаў»|ru|Спартак и Калашников}} — расійскі фільм (2002). == Гл. таксама == * {{нп5|Калашнік||ru|Калашник}} * {{нп5|Калашнікава||ru|Калашниково}} * {{нп5|Калашная слабада||ru|Калашная слобода}} * {{нп5|Калашны завулак||ru|Калашный переулок}} [[Катэгорыя:Рускія прозвішчы]] {{неадназначнасць|цёзкі2|тапонімы|іншае}} aumwqq0sb0iglujkmo8ayfzmfrrytqs 10 809465 5154269 2026-06-14T11:50:52Z DzBar 156353 Спрабую стварыць шаблон для франшыз 5154269 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Картка | імя = Медыяфраншыза | аўтазагалоўкі = так | from = {{{from|}}} | уверсе = {{картка/назва|{{{назва|{{PAGENAME}}}}}|from={{{from|}}}}} | уверсе2 = {{картка/арыгінал назвы|{{{арыгінальная_назва|}}}|from={{{from|}}}}} | выява = {{wikidata|P154|{{{лагатып|}}}|size=220px|from={{{from|}}}}} | выява2 = {{wikidata|P18|{{{выява|}}}|caption={{{подпіс_выявы|}}}|from={{{from|}}}}} | метка1 = {{wikidata plural switch|P112|{{{стваральнік|}}}|Стваральнік|Стваральнікі|from={{{from|}}}}} | тэкст1 = {{{стваральнік|}}} | вікідадзеныя1 = P112 | метка2 = Першы твор | тэкст2 = {{{першы_твор|}}} | вікідадзеныя2 = | метка3 = Апошні твор | тэкст3 = {{{апошні_твор|}}} | вікідадзеныя3 = | метка4 = Уладальнік | тэкст4 = {{{уладальнік|}}} | вікідадзеныя4 = P127 | метка5 = Краіна паходжання | тэкст5 = {{{краіна|}}} | вікідадзеныя5 = P495 | метка6 = Гады | тэкст6 = {{{гады|}}} | метка7 = Дата стварэння | тэкст7 = {{{дата_стварэння|}}} | вікідадзеныя7 = P580 | метка8 = Дата заканчэння | тэкст8 = {{{дата_заканчэння|}}} | вікідадзеныя8 = P582 | метка9 = На аснове | тэкст9 = {{{на_аснове|}}} | вікідадзеныя9 = P144 | метка10 = Арыгінальная публікацыя | тэкст10 = {{{арыгінальная_публікацыя|}}} | загаловак11 = Друкаваныя выданні | метка12 = Кнігі | тэкст12 = {{{кнігі|}}} | вікідадзеныя12 = | метка13 = Раманы | тэкст13 = {{{раманы|}}} | вікідадзеныя13 = | метка14 = Малая проза | тэкст14 = {{{малая_проза|}}} | вікідадзеныя14 = | метка15 = Коміксы | тэкст15 = {{{коміксы|}}} | вікідадзеныя15 = | метка16 = Графічныя раманы | тэкст16 = {{{графічныя_раманы|}}} | вікідадзеныя16 = | метка17 = Часопісы | тэкст17 = {{{часопісы|}}} | вікідадзеныя17 = | загаловак18 = Кіно і тэлебачанне | метка19 = Фільмы | тэкст19 = {{{фільмы|}}} | вікідадзеныя19 = | метка20 = Кароткаметражныя фільмы | тэкст20 = {{{кароткаметражныя|}}} | вікідадзеныя20 = | метка21 = Тэлесерыялы | тэкст21 = {{{тэлесерыялы|}}} | вікідадзеныя21 = | метка22 = Вэб-серыялы | тэкст22 = {{{вэб_серыялы|}}} | вікідадзеныя22 = | метка23 = Мультыплікацыя | тэкст23 = {{{мультыплікацыя|}}} | вікідадзеныя23 = | метка24 = Тэлефільмы | тэкст24 = {{{тэлефільмы|}}} | вікідадзеныя24 = | метка25 = Тэлеспектаклі | тэкст25 = {{{тэлеспектаклі|}}} | вікідадзеныя25 = | метка26 = Відэа | тэкст26 = {{{відэа|}}} | вікідадзеныя26 = | загаловак27 = Тэатральныя пастаноўкі | метка28 = Тэатр | тэкст28 = {{{п'есы|}}} | вікідадзеныя28 = | метка29 = Мюзіклы | тэкст29 = {{{мюзіклы|}}} | вікідадзеныя29 = | загаловак30 = Гульні | метка31 = Камп’ютарныя | тэкст31 = {{{камп'ютарныя|}}} | вікідадзеныя31 = | метка32 = Настольныя | тэкст32 = {{{настольныя|}}} | вікідадзеныя32 = | метка33 = Ролевыя | тэкст33 = {{{ролевыя|}}} | вікідадзеныя33 = | загаловак34 = Аўдыё | метка35 = Радыёпраграмы | тэкст35 = {{{радыё|}}} | вікідадзеныя35 = | метка36 = Падкасты | тэкст36 = {{{падкасты|}}} | вікідадзеныя36 = | метка37 = Саўндтрэкі | тэкст37 = {{{саўндтрэкі|}}} | вікідадзеныя37 = | метка38 = Арыгінальная музыка | тэкст38 = {{{арыгінальная_музыка|}}} | вікідадзеныя38 = | загаловак39 = Рознае | метка40 = Цацкі | тэкст40 = {{{цацкі|}}} | метка41 = Славутасці | тэкст41 = {{{славутасці|}}} | метка42 = Тэматычныя паркі | тэкст42 = {{{тэматычныя_паркі|}}} | метка43 = {{{іншае1|}}} | тэкст43 = {{{іншае_тэкст1|}}} | метка44 = {{{іншае2|}}} | тэкст44 = {{{іншае_тэкст2|}}} | унізе = {{wikidata|p856|{{{сайт|}}}|text=Афіцыйны сайт|from={{{from|}}}}} | унізе2 = {{картка/Вікісховішча|from={{{from|}}}}} }}</includeonly><noinclude> {{/Дакументацыя}} [[Катэгорыя:Шаблоны:Карткі:Культура і мастацтва|Медыяфраншыза]] <templatedata> { "params": { "from": {}, "назва": {}, "арыгінальная_назва": {}, "лагатып": {}, "выява": {}, "подпіс_выявы": {}, "стваральнік": {}, "першы_твор": {}, "апошні_твор": {}, "уладальнік": {}, "краіна": {}, "гады": {}, "дата_стварэння": {}, "дата_заканчэння": {}, "на_аснове": {}, "арыгінальная_публікацыя": {}, "кнігі": {}, "раманы": {}, "малая_проза": {}, "коміксы": {}, "графічныя_раманы": {}, "часопісы": {}, "фільмы": {}, "кароткаметражныя": {}, "тэлесерыялы": {}, "вэб_серыялы": {}, "мультыплікацыя": {}, "тэлефільмы": {}, "тэлеспектаклі": {}, "відэа": {}, "п'есы": {}, "мюзіклы": {}, "камп'ютарныя": {}, "настольныя": {}, "ролевыя": {}, "радыё": {}, "падкасты": {}, "саўндтрэкі": {}, "арыгінальная_музыка": {}, "цацкі": {}, "славутасці": {}, "тэматычныя_паркі": {}, "іншае1": {}, "іншае_тэкст1": {}, "іншае2": {}, "іншае_тэкст2": {}, "сайт": {} } } </templatedata></noinclude> m46t56ull4dvd1ajtyx6tmkpo7xoj06